> Retouradres Postbus 1 3720 BA Bilthoven

RIVM

Aan de plaatsvervangend Directeur-Generaal van de Volksgezondheid
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
drs. A. Van Rijn
Postbus 20350
2500 EJ DEN HAAG

A. van Leeuwenhoeklaan 9
3721 MA Bilthoven
Postbus 1
3720 BA Bilthoven
www.rivm.nl
T 030 274 70 00
lci@rivm.nl
Ons kenmerk
0026/2022 LCI/JvD/cs/sf

Datum
Onderwerp

11 mei 2022
Advies m.b.t. isolatie en mondkapjesplicht luchtvaart

Behandeld door
LCI
T (030) 274 7000
F (030) 274 4455
lci@rivm.nl

Geachte mevrouw Van Rijn,
Op 10 mei 2022 kwam het Responsteam COVID-19 van het CIb bijeen om de
situatie en respons ten aanzien van de COVID-19-pandemie te beoordelen.
Op 7 april 2022 heb ik de adviesaanvraag ontvangen waarin u het RIVM namens
het kabinet vraagt te adviseren over een aantal vraagstukken. Bij deze ontvangt u
een advies betreffende isolatie en de mondkapjesplicht in vliegtuigen en
luchthavens.
Hieronder volgen de adviezen van het RIVM, gebaseerd op de bespreking in het
Responsteam.

Adviezen
Isolatieadvies
Adviesvraag VWS:
Kunt u opnieuw de epidemiologische noodzaak duiden voor het behoud van het
isolatieadvies? Indien u adviseert het isolatieadvies te behouden, ziet u een
mogelijkheid tot inkorten van de periode van isolatie?
Zoals ook eerder aangegeven, in het Responsteam van 12 april jl., is het
Responsteam nog steeds van mening dat het voor het geheel afschaffen van het
isolatieadvies voor personen die positief zijn getest en daarmee evident
besmettelijk, op dit moment te vroeg is. Zoals geadviseerd in het 144e OMTadvies d.d. 11 maart, zal het geheel laten vallen van het isolatieadvies pas tegen
het einde van de transitiefase en naderen van de endemische fase verantwoord
zijn. Daar zijn we op dit moment (epidemiologisch) nog niet. Er is nog steeds
onzekerheid over eigenschappen en het ontstaan van nieuwe varianten, zoals de
BA-4 en BA-5, en het is zeer waarschijnlijk dat er nog een of meerdere oplevingen
van het virus zullen volgen.

Pagina 1 van 3

Om transmissie te beperken en daarmee kwetsbare personen te beschermen is
isolatie een effectieve maatregel. Testen, traceren en isoleren behoren nog steeds
tot de pijlers van het bestrijdingsbeleid. Er zijn op dit moment ook geen nieuwe
inzichten m.b.t. uitscheidingsduur en besmettelijkheid van de omikronvariant ten
opzichte van de voor de onderbouwing van het 142e OMT-advies gebruikte
inzichten d.d. 18 februari jl. welke een aanpassing van de isolatieduur
rechtvaardigen.
Het Responsteam heeft verkend of, gezien de opgebouwde immuniteit onder de
bevolking door doorgemaakte infectie of vaccinatie, de isolatieduur kan worden
aangepast naar de duur van symptomen en ten minste 24 uur symptoomvrij zijn,
omdat symptomen als hoesten en niezen de overdrachtskans vergroot. Echter, de
praktijk leert dat het lastig is om ‘symptoomvrij zijn’ goed te beoordelen. Tevens
vraagt een dergelijk advies, doordat er veel uitzonderingen nodig zijn, een
complexe communicatieboodschap, die mogelijk op korte(re) termijn weer zal
moeten worden aangepast bij een opleving. Daarnaast blijkt uit gedragsonderzoek
dat het draagvlak voor het opvolgen van het huidige isolatieadvies op dit moment
nog goed is.
Het Responsteam adviseert daarom een consistent beleid te blijven voeren dat
ook bij oplevingen afdoende is. Het advies is daarom om het huidige isolatieadvies
te handhaven: minimaal 5 dagen isolatie en ten minste 24 uur klachtenvrij (met
maximumduur van 10 dagen). Gedurende 10 dagen na positieve test of eerste
ziektedag wordt geadviseerd om contact met kwetsbaren te vermijden. Het
Responsteam is wel van mening dat het advies om tot en met dag 10 een
mondkapje te dragen en afstand te houden kan komen te vervallen.
Landen om ons heen voeren op dit moment een vergelijkbaar beleid.
Mondkapjesplicht luchtvaart
Adviesaanvraag VWS:
Het OMT heeft in haar 144e advies aangegeven dat internationale harmonisatie
aan te bevelen is. EASA heeft voor het voorkomen van internationale verspreiding
en het beschermen van kwetsbaren, middels een ‘strict recommendation’
geadviseerd om de mondkapjesplicht in vliegtuigen en op luchthavens te
behouden.
Kunt u reflecteren op de noodzaak tot het voorlopig handhaven van de
mondkapjesplicht met inachtneming van de huidige epidemiologische situatie?
Gezien de internationale context van de luchtvaart, zou een uniform,
internationaal afgestemd beleid het meest wenselijk zijn.
Vanuit het perspectief van de Nederlandse epidemiologische situatie heeft de
verplichting tot het dragen van een mondneusmasker aan boord van vliegtuigen
en op luchthavens geen meerwaarde nu deze verplichting op andere openbare
plekken met een vergelijkbaar blootstellingsrisico niet meer geldt. Vanuit het
Nederlandse publieke gezondheidsbelang kan de verplichting om aan boord van
vliegtuigen en op vliegvelden een mondneusmasker te dragen komen te vervallen.
Reizigers die behoren tot een groep met een verhoogd risico op ernstig beloop van
Pagina 2 van 3

COVID-19 wordt wel geadviseerd om voor hun eigen bescherming een medisch
mondneusmasker type IIR of een FFP-2-masker te dragen, vergelijkbaar met het
advies in openbaar vervoer.
Het Responsteam adviseert echter bovenal rekening te houden met internationaal
geldende afspraken, bijvoorbeeld op EU-niveau, en afstemming met andere EUlanden lijkt hierin meest belangrijk. Verschillende luchtvaartorganisaties (EASA,
ICAO) adviseren nog wel preventief mondneusmaskergebruik in vliegtuigen en op
luchthavens. Luchtvaartmaatschappijen en luchthavens zullen daar rekening mee
moeten houden. Vanwege grote verschillen in de epidemiologie wereldwijd kan
(nieuwe) introductie van COVID-19 in andere landen wel grote consequenties
hebben. Hierdoor kunnen er op bepaalde uitgaande vluchten nog wel
verplichtingen blijven bestaan.
Indien de epidemiologische situatie verandert, of door het verschijnen van nieuwe
bedreigende virusvarianten import van deze varianten moet worden tegengegaan,
kan de verplichting tot het dragen van mondneusmaskers binnen de luchtvaart
ook in het belang van de Nederlandse publieke gezondheid heroverwogen worden.
Tot een nadere mondelinge toelichting ben ik gaarne bereid.

Hoogachtend,

Prof. dr. J.T. van Dissel
Directeur CIb

Pagina 3 van 3