2017D28483

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Europese Zaken bestond bij een aantal
fracties de behoefte om aan de Minister van Buitenlandse Zaken enkele
vragen en opmerkingen voor te leggen met betrekking tot de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken op 17 oktober 2017 en het
verslag van de Raad Algemene Zaken op 25 september 2017 (Kamerstuk
21 501-02, nr. 1776).
De fungerend voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,
Azmani
De Adjunct-griffier van de vaste commissie voor Europese Zaken,
Kraaijenoord

nds-tk-2017D28483

1

Algemeen
De leden van de fractie van de VVD hebben met belangstelling kennisgenomen van de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken d.d.
17 oktober 2017 en danken de Minister van Buitenlandse Zaken voor de
toezending. De leden van de VVD-fractie zien echter dat de geannoteerde
agenda’s van de Raad Algemene Zaken d.d. 17 oktober 2017 en de
Europese Raad d.d. 19 en 20 oktober 2017 zo goed als hetzelfde zijn, en
kiezen er daarom voor om onze inbreng te leveren tijdens het plenaire
debat op donderdagmiddag 12 oktober met de Minister-President.
De leden van de PVV-fractie hebben kennis genomen van de stukken.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennis genomen van de
geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken d. d. 17 oktober 2017.
De leden van de SP hebben kennis genomen van de geannoteerde agenda
van de Raad Algemene Zaken. De leden hebben daarover enkele vragen
en opmerkingen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken van
17 oktober 2017 en hebben naar aanleiding hiervan nog enkele vragen.
De leden van de SGP-fractie namen met belangstelling kennis van het
verslag van de Raad Algemene Zaken van 25 september 2017 en van de
geannoteerde agenda voor de Raad Algemene Zaken van 17 oktober 2017.
Zij hebben een aantal vragen.
Migratie
De leden van de PVV-fractie lezen in de geannoteerde agenda Raad
Algemene Zaken van 17 oktober 2017 dat het kabinet aangeeft het verzoek
van Brussel om nog eens 50.000 migranten naar de Europese Unie (EU) te
brengen te bestuderen. De leden wijzen er op dat als het antwoord «nee»
zou zijn dan valt er niet veel te bestuderen. Kan het kabinet ondertussen al
aangeven of zij voornemens is hier medewerking aan te verlenen?
De leden van de PVV-fractie vragen de Minister hoe het kabinet aankijkt
tegen het voorstel van de Europese Commissie om landen die hieraan
mee willen werken financieel tegemoet te komen en dus, gelet op de
Nederlandse netto betalingspositie, met ons belastinggeld niet alleen te
betalen aan opvang in andere landen maar ook aan een mogelijk nieuwe
asielstroom richting eigen land dankzij de open grenzen van Schengen?
De leden van de PVV-fractie vragen of het kabinet een overzicht kan geven
van het aantal dit jaar van zee opgepikte migranten, daarbij aangevend in
welke dichtstbijzijnde veilige haven zij aan land zijn gebracht?
De leden van de PVV-fractie verwijzen naar de uitspraak «The pledging
exercise launched on 4 July 2017 has by 20 september resulted in around
14 000 pledges submitted by Member States.» Zij vragen de Minister of
het kabinet namens Nederland toezeggingen heeft gedaan? En of dit
verzoek van Brussel gedaan op 4 juli bovenop op de wens komt die onder
andere is uitgesproken op 27 september om 50.000 migranten te
hervestigen?
De leden van de D66-fractie willen het belang van een Gemeenschappelijk
Europees Asielstelsel (GEAS) benadrukken. Zij betreuren daarom de
vertraagde behandeling van onder andere de herziening van de

2

Opvangrichtlijn. De leden vragen dit kabinet daarom om in de Raad te
pleiten voor spoedige behandeling van het volledige GEAS-pakket.
De leden van de SP-fractie hebben enkele vragen over het voorstel van de
Commissie om in het kader van een gemeenschappelijk Europees
asielstelsel 50.000 vluchtelingen vrijwillig te hervestigen tot oktober 2019.
De leden vinden het een positieve ontwikkeling dat het voornemen is om
meer vluchtelingen uit te nodigen. Wel merken de leden op dat dit getal
laag is, gezien er volgens de UNHCR op het moment van schrijven 1.2
miljoen vluchtelingen hervestigd moeten worden. Hoe oordeelt het
kabinet over dit aantal, en hoeveel vluchtelingen is Nederland bereid om
op te nemen? Verwacht het kabinet dat met deze regeling de irreguliere
migratie zal worden beperkt? De leden willen graag weten welke vormen
van ondersteuning de landen die deze vluchtelingen opvangen in het
vooruitzicht worden gesteld, en welk bedrag daartegenover staat. Ook
informeren de leden naar het totaalaantal vluchtelingen dat de lidstaten
nu al samen uitnodigen in vergelijking met dit voorstel.
De leden van de PvdA-fractie steunen de oproep van de Commissie om te
komen tot een veerkrachtig en crisisbestendig Gemeenschappelijk
Europees Asielstelsel. Wat de leden nu vooral zorgen baart zijn de
omstandigheden van de migranten die in Libië verblijven. Welke
voorstellen tot verbetering van die omstandigheden zal het kabinet
concreet doen? En betreft het hier alleen migranten of deelt het kabinet de
mening dat er naast migranten ook vluchtelingen opgevangen worden in
Libië? Is er zicht op het percentage vluchtelingen dat in Libië verblijft?
Voor de laatste zal vrijwillige terugkeer naar het land van herkomst geen
optie zijn. Welke mogelijkheden ziet het kabinet voor betering van de
situatie van vluchtelingen die nu in Libië verblijven?
Wat betreft het GEAS hebben de leden van de SGP-fractie de volgende
vragen. Hoe beoordeelt het kabinet de GEAS- voorstellen in het licht van
het subsidiariteitsbeginsel? Is het kabinet bereid afstand te nemen van de
uitspraken van diverse fracties in het Europees Parlement dat binnen de
Raad nog «teveel» naar unanimiteit wordt gezocht? Wil het kabinet, ook
binnen de Europese Raad, benaderukken dat het zoeken naar consensus
op dit gevoelige thema cruciaal is en blijft?
De leden van de SGP-fractie stellen vast dat inmiddels binnen de Raad
ook gewerkt wordt aan voorstellen inzake een permanent
EU-hervestigingskader. De leden vragen hoe het kabinet dit voorstel in het
licht van de subsidiariteitstoets beoordeelt? Mocht het voorstel uiteindelijk
deze toets kunnen doorstaan, dan zijn de leden van SGP-fractie van
mening dat doorprocederen inderdaad sterk moet worden ontmoedigd en
dat gebrekkige integratiekansen toegevoegd dienen te worden aan de
gronden waarop lidstaten hervestiging mogen weigeren. Volgens de
leden is Integratiebereidheid immers voorwaarde voor een stabiele
maatschappij en, uiteindelijk, voor het leveren van een vruchtbare
bijdrage aan de samenleving. In hoeverre ziet of verwacht het kabinet dat
haar aanbevelingen in dezen daadwerkelijk worden overgenomen in
EU-verband?
De leden van de SGP-fractie geven aan dat de Europese Commissie
tijdens de Raad Algemene Zaken van 25 september jl. de levering van
voldoende financiële middelen aan het EU Trust Fund bepleitte. De leden
willen weten wat de visie van het kabinet hierop is. Wat is, of wordt, de
hoogte van de Nederlandse financiële bijdrage aan dit fonds, en acht
kabinet deze bijdrage proportioneel ten opzichte van de bijdragen van
andere lidstaten? Volgens de leden van de SGP-fractie dient dit fonds
primair besteed te worden aan onder meer humane (pre-asiel)opvang in

3

«de regio». Samenwerking met de UNHCR en de IOM is daarbij
waardevol. Zij vragen of dit fonds tevens zal worden aangewend voor de
hervestiging van vluchtelingen en het tot stand brengen van legale
routes? En in hoeverre zal dit een aanzuigende werking hebben op
migranten- en vluchtelingenstromen?
De leden van de SGP-fractie vragen naar de mening van het kabinet over
de recente plannen van de Commissie inzake het uitnodigen en hervestigen van 50.000 migranten? Wat zijn volgens het kabinet de voor- en
nadelen van een dergelijke beslissing? Acht zij een dergelijk gebaar op dit
moment niet prematuur? Ziet het kabinet, in navolging van de Duitse
regering, heil in het maken van afspraken over een maximumaantal in
Nederland toe te laten migranten? Zo nee, waarom niet? Zo ja, om
hoeveel migranten gaat het dan? Deze leden benadrukken dat Nederland
zeggenschap moet behouden over het eigen asielbeleid.
Digitaal Europa
De leden van de D66-fractie willen hun steun uitspreken voor de conclusie
van de Estse Minister-President Ratas dat Europa in 2025 een wereldleider
op het gebied van cyber security dient te zijn.
De leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd of de conclusies van de Estse
Minister-President Ratas dat overheden en de publieke sector in het
algemeen verder moeten digitaliseren; Europa in 2025 een wereldleider
op het gebied van cyber security dient te zijn; de EU een ideale thuisbasis
moet zijn voor bedrijven en innovators in het digitale tijdperk; digitale
vaardigheden onder EU-burgers bevorderd moeten worden; en Europa
moet investeren in de groei van de digitale economie en in een state-ofthe-art infrastructuur door het Nederlandse kabinet worden gedeeld, en zo
ja, of het kabinet dit ook inbrengt bij het afronden en implementeren van
de digitale interne marktstrategie voor einde 2018 door de Europese
Raad?
Defensie: PESCO
De leden van de D66-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat het de
verwachting is dat eind dit jaar permanent gestructureerde samenwerking
(PESCO) per Raadsbesluit zal worden opgericht. De genoemde leden
ondersteunen de ambitie om tot meer Europese defensiesamenwerking te
komen.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat Nederland met de bi- en
multilaterale samenwerking op defensiegebied met andere lidstaten op
een bepaalde manier al invulling geven aan de permanente gestructureerde samenwerking (PESCO). Voldoen de huidige samenwerkingsverbanden van Nederland aan de eisen voor deelname aan PESCO? En zo ja,
welke projecten zijn wat het kabinet betreft een voorbeeld van de
permanente gestructureerde samenwerking die de Europese Raad
nastreeft?
De leden van de SGP-fractie wijzen op het feit dat het kabinet stelde dat er
tijdens de Raad Buitenlandse Zaken van 7 en 8 september 2017 «brede
steun» was voor een inclusief en ambitieus PESCO. De leden van de
SGP-fractie vragen het kabinet of er daarnaast ook kritische geluiden
waren, van landen die een meer bescheiden, of andersoortige, samenwerking bepleiten. Zo ja, welke landen waren dit, wat was de inhoud van
de kritiek, en hoe beoordeelt Nederland deze kritiek?

4

De leden van de SGP-fractie vragen of het kabinet kan toelichten wat zij
ziet als de toegevoegde waarde van de PESCO-projecten die nu in gang
worden gezet? Wat zal de inzet van het kabinet zijn wat betreft de inhoud
van de «gezamenlijke notificatie» die de lidstaten die aan PESCO willen
gaan deelnemen, zullen delen met de Raad en met de Hoge Vertegenwoordiger? Kan het kabinet aangeven wat volgens haar de criteria moeten
zijn voor samenwerking in PESCO-kader, en wat de grenzen van deze
samenwerking dienen te zijn? Deelt het kabinet de mening van de leden
van de SGP-fractie dat tot de PESCO criteria moet behoren dat lidstaten
ten allen tijde de eindverantwoordelijkheid en zeggenschap behouden
over de inzet van hun militairen, en dat hiervoor op EU-niveau geen
bevoegd gezag opgetuigd mag en kan worden?
De leden van de SGP-fractie informeren wat het kabinet precies verstaat
onder de termen «serieus» en «ambitieus» inzake de criteria voor
deelname aan PESCO? Waaruit bestaat de meerwaarde van PESCO? Is het
niet aan de lidstaten zelf om defensiesamenwerking met derde landen
vorm te geven en meer geld te investeren in defensie conform de reeds
lang geleden gemaakte afspraken over de NAVO-norm? Met andere
woorden, in hoeverre en waarom zouden de aan PESCO deelnemende
landen ineens besluiten substantieel meer in Defensie te investeren?
Defensie: Europees Defensie Fonds
De leden van de PVV-fractie vragen zich af hoe de belangen van de
Nederlandse militaire industrie worden beschermd? Immers, bij grote
militaire aanbestedingen zullen de Fransen altijd hun eigen industrie
beschermen. Is Nederland dan weer niet het beste jongetje van de
Europese klas, terwijl andere landen wel de nationale werkgelegenheid
beschermen?
De leden van de PvdA-fractie benadrukken dat het Europees Defensie
Fonds (EDF) vooral ook open moet staan voor het midden- en kleinbedrijf
(MKB) als zijnde een grote werkgever en niet alleen voor grote ondernemingen. Hoewel er dus in algemene zin brede steun is voor de oprichting,
en het krachtenveld rondom de invulling van het EDF en European
Defence Industrial Development Programme (EDIDP) nog niet is uitgekristalliseerd, is dit een uitgelezen kans voor het kabinet om het uitgangspunt
dat het programma het innovatieve MKB moet ondersteunen en grensoverschrijdende markttoegang voor het MKB in de Europese toeleveringsketens moet bevorderen binnen de Europese Raad uit te dragen en steun
te verwerven. Welke mogelijkheden ziet het kabinet daartoe?
De leden van de SGP-fractie willen weten op welke wijze Nederland de
belangen van de Nederlandse defensie-industrie en het Nederlandse MKB
zal behartigen in het licht van het Europees Defensiefonds (EDF)?
Externe betrekkingen: Turkije
De leden van de PVV-fractie geven aan dat wat hen betreft Turkije in geen
honderdduizendjaar mag toetreden tot de Europese Unie. De leden
vragen zich af waarom het kabinet niet inzet op het stopzetten van de
onderhandelingen met Turkije? Zij willen weten hoe het krachtenveld eruit
ziet ten aanzien van het verzoek tot het opschorten van de
pre-accessiesteun? En of het kabinet zich ook hard gaat maken voor het
terugvorderen van al betaalde pre-accessie steun? De wilden vragen de
Minister hoeveel Turkije in totaal heeft ontvangen aan
pre-accessiegelden? Hoeveel bedraagt het Nederlands aandeel? Tenslotte
willen de leden weten of Turkije sinds het referendum van afgelopen april
nog pre-accessiegelden heeft ontvangen? Zo ja, hoeveel?

5

De leden van de D66-fractie spreken hun zorgen uit over de verslechterde
mensenrechtensituatie in Turkije. Zij lezen in de geannoteerde agenda dat
Nederland de Commissie heeft verzocht een analyse te geven over onder
andere deze ontwikkeling en hoe deze zich verhouden tot de Kopenhagencriteria. Wanneer verwacht de Minister deze analyse?
De leden van de SP-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat
Nederland van mening is de eventuele onderhandelingen over de
modernisering van de douane-unie afhankelijk zijn van de verbetering van
de rechtsstaat in Turkije. Wat de leden van de SP-fractie betreft kan er
absoluut geen sprake zijn van het moderniseren van de douane-unie in
het licht van de almaar verslechterende toestand van de Turkse rechtsstaat. In dit kader wijzen de leden op de Turkse officier van justitie die
afgelopen weekend een celstraf van 15 jaar heeft opgelegd aan de
directeur en tien medewerkers van Amnesty International in Turkije. De
leden vragen het kabinet om een reactie op deze ontwikkeling en welke
gevolgen dit heeft voor het kabinetsstandpunt over de modernisering van
de douane-unie. Kan het kabinet daarnaast bevestigen dat
HDP-parlementariër Baydemir is veroordeeld tot 1,5 jaar (17 maanden en
15 dagen) gevangenisstraf «voor belediging»?
De leden van de PvdA-fractie blijven het belangrijk vinden, alle zorgen
over en de ontwikkelingen in Turkije, dat het diplomatieke traject met
Turkije open blijft. Juist om de problemen in Turkije te bespreken en ook
om dat deel van de bevolking in Turkije dat wel hervormingsgezind is te
blijven ondersteunen. Ziet het kabinet nog andere mogelijkheden of
instrumenten voor de Europese Unie om bij te dragen aan de verbetering
van de rechtstaat?
Verslag Tallinn-top en kabinetsappreciatie speeches Europese Commissievoorzitter Juncker en de Franse president Macron
De leden van de PVV-fractie stellen dat het European Political Strategy
Centre aangeeft dat 80% van de voorstellen van Macron ook terugkomen
in het komende Werkprogramma van de Europese Commissie. De leden
van de PVV-fractie vragen zich af of het kabinet de voorstellen van Macron
nog steeds afdoet als slechts «Frans perspectief» wetende dat ook de
Europese Commissie voor 80% van de voorstellen warm loopt?
De heer Tusk heeft na afloop van het informele diner met regeringsleiders
in Tallinn aangegeven met een «Leaders Agenda» te komen, zo begrijpen
de leden van de PVV-fractie. Zij vragen de Minister of dit hetzelfde is als
de Strategische Agenda waar het kabinet naar verwijst in de geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken? En wat de status is van de
«Leaders Agenda»? De leden wijzen op de tweet van de heer Tusk op
4 oktober jl. «Working on the Leaders» Agenda 2017/18. Now consulting
PM Rutte on the #EUCO work programme.» De leden van de PVV-fractie
vragen de Minister welke input het kabinet heeft gegeven voor de
«Leaders Agenda» en voor het EUCO werkprogramma? Wanneer krijgt de
Kamer deze agenda te zien? Zal de Leaders Agenda officieel worden
vastgesteld tijdens de komende Europese Raad? Zo ja, is het kabinet
voornemens groen licht te geven voor deze agenda?
De leden van de SP-fractie constateren dat het kabinet in de geannoteerde
agenda geen inhoudelijke reactie geeft op de speeches van Commissievoorzitter Juncker en president Macron, ondanks het verzoek van de
Kamer. De leden vragen het kabinet om alsnog een inhoudelijke appreciatie te geven van de individuele voorstellen die door beide leiders
gedaan zijn. Daarbij vragen de leden tevens welke problemen in de ogen
van het kabinet in Europees verband om een oplossing vragen. De leden

6

vragen het kabinet daarnaast om aan te geven hoe zij tijdens de aankomende Raad Algemene Zaken uitvoering gaat geven aan de aangenomen
Kamermotie waarin het kabinet wordt opgeroepen om zich actief te
verzetten tegen de komst van een Europese Minister van financiën. De
leden wijzen erop dat zowel Juncker als Macron actief voor de komst van
een Europees Minister van financiën heeft gepleit. Kan het kabinet
daarnaast aangeven hoe zij uitvoering gaat geven aan de moties
betreffende 1) een belastingverdrag tussen het Verenigd Koninkrijk en de
Europese Unie om belastingontwijking te voorkomen; 2) een vermindering van het aantal zetels van het Europees Parlement na de Brexit; 3)
het vervolgadvies van de AIV inzake coalitievorming met gelijkgezinde
landen met oog op de Brexit?
De leden van de PvdA-fractie zien ook de noodzaak van Europese
samenwerking om te kunnen anticiperen op de uitdagingen waar Europa
zich mee geconfronteerd ziet. Het kabinet deelt deze analyse waar het gaat
om het vinden van gezamenlijke antwoorden op grensoverschrijdende
uitdagingen op terreinen als veiligheid, migratie, economische groei. De
leden van de PvdA-fractie weten dat het kabinet hier geen uitputtende lijst
kan opnoemen maar zouden toch graag zien dat klimaat aan dit rijtje
wordt toegevoegd.
De leden van de PvdA-fractie zien naast de inhoudelijke prioriteiten van
het kabinet (een eerlijke en diepere interne markt, integrale aanpak van
het migratievraagstuk en vergroten van de interne en externe veiligheid
van de EU) graag ruimte voor een reflectie over de discussienota’s die de
Europese Commissie reeds heeft uitgebracht. Volgens de leden van de
PvdA-fractie is dit ook van belang voor de discussie over de toekomst van
de EU. Kan het kabinet in dat licht nog ingaan op de overige onderwerpen
die zich bij uitstek lenen voor Europese samenwerking zoals opgenomen
in de verschillende discussienota’s?
De leden van de SGP-fractie wijzen op «Staat van de Europese Unie»toespraak van Commissievoorzitter Juncker op 13 september jl. Deze
toespraak bevatte vele vergaande plannen inzake het verdiepen en
versterken van de Europese integratie. De Europese Unie (EU) heeft
volgens Juncker de wind nu eenmaal in de zeilen en moet van dat
momentum gebruik maken. De leden van de SGP-fractie staan zeer
kritisch tegenover veel van de genoemde voorstellen. Ten eerste is wat
deze leden betreft vaak niet duidelijk wat de meerwaarde van de plannen
is, en ten tweede staan de voorstellen veelal op gespannen voet met de
soevereiniteit van lidstaten, de Europese Verdragen en het institutionele
kader van de EU. De leden van de SGP-fractie betreuren dat het kabinet in
haar «appreciatie» nauwelijks ingaat op de inhoud van Junckers»
voorstellen, en vragen het kabinet voorafgaand aan de Europese top van
19 en 20 oktober alsnog te komen met een gedetailleerde appreciatie op
de verschillende onderdelen van de toespraak van de Commissievoorzitter.
De leden van de SGP-fractie vragen of het kabinet de mening van de leden
deelt dat de Commissievoorzitter in zijn toespraak wat «te hoog van de
toren blaast», en een meer bescheiden houding zou moeten laten zien,
niet alleen in het licht van bovengenoemde bezwaren maar ook gezien het
gebrek aan draagvlak onder grote delen van de Europese bevolking inzake
verdergaande Europese integratie? Deelt het kabinet voorts de beoordeling van deze leden dat de Europese Commissie zich nu voornamelijk
toelegt op een uitwerking van het scenario uit het Witboek over de
Toekomst van de EU met de meest ambitieuze integratieplannen, en
onvoldoende werk steekt in de uitwerking van de andere vier scenario’s?
Hoe wenselijk acht het kabinet dit? Kan het kabinet, in het kader van het

7

aankomende Commissie Werkprogramma en de nieuwe Strategische
Agenda van de Europese Raad in 2019, zelf reeds aangeven wat zij wel of
niet ziet als problemen die «in Europees verband een oplossing vergen»?
Brexit-onderhandelingen
In het verslag van het algemeen overleg Raad Algemene Zaken van
13 september jl. gaf Minister Koenders aan dat het kabinet «niet inflexibel
is ten aanzien van de volgtijdelijkheid». De leden van de PVV-fractie
vragen de Minister hoe dat in verhouding staat tot het blind volgen van
het advies van hoofdonderhandelaar Barnier? En in hoeverre is het
Nederlands belang daarmee gediend?
De leden van de PVV-fractie verwijzen naar de waarschuwing van Juncker
vorige week aan het Verenigd Koninkrijk (VK) «not to go over Barniers
head». De leden van de PVV-fractie vragen zich af of er bilaterale
gesprekken plaatsvinden tussen Nederland en het VK? Zo ja, wat is de
inhoud van deze gesprekken?
De leden van de PVV-fractie vragen de Minister welke lidstaten de
Nederlandse positie deelden ten aanzien van het verminderen van het
aantal zetels in Europees Parlement als gevolg van Brexit? Zijn Italië en
Frankrijk de enige lidstaten die pleiten voor transnationale kieslijsten?
Wat betreft de Brexit-onderhandelingen willen de leden van de D66-fractie
nogmaals het belang van de rechten van Unie-burgers in het Verenigd
Koninkrijk benadrukken. In hoeverre zijn de toezeggingen gedaan door
premier May in haar Florence speech teruggekomen aan de onderhandelingstafel? Welke nadere vragen ter verduidelijking zijn hierover aan het
VK gesteld? Wat is voorts het standpunt van dit kabinet over de voorgestelde overgangsperiode?
De leden van de SP-fractie spreken hun zorg uit over de voortgang van de
Brexit-onderhandelingen. De leden vragen het kabinet allereerst of zij het
eens is met de inschatting van Europees hoofdonderhandeling Michel
Barnier dat er mogelijk nog maanden nodig zijn voor een positief oordeel
over voldoende vooruitgang. Wanneer is er volgens Nederland
«voldoende vooruitgang» bereikt, en kan het kabinet daarbij ingaan op de
«acht geschilpunten» die nog openstaan? Wat zouden de consequenties
zijn voor de uittreding van het VK uit de EU en de toekomstige relatie
tussen beiden indien er inderdaad nu nog maanden voorbij gaan zonder
dat er voldoende vooruitgang wordt geboekt? In hoeverre bereid de EU
zich voor op een Brexit zonder deal na afloop van de gestelde termijn van
2 jaar?
Met name de eindrekening blijkt een heet hangijzer in de onderhandelingen. Kan er van de zijde van het VK een position paper over dit
onderwerp worden verwacht, zo vragen de leden van de SP-fractie. De
leden vragen het kabinet daarnaast om in te gaan op de berichten dat een
landengroep onder leiding van Duitsland meer duidelijkheid geëist heeft
over de lange termijn financiële verplichtingen van het VK richting de EU,
bovenop de toezegging van 20 miljard euro die premier May onlangs
heeft gedaan. Maakt Nederland ook deel uit van deze groep, zo willen de
leden van de SP-fractie weten. In hoeverre is deze houding verstandig,
gezien het feit dat het VK reeds een bepaald bedrag heeft toegezegd?
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat de andere EU-landen niet
de dupe mogen worden van de Brexit, maar hechten er wel aan om – ook
in Nederlands belang – zo snel mogelijk over te gaan tot gesprekken over
de toekomstige relatie tussen de EU en het VK.

8

De leden van de SGP-fractie vragen het kabinet wat de gevolgen van de
Brexit zijn op de EU in institutioneel en budgettair opzicht. Wordt de
Nederlandse positie ten aanzien van de vermindering van de omvang van
het Europees Parlement als gevolg van de uittreding van het Verenigd
Koninkrijk (VK) door voldoende lidstaten ondersteund? Wat zijn de
effecten van de Brexit-speech van May op 22 september jl., maar ook van
de blijvend onzekere politieke situatie in het VK op het Brexitonderhandelingsproces?
Daarnaast vragen deze leden wat de gevolgen van de Brexit zijn op de EU
in politiek opzicht. Is de Brexit voor de EU geen reden voor een «pas op de
plaats» in plaats van «volle kracht vooruit»? Wordt het EU-kritische
signaal dat van de Brexit uitgaat voldoende herkend, erkend en serieus
genomen door de Europese Commissie, andere Europese instituties, en
de overige EU-lidstaten?
Met het oog op de gewenste, ordentelijke «boedelscheiding» van het VK
en de EU blijven de leden van de SGP-fractie benadrukken dat er
voldoende oog dient te zijn voor de wederzijdse wensen en belangen.
«Voldoende vooruitgang is het ijkpunt voor de start van de tweede fase,»
aldus het kabinet, maar wat zijn de (objectieve) criteria die
EU-hoofdonderhandelaar Barnier hanteert om vast te stellen of en
wanneer de geboekte vooruitgang inderdaad «voldoende» is? De leden
willen weten of het kabinet bereid is zich binnen de EU sterk te maken
voor een meer welwillende houding van de EU jegens het VK, door te
bepleiten dat onderhandelingen alvast verbreed worden naar de
toekomstige relatie? Zo nee, waarom niet?
Overig
De leden van de SGP-fractie wijzen op een uitspraak van het Europese Hof
van Justitie van de EU. Onlangs heeft het Europese Hof van Justitie
bepaald dat afspraken over indirecte investeringen en de beslechting van
geschillen tussen investeerders en staten buiten de exclusieve
EU-bevoegdheden vallen. Andere onderdelen van handelsakkoorden
vallen wel onder een exclusieve EU-bevoegdheid. Hoe beoordeelt de
Minister de uitspraak van het Hof, zo vragen de leden van de SGP-fractie?
Wat betekent deze uitspraak als het gaat om delen van handelsverdragen
die betrekking hebben op politieke- en veiligheidsaspecten? In hoeverre
en hoe beïnvloedt de uitspraak van het Europese Hof in de zaak
EU-Singapore de soevereiniteit van EU-lidstaten?

9