RAPPORTAGE SEISMICITEIT
GRONINGEN – MEI 2022

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022
[Deze pagina is opzettelijk leeg gelaten]

i

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Inhoudsopgave
1

2

3

4

Samenvatting .................................................................................................................................. 4
1.1

Aantal aardbevingen (activity rate) ........................................................................................ 4

1.2

Aardbevingsdichtheid ............................................................................................................. 5

1.3

Trend in seismiciteit ................................................................................................................ 5

1.4

Incidentparameters PGA en PGV ............................................................................................ 5

1.5

Aardbevingen rond Garrelsweer op 16 november 2021 ........................................................ 5

Inleiding en leeswijzer..................................................................................................................... 6
2.1

Inleiding................................................................................................................................... 6

2.2

Leeswijzer................................................................................................................................ 7

2.3

Meetnetwerk en meetnauwkeurigheid .................................................................................. 7

Trendparameters .......................................................................................................................... 10
3.1

Trendparameter aantal aardbevingen .................................................................................. 12

3.2

Aardbevingsdichtheid ........................................................................................................... 13

Nadere analyse van de geobserveerde seismiciteit ..................................................................... 14
4.1

Aantal aardbevingen ............................................................................................................. 14

4.2

Distributie van aardbevingen over het Groningen-gasveld .................................................. 16

4.3

Statistische analyse naar de ontwikkeling aardbevingen ..................................................... 18

Verloop van het aantal aardbevingen door de tijd ....................................................................... 18
Verband productie en seismiciteit per cluster en productielocatie ............................................. 20
Ontwikkeling van de aardbevingsdichtheid over tijd ................................................................... 22
Verhouding tussen grote en kleine aardbevingen ........................................................................ 24
4.4
5

Vergelijking met het SDRA-model......................................................................................... 28

Referenties .................................................................................................................................... 29

Appendix A - Aardbevingscatalogus 1 november 2021 tot 1 mei 2022 ............................................... 30
Appendix B – Overzicht periodieke rapportages en speciale rapportages seismiciteit Groningen ..... 32
Appendix C – Evaluatie van het hypocentrum en het bron mechanisme van de aardbeving op 1 april
2022 Bij Loppersum met een kracht van ML = 2,7 ............................................................................... 33

ii

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

iii

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

1 Samenvatting
Deze rapportage is opgesteld om te voldoen aan Mijnbouwregeling artikel 1.3a.5 waarin staat dat de
houder van de winningsvergunning Groningen-gasveld twee keer per kalenderjaar een rapportage
opstelt over ontwikkelingen in de seismiciteit. In dit artikel staat ook dat de seismiciteit wordt
gemonitord door middel van het continu bijhouden van vier parameters.
In de Mijnbouwregeling zijn deze vier parameters onderverdeeld in twee zogenoemde
trendparameters en in twee zogenoemde incidentparameters (Ref. 1). De aardbevingsdichtheid en
het aantal aardbevingen per jaar (‘activity rate’) zijn de trendparameters. Deze parameters worden
gebruikt om vroegtijdig een (lokale) toename of afname van de seismiciteit te signaleren over de
afgelopen 6 maanden1. De trendparameters worden berekend over een periode van 6 maanden en
gerapporteerd op jaarbasis. De grondversnellingen (PGA) en grondsnelheden (PGV) van de
aardbevingen zijn de incidentparameters. Daarnaast is ook de aardbevingsmagnitude van belang in
de Mijnbouwregeling.

1.1 Aantal aardbevingen (activity rate)
Het aantal geregistreerde aardbevingen met een magnitude groter dan of gelijk aan ML ≥ 1,2 is in de
afgelopen zes maanden afgenomen van 11 (1 mei 2021 tot 1 november 2021) naar 7 (1 november
2021 tot 1 mei 2022). Voor een magnitude groter dan of gelijk aan ML ≥ 1,5 is het aantal geregistreerde
aardbevingen in de afgelopen zes maanden afgenomen van 7 naar 5. De seismiciteit in de afgelopen
observatieperiode van zes maanden (van november 2021 tot en met april 2022) vertoont daarmee
een dalende trend ten opzichte van de vorige observatieperiode. Dit wordt in meer detail omschreven
in paragraaf 4.3.
Tabel 1: Aardbevingen in Groningen met een kracht ML ≥ 1,2 geregistreerd door het KNMI seismisch
monitoringsnetwerk in de 6-maanden observatie periode van 1 november 2021 tot 1 mei 2022.
Plaats

Datum

Westeremden
Garrelsweer
Groningen
Groningen
Zeerijp
Loppersum
Westeremden

8/Nov/21
16/Nov/21
9/Dec/21
18/Dec/21
6/Mar/22
1/Apr/22
17/Apr/22

Time
hh:mm:ss
UTC
01:52:16
00:46:48
12:18:28
02:33:25
13:18:30
17:11:08
13:27:46

Magnitude

1,7
3,2
1,2
1,3
2,1
2,7
1,6

Diepte
km
3
3
3
3
3
3
3

Easting

242724
245903
235345
237149
244732
245848
243417

Northing

594754
592253
585720
585639
597797
595146
596882

Met name in het eerste kwartaal van 2022 was de seismiciteit in Groningen laag met één aardbeving
groter dan ML ≥ 1,2. In de maand februari 2022 is er door KNMI geen enkele aardbeving
gerapporteerd, ook niet met een kracht kleiner dan ML = 1,2.

1

De Mijnbouwregeling hanteert een obervatieperiode van 6 maanden; dus bijvoorbeeld van 00:00 uur op 1
november tot 00:00 uur op 1 mei. Door het jaar varieert hierdoor de duur van de observatieperiode. Als februari
bijvoorbeeld binnen de obervatieperiode valt dan is deze korter. De duur varieert tussen de 181 en 184 dagen.

4

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

1.2 Aardbevingsdichtheid
Aardbevingsdichtheid is gedefinieerd als het aantal geobserveerde aardbevingen per vierkante
kilometer per jaar en wordt berekend voor het hele Groningen-gasveld. Deze dichtheid is berekend
op basis van de aardbevingen met een magnitude van 1,2 en hoger, geregistreerd gedurende de
voorafgaande 6 maanden.
In het gehele Groningen gasveld is de aardbevingsdichtheid op het einde van de rapportageperiode (1
mei 2022) onder de laagste grenswaarde, “grenswaarde 1”, zoals gedefinieerd in Mijnbouwregeling
Artikel 1.3a.6 en vastgesteld op 0,3 aardbevingen per vierkante kilometer per jaar.
Het gebied met de hoogste aardbevingsdichtheid ligt nabij Loppersum, waar de maximale
aardbevingsdichtheid aan het einde van de observatieperiode (1 mei 2022) was gedaald tot 0,248
aardbevingen per vierkante kilometer per jaar. Over tijd is ook het gebied waar aardbevingen worden
geregistreerd afgenomen.

1.3 Trend in seismiciteit
Het aantal aardbevingen en de aardbevingsdichtheid laten vanaf 2014 een dalende trend zien. In de
afgelopen zes maanden zijn er 7 aardbevingen rond het Groningen-gasveld met een magnitude van
ML ≥ 1,2 geregistreerd. De zwaarste aardbeving in de afgelopen zes maanden was de aardbeving bij
Garrelsweer op 16 november 2021 met een magnitude van ML = 3,2.
Opvallend is dat in het eerste kwartaal van 2022 er slechts één enkele aardbeving is geregistreerd met
een kracht ML ≥ 1,0. Dit geeft aan dat de dalende trend in de seismiciteit zich ook in het afgelopen half
jaar heeft voortgezet.
In hoeverre deze observaties op korte termijn een gevolg zijn van de wijze van opereren, van de lagere
geproduceerde volumes of van de natuurlijke variabiliteit in seismiciteit is niet met zekerheid vast te
stellen. Wel is duidelijk dat sinds 2013 seismiciteit in Groningen een duidelijk dalende trend vertoont.

1.4 Incidentparameters PGA en PGV
In de afgelopen twaalf maanden hebben zich geen aardbevingen boven het Groningen-gasveld
voorgedaan die hebben geleid tot grondversnellingen en/of grondsnelheden boven de in de
Mijnbouwregeling vastgestelde grenswaarden. De hoogste PGA component waarde geregistreerd
tijdens de Garrelsweer aardbeving op 16 november 2021 was 0,03g2. De hoogste PGV die is
geregistreerd tijdens deze aardbeving was 1,58 cm/s.

1.5 Aardbevingen rond Garrelsweer op 16 november 2021
De aardbeving met de grootste magnitude tijdens de rapportage periode was de Garrelsweer
aardbeving met een magnitude van ML = 3,2 op 16 november 2021. Over deze aardbeving is door NAM
een uitgebreide speciale rapportage gepubliceerd (Ref. 2). Daarnaast is in de rapportageperiode een
aardbeving met een kracht ML = 2,7 geregistreerd. Dat was de aardbeving bij Loppersum op 1 april
2022. In Appendix C van deze rapportage wordt een verdere analyse gegeven van de
aardbevingsopnames gemaakt voor deze aardbeving.

2

Deze grondversnelling is een factor 10 kleiner dan de hoogste gemeten grondversnelling boven Roswinkel.

5

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

2 Inleiding en leeswijzer
2.1 Inleiding
Dit halfjaarlijkse rapport beschrijft een analyse van de ontwikkeling van de seismiciteit in het
Groningen-gasveld zoals benoemd in Artikel 1.3a.5 van de Mijnbouwregeling. Hierin staat dat de
houder van de winningsvergunning Groningen-gasveld twee keer per kalenderjaar een rapportage
opstelt over ontwikkelingen in de seismiciteit (Ref. 1).
Seismische gegevens en gasproductie in dit rapport zijn bijgewerkt tot 1 mei 2022. Het rapport kijkt in
principe een halfjaar terug, maar daar waar relevant wordt verder teruggekeken om seismische
ontwikkelingen in hun bredere historische context te plaatsen. Een tabel met de aardbevingen die in
Groningen zijn geregistreerd in de afgelopen zes maanden is in dit rapport opgenomen onder
Appendix A.
In de Mijnbouwregeling (artikel 1.3a.6.1a tot en met f) staat beschreven welke actie moet worden
genomen wanneer het waarnemingsniveau van een trendparameter wordt overschreden. Dit is
samengevat in Tabel 2. In Mijnbouwregeling artikelen 1.3a.8 en 1.3a.9 is beschreven welke actie
genomen moet worden bij overschrijding van het waarnemingsniveau van een een signaalparameter,
zie hiervoor Tabel 3.
Tabel 2: Beschrijving van welke actie ondernomen wordt bij overschrijding van een trendparameter
waarnemingsniveau volgens Mijnbouwregeling artikel 1.3a.6. Meldingen worden gedaan aan de
Minister van Economische Zaken en Klimaat en de Inspecteur-generaal der Mijnen.
Trendparameter

Waarnemings

Melding

Analyse

Niveau
Aantal aardbevingen
ML≥1,2

Aardbevingsdichtheid

30

Waarneming melden binnen 48 uren.

40

Idem

0,30

Waarneming melden binnen 48 uren.

0,40

Idem

Analyse van de ontwikkeling
van seismiciteit binnen 14
dagen.

Analyse van de ontwikkeling
van seismiciteit binnen 14
dagen.

6

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022
Tabel 3: Beschrijving van welke actie ondernomen wordt bij overschrijding van een signaalparameter
waarnemingsniveau volgens Mijnbouwregeling artikel 1.3a.8 (Grondversnelling en Grondsnelheid) en
artikel 1.3a.9 (Magnitude). Meldingen worden gedaan aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat en de Inspecteur-generaal der Mijnen
Signaalparameter

Waarnemings

Melding

Analyse

niveau
Grondversnelling

> 0,08

Terstond
melden

Grondsnelheid

50 mm/s

Idem

Magnitude

≥ 3,0

Terstond
melden

waarneming Eerste analyse binnen 48 uren,
nadere analyse binnen 14
dagen.
Idem
waarneming Eerste analyse binnen 48 uren,
nadere analyse binnen 14
dagen.

2.2 Leeswijzer
Voor de in dit rapport besproken analyses wordt de dataset van geregistreerde aardbevingen
onderverdeeld in vier magnitude-klassen. Dit is gedaan vanwege de verschillen in compleetheid en
omvang van de vier subsets, die daardoor statistisch niet direct vergelijkbaar zijn.
Om de leesbaarheid te vergroten wordt voor elke klasse de volgende vaste kleur gebruikt in de
verschillende figuren.
•
•
•
•

Groen: Aardbevingen met een magnitude3 groter of gelijk aan ML = 1,0
Paars: Aardbevingen met een magnitude groter of gelijk aan ML = 1,2
Blauw: Aardbevingen met een magnitude groter of gelijk aan ML = 1,5
Rood: Aardbevingen met een magnitude groter of gelijk aan ML = 2,0

Voor het bepalen van de monitoringsparameters voor het aantal aardbevingen en
aardbevingsdichtheid zijn aardbevingen met een magnitude ML ≥ 1,2 van belang. Het seismisch model
dat gebruikt wordt voor het inschatten van dreiging en risico is gekalibreerd op basis van de
aardbevingen met een magnitude ML ≥ 1,5.
In dit rapport wordt een , (komma) gebruikt als scheidingsteken voor decimalen, en een . (punt) voor
duizendtallen.

2.3 Meetnetwerk en meetnauwkeurigheid
Het seismische meetnetwerk is eigendom van en wordt geopereerd en onderhouden door het KNMI.
Elk seismisch meetstation bestaat uit een bovengronds geplaatste accelerometer voor het meten van
grondbeweging en vier ondergronds geplaatste geofoons voor nauwkeurige plaatsbepaling en
bepaling van de aardbevingssterkte. Daarnaast zijn er ook oude stations van vóór de uitbreiding en
nieuw geplaatste stations (vooral ten westen van het gasveld) die alleen grondversnelling meten. Alle

3

De sterkte van de aardbevingen worden in dit rapport aangeduid in Local Magnitude Scale of M L. (Ref. 3).

7

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022
in dit hoofdstuk gerapporteerde meetgegevens zijn ontleend aan het KNMI en terug te vinden op de
website van het KNMI.
Het seismische meetnetwerk boven het Groningen-gasveld is in 2014 uitgebreid met 69 nieuwe
seismische meetstations. Hierdoor is de gevoeligheid van het meetnetwerk toegenomen. In de
periode van 2003 tot en met 2014 werden alle aardbevingen in het Groningen-gasveld met een
magnitude groter dan ML ≥ 1,5 op de schaal van Richter geregistreerd. Vanaf 2014 worden alle
aardbevingen met een magnitude groter dan ML ≥ 1,0 op de schaal van Richter boven het Groningengasveld geregistreerd. Voor 2014 werden ook enkele aardbevingen met een magnitude boven de ML
≥ 1,0 geregistreerd, maar door de lagere gevoeligheid van het meetnetwerk is het niet zeker of alle
aardbevingen met een magnitude tussen de ML = 1,0 en de ML = 1,5 geregistreerd zijn. Daardoor kan
in die periode het werkelijke aantal aardbevingen onderschat zijn.
Magnitude van compleetheid
De magnitude van compleetheid (magnitude of completeness of ook wel MoC) is de laagste magnitude
ML waarvoor elke beving waargenomen kan worden, ongeacht locatie in het reservoir. Aardbevingen
met een magnitude kleiner dan de MoC kunnen waargenomen worden wanneer deze zich voordoen
op een voor het meetnetwerk ‘gunstige’ locatie. Wanneer de aardbeving zich voordoet op een andere
locatie zou deze mogelijk niet wordt waargenomen. Voor aardbevingen met een magnitude groter
dan de MoC geldt dat deze wordt waargenomen, ongeacht locatie in het reservoir. De MoC wordt
afgeleid uit de waarnemingen en is onderhevig aan een bepaalde mate van onzekerheid.
Voor statistisch onderzoek is het van belang een goede MoC te veronderstellen. Is de veronderstelde
MoC te hoog dan is de dataset kleiner dan mogelijk en is het moeilijker statistisch relevante conclusies
aan de data te verbinden. Is de MoC te laag aangenomen dan is de dataset incompleet en worden
mogelijkerwijs foutieve conclusies uit de dataset afgeleid.
De MoC is afgeleid volgens de maximum curvature method (Ref. 3 en 4) en de resultaten met het 95%
betrouwbaarheidsinterval zijn weergegeven in Figuur 1. In de figuur is duidelijk zichtbaar dat vanaf
2014 de MoC afneemt (ook kleinere aardbevingen worden geregistreerd). Vanaf 2014 zijn
aardbevingen met een magnitude ML ≥ 1,0 bruikbaar voor statistisch onderzoek. In de periode
voorafgaand aan 2014 is de dataset waarschijnlijk compleet voor aardbevingen met een magnitude
ML ≥ 1,2 en zeer waarschijnlijk compleet voor aardbevingen met een magnitude ML ≥ 1,5. In deze
rapportage wordt een MoC van 1,0, 1,2 of 1,5 verondersteld, onder meer afhankelijk van hoe ver
teruggekeken wordt in de tijd.

8

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 1: Magnitude of Completeness met onzekerheidsintervallen voor verschillende periodes, met de
stip wordt de P50 waarde aangegeven.

9

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

3 Trendparameters
Het aantal aardbevingen en de aardbevingsdichtheid zijn de trendparameters. De trendparameters
worden continu bijgehouden in de vorm van een trendlijngrafiek, zie Figuur 2.

Figuur 2: Trendparameters, in de bovenste grafiek wordt het aantal waargenomen aardbevingen met
een magnitude 1,2 of groter per twaalf maanden getoond. In de onderste grafiek wordt de maximale
aardbevingsdichtheid (voor aardbevingen met een magnitude van 1,2 of groter) per twaalf maanden
getoond. In beide grafieken is de periode waarin de aardbevingen verzameld worden zes maanden, de
getallen zijn omgerekend naar een jaarlijks aantal aardbevingen/dichtheid (vermenigvuldiging met
twee). De achtergrondkleur geeft het niveau van de seismiciteit weer, groen: lage activiteit, geel:
bovengemiddelde activiteit en oranje: hoge activiteit

10

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022
Tabel 4: Trendparameter overzicht november 2021 tot mei 2022. Aantal aardbevingen per voorgaande
jaar en aardbevingsdichtheid (aantal aardbevingen per jaar per vierkante kilometer) zijn aangegeven
op het einde van de maand.

Aantal
aardbevingen
(ML≥1,2)
Aardbevingsdichtheid
(einde maand)

nov

dec

jan

feb

maart

april

22

22

20

18

20

14

0,36

0,27

0,27

0,27

0,33

0,25

11

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

3.1 Trendparameter aantal aardbevingen
De trendparameter “Aantal aardbevingen” toont het aantal waargenomen aardbevingen met een
magnitude ML=1,2 of groter in het voorgaande jaar. Dit wordt ook het rollende aantal of 12maandsgetal genoemd. Dit wordt berekend over de voorgaande zes maanden. Het 12-maandsgetal
van mei 2022 is dus de som van het aantal aardbevingen van een bepaalde magnitude in de periode
van 1 november 2021 tot 1 mei 2022 omgerekend naar één jaar.
Figuur 3 laat het 12-maandsgetal zien over een langere periode voor vier magnitude-klassen. Hierbij
geldt dat de dataset van aardbevingen met een magnitude onder de ML = 1,5 in de periode voor 2014
mogelijk incompleet is vanwege beperkingen in het meetsysteem in die periode, zie ook hoofdstuk
2.3.
De stabiel lage trend in het aantal aardbevingen (met magnitude groter dan 1,0 en 1,5) zou het gevolg
kunnen zijn van de verlaagde productievolumes en de manier van opereren maar ook van de
natuurlijke variabiliteit. Het lage aantal events maakt het lastig conclusies te trekken, in hoofdstuk 4
wordt hier verder op in gegaan. Informatie over het verband tussen de seismiciteit en de
productievolumes en manier van opereren kan gevonden worden in de Hazard and Risk Analysis
rapporten (Ref. 5, 6 en 7).

Figuur 3: 12-maandsgetallen voor vier magnitude-klassen; waarnemingen voor ML ≥ 1,0 weergegeven
vanaf 2014, de overige waarnemingen sinds 2000. Deze trend is gebaseerd op aardbevingsobservaties
tijdens de de voorgaande 6 maanden. Deze zijn omgerekend naar jaarbasis.

12

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

3.2 Aardbevingsdichtheid
Figuur 4 toont een kaart met de aardbevingsdichtheid en de epicentra van de in de periode 1
november 2021 tot 1 mei 2022 geregistreerde aardbevingen. Aardbevingsdichtheid wordt berekend
met de Quartic Kernel functie. Alle geregistreerde aardbevingen met een magnitude van
ML = 1,2 en hoger zijn hierin opgenomen. De berekende aardbevingsdichtheid wordt getoond door
middel van een kleurenschaal. Als trendparameter wordt de maximale waarde van de berekende
aardbevingsdichtheid over de voorgaande zes maanden gebruikt.
Op 4 oktober 2021 overschreed de aardbevingsdichtheid het niveau van 0,30 aardbevingen/km2/jaar
(0,31 aardbevingen/km2/jaar). Na 4 oktober volgde een zwerm van kleinere aardbevingen die allen
een epicentrum rond Zeerijp hadden waardoor de maximale aardbevingsdichtheid in het Groningen
veld een waarde van 0,415 aardbevingen/km2/jaar bereikte op 9 november 2021. In een speciale
tussentijdse rapportage wordt een analyse van de aardbevingenzwerm en de ontwikkeling van
seismiciteit gegeven (Ref. 8 en 9). De aardbevingsdichtheid was hierdoor hoog aan het begin van de
huidige observatie periode van zes maanden.

Figuur 4: Aardbevingsdichtheidskaarten voor aardbevingen met een magnitude ML ≥ 1,2 weergegeven
in de zes maanden voorafgaand aan 1 november 2021 (links) en 1 mei 2022 (rechts). De dichtheid is
omgerekend naar een jaarlijkse dichtheid. De maximale waarde in deze kaart definieert de
trendparameterwaarde.
De aardbevingsdichtheid daalt in de zes-maands observatieperiode van 0,415 aardbevingen/km2/jaar
(de hoogste waarde op 9 november 2021) naar 0,248 aardbevingen/km2/jaar. Ook het gebied
waarvoor de aardbevingsdichtheid berekend is (groen aangegeven in figuur 4) krimpt.

13

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

4 Nadere analyse van de geobserveerde seismiciteit
In dit hoofdstuk zijn de resultaten van een nadere analyse van de trends en patronen van de
trendparameters opgenomen, te weten:
1. Regionale verschillen
2. Een statistische analyse van de hoeveelheid aardbevingen over tijd
3. Veranderingen in de verhouding tussen kleine en grote aardbevingen (b-factor Gutenberg-Richter)
4. Anomale PGA/PGV bij een bepaalde aardbevings-magnitude

4.1 Aantal aardbevingen
In de afgelopen zes maanden zijn in totaal 7 aardbevingen geregistreerd met een magnitude groter of
gelijk aan ML ≥ 1,2. Omgerekend naar het aantal aardbevingen per jaar komt dit overeen met 14
aardbevingen op jaarbasis. In de tweede week van april was het aantal aardbevingen voor korte tijd
gedaald tot 12 aardbevingen per jaar. In de 10-jaar periode van midden 2008 tot midden 2018 is het
aantal aardbevingen steeds hoger geweest. Sinds 2018 is het aantal aardbevingen slechts één keer
lager geweest (eind 2018).

Figuur 5: Aantal aardbevingen berekend per jaar zoals aangegeven in Mijnbouwregeling artikel 1.3a.5.
Dit betreft de aardbevingen met een kracht van ML ≥ 1,2 in de voorgaande 6 maanden omgerekend
naar jaarbasis.
Het aantal aardbevingen per maand onderverdeeld in vijf magnitudeklassen is opgenomen in Tabel 5.
In de voorgaande periode (1 mei 2021 tot 1 mei 2022) zijn er 25 aardbevingen geregistreerd.

14

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022
Tabel 5: Aantal waargenomen aardbevingen per maand het afgelopen jaar verdeeld over vijf
magnitude klassen.
Maand
Mei-21
Jun-21
Jul-21
Aug-21
Sep-21
Okt-21
Nov-21
Dec-21
Jan-22
Feb-22
Mar-22
Apr-22
Tot
Mei-Okt
Tot
Nov-Apr
Totaal

1,0 ≤ ML < 1,2
0
0
0
0
0
2
3
2
0
0
0
0

1,2 ≤ ML < 1,5
2
0
0
0
1
1
0
2
0
0
0
0

1,5 ≤ ML < 2,0
0
0
0
1
0
1
1
0
0
0
0
1

2,0 ≤ ML < 2,5
0
2
1
0
0
1
0
0
0
0
1
0

ML ≥ 2,5
0
0
0
0
0
1
1
0
0
0
0
1

Totaal
2
2
1
1
1
6
5
4
0
0
1
2

2

4

2

4

1

13

5

2

2

1

2

12

7

6

4

5

3

25

Figuur 6 laat de ontwikkeling van het aantal aardbevingen per jaar zien voor vier verschillende
magnitude-klassen. Het panel linksboven (groene kleur) laat het jaarlijks aantal aardbevingen zien
voor ML ≥ 1,0 (waarbij opgemerkt moet worden dat 2022 over de periode tot mei weergegeven is en
dat er vanwege incompleetheid geen data van voor 2014 getoond zijn voor ML ≤ 1,2). Er zijn
statistische aanwijzingen dat de dataset boven de ML = 1,2 wel compleet zou kunnen zijn (ook voor de
periode voor 2014), zie hiertoe ook de uiteenzetting in sectie 2.3. Dit is de reden dat deze geplot is
vanaf het jaar 2000 (paneel rechtsboven, paarse kleuren). Het linker paneel beneden (blauwe kleuren)
laat aardbevingen zien met een magnitude van ML ≥ 1,5. Deze dataset is vrijwel zeker compleet vanaf
2000 en kan dus goed gebruikt worden om een historisch overzicht te geven van de seismische
ontwikkeling. Het paneel rechts beneden tenslotte (in de rode kleuren), toont het aantal aardbevingen
met een magnitude ML ≥ 2,0.

15

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 6: Aantal aardbevingen per jaar voor vier verschillende magnitude-klassen. Het aantal
aardbevingen in 2022 is aangegeven voor de periode tot mei 2022.

4.2 Distributie van aardbevingen over het Groningen-gasveld
De distributie van aardbevingen over het Groningen-gasveld is getoond op de kaart in Figuur 7. De
locaties van de in de periode van 1 mei 2021 tot 1 mei 2022 (12 maanden) geregistreerde
aardbevingen in rood vallen in een kleiner gebied rond Loppersum. Duidelijk is te zien dat het gebied
waar de aardbevingen optreden krimpt. De meeste aardbevingen treden op in het gebied rond
Loppersum.

16

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 7: Kaart van de diepe ondergrond met daarop in groen het Groningen-gasveld en de omliggende
gasvelden. Met rode stippen zijn de in de periode mei 2021 tot mei 2022 geregistreerde aardbevingen
aangegeven. Alle andere aardbevingen (vóór 1 mei 2021) zijn aangegeven met gele cirkels. De grootte
van een cirkel is maat voor de magnitude van de aardbeving.
17

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

4.3 Statistische analyse naar de ontwikkeling aardbevingen
Verloop van het aantal aardbevingen door de tijd
Deze analyse is uitgevoerd om de statistische significantie van de ontwikkeling van de trend van het
aantal aardbevingen per kwartaal te duiden. Om dit inzichtelijk te maken zijn twee grafieken gemaakt
van het aantal aardbevingen per kwartaal met betrouwbaarheidsintervallen van de te verwachten
hoeveelheid aardbevingen; één onder de aanname dat de seismische events Poisson verdeeld zijn
(Figuur 8); één onder de aanname dat de events quasi-Poisson verdeeld zijn (Figuur 9). De
betrouwbaarheidsintervallen helpen bij de interpretatie van de data. Een seismisch relatief rustige
periode kan het gevolg zijn van veranderingen in geproduceerde volumes, maar kan ook op toeval
berusten.
De Poisson verdeling geeft een redelijke beschrijving van de data onder de aanname dat de
aardbevingen ongecorreleerd zijn. Deze aanname is echter niet geheel correct omdat naschokken
plaats vinden.
De quasi-Poisson verdeling kan gebruikt worden om een hogere mate (ten opzichte van de Poisson
verdeling) van variabiliteit in aantallen aardbevingen tussen kwartalen te beschrijven. Deze hogere
variabiliteit kan ontstaan door een bepaalde mate van correlatie tussen de events door naschokken.
De statistische analyse gebaseerd op de quasi-Poisson verdeling is meer robuust en resulteert in
grotere onzekerheidsmarges. Beide plots bevatten de volgende informatie:
-

Blauwe stippen voor het aantal seismische events per kwartaal
Een blauwe lijn die de trendlijn van het aantal te verwachten seismische events weergeeft
Een donkergrijze band; het 95% betrouwbaarheidsinterval van de trendlijn.
Een lichtgrijze band; het 95% voorspellingsinterval van het aantal te verwachten events in dat
kwartaal

Beide manieren van beschouwen van de data geven grofweg hetzelfde beeld. Het aantal aardbevingen
nam toe in de periode van 2001 tot een maximum in 2012. Hierna laat het aantal aardbevingen een
neergaande trend zien in de periode van 2013 tot 2022. Merk op dat de onzekerheidsbanden in 2021
– 2022 mogelijk toenemen door grotere variatie van het aantal aardbevingen per kwartaal, maar dat
de onzekerheid rondom de trend sowieso toeneemt, omdat er simpelweg minder datapunten nabij
zijn om de trend uit af te leiden. De trend voor de laatste maanden is met minder zekerheid af te
leiden dan de trend op een punt waar alle data twee jaar ervoor en er na bekend is.
Uit deze analyse is te concluderen dat er statistisch bewijs is dat de frequentie van het voorkomen van
aardbevingen een neergaande trend laat zien.

18

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 8: Trend en betrouwbaarheidsinterval van het aantal aardbevingen per kwartaal, bij Poisson
verdeelde seismische events.

Figuur 9: Trend en betrouwbaarheidsinterval van het aantal aardbevingen per kwartaal, bij quasiPoisson verdeelde seismische events.
19

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Verband productie en seismiciteit per cluster en productielocatie
In welke mate de over een korte periode waargenomen variaties in de seismische monitoringsparameters een gevolg zijn van de wijze van opereren, van de lagere geproduceerde volumes, of van
de natuurlijke variabiliteit in seismiciteit is niet direct vast te stellen. Er zijn modellen opgesteld
waarmee seismische dreiging en risico kunnen worden geanalyseerd. Meer informatie hierover kan
gevonden worden in verschillende papers en rapporten die van de NAM-site te downloaden zijn (Ref.
10 tot 17).
Het Groningen-gasveld is onderverdeeld in een aantal clusters zoals beschreven in de
Mijnbouwregeling artikel 1.3a.1. In Tabel 6 is de verdeling van productielocaties per cluster
opgenomen.
Tabel 6: Overzicht productielocaties per cluster volgens Mijnbouwregeling artikel 1.3a.1.
Cluster
Eemskanaal
Bierum
Loppersum

Zuidoost

Productielocatie
Eemskanaal
Bierum
Leermens
Overschild
De Paauwen
Ten Post
’t Zandt
Zuiderpolder
De Eeker
Scheemderzwaag

Cluster
Zuidwest

Centraal-Oost

Productielocatie
Zuiderveen
Spitsbergen
Tusschenklappen/Sappemeer
Kooipolder
Slochteren/Froombosch
Oudeweg
Schaapbulten
Amsweer
Siddeburen
Tjuchem

In Figuur 10 is de productie per cluster van productielocaties opgenomen over het voorgaande jaar (1
mei 2021 tot en met 30 april 2022). De productie uit het Loppersum cluster is per februari 2018
beëindigd. Sindsdien zijn ook locaties Bierum, Eemskanaal, Siddeburen en Tjuchem uit productie
genomen. In Figuur 11 is het aantal aardbevingen van magnitude ML ≥ 1,2 geplot per cluster. Hoewel
er geen gas wordt geproduceerd uit het Loppersum cluster is het aantal geregistreerde aardbevingen
in dit cluster het hoogst.

Figuur 10: Geproduceerd volume per maand per cluster

20

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 11: Aantal aardbevingen per cluster.
In Figuur 12 is de reservoirdruk per cluster weergegeven. In dit figuur is duidelijk zichtbaar dat de druk
in het cluster van productielocaties rond Loppersum blijft dalen (oranje lijn), ook nadat de productie
vanuit deze cluster is gestaakt in februari 2018. Deze daling van reservoirdruk in het cluster Loppersum
is een gevolg van herverdeling van de reservoirdruk als gevolg van productie uit andere delen van het
veld en de drukgradiënt over het veld die daardoor is ontstaan sinds het verminderen van de
Loppersum productie in 2014. Deze daling van de reservoirdruk is de verklaring voor de toenemende
aardbevingsdichtheid in het cluster Loppersum.
Figuur 12 toont dat de reservoirdruk in het cluster Centraal-Oost (blauwe lijnen, elke productielocatie
wordt weergegeven door een aparte lijn) na 2018 stabiliseert en zelfs licht toeneemt ondanks de
gasproductie uit dit cluster. Ook deze stijging is een gevolg van de herverdeling van de reservoirdruk.
Of de reservoirdruk stijging in het cluster Centraal-Oost een effect heeft op de aardbevingsdichtheid,
zie Figuur 13, is niet met zekerheid te concluderen.
Informatie over het verband tussen de seismiciteit, productievolumes en manier van opereren kan
gevonden worden in de Hazard and Risk Analysis rapporten (Ref. 5, 6 en 7).

21

Reservoirdruk [bar]

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 12: Reservoir drukdaling in Groninger gasveld op basis van het gekalibreerde Groningen
reservoirmodel. Merk op dat de druk in het cluster Loppersum (LOPPZ) ook bij verminderde en
stilgelegde productie nog daalt.

Ontwikkeling van de aardbevingsdichtheid over tijd
De maximumwaarde van de aardbevingsdichtheid als functie van de tijd over het gehele veld en per
deelgebied is weergegeven in Figuur 13. De gebieden tussen de verschillende grenswaarden voor
rapportage en analyse op basis van aardbevingsdichtheid volgens de Mijnbouwwet zijn aangegeven
in de kleuren groen, geel en rood.
Duidelijk zichtbaar is de hogere maximale aardbevingsdichtheid in de periode van 2012 tot 2014 over
het veld en in het gebied Loppersum in het bijzonder. In alle gebieden, met uitzondering van het
gebied rondom Loppersum, is de maximale aardbevingsdichtheid sindsdien gedaald. In het Loppersum
gebied is de maximale aardbevingsdichtheid relatief hoog gebleven. De maximale
aardbevingsdichtheid voor het totale Groningen gasveld wordt nu bijna uitsluitend bepaald door de
aardbevingsdichtheid in het Loppersum gebied.
Dit komt goed overeen met de modellering van de seismiciteit. Door het begin 2014 sterk verlagen en
later insluiten van de vijf productieclusters rond Loppersum is de reservoir druk hier hoog gebleven
ten opzichte van de reservoirdruk in de rest van het gasveld. Hierdoor vindt nu drukvereffening plaats
waardoor de reservoirdruk rond Loppersum blijft dalen. Door het lage productieniveau in de rest van
het gasveld daalt daar de reservoirdruk nauwelijks.

22

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 13: De ontwikkeling van aardbevingsdichtheid over de jaren in het gehele Groningen-gasveld
en kleinere gebieden binnen het Groningen-gasveld, weergegeven in aantal aardbevingen met een
ML>1,2 per km2 per jaar. De achtergrondkleur geeft het niveau van de seismiciteit weer, groen: lage
activiteit, geel: bovengemiddelde activiteit en rood: hoge activiteit

23

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Verhouding tussen grote en kleine aardbevingen
De verhouding tussen grote en kleine aardbevingen wordt beschreven met de methode GutenbergRichter (Ref. 3).
Figuur 14 geeft twee zogenaamde Gutenberg-Richter plots voor het veld weer. De b-waarde is een
maat voor de frequentierelatie tussen aardbevingen met verschillende magnitudes. De b-waarden zijn
gegeven in tabel 7. Zichtbaar is dat over het hele veld de b-waarde over de periode vanaf 2015 vrijwel
gelijk is aan die in de periode ervoor. Door het relatief lage aantal aardbevingen is het
betrouwbaarheidsinterval groot en daardoor is niet te zeggen of er een trend is of slechts een
statistische variatie zonder onderliggende fysische grondslag.
Tabel 7: Betrouwbaarheidsintervallen van verschillende b-waarden waargenomen over het hele
Groninger veld.
Totale gebied Groningen
Percentiel van betrouwbaarheidsinterval
P2.5%
P50%
P97.5%

2000-2014
0,82
0,94
1,07

2015-2021
0,76
0,92
1,11

24

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 14: Gutenberg Richter plots voor het hele Groningen-gasveld. Bovenste panelen: Periode 2000
tot 2015. Onderste panelen: periode januari 2015 tot en met april 2022
Figuur 14 en Figuur 15 geven twee Gutenberg-Richter plots voor respectievelijk de omgeving van
Loppersum en het gehele veld exclusief de omgeving van Loppersum weer. In Tabel 8 en Tabel 9 zijn
de b-waarden met hun betrouwbaarheidsintervallen weergegeven. Over beide beschouwde periodes
zijn de b-waardes lager in Loppersum dan in de rest van het Groningen-gasveld. In Loppersum is het
aantal aardbevingen met grotere magnitude dus relatief groot ten opzichte van het aantal
aardbevingen met lagere magnitude. De b-waarde lijkt vrijwel gelijk te zijn gebleven in de recente
periode; de P50% b-waarde van de periode vanaf 2015 ligt binnen het P2.5% en P97.5%
betrouwbaarheidsinterval van de periode ervoor. In de rapportage van november 2021 (Ref. 18) is
een hypothesetest gedaan waaruit bleek dat de variatie in de geobserveerde waarde waarschijnlijk
het resultaat is van natuurlijke variabiliteit.

25

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 15: Gutenberg Richter plots voor het cluster Noordwest (het gebied rond Loppersum). Bovenste
panelen: Periode januari 2000 tot en met december 2014. Onderste panelen: periode januari 2015 tot
mei 2022.
Tabel 8: Betrouwbaarheidsintervallen van verschillende b-waarden waargenomen in het gebied rond
Loppersum.
Gebied Loppersum
Percentiel van betrouwbaarheidsinterval
P2.5%
P50%
P97.5%

2000-2014
0,70
0,82
0,97

2015-2021
0,62
0,80
1,02

26

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Figuur 16: Gutenberg Richter plots voor het gehele veld exclusief de cluster Noordwest (het gebied rond
Loppersum). Bovenste panelen: Periode 2000 - 2014. Onderste panelen: 2015 – 2022.
Tabel 9: Betrouwbaarheidsintervallen van verschillende b-waarden waargenomen over het gehele veld
exclusief de cluster Loppersum.
Gehele veld exclusief Loppersum
Percentiel van betrouwbaarheidsinterval
P2.5%
P50%
P97.5%

2000-2014
0,99
1,26
1,59

2015-2021
0,84
1,14
1,54

In tabel 10 zijn voor de eerder genoemde gebieden de b-waarden opgenomen. De b-waarde voor het
hele veld lijkt voor de periode vanaf 2015 licht te zijn toegenomen ten opzichte van de periode ervoor.
Dus het aantal aardbevingen met lagere magnitudes is relatief gezien groter dan aardbevingen met
hogere magnitudes.

27

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022
Tabel 10 Overzicht van de b-waarde (P50%)voor het gehele veld, het gebied Loppersum en het gehele
veld exclusief het gebied Loppersum.

Gehele Groningen-gasveld
Gebied Loppersum
Gehele veld exclusief Loppersum

b-waarde (P50%)
2000-2014
0,94
0,82
1,26

b-waarde (P50%)
2015-2021
0,92
0,80
1,14

4.4 Vergelijking met het SDRA-model
In maart 2022 heeft TNO een nieuwe seismische risicoinschatting gepubliceerd, de SDRA-2022 (Ref.
19). Deze inschatting is geijkt aan de aardbevingencatalogus van alle aardbevingen in Groningen met
een magnitude van ML ≥ 1,5. Figuur 17 uit dit rapport toont de opgetreden en voorspelde
aardbevingen.

Figuur 17

Figuur 3.1 overgenomen uit de SDRA-2022 door TNO.

Figuur 17 laat zien dat in 2022 zes aardbevingen verwacht worden. Dit voorspelde aantal aardbevingen
is onzeker. Het voorspelde aantal zal liggen binnen een band rond het verwachte aantal aardbevingen
tussen 2 en 12. In de eerste vier maanden (tot 1 mei) van 2022 zijn er drie aardbevingen met een
kracht ML ≥ 1,5 opgetreden.
28

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

5 Referenties
1. Advies over de actualisatie van de trendparameters en de bijbehorende grenswaarden in artikel
1.3a van de Mijnbouwregeling, SodM, 16 juni 2020.
2. Special Report on the Garrelsweer Earthquake of 16th November 2021 with Magnitude ML =
3.2, Jan van Elk and Jeroen Uilenreef, November 2021.
3. Magnitude and Energy of Earthquakes. B. Gutenberg, C.F. Richter. Annali di Geofisica. 9: 1-15,
1956.
4. Minimum Magnitude of Completeness in Earthquake Catalogs: Examples from Alaska, the
Western United States, and Japan. Wiemer, Stefan en Wyss, Max. 4, 2000, Bulletin of the
Seismological Society of America, pp. 859-869.
5. Seismic Risk Assessment for a selection of Gas Production Scenarios for the Groningen field, Jan
van Elk, Assaf Mar-Or, Leendert Geurtsen, Per Valvatne, Eddy Kuperus, Dirk Doornhof.2018.
6. Induced Seismicity in Groningen - Assessment of Hazard, Building Damage and Risk. Jan van Elk,
Dirk Doornhof. 2017.
7. Hazard and Risk Assessment Groningen GTS - Raming 2020. Van Elk, Jan, et al. 2020.
8. Special Report on the Zeerijp Earthquake Swarm starting 4th October 2021, Jan van Elk and
Jeroen Uilenreef, November 2021.
9. Supplement to special Report on the Zeerijp Earthquake Swarm starting 4th October 2021, Jan
van Elk and Jeroen Uilenreef, November 2021. Advies over de actualisatie van de
trendparameters en de bijbehorende grenswaarden in artikel 1.3a van de Mijnbouwregeling,
SodM, 16 juni 2020.
10. Development of probabilistic seismic hazard assessment for the Groningen gas field. Dost, B., E.
Ruigrok & J. Spetzler (2017). Netherlands Journal of Geoscience 96, s235–s245.
11. Updated empirical GMPEs for PGV from Groningen earthquakes. Bommer, J. J., P. J. Stafford,
and M. Ntinalexis (2019). 10 March 2019
12. Developing an application-specific ground-motion model for induced seismicity. Bommer, J.J., B.
Dost, B. Edwards, P.J. Stafford, J. van Elk, D. Doornhof & M. Ntinalexis (2016). Bulletin of the
Seismological Society of America 106(1), 158-173.
13. Framework for a ground-motion model for induced seismic hazard and risk analysis in the
Groningen gas field. Bommer, J.J., P.J. Stafford, B. Edwards, B. Dost, E. van Dedem, A. RodriguezMarek, P. Kruiver, J. van Elk, D. Doornhof & M. Ntinalexis (2017a). The Netherlands. Earthquake
Spectra 33(2), 481-498.
14. Study and Data Acquisition Plan induced seismicity Groningen - Executive Summary, Jan van Elk
en Jeroen Uilenreef, September 2020.
15. Study and Data Acquisition Plan induced seismicity Groningen – Part 1 Introduction and
Credibility Process, Jan van Elk en Jeroen Uilenreef, September 2020.
16. Study and Data Acquisition Plan induced seismicity Groningen – Part 2 Subsurface Discovery
Process, Jan van Elk en Jeroen Uilenreef, September 2020.
17. Study and Data Acquisition Plan induced seismicity Groningen – Part 3 Impact at Surface
Discovery Process, Jan van Elk en Jeroen Uilenreef, September 2020.
18. Periodieke rapportages seismiciteit Groningen, November 2021, Jan van Elk en Jeroen Uilenreef.
November 2021.
19. Publieke Seismische Dreigings- en Risicoanalyse Groningen gasveld 2022 TNO2022 R10517,
TNO, 25 maart 2022.

29

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Appendix A - Aardbevingscatalogus 1 november 2021 tot 1 mei 2022
Tabel 11 Aardbevingen geregistreerd door het seismisch monitoring netwerk tussen 1 november 2021 en 1 mei 2022.
Plaats
Garrelsweer
Froombosch
Scharmer
Westeremden
Oldenzijl
Zeerijp
Ten Post
Westeremden
Garrelsweer
Garrelsweer
Winneweer
Garrelsweer
Garrelsweer
Winneweer
Garrelsweer
Garrelsweer
Groningen
Appingedam
Toornwerd
Noordwolde
Steendam
Borgsweer
Groningen

Datum

Time
hh:mm:ss

Magnitude

31/Oct/21
4/Nov/21
5/Nov/21
8/Nov/21
10/Nov/21
13/Nov/21
13/Nov/21
15/Nov/21
15/Nov/21
16/Nov/21
16/Nov/21
16/Nov/21
16/Nov/21
17/Nov/21
24/Nov/21
28/Nov/21
30/Nov/21
30/Nov/21
1/Dec/21
1/Dec/21
1/Dec/21
5/Dec/21
9/Dec/21

21:36:42

0.7
0.3
1.1
1.7
0.9
1
0.9
0.9
0.6
3.2
0.6
0.3
0.2
0.9
0.5
0.6
0.3
1.1
0.7
1.1
0.9
0.2
1.2

04:43:44
22:38:26
01:52:16
04:24:27
09:09:44
16:12:23
01:22:05
12:41:52
00:46:48
01:34:16
02:57:44
04:38:04
18:25:28
15:11:12
10:05:20
03:22:51
08:42:09
00:24:20
19:16:34
20:26:08
02:38:05
12:18:28

Diepte
km
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3

Easting

Northing

Veld

245911
246790
244137
242724
245520
245415
245635
241882
247601
245903
245768
245774
245707
245632
249066
245976
240396
254477
237830
235765
251642
262958
235345

591808
580693
583203
594754
601931
596919
588797
597076
590616
592253
592362
592028
592027
592471
590755
591920
583247
593536
596448
588510
588692
589935
585720

Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen

30

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Plaats
Groningen
Oosterwijtwerd
Eems-Dollard (nabij Farmsum)
Stedum
Wagenborgen
Loppersum
Siddeburen
Startenhuizen Lopp
Garsthuizen
Zeerijp
Startenhuizen Lopp
Loppersum
Zeerijp
Zuidwolde
Westeremden
Westeremden

Datum
18/Dec/21
25/Dec/21
27/Dec/21
28/Dec/21
1/Jan/22
24/Jan/22
26/Jan/22
1/Mar/22
1/Mar/22
6/Mar/22
30/Mar/22
1/Apr/22
13/Apr/22
17/Apr/22
17/Apr/22
17/Apr/22

Time
hh:mm:ss
02:33:25
22:31:12
07:55:47
19:19:04
23:17:27
00:27:26
03:51:37
17:32:08
19:40:23
13:18:30
19:18:41
17:11:08
07:19:27
06:33:42
13:27:46
13:44:19

Magnitude
1.3
0.6
1
0.2
0.5
0.6
0.3
0.2
0.7
2.1
0.5
2.7
0.5
0.6
1.6
0.7

Diepte
km
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3
3

Easting

Northing

Veld

237149
250921
259987
242704
256911
245936
253875
243243
243378
244732
242787
245848
244664
237593
243417
243286

585639
594688
597662
592193
585683
594035
583950
599105
598996
597797
598540
595146
597907
586982
596882
596768

Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen
Groningen

31

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Appendix B – Overzicht periodieke rapportages en speciale
rapportages seismiciteit Groningen
Tabel 12 Rapportages van opmerkelijke seismische gebeurtenissen zoals aardbevingen met een
grotere kracht of aardbevingszwermen.
Title

Date

Rapportage recente aardbevingen Wirdum en Garsthuizen 2016/2017
Ground Motions from the ML 2.6 Slochteren Earthquake of 27th May 2017
Special Report on the earthquake density and activity rate following the
earthquakes in Appingedam (ML=1.8) and Scharmer (ML=1.5) in August 2017
Special Report on the Loppersum earthquakes – December 2017
Special Report on the Zeerijp Earthquake
Short special report Exceedance Activity Rate - February 2018
Special Report - Westerwijtwerd Earthquake - 22nd May 2019
Analyse overschrijding MRP-grenswaarde Aardbevingsdichtheid 9 september 2019
Analyse overschrijding aardbevingsdichtheid - 3 december 2019
Special Report on the Zijldijk ML = 2.5 Earthquake of 2nd May 2020
Special Report on the Loppersum ML=2.7 earthquake of 14th June 2020
Special Report on the Zeerijp Earthquake Swarm starting 4th October 2021
Supplement to special Report on the Zeerijp Earthquake Swarm starting 4th October
2021
Special Report on the Garrelsweer Earthquake 16th November 2021 with
Magnitude ML = 3.2

Mar 2017
June 2017
Sept 2017
Dec 2017
Jan 2018
Feb 2018
May 2019
Sept 2019
Dec 2019
May 2020
August 2020
Oct 2021
Nov 2021
Nov 2021

Tabel 13 Halfjaarlijkse monitoringsrapportages voor de seismiciteit in het Groningen gasveld.
Title

Date

Analyse seismiciteit
Rapportage Seismiciteit Groningen - November 2017
Rapportage Seismiciteit Groningen - Juni 2018
Rapportage Seismiciteit Groningen - November 2018
Rapportage Seismiciteit Groningen - Mei 2019
Rapportage Seismiciteit Groningen - November 2019
Rapportage Seismiciteit Groningen - Mei 2020
Rapportage Seismiciteit Groningen - November 2020
Rapportage Seismiciteit Groningen - Mei 2021
Rapportage Seismiciteit Groningen - November 2021

Nov 2016
Nov 2017
July 2018
Nov 2018
May 2019
Nov 2019
Apr 2020
Nov 2021
June 2021
Nov 2021

32

RAPPORTAGE SEISMICITEIT GRONINGEN – MEI 2022

Appendix C – Evaluatie van het hypocentrum en het bron
mechanisme van de aardbeving op 1 april 2022
Bij Loppersum met een kracht van ML = 2,7
Deze appendix bevat een analyse van de aardbevingsregistraties door het seismisch
monitoringsnetwerk dat door KNMI wordt geopereerd van de aardbeving op 1 april 2022 bij
Loppersum met een kracht ML = 2,7. Deze analyse is gedaan door medewerkers van het Shell
laboratorium in Amsterdam met de daar ontwikkelde geautomatiseerde Full-Wave-Form inversion.
Deze aardbeving is nummer 8 toegewezen.

33

Event 8 - Loppersum
01 April 2022 17:11:08

4 April 2022

Induced Seismicity Taskforce

Shell

RESTRICTED

1

Disclaimer
• The results presented in this report have been automatically generated
using an unconstrained full waveform, event location and moment tensor inversion workflow, developed by the Induced Seismicity Taskforce
at Shell.
• These results have not been previously reviewed.
• For questions related to the results then you should contact:
– Chris Willacy (Christopher.Willacy@Shell.com) or
– Jan-Willem Blokland (Jan-Willem.Blokland@Shell.com)

Shell

RESTRICTED

2

Event summary
The event happened at:
Date
01 April 2022
Time
17:11:08.535000
The event is located at:
Location
Northing (m)
Easting (m)
Depth (m)

Loppersum
595250
246250
2850

The source characteristics are:
Solution 1 Solution 2
Strike angle (degree)
333.39
183.22
Dip angle (degree)
41.96
57.34
Rake angle (degree)
-114.86
-70.50
Isotropic (percentage)
2.70
2.70
CLVD (percentage)
10.97
10.97
Magnitude ML
2.70
2.70
Shell

RESTRICTED

3

Magnitude summary

Shell

RESTRICTED

4

Regional and historical map

Shell

RESTRICTED

5

Event depth summary

Shell

RESTRICTED

6

Event location - Map

Shell

RESTRICTED

7

Event location and depth (initial)

Shell

RESTRICTED

8

Event location and depth (alternative)

Shell

RESTRICTED

9

Moment tensor
Double-coupled part

Shell

Full

RESTRICTED

10

Moment Tensor: Decomposition

Shell

RESTRICTED

11

Field data traces

Shell

RESTRICTED

12

Modelled data traces

Shell

RESTRICTED

13

Appendix - Figure Captions
Page
3 Detailed parameter summary for the event. Both primary and secondary focal plane solutions are
provided from the moment tensor inversion.
4 Magnitude summary. Prior years are displayed as a “heat map” where the number of events for a
given magnitude is displayed per grid cell. The current event is displayed in red.
5 Regional map showing the historical events from KNMI (1986-2019) in blue and the location of the
current event in red.
6 Event depth summary. Depths from our automatic workflow (2018-2020) are shown in blue and the
current event depth is shown in red. The resolution of the vertical grid is 50m.
7 Event location details for the current event, superimposed on the top Rotliegend depth horizon.
Station locations as shown as inverted triangles. Blue triangles are the actual stations used to
locate the event whose epicentre is shown by the red dot.
8 QC displays extracted from the objective function for the initial event location. The colour attribute
displayed is 1 minus the normalized cross correlation between observed and synthetic waveforms.
Station locations are shown as black inverted triangles on the map and the event location is shown
by the black dot (left plot). The west to east and north to south vertical profiles are shown on the
right. The top and base reservoir are shown for reference as black lines.

Shell

RESTRICTED

14

Appendix - Figure Captions (continued)
Page
9 QC displays extracted from the objective function for the alternative event location. The colour
attribute displayed is 1 minus the normalized cross correlation between observed and synthetic
waveforms. Station locations are shown as black inverted triangles on the map and the event
location is shown by the black dot (left plot). The west to east and north to south vertical profiles
are shown on the right. The top and base reservoir are shown for reference as black lines.
10 Moment tensor inversion results for the event. The double couple portion of the moment tensor is
shown on the left and the full moment tensor is displayed on the right. Station locations used in the
inversion are shown as inverted triangles.
11 Ternary diagram showing the moment tensor decompositions into relative double-couple(DC),
isotropic (ISO) and compensated linear vector dipole (CLVD) contributions. The automatic Shell
events (2018-2020) are shown in blue and the current event is highlighted in red.
12 Observed traces for each station and each component. The automatic picks for the P- and S-waves
are indicated by the blue and red lines respectively.
13 Modelled waveform data for each station and each component. The automatic picks for the P- and
S-waves are indicated by the blue and red lines respectively.

Shell

RESTRICTED

15