DUO

t

.Þ

O¡Ì ù Fl I ìW I i¡ì ù i\! l)fì R Ziì ¡:ì l.i & ¡1 ì I V i t.Ì$

t

Monitor passend onderwi¡s
Leerkrachten basiso nderwijs

Auteu rs:
drs, Liesbeth van der Woud

dr. lrene van Bokhoven
drs. Vincent van Grinsven

Utrecht, oktober 2018
Postbus 681
3500 AR Utrecht

Telefoon: 030 263 10 80
e-mail:
info@duo-onderwijsonderzoek.nl
website: www.duo-onderwijsonderzoek.nl

H qF ÉoB, m Áp êri f,F ,# W frF LfiJ

Monitor passend onderwijs

DUO

oNDüÌìWlJ¡iùNI)ÐRUOIìK Ã 1\DVi¡trl

INHOUDSOPGAVE

Paragraaf

2

Ondeaoekdoelstelling

4.1
4,2
4,3
4.4
4.5

Houdlng tegenover passend onderwljs

klas
Gevolgen van de lnvoering van passend onderwijs
Algemeen oordeel en veftrouwen in de toekomst
Ideeën om van passend ondenrv[s een sucæs te maken.,......,.,
Leerlingen met extra ondersteuning in de

Rapportage Monllor Pãscnd Onderuljs - oltober 20t8

pgina

3

5

............,.............11
..,.........,..,.,..13
,,,...,.........,.,...24
.,.,.,................25

DUO

Monrtor passend onderwijs
{

I

)l{ilIn\'l | ]ri(lilli:R:Olì( ñ.\ ::r\.¡ì nlì

Inleiding

Op 1 augustus 2014 is de Wet passend ondenaljs ingevoerd op alle scholen in het primair onderwijs, het
vooÊgezet ondenrvijs (vmbo, havo en wro), het speclaal ondenrvijs en het middelbaar beroepsonderwijs.
Passend onderwijs is de naam voor de nleuwe manier waarop onderwijs aan leerlingen die extra
ondersteuning nodig hebben, wordt georganiseerd. Door passend ondenrvijs kunnen meer klnderen,

eventueel met extra ondersteuning, in het reguliere onderwijs blijven.
Passend ondenJ¡js gaat over alle leerllngen in het primair onderwfs, het voortgezet onderwijs, het
speciaal onderwiJs en het middelbâar beroepsonderwijs die €)Cra onden¡teuning nodlg hebben. Sinds
2015 voert DUO Onderwijsondezoek & Advles Jaarlijks een monitor uit naar de ervaringen in het
onderwijsveld met passend ondenrijs.
In juj-2f115 hebben we een monitor ultgevoerd naar de elarlngen van leerkrachten en directeuren in het
basis- en voortgezet onderwijs.

In iuni 2016 hebben we eveneens een monitor verricht met als ondenoeksgroep leerkrachten ln het
basisonderwijs en docenten in hetvoortgezet ondenaljs.
En ook in seotel-nber 2017 hebben we een mon¡tor verricht met als ondezoekgroep leerkrachten in het

basisonden¡¡ijs,

In seotemberloktober 2018 hebben we wederom een mon¡tor naar de ervaringen met passend onderwrys
verricht, nu onder lcc¡l¡r¡chtan ¡n h€t bas¡sonderwijs. In deze rapponage beschnlven we de
resultaten ræn deze monitor en waar mogelijk en relevant blikken we terug door de resultaten te
vergelijken met 2017, 2016 en 2015.

RqpoftagE Monltor Paænd Orúemlþ - oktober 2018

Monitor passend onderwijs

DUO

(ll,rfJL',ìwl.l:ìóN¡]:RU0f'K e

^{)\¡lt::i

2

ONDER;ZOEI(SDOEU¡TELLING

De doelstelling van de monitor passend onderwiJs luidt:

Het verkrijgen van inzicht in de ervarinçn van leerkrachten in het basisonderwijs met passend onderuvijs.

We hebben de leerkrachten een aantal vragen voorgelegd over de volgende vier hoofdthema's:

1. Hoe staan leerkrachten tegenover passend onden¡¡ijs?
2' Wat zijn de gevolgen van de invoering van passend onderwljs: voor de leerlingen en voor de
leerknchten?

3. Hoe tevreden zijn leerkrachten over de uiWoering van passend onderwijs op hun school?
4. Wdk oordeel hebben leerkrachten over verschillende voorgelegde ideeën om van passend onderwijs
een succes te maken en welke ldeeën hebben zij zelf nog?

Rappotlage Monltor Pasend Ondeili,¡s - oktoþef 201A

3

DUO

Monitor passend onderwijs

i-\:Jiì¡ai(.¡, ì r :i) ¡: tìllJt .i-j;ìii r. ¡1i ):'Jlr:ì

3

ONDEruZOEKSOPZET

Onderzoeksmethode
De monltor is online uitgevoerd in de periode van 20 september Vm g oktober 201g.
Het online veldwerk is als volgt verlopen:

-

Voor het realiseren van de respons hebben we gebruik gemaakt van ons online panel Leerkrachten
Basisonderwijs (een panel met leerkrachten die regelmatig voor ons en onze klanten

-

onderwiJsrelevante online vragenlij*en invullen) en van onze onderurijsdatabase die onder andere
gegevens (namen en e-mailadressen) bevat van leerkrachten in het basisonderwijs.
Leerkrachten hebben een e-mail van ons onwangen met het vezoek de online vragenlijst in te vullen.
We hebben na circa een week een herinneringsmáil gestuurd naar de leerkrachten die de vragenlijst
op dat moment nog niet hadden ingevuld.

De technische realisatie van het online veldwerk is door ons ln eigen beheer uitgevoerd en gemanaged.

Responsvcrantwoording
In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de behaalde respons.

Onderzoeksgroep

Benaderd

VragenliJst
volledlg ingevuld

percentage

Leerkrachten basisonderwijs - groep I Vm 8
via Online Panel Leerkrachten Basisonderwijs

1.500

539

360/o

4.927

470

t0o/o

6.427

1.009

160lo

Leerkrachten basisonderwijs - groep 1 t/m
via onze onderwüsdatabase

I

Leerkrachten basisonderwijs - groep 1 Vm

I

TOTAAL

Respons-

De respons is representatief naar Sghgglgßlg$g, vakantieregio (Noord, Midden en Zuid) en denominatie
(Openbaar, Rooms Katholiek, Protestants Chriselijk en overig).

Leesrijzer
In deze rapportage hebben we de resultaten zoveel mogelijk in grafieken weergegeven. We hebben naast
gesloten vragen ook open vragen gesteld. De'rode draad'in de antwoorden op deze
open vragen hebben
we in deze rapportage weergegeven.
Voor een compleet overzlcht van alle antwoorden op de open vragen verwijzen we u naar de (separate)
bijlage.

Rappoftage Monitor Paænd Ondewljs - oktober 20le

4

DUO

Monitor passend onderwijs

rìN i r :iÌl,,:i liìi)1.¡Dì f] ;'.{ )} h,i

4

RESULTATEN

4,L Houding tegenover passend onderwijs
Passcnd onderwijs: leerkrachten ovenregcnd positief over'het idee', negatief ovcr 'dc

uitvoering'
U¡t de resultaten blijK dat de meerderheid (57Vo) ronduit positief of meer positief dan negatief tegenover

het idee van passend onderwijs staat en'slechts'27a/o ronduit negatief of meer negatief dan positief.
Wanneer we kijken naar de houding ten aanzien van dgl¿ihllgIllg van passend onderwijs zien we een
heel ander beeld. Slechts 10o/o is hier ronduit positief of meer positief dan negatief over, versus 810/o die
hier ronduit negatief of meer negatief dan positief tegenover staat. Dit beeld is vergelijkbaar met de
mon¡tor van 2017.

Hoe staat u tegenover'het ldee' van passend ondenuiis?
Voorgelegd in 2017 en 2018

2018 (n=1009)

2017 (n=1003)

,. l" ril,

40%

20%

Qlo

¡ Roflduit positlef

Mær posit¡ef dan negat¡ef

1696

2L%

t7%

2296

60%

80%

100%

Neutaal Mær nègadef dan positief I Rmddt negatief rii ì/L/eet n¡et/teen mning

Hoe staat u tegenover'de uiWoering'van passend onderuijs?
Voorgelegd in 2017 en 2018

2018 (n=1009)

9%

2017 (n=1003)

t!o/"

o%

I Rondu¡t positi€f

47¡Å

47Yr

40%

2096
Meer positief dan negåtief

60%

SOYI

100%

Neutraal Meea ¡E8atíef dan posit¡ef ! RondLdt negaüef r Weet ¡iet/geen merirE

Rapportâge Mon¡tor Paserrd Onderwis - oktoþer 2018

5

;ll\ ii-aì

DUO

Monitor passend onderwijs
1

J¡J!)'ìlÌlril lSil¡iì )ËlÌ3/lll¡{ .\,1 ilì; ll'ì

Vooral klndcren met een versûandeliike beperldng en kindercn met oedracsstoornissen,
ontwikkelinosstoornissen en osvchische oroblemen nict makkelfik in regulieru klas te houden
Cluster 3 kinderen
Volgens ruim driekwaÉ van de leerkrachten (77o/o) is het n¡et makkelijk om kinderen met verstandelijke

beperkingen (cluster 3) in de reguliere klassen te houden (in 2017 gaf een rærgelijkbaar percentage
leerkrachten dlt aan). Voor andere cluster 3 kinderen, te weten kinderen met chronische ziekten en
kinderen met lichamelijke beperkingen, geldt dit in veel mindere mate (respectievelijk 30o/o en 33Vo, een
lichte stijging ten opzichte van de monitor in 2017).

Zijn leerlingen met llcfiamel{ke beperkingen (cluster3) over het algemeen
makkeliJkln de reguliere klassente houden?
Uitgesplitstvoorgelegd in 2017 en 2018
2018 (n=1009)

28Vo

2017 (n=1003)

24t6

ooÁ

209l

r lå, makkeluk

40%

r Nee, niet makkelijk

6096

80%

IOO%

¡ Weetik nieVgeen mening

Zljn leerlingen metchronische zleKen (cluster3) overhet algemeen makhelijk in
de reguliere klassente houden?
Uítgesplitstvoorgelegd in 2017 en 2018
2018 (n=1009)

3?,fr

2017 (n=1003)

, 3196
o%

.la, makkelUk

20%

40%

r Nee. nþt makkelijk

Rappoftage lûonltor Pæsend Oodewlþ - okþbet 2018

60%

80%

r Weet ik niet/geen menlng

L00yo

DUO

Mon itor passend onderwijs

c¡lDf:uwt.rso¡J¡JLtRZtJuit ti

Zijn leerlingen netverctandelllke beperklngen (cluster3) over het algemeen
makkel[k in de reguliere klassen te houden?
Uitgespl¡tstvoorgelegd in 2017 en 2018
2018 (n=1009)

t716

2017 (n=1003)

17,%
.l

o%

20%

¡ Ja, makkdUk

40/o

r Nee, nlet makkelijk

60%

r00%

80%

Weet ¡k niet/geen men¡ng

Cluster 4 kinderen

Wat betreft de kinderen uit cluster 4 (klnderen met gedragsstoorn¡ssen, ontwikkelingsstoornissen en
psychische problemen) is een ruime meerderheid van de leerkrachten (950/o) van mening dat het niet
makkeliik is om deze klnderen in de reguliere klassen te houden. Dit beelil is nagenoeg gelljk aan de
resultaten uit de monitor passend onderwijs van 2017.

Zijn leerllngen metgedragsstoornissen, ontwikkelingsstoornissen en
psychiatrische problemen{cluste14} overhet algemeen makkclijkinde regulierc
klassente houden?
2018 (n=1009f

2017 (n=1003)

2016 (n=507)

2015 (n=290)

o%

I Ja, makkelijk

20%

40%

I Nee, niet makkeli¡k

Rappottâgc Mon¡tor Pag'nd OnderuUs - oktoþer Zata

60%
80%
I Weetik niet/geen mening

100%

^ut/tLs

DUO

Monitor passend onderwijs

ONDaRWI JBONDeRZoËl( & ¿\DVIBS

Kinderen zonder índlcatie dle wel extra ondetsteunÌng nodlg hebben

Net als in 20L7 , 2016 en 2015 zijn de leerkrachten verdeeld wat betrefr hun mening over het gemak
waarmee kinderen zonder indlcatie dle wel extra ondersteuning nodig hebben, in de rqgullere Hassen te

' houden zfJn.

Z[n leerlingenzonderlndlcatle dlewel extraondersteunlngnodlghebbenoverhet
algemeen makkelljkln de reguliere klassente houden?

2018 {n=10091

2017 (n=1003)

2016 (n=5071

2015 (n=290)

a%

r Ja, makkelljk

2016

400Á

t Nee, nþt makkelilk

Rappotþge þlan¡lor Pæend Ondèn'vlþ - okþbet 20t8

6096

809Í

ìj Weet ¡k niet/Been mening

100%

DUO

Monitor passend onderwijs

I ìhr I :t

iìi\' I j!ti ìf{ | ri:ti ìiìí :i,: \,\ ì ¡ì: I iiìl

Volgens 4591/o hcbben da meeste of alle kinderen mct Gxtra ond€rstÊuning hct toch moeilijk -

te weinig individuele aandacht meêst gonoGmde oonaak hicruan

We hebben aan de leerkrachten gevraagd of er leerlingen zijn met behoefte aan odra ondersteuning die
het naar hun mening, ondanks de hulp die zij op de basisscholen krijgen, toch Jnoeilük hebben op school.
Van de leerkrachten geeft 45olo aan dat dit voor de meeste of voor alle leerlingen met een extra
ondersteuningsbehoefte geldt,
Een relatief zeer kleine groep leerkrachten (2%) geeft aan dat er op hun school
extra ondersteuningsbehoefte zijn die het moeilijk hebben op school.

gg leerlingen met een

Deze resultaten komen vr:ijwel volledig overeen met de uitkomsten van de monitor in 2016 en 2017.

Zijn erop uw school leerlingen metbehoefte aan extra ondersteuningdie het,
ondanks de hulp die zlj op uw school krijgen, toch moeilijk hebben op uw school?

2018 (n=1009)

10%

2017 (n=1003)

3596

2016 (n=s07)

38%

s4%

57%

5496

a%
20%
40%
60%
I Ja, alle leerl¡ngen die extrâ hu lp kijgen, hebben het toch moeilijk op mijn school

80%

Ja, de meeste leerl¡ngen d¡e extr a hulp krijgen, hebben het toch moeilijk op mijn school
Ja, een beperkt aantal leerl¡ngen die extra hulp krijçn, heeft het toch moeilijk op mljn school

¡ Nee

Rapportâge lrtonlto,' Passend Ondewlþ

- Òktober 2018

too%

DUO

Monitor passend onderwijs

(iNDilRlivi lIiONllcl?ZrlCIi

Aan de leerkrachten dle aangeven dat erop hun school lnderdaad leerlingen zijn die het, ondanks de

ondersteuning die ze krfigen, toch moeiliJk hebben op school, is gevraagd wat de reden(en) hieruan zijn.
Uit hun antwoorden blijK dat dit vooral komt doordat de betreffende leerlingen onvoldoende individuele
aandacht krijgen om goed mee te kunnen komen (genoemd door 690lo) en doordat zij er last rran hebben
dat zij een leeradrterstand hebben bij de rest van de klas (genoemd door 610lo). Daamaast wordt de
reden 'doordat zij weinig aansluiüng vinden b[ de rest van de klas' relatief veel als oorzaak aangewezen

(door 46Yo). Deze ultkomsten komen grotendeels overeen met de monitor van 2017.

Hoe komt het dat deze lêerl¡ngen hetondanks de hulp alsnog moeilijkhebben?
Meerdere antwoorde n mogel ijk

Doordd zlj onvoldoende individuele aând acht krijgen
om goed mee te kunnen komen

699ß

619{

Doordat zü er last van hebben dat zij een
leerachterstand hebben bij de rest van de klas

600Á

T T F;

Doordat zlJ weinig aanslultlng vinden b[ de rest van de
klas

l;

Doordat praktiscùe voor¿ieningen ontbreken pasend
bij hun beperking (denk aan voorrieningen voor
leerllngen met een fysieke beperklngf

Anders

%

Lt6

eÁ

109¿ æ96

r 2018 (n=l(þ$)
De antwoorden ln de antwoordcategorie'anders'kunnen

-

7v"

30% &%

50%

æ% mr6 g%

r 2017 (n=1003)
als volgt worden sðmengevat:

Er is te weinig hulp en aandacht mogelijk voor bepaalde leerlingen (dit komt onder andere door

tekot aan tijd, facllitelten, mankracht en een te grote groep).

-

De onderllnge dynamiek die in de klai heerst. Sommige leerlingen ervaren bijvoorbeeld angs door
onderlinge agressie en er heersen conflicten tussen leerlingen.
De te grote groepsgrooRe (leidt bijvoorbeeld vaak tot een teveel aan prikkels voor sommige

-

leerlingen, waardoor zij zich nlet meer kunnen focussen.
De leedingen hebben last van hun eigen gedrag, van het gedrag van hun ouders en/of van hun
thuissituatle,

-

Er is te we¡nig mankracht in de klas voor praKische ondersteuning van leerlingen die dat nodlg

-

De belevlngswereld van deze leerlingen slult soms nlet aan bij de rest van de klas. Dit kan leiden tot

hebben.

-

veel onbegrlp vanuit andere leerlingen en ook leerkrachten.
Het niveau van de lesstof sluit niet altüd goed aan bij de'zorg'leerlingen.
De zorgleerling heeft vaak moeite met het accepteren van eigen gedragsproblemaüek.

Ràp@rtee Monltot Pæend onddrulþ - oktobcr 2018

10

i ¡\f,ìrlt:':i

DUO

Mon itor passend onderwijs

ONDBRWIJSONDERZOEK & AD\¡IDS

4.2 Leerlingen met extra ondercteuning ln de klas
Gamiddcld 5 lecrllngen ln dc kla¡ met c:ftra ondasunlng (el dan nlct mct ccn lndicatlc)
We hebben de leerkrachten gevraagd hoeveel leerlingen die extra ondersGuning krijgen in hun klas zitten.
In het geval zij in meer dan één klas lesgeven, hebben we gewaagd naar een'gemlddelde per klas'. De
leerkrachten geven aan gemiddeld vltf (,7) leerlingen in de klas te hebben dle ocra ondersÈeuning (al
dan niet met een indicatle) krijgen. Dit gemiddelde ligt ongeveer gelfk als in de monltor van 2017 (4,9) en
2016 (4,7),
UIt de volgende graflek ls de spreiding van het aantal leerlingen met exùa ondersteunlng in de klasen af

te lezen. Dde, vler of viJf leerlingen in de klas met exfa ondersteuning komt - net als in de monitor van
2017 - het meest voon 4501o (ln 2OL7 47o/o) van de leerkrachten geeft aan drie, vier of vflf leerllngen in de
klas te hebben die erüa ondersteuning krfgen, BUna een kr¡¡aft van de leêrkachten (23olo) heeft
maximaal twee kinderen in de klas met extra ondersteuning, terwfil circa één op de vijf leerkrachten
(210lo) zeven leerllngen of meer in de klas heefr dle ertra ondersteuning krijçn.

Hoeveel leerllngen d¡e extragndcrsteunlngkriJgen (al dan niet met lndicatlel, zlttcn blj
u ln dc klas?

'

:rc%

20%

10%

o%
0

1

2

3

4

r 2017 (n=1003)

Rappoftage l,ron¡tor Pæeftl Ondeillþ - okþbet 20!8

5

6

7

I

r2018 (n=1(s9)

9

10

Mær drn
10

11

DUO

Monitor passend onderwijs

ONt)tRWIJSONDERZ0ËK & ¡rDVIflll

Laerlingen in de klas die e)cra ondcrÊ€uning kriþen, zijn vooral leerllngcn zondcr indicaüc
en cluster 4 lecrllngen
Aan de leerkrachten met één of meerdere leerlingen in de klas die extra ondersteuning krijgen, is

vervolgens gevraagd om wðt voor leerlingen dit gaat. Het gaat in verreweg de meeste gevallen om
kinderen zonder indlcatie die wel extra ondersteuning nodig hebben (810/o van de leerkrachten heeft één

of meerdere van deze kinderen ln de klas) en om kinderen met gedragsstoornissen,
ontwikkelingsstoornissen en pydriaûische problemen (740lo).

Wat voor leerling{en}is/zljn dlt? Meerdere qntwoorden mogelij k
Leerkrochten die 7 of meerdere leerllngen in de klos hebben zitten die extrs
ondercte u n in g krijg en ( a I da n niet met ¡n d ¡catie)
KlndeËn zmder lndkâäe dlewel odr¿ ondersel¡lfngnodlg
hebb¿n
Klndcrën mct gedagsstoorniss€rl onùlrlkkellngsstørniss61
en prychlabisóe problemen (dwter 4!

Khdelen nEt verståndelflke beperkingm (d uster gl

KlnderEn met llchamdIke beperking€n (cluster 3l

(lndeEn m€t chronische zlekteh (dusÞr 3)

Andets

M

Ã%

q%

fi%

s)ü

LOVÁ

r 2018 {n=1009}
De antwoorden uit de antwoordcategorie'anderl kunnen als volgt worden samengevat:
ADHD

-

Dyslex¡e
Dyscalculie

Anderstallgeleerllngen/NT2leerlingen
Cluster 2 leerlingen

(Hoog/zwak) begaafdheid
Syndroom van down
Kind met spraak, taal of leer achterstand/Kind met TOS (laalontwlkkellngsstoornis)
Zwak soclaal milieu

Trauma
Aut¡sme spectrum stoornis (ASS)

voor het comflete oveaicht van deze antwoorden verwijzen we naar de (separate) biJlage.

Rappotâgtê Monlþr Pasdnd Onderwijs _- ol¡loþer Z0l8

12

DUO

Mon itor passend onderwijs

ÔNDNRWIJSI]NDiRZOI!(

4.3 Gevolgen van de invoering van passend onderwiJs
ovcrgrotc mec¡dcrhcid êruaut z€lf problamcn/ncadcvr gsvolgen door lnvocrlng parscnd

ondenr[s
De overgrote meerderheid van de leerkrachten (870/o) geefr aan door de invoerlng van passend ondenvljs
¿glf problemen/negatleve gevolgen te ervaren. Ten opzichte van de monltor in 2017 is dit percentage

gestegen (2017: 80Yo).

Ervaart uzelf problemen / negatieve gevolgen doorde invoeringvan passend

ondennijs?

2018 (n=1009)

2017 (n=1003)

o%

20%
409{
60%
I Nee, ¡k eruaar zelfgeen problemen/negatleve gevolçn

80%

toú6

TJà

We hebben alle leerkrachten veruolgens een aantal stellingen voorgelegd met betrekking tot mogeliJke

gevolgen van de invoering van passend onderwijs op school.
Op de volgende paglna's bespreken we eerst de resultaten van acht stellingen die we ook ¡n de monltor
van 2OL7 (en soms tevens in 2016 en 2015) hebben voorgelegd. Daama volgt het resultaat v"ån een

nieuwe stellfng dle we alleen in 2018 hebben voorgelegd.

Rawodage lnonltor Pasænd OndeillÊ - okþber 2018

13

6. ÀDVIES

DUO

Monitor passend onderwijs

Òl¡lrùìì\VI iSillll'i il,lii;.ti \ .li)\r1l:ì

81o/o vindt dat passend onderwljs ten koste gaat van aandacht voor 'gcwone leerling'
Net als in de voorgaande monitors is de ruime meerderheid van de leerkrachten (810/o) het (helemaal)
eens met de stelling dat passend onderwijs ten koste oaat van de aandacht voor de'oewone'leerlino. Dit
percentage is nog wat verder toegenomen (790lo in 20t7,660/o in 2016 en 70olo in 2015).

Passend ondenrijsgaat op mljn school ten koste van de aandacht voor de

'gewone'leerling
2018 (n=1009)

s29É

9%

2017 (n=1003)

499â

1296

I

2016 (¡=597¡

48%

19%

I

2015 (n=290)

t7%

459l

40%

20%

o%

I Helemaal mee eens

Mee eens

Neutraal

Mee oneens

80%

60%

I Helemaal mee oneêns

700%

ìì Weet nþt/ geen menin8

Passcnd ondenriJs heclt op vecl scholen niet geleid tort het betcr inspelen op individuele
ondcr¡tcunin gsbahoelten
Ook ín 2018 is de grootste groep leerkrachten (49%) het (helemaal) oneens met de stelling dat door
passend ondenruijs de school beter dan voorheen kan inspeleri op de individuele ondersteuningsbehoeften

van leerlinoen (in 20t7,2016 en 2015 respectievelijk 48ol0, 39olo en 48olo).

Door passe nd onderuriis kan mijn school beter dan voorheen inspelen op de
individuele ondercteuníngsbehoeften van leerlingen

2018 {n=100e)

25%

2017 (n=1003)

., ¡.,1,

2016 (n=s07)

36Yr

25%

'ì!il1;r

339l

2916

201s {n=290)

29%

43x

2814

OV"

¡ Helemaal mee eens

20%
Mee eens

40%
Neutraãl

Rappoftage Mon¡tar Pasend Ondet'wlþ - oktober 2018

Mee oneens

60%
lHelemaal

80%

LOOyo

mee oneens !.i Weetnlet/ geen mening

14

DUO

Monitor passend onderwijs

i¡f.l ili iì:i\'l lììi )Nllf :l:iÌ:l:

829o vindt passcnd ondenvils geen gocde oplorsing voor leerlingsn met gedragsproblemen
Van de leerkrachten is 820/o het (helemaal) oneens met de stelling dat oassend onderwijs een ooedq
onlossing is voor leerlingen met oedraosproblemen. D¡t percentage is in vergelijking met de vorige

monitors gestegen (20L7 ; 73o/o, 2OL6: 70o/o, 2015'. 75o/o).

Passend onderuiijsis eengoede oplossingvoorleerlingen metgedragsproblemen

2018 (n=10091

\196

.

2017 (n=1003)

r:i

46iÁ

1896

2016 {n=507)

2t%

2015 (n=290)

ta%

3s96

439*

s2%

40%

20%

o%

I Helemaal mee eens

Mee eens

Neutraal

80%

60%

Mee oneens

I Helemaal mee oneens

'J

100%

Weet niet/ geen mening

Verdeeldheid ovcr aanwezigheid voldoende mensen op school met erpertise zorgbehoelten
Wat betreft de aanwezigheid van voldoende mensen oo school die weten hoe ze met verschillende
'zorobehoeften'van leerlingen om moeten gaan, zijn de meningen verdeeld. We zien dat de leerkrachten
het ongeveer even vaak (helemaal) eens (390/o) als (helemaal) oneens (380/o) zijn met deze stelling. In
vergelijking met de vorige monitors zijn (iets) meer leerkrachten het oneens met deze stelling.

Bij ons op school zljn er voldoende mensen die weten hoe ze met verschil lende
'zorgbehoeften' van leerl ingen moeten omgaan
I

2018 (n=1009)

22%

28%
I

2017 (n=1003)

279f

,2Lr¡6

I

2016 (n=507)

2t%

30?f

201s {n=290)

29Y"

Oo/o

I Helemaal mee eens

2!o/o
", Mee êens

400Á

Neutraal

RappoÊage lûon¡tor Passend Onderwljs - oktober 2018

Mee oneens

60%

I Helemaal meê oneens

16%

80%

t00%

i:; Weet niet/ geen mening

15

A,\l l\ ì i:i

DUO

Monitor passend onderwijs

{1Ltníìtl\vl's,)\fri11

wal en schip vallcn

Rulm twee derde vinfü dat leertingen met ondergteuningsbehoelte tsssGn
onder de leerkrachten is ruim twee derde (690/o) van mening dat door

,rf.;r

passend onderuus veel leerlinoen

toename ten opzichte
met een individuele ondersteuninosbehoefte tussen wal en schlo vallen. Dit is een
bedroeg'
47o/o
en
630/o
van de monitors in 2017 en 2016, toen dit percentage respectieveliJk
Door passend ondenrvijsvallen veel leerlingen met een ¡ndividuele
ondersteunlngsbehoefte tussen wal en schip
t4r6

StYe

2018 (n=10o9)

18%

4696

2017 (n=1003)

2016 (n=507)

2596

3896

I Helemaal mee eens

4A9l
Mee oneens

20%

o%

Mee eens

Neutreal

80%

6A96

I Helemaal mee oneens

100%

Weetniev Seen mening

B[na dricl(wart hceft lseding(en] in dc klas dle bebr af zouden ziiri op het speciaal

onderwiis

2017 in de monitor zitten'
We hebben de leerkrachten tevens een aantal stellingen voorgelegd die sinds
van leerlinoen die beter af
aanwezioheid
de
over
De meest uitgesproken mening hebben de leerkrachten
één of meerdere
klas
in
hun
geeft
dat
aan
71olo
zouden ziin op het soeciaal onderwiis. Maar lief*
leerlingen zitten waar dit voor geldt,
ln mijn klas zltten één of meerdere leerlingen die beteraf zouden zlln in

het

speciaal onderwijs

2018 (n-10ß)

44%

2017 (n=1003)

48%

2g%

ooÁ

Mêe

eens Neutraal

Rappottage Mon¡tor Passend ondeÌw¡Js - oktober 2018

409d

Mee oneens

10%

'/6

gYo

60%

r Helemeel mee oneens

80%

too%

ir! Weet nietl geen mèn¡ng

16

"

rlì\

Ilj

DUO

Monitor passend onderwijs
1

)¡jiìilì'tt J:ì{-ìì\iìt'iì:,1i)aii s,ill1r1ìlli

Helft vindt niet dat leerkrachton voldocnde worden (bijþeschoold t.a.v. passcnd onderwiis
Daarnaast is de helft van de leerkrachten (51o/o) het (helemaal) oneens met de stelling dat de
leerkrachten op hun school voldoende worden lbiiloeschoold oo het oebied van oassend onderwiis. Iets
minder dan een kwa¡t (24o/o)is het hier daarentegen wel (helemaal) mee eens. In de monitorvan 2017

waren deze percentages nagenoeg gelijk.

Op mijn school worden de leerkrachten voldoende (bij)geschoold op het gebied
van passend onderwlJs

2018 (n=1009)

24%

3896

2017 (n=1003)

2496

37Yo

4096

20%

0%

r Helemaal mee eens

Mea eens

Neutraal

80%

600Å

Mee oneens : Helemaal mee oneens

100/o

H Weet niet/ geen mening

Rclatlcf yecl leerkracfttsn vlndcn niet dat passcnd ondenvlJs op hun school goed verloofi
De leerkrachten zijn het vaker (helemaal) oneens (41olo) dan (helemaal) eens (250/o) met de stelling çþl
oassend onden¡riis oo hun school relatíef ooed verlooot. In de monitor van 2017 gaven iets minder

leerkrachten aan het eens te zUn met deze stelling (200/o) en was een relatief grote groep'neutraal'.'

Op mijn school verloopt passend ondemijs relatief goed

2018 (n=1009)

33%

2017 (n=1003)

4t%

o%

40%

2A%
Mee eens

Neutreal

Rapporbge ¡tlonltor Pasend Onde¡wüs - oktober 2018

Mee oneens

32Yo

2916

6A16

80%

too%

I Helemaal mee oneens ì¡ Weetn¡et/ geen mening

17

DUO

Monitor passend onderwijs

1)i\lllillìr'tl ltji )l\il)iìll:.iìllit \ r\f ì'.:i¡ì!;

Verdeeldhcid ovcr behulpzaamhcld van h€t samcnwarklngwerband
In de monltor van 2018 ls een nieuwe steìling voorgelegd. Hieruit blijK dat de meningen over mefkeItlÞ!
het samenwerkingwerband de school behulozaam wil zijn bij het tot een succes maken van passend
g!!dg!&iiÉ, verdeeld zijn. Circa een derde van de leerkrachten (357o) is het (helemaal) eens met deze
stelling, terwijl 280/o het er (helemaal) niet mee eens is. Circa een derde 34o/o)staat er neutraal in.

Je merlrtaan allesdat ons samenwerkingsverbandonzeschool behulpzaamwllzfin
bij hettot een succes maken van passend ondenriis

2018 (n=1æ9)

20%

34%

0%

409ß

20%
Neutraal

60%

80%

100%

Mee oneens I Helemaal mee oneens ll Weet niet/ teen mening

Pcrccntage leerkrachtsn dat zich hcrkcnt in stellingen t a.v, negatleve gevolgen voor henzelf

blfft hoog
Veruolgens hebben we aan de leerkrachten een aantal stellingen voorgelegd met betrekking tot de
mogelijke gevolgen van de invoering van passend enderwijs voor henzelf. De resultaten hieruan zijn

weergegeven in de volgende grafieken.
Hieruit blijK dat, net als in de voorgaande mon¡tors, een ruime meerderheid van de leerkrachten het
(helemaal) eens is met de volgende stellingen:
Door de Ìnvoering uan psend onderwijs is miin werkdruk hoger geworden 92Vo in 2018, 930/o in

-

2017,87o/o in 2016 en75o/o in 2015;

-

Ik heb te we¡n¡g tû:d om leedingen die extra onde¡steuning nodig hebben, god te helpen 9Lo/o in
2018, 900/o in 2OL7 , 860/o in 2016 en 84o/o in 20t5)
Ik kan mlnder aandacht besteden aan gewone'leerlinaen. omdat er veel t[id gaat naar de leerlingen
dle xtra ondercteuning nodþ hebben 89o/o in 2018, 87o/o in 20L7, 75o/o in 2016 en 760/o in 2015.

Sinds de monitor van 2016 is er een toename van het aandeel leerkrachten dat het (helemaal) eens is met
deze stellingen.
De stelling'¡¡ ¡g6 te weinig kennis om leerlingen die extra ondersteunlno nodio hebben. qoed te heloen'
ls alleen ln de monitor van 20t7 en 2018 voorgelegd, De leerkrachten bllken enig*ins verdeeld te zijn

over deze stelling, hoewel meer leerkrachten het met deze stelling (helemaal) oneens zijn ('l4olo) dan
(helemaal) eens (360lo) zijn. Ten opzichte van de monitor in 20L7 zfln er nauwelijks verschillen.

RappotþgQ |rtonlbr Pasend Otdew¡js - oktoþeÌ2018

18

DUO

Monitor passend onderwijs
{

j}l tjlllìiïl

!ll rN ¡ lF:ìl¿ii )l ìK ¡ ,ì I )\'ll:Íj

lk hebteweinigtijd om leerlingendie extraondersteuningnodighebben, goedte

helpen
2018 (n=1009)

5096

4Yo

2017 (n=1003]

45%

6%

996

539¿

2016 {n=s07}

201s (n=290)

7t%

54%

40%

20%

09&

I Helemaal mee eens

Mee

eens Neutraal

.- Mee

60%

I Helemäal mee oneens

oneens

u

80%

10096

" Weet niet/ geen mening

lk heb te weinig kennis om leerlingen die extra ondersteuníng nodlg hebben, goed

te helPen

2018 {n=1009}

29%

20%

2017 (n=1003)

279t

22%

20%

o%

t Helemeel rnee eens

Mêe eens

60%

409É

Neutreãl

Mee oneens

80%

100%

r Helemaal mee oneens r Weet niet/ geen mening

lk kan minde r aandacht bestede n aan tewone' leerlirgen, omdat erveel t¡¡d gaat
near de leerl¡ngen die extra ondeßteun¡ng nodig hebben

2018 {n=1009}

2017 (n=1003)

2016 (n=s07)

2015 (n=290)

5016

20%

o%

Mee

eens Neutraâl

Rappo|tàge Monltør Pdssend OnderwlJs - oktoþer 2018

40%
Mee oneens

60%

t Helemaal mea oneens

80%

7000Å

ti Weet niev geen men¡n8

19

DUO

Monitor passend onderwijs

ÕNDnRW¡jsÕ¡lilËR:40liK.!

Door de lnvoerlngvan passend ondenrnlis ís mljnwerkdruk hogcr gcworden.

2018 (n=1m9)

409ó

35%

2017 (n=1003)

2016 (n=507)

796

4616

2015 (n=290)

16%

459ó

2016

a%

t Hele.maal mee eens

Mèe

êens Neutreal

Rappotþgte lqonltoî Pænd Ondarulþ 'oktoþer 20!8

4096
, Mee

609l

oneens I Helemaal mee oneens

80%

10096

. Weetnievgeen mening

20

ADvlÊs

DUO

Monitor Passend onderwijs

rlNr)ßRì/Vl JSONDTRZOñK ¡, ÀlìVìâlì

Ib?rhe|ptvolgensmcerderhgidlcarkrachtengoedbijuitvoeringpassendondenYijs;
Indemonitorvan20lEhebbenwedrienieuwestellingenvoorgelegd:tweemetbetrekkinglothet
hiervan ziln
samenwerking$/erband en één met betrekking
weergegeven in de volgende grafieken'

tot de ib'er(s) van de school' De resullãten

ons samenwerkingsverband helptmii

goed bllde uiwoeringvan passend

onderuiis

22%

43ra

2018 (n=1009)

00,6

40%

209l

t Helemaal fnee eens t Mee eens

Neutraal

Meê oneens

80%

6096

Onze ib'erhelpt ml, goed bll de ulwoeringvan

passend onderwiis

t2r6

269Í

2018 (n=1009)

o%

¡ Helemaal mee eens

4Oj6

20%
!1 Mee eens

Neutraâl

10096

r Helemaal mee oneens it weet niet/ geen men¡ng

Meê oneens

60%

80%

1oo%

I Helemaal mee oneens ü weêtniet/ geen menlng

lk ben teweden overons samenwerklngsverband

44%

lQl! (n=1009)

o%

I Helemaal mee eens # Mee eens

60%

40%

20%

NeutËal

Mee oneens

I

Helemad mee oneens

80%

100%

ã¡ Weetn¡et/ Seen mening

ib'er van hun eioen
is het (helemaal) eens met de stelling dat de
Een meerderheid van de leerkrachten
(220lo) is het
passend onderwiis (570lo). Nog geen kwaÊ
schnol hen goed helpt b¡i áe uitvoerino van

daarentegen (helemaal) eens met Oe

eenderdevandeleerkrachten(31olo)istevredenoverhetsamenwerkingwerband

Rappbrtage Monltor Pafiend Otúerutþ -

oktobet 2018

2t

Monitor passend onderwijs

DUO

1)Àl ll¡llì irv i l)ì{

)tlllf liìZililX ( ÀilrvIf lS

Aan de leerkrachten die het (helemaal) oneens zijn met de stelling'Ik ben tevreden over ons

samenwerklngwerband' (20o/o), is veruolgens gevraagd om welke reden(en) zlJ nlet tevreden zijn over het
samenwerkingwerband. De antwoorden op deze open vraag kunnen als volgt worden samengevat:
Mee oneens

-

Te weinig mankrachVmiddelen beschikbaar bij het samenwerkingwerband.
Extra werk gaat voornamelijk naar leerkracht in plaats van de gedragsdeskundige van het

-

samenwerkingwerband.
Er worden geen praktische, toepasbare oplossingen aangedragen door het samenwerkingwerband.
Er wordt door leerkrachten te weinig ondersteuning eruaren vanuit het samenwerkingwerband (bijv.
sltuaties waar enkel een rapport wordt uitgeschreven).

-

Duuft te lang voordat hulp wordt aangeboden (mede door te lange administratie). Er worden
biJvoorbeeld situaties genoemd waarbij eind schooljaar 2OL6-20L7 aan de bel getrokken werd en een

jaar later pas een eerste gesprek was met samenwerkingwerband.

-

Te weinig expertise vanuit het samenwerkingsverband.
Te grote afstand tussen de leerkrachten het samenwerkingsverband (mede doordat het
samenwerkingwerband vaak onzichtbaar/onbereikbaar is).

Helemaal mee oneens

-

Meer praktische hulp in de klas vanuit het samenwerkingwerband gewenst, nu komt vooral veél van
de vemntr¡roording bij de leerkracht terecht en wordt er een hoge werkdruk entaren.

-

De'reguliere'leerling is de dupe, omdat enkele leerlingen die eigenlijk in het speciaal onderwijs
horen alle aandacht opeisen (onvrede over het niet doorverwijzen van deze leerlingen door het
samenwerkingsverband).

-

Er zijn teveel administratieve taken en lange procedures m.b.t. het samenwerkingsverband waardoor

hulp lang op z¡ch laat wachten.

-

Er ls een te grote afstand tussen de leerkrachVleerling en het samenwerkingwerband.
Er worden te weinig praktische, toepasbare adviezen en oplossingen aangedragen door het

samenwerkingwerband.
Ook is aan deze groep leerkrachten (leerkrachten die niet tevreden zijn over hun sâmenwerkingwerband)
gevraagd wat het samenwerkingwerband zou kunnen verbeteren, waardoor de ulwoerlng van passend

onderwijs beter verloopt. De antwoorden van de leerkrachten kunnen als volgt worden samenge\rat:
Mee oneens

-

Beter luisteren naar ervaring van leerkracht,
Betere (praKijk)ondersteuning van mensen in het werkveld.
Afstand tussen leerkracht/leerling en samenwerkingwerband verkleinen. Er worden ideeën gegeven
die vooral de zichtbaarheid van het samenwerkingwerband kunnen vergroten'

-

Sneller gerichte hulp aanbieden (i.p.v. lange administratie).
Aandragen van betere passende oþlossingen en kennis.
Meer geld, mankrachten en middelen beschikbaar stellen.

Rappotþge ¡tlon¡tor Pænd Onderytis - oktober 2018

22

Monitor passend onderwijs

DUO
ONDERWIJSONDERUOEK E ADVIES

tßlanaal mæ oneeft;

-

¡g klnderen dle meer hulp behoerren direct naar het spedaal ondenrriJs süren.
Meer mankradrt ln de Has dle kan bfldragen aan de praktische ultrroerlng.

Voor een compleet ovezlcht van de gegerren antwoorden veruüzen we naar de (separate) biJlage van dlt

npport.

Rqpot@e Monlþr Pend Otúnúþ - okþbr 2018

z

DUO

Monitor passend onderwijs

r\illlfìtì!!¡I l:ri)iliri:lt?ill

4.4 Algemeen oordeel en vertrouwen in de toekomst
Iets meer dan de hellt is ontevreden over ulhloerlng passend ondenriJs op hun school
Iets meer dan de helft van de leerkrachten (54olo) is (zeer) ontevreden over hoe passend onderwijs op de
eigen sdrool wordt ultgevoerd. Ten opzlchte van de monitor in 2gL7 is dit percentage iets gestegen en ten
opzichte van de monitor in 2016 lijK dit percentage sterk gestegen (2016: 350/o). Overigens is één op de
tien leerkrachten (100/o) juist (zeer) tevreden over de man¡er waarop passend onderwijs op hun school
wordt uitgevoerd.
Hoe tevreden bent u per saldo, vier jaar na invoering van de Wet passend onderwiis,

over hoe passend onderwfis op uw school wordt uitgevoerd?
Fonmulering in 2O76 en 2077: respectieveliiktwee en drië iadr na lnvoering von de Wet
passend onderwijs

2018 (n=1009)

2017 (n=1003)

399Í

34Y"

);:, i.':\': '

36%

36%

48%

2016 {n=507}

20%

OYo

¡ Zær teweden Tewedm

279ú

600/o

4A%

N¡et Þweden, mââr æk niet üteveden

80%

tlM.

Ontewedffi I zeer mtevEden r¡ Weet niet/gæn mrdeel

Weinig vertrouwen ¡n to€komst¡g succes passend onderwiþ
Veel leerkachten hebben geen vertrouwen in het succewol worden van passend onderwiJs op hun school
binnen nu en twee jaar, Ruim een kwart (28olo) heeft hier enigszins veftrouwen in en 610/o heeft er geen

veftrouwen in. Deze resultaten zijn vergelijkbaar met de mon¡tor van 2017'

Heeft u er vertrouwen in dat passend onderu¡iis op uw school binnen nu en turee

jaar eensuccesis?

I (/'

2018 (n=1009)

8%

2017 (n=1003)

t2r6

2016 (n=507)

t!%
OYo

rJa, daar heb ik alle verftoMen in

20%

40%

Ja, daar heb ik eni8sz¡ns

Rapportage Monttor Pdsend OndemÌls - oktober 2018

w¡trflwm ¡n

60/o

aO%

tNæ, däar heb ¡kgæn vetfouwen in

100%
Weet n¡et

24

l. r r\|lirj:-ìl

DUO

Monitor passend onderwijs

(rNDIlRi,i i irì{ìNl)1ìR:i}f K.\ ¡ll\/ll:i

4.5 ldeeën om van passend onderwijs een succes te maken
Aan de leerkrachten zijn de volgende ideeën voorgelegd om van passend onderwijs een succes te maken.

Watvlndt u van de volgende ideeën omvan passend ondenuijsopalle
baslsscholen een succes te maken?
De weg naar het spec¡ããl onderw¡js makkelijker maken voor
knderen dle toch niet ¡n het regulier onderwiis bliJken te

passen

Kleinere klassen

Meer onderwijsass¡stenten ¡n de kles

Meer ipecialistiiche zorg op school aanwez¡g (bijvoorbeeld
om leerlingen te begeleÌden, medicijnen/insuline toe te
d¡enen, etc.)

fl%

Afspraken mâken over het maximumpelcentage dat een
samenwerkingsverband mag hebben aan f¡nanciêle resenes
(zodat het geld nlet op de plank bliift liggen, maar wordt
uilgegeven aan kinderen die het nodig hebben)
Een wettelijk min¡mum aan basisondersteuninB

aanb¡eden

{zodât scholen vreten wat ze mfnimaal moeten aanbieden en
ouders weten wat ze kunnen verwachten)

lnvesteren in manieren om leerlingen die tldellikthuis of ln
het z¡ekenh uis zitten¡ meer contact te laten houden met de
klas

idelljkere richtlijnen en afspraken maken over de ln^r¡chtíng
van samenwerkin gsverbanden (zodãt alle
samenwerkingsverbanden op een vergelllkbare manier
werken)

239ú

Sâmenwetken met sociale wilkteams (om specifieke zorg aan
leerlinçn te kunnen geven)
Meer speclallstisch e masteropleidinBen aan bieden die
voorbereiden op het omgaan met leerlingen die exträ
aandacht en onderstÊuning nodlS hebben (ook voor de
b'rjschollng van leerkrachten)

20%
tEenheel goedldee rEengoedidee Geengoed,maarookgeenslecht¡dee

Rapportage Mon¡br Pasend Ondew¡is - oktøber 2018

40%

6O/o

80oÁ

100%

lceensoêdidee Weetikniet/geenmening

25

DUO

Monitor Passend onderwijs

{.ìNi }Ul\!Vf ls()¡lnIR¡ùlti

DevolgendeaangedragenoPlossingenzijnvolgenseenruimemeerderheidvandeleerkrachteneenbggl

gefd idee:
-Dewegnaarhetspeciaalonderw.tjsmakkel.rjkermakenvoorkinderendietochnietinhetreguller
onderwiþblükentepassen(740lovandeleerkrachtenvindtditeenheelgoedidee)'

-

Klelnere klassen (690lo).
Meer onderwijsassistenten in de klas

(650/0)'

voor alle voorgelegde ideeën geldt overigens dat

een meerderheid van de leerkrachten het

(hele) goede

ideeën vlndt.

hebben om van passend ondenaljs op alle basisscholen
Ten slotte is gevraagd of z'ri nog andere ideeën
(320/o) heeft inderdaad nog andere ideeën' Deze
een succes te maken. Een ãerde van de leerkrachten
kunnen als volgt worden samengevat:
terug naaf de regeling van speciaal onderwiis'
Het afschaffen van het passend onderwijs,

-

-Duidelijkereverw$zingsprocedureswaardooreenleerlingeerder.inaanmerkingkomtvoorhet
leerlingen die niet
gesproken over het mogelijk weigeren van
speciaal onderwljs. eiwordt ook veel
passend
gesch¡kt onderwfls kunnen onWangen b! het
.
meer gefocust kan worden op het
voornameliik
De administratie verminderen (waardoor er

onderwijs'

_

voorbereidenvanlessen,gevenvankwalitatiefondenrvijsetc.).

-Deln¡laliteitvandeklassenverbeterendoordegroepsgrootteteverlagenendeklassengelijkerte
meer
verdelen. Er wordt ook gesproken over het

idee van een'zorgklas voor leerlingen met

-

Problematiek.
bljv' extra onderwijsassistenten'
Meer begeleiding voor de leerkrachten door
extra
(zoals facilltering, betere salarissen' extra opleiding'
leerkrachten
voor
Betere omstandigheden

-

uren, een luisterend oor en meer vertrouwen)'
leerkachten en leerlingen'
Meer 1 op I contacttussen professlonals'
investeren'
te
Meer budget beschikbaar om

-Eigen(gedrags)specialistenperschoolinzetten(wellichtultspec¡aalonderwijs)''

_

Betere faciliteiten op scholen zoals extra

voor een compleet overzicht van alle

ipads voor digitalisering en time-out ruímtes'

genoemde ideeën verwijzen we naar de separate bijlage

van deze

rapportage.

Rappotâge ¡ilonlþt'Æsend

Ondeuß - okbbe¡ 2018

26

¡!''\ti\J iÍíi

DUO

Persbericht Passend Onderwijs - 3l- oktober 201-8
i

)\¡l:il

ir ¡ liil i¡i l,l rl ., )llì\ i. ,\:.rlr ! !: i

Al vierJaar passend onderulijs, maar leerkrachten maken zich juist meer zorgen
Zowel zorgleer'lingen als'gewone'leerlingen zijn de dupe van passend onderuijs
Leerkrachten in het basisonderwijs kunnen zoryleedingen niet de ondersteuning bieden die zij nodig
heþben. Maar tiefst 91 procent zegt te weinig tiþ te hebben voor deze ertrc ondercteuning (¡n 2015 was

dlt nog 84 procent), Tegelükertûd zegt 89 procent minder aandacht te kunnen besteden aan þewone'
leerlingen, omdat er veel ttìd gaat naar leerlingen die extra ondersteuning nodig hebfun (in 2015 was dit
nog 76 proænt). NieE wijst erop dat de Wet passend onderwijs na vierJaar een succes is geworden op
baslsshole\ veel leerknchten zijn somber over de uitvoering van deze wet'
Dat bli¡K uit de Monitor Passend Onderwijs die in september en oktober van dit jaar voor de vierde keer is
uitgevoerd onder ruim 1.000 leerkraéhten in het basisonderwljs. Het (representatieve) ondezoek is

uitgevoerd door DUO OnderwiJsondeaoek & Advies.

Met de invoeriirg van de Wet passend onderwijs in 2014 kregen scholen een zorgplicht. Leerlingen die

extra ondersteuning nodig hebben, zoals kinderen met gedragsproblemen, een beperking of autisme,
moeten zoveel mogelijk naar een reguliere basisschool. Alleen als het echt niet anders kan, kunnen deze
leerlingen naar het speciaal ondenruijs. 71 procent van de leerkrachten geeft aan één of meerdere
leerlingen in de klas te hebben die, in hun ogen, beter af zouden zfln ln het speciaal onderwiJs. Verder
vindt een groeiend percentage leerkrachten (van 47 procent in 2016 naar 69 procent in 2018) dat veel
leerllngen met een individuele ondersteunlngsbehoefte op hun æhoo! tussen wal en schip vallen.
Gemiddeld hebben leerkrachten naar eigen zeggen vijf leerlingen ln de klas die extn ondersteuning
krfgen. Dat zi1n vooral leerlingen met gedragsstoornissen, ontwikkelingsstoornissen en psychiatrische

problemen (cluster 4) en leerlingen zonder indicatie, Julst cluster 4 leerllngen zijn volgens 95 procent van
de leerkrachten niet makkelijk in de reguliere klassen te houden. Ruim negen op de tien leerkrachten (92
procent) zegt dat de werkdruk door passend onderwijs is toegenomen (in 2015 was dit nog 75 procent).
Verder valt op dat het vertrouwen in passend onderwijs onder leerkrachten sinds 2017 fors is gedaald: 61
procent heeft er geen veÉrouwen in dat passend onderwijs op hun school binnen twee jaar een succes zal

zijn (in 2016 was dit nog 43 procent). Slechts 10 procent van de leerkrachten is tevreden over hoe
passend ondenruijs momenteel op hun school wordt uitgevoerd'
"In de afgelopen Jarcn z¡e ik mìjn klasæn kapotgaãn, Ik lon gæn kind faÚoenliik aandacht getren omdat ik alle
a<treme zorgkinderen maar in de grcep moet houden, Laat de SÛO-ælrolen weer terugkolnen en accepteer dat
een kind met zware gedragsproblemen en leerproblemen niet bij rquliere kinderen in de klas kan zitten."

Om van passend onderwfs op alle basisscholen een succes te maken, vallen de volgende voorgelegde
ideeën het meest in de smaak b[ de leerknchten: de weg naar het speclaal onderwiis makkelfker maken

voor kinderen die toch nlet in het regullere onderwiJs bllJken te passen, kleinere klassen en meer
onderwijsassistenten in de klas (respectievellJk 74, 69 en 65 procent vindt dit een heel goed idee).
Noot voor de pers - voor meer informatie:

DUO Onderwijsonderzoek & Advies, Llesbeth van der Woud, telefoon: 06-11407920 of

l.van.der.woud@duo-onderwijsondezoek.nl
Onderzoeksrapportage met nog veel meer interessante uitkomsten downloaden
htto : llwnn¡¡.duo,onden¡disondenoek. nl/recente-onderzoeken/