Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 349

Evaluatie van de Mijnbouwwet

Nr. 15

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 juni 2009
Naar aanleiding van het spoeddebat op 18 maart 2008 (Handelingen der
Kamer II, vergaderjaar 2008–2009, nr. 65 blz. 5153–5164) zijn vijf moties
ingediend. Op 24 maart heeft de Tweede Kamer drie moties en op 23 april
een vierde motie aangenomen. Op deze moties ga ik hieronder afzonderlijk nader in en geef ik aan op welke wijze ik uitvoering zal geven aan de
afzonderlijke moties.
1. Motie van het lid Zijlstra c.s. (31 349, nr.12)
De motie heeft betrekking op drie winningsgebieden. Gevraagd wordt
geen beslissingen te nemen totdat het onderzoek naar de oorzaken van de
onverwacht sterke bodemdaling nabij Harlingen en Franeker is afgerond
en totdat een definitieve gebiedsbrede financiële schaderegeling voor
compensatie door bodemdaling tot stand is gekomen.
Omdat de situatie per vergunninggebied verschilt ga ik hierop afzonderlijk
in.
• Barradeel: de beslissing op het verzoek van Frisia Zout om het
winningsplan te herzien, zodat extra productie mogelijk wordt, zal ik
voorlopig aanhouden. Als Frisia Zout met een toelichting komt waaruit
de dringende economische noodzaak blijkt en de noodzaak op basis
van deze toelichting door mij onderkend wordt, zal ik een besluit
nemen en de TK en GS Fryslân (als vertegenwoordiger Friese overheden) over mijn besluit inlichten. Ik merk nog op dat Frisia Zout en
het Wetterskip Fryslân voor Barradeel al een schaderegeling voor de
schade die het gevolg is van bodemdaling zijn overeengekomen;
• Barradeel II: de beslissing over de verlenging van het winningsplan
Barradeel II zal ik pas nemen, nadat een schaderegeling in het kader
van het gebiedsproject tot stand gekomen is;
• Over het verzoek van Vermilion om de winning uit de Harlingen-6 put
nabij Franeker te mogen hervatten zal ik pas een besluit nemen nadat:
a) de studie van Vermilion over bodemdaling door gaswinning bij
Harlingen en Franeker afgerond is,
b) TNO en Sodm hierover advies hebben uitgebracht,

KST131840
0809tkkst31349-15
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 349, nr. 15

1

•

•

c) een schaderegeling in het kader van het gebiedsproject tot stand
gekomen is en
d) de Friese overheden naar aanleiding van de studie van Vermilion
en adviezen zijn gehoord.
Verder zal ik apart advies vragen aan de Technische Commissie
Bodemdaling (Tcbb), gezien het bijzondere geologische voorkomen
waaruit gas gewonnen wordt en de bijzondere situatie van bodemdaling die zich heeft voorgedaan.
Over de winningsvergunningsaanvraag van Frisia Zout voor uitbreiding van de zoutwinning onder de Waddenzee zal ik pas een besluit
nemen nadat de onderzoeken in het kader van de lopende m.e.r.
gereed zijn, inclusief het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage. Als de m.e.r. zou concluderen dat zoutwinning uit
gebied onder Waddenzee het meest geschikte alternatief is, dan zal ik
advies vragen aan TNO, Staatstoezicht op de mijnen en Mijnraad.
Verder zal ik de Technische Commissie Bodembeweging advies
vragen, en zal consultatie plaatsvinden met andere ministeries en
betrokken Friese overheden, mede op basis van criteria als vastgelegd
in de PKB-Waddenzee;
Ook voor een besluit over de winningsvergunningsaanvraag van Frisia
Zout voor de uitbreiding van de zoutwinning ten oosten van bestaande
winningsvergunning Barradeel II wacht ik de resultaten van de m.e.r.
af. Als uit de m.e.r. blijkt dat dit gebied geschikt is voor zoutwinning
dan zal ik advies vragen aan TNO, Staatstoezicht op de mijnen (Sodm)
en de Mijnraad. Verder zal ik ook de Technische commissie bodembeweging advies vragen en zal consultatie plaatsvinden met de
betrokken Friese overheden.

2. De motie Jansen (31 349, nr. 8)
De motie noemt onafhankelijkheid van het onderzoek naar bodemdaling
cruciaal en vraagt om een begeleidingscommissie die de verschillende
visies op de oorzaken van bodemdaling reflecteert.
Zoals ik hierboven bij mijn reactie op de motie Zijlstra c.s. al heb aangegeven zal ik bij beslissingen over de gaswinning bij Harlingen en Franeker
en over de uitbreiding van de zoutwinning in nieuwe gebieden gebruikmaken van adviseurs. De Mijnraad is een onafhankelijke adviseur, zoals
vastgelegd in de Mijnbouwwet. Ook de Commissie voor de milieueffectrapportage is een (bij de wet vastgelegde) onafhankelijke commissie.
Verder merk ik op dat TNO een onafhankelijk instituut is. Verder heb ik
Sodm genoemd als adviseur; weliswaar is Sodm onderdeel van het ministerie van Economische Zaken, maar het heeft een eigen taak en verantwoordelijkheid. Tenslotte zal ik, zoals hierboven bij de bespreking van de
motie Zijlstra c.s. al heb aangegeven, ook de Technische commissie
bodembeweging advies vragen bij de beoordeling van de bodemdaling
door gaswinning bij Franeker en de aanvragen van Frisia Zout voor
nieuwe vergunningen voor zoutwinning. De Technische commissie
bodembeweging is een onafhankelijke commissie die o.a. de taak heeft de
minister te adviseren over de beweging van de aardbodem en schade die
daarvan het gevolg kan zijn in verband met de gevolgen van mijnbouwactiviteiten. De Technische commissie bodembeweging is een onafhankelijk adviesorgaan en de instelling en taken zijn vastgelegd in de
Mijnbouwwet.
Met de advisering door de genoemde adviseurs is er naar mijn mening
voldoende waarborg omtrent onafhankelijke advisering en is aan de
intentie van de motie Jansen voldaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 349, nr. 15

2

3. De motie-Atsma c.s. (31 349, nr. 9)
De motie verzoekt «de voor- en nadelen, alsmede de haalbaarheid van
zoutwinning op alternatieve locaties nabij Harlingen, waaronder het Wad
in beeld te brengen».
Zoals bekend loopt op dit moment een m.e.r.-procedure waarvan Frisia
Zout initiatiefnemer is. In deze m.e.r.-procedure zijn de richtlijnen inmiddels vastgesteld en de verwachting is dat de m.e.r. in het najaar gereed is.
Het MER wordt opgesteld voor winning in nieuwe gebieden; het ene ligt
in de Waddenzee in de nabijheid van Harlingen, het andere ten oosten van
het gebied Barradeel II. Voor deze gebieden heeft Frisia Zout vorig jaar
aanvragen om een winningsvergunning op basis van de Mijnbouwwet bij
mij ingediend. Op deze aanvragen zal ik een besluit moeten nemen. Ik heb
al aangegeven dat ik niet eerder een besluit over deze aanvragen zal
nemen dan nadat de uitkomsten van de m.e.r. bekend zijn. Uit de m.e.r.
zullen o.a. de voor- en nadelen van winning van zout dat onder de
Wadden ligt moeten blijken.
Ik zal Frisia Zout vragen of het alsnog mogelijk is om in de m.e.r. een
ruimer gebied te beoordelen dan het gebied waarop de aanvragen om
winningsvergunningen betrekking hebben.
4. De motie-Jacobi en Jansen (31 349, nr. 13)
De motie vraagt allereerst dat de regering Frisia Zout opdraagt om een
passende beoordeling uit te voeren in het kader van de
Natuurbeschermingswet. Ik ben van mening dat Frisia Zout in haar Startnotitie van 12 augustus 2008 al aan deze wens tegemoet komt. Bij de
besluiten is onder 8.2 ook een vergunning op grond van de Natuurbeschermingswet 1998 vermeld. Ook de Commissie voor de milieueffectrapportage heeft het belang van de Natuurbeschermingswet expliciet
meegenomen. In 2.2 schrijft zij: De opgave van deze m.e.r.-procedure is
daarmee te onderzoeken in hoeverre wingebied Havenmond mogelijk is
binnen de kaders van de PKB en de Natuurbeschermingswet.
De motie vraagt verder, als significante negatieve effecten niet kunnen
worden uitgesloten, nader te onderzoeken of zoutwinning te classificeren
is als activiteit van groot maatschappelijk belang. Ik ben van mening dat
een dergelijke beoordeling pas aan de orde is als de resultaten van de
m.e.r. bekend zijn. Deze vraag zal dus zo nodig bekeken worden in het
vervolgtraject. Dat geldt dan ook voor de vraag of zoutwinning onder de
Waddenzee wenselijk of onwenselijk is en of de PKB Waddenzee op dit
punt aangepast moet worden.
De minister van Economische Zaken,
M. J. A. van der Hoeven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 349, nr. 15

3