Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

30 111

Topinkomens

Nr. 116

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN
KONINKRIJKSRELATIES
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 juni 2018
Op 22 mei 2018 heeft uw Kamer de motie van het lid Middendorp1 (VVD)
aangenomen (Handelingen II 2017/18, nr. 83, item 19). In die motie wordt
de regering verzocht om,
«In aanloop naar de evaluatie van de WNT, aan te geven hoe de jaarrapportage WNT cijfermatiger kan worden onderbouwd en daarbij te
betrekken cijfers over: gesprekken met raden van commissarissen van de
betrokken instellingen en wervings-en selectiebureaus, arbeidsmobiliteit
en het salarisverschil tussen de publieke en private sector, en de Kamer
daarover voor het komende zomerreces te informeren.»
Daarnaast is ook de motie van de leden Van der Molen en Den Boer2
(CDA) aangenomen, waarin de regering wordt verzocht
«De Kamer niet alleen te informeren over toegekende uitzonderingen,
maar ook over afgewezen uitzonderingen op het WNT-maximum».
In deze brief ga ik in op de uitvoering van beide moties.
1. Motie Middendorp
Zoals ik reeds in de Kamer heb aangegeven, staat het verzoek om meer
informatie over de effecten van de WNT in de WNT-jaarrapportage op te
nemen enigszins op gespannen voet met recente wijzigingen van de
Evaluatiewet WNT over de WNT-jaarrapportage WNT. In de artikelen 7.1
en 7.2 van de WNT wordt bepaald dat de Minister van BZK:
– jaarlijks voor 31 december in de WNT-jaarrapportage een overzicht van
geconstateerde overtredingen en de getroffen handhavingsmaatregelen naar de Staten-Generaal stuurt;

1
2

kst-30111-116
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Kamerstuk 30 111, nr. 111.
Kamerstuk 30 111, nr. 114.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 111, nr. 116

1

–

in 2020 en daarna telkens na 5 jaar een verslag over de doeltreffendheid en de effecten van deze wet in de praktijk naar de Staten-Generaal
stuurt.
Daarnaast is de algemene meldplicht afgeschaft ter vermindering van de
administratieve lasten. Daardoor beschik ik thans over minder data.
Dit laat onverlet dat ik begrip heb voor de informatiebehoefte van de
Kamer. Gelet op bovenstaande wil ik als volgt invulling geven aan de
motie.
Hoewel er tal van gegevens over de WNT voorhanden zijn, beschik ik niet
over systematisch inzicht in de effecten van de WNT. Dat is precies de
reden dat ik dit jaar vroegtijdig start met het verzamelen van informatie
met het oog op de tweede wetsevaluatie die in 2020 gereed moet zijn.
Zoals toegezegd ontvangt u na de zomer het plan van aanpak hiervoor.
Uitvoering van dit plan van aanpak zal leiden tot een stapsgewijze
toename van beschikbare kennis over de WNT. Uiteraard deel ik deze
kennis graag met u. Ten behoeve van de aankomende WNT-rapportage zal
ik informatie verzamelen bij diverse stakeholders, waaronder toezichthouders en werving- en selectiebureaus over de door hen waargenomen
effecten, alsmede eventuele knelpunten van de WNT. Ook zal ik ingaan op
de praktijk van de uitzonderingsverzoeken (zie hierna). De beide andere
thema’s arbeidsmobiliteit en salarisverschil tussen de publieke en private
sector zijn zeker onderdeel van de wetsevaluatie, maar dataverzameling is
tijdsintensief. Hierover wordt in een later stadium aan u gerapporteerd.
2. Motie Van der Molen
Tijdens het AO op 19 april 2018 (Kamerstuk 30 111, nr. 115) heb ik u reeds
toegezegd te onderzoeken op welke wijze ik aan het in de motie neergelegde verzoek kan voldoen. Daarbij heb ik ook aangegeven dat het zal
gaan om geanonimiseerde informatie. In de bijlage heb ik actuele
informatie opgenomen over ingediende en gehonoreerde uitzonderingsverzoeken. Het is mijn voornemen om deze informatie jaarlijks te
actualiseren en op te nemen in de WNT-jaarrapportage. Op deze wijze
voldoe ik aan de genoemde motie.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 111, nr. 116

2

Bijlage 1:

Uitzonderingsverzoeken
Stand van zaken 15 juni 2018
1. Algemeen
–

De WNT gaat bovenmatige bezoldiging in de (semi)publieke sector
tegen. Er geldt een algemeen bezoldigingsmaximum (2018: € 187.000)
en een openbaarmakingsverplichting. Voor de zorg, het onderwijs en
bij de woningcorporaties gelden specifieke sectorale regelingen met
een klasse-indeling en verlaagde maxima.
Voor benoemingen waarbij het kabinet van mening is dat er sprake is
van een bijzondere situatie op de arbeidsmarkt bestaat op grond van
artikel 2.4 en 2.5 WNT de mogelijkheid om een uitzondering te maken
en een hogere beloning dan het bezoldigingsmaximum van € 187.000
toe te staan. Het kan gaan om een individueel uitzonderingsverzoek
(art. 2.4 WNT) of een uitzonderingsverzoek voor een categorie
topfunctionarissen (art 2.5 WNT).
Het kabinet is zeer terughoudend met het honoreren van uitzonderingsverzoeken. Aan het nemen van een uitzonderingsbesluit kan
bovendien vooraf overleg met de instelling plaatsvinden, waardoor de
bezoldiging in het besluit lager kan uitkomen dan het ingediende
verzoek.

–

–

2. Procedure
–

Uitzonderingsverzoeken om een hogere bezoldiging toe te staan dan
€ 187.000 worden ingediend bij de vakminister. Afwijzing van een
dergelijk verzoek kan de vakminister zelfstandig afhandelen. Voor
honorering geldt een zware procedure: bespreking in de ministerraad
en een besluit mede namens de Minister van BZK. Een uitzonderingsbesluit wordt met publicatie in de Staatscourant openbaar gemaakt.
Indien instellingen in de zorg, onderwijs en wonen een verzoek doen
om voor een hogere klasse in aanmerking te komen doet de vakminister dit zelf af. De desbetreffende functionaris kan hierbij nooit boven
het algemeen bezoldigingsmaximum van € 187.000 uitkomen.

–

3. Overzicht uitzonderingsverzoeken
In tabel 1 is een overzicht opgenomen van de sinds de inwerkingtreding
van de WNT (2013) ingediende en gehonoreerde uitzonderingsverzoeken.
Tabel 1. Overzicht uitzonderingsverzoeken per sector

Zorg
OCW
Wonen
Overige sectoren1
Totaal

UITZONDERINGS-VERZOEKEN
WNT-MAXIMUM (ARTIKEL 2.4)

GEHONOREERD

0P UITZONDERINGSVERZOEKENKLASSE-INDELING
(ART. 2.7)

GEHONO-REERD

23
0
1
161
40

3
0
0
13
16

18
8
3

1
1
0

29

2

1

geen klasse-indeling van toepassing
Er zijn uitzonderingsverzoeken ingediend door instellingen op het beleidsterrein van de ministeries van Financiën, Infrastructuur en Waterstaat en
Economische Zaken en Klimaat.
1

Toelichting op tabel 1:
a.

Sinds de invoering van de WNT in 2013 is op een populatie van ca.
35.000 topfunctionarissen 40 keer een individueel uitzonderingsverzoek ingediend om een hogere bezoldiging dan het WNT-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 111, nr. 116

3

b.

c.

d.
e.

f.

bezoldigingsmaximum van € 187.000 overeen te mogen komen. Van
deze verzoeken zijn er 16 gehonoreerd. Gehonoreerde verzoeken zijn
door publicatie in de Staatscourant openbaar gemaakt. De overige
verzoeken zijn afgewezen of ingetrokken.
In vijf gevallen, alle bij AFM en DNB, is voor eenzelfde persoon/
functie tweemaal een uitzonderingsverzoek gehonoreerd. In totaal is
voor 11 unieke functies een uitzonderingsbesluit genomen.
De drie gehonoreerde uitzonderingsverzoeken in de zorg betreffen
bestuursleden van UMC’s, die tevens medisch specialist zijn en als
bestuurder een inkomensterugval doormaken.
Op het terrein van IenW is een uitzonderingsverzoek gehonoreerd
voor de bestuursvoorzitter van Luchtverkeersleiding Nederland.
Van de mogelijkheid om een categorale uitzondering ex. art 2.5 WNT
toe te kennen is sinds de inwerkingtreding van deze bepaling nog
geen gebruik gemaakt.
Sinds de invoering van de WNT in 2013 zijn er 29 formele verzoeken
ingediend bij de vakdepartementen met een sectorale regeling (zorg,
onderwijs, wonen) om in aanmerking te komen voor een hogere
bezoldigingsklasse. Van deze verzoeken (art. 2.7 WNT) zijn er 2
gehonoreerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 30 111, nr. 116

4