Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

33 037

Mestbeleid

Nr. 247

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2017
Hierbij stuur ik uw Kamer de antwoorden op vragen van het lid Dijkgraaf
(SGP) over het rapport van de Auditdienst Rijk over toepassing van het
billijkheidsbeginsel bij het opleggen van mestboetes (Aanhangsel
Handelingen II 2017/18, nr. 747).
Voordat ik inga op de gestelde vragen, wil ik een aantal algemene
opmerkingen maken over de naleving van de wet- en regelgeving voor
mest en de rol van het boetebeleid daarin, mede in het licht van de
recente berichtgeving over (vermoedens van) fraude met mest.
Indien de handhavende diensten op basis van onderzoek constateren dat
ondernemers de Meststoffenwet of onderliggende regelgeving
overtreden, leidt dit tot een boete. De hoogte van de boete hangt samen
met de ernst van de overtreding. Zo gelden voor overtredingen die direct
van negatieve invloed kunnen zijn op het milieu, zoals overschrijding van
de gebruiksnormen, hogere boetes dan voor bijvoorbeeld administratieve
overtredingen. Ten algemene is het van belang dat de boetes een
afdoende afschrikwekkende werking hebben; dat wil zeggen dat de kosten
van een boete hoger moeten zijn dan de baten van een overtreding. Dit is
een belangrijke prikkel voor bedrijven om de wet- en regelgeving na te
leven.
Anderzijds moet voorkomen worden dat bedrijven door een hoge boete in
de problemen komen terwijl dat eigenlijk niet redelijk of proportioneel is.
In de praktijk kunnen daarom, ter uitvoering van de Algemene wet
bestuursrecht (Awb), de in en krachtens de Meststoffenwet vastgelegde
boetes naar beneden bijgesteld worden als bijzondere omstandigheden
daartoe aanleiding geven. In de brief van 28 april 2016 (Kamerstuk 34 300
XIII, nr. 171) is hier uitvoerig op ingegaan. Bij het bepalen van de hoogte
van een boete worden door RVO.nl dan ook de ernst van de overtreding
en bijzondere omstandigheden meegewogen (toepassing van het
billijkheidsbeginsel). Op verzoek van uw Kamer heeft de toenmalige
Staatssecretaris van Economische Zaken door de Auditdienst Rijk laten
onderzoeken of het billijkheidsbeginsel bij het opleggen van boetes in het

kst-33037-247
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 037, nr. 247

1

kader van het mestbeleid op een correcte manier wordt toegepast
(Kamerstuk 34 300 XIII, nr. 171). De conclusie is dat dat inderdaad het
geval is.
Uit het onderzoek van de Auditdienst Rijk blijkt dat de uitvoeringspraktijk
in mechanismen voorziet die een zorgvuldige afweging bevorderen.
Uiteraard blijft het voor ondernemers vervelend om een hoge boete
opgelegd te krijgen. De opgelegde boetes worden dan ook met enige
regelmaat voor de rechter aangevochten. In de praktijk wordt RVO.nl bij
bezwaarprocedures voor 95 procent van de zaken in het gelijk gesteld en
bij beroepsprocedures in 98 procent van de zaken. Dit sterkt mij in de
opvatting dat het boetebeleid gebalanceerd is, waarbij enerzijds overtredingen terecht worden gesanctioneerd en anderzijds voldoende rekening
wordt gehouden met eventuele bijzondere omstandigheden van een
ondernemer. Ik hecht er zeer aan dat deze balans bewaard blijft.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 33 037, nr. 247

2