Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 906 (R2030)

Goedkeuring van de op 30 oktober 2009 te
Londen tot stand gekomen wijziging van artikel
6 van het Protocol van 1996 bij het Verdrag
inzake de voorkoming van verontreiniging van
de zee ten gevolge van het storten van afval en
andere stoffen van 1972, zoals opgenomen in
Resolutie LP.3(4) (Trb. 2011, 72)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING

Het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State wordt niet openbaar gemaakt,
omdat het zonder meer instemmend luidt /
uitsluitend opmerkingen van redactionele aard
bevat (artikel 26, vijfde lid, van de Wet op de
Raad van State)

I ALGEMEEN
Het Protocol
Op 7 november 1996 kwam te Londen, tijdens een bijzondere vergadering
van de verdragsluitende partijen bij het Verdrag inzake de voorkoming
van verontreiniging van de zee ten gevolge van het storten van afval en
andere stoffen van 1972 (hierna: het Verdrag; Trb. 1973, 172), het Protocol
(hierna: het Protocol; Trb. 2000, 27) bij dit Verdrag tot stand.
Het Protocol biedt een hoger beschermingsniveau van de zee tegen
verontreiniging door storten dan het Verdrag, dat tussen partijen wordt
vervangen door het Protocol. Het Protocol trad op 24 maart 2006 in
werking en kent op 1 november 2013 43 partijen.
Het Protocol omvat onder meer:
• de uitbreiding van de werking van het Verdrag naar de zeebodem en
de ondergrond van alle mariene wateren;
• de codificatie van de moderne milieubeginselen van voorzorg en de
vervuiler betaalt;
• een stortverbod voor afval en andere stoffen in zee, met uitzondering
van onder andere baggerspecie, zuiveringsslib, visafval van op
industriële wijze verwerkte vis en kooldioxidestromen afkomstig van
processen voor het opvangen van kooldioxide ten behoeve van opslag
(de zogenoemde reverse list van bijlage 1);
• een beoordelingssysteem voor de stortvergunning;
• het verbod afval te verbranden op zee;
• een exportverbod.
Bijlage 1 bij het Protocol bevat de reverse list van afval en andere stoffen
die in aanmerking kunnen komen voor storting. Op 2 november 2006
werd te Londen door Wijziging van Annex I bij het Protocol van 1996 bij
het Verdrag inzake de voorkoming van verontreiniging van de zee ten
gevolge van het storten van afval en andere stoffen van 1972 (hierna:
Resolutie LP1.(1); Trb. 2008, 200) een wijziging van bijlage 1 aangenomen
waarbij «kooldioxidestromen afkomstig van processen voor het opvangen

kst-33906-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 906 (R2030), nr. 3

1

van kooldioxide ten behoeve van opslag» zijn toegevoegd aan die bijlage.
Deze wijziging is op 10 februari 2007 in werking getreden.
Het Protocol is, inclusief de wijziging van de bijlage, voor het gehele
Koninkrijk goedgekeurd op 15 april 2008 (Stb. 2008, 108). Voor het
Europese deel van Nederland trad het Protocol in werking op 24 oktober
2008 en voor het Caribische deel van Nederland (de eilanden Bonaire, Sint
Eustatius en Saba) op 10 oktober 2010. Omdat de op Aruba, Curaçao en
Sint Maarten benodigde uitvoeringswetgeving nog niet gereed is, geldt
het Protocol nog niet voor die delen van het Koninkrijk. Daar is het
Verdrag van toepassing.
De wijziging van artikel 6 van 30 oktober 2009
Artikel 6 van het Protocol verbiedt de uitvoer van afval of andere stoffen
voor storting.
Dit artikel is op 30 oktober 2009, bij Resolutie LP.3(4), gewijzigd. Er is een
tweede lid aan artikel 6 toegevoegd, dat de export van kooldioxidestromen, met als doel zich hiervan te ontdoen in overeenstemming met
bijlage 1 van het Protocol, mogelijk maakt. Zoals hierboven is toegelicht,
is de storting van «kooldioxidestromen afkomstig van processen voor het
opvangen van kooldioxide ten behoeve van opslag» al eerder, bij de
wijziging uit 2006, mogelijk gemaakt. Het ontbrak nog aan de mogelijkheid
van export ten behoeve hiervan.
Om deze export mogelijk te maken eist het nieuwe tweede lid van artikel 6
dat er een overeenkomst of regeling tussen de betrokken partijen is met
afspraken over verantwoordelijkheden voor het verlenen van toestemmingen, overeenkomstig het Protocol en ander toepasselijk internationaal
recht. Uit artikel 4, eerste lid, onderdeel 2, van het Protocol volgt dat een
vergunning nodig is waarbij de vereisten van bijlage 2 van het Protocol in
acht moeten worden genomen. Voor uitvoer naar een land dat geen partij
is bij het Protocol, geldt dat de afspraken minimaal gelijk moeten zijn aan
de bepalingen in het Protocol, met inbegrip van bepalingen over
vergunningen en vergunningsvoorwaarden voor het voldoen aan de
bepalingen van bijlage 2 van het Protocol.
Op deze wijze wordt gewaarborgd dat de overeenkomst of regeling niet
afwijkt van de verplichtingen die partijen bij het Protocol hebben om het
mariene milieu te beschermen en te behouden.
Een verdragsluitende partij die een dergelijke overeenkomst sluit of
regeling aangaat moet de Internationale Maritieme Organisatie (hierna:
IMO) hierover informeren.
De wijziging draagt bij aan het wegnemen van belemmeringen ingevolge
het Protocol voor de export van CO2ten behoeve van permanente opslag
van CO2 in de zeebodem, ook wel genoemd CCS (Carbondioxide Capture
and Storage, dat wil zeggen: afvang en opslag van CO2) en daarmee aan
het beperken van de emissie van CO2, klimaatverandering en verzuring
van de oceanen.
De wijziging treedt volgens artikel 21, derde lid, van het Protocol in
werking zestig dagen na aanvaarding door tweederde van de partijen. Op
1 november 2013 hebben twee partijen de wijziging geratificeerd:
Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 906 (R2030), nr. 3

2

Relatie met EU-recht/betrokkenheid EU
Alle 27 lidstaten van de Europese Unie (hierna: EU) zijn lid van de IMO. De
EU is geen lid van de IMO. De Europese Commissie heeft wel een
samenwerkingsovereenkomst met de IMO gesloten, op basis waarvan de
Europese Commissie een waarnemersstatus in de IMO heeft. Er zijn 14 EU
lidstaten partij bij het Protocol.
Op grond van Richtlijn 2009/31/EG van het Europees Parlement en de
Raad van 23 april 2009 betreffende de geologische opslag van kooldioxide
en tot wijziging van Richtlijn 85/337/EEG van de Raad, de Richtlijnen
2006/60/EG, 2004/35/EG, 2006/12/EG en 2008/01/EG en Verordening (EG)
nr. 1013/2006 van het Europees Parlement en de Raad (PbEU 2009, L 140;
hierna: CCS-richtlijn) is onder voorwaarden geologische opslag van CO2
mogelijk binnen het grondgebied van de lidstaten, in hun exclusieve
economische zones en op hun continentaal plat. De richtlijn verwijst in
overwegingen (12) en (13) naar de desbetreffende bepalingen van het
Protocol.
De CCS-richtlijn heeft eveneens het transport van CO2 met het oog op
geologische opslag mogelijk gemaakt door een wijziging van Verordening
(EG) nr. 1013/2006 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de
overbrenging van afvalstoffen (PbEU 2006, L 190). Die wijziging houdt in
dat overbrenging van CO2 met het oog op geologische opslag overeenkomstig de CCS-richtlijn niet onder de reikwijdte van Verordening
1013/2006 valt. De wijziging van artikel 6 van het Protocol maakt dit ook
voor niet-EU lidstaten mogelijk.
Uitvoeringswetgeving
Tegelijk met dit wetsvoorstel tot goedkeuring van de wijziging van artikel
6 Protocol zal een wetsvoorstel tot wijziging van de Nederlandse
wetgeving in verband met de uitvoering van de wijziging van artikel 6 van
het Protocol voor goedkeuring aan de Staten-Generaal worden
voorgelegd.
De goedkeuring van de wijziging van het Protocol wordt ook gevraagd
voor Caribisch Nederland. Een voorstel voor aanpassing van de Wet
volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieubeheer BES (Stb. 2012, 27)
zal worden meegenomen in bovengenoemd wetsvoorstel ter uitvoering
van de wijziging van artikel 6 van het Protocol. Die aanpassing zal, evenals
het betreffende hoofdstuk 4 van de wet volkshuisvesting, ruimtelijke
ordening en milieubeheer BES, op een bij koninklijk besluit nader te
bepalen tijdstip in werking treden.
II ARTIKELSGEWIJS
Artikel 1
In dit artikel wordt goedkeuring gevraagd van de wijziging van artikel 6
van het Protocol zoals overeengekomen bij Resolutie LP.3(4) en gepubliceerd in Tractatenblad 2011, 72. Voor de toelichting op deze wijziging
wordt verwezen naar het algemeen deel van de toelichting.
Artikel 2
Dit artikel regelt de inwerkingtreding van de goedkeuringswet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 906 (R2030), nr. 3

3

III KONINKRIJKSPOSITIE
De wijziging van het Protocol wordt goedgekeurd voor het gehele
Koninkrijk. De wijziging zal worden aanvaard voor het Europese deel van
Nederland. Op het moment dat de betreffende uitvoeringswetgeving voor
het Caribische deel voor Nederland in werking treedt, zal de wijziging voor
dat deel van Nederland kunnen worden aanvaard.
De regeringen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten hebben de wenselijkheid van medegelding van de wijziging van het Protocol voor hun
landen nog in beraad. Wanneer de regeringen medegelding wenselijk
achten en de uitvoeringswetgeving voor het Protocol en de wijziging
daarvan in de onderscheiden landen gereed is, kan het Protocol, inclusief
onderhavige wijziging, voor Aruba, Curaçao en/of Sint Maarten worden
aanvaard.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld
De Minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 906 (R2030), nr. 3

4