Bijlage
Taakopdracht ambtelijke Studiegroep Invulling klimaatopgave Green Deal
Aanleiding
Op 28 juni 2019 heeft het kabinet het Klimaatakkoord gepresenteerd: in alle sectoren worden de
komende jaren maatregelen getroffen gericht op het realiseren van een nationale emissiereductie
van 49% in 2030, ten opzichte van het jaar 1990. Op 11 december 2019 presenteerde de
Europese Commissie haar European Green Deal. De Green Deal sluit op hoofdlijnen goed aan bij
het nationale Klimaatakkoord. Een belangrijk aandachtspunt daarbij is de ambitie van de Europese
Commissie om tot een hogere Europese reductiedoelstelling voor 2030 te komen. De Europese
Commissie doet momenteel een impact assessment van varianten van Europese opgaven en de
mogelijke invulling daarvan, die aan het einde van de zomer 2020 gereed moet zijn. De impact
assessment is gericht op een ophoging van het EU-doel naar 50 tot 55%. De inzet van het kabinet
is, conform het regeerakkoord, om een aangescherpt EU-doel van 55% vast te stellen.
Probleemstelling
Indien de Green Deal leidt tot een verhoogde Europese ambitie voor 2030, heeft dit ook gevolgen
voor de reductieopgave in Nederland. Wat de nieuwe Europese ambitie wordt, is nog wel geruime
tijd onderwerp van politieke discussie. Daarmee is de extra opgave die hier voor Nederland uit
voortvloeit nog onzeker. Toch lijkt het verstandig voorbereidingen te treffen op een aanvullende
opgave voor Nederland.
Dit vraagstuk zal door een volgend kabinet moeten worden opgepakt. Besluitvorming over een
hogere Europese doelstelling vindt mogelijk eind dit jaar plaats (mogelijk inclusief een verdeling op
hoofdlijnen van deze opgave over de ETS en non-ETS sectoren), de verdeling daarvan tussen
landen zal in 2021/2022 worden vastgesteld, met als gevolg dat het aan een volgend kabinet is om
invulling te geven aan een eventuele aanvullende opgave.1 Het voorstel is daarom een ambtelijke
studiegroep in te richten die, onafhankelijk van de politiek, bouwstenen uitwerkt voor de invulling
van een mogelijke aanvullende nationale opgave. Door deze opzet kan het ambtelijke traject
worden benut door een volgend kabinet.
Opdracht aan de ambtelijke studiegroep
De ambtelijke studiegroep wordt gevraagd een analyse uit te voeren van de impact van de
Europese Green Deal op het nationale klimaatbeleid. Hieronder wordt kort weergegeven wat de
uitgangspunten/reikwijdte is van deze analyse en wordt een overzicht gegeven van de vragen die
in deze analyse dienen te worden beantwoord.
Uitgangspunten en reikwijdte analyse
- De analyse biedt inzicht in de consequenties voor het Nederlandse klimaatbeleid bij een hoger
Europees reductiedoel en de verdeling tussen ETS en non-ETS-sectoren2. Daarbij is het doel dat
de uitkomsten van de analyse i) kan worden benut voor de inzet van Nederland in Europees
verband voor het vaststellen van de Europese reductiedoel en de bijbehorende ETS- en non-ETSreductieopgave (en gerelateerde doelen zoals hernieuwbare energie en energiebesparing) en ii)
de discussie over de wenselijkheid van het aanpassen van de nationale reductiedoelstelling zoals
opgenomen in de Klimaatwet en (iii) mogelijkheden uiteenzet voor beleidsmatige invulling van de
reductiedoelen.
- Ter onderbouwing van de analyse worden drie illustratieve samenhangende varianten van
beleidspakketten voor een intensivering van het nationale klimaatbeleid uitgewerkt, waarmee
wordt bijgedragen aan de Europese doelstelling van 55% op basis van verschillende
budgetaannames: budgetneutraal, +20% en -20%.3 Met deze beleidspakketten wordt, naast de
budgettering, tevens het bredere spectrum aan keuzes inzichtelijk gemaakt voor de aanpak van

In september zal de Europese Commissie haar impact assessment presenteren over een ophoging van het EU 2030broeikasgasreductiedoel naar 50 tot 55%. Op basis hiervan zal de Europese Raad een besluit nemen over het herzien van het EU 2030doel. In 2021 zal de Europese Commissie vervolgens een voorstel doen voor het aanpassen van de onderliggende wetgeving.
2
Onder non-ETS sectoren worden ook LULUCF geschaard.
3
Hierbij wordt uitgegaan van een doelstelling van 55% in Europa, omdat hierbij maximaal de consequenties wordt weergegeven op het
nationale Nederlandse klimaatbeleid.
1

het klimaatbeleid, waarbij in ieder geval wordt ingegaan op het effect van i) een alternatieve
reductiedoestelling, ii) een alternatieve verdeling van de opgave over de verschillende sectoren
en iii) de onzekerheden in de autonome ontwikkeling van de emissies.
- Als uitgangspunt voor deze analyse wordt als theoretisch ankerpunt voor de uitwerking van de
verschillende beleidsscenario’s een indicatief nationaal reductiepercentage gehanteerd dat gelijk
is aan het Europese reductiedoel (te weten 55%). Op dit moment is uiteraard nog niet duidelijk
wat de daadwerkelijke nationale reductieopgave zal zijn, aangezien deze afhankelijk is van
diverse factoren, waaronder de uiteindelijke hoogte van het Europese reductiedoel, de verdeling
van deze opgave tussen de non-ETS en ETS-sectoren, de verdeling over de lidstaten en de keuze
om al dan niet een nationale ETS-doelstelling vast te stellen. Hierdoor kan de uiteindelijke
nationale reductieopgave zowel hoger als lager dan 55% uitvallen. Hier wordt in de
beleidspakketten rekening mee gehouden.
- Tot slot worden maatregelen geïnventariseerd en uitgewerkt in alle sectoren, zonder politieke
taboes, die kunnen bijdragen aan een Europees reductiedoel van 55% in 2030. Daarbij worden
maatregelen uitgewerkt die zijn gericht op subsidiëring, normering of beprijzing en wordt
onderscheid gemaakt tussen maatregelen in ETS en non-ETS sectoren.
De Studiegroep zal niet ingaan op het vraagstuk van financiering van de energietransitie omdat dit
onderwerp is van het IBO financiering. Ook zal de Studiegroep niet ingaan op de ruimtelijke
opgave van de transitie. Deze is onderwerp van het IBO ruimtelijke ordening.