Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2699
Vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu over de schadelijke effecten van microplastics in
kunstgras voetbalvelden (ingezonden 7 maart 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Dijksma (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
31 mei 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016,
nr. 2023.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Van kunstgras voetbalveld tot plastic soep»,
waaruit blijkt dat voetbalvelden van kunstgras jaarlijks 1 miljoen kilo aan
microplastics in het milieu verspreiden?1
Antwoord 1
Ja, dat bericht ken ik.
Vraag 2, 5
Bent u van mening dat de jaarlijkse verspreiding van een miljoen kilo
microplastics in de omgeving een gevaar vormt voor milieu, natuur en
waterkwaliteit? Kunt u uw antwoord toelichten?
Waarom is naar aanleiding van het RIVM-rapport «Inventarisatie en prioritering van bronnen en emissies van microplastics» geen verder onderzoek
gedaan naar de omvang van de vervuiling door kunstgrasvelden en de
impact op het milieu?
Antwoord 2, 5
Ik maak me zorgen over de aanwezigheid van microplastics in het milieu.
Hoewel het nog onduidelijk is of microplastics gevaarlijk zijn en een risico
vormen voor het milieu, kunnen de effecten mogelijk verstrekkend zijn voor
het milieu. Microplastics worden aangetroffen in alle compartimenten van het
mariene milieu: in het water, in het sediment en in organismen. Het is
aannemelijk dat het aandeel microplastics in het milieu zal toenemen. De lijn
van het kabinet is bovendien dat zwerfvuil niet in zee thuishoort.2
In 2014 heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) een
quick scan uitgevoerd: «Inventarisatie en prioritering van bronnen en

1
2

ah-tk-20152016-2699
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

de Volkskrant, 27 februari 2016.
Mariene Strategie voor het Nederlandse deel van de Noordzee 2012–2020, blz. 96

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

emissies van microplastics». In deze quick scan heeft het RIVM gekeken naar
mogelijke bronnen van microplastics en een eerste prioritering van deze
bronnen gegeven op basis van de criteria relevantie (volume van emissies),
haalbaarheid van maatregelen, en urgentie (mogelijkheid voor de consument
om zelf actie te ondernemen en de gevoelde urgentie om te handelen).
Hieruit blijkt dat de bijdrage van kunstgras als bron naar verwachting beperkt
is. Over de genoemde hoeveelheid van 1 miljoen kilo microplastics kan op
grond van de quick scan van het RIVM geen uitspraak worden gedaan.
Op basis van deze prioritering door het RIVM en de wens van uw Kamer zet
ik voor nu in op het formuleren van een aanpak voor schurende reinigingsmiddelen, verf en autobanden. Naar aanleiding van dit traject kijk ik of er
aanknopingspunten zijn voor effectief beleid voor andere bronnen van
microplastics. Ik verwacht de Kamer hierover te kunnen informeren uiterlijk
aan het eind van dit jaar.
Vraag 3
Kunt u een overzicht geven van de ontwikkeling van het aantal kunstgras
voetbalvelden in Nederland in de afgelopen tien jaar?
Antwoord 3
De KNVB heeft een overzicht gegeven van de ontwikkeling van het aantal
kunstgras voetbalvelden in Nederland in de periode tussen 2001 en 2014. Er
is sprake van een groei van 17 kunstgras voetbalvelden in 2001 naar 1.730 in
2014.
Vraag 4
Ziet u een conflict tussen uw ambitie om de Nederlandse waterkwaliteit te
verbeteren, zoals geformuleerd in het Nationaal Waterplan 2016–2021, en de
vervuiling door microplastics die bijdragen aan de plastic soep doordat ze via
sportkleren in de wasmachine in het riool en het grondwater terechtkomen?
Antwoord 4
Nee, ik zie geen conflict in ambities. Zie verder mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 6, 7
Bent u bereid om alsnog op korte termijn onderzoek te doen naar de omvang
en impact van de milieuvervuiling door microplastics in kunstgrasvelden en
de Kamer hierover voor het eind van dit jaar te informeren? Zo nee, waarom
niet?
Bent u bereid om de aanleg van nieuwe kunstgrasvelden met kunststofsnippers te verbieden en te stimuleren dat de huidige velden snel meer milieuvriendelijker materiaal zoals kurk zullen gebruiken om de kunststof te
vervangen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6, 7
Zie mijn antwoord op vraag 2. Ik wil eerst de fase afronden waarin ik kijk naar
maatregelen voor de drie bronnen waar ik nu mee bezig ben. Naar aanleiding
van dit traject kijk ik of er aanknopingspunten zijn voor effectief beleid voor
andere bronnen van microplastics. Ik verwacht de Kamer hierover te kunnen
informeren uiterlijk aan het eind van dit jaar.
Vraag 8
Worden kunststofsnippers ook op andere plekken in de buitenruimte
gebruikt? Zo ja, kunt u een overzicht geven van alle toepassingen?
Antwoord 8
Ja, de volgende toepassingen zijn relevant voor de verspreiding van
microplastics deeltjes in het milieu. Rubbergranulaat als instrooimateriaal in
kunstgrasvelden voor voetbal is veruit de meest voorkomende toepassing.
Rubbergranulaat wordt sporadisch ook toegepast in paardenbakken vermengd met zand. In plaats van rubbergranulaat worden in paardenbakken
ook snippers van synthetisch geotextiel of versnipperde tapijtresten gebruikt.
Rubbersnippers of rubber schors worden sporadisch toegepast in speeltuinen
en als bodembedekker in tuin/border/balkon/terras en op looppaden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2