Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 104

Langdurige zorg

Nr. 138

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 september 2016
Het doel van de Wet langdurige zorg is om kwalitatief hoogwaardige en
passende zorg te garanderen voor de meest kwetsbare mensen in onze
samenleving; mensen die voor de meest vanzelfsprekende handelingen
24 uur per dag andere mensen in hun nabijheid nodig hebben. Zij moeten
de kans hebben het leven te leiden dat zij willen leven en zelf kunnen
bepalen hoe zij hun dag invullen. De eigen levensstijl is helaas nu nog te
vaak ondergeschikt aan de (logistieke) logica van de zorg. Dit vereist een
vernieuwing van de uitvoeringspraktijk in de Wlz.
De komende periode moeten nog belangrijke stappen worden gezet ter
afronding van de implementatie van de Wlz. Ondertussen is de noodzakelijke praktijkvernieuwing, zoals beschreven in mijn brief Waardig leven
met zorg van 26 februari 20161, gestart. Op 10 juni heb ik u de voorhangbrief experimenten persoonsvolgende bekostiging gezonden. Daarin heb
ik u geïnformeerd over experimenten met persoonsvolgende bekostiging
in twee regio’s vanaf 20172. Op 14 juni 2016 heb ik u een uitvoerige
beantwoording3 gezonden op vragen van uw Kamer over de brief
«Waardig leven met zorg». Ik ga na het zomerreces graag met u het debat
aan over de ambities die in deze brieven verwoord zijn.
De faseovergang van implementatie naar vernieuwing in de praktijk vergt
de komende periode veel inzet van alle betrokkenen. Met de voortgangsrapportage die ik u hierbij aanbied4, informeer ik u over de actuele stand
van zaken bij de uitvoering van de Wlz.

1

Kamerstuk 34 104, nr. 105
Kamerstuk 34 104, nr. 129.
Kamerstuk 34 104, nr. 131
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2
3

kst-34104-138
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 104, nr. 138

1

Zorgvuldige invoering, rechtmatige uitvoering
Sinds de invoering heeft de Wlz een ontwikkeling doorgemaakt. Het totaal
aantal cliënten met recht op Wlz-zorg is sinds 2015 nagenoeg gelijk
gebleven, maar de samenstelling van de cliënten met een Wlz-aanspraak
wijzigt. Groei doet zich voor binnen de cliëntenpopulatie met een hogere
zorgzwaarte, waarbij de groei vooral waarneembaar is in de aantallen
mensen met een verstandelijke beperking. De extramuralisering van zorg
voor mensen met lage zorgzwaarte zet door, waardoor de cliëntenpopulatie met een laag zorgprofiel blijft afnemen.
Vanaf januari 2015 is stevig ingezet op een zorgvuldige invoering en
rechtmatige uitvoering van de Wlz. Waar nodig zijn belemmeringen
weggenomen. De identificatie-eis bij indicatiestelling door het CIZ is
versoepeld, de Wtzi-eis bij logeeropvang in de Wlz is vervallen en de
mogelijkheden tot het bieden van overbruggingszorg zijn verruimd. Dit is
vastgelegd via een wetswijziging5 die begin juni in de Eerste Kamer is
aangenomen en via wijziging van onderliggende regelgeving. Over de
voortgang van de implementatiefase heb ik u geïnformeerd in de drie
voortgangsrapportages hervorming van de langdurige zorg, meest recent
in november 20156.
Na de eerste implementatieperiode is de aandacht verlegd naar de nadere
uitwerking van specifieke onderwerpen. Het gaat hierbij onder meer om
de zorgverlening aan de Wlz-indiceerbaren, de overdracht van eerstelijnsverblijf naar de Zorgverzekeringswet per 2017 en het uitbreiden van het
modulair pakket thuis met huishoudelijke hulp. Daarbij heb ik ook
uitwerking gegeven aan moties en toezeggingen van uw Kamer.
Van zorgvuldige uitvoering naar vernieuwen in de praktijk
Met de acties die zijn aangekondigd in de brief «Waardig leven met zorg»
komt de aandacht te liggen op vernieuwing. Hiermee wil ik bewerkstelligen dat bij indicatiestelling, zorginkoop, bekostiging en verantwoording
wensen en behoeften van de cliënt ook daadwerkelijk centraal staan. In
mijn brief van 10 juni 20167 heb ik u uitgebreid geïnformeerd over mijn
inzet op persoonsvolgende bekostiging.
Zorgverleners voelen zich in hun dagelijks leven belemmerd door het
invullen van formulieren en het bijhouden van registraties. Niet alleen
leidt dat bij hen tot ergernis en demotivatie, maar het gaat ook ten koste
van de tijd die zij aan de zorg en ondersteuning van de cliënt kunnen
bieden. Dat moet echt anders. Ik heb uw Kamer met mijn brief8 van
16 juni jl. geïnformeerd over mijn aanpak van de regeldruk en de daaruit
voortvloeiende administratieve belasting op de werkvloer.
De inhoud verbeteren door kwaliteitsprogramma’s
Met twee kwaliteitsprogramma’s, voor de verpleeghuiszorg en de
gehandicaptenzorg, is mijn doel de cliënt en zorgverlener voorop te
stellen. Deze programma’s brengen veel lopende initiatieven samen, zoals
het «Deltaplan dementie», het «Nationaal programma palliatieve zorg»,
het «Actieprogramma gedwongen zorg», de aanpak van antibioticaresistentie en de initiatieven op het gebied van psychofarmaca en mondzorg.

5

Kamerstuk 34 279, C
Kamerstuk 34 104, nr. 1, nr. 63 en nr. 83
7
Kamerstuk 34 104, nr. 129
8
Kamerstuk 29 515, nr. 388
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 104, nr. 138

2

De programma’s «Memorabel» en «Gewoon bijzonder» geven daarnaast
een impuls aan het wetenschappelijk onderzoek in de langdurige zorg.
Op 10 februari 2015 zond ik u de brief «Waardigheid en trots. Liefdevolle
zorg voor onze ouderen», over de fundamentele verandering die de zorg
in onze verpleeghuizen dient te ondergaan. Door samen met de Taskforce
Verpleeghuizen9 en de sector zelf intensief het gesprek aan te gaan over
de inhoud van de zorguitvoering, wil ik ervoor zorgen dat de kwaliteit van
zorg steeds verder verbetert. Hierbij staat de driehoeksrelatie tussen de
zorgverlener, de cliënt en zijn sociale netwerk centraal. Op 4 juli jl.10 heb ik
u over de voortgang van het programma Waardigheid en Trots
geïnformeerd.
Een vergelijkbaar programma is in ontwikkeling voor de gehandicaptenzorg. Op 1 juli jl. heb ik u de meerjarige kwaliteitsagenda «Samen
werken aan een betere gehandicaptenzorg»11 gezonden. Het kwaliteitsprogramma Waardigheid en Trots en de kwaliteitsagenda gehandicaptenzorg
zijn er op gericht om cliënten zoveel mogelijk hun leven zelf te laten
inrichten en recht te doen aan de eigen persoonlijkheid.
Tot slot
Met deze voortgangsrapportage informeer ik u over de actuele stand van
zaken bij de uitvoering van de Wlz. Na anderhalf jaar Wlz verschuift de
implementatiefase naar de vernieuwingsfase. Er vindt een verschuiving
plaats waarbij de nadruk ligt op de positie van de ciënt: via persoonsvolgende bekostiging en investeren in de kwaliteit van leven.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

9

NPCF, LOC, V&VN, Verenso, Actiz, BTN, ZN, het Zorginstituut, de IGZ en VWS
Kamerstuk 31 765, nr. 215.
11
Kamerstuk 24 170, nr. 152.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 104, nr. 138

3