Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 647

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID EN VAN
DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 januari 2021
Met deze brief bieden wij uw Kamer het rapport van VeiligheidNL
«Ongevallen met vuurwerk jaarwisseling 2020–2021»1 en het op 6 januari
jl. door de politie opgestelde beeld aan van de incidenten die tijdens de
jaarwisseling 2020–2021 hebben plaatsgevonden2.
De jaarwisseling was dit jaar anders dan eerdere jaren vanwege het
tijdelijk vuurwerkverbod en de andere maatregelen ter bestrijding van de
Covid-19 pandemie. Flankerend beleid zoals vuurwerkshows en georganiseerde Oud en Nieuw feesten waren daardoor maar beperkt mogelijk. Het
merendeel van de mensen heeft zich aan de maatregelen waaronder het
afsteekverbod gehouden. Door het RIVM is tijdens de jaarwisseling 2/3
minder fijnstof gemeten.
Het aantal vuurwerkslachtoffers is in vergelijking met voorgaande jaren
met 70% gedaald. Het voornaamste doel van het tijdelijk vuurwerkverbod,
het ontlasten van de zorg tijdens de jaarwisseling, is daarmee behaald.
Door de goede voorbereiding en adequaat optreden van politie en
hulpdiensten bij de toch nog talrijke incidenten is de jaarwisseling
beheersbaar verlopen. Door de politie zijn een kwart minder aanhoudingen verricht, de brandweer is minder ingezet en bij het OM zijn minder
verdachten aangeleverd. Het totale hoeveelheid inbeslaggenomen
vuurwerk in het jaar 2020 is verdubbeld.
Ongevallen met vuurwerk
Elk jaar verzorgt VeiligheidNL direct na de jaarwisseling een rapportage
met cijfers over ongevallen met vuurwerk. Dit is gebaseerd op informatie
van alle Spoedeisende Hulpafdelingen (SEH) van ziekenhuizen en een
groot aantal (85%) huisartsenposten (HAP). Het tijdelijk vuurwerkverbod
1
2

kst-28684-647
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 684, nr. 647

1

op oudejaarsvuurwerk dat was ingesteld om onder andere de zorg te
ontzien heeft effect gehad. Het aantal patiënten op de SEH is gedaald van
385 patiënten vorig jaar naar 108 patiënten dit jaar. Deze daling zorgt er
ook voor dat de zorgkosten van de jaarwisseling lager uitvallen. Op de
HAP was er een afname van ongeveer 900 patiënten vorig jaar naar
ongeveer 275 patiënten dit jaar. Ook deze daling draagt bij aan de daling
van de zorgkosten van de jaarwisseling. Hiermee is een totale daling van
70 procent ten opzichte van de vorige jaarwisseling gerealiseerd.
Aantal SEH- en HAP behandelingen
Jaarwisseling
2020–2021

SEH
HAP
Totaal

Gemiddeld laatste 3
jaarwisselingen

% ten opzichte van de
laatste 3 jaarwisselingen

405
+/- 800
+/- 1200

-73,%
-65,6%

108
+/- 275
Minder dan 400

De slachtoffers zijn dit jaar jonger dan in andere jaren: 63 procent is
jonger dan 20 jaar, eerdere jaren was dat ongeveer 50%. Het letsel
bestaat voornamelijk uit brandwonden (41%) en dan vooral aan
handen of vingers. Oogletsel kwam dit jaar minder vaak voor.
Vorig jaar was het 27% van het letsel en dit jaar 14%.
Het letsel is veroorzaakt door diverse typen vuurwerk. Procentueel is een groot gedeelte zwaar illegaal vuurwerk. Ook het
absolute aantal slachtoffers van zwaar illegaal vuurwerk is lager
dan vorig jaar. Het tijdelijk vuurwerkverbod heeft niet geleid tot een
toename in absolute aantallen slachtoffers van zwaar vuurwerk op de
SEHs en HAPs. VeiligheidNL brengt in het voorjaar een analyse van
de cijfers uit. Deze ontvangt uw Kamer in het tweede kwartaal
van dit jaar.
Politiecijfers
Uit de rapportage van de politieregistraties blijkt dat het aantal jaarwisseling gerelateerde incidenten met een geweldscomponent met bijna 25
procent is afgenomen ten opzichte van de afgelopen vier jaarwisselingen.
Grote excessen zijn vrijwel niet voorgekomen. Het totaal aantal jaarwisseling gerelateerde incidenten is vrijwel gelijk gebleven. In onderstaande
tabel staan de jaarwisseling gerelateerde incidenten uitgesplitst naar
thema.
Thema

(Zware) Mishandeling /
Bedreiging
Aantasting openbare
orde
Brand / Ontploffing
Hulpverlening aan
instanties
Vernieling c.q.
zaakbeschadiging
Vuurwerk

Jaarwisseling
2020–2021

Gemiddeld laatste
4 jaarwisselingen

% ten opzichte van
de laatste 4
jaarwisselingen

1.151

1.528

-24,7%

45

52

-13,5%

2.161
268

1.522
432

+42,0%
-38,0%

1.617

1.843

-12,3%

3.431

3.130

+9,6%

Vanwege de maatregelen Covid-19 heeft de politie voor het eerst cijfers
over overlast in de wijk opgenomen in de jaarlijkse rapportage. Het gaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 684, nr. 647

2

om ruim 23 honderd geregistreerde incidenten, een stijging van ruim 45
procent in vergelijking met de voorgaande jaren.
De politie vermoedt dat de stijging van het aantal incidenten wegens
overlast in de wijk vooral komt doordat, gelet op het tijdelijk vuurwerkverbod en de andere Corona maatregelen, eerder en vaker melding is
gemaakt van onder andere geluidshinder en overlast door jeugd. Voor
vuurwerkincidenten geldt hetzelfde: dit jaar was immers elke vorm van
vuurwerk verboden waardoor het aannemelijk is dat mensen voor het
afsteken van vuurwerk eerder melding maakten dan vorig jaar, toen veel
soorten consumentenvuurwerk mochten worden afgestoken. Verder valt
de toename op van het aantal branden waarbij de inzet van de politie
nodig was.
Minder politiemensen (126) en andere hulpverleners (12) zijn deze
jaarwisseling geconfronteerd met geweld dan gemiddeld de voorgaande
jaren. Verder blijkt dat minder politiemensen en andere hulpverleners met
fysiek geweld zijn geconfronteerd. Dat laat onverlet dat het onacceptabel
is dat ook dit jaar op verschillende plaatsen hulpverleners zijn geconfronteerd met agressie en geweld en dat onder andere met vuurwerk naar
hulpverleners is gegooid. Ieder incident blijft er één teveel.
Zoals de rapportage voorts laat zien zijn er verder door de politie in totaal
bijna 400 waarschuwingen en bekeuringen voor corona- en vuurwerkgerelateerde overtredingen uitgedeeld.
Cijfers brandweer
De brandweer is bijna 4 duizend keer ingezet, ruim 10 procent minder dan
de vorige jaarwisseling.
Cijfers Openbaar Ministerie
Op 1 januari 2021 zijn in totaal 156 personen bij het Openbaar Ministerie
(OM) aangeleverd op verdenking van een misdrijf dat verband houdt met
de jaarwisseling. Dit aantal levert een daling op ten opzichte van
voorgaande jaren (in 2019 250 verdachten en in 2020 205 verdachten). De
meeste verdenkingen betreffen geweld, tegen personen die zich inzetten
voor de veiligheid van de samenleving (61 maal, de enige categorie die
gestegen is ten opzichte van vorig jaar), 48 maal geweld tegen overige
personen en 27 maal geweld tegen goederen. Bij 20 verdachten gaat het
om andere feiten, zoals vuurwerk.
In beslag genomen vuurwerk
Gedurende het jaar 2020 is bijna 123.000 kilogram vuurwerk in beslag
genomen. Dit is inclusief een grote inbeslagname van ongeveer 50
duizend kilo illegaal vuurwerk in september vlak over de grens in
Duitsland. Het totaal aantal inbeslaggenomen vuurwerk is een verdubbeling ten opzichte van het totaal van 2019. Daarnaast is de politie ook
tijdens de jaarwisseling bij diverse incidenten met zwaar illegaal vuurwerk
geconfronteerd. De inzet op de aanpak van illegaal vuurwerk is en blijft
daarmee onverminderd hard nodig.
Tot slot
Gemeenten, politie, brandweer, ambulancezorg, zorgpersoneel, Openbaar
Ministerie en andere betrokken organisaties hebben veel werk verzet om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 684, nr. 647

3

tot een beheersbare en veilige jaarwisseling te komen. Wij hebben grote
waardering voor de inzet van iedereen die heeft gewerkt aan de voorbereidingen en tijdens de jaarwisseling.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 28 684, nr. 647

4