Bijlage 3 – stand van zaken vijf minimale eisen voor inwerkingtreding
Samen met de bestuurlijke partners houden we de voortgang op de punten uit de monitor
nauwlettend in de gaten, en waar nodig sturen we bij. Onderstaand geef ik per criterium in
aanvulling hierop een korte samenvatting van de voortgang op dit moment.
Criterium 1: omgevingsvisies van provincies en Rijk moeten er zijn
Het Rijk heeft inmiddels de nationale omgevingsvisie gepubliceerd. 10 provincies hebben een
omgevingsvisie vastgesteld en gepubliceerd. Per 2022 zullen alle provincies beschikken over een
vastgestelde omgevingsvisie conform Omgevingswet. Provincies hebben bij het publiceren de
keuze of ze dit doen via de huidige IMRO-standaard of dat gepubliceerd wordt via de nieuwe DSO
STOP-TPOD standaard. Beide mogelijkheden worden door DSO-LV ondersteund.
Criterium 2: omgevingsverordening provincies gereed
De omgevingsverordening dient op 1 juli 2022 door Provinciale Staten vastgesteld te zijn en moet
als officiële publicatie worden gepubliceerd in het elektronische publicatieblad. Alle provincies
hebben een ontwerp-omgevingsverordening gepubliceerd. Meerdere provincies hebben geoefend
met hun omgevingsverordening op de oefenomgeving (pre-productieomgeving) van DSO. Het is de
bedoeling dat in de komende periode alle provincies in stappen toe werken naar het hebben van
een volledige omgevingsverordening in de oefenomgeving, zodat zij gereed zijn voor officiële
bekendmaking voor juli 2022. Provincies en leveranciers werken er samen hard aan om te
realiseren dat deze doelstellingen worden gehaald.
Criterium 3: werken met projectbesluit (Rijk, provincies, waterschappen)
Via een praktijkproef die door de Rijkspartijen is uitgevoerd is aangetoond dat het via de STOPTPOD-standaard mogelijk is om projectbesluiten die zijn vormgegeven als omgevingsvergunning
voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit te ontsluiten via het DSO. Voor het kunnen nemen
van projectbesluiten die rechtstreeks het omgevingsplan wijzigen, is nog een verdere
doorontwikkeling van de TPOD en het DSO nodig. Momenteel wordt verkend op welke termijn dat
mogelijk is en hoe het werken met het projectbesluit tot die tijd kan worden ondersteund. Verder is
de oefenomgeving van de landelijke voorziening van het DSO beschikbaar om het ontsluiten te
oefenen. De provincies hebben de procedures voor het ontsluiten van projectbesluiten op orde. Het
Rijk en de waterschappen werken hier met hun leveranciers nog aan. Rijksbreed is software
verworven waarmee vanaf volgend jaar het projectbesluit kan worden gepubliceerd.
Criterium 4: Gemeenten kunnen omgevingsplan wijzigen
De gemeenten zijn niet verplicht om op 1 juli 2022 een nieuw omgevingsplan te hebben
vastgesteld. De bestaande bestemmingsplannen en beheersverordeningen vormen op dat moment
van rechtswege het omgevingsplan. Echter, gemeenten moeten er wel mee kunnen werken vanaf 1
juli 2022, inclusief het en wijzigingen van het omgevingsplan van rechtswege, het ontwerpbesluit
en het uitvoeren van de procedure. Op dit moment is de planketen daarvoor nog niet gereed.
Gemeenten kunnen wel de eerste stappen zetten in oefenen, maar nog niet in zijn volledigheid. Er
is nog aanzienlijke inspanning nodig van verschillende partijen. Dat heeft betrekking op het
beschikbaar komen van de laatste DSO functies, beschikbaarheid van de lokale plansoftware en het
vormgeving van de digitale samenwerking met stedenbouwkundige bureaus. Voor gemeenten die
in deze voorbereidingen knel dreigen te lopen zijn er tijdelijke alternatieve beschikbaar 1. Met de
TAM 'omgevingsplan aanleveren in IMRO' is een noodventiel gecreëerd om te voorkomen dat
gebiedsontwikkeling en opgave woningbouw in de knel komen.
Criterium 5: vergunningen en meldingen ontvangen en behandelen (Rijk, gemeenten, provincies,
waterschappen,)
Zoals hierboven aangegeven is het aantal aansluitingen op het DSO om vergunningen en
meldingen te ontvangen groot. 79% van alle bevoegde gezagen is inmiddels aangesloten en het

1

https://aandeslagmetdeomgevingswet.nl/implementatie/digitaal-stelsel/tam/

grootste deel van de overige organisaties staat daarvoor ingepland. Van de 4% die zich nog niet
heeft aangemeld is bekend waarom ze nog niet kunnen aansluiten en wat daarvoor nog nodig is.
Naast het realiseren van de technische aansluiting moet het bevoegd gezag de nieuwe processen
nog inregelen en ermee oefenen. Niet alleen binnen de eigen organisatie maar ook met andere
partners in de keten. Het oefenen is door veel organisaties in de afgelopen periode al goed
opgepakt. Om voldoende oefentijd te hebben, roepen de koepels hun achterbannen op deze
aansluiting zo snel mogelijk te realiseren zodat er voldoende ruimte is voor het inregelen, oefenen
en afstemmen, ook op de DSO-omgeving. Een grote groep gemeenten heeft de VTH-taken
uitbesteed aan een omgevingsdienst en sluiten niet zelf aan. Bijna alle omgevingsdiensten zijn
aangesloten.