De Minister voor Rechtsbescherming

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Kamerbrief interlandelijke adoptie

Datum
16 oktober 2023
Ons kenmerk
4965665

1.
Aanleiding
U informeert de Kamer met regelmaat over de voortgang van de transformatie
van het systeem voor interlandelijke adoptie. De laatste brief dateert van 14
maart 2023. Gezien verschillende ontwikkelingen, is bijgevoegde volgende
voortgangsbrief opgesteld om de Kamer hiervan op de hoogte te stellen.
2.
Geadviseerd besluit
Instemmen met verzending van bijgevoegde kamerbrief over actuele
ontwikkelingen in het kader van de transformatie van het systeem voor
interlandelijke adoptie.
3.
Kernpunten
De ontwikkelingen hebben betrekking op:
•
De opbouw van de centrale bemiddelingsorganisatie: volgende stappen in de
formele oprichting van de stichting en de oplevering van een transitieplan
door Andersson Elffers Felix (AEF) voor de transitie van de huidige vier
vergunninghouders naar de centrale bemiddelingsorganisatie. Het
transitieplan wordt als bijlage bij deze brief meegezonden.
•
De landenselectie en andere internationale ontwikkelingen: de adoptierelatie
met Bulgarije (zie nadere informatie bij toelichting), de ondertekening van
een memorandum of understanding met het Permanent bureau van de
Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht voor ondersteuning in
landen van herkomst, en met de mogelijkheden en bijbehorende financiële
gevolgen die inmiddels zijn uitgewerkt voor de groep aspirant-adoptief ouders
wiens dossier in een land van herkomst ligt, waarmee de adoptierelatie wordt
afgebouwd (nadere informatie bij toelichting).
•
Het toezicht op het adoptiesysteem: met uw onlangs genomen besluit (bij
nota in augustus kenmerk: 4879038) om de Inspectie Justitie en Veiligheid
(IJenV) als rijksinspectie aan te wijzen voor het bredere en versterkte toezicht
op het systeem voor interlandelijke adoptie.
•
Het wetgevingstraject: met een aantal speerpunten en een planning.
4. Toelichting*
Besluit Bulgarije
Afgelopen juni heeft de Centrale autoriteit een werkbezoek afgelegd aan Bulgarije
om te onderzoeken en beoordelen of de adoptierelatie met Bulgarije al dan niet
voortgezet kan worden. Uit dat werkbezoek is een aantal aandachtspunten
gekomen die nader moet worden uitgewerkt of onderzocht. De verwachting is dat

Pagina 1 van 3

er voor het einde van het jaar een besluit wordt genomen over de adoptierelatie
met Bulgarije.
Mogelijkheden en financiële gevolgen voor aspirant-adoptiefouders wiens dossier
in een land van herkomst ligt waarmee de adoptierelatie wordt afgebouwd
Uw ambtsvoorganger heeft ten tijde van de opschorting van adoptieprocedures,
na de publicatie van het rapport van Commissie Joustra, aangegeven dat
aspirant-adoptief ouders met dossiers in de landen van herkomst de procedure
kunnen afronden. Na uw besluit interlandelijke adoptie als mogelijkheid te
behouden en de strikte selectie van landen die daaruit volgde kent dit evenwel
voor een deel van deze aspirant-adoptiefouders een einddatum. Te weten voor
diegenen met een dossier in een land waarmee de adoptierelatie wordt
afgebouwd.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen
Datum
16 oktober 2023
Ons kenmerk
4965665

Bij beantwoording van de Kamervragen van het lid Mutluer (PvdA) d.d. 13
februari 2023 en in de bijbehorende openbare beslisnota heeft u de Kamer
geïnformeerd over uw besluit dat:
•
de huidige vergunninghouders de mogelijkheid krijgen de vergunningstermijn
te verlengen tot aan de langstlopende vergunning, die van de Nederlandse
Adoptie Stichting t/m 17 december 2025, waarmee de periode waarin de
procedure kan worden vervolgd voor hen gelijk wordt getrokken.
•
daarbij een tegemoetkoming te overwegen, door inschrijfkosten te vergoeden
indien aspirant-adoptiefouders binnen een aantal maanden na dit besluit
ervoor kiezen over te stappen naar de centrale bemiddelingsorganisatie.
De handelingsmogelijkheden en bijbehorende financiële gevolgen voor de
aspirant-adoptiefouders die zich in deze situatie bevinden zijn inmiddels
uitgewerkt en recent ook gecommuniceerd richting de vergunninghouders. Zij zijn
gevraagd de betreffende aspirant-adoptiefouders hierover te informeren. In
bijgevoegde kamerbrief informeert u ook de Kamer hierover.
4.1 Politieke context
De transformatie van het adoptiesysteem wordt breed gesteund in de Tweede
Kamer en ook zorgvuldig gecontroleerd vanwege de (gedeelde) ambitie om de
kans op misstanden zo veel als mogelijk te verkleinen in het aangescherpte
systeem. Dit in navolging op het rapport van de commissie Joustra.
Belangrijke aandachtspunten die u uitgebreid met de Kamer heeft besproken zijn
de uitkomsten van de landenselectie en de vorming van de centrale
bemiddelingsorganisatie. Het besluit de adoptierelatie met de Verenigde Staten af
te bouwen heeft in het bijzonder aandacht gekregen, onder andere vanuit de
PvdA. Een groot deel van de aspirant-adoptief ouders wiens dossier in een land
ligt waarmee de adoptierelatie wordt afgebouwd betreft aspirant-adoptief ouders
met dossiers in de Verenigde Staten.
De SP steunt uw besluit om interlandelijke adoptie als mogelijkheid te behouden
niet en bevraagt u geregeld op het verleden en vindt verdergaande (financiële)
steun aan geadopteerden nodig. Zo zijn er in de afgelopen periode twee sets
Kamervragen beantwoord over de vernietigde adoptiedossiers, zoals recent nader
is onderzocht door de Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed.1

1

Rapport vernietiging adoptiedossiers, Inspectie Overheidsinformatie en Erfgoed, 2023.
Pagina 2 van 3

4.2 Financiële overwegingen
De financiële gevolgen van de transformatie worden gedekt binnen de JenVbegroting.
4.4 Krachtenveld
De transformatie van het adoptiesysteem raakt de gehele adoptieketen met de
partners Fiom, Raad voor de Kinderbescherming, de Centrale autoriteit, de
vergunninghouders, de centrale bemiddelingsorganisatie/IAN, het
expertisecentrum/INEA, de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de
IJenV. Daarnaast wordt geleerd van ervaringsverhalen en van geadopteerden zelf,
onder andere in reflectiebijeenkomsten met belangenorganisaties voor
interlandelijk geadopteerden.

Directoraat-Generaal
Straffen en Beschermen
Directie Jeugd, Familie en
Aanpak
Criminaliteitsfenomenen
Datum
16 oktober 2023
Ons kenmerk
4965665

4.8 Communicatie
De partners in de adoptieketen zijn op de hoogte gebracht van de laatste
ontwikkelingen zoals verwoord in deze brief.
5.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
5.1 Toelichting
De persoonsgegevens van de ambtenaren zijn niet openbaar ter bescherming van
de persoonlijke levenssfeer.

Pagina 3 van 3