Onderzoek
Opbrengsten inzet
netwerkgidsen
28 oktober 2020

C. Renken
N. Postma
R. Donkerbroek

Opdrachtgever: MEE NL &
’s Heeren Loo

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

0

Inhoudsopgave

Inleiding
1.
Introductie pilot Netwerkgids

2
3

1.1.
1.2.
1.3.
1.4.

3
3
3
4

2.
2.1.
2.2.

3.
3.1.
3.2.
3.3.

4.

Aanleiding pilot Netwerkgids
Doelgroep
Beoogd resultaat pilot
Positionering en werkzaamheden van de netwerkgids

Ervaringen tot nu toe
Ervaringen vanuit het perspectief van de cliënt en de naaste (n)
Ervaringen vanuit het perspectief van netwerkgidsen

Inzet effectencalculator en overzicht maatschappelijke kosten en baten
Inzet De Effectencalculator: het verhaal van Clara
Inzet De Effectencalculator: het verhaal van Bob
Inzet De Effectencalculator: het verhaal van Anna

Samenvatting en conclusies

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

5
5
6

7
8
11
14

18

1

Inleiding
Mensen met een lichamelijke-, zintuigelijke- en/of verstandelijke beperking en complexe
intensieve zorgvraag hebben vaak hun hele leven op meerdere gebieden hulp of
begeleiding nodig. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) wil dat
deze mensen en hun naasten moeten kunnen rekenen op goed geregelde zorg en
ondersteuning, zodat zij volwaardig kunnen leven. Daarom is vanuit het ministerie van
VWS-eind oktober 2018 het programma Volwaardig Leven gestart.
De pilot Netwerkgids is een van de projecten binnen het programma Volwaardig Leven. In
het kader van deze pilot helpen gespecialiseerde cliëntondersteuners (netwerkgidsen)
mensen met beperkingen en hun naasten om passende zorg te vinden. MEE NL voert de
pilot Netwerkgids uit, samen met zorgorganisatie ’s Heeren Loo. Ieder(in), een
koepelorganisatie van mensen met een lichamelijke handicap, verstandelijke beperking of
chronische ziekte ondersteunt dit project.
De pilot Netwerkgids bevindt zich in de eindfase. MEE NL en ’s Heeren Loo willen graag
inzicht krijgen in de (maatschappelijke) kosten en baten van de inzet van netwerkgidsen.
Breuer & Intraval is gevraagd om bij drie cliënten en hun naasten te onderzoeken wat de
‘opbrengsten’ zijn van de inzet van een netwerkgids. Deze drie cliënten zijn geselecteerd
uit een groep van vijftig deelnemers uit de eerste fase van de pilot.
Leeswijzer
In deze rapportage presenteren wij de resultaten van het door ons uitgevoerde onderzoek.
Na een korte introductie van de pilot Netwerkgids in hoofdstuk één, schetsen wij in
hoofdstuk twee de eerste ervaringen met de inzet van de netwerkgidsen1. In hoofdstuk
drie worden de verhalen gepresenteerd van drie deelnemers aan de pilot Netwerkgids.
Deze verhalen zijn opgehaald met behulp van de inzet van de effectencalculator. In
hoofdstuk vier worden samenvattend de (maatschappelijke) kosten en baten van de inzet
van netwerkgidsen gepresenteerd.

1

Partoer consultants en adviseurs (sept. 2020), Eenmeting monitor Pilot Netwerkgids MEE NL & ’s Heeren Loo

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

2

1. Introductie pilot Netwerkgids

1.1.

Aanleiding pilot Netwerkgids

Hoewel de (toegang tot) zorg in Nederland voor velen over het algemeen goed geregeld
is, zijn er ook doelgroepen voor wie dat niet zo vanzelfsprekend is. MEE NL en Ieder(in)
hebben, via een in 2015 uitgevoerde analyse, gesignaleerd dat veel mensen met een (licht)
verstandelijke beperking in combinatie met gedragsproblematiek vaak vastlopen in hun
zoektocht naar passende zorg2. Op basis hiervan is de pilot Netwerkgids ontworpen, als
onderdeel van het programma Volwaardig Leven. De pilot Netwerkgids is in maart 2019
gestart en loopt tot februari 2021. MEE NL voert samen met zorgorganisatie ’s Heeren Loo
de pilot uit, met steun van Ieder(in).

1.2.

Doelgroep

Tot de doelgroep van de pilot behoren mensen met een (licht) verstandelijke beperking en
(ernstige) gedragsproblematiek, die op dit moment niet de zorg krijgen en kunnen vinden
die passend is, waardoor hun problematiek vaak verergert. MEE NL en ’s Heeren Loo
hebben cliënten en hun naasten geselecteerd voor deelname aan deze pilot.
De belangrijkste knelpunten bij deze doelgroep die aanleiding vormen voor de nieuwe pilotaanpak, zijn:
•
•
•
•
•

Het vastlopen van naasten in de ondersteuning en begeleiding van cliënten
Er is onvoldoende inzicht in potentieel zorgaanbod en wachtlijsten
Knellende wetgeving en schotten in de zorg
Het (gedeeltelijk) ontbreken van een passend zorgaanbod
De beschikbare ondersteuning vanuit het reguliere aanbod is onvoldoende om deze
mensen daadwerkelijk verder te helpen

1.3.

Beoogd resultaat pilot

Met de pilot Netwerkgids worden de volgende resultaten beoogd:
•

•

2

Cliënten en hun naasten voelen zich -over de schotten en grenzen van het
zorglandschap heen- gesteund op alle levensgebieden waar zij die steun wensen. Een
netwerkgids biedt deze ondersteuning, waar wenselijk aangevuld met inzet van een
ervaringsdeskundige. Duidelijk wordt hoe deze netwerkgids zich verhoudt tot een
reguliere cliëntondersteuner en hoe deze netwerkgids het beste kan worden
gepositioneerd voor het beste effect.
Er zijn nieuwe oplossingen in kaart gebracht die beter aansluiten bij de behoeften van
deze cliënten en hun naasten.
’s Heeren Loo & Ieder(in) (maart 2019), Projectplan Netwerkgids

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

3

•

Er is inzicht in de grootste knelpunten van deze cliënten en oplossingen daarvoor
worden in kaart gebracht, bijvoorbeeld inzicht in zorgaanbod en wachttijden. Maar ook
inzicht in de dienstverlening en kosten van de inzet van de netwerkgids en
ervaringsdeskundigen, zodat duidelijk wordt wat nodig is om deze functie duurzaam in
het stelsel te verankeren.

1.4.

Positionering en werkzaamheden van de netwerkgids

De activiteiten van de netwerkgids zijn een vorm van gespecialiseerde cliëntondersteuning.
De regie blijft bij de cliënt en zijn of haar naaste(n). Als we inzoomen op de specifieke
werkzaamheden van de netwerkgids, dan richten die werkzaamheden zich voornamelijk
op:

•
•
•

Verduidelijking van de hulpvraag: vergroten van het inzicht in de specifieke behoefte
van de cliënt/naaste
Begeleiding in de zoektocht naar passende zorg
Het bieden van een klankbord
Het bieden van emotionele steun

Cliënten met:
-

Een (licht) verstandelijke
beperking
Ernstige gedragsproblematiek

Zoektocht
passende zorg

Hulpvraag

Naaste(n)

Ondersteuning

Met name cliënten met een VG06
of een VG07 indicatie

Ondersteuning

•

Zorgaanbieder(s):
Wonen
Begeleiding
Behandeling
Dagbesteding

Netwerkgids:
Gespecialiseerde ondersteuner:
Oplossingszoeker, meedenker,
communicator en klankbord.

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

4

2. Ervaringen tot nu toe
De resultaten van de pilot Netwerkgids worden gemonitord door onderzoeksbureau
Partoer. Deze monitoring bestaat uit drie metingen: een nulmeting bij de start van de pilot
(2019), een eenmeting (voorjaar 2020) en een eindmeting (najaar 2020).
Bij de start van de pilot in het voorjaar van 2019 is aan de hand van een intake een analyse
uitgevoerd van de zorgbehoefte van vijftig deelnemers aan de pilot3. Uit deze analyse blijkt
dat de ervaren knelpunten van cliënten en naasten zich met name concentreren rond (a)
het vinden van een geschikte woonplek en (b) het vinden van geschikte begeleiding.
Knelpunten waar de netwerkgidsen mee aan de slag zijn gegaan.

2.1.

Ervaringen vanuit het perspectief van de cliënt en de naaste (n)

De eenmeting van de pilot Netwerkgids, laat zien dat cliënten en hun naasten baat hebben
bij de ondersteuning door een netwerkgids4. Variërend van het vinden van passende zorg
voor cliënten, het ervaren van meer rust door de naasten en een verbetering van de
communicatie met zorgaanbieders.
In de monitor van de pilot Netwerkgids wordt het effect van de netwerkgidsen op de
naasten van de cliënt op zeven elementen in kaart gebracht. We kunnen deze zeven
elementen rubriceren in twee categorieën: één gericht op het contact met de
zorgaanbieder en één meer gericht op het persoonlijk welbevinden van de naaste. Uit de
eenmeting blijkt dan het volgende:
Effect netwerkgids vanuit perspectief naasten
In relatie tot zorgaanbieder:
In relatie tot eigen persoon:
Betere communicatie (57% deelnemers)
Verbetering persoonlijk welzijn (50%)
Beter betrokken bij besluitvorming (43%)
Meer tijd sociale contacten (31%)
Meer vertrouwen in de zorg (45%)
Meer vrije tijd (60%)
Betere bejegening (31%)
Meest genoemde verandering vanuit het perspectief van de naaste is dat naasten niet
langer het gevoel hebben er alleen voor te staan en alles alleen te moeten doen. De inzet
van de netwerkgids in de vorm van meedenken, uitzoeken en communicatie met
zorgaanbieders leidt ertoe dat het merendeel van de deelnemers aan de pilot zich echt
gesteund en ontlast voelt.

3
4

Partoer consultants en adviseurs (15 april 2020), Eerste evaluatie pilot Netwerkgids (nulmeting)
Partoer consultants en adviseurs (8 september 2020), Eenmeting monitor pilot Netwerkgids

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

5

2.2.

Ervaringen vanuit het perspectief van netwerkgidsen

In de uitgevoerde eenmeting door Partoer (voorjaar 2020) is de netwerkgidsen gevraagd
naar hun ervaringen met de pilot op dat moment. De netwerkgidsen benoemen in deze
eenmeting dat dankzij hun werkzaamheden:
•

•
•
•

Bij 60% van de cliënten de aanwezige knelpunten zijn weggenomen. Met name
knelpunten die gelieerd zijn aan communicatie tussen cliënt/naaste(n) en
zorgaanbieder.
Zij voor 62% van de cliënten meer gedaan krijgen bij de zorgaanbieder dan naasten.
Voor 70% van de cliënten de zorg is verbeterd.
80% van de deelnemers aan de pilot de overtuiging heeft dat netwerkgidsen van
toegevoegde waarde zijn ten aanzien van ondersteuning en ontzorging van de
naaste(n).

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

6

3. Inzet effectencalculator en overzicht maatschappelijke kosten en baten
De Effectencalculator is ingezet bij drie deelnemers aan de pilot Netwerkgidsen. In dit
hoofdstuk wordt de onderzoeksmethodiek toegelicht en worden de verhalen van drie
deelnemers aan de pilot gepresenteerd.

De methodiek: De Effectencalculator
De Effectencalculator is een onderzoeksmethode die in 2016 is ontwikkeld door een
samenwerking van WMO-werkplaatsen, Movisie en het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport. De Effectencalculator is een geschikte en gevalideerde methode om een
kwalitatief beeld van de (financiële) impact van de inzet van netwerkgidsen te maken.
Per deelnemer (totaal drie) is een effectencalculator sessie5 geweest. Hieraan hebben
deelgenomen:
•
•
•
•

Naaste(n) als vertegenwoordiger van cliënt
De professionals die betrokken zijn/zijn geweest bij de zorg
De betrokken netwerkgids.
Een Effectencalculateur van Breuer& Intraval

De volgende onderzoeksvragen zijn in de sessies aan bod geweest:
•
•
•
•
•

Wat is er gebeurd in het leven van de cliënten tot het moment dat de netwerkgids in
beeld kwam?
Wat was de ondersteuningsvraag (hulpvraag) richting netwerkgids?
Welke activiteiten/professionele ondersteuning is ingezet (in gang gezet) door de
netwerkgids en hoeveel tijd heeft de netwerkgids aan deze activiteiten besteed?
Hoe is die ondersteuning ervaren?
Wat is het resultaat van de ondersteuningsactiviteiten geweest (in euro’s en
maatschappelijk gezien)?

Deze onderzoeksvragen zijn beantwoord door met de aanwezigen op een tijdlijn
gezamenlijk alle gebeurtenissen en ingezette activiteiten te plaatsen. Dit vanaf het
moment dat de netwerkgids in beeld kwam tot het moment van de sessie (zomer 2019september 2020).
Daarnaast is aan de professionals/naasten/netwerkgids gevraagd één of meer scenario(‘s)
te beschrijven wat de ‘meest waarschijnlijke’ situatie zou zijn geweest zonder
ondersteuning van de netwerkgids.
Na de drie sessies is achteraf gekeken met de lokale aanbieders wat de integrale kostprijs
is van de activiteiten die zijn ingezet (zover mogelijk).

5

Twee van de drie sessies hebben digitaal plaatsgevonden

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

7

3.1.

Inzet De Effectencalculator: het verhaal van Clara6

In deze paragraaf wordt het verhaal van Clara weergegeven. De netwerkgids raakt
betrokken bij Clara in juli 2019 en het verhaal loopt door tot het moment van de sessie in
september 2020.

Leeswijzer schema’s7 op de volgende pagina’s
Ieder overzicht op de volgende pagina’s begint met een beschrijving van de beginsituatie.
De beginsituatie is het moment waarop de netwerkgids in beeld kwam. Bij de beginsituatie
staat ook de hulpvraag omschreven. Dit is de vraag waarmee de netwerkgids
ondersteunend aan cliënt/naaste(n) aan de slag is gegaan.
In de schema’s staan gele en blauwe vakken.
Geel : omschrijving belangrijke gebeurtenissen en reflecties op deze gebeurtenissen
Blauw: ingezette interventies en acties, activiteiten, door professionals/netwerkgids.
Bij de genoemde activiteiten worden de tijden/uren weergegeven die de netwerkgids
hieraan heeft besteed. Tarieven zijn verkregen via de betrokken organisaties en betreffen
integrale kostprijzen (actuele prijzen, oktober 2020).
De situatie september 2020 beschrijft hoe het nu gaat. De maatschappelijke opbrengsten
zijn gevolgen die mede door inzet netwerkgids (NWG) zijn bereikt. In het kostenoverzicht
worden de kosten per verhaal weergegeven (inzet netwerkgids, kosten verbonden aan de
zorg/zorg).
Het tweede schema (zonder inzet netwerkgids) geeft weer wat het waarschijnlijke scenario
zou zijn als de netwerkgids niet bij deze cliënt betrokken was geraakt. Dit scenario is in de
tweede helft van de sessie samengesteld door de deelnemers.

6

7

Clara is een gefingeerde naam
De uitwerkingen van de 3 verhalen zijn allemaal op eenzelfde wijze schematisch gepresenteerd

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

8

Beginsituatie: Clara is 30 en heeft een moeder en zus. Ze heeft een verstandelijke beperking maar hoge woordenschat waardoor ze vaak wordt overschat. Heeft trauma
(overlijden vader), kan vrolijk zijn, lief maar ook agressief (niet naar mensen). Ze leeft in eigen wereld en snapt wereld niet. Dol op dieren. Clara heeft 15 jaar bij een grote
zorgaanbieder gewoond op verschillende plekken. In de winter ‘19 ging het daar niet goed met haar. Ze werd veel alleen gelaten, geen dagbesteding, geen goede begeleiding
volgens zus. Clara gebruikte haar medicijnen niet en was suïcidaal. Vertrouwen in de zorgaanbieder was weg bij naasten. Zus en moeder hebben Clara weggehaald bij de
zorgaanbieder en ze is bij zus in huis gekomen. Na een half jaar ging dat niet meer ‘ze had een reset nodig’ aldus zus. Begin jul. ‘19 is Clara geplaatst in een crisisopvang. Zus
heeft veel organisaties benaderd om hulp te vragen voor Clara (nieuwe woonplek). Begin jul. ‘19 in contact met MEE.
Hulpvraag: ‘Help bij het vinden van een geschikte woonplek’.

Clara

Gebeurtenissen

Aanpak met NWG

jul ‘19 – feb. '20:
Clara woont in
crisisopvang

jul. ‘19:
Klik tussen NWG
en zus. Samen
op zoek naar
nieuwe woonplek
voor Clara:
kleinschalig met
dieren.

jul.’19 – dec. ‘19:
Intensieve zoektocht naar
nieuwe woonplek. Zus en
NWG werken veel samen.
NWG neemt over wanneer
zus mentaal niet meer kan.
Intensieve begeleiding voor
Clara wordt steeds meer
opgevoerd op crisisopvang.

okt.’19:
overleg over
Uitkomsten ’oud’
onderzoek
voormalige
zorgaanbieder. ‘Kwam
niets nieuws uit:
voelde als mosterd na
de maaltijd’ (zus).

nov. ‘19:
Zus mocht
verhaal doen bij
minister in
kader van pilot.
Voelde zich erg
gehoord.

dec. ‘19:
NWG vindt
zorgboerderij
op internet.
Voelt goed.

Juli 2019

Activiteiten

jul. ‘19:
2 huisbezoeken NWG.
Kennismaking met
Clara, moeder en zus.
4x € 75,- = € 300,-

dec.’19-jan.’20:
Moeder heeft
het heel zwaar.
Vraagt zich af
of er wel een
goede plek voor
Clara is.

jan. –feb.’20:
Rondleiding op
zorgboerderij
met moeder,
zus en NWG .
Voelt goed.
Clara blijft een
nacht slapen.

feb. – sept.’ 20:
Medicatie wordt
bijgesteld. Veel
blijkt niet nodig.
Clara waardeert
gesprekken met
psycholoog op
boerderij.
Onderst.
Buurtzorg T.

September 2020

jul.’19- dec.’19
jul.’19 t/m dec.’19
jul. ‘19 t/m jun.’ 20

NWG zoekt traumaverwerking (4 uur) en rouwverwerking (3 uur): €528,29 instellingen benaderd door NWG: 36 uur x € 75,- = € 2700,7 instellingen bezocht door NWG en naasten. Bij 2 bezoeken was ook zorgconsulent aanwezig (5 uur):24 uur x € 75,- = € 1800,- en
5 x €65,- = €325,-

aug. ‘19:
Bewind voering gaat over
naar zus. NWG heeft
hierover overleg met
collega sjd’er:
2 uur NWG = 2x €75,+ 1 uur sjd’er x €75,-=
totaal €225,-

Situatie sept. ‘20:
• Clara woont op zorgboerderij
• Intensieve begeleiding
• Gaat goed met Clara
• Contact tussen zus en NWG alleen nog wanneer
nodig
• PGB is nog niet rond (Crisisopvang met
zorgboerderij zijn hier sinds febr.’20 mee bezig)
• Zorgboerderij vindt: ‘ondersteuning Buurtzorg T. is
heel goed’

29 okt.’19:
Overleg met oude
zorgaanbieder
(voormalige woonplek)
met zus, NWG,
crisisopvang, 2,5 uur x
€75,- = €188,-

nov.’19 –jan.’20:
NWG regelt
lotgenotengesprek voor
moeder, 1a uur: €75,-

Kostenoverzicht:
• Inzet NWG: €6791,- (incl. kosten zorgconsulent, optelsom
bedragen hierboven).
• Op basis tijdregistratie NWG: 108 uur totaal x €75,- = €8100,-.
Hierbij zitten ook de extra uren voor pilot/monitoring (Partoer)
• Verblijfskosten per dag in crisisopvang: 19 jul.’19 tot feb.’20 = ±
200 dagen x €237,- p/dag = €47.400,- excl. intensieve
behandeling (behandelkosten niet ontvangen van aanbieder).
• Zorgboerderij verblijf vanaf feb.’20 tot heden : €250,- p/dag x
ongeveer 8 mnd. (240 dagen)
• Bijkomende kosten begeleiding Buurtzorg T en maandelijks
gesprek psycholoog €50,- p/dag (vanaf febr. Heden)

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

nov.’19:
Intakegesprek zorgconsulent
SHL. NWG en zus aanwezig.
NWG: 4 uur x €75,- = €300,Zorgconsulent SHL: 4 uur x
€65,- = €260,-

Mei ‘20-sept.’20:
NWG regelt mentor om
zus te ontlasten: 9 uur x
€75,- = €675,-

Maatschappelijke opbrengsten NWG:
• NWG is steun voor moeder en zus
• De wens woonsituatie is bereikt: kleinschalig met
dieren. Uitspraak zus: ‘Zonder NWG was dit
nooit gelukt en waren wij zwaar overbelast
gebleven.’
• Clara gebruikt minder medicatie en zit goed op
haar plek bij de huidige woonvorm.
• Clara maakt geen gebruik meer van crisisopvang
plek
• Er is ruimte voor nazorg van NWG
(advies/ondersteuning)

9

Beginsituatie: Clara is 30 en heeft een moeder en zus. Ze heeft een verstandelijke beperking maar hoge woordenschat waardoor ze vaak wordt overschat. Heeft trauma
(overlijden vader), kan vrolijk zijn, lief maar ook agressief (niet naar mensen). Ze leeft in eigen wereld en snapt wereld niet. Dol op dieren. Clara heeft 15 jaar bij een grote
zorgaanbieder gewoond op verschillende plekken. In de winter ‘19 ging het daar niet goed met haar. Ze werd veel alleen gelaten, geen dagbesteding, geen goede
begeleiding volgens zus. Clara gebruikte haar medicijnen niet en was suïcidaal. Vertrouwen in de zorgaanbieder was weg bij naasten. Zus en moeder hebben Clara
weggehaald bij de zorgaanbieder en ze is bij zus in huis gekomen. Na een half jaar ging dat niet meer ‘ze had een reset nodig’ aldus zus. Begin jul. ‘19 is Clara geplaatst in
een crisisopvang. Zus heeft veel organisaties benaderd om hulp te vragen voor Clara (nieuwe woonplek). Begin jul. ‘19 in contact met MEE.
Referentiescenario zonder NWG

Clara

Zonder inzet NWG

Gebeurtenissen

‘Zonder inzet NWG
was Clara in
crisisopvang niet perse
achteruitgegaan’. De
zorg was goed in de
crisisopvang aldus
zus. Zorg voor vinden
van vervolgplek was
heel groot.

Zus en moeder
waren ten einde raad
geweest. Ten koste
van henzelf en van
tijd voor Clara. ‘Hoe
hadden ze ooit zelf
een woonplek
kunnen vinden?’

crisisopvang: ‘Grote
kans dat ze dan nog
steeds hier was
geweest. Wij hebben
geen tijd om te
zoeken. ‘Wijkteam
ingeschakeld?’

Alle professionals
achten kans groot
dat Clara nog steeds
in crisisopvang had
gezeten gezien
complexiteit casus.

Juli 2019

Wijkteams doen complexe
vragen niet. WLZ
consulent MEE weinig
‘ruimte’ voor complexe
casuïstiek. Zeker
geen tijd voor nazorg.

September 2020

Activiteiten

Wijkteam had MEE
ingeschakeld (WLZ
consulent

Mogelijke situatie september 2020:
• Clara nog in crisisopvang
• Of Clara langer in crisisopvang omdat WLZ
consulent later was betrokken
• fam. zwaar belast

Clara zat nog/langer in
crisisopvang
Crisisopvang had
waarschijnlijk Wijkteam
ingeschakeld.

Mogelijke Kosten bij scenario zonder NWG:
• acht maanden langer in crisisopvang.
Verblijfskosten acht maanden €59.250,- (excl.
intensieve behandeling)
• Of langer in crisisopvang door latere
betrokkenheid MEE en minder beschikbare tijd
om geschikte plek te vinden. Kosten niet in te
schatten
• Uren van Wijkteam en consulent MEE

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

Genoemd door betrokkenen:
‘dan hadden we deze plek niet gevonden’ (zus)
‘dan was er bij een plaatsing’ geen nazorg
Geweest’ (NWG)
‘Van Kastje naar de muur was doorgegaan’ (zus)
‘mijn moeder was er aan onderdoor gegaan’ (zus)

10

Opbrengsten van de ondersteuning door de netwerkgids voor Clara:
•
•

•

•
•

Dankzij de inzet van de netwerkgids is een ‘zeer passende plek’ gevonden, aldus de
naaste(n).
Weliswaar was de zorg in de crisisopvang goed, maar dit was geen permanente plek
aldus de naasten. De druk om een geschikte woonplek te vinden vonden zij psychisch
zwaar en tijdrovend. ‘Gelukkig is hier een einde aan gekomen en kunnen wij er weer
voor Clara zijn’ (zus).
Clara is dol op de dieren van de zorgboerderij en heeft een dagbesteding (ze wordt
niet meer alleen gelaten). Ze is minder agressief en is enthousiast als ze bezocht
wordt door naaste(n).
Als het een keer wat minder met Clara gaat, weet iedereen om haar heen beter hoe
hier mee om te gaan.
Moeder voelt zich ‘ontlast’ en Clara gaat één keer per drie weken op bezoek bij haar.

Uit het referentiescenario is naar voren gekomen dat zonder netwerkgids:
•
•

•
•

Clara langer in de crisisopvang zou hebben gezeten.
De naasten psychisch zwaarbelast zouden zijn gebleven: ‘we zouden ten einde raad
zijn geweest’. De psychische druk om een geschikte woonplek voor Clara te vinden
was enorm.
De zorg in de crisisopvang was weliswaar goed, maar Clara was veel onrustiger dan
ze nu is.
Deelnemers aan de sessie achten het zeer aannemelijk dat ze er mogelijk nog steeds
zou hebben gezeten (tot 360 dagen crisisopvang extra). Hierbij horen hogere kosten
dan een verblijf bij de huidige zorgaanbieder.

3.2.

Inzet De Effectencalculator: het verhaal van Bob8

In de overzichten op de volgende pagina’s wordt het verhaal van Bob weergegeven. De
netwerkgids raakt betrokken bij Bob in september 2019 en het verhaal loopt door tot het
moment van de sessie in september 2020.
In het tweede overzicht is het scenario weergegeven dat volgens de deelnemers het meest
waarschijnlijke scenario is als de netwerkgids niet bij Bob betrokken was geraakt.

8

Bob is een gefingeerde naam

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

11

Bob

Beginsituatie: Bob is een 17-jarige jongen en woont vanaf 2018 in een jeugdbehandelcentrum (jbc). Overdag school en stage, rest van de tijd verblijf in jbc. In de
weekenden vaak naar huis (ouders). Dit alles vanuit de Jeugdwet gemeente. Vader omschrijft Bob als: ‘ziet er gewoon uit, kan heel angstig zijn kan slecht in zijn vel zitten’.
Heeft 1 op 1 begeleiding nodig. In deze periode ging het redelijk goed met Bob. Bob wordt 18 begin mrt.’20 en het jbc geeft aan dat hij dan weg moet (reden 18 jaar
worden). Onduidelijk wat geschikte plek en indicatie is. Dossier niet op orde. Jul.’19 aanmelding bij jeugdteam gemeente. Bij eerste screening dossier: onvolledig dossier om
mogelijkheden WLZ te bepalen. NWG komt in beeld.
Startvraag: is WLZ op zijn plaats en wat is een geschikte woonplek voor Bob als hij 18 wordt.

Aanpak met NWG

Gebeurtenissen
sept.- nov. ‘19:
Duwen en
trekken om
gegevens
dossier op te
halen voor
NWG bij jbc.
Ouders kwamen
ook niet verder.

sept.’19:
Nieuwe
orthopedagoog
bij jbc geeft aan
dat ze niet goed
weet wat ze
moet
vastleggen voor
goed beeld van
Bob

okt .‘19:
Aanmelding
vanuit jbc was
summier.
Diagnostiek
ontbrak. Was
wel nodig voor
indicatiestelling

okt ‘19:
CCE betrokken.
Normaal kijken
die inhoudelijk
mee. Nu
procesmatig:
hoe wordt
dossier
compleet.

nov. ‘19:
NWG ontvangt
mail van
zorgboerderij
voor plek.
Aanvankelijk
voor andere
cliënt, maar
NWG dacht
gelijk aan Bob

dec. ‘19:
Ouders
bezoeken
zorgboerderij.
Zijn erg
positief.

dec.’ 19:
Ouders
kijken ook
nog op
andere
locatie.

jan. –apr .‘20:
Veel gesteggel
tussen oude en
nieuwe
woongemeente
over wie gaat
betalen.

feb. - mrt .‘20:
Ouders kiezen
voor plaatsing
Bob op
zorgboerderij.
Bob verhuist
hier op 10 mrt
naartoe. Gaat
de eerste weken
heel goed.

September 2019
Activiteiten

sept.’19:
Overleg NWG en
orthopedagoog
jbc waarmee
wordt besloten
CCE te vragen
voor hulp: 7 uur
x €75,- = €520,-

mrt. ‘20:
Door corona
valt
dagbesteding
weg. Is zwaar
voor B. ‘Valt
terug in
gedrag’.

Jun.- Sept.’ 20:
Bob krijgt
mentor in juni.
Deze valt in
sept helaas al
uit. NWG blijft
wel betrokken.

September 2020
mrt. ‘20- aug. ‘20: wekelijks telefonisch contact NWG met ouders en zorgboerderij: 20 uur x €75,- = €1500,-

sept.‘19:
Telefonisch/mail
contact NWG en
psycholoog jbc
om stukken voor
indicatieaanvraag
te verzamelen: 3
uur x €75,- =
€225,-

sept.’19:
Veel telefoontjes
richting jbc door
NWG om inzage
te krijgen in het
dossier. Ook veel
contact met
ouders: 25 x
€75,- = €1875,-

Eindsituatie september 2020:
• Bob woont op zorgboerderij.
• Bezig met plan maken voor dagbesteding en
vervoer
• Meer financiering wordt aangevraagd voor
meer 1 op 1 begeleiding (veel meerkosten
bovenop reguliere begeleiding)
• Indicatie nu 5GGZ-C ZZP5
• Het gaat weer iets beter met Bob. Hij is iets
minder angstig en begint weer wat beter in
zijn vel te zitten.

sept.-okt.’19:
NWG bezoekt
ouders om te
helpen met
invullen
formulieren:
Wajong zorg
verzekering en
bewindvoering: 6
uur x €75,- =
€450,-

5 nov.’19:
sessie met jbc, NWG
en CCE. Plan van
aanpak wat er nodig
is voor compleet
dossier voor
indicatieaanvraag.
5 uur x €75,- =
€375,-

dec.’19-feb.’20:
NWG regelt
plaatsing
zorgboerderij. 4
bezoeken, 9
contactmomenten,
22,5 uur x €75,= €1688,-

Kostenoverzicht:
• Inzet NWG: €9596,- (optelsom bedragen hierboven, behalve
aanvraag GGZ-W3)
• Op basis tijdregistratie NWG: 133 uur totaal x €75,- =
€9975,• Verblijfskosten per dag jbc berekenen we niet i.v.m.
overgang jeugdzorg – WLZ.
• Verblijfskosten zorgboerderij: €73.900,- (incl. dagbesteding
(jaarlijks).
• Meerkosten voor extra begeleiding bovenop reguliere
begeleiding (9.30-16.30) eerste 3 maanden €6570,- in
Jun.’20: 181 uur extra begeleiding x €15, p/uur= €2724,-

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

jan.’20:
NWG doet vast
aanvraag voor
indicatie (GGZW3) in 2021,
overleggen,
telefoontjes: 26
uur x €75,- =
€1950,-

6 feb.’20:
NWG, ouders
kiezen voor
plaatsing
zorgboerderij.
Overleg 3,5 uur x
€75,- = €263,-

mei –sept.’20:
Extra financiering
aanvragen 1 op 1
begeleiding.
NWG, ouders en
zorgboerderij:
Inzet NWG: 10
uur x €75,=€750,-

Maatschappelijke opbrengsten:
• NWG heeft ouders tientallen uren bespaard die ze nu aan
Bob konden besteden aldus ouders.
• Zorgboerderij verwacht 40/50 uur minder uren te hebben
ingezet door inzet NWG.
• Met Bob gaat het niet per se veel beter door alle
veranderingen. Meegespeeld hebben; wegvallen
dagbesteding door corona, wegvallen persoonlijke
begeleiding en de verandering an sich. Het was een feit dat
hij het jbc moest verlaten omdat hij 18 werd. Er is
vertrouwen dat het goed komt met Bob bij huidige
zorgaanbieder (bij naasten en professionals)

12

Bob

Beginsituatie: Bob is een 17-jarige jongen en woont vanaf 2018 in een jeugdbehandelcentrum (jbc). Overdag school en stage, rest van de tijd verblijf in jbc. In de
weekenden vaak naar huis (ouders). Dit alles vanuit de Jeugdwet gemeente. Vader omschrijft Bob als: ‘ziet er gewoon uit, kan heel angstig zijn kan slecht in zijn vel
zitten’. Heeft 1 op 1 begeleiding nodig. In deze periode ging het redelijk goed met Bob. Bob wordt 18 begin mrt.’20 en het jbc geeft aan dat hij dan weg moet (reden 18
jaar worden). Onduidelijk wat geschikte plek en indicatie is. Dossier niet op orde. Jul.’19 aanmelding bij jeugdteam gemeente. Bij eerste screening dossier: onvolledig
dossier om mogelijkheden WLZ te bepalen. NWG komt in beeld.
Referentiescenario zonder NWG

Zonder netwerkgids

Gebeurtenissen

sept.’20:
Ouders hadden weinig
tijd om ook nog voor Bob
te zorgen. ‘We zouden
voornamelijk met
administratie bezig zijn
geweest’.

sept.’19- sept.’20:
Ouders: ‘Dan zouden we
nog vaker van het kastje
naar de muur gestuurd
zijn’

sept.’19 – jan.’20:
De mentale belasting
voor ouders was enorm.
Dossier niet op orde en
geen duidelijkheid waar
Bob heen zou gaan op
zijn 18e. Er was geen
regie en actie vanuit jbc
voor vervolgplek

jan’20:
cliënt ondersteuner WLZ
had MEE
Ingeschakeld. Geen
tijdige plek gevonden
en/of geen geschikte plek

September 2019

jan.’20:
Clientondersteuner WLZ
was aan de slag gegaan
met dossier Bob en
zoeken plek. Had dan
veel minder tijd (later
ingeschakeld)

September 2020

Activiteiten

sept.’20:
Casus zou dan formeel bij gemeente blijven
liggen en opgepakt zijn door cliënt
ondersteuner van MEE vanaf jan. ‘20

Mogelijke situatie sept. ‘20:
• Jbc was duidelijk Bob moest weg in mrt. ’20
• Cliënt ondersteuner MEE/sociaal Wijkteam
zouden dit samen opgepakt hebben. Start
was later geweest

mrt. ’20
Bob wordt 18 jaar. Jbc kan formeel Bob
niet wegsturen. Alle activiteiten zouden
wel stoppen.

Kostenoverzicht
Bob moest weg bij jbc i.v.m. bereiken
leeftijd van 18 jaar. Nood was hoog
indicatie/dossier niet op orde. Kosten….?

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

jan.– sept.’20
Zorgboerderij zou ongeveer 45 uur tijd
nodig hebben gehad om financiering
rondom plaatsing te regelen.

Genoemd door betrokkenen
• ‘Hadden wij als ouders heel veel tijd in administratie moeten
steken ten koste van tijd voor Bob’
• ‘door minder tijd voor zoeken, kans groot dat Bob op andere
plek had gezeten waar iedereen minder tevreden mee zou zijn
geweest’ (naasten en professionals)

13

Opbrengsten van de ondersteuning door de netwerkgids voor Bob:
•

•
•
•

De netwerkgids heeft veel tijd geïnvesteerd om samen met ouders/professionals de
diagnostiek op orde te krijgen, indicatie te verkrijgen die (nog verder) passend
gemaakt moest worden en de zaken te regelen die geregeld moeten worden als
iemand 18 wordt.
Bob zit op een ‘goede plek’ sinds zijn 18e. Hij moet erg wennen aan de ‘verandering’,
maar het gaat steeds beter met hem.
Ouders en nieuwe zorgaanbieder zijn zeer ‘ontlast’ door ondersteuning van de
netwerkgids, zodat zij zich meer konden richten op de inhoudelijke zorg voor Bob.
De ouders voelen zich erg gesteund door de netwerkgids: ‘ze heeft ervoor gezorgd
dat wij veel minder stress hebben/hebben gehad’.

Uit het referentiescenario is naar voren gekomen dat zonder netwerkgids:
•
•
•

•

De gemeente niets kon met de aanmelding (onvolledig m.b.t. indicatiestelling/te
complex).
Ouders zelf heel veel tijd/energie in administratie/regelen hadden moeten steken. Dit
was ten koste gegaan van tijd voor Bob en ten koste van henzelf.
De Cliëntondersteuner WLZ formeel vanaf januari ’20 aan deze casus had kunnen
werken samen met gemeente. Minder tijd voor het zoeken naar een geschikte woonplek
en zeer de vraag of er dan tijdig een ‘geschikte’ plek was gevonden.
Dat Bob mogelijk langer bij het jeugdbehandelcentrum had moeten zitten zonder
activiteiten (na zijn 18e verjaardag zouden de activiteiten in het jeugdbehandelcentrum
zijn gestopt).

3.3.

Inzet De Effectencalculator: het verhaal van Anna 9

In deze paragraaf is het verhaal Anna in beeld gebracht. De netwerkgids raakt betrokken
bij Anna in oktober 2019 en het verhaal loopt door tot het moment van de sessie (inzet
effecten calculator) in september 2020.

9

Anna is een gefingeerde naam

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

14

Beginsituatie: Anna is een dove vrouw van 43 jaar met een verstandelijke beperking en sterk disharmonisch profiel. Ze heeft op veel verschillende woonvormen gewoond,
want niets leek passend. Sinds 2015 woont ze bij een zorgaanbieder in een besloten setting. Ze woont hier vrijwillig. Anna heeft soms psychoses en kan agressief zijn. Ze
heeft moeite haar impulsen te bedwingen. Ze is negatief over haar huidige woonplek en wil hier weg. Ze heeft geen contact met medebewoners en heeft moeite
vriendschappen te sluiten. Moeder en zorgaanbieder verschillen in visie wat Anna haar capaciteiten/mogelijkheden zijn. Communicatie tussen moeder en zorgaanbieder
verloopt slecht. Startvraag NWG: hulp bij communicatie tussen moeder en zorgaanbieder en zoeken naar een geschikte vervolgplek voor Anna.

Anna

Gebeurtenissen
okt.’19:
Anna voelt zich
ongelukkig en uit
zich steeds
negatief over
woonplek. Ze wil
hier weg.

Aanpak met NWG

okt.’ 19:
moeder voelt zich niet
gehoord door
zorgaanbieder. Anna ook
niet. Moeder heeft een
andere visie op
behandeling. ‘Anna kon
vroeger veel
meer’(moeder)

okt.’19:
‘ Lastig dat
moeder
zaken regelt voor
Anna zonder
overleg met
begeleiding’.
b.v. sollicitatie
(zorgaanbieder)

nov.’19:
Zorgaanbieder
laat foto’s zien
wanneer het wel
goed gaat met
Anna.
Anna is ook vaak
tevreden.

Vanaf nov.’19:
Door foto’s en
tweewekelijkse
update wordt
communicatie
tussen moeder
en zorgaanbieder
beter.

jun. ‘20.
OPaZ wordt
betrokken. Korte
lijntjes met
ministerie. Fijn
voor dove
doelgroep.
Moeder voelt zich
gehoord.

1 Oktober 2019

29 September 2020
•

Activiteiten

•
•
•
okt.’19:
Eerste contact
tussen
moeder, Anna
en NWG:
2 uur x €75,= €150,-

okt.’19:
NWG,
moeder,
zorgaanbied
er maken
plan van
aanpak:4
uur x €75,= €300,-

sept. ‘20
Moeder ziet steeds vaker dat
Anna ook goede momenten heeft
bij zorgaanbieder. Moeder gaat
minder vaak zelf opzoek naar
alternatieve behandelingen

Vanaf nov.’19 – sept.’20: tweewekelijkse update tussen moeder en NWG. NWG heeft tijd moeder nut van behandelingen en beslissingen uit te leggen. Zo
ontstaat langzamerhand minder ruis tussen zorgaanbieder en moeder, in totaal: 20 telefoontjes x 1,5 uur = 30 uur x €75,- = 2250,okt.’19 – sept.‘20: 7 huis en/of kantoorbezoeken: Moeder en NWG, 2,5 uur per keer = 17,5 uur x €75,- = €1313,okt.‘19 – sept ‘20: Contacten NWG met diverse zorgaanbieders (incl. aanmelding bij een locatie): 40 uur x €75,- = €3000,okt’ 19: verdiepen in dossier, documenten opvragen: 8 x €75,- = €600,-

nov.’19:
Rondleiding NWG
bij dagbesteding
en zorgplan
bespr.:NWG,
moeder, maatschappelijk werker,
coördinator,
psychiater,
orthopedagoog:
7 uur x €75,= €525,-

Eindsituatie september 2020:
• Betere communicatie over behandeling
tussen moeder, Anna en zorgaanbieder
• De wens van Anna staat meer centraal
• Rust moeder heeft positieve invloed op
welbevinden van Anna
• NWG goede ondersteuning voor moeder
• Nieuwe locatie gevonden bij zorgaanbieder, maar
wachtlijst bedraagt zes jaar
• Wordt verder gezocht of op een locatie een plek
voor Anna geschikt te maken is.
• Moeder: ‘ze kan ook niet meer bij mij wonen’

feb.’20:
Overleg NWG
en maatschappelijk werker
zorgaanbieder.
Lijst met passende plekken
maken:
5 uur x €75,= €375,-

mrt.’20:
Zorgplan
bespr.:NWG,
moeder, maatschappelijk
werker,
coördinator,
psychiater,
orthopedagoog.
1,5 uur x €75,- =
€113,-

Mei ’20:
OPaZ
betrokken:
10 uur x €75,= €750,(voorber.+
advies)

Jun. ‘20:
CCE
betrokken:
6 uur x €75,= €450,-

Kostenoverzicht:
• Inzet
NWG:€13.989,(optelsom
bedragen
hierboven).
• Op basis tijdregistratie NWG: 198 uur totaal x €75
= €14850 geschreven voor deze casus (verschil
pilot tijd)
• Verblijf zorgaanbieder incl. behandeling: €400,euro per etmaal: 13 maanden x 30 dagen x €400
= €156.000,-

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

aug.’ 20:
Afspraak
moeder, NWG,
Zorgaanb.,
6 uur x €75,= €450,-

sept.’20:
telefonisch
overleg NWG,
CCE en OPAZ:
2,5 uur x€75,= €188,-

Sept.’20:
Intake gesprek
zorgaanb.,
NWG, moeder:
3 uur x €75,= €225,-

sept.’20:
Tel.
Zorgplanbespr.
Moeder,
zorgaanbieder,
NWG,
4 uur x €75,= €300,-

Maatschappelijke opbrengsten:
• NWG ondersteuning voor moeder, maar ook voor
zorgaanbieder.
• Korte lijntjes ministerie. Nieuw aanbod voor deze
doelgroep is hard nodig. Is duidelijk gemaakt
(zeggen professionals).
• ‘Voor dove mensen met beperking is geen
passend aanbod of alleen met hele lange
wachtlijst’ (allen)

15

Scenario 1 zonder NWG

Anna

Beginsituatie: Anna is een dove vrouw van 43 jaar met een verstandelijke beperking en sterk disharmonisch profiel. Ze heeft op veel verschillende woonvormen gewoond,
want niets leek passend. Sinds 2015 woont ze bij een zorgaanbieder in een besloten setting. Ze woont hier vrijwillig. Anna heeft soms psychoses en kan agressief zijn. Ze
heeft moeite haar impulsen te bedwingen. Ze is negatief over haar huidige woonplek en wil hier weg. Ze heeft geen contact met medebewoners en heeft moeite
vriendschappen te sluiten. Moeder en zorgaanbieder verschillen in visie wat Anna haar capaciteiten/mogelijkheden zijn. Communicatie tussen moeder en zorgaanbieder
verloopt slecht. Referentiescenario’s zonder NWG

okt.’19-sept.’19:
Contact tussen
moeder en
zorgaanbieder
verslechterd

okt.’19 - sept.’20:
Mogelijk haalt
moeder Anna weg
bij zorgaanbieder
en neemt haar in
huis

okt.’19sept.’19:
Geen second
opinion/uitstroo
mplan gemaakt

okt.’19-sept.’20:
Bij moeder: Anna stopt
met medicatie en krijgt
vaak psychoses. Ze
vormt een gevaar voor
zichzelf en anderen

okt.’19 - sept.’20:
Moeder kan zorg
niet aan en dit
escaleert.

okt.’19-sept.’20:
Wordt niet gezocht
naar passende plek
bij een passende
zorgaanbieder

Mogelijke Kostenoverzicht:
• Plaatsing terug bij zorgaanbieder
• 400,-(incl. behandeling) met
mogelijke onderbreking
• Extra medische kosten …

Mogelijke situatie sept 2020
• Verslechterde communicatie tussen
moeder en zorgaanbieder.
• Weer terug bij deze zorgaanbieder
of nog steeds bij deze
zorgaanbieder.
• Geen zicht op vervolgplek

okt.’19 - sept.’20:
Anna terug naar
zelfde
zorgaanbieder

Scenario 2 zonder NWG

1 Oktober 2019
okt.’19-sept.’19:
Contact tussen
moeder en
zorgaanbieder
verslechterd

okt.’19 - sept.’20:
Moeder haalt Anna
weg bij
zorgaanbieder en
neemt haar in huis

okt.’19-sept.’19:
Geen second
opinion/uitstroom
plan gemaakt

okt.’19 - sept.’20:
Moeder kan zorg
niet aan en dit
escaleert met
agressie. Anna
krijgt justitiële
maatregel

Genoemd door betrokkenen
‘Geen andere plek dan bij deze
zorgaanbieder voor haar te vinden’

29 September 2020
okt.’19-sept.’20:
Anna stopt met
medicatie en
krijgt vaak
psychoses. Ze
vormt een
gevaar voor
zichzelf en
anderen

okt.’19-sept.’20:
Wordt niet
gezocht naar
passende plek
bij een passende
zorgaanbieder

okt.’19 - sept.’20:
Crisisplaatsing bij
zorgaanbieder. Nu
gedwongen
opname (justitiële
maatregel)

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

Okt.’19 – sept.’20:
Situatie bij moeder
loopt uit de hand.
Anna wordt
agressief en wordt
opgepakt door
justitie. Justitiële
maatregel voor
Anna.

Mogelijke Kostenoverzicht
• Kosten justitieel traject: … ?
• Plaatsing terug bij zorgorganisatie
• Vanaf moment plaatsing 400,• (incl. behandeling) per dag.
• Extra medische kosten

Genoemd door betrokkenen
‘ kans aanwezig via justitiële
maatregel terug bij ons gekomen en
dan niet meer vrijwillige opname’
(zorgaanbieder)

Mogelijke situatie sept 2020
• Geen zicht op geschikte locatie
• Via moeder terug toch naar
huidige zorgaanbieder
• Een zeer stressvol jaar voor
moeder en Anna.
• Anna ontregelt door medicatie stop
• Gedwongen opname

16

Opbrengsten van de ondersteuning door de netwerkgids voor Anna:
•
•
•

•
•
•

Door inzet van de netwerkgids is er een geschikte vervolgplek voor Anna gevonden.
Ze is aangemeld (wachtlijst is naar schatting circa 6 jaar).
De communicatie tussen moeder en zorgaanbieder is verbeterd.
Moeder heeft meer acceptatie dat de plek waar Anna zit ‘voor nu’ goed is. Moeder
regelt geen activiteiten/sollicitaties meer voor Anna zonder overleg met de
zorgaanbieder. Ze begrijpt dat dit voor Anna’s welbevinden niet goed is (het leverde
Anna veel stress op en dit uitte zich in negatief gedrag).
Er is meer begrip en georganiseerd overleg tussen alle betrokkenen.
De verbeterde communicatie heeft een positieve invloed op het gedrag van Anna.
Anna is positiever en ‘speelt mensen minder tegen elkaar uit’.
Anna zit nu nog bij dezelfde zorgaanbieder en de kosten (€ 400,- per dag incl.
behandeling) gaan door. Ze staat ingeschreven voor een geschikte plek en parallel
hieraan loopt een traject in samenwerking met OPaZ (Programma Ondersteuning
Passend Zorgaanbod) om een structurele woon-/zorgoplossing voor Anna te creëren.

Uit het referentiescenario is naar voren gekomen dat zonder netwerkgids:
•

•

Het zeer waarschijnlijk is dat Anna door moeder naar ‘huis’ was gehaald. De
professionals en netwerkgids achten de kans zeer groot dat ze dan of via een
justitiële maatregel of via crisisplaatsing weer naar dezelfde zorgaanbieder was
gegaan (besloten setting).
Het met Anna niet goed zou zijn gegaan. Ze zou haar noodzakelijke medicatie
niet/slecht innemen en hierdoor zou er een sterke toename zijn van agressief gedrag
bij haar.

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet Netwerkgidsen, 22-10-2020

17

4. Samenvatting en conclusies
Door de Effectencalculator in te zetten hebben we de verhalen gereconstrueerd van Clara,
Anna en Bob. Drie deelnemers aan de pilot Netwerkgids.
De verhalen geven inzicht in de (maatschappelijke) kosten en baten van de inzet van
netwerkgidsen. Samengevat ontstaat het volgende beeld:
Clara

Bob

Anna

Inzet van de netwerkgids
Ureninzet NWG

108

133

198

Kosten (à €75/uur)

€ 8.100

€ 9.975

€ 14.850

Hulpvraag aan NWG

Vinden passende
zorgplek voor Clara

Diagnostiek en indicatie
op orde krijgen voor Bob

Communicatie naaste en
zorgaanbieder verbeteren

Vinden passende
zorgplek voor Bob

Vinden passende zorgplek
voor Anna

Opbrengsten/kosten mét ondersteuning van de netwerkgids
Zorg

Passende nieuwe
zorgplek gevonden

Passende nieuwe
zorgplek gevonden

Zorgboerderij met
intensieve begeleiding

Zorgboerderij inclusief
dagbesteding

Zorgkosten

€ 300,- per dag incl.
begeleiding x 365 dg=
€ 109.500, -

€ 73.900/jr.

€ 400,- per etmaal inclusief
behandeling x 365 dg=
€ 146.000, -

Cliënt

Clara is blij met dieren
en mensen om haar
heen

Bob heeft een geschikte
plek. Is nog wel wennen
voor hem ‘al die
veranderingen’ maar het
gaat steeds beter met
hem

Situatie Anna heeft zich
gestabiliseerd bij bestaande
zorgaanbieder

Meer tijd voor Bob in
plaats van administratie
en zoektocht zorg

Communicatie met
zorgaanbieder is verbeterd

Ze gebruikt minder
medicatie en is veel
rustiger geworden

Naaste

Einde aan periode van
zware belasting vanwege
zorgen om goede plek
voor Clara

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

Passende toekomstige
zorgplek gevonden
(wachtlijst 6 jaar)
Voortzetting verblijf bij
bestaande zorgaanbieder

Ze is rustiger, minder
agressief en doet minder
vaak een negatief beroep
op haar moeder

Moeder heeft meer
vertrouwen in
zoektocht/ondersteuning
naar geschikte woonplek
voor Anna

18

Clara

Bob

Anna

Situatie zónder ondersteuning van de netwerkgids
(Op basis van geconstrueerde scenario’s door naaste(n)/zorgaanbieders/netwerkgids)
Zorg

Zorgkosten

Cliënt

Langere voortzetting
crisisopvang en
onduidelijkheid over
vervolgplek

Ontbreken juiste diagnose
en indicatie

Problemen cliënt als
gevolg van ontregeling
medicatie

Langere voortzetting
crisisopvang à €237/dag
exclusief intensieve
begeleiding
(mogelijk wel tot een
jaar langer)

Veel onrust over
woonplek

Kans op kosten i.v.m.
eventuele justitiële
maatregel/delict
Opnamekosten/crisis
omdat Anna thuis wonen
niet gaat en terug moet
naar huidige zorgaanbieder
Lange(re) onzekerheid
over vervolgplek
Weinig aandacht van
ouders die veel zouden
hebben moeten regelen

Naaste

Voortzetting zware
belasting naasten omdat
er geen geschikte
woonplek is gevonden

Geen perspectief op een
passende zorgplek

Naasten veel tijd en
energie kwijt aan
administratie en zoektocht
passende zorgplek

Veel onrust bij Anna
(mogelijk door moeder bij
huidige zorgaanbieder
weggehaald)

Escalatie in communicatie
tussen naaste en
zorgaanbieder

Met deze drie verhalen is een beeld opgehaald dat aansluit bij de beoogde resultaten van
de pilot zoals besproken in hoofdstuk 1.
Alle gesproken naaste(n) en zorgprofessionals hebben zich gesteund gevoeld door de inzet
van de netwerkgidsen. Daarbij werd er ook -over de schotten en grenzen van het
zorglandschap heen- gezocht naar passende oplossingen. Zo is voor de dove Anna OPaZ
ingeschakeld om toch te kijken of er een woonplek geschikt te maken is bij een
zorgaanbieder. Dit traject kost veel tijd, maar zorgt er ook voor dat moeder en Anna er
weer vertrouwen in beginnen te krijgen dat er een geschikte woonplek gevonden kan
worden. Daarnaast werd in dit verhaal duidelijk hoe complex het voor de dove doelgroep
is om een passende zorgaanbieder te vinden. En als deze is gevonden, dan komt ze op een
wachtlijst van 6 jaar.

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

19

In alle drie sessies kwam naar voren dat het; meedenken, creatieve oplossingen zoeken
maar ook een mentale ondersteuning van de netwerkgids als cruciaal werd gezien voor de
situatie ‘nu’ ten tijde van de sessies in september 2020:
•
•

•

•

Uit de verhalen van Bob en Clara zien we dat dankzij de netwerkgids een geschikte
zorgplek gevonden is. Goed passend bij de zorgbehoefte.
Zonder netwerkgids gaven betrokkenen tijdens de inzet van de effectencalculator aan
dat Clara zeer waarschijnlijk veel langer (mogelijk tot op heden) op de crisisplaats zou
hebben gezeten. Nu is door ondersteuning en een intensieve zoektocht samen met
naaste(n) een geschikte plaats gevonden bij een zorgaanbieder waar zij vanaf februari
2020 woont.
Datzelfde geldt voor de achttienjarige Bob, voor wie dankzij de ondersteuning van de
netwerkgids een passende vervolgplek is gevonden is na vertrek uit een
jeugdbehandelcentrum.
Hoewel er voor Anna (nog)geen passende woonplek gevonden is, staat zij dankzij het
ondersteunende werk van de netwerkgids wel op een wachtlijst (6 jaar) voor een
passende plaats. Daarnaast is OpaZ door de netwerkgids ingeschakeld om te kijken of
er een woonplek bij een zorgaanbieder te vinden is die geschikt is te maken voor Anna.

De verhalen van Clara, Bob en Anna sluiten aan bij de uitkomsten van de een-meting van
Partoer. Dankzij de ondersteuning door netwerkgidsen wordt in toenemende mate een
passende oplossing gevonden voor de (variërende, maar complexe) zorgbehoefte van de
doelgroep. Dat geldt ook voor de knelpunten waartegen cliënten en naasten aanlopen in
hun zoektocht naar een passend zorgaanbod. De netwerkgids biedt hen inzicht in het
complexe zorgveld, en de netwerkgids lijkt vanuit deze professionele rol ook meer gedaan
te krijgen bij zorgaanbieders.

Verbetering communicatie tussen naasten en zorgaanbieder
Uit de een-meting van Partoer blijkt dat de ondersteuning van de netwerkgids leidt tot een
substantiële verbetering van de communicatie tussen zorgaanbieders en cliënt/naaste. Er
is in veel gevallen niet alleen sprake van meer communicatie, maar ook van een
verbetering in de manier van communiceren tussen naasten en zorgaanbieders (leidend
tot o.a. meer begrip).
De casus rond Anna is een goede illustratie hiervan. De netwerkgids heeft meegewerkt om
de relatie/communicatie te verbeteren tussen naaste en zorgaanbieder. Alle betrokkenen
waren ervan overtuigd dat zonder deze ondersteuning er een grote kans was geweest dat
de verstandhouding tussen huidige zorgaanbieder en naaste was geëscaleerd. Dit had dan
mogelijk tot gevolg gehad dat de naaste Anna in huis had genomen en dit vrij snel tot een
gevaarlijke situatie voor Anna en haar omgeving had kunnen leiden. In de scenario’s
zonder netwerkgids werd aangegeven dat dit mogelijk tot een justitiële maatregel had
kunnen leiden met gedwongen opname of ze was via een ‘crisisplaatsing’ weer
teruggegaan naar haar huidige zorgaanbieder.

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

20

Naasten ervaren steun van de netwerkgids
Naasten ervaren in grote mate (emotionele) steun van de netwerkgids blijkt uit de
eenmeting van Partoer. De netwerkgids is voor veel naasten een echte
samenwerkingspartner, waarop ze kunnen terugvallen en die hen daadwerkelijk ontlast.
Deze steun betaalt zich uit in een toename van een positief gevoel van welbevinden onder
naasten. Ook ervaren naasten meer rust en vrije tijd dankzij de inzet van de netwerkgids
De drie verhalen van Anna, Clara en Bob sluiten hierop aan:
•
•

•

•

Zowel de naasten van Anna en Clara, als de naasten van Bob ervaren grote steun van
de netwerkgids.
Door die steun geven naaste(n) van Bob aan dat ze in plaats van tientallen uren te
moeten regelen (dossier, zoektocht woonlocatie, administratie) nu ook wat tijd hadden
voor de persoon Bob (in plaats van het dossier Bob).
Voor de naaste van Anna betekent de steun van de netwerkgids dat een stressvol jaar
vol onzekerheid is voorkomen. In plaats daarvan wordt – ondanks de zorg om Anna –
door hen meer rust ervaren.
Ook voor de naasten van Clara heeft de netwerkgids veel betekend ‘zonder haar had
Clara niet op deze plek gezeten en werden wij nog steeds van het kastje naar de muur
gestuurd in onze zoektocht naar een woonplek’ (zus).

Breuer&Intraval – Opbrengsten inzet netwerkgidsen, 22-10-2020

21