Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1168

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 mei 2011
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij zeven
fiches aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
– Fiche 1: Mededeling beleid EU t.a.v. ITU-Wereldradioconferentie 2012
– Fiche 2: Verordening versterkte samenwerking voor unitaire octrooibescherming (kamerstuk 22 112, nr. 1169)
– Fiche 3: Mededeling Akte van de Interne Markt (kamerstuk 22 112,
nr. 1170)
– Fiche 4: Mededeling ruimtevaartstrategie (kamerstuk 22 112, nr. 1171)
– Fiche 5: Mededeling bescherming kritieke informatiestructuur
(kamerstuk 22 112, nr. 1172)
– Fiche 6: Verordening elektronische publicatie Publicatieblad van de
Europese Unie (kamerstuk 22 112, nr. 1173)
– Fiche 7: Richtlijn woningkredietovereenkomsten (kamerstuk 22 112,
nr. 1174)
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1168
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1168

1

Fiche: Mededeling «Het beleid van de Europese Unie ten aanzien
van de ITU-Wereldradioconferentie 2012»
1. Algemene gegevens
Titel voorstel: Mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees
Parlement, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité
van de Regio’s: «Het beleid van de Europese Unie ten aanzien van de
ITU-Wereldradioconferentie 2012» (WRC-12)
Datum Commissiedocument: 6 april 2011
Nr. Commissiedocument: COM(2011) 180 definitief
Pre-lex: http://ec.europa.eu/prelex/
detail_dossier_print.cfm?CL=nl&DosID=200320
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board:
Niet opgesteld
Behandelingstraject Raad: Het onderwerp zal in de VTE-Raad worden
behandeld.
Eerstverantwoordelijk ministerie: Ministerie van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie
2. Essentie voorstel
Met de mededeling wordt aan het Europees Parlement en aan de Raad
informatie verstrekt over de agendapunten van WRC-12 die van belang
zijn voor het beleid van de Europese Unie. Een ITU-WRC besluit tot
aanpassingen aan de Radio Reglementen. In de Radio Reglementen is
vastgelegd welke «Services» in welke frequentiebanden mogen worden
ondergebracht (allocatietabellen, vaak onderscheiden naar Regio).
«Services» zijn systemen als vaste verbindingen, mobiele aardse
netwerken, satellietsystemen (onderscheiden naar navigatie, vast, mobiel,
aardobservatie), omroep, maritiem, luchtvaart, meteorologie, zendamateurs, enz. De Radio Reglementen hebben als belangrijkste doelstellingen:
gelijkwaardige toegang tot en het rationeel gebruik van natuurlijke
bronnen als radiofrequenties en geostationaire ruimteposities en het
voorkomen van grensoverschrijdende storing tussen ITU landen.
Daarnaast wordt in de mededeling een aantal gemeenschappelijke
beleidsdoelstellingen voorgesteld. Een strategisch en samenhangend
spectrumbeleid is een belangrijk instrument om een moderne informatiemaatschappij te ondersteunen en een essentieel element om de doelstellingen van economische groei en innovatie te bereiken. Verder wijst de
Commissie erop dat het van belang is dat de EU op internationale fora
over spectrum nauw coördinerend moet optreden om haar belangen te
bevorderen.
Verder wordt in de mededeling aangegeven dat op tenminste twee
agendapunten de situatie kan ontstaan waarin de Unie een exclusieve
bevoegdheid heeft en geeft de Commissie aan dat een mogelijk
toekomstig (volwaardig) lidmaatschap van de EU bij de ITU opnieuw
onderzocht zou kunnen worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1168

2

3. Kondigt de Commissie acties, maatregelen of concrete wet- en
regelgeving aan voor de toekomst? Zo ja, hoe luidt dan het
voorlopige Nederlandse oordeel over bevoegdheidsvaststelling,
subsidiariteit en proportionaliteit en hoe schat Nederland de
financiële gevolgen in?
De Commissie kondigt geen concrete wetgeving aan. Wel worden in de
Mededeling een aantal gemeenschappelijke beleidsdoelstellingen
voorgesteld. De Commissie vraagt de Raad en het Europees Parlement
hun goedkeuring te hechten aan deze doelstellingen. Op basis van deze
goedkeuring zal de Commissie de coördinatie van de beleidsdoelstellingen ondersteunen. Verder stelt de Commissie voor dat, aangezien de
EU geen formele rol heeft in de ITU, de lidstaat die het voorzitterschap
heeft van de EU in nauwe samenwerking een en ander coördineert met de
Commissie en daar waar nodig namens de EU spreekt.
Bevoegdheid: Het radiospectrumbeleid van de EU heeft betrekking op de
interne markt van de EU. Op dit terrein bestaat een gedeelde bevoegdheid
tussen de EU en de lidstaten. Voor de externe dimensie is het van belang
te wijzen op artikel 4, lid 3 EU (loyale samenwerking EU en lidstaten)
artikel 3, lid 2 VWEU waarin is vastgelegd dat de Unie exclusief bevoegd
is een internationale overeenkomst te sluiten indien een wetgevingshandeling van de Unie in die sluiting voorziet, indien die sluiting noodzakelijk
is om de Unie in staat te stellen haar interne bevoegdheid uit te oefenen
of indien die sluiting gevolgen kan hebben voor gemeenschappelijke
regels of de strekking daarvan kan wijzigen. Wat Nederland betreft is dit
binnen de WRC maar zeer ten dele het geval. Veel van de agendaonderwerpen kennen een gedeelde of nationale bevoegdheid. Slechts op twee
punten is er mogelijk sprake van een exclusieve bevoegdheid van de
Commissie. Nederland acht het daarbij van belang dat, indien er sprake is
van een exclusieve bevoegdheid van de EU, binnen de bestaande
afstemming recht wordt gedaan aan die exclusieve bevoegdheid.
Subsidiariteit: Het subsidiariteitsoordeel luidt positief. Nederland deelt de
genoemde doelstellingen van de agenda voor de WRC. Ook deelt
Nederland de noodzaak tot goede afstemming op Europees niveau
aangezien er op sommige onderwerpen sprake is van exclusieve
bevoegdheid of gedeelde bevoegdheid van de Europese Unie. Nederland
acht het wel van belang dat voor die onderwerpen waarop sprake is van
gedeelde bevoegdheid, nationale bevoegdheid of van afstemming binnen
de NAVO het woordvoerderschap niet automatisch bij de EU wordt
gelegd.
Proportionaliteit: Het proportionaliteitsoordeel luidt positief. Nederland
ondersteunt de prioriteiten zoals voorgesteld voor het voorbereiden van
de komende WRC en het voorstel van de Commissie om tot betere
afstemming op Europees niveau te komen. Nederland staat echter
terughoudend ten aanzien van een volwaardig Unielidmaatschap van de
ITU. Dit aangezien de agendapunten zowel EU-bevoegdheden als
nationale bevoegdheden raken. Hiervoor is de huidige Europese voorbereiding van de WRC via CEPT (een samenwerkingsverband van 48
Europese landen) met nauwe betrokkenheid van Commissie beter
geschikt. De Europese Commissie heeft wel een rol bij het formuleren van
de EU doelstellingen voor de Conferentie en bij het prioriteren van WRC
agendapunten. Ook is de Europese Commissie «raadgever/adviseur» in
CEPT.
Financiële gevolgen: Geen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1168

3

4. Nederlandse positie over de mededeling
Nederland steunt het doel van de Mededeling om het Europees Parlement
en de Raad te informeren over de agendapunten van WRC-12 en het
verkrijgen van politieke goedkeuring voor de geformuleerde
EU-beleidsdoelstellingen Dit ondersteunt de onderhandelaars van de
lidstaten in de WRC. Deze beleidsdoelstellingen zijn overeenkomstig de
Europese posities die in de CEPT worden uitgewerkt.
Nederland ondersteunt ook het streven om binnen de EU een betere
coördinatie en afstemming tussen de EU en de lidstaten van de EU te
laten plaatsvinden. Op dit moment vindt de Europese voorbereiding van
een WRC plaats in CEPT (een samenwerkingsverband van 48 Europese
landen) met nauwe betrokkenheid van de Europese Commissie. CEPT is
één van de zes regionale organisaties van de ITU-Radiocommunicatiesector, die gemeenschappelijke voorstellen indient voor een WRC
(zgn. «European Common Proposals»).
De Commissie pleit daarnaast in haar mededeling voor het onderzoeken
van de mogelijkheden van een toekomstig lidmaatschap van de EU bij de
ITU. Om lidmaatschap van de EU van gespecialiseerde VN-organisaties
(zoals de ITU maar ook WHO), mogelijk te maken zou de positie van de EU
expliciet moeten worden geregeld, door bijv. regionale unies toe te laten
tot de organisatie of hen een speciale status te geven. Zo ver is het nog
lang niet. Nederland is zeer terughoudend met betrekking tot een
volwaardig Unielidmaatschap van de ITU en (daarmee) een woordvoerderschap van de Commissie. Redenen zijn dat:
– De Unie niet bevoegd is voor alle onderwerpen die worden besproken
en CEPT functioneert op dit moment naar behoren.
– CEPT en de lidstaten veel ervaring hebben met de procedures van de
ITU en met gedetailleerde technische discussies en onderhandelingen
op het gebied van radiospectrumbeleid;
– De CEPT in de ITU erkend wordt als één van de zes regionale organisaties en meer leden kent dan alleen de EU-lidstaten. Daardoor staan de
Europese lidstaten sterker bij woordvoering via de CEPT.
De Europese Commissie heeft wel een rol bij het formuleren van de EU
doelstellingen voor de Conferentie en bij het prioriteren van WRC
agendapunten. Ook is de Europese Commissie «raadgever/adviseur» in
CEPT.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 22 112, nr. 1168

4