Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 394

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 3 december 2012
Bijgaand doe ik u de geannoteerde agenda toekomen voor de
Telecomraad die in Brussel op 20 december a.s. plaatsvindt. De agenda
voor deze Raad is nog niet vastgesteld. Op basis van de conceptagenda
informeer ik u over de Nederlandse inzet op de onderwerpen die op de
agenda zijn voorzien.
Op de Raad zal het voorzitterschap waarschijnlijk verslag doen van de
gemaakte voortgang in de onderhandelingen over de verordening
Elektronische identificatie en vertrouwensdiensten en over de Richtsnoeren voor Trans-Europese Telecommunicatienetwerken (de telecomuitwerking van de Connecting Europe Facility).
Tevens zal de Raad de voortgang bespreken over de onderhandelingen
inzake de wijziging van de richtlijn hergebruik van overheidsinformatie.
Het voorzitterschap streeft naar het presenteren van een akkoord in eerste
lezing met het Europees Parlement over het voorstel van de Commissie
van september 2010 inzake een modernisering en versterking van het
Europese Agentschap voor Netwerk- en Informatiebeveiliging (ENISA).
Mogelijk zal de Europese Commissie presentaties verzorgen over de
Midterm Review van de Digitale Agenda, de Mededeling Gedeeld
radiospectrumbeleid en de Mededeling Cloud computing. Het aankomende Ierse voorzitterschap zal een toelichting geven op haar werkprogramma voorjaar 2013.
Tijdens de lunch zal de Raad van gedachten wisselen over de Annual
Growth Survey.
De minister van Economische Zaken,
H. G. J. Kamp

kst-21501-33-394
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 394

1

BIJLAGE:

GEANNOTEERDE AGENDA TELECOMRAAD 20 DECEMBER 2012
Verordening Elektronische identificatie en vertrouwensdiensten
Voortgangsrapport van het voorzitterschap
In de Raad zal het voorzitterschap het voortgangsrapport presenteren over
de onderhandelingen over de verordening elektronische identificatie en
vertrouwensdiensten. Het voortgangsrapport van het voorzitterschap zal
naar verwachting op 6 december a.s. gepresenteerd worden.
De verordening heeft tot doel veilige elektronische transacties in Europa
via het internet mogelijk te maken. Dit kan worden bereikt door de
onderlinge erkenning en acceptatie van elektronische identiteiten en
vertrouwensdiensten. Dit is een belangrijk punt uit zowel de Europese als
de nationale Digitale Agenda. Burgers en ondernemers moeten bij digitale
communicatie, onderling en met de overheid
(zoals het versturen van belastingaangiften), gebruik kunnen maken van
betrouwbare identiteitsoplossingen en diensten die de veiligheid
verhogen.
Bovendien draagt de verordening bij aan beter en meer geharmoniseerd
toezicht op elektronische vertrouwensdiensten. Hiervan gaat een
preventieve werking uit en mocht het misgaan, dan kan er ingegrepen
worden.
Het toezicht op de vertrouwensdiensten bestaat onder meer uit een
meldplicht aan de nationale toezichthouder in het geval zich een veiligheidsincident voordoet, een verplichte jaarlijkse veiligheidsaudit, de
mogelijkheid van bindende instructies van de toezichthouder aan de
verlener van vertrouwensdiensten en de wederzijdse hulp en bijstand
tussen toezichthouders in de lidstaten. Deze maatregelen zijn een goede
eerste stap om problemen, zoals die bij Diginotar, in de toekomst op
nationaal en Europees verband aan te pakken. Nederland verwelkomt
daarom deze verordening.
Tijdens het AO Telecom op 21 november jl. heb ik u aangegeven de
aanpak van Eurocommissaris Kroes te steunen, namelijk om niet alleen
naar de regels te kijken, maar ook de technische implementatie aandacht
te geven. De Nederlandse inzet spitst zich toe om de uitvoerbaarheid,
aansprakelijkheid, toezicht en veiligheid.
De onderhandelingen zullen zeker tot de zomer 2013 duren. Mijn inzet
daarbij zal het standpunt zijn zoals verwoord in het BNC-fiche (Kamerstuk
22 112, nr. 1439).
Richtsnoeren trans-Europese telecommunicatienetwerken
Voortgangsrapport van het voorzitterschap
Tijdens de Raad zal de voortgang van de onderhandelingen in raadskader
op de richtsnoeren voor Trans-Europese Telecommunicatienetwerken
worden besproken.
Deze richtsnoeren zijn de uitwerking van het telecomdeel van de
Connecting Europe Facility (CEF). De CEF verordening legt de financiering
vast voor drie vitale infrastructuren in de EU: transport, energie en
telecom/ICT. Voor telecom/ICT komen twee soorten projecten in
aanmerking voor (co)financiering onder het CEF:
1) Infrastructuurprojecten gericht op het behalen van de doelstellingen in
de Europese Digitale Agenda (100% huishoudens toegang tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 394

2

breedbandige verbinding van minimaal 30 Mbps en 50% tot 100 Mbps
in 2020);
2) projecten die zich richten op het ontwikkelen van grensoverschrijdende
Europese publieke dienstverlening (ICT). Het gaat hier om projecten
die bijdragen aan het creëren van de juiste randvoorwaarden voor
deze diensten (bijvoorbeeld EU-brede elektronische procedures om
een bedrijf op te zetten, grensoverschrijdend e-aanbesteden), het
digitaal toegankelijk maken van cultureel erfgoed (Europeana) en
slimme energiediensten.
Over dit onderwerp wordt weinig discussie verwacht. Het wachten is op
het conceptrapport van het Europees Parlement zodat de eerste trilogen
kunnen beginnen. De meeste lidstaten verwelkomen het CEF voorstel
voor ICT en de Telecommunicatierichtsnoeren. Wel heeft een aantal
lidstaten nog opmerkingen bij de regie die de Commissie zou krijgen bij
het wijzigen van de prioriteiten van het fonds. De discussie hierover wordt
nog gevoerd. Ook zijn er vragen over de verhouding van deze voorstellen
tot andere Europese financiële instrumenten zoals de structuur- en
cohesiefondsen.
Nederland hecht grote waarde aan de beschikbaarheid van breedband in
heel Europa en ondersteunt de ambitie van de Commissie zoals verwoord
in de Digitale Agenda. Nederland vindt dat de markt aan zet is bij de uitrol
van breedbandnetwerken tot stand te brengen. De opzet van de CEF, met
gebruik van financiële instrumenten, respecteert die rol van de markt en
kan dus op steun van Nederland rekenen. Daarbij worden de staatssteunkaders in acht genomen.
Nederland ziet dat het fonds kansen biedt aan het bedrijfsleven en brengt
dit ook actief onder de aandacht van belanghebbenden (bedrijven, lokale
overheden). In het bijzonder wordt gekeken naar een oplossing voor het
buitengebied in Nederland via CEF. Ongeveer honderdvijftig- tot tweehonderdduizend huishoudens in Nederland hebben immers geen toegang tot
een vaste breedbandinfrastructuur.
De financiering van het fonds staat nog wel ter discussie, maar dit is geen
onderwerp van gesprek in de Telecomraad. Besprekingen over het budget
vinden immers plaats onder de lopende onderhandelingen over het
Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2014–2020.
Hergebruik van overheidsinformatie
Voortgangsrapport van het voorzitterschap
Het voorzitterschap zal een terugkoppeling geven van de eerste triloog
met het Europees Parlement over het voorstel voor wijziging van de
richtlijn hergebruik overheidsinformatie, die op 17 december a.s. gepland
staat.
Het voorstel van de Commissie heeft ten doel hergebruik van overheidsinformatie makkelijker te maken om zo het maximaal economisch potentieel
te kunnen behalen. Het voorstel gaat, in afwijking met de huidige richtlijn,
uit van de verplichting tot het beschikbaar stellen van openbare
overheidsinformatie voor hergebruik. Uitzondering wordt gemaakt voor
informatie waar nog rechten van derden op rusten. Daarnaast wordt
bepaald dat overheidsorganen geen hogere vergoeding mogen vragen
voor het verstrekken van documenten dan de marginale kosten van
reproductie en verspreiding. Afwijking van dit principe is slechts in
uitzonderlijke gevallen mogelijk en moet worden onderbouwd op basis
van objectieve, transparante en te herleiden criteria. Een andere belangrijke wijziging in het voorstel is dat de reikwijdte van de richtlijn wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 394

3

uitgebreid naar archieven, bibliotheken en musea. Culturele instellingen
mogen daarbij wel meer rekenen dan de marginale kosten.
De onderhandelingen over dit voorstel binnen raadskader verlopen
voorspoedig. Er zijn nog enkele punten te bespreken. Het voornaamste
discussiepunt gaat over de tarieven die overheden in rekening mogen
brengen voor de informatie die beschikbaar wordt gesteld voor hergebruik. In het voorstel mogen overheden (voor zover ze geen culturele
instellingen zijn) alleen afwijken van het uitgangspunt dat alleen
maximaal marginale verstrekkingskosten in rekening mogen worden
gebracht als ze voor de uitvoering van de publieke taak afhankelijk zijn
van tarieven. De discussie spitst zich toe op de uitzonderingsmogelijkheden die worden geboden, de mate van flexibiliteit daarbinnen en de
hoogte van het tarief. De Commissie wil de ruimte voor uitzonderingen
graag zoveel mogelijk beperken, omdat het economisch potentieel van de
richtlijn het best behaald kan worden met de laagste mogelijke tarieven.
Nederland bevindt zich samen met enkele andere lidstaten aan de kant
van de Commissie.
Een ander groot discussiepunt was de uitbreiding van de reikwijdte van
de richtlijn naar musea, archieven en bibliotheken. Nederland wilde geen
dwingende Europese regels voor hergebruik van (digitaal) cultureel
erfgoed. Er bleek echter geen blokkerende minderheid van lidstaten om
de uitbreiding van de richtlijn tegen te houden, of te beperken tot alleen
de grote musea, archieven en bibliotheken. Wel zijn de spelregels voor
erfgoedinstellingen mede dankzij Nederlandse beïnvloeding gematigd:
– Erfgoedinstellingen hoeven gedigitaliseerde werken waarop (nog)
auteursrecht rust niet vrij te geven voor hergebruik;
– Zij mogen meer rekenen dan de marginale (verstrekkings)kosten;
– En zij mogen voor digitalisering van collecties exclusieve contracten
sluiten met bedrijven voor een langer periode dan andere overheidsinstellingen.
Al met is Nederland tevreden met wat tot nu toe is bereikt. Op nationaal
niveau wordt hergebruik van digitaal erfgoed al gestimuleerd. De
instellingen zullen daarbij straks de Europese regels hanteren.
Sinds de vorige voortgangsrapportage is ook het onafhankelijk
toezichtorgaan vervangen door een onpartijdig orgaan waaronder ook het
nationale rechtssysteem valt. Dit was de inzet van meerdere lidstaten
waaronder Nederland.
Nederland pleit er daarnaast voor, conform de lijn zoals geschetst in het
BNC-fiche (Kamerstuk 22 112, nr. 1338), om de bescherming van privacy
bij hergebruik nadrukkelijker in de richtlijn op te nemen.
De plenaire stemming van het Europees Parlement is vooralsnog voorzien
op 11 maart 2013.
ENISA
(Mogelijk) akkoord in eerste lezing
Het voorzitterschap streeft naar een akkoord in eerste lezing met het
Europees Parlement over het voorstel van de Commissie van september
2010 inzake een modernisering en versterking van het Europese Agentschap voor Netwerk- en Informatiebeveiliging (ENISA). Op basis van het
voorstel van de Europese Commissie, het voorlopige standpunt van de
Raad en de door het Europees Parlement ingediende amendementen
voert het Cypriotisch voorzitterschap momenteel via de trilogen de
onderhandelingen met de rapporteur van het Europees Parlement. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 394

4

voorzitterschap streeft ernaar nog voor het einde van dit jaar een akkoord
met het Europees Parlement over de nieuwe verordening te bereiken.
In het oorspronkelijke Commissievoorstel krijgt ENISA een mandaat
voor vijf jaar en is er een aantal belangrijke veranderingen ten opzichte
van de huidige situatie. Het gaat bijvoorbeeld om een ruimere taakomschrijving; een betere afstemming met de beleids- en regelgevende
activiteiten in de Europese Unie; meer interactie met relevante partijen
onder andere in de strijd tegen cybercriminaliteit; het versterken van de
bestuursstructuur en mogelijk een geleidelijke toename van de middelen.
Nederland verwelkomt de versterking en modernisering van ENISA,
omdat dit een gezamenlijke aanpak door de lidstaten van de Europese
Unie meer zal bevorderen. Conform de Nederlandse wens is er ook
aandacht voor samenwerking van ENISA met de terzake relevante
autoriteiten op het gebied van de bestrijding van cybercriminaliteit en
dataprotectie. Daarmee wordt een brug geslagen waarbij elkaars
verschillende verantwoordelijkheden en bevoegdheden worden gerespecteerd. Zo houdt ENISA zich bezig met het vergroten van weerbaarheid
vanuit preventie, terwijl andere organen, zoals EUROPOL en haar in
ontwikkeling zijnde Europese Cybercrime Centrum er zijn voor de
bestrijding van misbruik via het faciliteren van opsporing en vervolging.
De lidstaten behouden verder hun eigen verantwoordelijkheid voor de
operationele uitvoeringsaspecten.
De inhoud van het te bereiken akkoord is op dit moment nog niet bekend.
Het belangrijkste nog openstaande politieke punt is de lengte van het
mandaat van ENISA. Een aantal landen pleit voor een onbeperkt mandaat
en een blokkerende minderheid van lidstaten, waaronder Nederland,
steunt tot nu toe de Commissie in haar visie voor een beperkte termijn
van vijf tot zeven jaar vanwege de snelle ontwikkelingen op het gebied
van ICT en telecommunicatie. Onderliggend punt is dat de Commissie met
steun van een aantal lidstaten, maar ook het Europees Parlement, de
efficiency van het Agentschap willen vergroten door verplaatsing van met
name de operationele activiteiten van de formele vestigingsplaats Kreta
naar een te openen nevenkantoor in Athene. Recent is de Griekse
overheid uiteindelijk na lang overleg aan die wens tegemoet gekomen en
is in principe met de Commissie overeenstemming bereikt. Dat lijkt de
weg nu vrij te maken om op korte termijn over de resterende zaken een
akkoord te vinden waaronder de uiteindelijke lengte van het mandaat.
Nederland stelt zich, gezien de ontwikkelingen tot nu toe, constructief op
in het bereiken van overeenstemming over een nieuw mandaat. De
toekomstige benodigde middelen zullen mede voortvloeien uit en
beoordeeld worden in het kader van de onderhandelingen over het
Meerjarig Financieel Kader 2014–2020.
Midterm Review Digitale Agenda
(Mogelijke) presentatie van de Commissie
De Commissie zal de Midterm Review van de Digitale Agenda voor
Europa presenteren. Deze zal kort voor deze Raad uitkomen. De Review
geeft inzicht in de stand van zaken van de Digitale Agenda halverwege de
termijn van Eurocommissaris Kroes. Hierbij gaat men zowel in op de
beoogde doelstellingen als op de voortgang van de geplande beleidsacties. Veel acties zijn al afgerond. De verwachting is daarom dat er op
bepaalde gebieden, zoals veiligheid en cloud computing, aanvullende
acties worden aangekondigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 394

5

Mededeling bevorderen gedeeld gebruik radiospectrum op de
interne markt
(Mogelijke) presentatie door de Commissie
De Commissie zal mogelijk een presentatie houden over de Mededeling
bevorderen gedeeld radiospectrum op de interne markt.
Er is een groeiende vraag naar radiospectrum. Om aan die groeiende
vraag te kunnen voldoen is meer gedeeld gebruik van spectrum nodig. Dit
leidt tot een efficiënter gebruik van radiofrequenties. «Gedeeld gebruik
van spectrum» geeft verschillende gebruikers de gelegenheid om dezelfde
frequenties te gebruiken onder de voorwaarde dat er geen storing
optreedt en de kwaliteit van dienstverlening niet achteruit gaat.
De Mededeling, die op 12 september jl. is verschenen, is de uitwerking
van een onderdeel van het Radio Spectrum Beleidsprogramma van de
Europese Unie. U bent nader over deze Mededeling en de Nederlandse
inzet geïnformeerd door middel van een BNC-fiche (Kamerstuk 22 112, nr.
1489).
De Commissie stelt voor om verder te werken aan regelgeving die het
zonder storing samengaan van verschillende toepassingen in een
frequentieband mogelijk maakt, en die prikkels bevat voor belanghebbenden om daar actief aan mee te werken. De Commissie stelt daarom
voor:
(1) een EU-aanpak om mogelijkheden voor «beneficial sharing opportunities (BSO)» in geharmoniseerde en niet-geharmoniseerde banden
te identificeren. Er is sprake van BSO als de economische/
maatschappelijke voordelen van gedeeld gebruik groter zijn dan de
kosten van gedeeld gebruik.
(2) voldoende (geharmoniseerde) vergunningvrije spectrumruimte vrij te
maken voor draadloze innovaties; en
(3) samen met de lidstaten een gemeenschappelijke route vast te leggen
naar meer gemeenschappelijk gebruik, op basis van contractuele
afspraken tussen spectrumgebruikers.
Mededeling Cloud Computing
(Mogelijke) presentatie door de Commissie
De Commissie zal mogelijk de Mededeling Cloud Computing presenteren
tijdens de Raad. U bent geïnformeerd over het voorstel en de Nederlandse
inzet door middel van een BNC-fiche (Kamerstuk 22 112, nr. 1500).
Bij cloud computing wordt digitale bewerking en dataopslag op afstand
verzorgd. Dit in tegenstelling tot traditioneel computergebruik waar
bewerkingen en opslag in de pc of een bedrijfsnetwerk plaats vindt. Door
deze opzet kan de apparatuur worden versimpeld en kan van recente
sofwareversies gebruik worden gemaakt. Cloud computing is een
(mogelijke) stap om ICT efficiënter te maken. Mobiele apparatuur als
tablets en smart phones spelen in op deze architectuur. Tegenover dit
voordeel staan mogelijk ook nadelen als kwetsbaarheid en integriteit.
Centraal bewaarde gegevens kunnen ook een extra beveiligingsmogelijkheid betekenen.
De mededeling is gericht op het benutten van de economische kansen van
cloud computing in Europa. De mededeling bevat zelf geen verdere
voorstellen tot regelgeving, maar verwijst naar lopende wetgevingtrajecten zoals rond dataprotectie. Verder noemt de Commissie dat cloud

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 394

6

computing voor de EU ongeveer netto 2,5 miljoen nieuwe banen en een
jaarlijkse toename van het BBP van 160 miljard euro (ongeveer 1%) kan
betekenen.
Presentatie werkprogramma Iers voorzitterschap
Presentatie
Het aankomend Ierse voorzitterschap zal haar werkprogramma (januarijuni 2013) op het beleidsterrein van telecom en informatiemaatschappij
presenteren. Het werkprogramma is thans nog niet gepubliceerd.
Annual Growth Survey
(Mogelijke) gedachtewisseling
Tijdens de mogelijk voorziene lunch zal van gedachten gewisseld worden
over de Annual Growth Survey (jaarlijkse groeianalyse). Deze is op
28 november jl. verschenen en is het startsein voor de nieuwe cyclus van
het Europees Semester. De prioriteiten voor groei zijn dit jaar identiek aan
die van vorig jaar. Gezien de aanhoudende economische crisis blijft
begrotingsconsolidatie en de verhoging van concurrentiekracht in
lidstaten essentieel. De prioriteiten voor 2013 zijn:
1. Streven naar groeivriendelijke begrotingsconsolidatie
2. Kredietverschaffing aan de economie normaliseren
3. Bevorderen van groei en concurrentievermogen
4. Tegengaan werkloosheid en de sociale consequenties van de crisis;
5. Moderniseren overheden
De vijf prioriteiten van de Commissie zijn gericht op spoedig herstel uit de
crisis. Het is essentieel dat lidstaten hun begrotingen en economieën op
orde brengen.
De Commissie beschrijft ook dat sinds het uitbreken van de crisis
belangrijke stappen zijn gezet om de Europese economie te versterken.
Lidstaten hebben onevenwichtigheden die bijgedragen hebben aan de
crisis teruggedrongen en op EU-niveau zijn stappen gezet om het
institutionele raamwerk te verbeteren.
Uw Kamer zal een separate brief ontvangen met daarin een kabinetsappreciatie van deze Annual Growth Survey.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-33, nr. 394

7