Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3026
Vragen van de leden Sjoerdsma, Paternotte, Hagen, Boucke (allen D66),
Grinwis en Ceder (beiden ChristenUnie) aan de Ministers van Buitenlandse
Zaken, van Justitie en Veiligheid en van Infrastructuur en Waterstaat over het
feit dat niet-EU-familieleden van expats geen toegang hebben tot Nederland
(ingezonden 22 april 2021).
Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en
Waterstaat), mede namens de Ministers van Buitenlandse Zaken en van
Justitie en Veiligheid (ontvangen 4 juni 2021). Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2842.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Expats campaign to lift travel restrictions for
international family members»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u het eens dat er in het inreisbeleid van Nederland een onderscheid
moet worden gemaakt tussen familie van Nederlanders of legale inwoners
van Nederland enerzijds en toerisme anderzijds?
Antwoord 2
Ja. Dit is staand beleid. Het EU-inreisverbod betreft een inperking voor alle
niet-noodzakelijke reizen van personen vanuit derde landen naar EU+landen
met als doel de verspreiding van het COVID-19 virus tegen te gaan.2
Bepaalde familieleden van Nederlanders en van derdelanders met rechtmatig
verblijf vallen niet onder het EU-inreisverbod. Andere familieleden, die wel
onder de reikwijdte van het EU-inreisverbod vallen kunnen onder omstandigheden daarvan worden uitgezonderd.

1

Iamexpat.nl, «Expats campaign to lift travel restrictions for international family members»
Expats campaign to lift travel restrictions for international family members (iamexpat.nl),
geraadpleegd op 19 april 2021.
2
EU+ behelst alle EU-lidstaten + IJsland, Zwitserland, Liechtenstein en Noorwegen.

ah-tk-20202021-3026
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Vraag 3
Klopt het dat familieleden van Nederlanders of inwoners van Nederland met
een verblijfsvergunning niet naar Nederland mogen reizen wanneer ze
onderdanen zijn van een derde land? Zo ja, in welke gevallen kunnen zij in
aanmerking komen voor een visum «kort verblijf»?
Antwoord 3
Nee, dat klopt niet. Unieburgers en hun gezinsleden, derdelanders met een
verblijfsvergunning en hun gezinsleden en personen met een visum voor
lang verblijf (MVV) vallen niet onder de reikwijdte van het EU-inreisverbod.
Het EU-inreisverbod kent verder een aantal uitzonderingscategorieën3. Er is
daarnaast een EU-veiligelandenlijst, waarop de landen staan die momenteel
niet onder het EU-inreisverbod vallen. Voor personen uit visumplichtige
landen geldt de gebruikelijke visumprocedure.
Vraag 4
Hoe kijkt u aan tegen de bewering in het bericht dat het inreisverbod van de
Europese Unie, ingaat tegen artikel acht in het Europees Verdrag voor de
Rechten van de Mens (EVRM) dat voorziet in het recht voor privé en
familieleven?
Antwoord 4
Van een schending van artikel 8 EVRM is in de ogen van het kabinet niet snel
sprake. Allereerst vallen onder andere Unieburgers en hun gezinsleden en
derdelanders met een verblijfsvergunning niet onder het inreisverbod. Zij
kunnen dus ondanks het inreisverbod hun familieleden hier in Nederland
bezoeken. Indien het gaat om familieleden die wel onder de reikwijdte van
het EU-inreisverbod vallen, kan een individuele afweging worden gemaakt
waarbij zwaarwegende redenen met betrekking tot familiegerelateerde
omstandigheden voor verblijf in Nederland worden meegewogen. Daarbij
merkt het kabinet op dat het in artikel 8 EVRM opgenomen recht op privé en
familieleven geen absoluut recht tot toegang tot Nederland behelst. In het
belang van onder andere de bescherming van de volksgezondheid kunnen
deze rechten in individuele situaties beperkt worden.
Vraag 5
Klopt het dat de Nederlandse vliegverboden nog minder uitzonderingsbepalingen kennen dan het algehele EU-inreisverbod, waardoor familie niet
Nederland in kan reizen? Waarom is voor deze afwijking van het EU-beleid
gekozen?
Antwoord 5
Ja, dit klopt. Zoals ook in de beantwoording van vragen van het lid Van Haga
van 4 mei jl. wordt toegelicht was er tot 1 juni naast het inreisverbod voor
een aantal landen een vliegverbod van kracht.4 Dit was een aanvullende
nationale maatregel die naast het inreisverbod gold. Een vliegverbod kent
beduidend minder uitzonderingen dan het inreisverbod en daardoor kan het
voorkomen dat personen wel zijn uitgezonderd van het inreisverbod, maar
niet van het vliegverbod. Dat heeft te maken met het feit dat het een extra
maatregel bovenop het inreisverbod is om met name mutaties van het
coronavirus buiten de deur te houden. Daarom gelden er minder uitzonderingscategorieën.
Het kabinet was zich er van bewust dat er schrijnende situaties waren waarbij
mensen niet naar Nederland konden vliegen vanwege zwaarwegende
redenen om familie te bezoeken. Daarom heeft het kabinet het met de laatste
verlenging van de vliegverboden van 15 mei jl. mogelijk gemaakt dat
familieleden – ondanks het vliegverbod – die voor een dringende zwaarwegende reden naar Nederland moeten komen, uitgezonderd konden worden
van het vliegverbod en daarmee toch direct naar Nederland konden vliegen.
Hierbij zocht het kabinet naar een balans tussen enerzijds een oplossing voor

3

Lijst met uitzonderingen op het Europese inreisverbod | Coronavirus COVID-19 | Rijksoverheid.nl.
4
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2603
Kamerbrief 2021Z09417

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

personen die vanwege zwaarwegende redenen familie in Nederland wensen
te bezoeken en anderzijds de gezondheidssituatie in een land waarvoor een
vliegverbod gold. Hierbij is zoveel mogelijk aangesloten op de reeds
bestaande en vergelijkbare uitzondering voor het inreisverbod. Daarnaast had
het kabinet oog voor de uitvoeringsaspecten die hieraan gerelateerd zijn. De
testverplichtingen en overige coronamaatregelen voor personen afkomstig uit
deze landen bleven onverkort gelden.
Vraag 6
Hoe verhouden de Nederlandse vliegverboden en daarbij horende uitzonderingsbepalingen zich ten opzichte van andere Schengenlanden aangaande
familieleden van EU-inwoners met een nationaliteit uit een derde land? Zijn
er landen die zulke familieleden wel toelaten?
Antwoord 6
Uit een rondgang langs een aantal EU-lidstaten (België, Duitsland, Frankrijk,
Italië, Spanje en Zweden) komt het volgende beeld naar voren. Frankrijk,
Spanje, Zweden en Duitsland kennen een uitzondering voor familieleden van
EU-inwoners die al dan niet vanwege zwaarwegende redenen wensen in te
reizen. Italië en België daarentegen kennen geen mogelijkheden voor
familieleden woonachtig in een aantal landen om in te reizen.5
Vraag 7
Kunt u zich vinden in het argument dat mensen die via een omreis toch
Nederland bereiken meer besmettingsmogelijkheden hebben dan mensen die
direct naar Nederland vliegen, testen, en direct in quarantaine gaan als
nodig?
Antwoord 7
Dat is niet één op één zo te zeggen. Dit hangt onder andere af van de manier
van reizen. In het algemeen geldt wel dat hoe korter de reis is, hoe kleiner de
besmettingsrisico’s zijn.
Vraag 8
Bent u bekend met het radiointerview van ABC Suriname, waarin de
schrijnende situatie wordt omschreven dat nabestaanden hun overleden
familielid niet kunnen opzoeken vanuit Suriname door het vliegverbod?6 Hoe
reflecteert u op dit interview?
Antwoord 8
Het kabinet betreurde de diverse schrijnende situaties die omschreven
worden in de vraag en ter sprake zijn gekomen in het interview dat nabestaanden geen afscheid kunnen nemen van hun overleden familielid in
Nederland door het vliegverbod voor Suriname. Het kabinet had daarom voor
schrijnende situaties een passende oplossing gevonden. Zie verder het
antwoord op vraag 5.
Vraag 9
Deelt u de mening dat het uitsluiten van eerste-en tweedegraads familieleden
bijvoorbeeld voor Surinamers maar ook over families verspreid over de
Europese Unie, die vaak familie in Nederland hebben en andersom, problematisch is en schrijnende situaties kan opleveren?
Antwoord 9
Het kabinet betreurt alle schrijnende situaties, zoals voor eerste- en tweedegraads familieleden woonachtig in Suriname, die als gevolg van vliegverboden zijn ontstaan en is zich daar ook van bewust. Het kabinet had daarom
voor schrijnende situaties een passende oplossing gevonden. Zie verder het
antwoord op vraag 5.

5
6

België: Brazilië, Zuid-Afrika en India; Italië: Bangladesh, Zuid-Afrika en India.
ABC Suriname – Online Nieuws, «Nabestaanden kunnen niet afreizen naar Nederland voor
begrafenis», 14 april 2021, https://www.youtube.com/watch?app=desktop&v=AP6SESz3QM&feature=youtu.be, geraadpleegd op 19 april 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Vraag 10
Kunt u voor deze families, zowel voor families binnen de Europese Unie als
daar buiten, duidelijkheid geven onder welke voorwaarden wel of niet
gevlogen mag worden? Wat is een noodzakelijke reis en wat is het perspectief voor deze groep voor wanneer familiebezoeken wel plaats mogen
vinden?
Antwoord 10
Zie het antwoord op vraag 5. Per 1 juni is de wetswijziging ten behoeve van
de invoering van de quarantaineplicht van kracht geworden. Daarmee zijn de
vliegverboden opgeheven. Het is voor familieleden – indien zij voldoen aan
een uitzondering op het inreisverbod – weer mogelijk geworden om vanuit
bepaalde landen weer naar Nederland te vliegen.
Vraag 11
Is het mogelijk om een uitzondering te maken op het vliegverbod vanuit
Zuid-Afrika en Midden- en Zuid-Amerika voor mensen die een verblijfsvergunning toegekend hebben gekregen en deze nu in Nederland kunnen
collecteren en tegelijkertijd onder de lange-afstandsrelatie-uitzondering vallen
waarbij de rest van de coronamaatregelen voor reizigers zoals het overhandigen van een negatieve test en verplichte quarantaine in stand wordt
gehouden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
Het was zo dat personen die vanwege hun nationaliteit naast een verblijfsvergunning ook een machtiging voor voorlopig verblijf (mvv) dienen aan te
vragen niet op basis van een mvv waren uitgezonderd onder het vliegverbod.
Dit geldt ook – eventueel in combinatie met het voorgaande – voor personen
die op basis van de tijdelijke regeling langeafstandsgeliefden Nederland
wensen in te reizen. Met de invoering van de wetswijziging inzake de
quarantaineplicht is deze situatie verholpen.
Vraag 12
Is het mogelijk om een uitzondering te maken op het vliegverbod vanuit
Zuid-Afrika en Midden- en Zuid-Amerika voor niet-EU-familie van Nederlanders of inwoners van Nederlanders in het geval van ernstige ziekte, een
zware operatie, mogelijk overlijden van een familielid of juist geboorte van
een nieuw familielid waarbij de rest van de coronamaatregelen voor reizigers
zoals het overhandigen van een negatieve test en verplichte quarantaine
uiteraard in stand wordt gehouden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
Zie het antwoord op vraag 5.
Vraag 13
Bent u bereid, gezien de speciale banden met Nederland, specifiek voor
Suriname uitzonderingen voor eerste-en tweedegraads familieleden toe te
staan op de vliegverboden? Zo nee, waarom niet? Ziet u hier nog een
speciale rol voor Nederland in het faciliteren van testen die dergelijke
uitzonderingen veilig mogelijk zouden kunnen maken, zoals in samenwerking
met Suriname een testfaciliteit op vliegveld Zanderij instellen die veilig reizen
weer mogelijk maakt?
Antwoord 13
Het kabinet had, zoals ook aangegeven in het antwoord op vraag 5, voor
schrijnende situaties een passende oplossing gevonden. Dat moest ook een
oplossing bieden aan familieleden woonachtig in Suriname in bijzonder
schrijnende gevallen. Generieke uitzonderingen op het vliegverbod voor
eerste- en tweedegraadsfamilieleden waren – ook voor Suriname – voor het
kabinet echter niet wenselijk.
Er waren geen signalen bij het kabinet bekend dat de testfaciliteiten in
Suriname onvoldoende zouden zijn en daardoor verhinderden dat personen
naar Nederland konden reizen.
Vraag 14
Kunt u deze vragen binnen twee weken en afzonderlijk beantwoorden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

Antwoord 14
Het is helaas niet gelukt u de beantwoording binnen twee weken te doen
toekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5