Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2173

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juli 2016
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij zeven fiches,
die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: voorstel tot wijziging richtlijn audiovisuele mediadiensten
(Kamerstuk 22 112, nr. 2170)
Fiche 2: Mededeling regelmatige evaluatie uitvoering EU milieubeleid
(Kamerstuk 22 112, nr. 2171)
Fiche 3: Een Europese agenda voor de deeleconomie (Kamerstuk 22 112,
nr. 2172)
Fiche 4: Mededeling Normalisatiepakket «Europese normen voor de 21e
eeuw»
Fiche 5: Nieuwe vaardighedenagenda voor Europa (Kamerstuk 22 112,
nr. 2174)
Fiche 6: Gezamenlijke mededeling EU-Birma/Myanmar (Kamerstuk 22 112,
nr. 2175)
Fiche 7: Verordening grensoverschrijdende pakketbezorgdiensten
(Kamerstuk 22 112, nr. 2176)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-22112-2173
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2173

1

Fiche: Mededeling Normalisatiepakket «Europese normen voor de
21e eeuw»
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Normalisatiepakket: mededeling van de Commissie aan het Europees
Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en
het Comité van de regio’s: «Europese normen voor de 21e eeuw»
b) Datum ontvangst Commissiedocument
1 juni 2016
c) Nr. Commissiedocument
COM(2016) 358
d) EUR-Lex
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?qid=1465457609201&uri=CELEX:52016DC0358
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
Niet opgesteld
f) Behandelingstraject Raad
Raad voor Concurrentievermogen
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken
2. Essentie voorstel
Deze mededeling vloeit voort uit de op 28 oktober 2015 gepubliceerde
Interne markt strategie van de Europese Commissie1. Normalisatie2 is het
proces waarbij belanghebbende partijen op vrijwillige basis, in overleg en
op basis van consensus afspraken maken. Normalisatie vergemakkelijkt
de toegang tot markten, verbetert de kwaliteit en de veiligheid van
producten en diensten en vereenvoudigt verspreiding van kennis,
technologie en bedrijfspraktijken. Normalisatie zorgt ervoor dat
producten, onderdelen en netwerken beter op elkaar aansluiten. Dit
bevordert het handelsverkeer. De Europese Commissie benadrukt in de
mededeling ook dat normen innovatie kunnen bevorderen doordat ze
helpen innovatieve producten en diensten op de markt te brengen. Dit in
tegenstelling tot het beeld dat normen innovatie juist belemmeren.
Normalisatie kan leiden tot efficiëntievergroting en dus tot lagere kosten.
Daarmee profiteert niet alleen het bedrijfsleven van normalisatie, maar
ook de maatschappij als geheel.
Het pakket bestaat uit de mededeling met 3 bijlagen:
1) Een verslag over de uitvoering van de normalisatieverordening (COM
(2016) 212) op basis van de vijfjaarlijkse verplichting voor een dergelijk
verslag.
2) Het jaarlijkse normalisatiewerkprogramma voor de Unie voor 2017
(COM(2016) 357) en (SWD(2016) 185). Dit betreft een werkprogramma
dat elk jaar wordt gepubliceerd en gezien de samenhang onderdeel is
van de mededeling.
3) Een werkdocument van de Commissie over het potentieel van normen
op het gebied van diensten (SWD(2016) 186).
De mededeling bevat een visie voor een eenduidig en efficiënt Europees
normalisatie-systeem dat klaar is voor toekomstige ontwikkelingen;
verschillende beleidsterreinen ondersteunt en voordelen met zich
1
2

Kamerstuk 22 112, nr. 2029.
Normalisatie en standaardisatie worden vaak als synoniemen gebruikt. Standaardisatie is het
brede begrip voor de ontwikkeling van standaarden. Een specifieke vorm van standaardisatie is
de ontwikkeling van normen door formele normalisatie-instellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2173

2

meebrengt voor zowel bedrijven, consumenten als werknemers. De
mededeling van de Commissie over «normalisatieprioriteiten op
ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt» (zie Kamerstuk 22 112,
nr. 2131) van april jl. is in deze visie geïntegreerd en hoort dus bij het
pakket.
De insteek van de mededeling is dat het normalisatiesysteem tot nu toe
succesvol is geweest om effectieve normen te leveren van hoge kwaliteit,
waar Europa ook wereldwijd van profiteert, maar dat het normalisatiesysteem toekomstbestendig moet worden gemaakt. De ontwikkelingen op
het gebied van nieuwe technologieën, integratie van digitale oplossingen
in de wereldwijde productieketens en de snel veranderende internationale
context zetten druk op het huidige normalisatiesysteem terwijl dit
normalisatiesysteem nog steeds kan bijdragen aan de interne markt voor
(banen)groei binnen de EU.
Naast de visie die in de mededeling is opgenomen benoemt de
Commissie de concrete acties die zullen bijdragen aan het verbeteren en
moderniseren van het normalisatiesysteem. Ten eerste het «gezamenlijk
initiatief voor normalisatie» (GIN). De deelnemers streven ernaar de visie
van het GIN te onderschrijven en samen uit te voeren, op vrijwillige basis
en zonder afbreuk te doen aan de bestaande wetgeving, met name
Normalisatieverordening (EU/1025/2012). Het gaat om 15 acties op drie
gebieden die beogen de werking van het normalisatiesysteem te
versterken:
1. Bewustwording, onderwijs en goed begrip met betrekking tot
normalisatie;
2. Coördinatie, samenwerking, transparantie en inclusiviteit;
3. Concurrentievermogen en de internationale dimensie van het
normalisatiesysteem.
Ten tweede zal de Commissie, om meer samenhang in het Europese
normalisatiebeleid te creëren, een jaarlijkse bestuurscyclus organiseren.
Hierbij gaat het niet om ontwikkeling van een nieuw instrument maar om
structurering en afstemming van bestaande dialogen op het gebied van
normalisatie. Op dit moment wordt het normalisatiebeleid namelijk
ontwikkeld via verschillende beleidsinstrumenten en vindt op verschillende plaatsen een dialoog over normen plaats. Centraal in de bestuurscyclus staat het vaststellen van het normalisatiewerkprogramma van de
Unie, dat de inhoudelijke strategische prioriteiten voor Europese
normalisatie bevat rekening houdend met de langetermijnstrategieën van
de EU voor banen en groei, zoals het actieplan voor de circulaire
economie3. Voorafgaand daaraan organiseert de Commissie een
inter-institutionele dialoog met het Europees Parlement, de Raad, het
Economisch en Sociaal Comité en het comité van de Regio’s. Basis voor
de dialoog wordt een rapport van de Commissie over de uitvoering van
het jaarlijkse normalisatiewerkprogramma van de Unie, de normalisatieprioriteiten op ICT-gebied voor de digitale eengemaakte markt, het GIN en
de ontwikkeling van Europese dienstennormen.
Ten derde wil de Commissie aan de hand van het opgestelde werkdocument over normen voor diensten nadrukkelijker inzetten op verbetering
van de interne markt voor diensten door gebruik van normalisatie. Daar
zijn ook additionele maatregelen voor nodig die zijn aangekondigd in de
Interne markt strategie van de Commissie.

3

Com (2015) 614.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2173

3

3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Normalisatie kan gebruikt worden om met beleid en regelgeving aan te
sluiten bij het zelfregulerend vermogen van de samenleving. Normalisatie
is hier onder andere geschikt voor omdat het goed mogelijk is om op die
manier de deskundigheid van producenten en andere belanghebbenden
te benutten aangezien zij zelf de technische eisen formuleren. Daarnaast
zijn normen door alle belanghebbende partijen in overleg en op basis van
consensus opgesteld. Hierdoor is het in de meeste gevallen aannemelijk
dat een norm een evenwichtige weerspiegeling is van de belangen van
deze partijen. Per geval moet een afweging gemaakt worden of normalisatie ingezet kan worden om een bepaald beleidsdoel te bereiken, zonder
onnodige lasten te veroorzaken. Een specifieke manier voor gebruik van
normen door de overheid is door verwijzing naar normen in wet- en
regelgeving. Daarbij moet wel rekening gehouden worden met een aantal
randvoorwaarden aangezien normen private documenten zijn: zo moet in
principe niet dwingend naar normen worden verwezen. Om gebruik te
kunnen maken van normen en normalisatie is het van belang dat het
normalisatiesysteem goed functioneert. Goed functioneren van het
normalisatiesysteem is, gezien de rol van normen voor de gehele
economie, ook in bredere zin van belang.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Nederland is van mening dat de visie in de mededeling een goede
weergave is van hoe het normalisatiesysteem werkt en het belang van
normalisatie voor de (interne) markt.
Nederland steunt het GIN en is van mening dat de gekozen bottom up,
transparante en open werkwijze een logische keuze is geweest, gezien het
publiek-private karakter van het normalisatiesysteem. De aangekondigde
acties in het GIN zijn volgens Nederland de juiste acties die zullen
bijdragen aan verdere verbetering het toekomstbestendig maken van het
normalisatiesysteem. Nederland zal bij de nadere uitwerking en uitvoering
van de acties uit het GIN aangehaakt blijven en waar nodig inbreng
leveren. Nederland is van mening dat het werkdocument over normen
voor diensten een goede bijdrage kan leveren aan de verdere ontwikkeling en groei van de interne markt voor diensten. Daarbij tekent
Nederland wel aan dat, ondanks de mogelijkheden die normalisatie biedt,
niet verwacht kan worden dat alleen inzetten op normalisatie voldoende
zal zijn voor verbetering van de interne markt voor diensten.
Nieuw is het voorstel van de Commissie om een jaarlijkse bestuurscyclus
te organiseren met een inter-institutionele dialoog, waarmee bestaande
dialogen beter worden samengebracht en gestructureerd. Nederland kan
zich hier goed in vinden aangezien dit voor meer samenhang, consistentie
en structuur van het normalisatiebeleid en de te voeren dialoog met de
verschillende betrokken instituties zal zorgen.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Omdat veel publieke en private belanghebbenden uit het normalisatiesysteem aan de totstandkoming van het GIN hebben bijgedragen is de
verwachting dat, deze mededeling die een kader voor het GIN vormt, door
de meeste belanghebbende partijen wordt verwelkomd. Tijdens de interne
markt conferentie op 13 juni jl., georganiseerd door het Nederlandse
voorzitterschap, hebben ongeveer 50 partijen het GIN ondertekend. Ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2173

4

de aangekondigde inter-institutionele dialoog zal op steun van instituties
kunnen rekenen.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen op het gebied
van regeldruk en administratieve lasten
a) Bevoegdheid
De mededeling gaat over het Europese normalisatie systeem dat een
belangrijk onderdeel is van de Europees interne markt. De interne markt is
een gedeelde bevoegdheid van de Unie en de lidstaten (art. 4, lid 2, sub a
VWEU). De Unie is bevoegd om maatregelen vast te stellen op het gebied
van de interne markt en de werking ervan te verzekeren (artikel 26 VWEU).
De Europese Commissie zet met deze mededeling in op beleid voor het
beter later functioneren van het Europese normalisatie systeem, wat
belemmeringen in de interne markt wegneemt. Nederland kan zich vinden
in deze rechtsgrondslag.
b) Subsidiariteit
De Nederlandse grondhouding over de subsidiariteit van deze mededeling
is positief. Normalisatie vergemakkelijkt de toegang tot markten, verbetert
de kwaliteit en de veiligheid van producten en diensten en vereenvoudigt
verspreiding van kennis, technologie en bedrijfspraktijken. Normalisatie
heeft grensoverschrijdende effecten omdat het ervoor zorgt dat
producten, onderdelen en netwerken beter op elkaar aansluiten. Dit
bevordert het handelsverkeer. Door de grensoverschrijdende effecten kan
het normalisatiebeleid het beste op EU niveau plaatsvinden.
c) Proportionaliteit
De Nederlandse grondhouding over de proportionaliteit van deze
mededeling is positief. De aangekondigde acties komen op basis van
consensus en vrijwilligheid tot stand. Dit zijn de kernwaarden van het
normalisatiestelsel. Nederland is van mening dat de acties in verhouding
staan tot het doel van de mededeling, namelijk het toekomstbesteding
maken van het publiek-private partnerschap ten behoeve van
(banen)groei voor de interne markt.
De nieuw voorgestelde bestuurscyclus draagt tevens bij aan een modern
systeem dat gebaseerd is op één enkel, samenhangend Europees
normalisatiebeleid, dat de verschillende beleidsprioriteiten en
-instrumenten op elkaar afstemt.
d) Financiële gevolgen
Er is geen sprake van financiële consequenties. Eventuele budgettaire
gevolgen door deelname aan de acties uit het GIN zullen worden ingepast
op de begroting van het/de beleidsverantwoordelijk(e) departement(en),
conform de regels van de budgetdiscipline.
e) Gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
Er is geen verwachte toename van administratieve lasten. De aangekondigde acties zullen bijdragen aan verbetering van het normalisatiesysteem. Daarnaast geldt dat normen primair private documenten zijn.
Indien de wetgever er voor kiest in het kader van regelgeving gebruik te
maken van normen kan dit juist bijdragen aan het verlagen van regeldruk
omdat het de mogelijkheid geeft om aan te sluiten bij de bestaande
praktijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2173

5