Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z04889
Vragen van de leden Karabulut en Jasper van Dijk (beiden SP) aan de
Ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken over het geweld in Chora in
juni 2007 (ingezonden 24 maart 2021).
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van een aantal recente berichten en een documentaire over de inzet van geweld in Chora, Afghanistan, in juni 2007?1
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat er beperkte waarneming was om granaten van de
pantserhouwitser op de beoogde doelen te krijgen? Kunt u in detail uitleggen
welke waarneming er wel en welke er niet was?
Vraag 3
Klopt het dat in de Rules of Engagement is bepaald dat de troepen alleen
geweld mogen gebruiken tegen mensen die ze duidelijk als vijand hebben
geïdentificeerd? Kunt u de letterlijke passage op dit punt met de Kamer
delen?
Vraag 4
Klopt het dat ISAF-regels voorschreven dat de pantserhouwitser enkel ingezet
kon worden als nagegaan kon worden of de granaten op de beoogde doelen
in zouden slaan en als er geen burgers aanwezig waren? Werd hieraan
voldaan?
Vraag 5
Hadden Nederlandse militairen steeds «positieve identificatie» voordat een
doel werd gebombardeerd?

1

kv-tk-2021Z04889
’s-Gravenhage 2021

Hoe gevechten in Uruzgan uitdraaien op een rechtszaak in Nederland, https://www.trouw.nl/
buitenland/hoe-gevechten-in-uruzgan-uitdraaien-op-een-rechtszaak-in-nederland~b87fdde9/,
16 maart 2021 & Nederlandse staf Uruzgan was gewaarschuwd voor burgerdoden bij bombardement Chora, https://www.telegraaf.nl/nieuws/249805169/nederlandse-staf-uruzgan-wasgewaarschuwd-voor-burgerdoden-bij-bombardement-chora, 16 maart 2021 &Verraad van
Chora, NPO2, 23 maart 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 6
Voldeed de beschieting van Chora aan hetgeen in de Rules of Engagement
was vastgelegd? Kunt u uw antwoord toelichten?
Vraag 7
Is inderdaad gesteld dat Nederlandse militairen met betrekking tot de Rules
of Engagement de grenzen van het toelaatbare zouden opzoeken? Zo ja,
waarom is dat zo geformuleerd?
Vraag 8
Klopt het dat er in termen van «use it or lose it» is gediscussieerd en
uiteindelijk besloten om de patserhowitser mee te nemen naar Afghanistan?
Zo nee, hoe is deze discussie dan verlopen?
Vraag 9
Klopt het dat met bombardementen vierkant voor vierkant is «afgestempeld»,
zoals een veteraan meldt? Welke methode van bombarderen werd hier
toegepast?
Vraag 10
Klopt het dat Australië, dat met Nederland samenwerkte in Afghanistan,
striktere instructies hanteerden omtrent de inzet van geweld en de bescherming van burgers?
Vraag 11
Klopt het dat er discussie is geweest onder Nederlandse militairen in
Afghanistan over de vraag wat Chora «ons waard is», ofwel hoeveel
burgerslachtoffers er geaccepteerd konden worden? Kunt u inzage geven in
de inhoud van deze discussie?
Vraag 12
Kunt u toelichten waar de waarschuwing voor burgerdoden van de juridisch
adviseur van de Nederlandse troepen in Afghanistan precies uit bestond?
Vraag 13
Kunt u uitleggen hoe (on)nauwkeurig de toen gebruikte patserhouwitser was,
die granaten afschoot die ongeveer dertig kilometer verder tot ontploffing
kwamen? Wat was toen de radius / de gemiddelde afwijking ten opzichte van
het beoogde inslagpunt? Klopt het dat dit soms wel zo’n honderd meter
afweek?
Vraag 14
Klopt het dat burgers van het door Nederland gebombardeerde gebied op
een gegeven moment enkel vijf kwartier hadden om na een waarschuwing
een veilig heenkomen te zoeken? Waarom is niet voor een langere periode
gekozen?
Vraag 15
Klopt het dat de aanval op Chora werd ingezet toen Nederlanders nog bezig
waren om via de lokale machthebbers de burgers te alarmeren, waardoor
velen de waarschuwing niet (op tijd) ontvingen?
Vraag 16
Hoeveel Afghanen zijn Chora ontvlucht voordat de aanval door Nederland
werd geopend?
Vraag 17
Klopt het dat het geweld in Chora veelal eenzijdig was en dat het hoofdzakelijk van Nederlandse kant kwam? Wat is allemaal gerapporteerd over geweld
van vijandige strijders?
Vraag 18
Klopt het dat Nederland op een zeker moment urenlang doorging met
bombarderen, terwijl er geen enkel schot werd gelost door vijandige
strijders?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2

Vraag 19
Klopt het dat er geen «visuele bevestiging» is van de schatting dat 100 tot
150 vijandelijke strijders bij de aanval om Chora zouden zijn omgekomen?
Wat betekent dit? Waarop is deze claim dan gebaseerd?
Vraag 20
Hoeveel Afghanen zijn huis en haard in Chora ontvlucht na aanvang van het
geweld van Nederlandse zijde?
Vraag 21
Kunt u aangeven wat het Provinciaal Reconstructie Team aan schade heeft
gerapporteerd toen het na de aanval op Chora het gebied in ging?
Vraag 22
Kunt u een gedetailleerd overzicht geven van de vergoedingen, die aan
nabestaanden, gewonden en mensen met schade door Nederlandse
beschietingen zijn uitbetaald?
Vraag 23
Kunt u een gedetailleerd overzicht geven van de munitie-inzet per wapensysteem en de gebombardeerde doelen door Nederland in Chora? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 24
Welke extra maatregelen zijn kort na de aanval op Chora precies genomen
om burgerslachtoffers voortaan beter te voorkomen?
Vraag 25
Kan uitgelegd worden wat het betekent dat kennelijk de «inlichtingenvergaring nog niet op orde» was in juni 2007?
Vraag 26
Op basis van welke informatie werd geconcludeerd dat er in juni 2007 een
acute dreiging van een Talibanmacht van 800 tot 1000 strijders uitging?
Waren er ook schattingen van (veel) lagere aantallen in omloop? Is vastgesteld dat er zoveel vijandige strijders in het gebied waren? Zo ja, hoe?
Vraag 27
Klopt het dat Australische militairen herhaaldelijk niet in staat bleken te
bevestigen dat er überhaupt vijandige strijders aanwezig waren op plaatsen
waar Nederlandse militairen hebben gevochten? Hoe is dit mogelijk?
Vraag 28
Is het inderdaad uw standpunt dat in Chora woonhuizen moesten worden
gebombardeerd omdat de Taliban zich er schuilhielden en burgers als schild
gebruikten? Hoe verhoudt dit zich tot het oorlogsrecht?
Vraag 29
Kunt u alle (interne) rapporten en rapportages etc., die inmiddels zijn
vrijgegeven of door journalisten zijn ingezien aan de Kamer sturen, waaronder het After Action rapport(en) en logboeken? Zo nee, waarom niet?
Vraag 30
Kan ook het onderzoek van het OM naar het geweld in Chora dat in 2008
werd afgerond met de Kamer gedeeld worden? Zo nee, waarom niet?
Vraag 31
Kunt u aangeven welke bronnen het OM heeft gebruikt voor het onderzoek,
waarop de conclusie is gebaseerd dat rechtmatig is opgetreden? Is onder
meer contact opgenomen met Britse, Australische en Amerikaanse collega’s
in het gebied? Is hiervoor onderzoek in Chora zelf gedaan? Zijn slachtoffers
van de aanval op Chora gesproken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

3

Vraag 32
Bent u bereid, opdat slachtoffers en nabestaanden antwoorden op vragen
kunnen vinden, logboeken van F-16’s, Apache-gevechtshelikopters en
pantserhouwitser die werden ingezet, in te laten zien? Zo nee, waarom niet?
Vraag 33
Klopt het dat Defensie militairen een «negatief advies» heeft gegeven om te
spreken over het geweld in Chora met journalisten? Zo ja, wat behelst dit
advies?
Vraag 34
Waarom heeft Defensie jarenlang geweigerd vragen van journalisten over
Chora te beantwoorden? Wilt u die vragen alsnog beantwoorden?
Vraag 35
Van welke gruweldaden van de Taliban is melding gemaakt in interne
communicatie en communicatie met de Tweede Kamer? In hoeverre is dit,
naderhand, bevestigd? Is hier onderzoek naar gedaan? Is bijvoorbeeld
naderhand vastgesteld dat vijandige strijders inderdaad vrouwen en kinderen
de handen afhakten en levend in brand staken?
Vraag 36
Waarom is er niet voor gekozen om terug te trekken in plaats van de aanval
op Chora te openen? Kunt u in uw antwoord aangeven hoe de term
zelfverdediging in deze context gebruikt is? Klopt het dat zelfverdediging niet
acuut aan de orde was?
Vraag 37
Bent u bereid een onafhankelijke commissie de opdracht te geven onderzoek
te laten doen naar het geweld in Chora in juni 2007? Zo nee, waarom niet?
Vraag 38
Bent u bereid om Afghanistan-veteranen toestemming te geven vrijelijk met
de pers en volksvertegenwoordigers te spreken over hun ervaringen?
Vraag 39
Deelt u de mening dat het onaanvaardbaar is om te stellen dat een militair
een trauma heeft nadat hij onthullingen heeft gedaan over de gang van
zaken? Zo ja, hoe gaat u dit rechtzetten?
Vraag 40
Bent u bereid onafhankelijk onderzoek te laten doen naar het aantal slachtoffers van het geweld in juni in Chora? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

4