Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

31 288

Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en
Wetenschapsbeleid

Nr. 345

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 juni 2013
Tijdens het Algemeen Overleg met uw Kamer op 2 april jl. (Kamerstuk
31 288, nr. 343) over het «Besluit experiment bindend studieadvies» heb ik
toegezegd na 1 juni 2013, i.c. de sluitingsdatum voor het indienen van
plannen voor deelname aan het experiment per studiejaar 2013/2014 uw
Kamer te informeren over welke instellingen willen deelnemen aan het
experiment, voor welke opleidingen en op welke wijze zij dat willen doen.
Met deze brief doe ik die toezegging gestand.
Voorwaarde voor de start van het experiment is de inwerkingtreding van
het Besluit experiment bindend studieadvies. De voorziene inwerkingtredingsdatum van het besluit is 1 september 2013. Het besluit ligt thans
voor advies bij de Raad van State.
Deelnemende instellingen en opleidingen
Voor deelname aan het experiment met ingang van het cohort 2013/2014
heb ik van de volgende hogeronderwijsinstellingen plannen ontvangen:
1) Universiteit van Amsterdam / Vrije Universiteit Amsterdam
Deze universiteiten willen deelnemen met de opleiding «Liberal Arts
and Sciences», die wordt verzorgd aan het Amsterdam University
College, met een BSA in jaar 2. In totaal kunnen 300 studenten te
maken krijgen met een BSA in jaar 2. De studienorm voor jaar 2 is het
behalen van 30 studiepunten voor elk van de twee semesters. Wanneer
een student hieraan niet voldoet, volgt een bindende afwijzing.
2) Gerrit Rietveld Academie
Deze academie wil deelnemen met de twee bachelor opleidingen
«Autonoom Beeldende Kunst» en «Vormgeving» met een BSA in jaar
2. In totaal kunnen 120 studenten te maken krijgen met een BSA in jaar
2. Met elke student wordt een overeenkomst afgesloten met betrekking
tot de te behalen studieresultaten. Wanneer de student hieraan niet
voldoet, volgt een bindende afwijzing.

kst-31288-345
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 288, nr. 345

1

3) Universiteit Leiden
Deze universiteit wil instellingsbreed deelnemen (met uitzondering van
de opleidingen die alleen door de Universiteit Leiden worden verzorgd,
de zogenaamde unica) met in totaal 39 opleidingen met een BSA van
45 studiepunten in jaar 2. Studenten moeten aan het eind van het
tweede jaar van inschrijving minimaal 90 studiepunten hebben
behaald en de propedeutische fase hebben afgerond. Wanneer een
student hieraan niet voldoet, volgt een bindende afwijzing. Het gaat
hierbij om in totaal 4.333 studenten (studenten aan unica-opleidingen
vallen niet onder de werking van het experiment) die te maken kunnen
krijgen met een BSA in jaar 2.
4) Technische Universiteit Delft
Deze universiteit wil met de twee opleidingen «Life Science and
Technology» en «Molecular Science and Technology» deelnemen met
een BSA in jaar 2 van 45 studiepunten. Studenten moeten aan het eind
van het tweede jaar van inschrijving minimaal 90 studiepunten hebben
behaald en de propedeutische fase hebben afgerond. Wanneer een
student hieraan niet voldoet, volgt een bindende afwijzing. Het gaat
om twee opleidingen die TU Delft als joint degree opleiding samen
met Universiteit Leiden aanbiedt. In Delft kunnen in totaal 240
studenten bij deze twee opleidingen te maken krijgen met een BSA in
jaar 2.
Uiteraard geldt dat bij alle genoemde maatregelen een student beroep
kan doen op de hardheidsclausule.
Bij alle vier experimenten is de uitbreiding van het BSA onderdeel van een
breed beleid om de kwaliteit van het onderwijs te versterken.
Aantal studenten dat onder de werking van het experiment zal vallen
Op 16 april heeft uw Kamer een motie van het lid Mohandis (Kamerstuk
31 288, nr. 336) aangenomen die de regering verzoekt het aantal bij het
experiment betrokken studenten van de deelnemende instellingen te
maximeren tot 10% van de totale studentenpopulatie in Nederland. Al
tijdens het Verslag Algemeen Overleg (VAO) van 9 april 2013 heb ik uw
Kamer toegezegd het aantal deelnemende studenten te beperken tot 10%
van de totale studentenpopulatie. Ik heb het ontwerpbesluit daartoe
aangepast en hiermee uitvoering gegeven aan de motie.
Op basis van de ingediende plannen voor deelname met ingang van het
cohort 2013/2014 gaat het om in totaal 4.993 studenten (wo: 4.873; hbo:
120) die onder het experiment zullen vallen. Rekening houdend met de
«stapeling» van deze aantallen voor de volledige duur dat dit cohort de
opleiding volgt (drie jaren voor een wo-bachelor en vier jaar voor een
hbo-bachelor), zullen naar verwachting voor de totale (nominale)
studieduur van dit cohort in totaal 15.099 studenten onder het experiment
vallen. Daarbij is geen rekening gehouden met een zeker uitvalspercentage na jaar 1, noch met fluctuaties bij de deelnemende opleidingen in
de instroomaantallen in jaar 1.
Tien procent van de totale studentenpopulatie in Nederland komt neer op
66.000 studenten (peildatum 1 oktober 2012). Het bovengenoemde aantal
van 15.099 studenten voor het eerste cohort (2013/2014) ligt hier nog ver
onder. Het betreft iets minder dan een kwart van het door uw Kamer
gestelde maximum aantal studenten dat bij het experiment betrokken
mag zijn.
Genoemde motie verzoekt de regering ook om het experiment in
samenspraak met de koepelorganisaties in het hoger onderwijs qua
omvang en deelname van het aantal instellingen nadrukkelijk te beperken.
Zoals aangegeven blijft het experiment met het eerste cohort beperkt qua

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 288, nr. 345

2

omvang en deelname van het aantal instellingen. Met het oog op
deelname met ingang van het cohort 2014/2015 voer ik met de koepelorganisaties overleg over het beperken van de omvang van het
experiment tot maximaal 10% van de totale studentenpopulatie en over
het beperken van het aantal deelnemende instellingen. Zoals gevraagd in
de motie Mohandis zal ik uw Kamer tijdig rapporteren over de uitkomst
van dit overleg.
Andere aanpassingen naar aanleiding van het AO op 2 april jl.
Naar aanleiding van de voorhang bij uw Kamer en bij de Eerste Kamer
heb ik het ontwerpbesluit aangepast. Zo heb ik tijdens het AO van 2 april
jl. toezeggingen gedaan die hebben geleid tot een aantal aanpassingen in
het ontwerpbesluit:
1. uitsluiting van unieke opleidingen (unica);
2. ervoor zorgen dat niet alle opleidingen van één soort aan het
experiment kunnen deelnemen;
3. opname van een hardheidsclausule; en
4. versterking van handhaving van de voorschriften van het besluit.
Met de punten 1 en 2 heb ik invulling gegeven aan het verzoek van uw
Kamer uit de eerdere genoemde motie Mohandis (Kamerstuknummer
31 288, nr. 336) om te zorgen voor voldoende studiemogelijkheden voor
studenten, zodat zij altijd een opleiding van hun voorkeur kunnen volgen
zonder deel te nemen aan het experiment. Zo is het een instelling niet
toegestaan het experimentele BSA in te voeren bij een opleiding,
waarvoor landelijk gezien geen soortgelijke tweede opleiding bestaat en
kunnen landelijk gezien bijvoorbeeld niet alle rechtenopleidingen
tegelijkertijd deelnemen aan het experiment.
Als gevolg van het opnemen van een hardheidsclausule (punt 3) in het
ontwerpbesluit kunnen door een instelling nader te bepalen persoonlijke
omstandigheden worden meegenomen in de besluitvorming voor een
bindend studieadvies. Op deze manier kunnen bepaalde groepen
studenten worden uitgezonderd van de regeling. Dat kunnen bijvoorbeeld
topsporters zijn, studenten die twee studies volgen, studenten met een
onderneming, of gehandicapten. Er kan in de regeling ook een afwijkende
norm vooraf worden opgenomen voor één of elk van deze categorieën
studenten.
Wat betreft punt 4 is in het ontwerpbesluit bepaald dat het experiment kan
worden beëindigd als een instelling de voorschriften van het besluit niet
naar behoren naleeft of als het experiment tot gevolg heeft dat landelijk
gezien alle opleidingen van eenzelfde soort onder de werking van dit
besluit vallen of als het experiment tot gevolg heeft dat de toegankelijkheid van één of meer opleidingen wordt bedreigd.
Aanpassingen naar aanleiding van aangenomen moties
Naar aanleiding van het VAO van 9 april jl. zijn door uw Kamer naast de
eerder genoemde motie van het lid Mohandis (Kamerstuk 31 288, nr. 336)
nog twee moties aangenomen. Eén daarvan, eveneens van het lid
Mohandis (Kamerstuk 31 288, nr. 335) heeft geleid tot een verdere
aanpassing van het ontwerpbesluit. Het gaat daarbij om het beperken van
het BSA in jaar 3 van een hbo bacheloropleiding. De AMvB maakt het niet
langer mogelijk dat studenten in het tweede jaar van inschrijving na de
propedeutische fase volledig worden afgewezen. In die fase van de
opleiding is alleen een gedeeltelijke afwijzing nog mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 288, nr. 345

3

De andere motie van het lid Van Meenen (Kamerstuk 31 288, nr. 334) ziet
op informatieverstrekking aan uw Kamer uiterlijk in augustus 2014 met
betrekking tot het inzichtelijk maken van de kwaliteitsverbeteringen op het
gebied van onderwijs en begeleiding die de deelnemende instellingen
hebben doorgevoerd om zich voor het experiment te kwalificeren. Deze
motie zal ik vanzelfsprekend uitvoeren door uw Kamer uiterlijk in
augustus 2014 hierover te informeren.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 31 288, nr. 345

4