Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

29 628

Politie

Nr. 270

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 september 2011
1. Inleiding
Bij de aanbieding van het «Uitvoeringsprogramma Vorming Nationale
Politie» d.d. 31 maart 2011 (Kamerstuk 29 628, nr. 241) deed ik de
toezegging uw Kamer halfjaarlijks te berichten over de stand van zaken.
Dat doe ik bij dezen voor de eerste keer, mede naar aanleiding van het
verzoek van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie van
1 september jl. Tevens zend ik u hierbij het programmaplan dat de
kwartiermaker nationale politie deze zomer heeft opgeleverd1. Daarin zet
hij uiteen langs welke weg hij binnen de door mij gestelde kaders mijn
ontwerpopdracht zal uitvoeren.
2. De belangrijkste resultaten
In de rapportageperiode zijn de belangrijke stappen die we ons hadden
voorgenomen gezet:
– De (beoogde) regioburgemeesters en hoofdofficieren van justitie van
de tien regionale eenheden zijn per 1 mei jl. aangewezen;
– de kwartiermakers korpsleiding en de kwartiermakers voor de
landelijke en regionale eenheden zijn sinds 1 augustus jl. allemaal aan
de slag;
– de nota van wijziging betreffende de nieuwe politiewet is 22 juni jl. aan
uw Kamer aangeboden;
– de kwartiermaker nationale politie heeft zijn programmaplan voor
1 augustus jl. opgeleverd;
– het «Aanvalsprogramma Informatievoorziening Politie 2011–2014» is
gereed.
Onomkeerbare stappen zijn in de afgelopen periode niet gezet en ik zal
daar ook strak aan vasthouden tot het parlement heeft ingestemd met de
wetgeving.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-29628-270
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 270

1

3. Stand van zaken per onderdeel
3.1 Bestuurlijke inbedding
Regionale beleidsplannen
In de transitieafspraken die op 22 februari 2011 overeenkwam met de
korpsbeheerders en de voorzitter van het College van Procureurs-generaal
is vastgelegd dat de regioburgemeesters in overeenstemming met de
hoofdofficieren van justitie van de toekomstige regionale eenheden
voorbereidingen zullen treffen voor het regionale beleidsplan 2012–2014.
Ook is afgesproken dat dit najaar in afstemming tussen het Ministerie van
Veiligheid en Justitie, de regioburgemeesters/het Korpsbeheerdersberaad
en het College van Procureurs-generaal nadere afspraken zullen worden
gemaakt om het regionale beleidsplan tot stand te laten komen. Veel van
de regioburgemeesters hebben in het gebied van de toekomstige regionale politie-eenheid reeds over de regionale beleidsplannen gesproken
met de betrokken partijen. Ten behoeve van de te maken afspraken op
regionaal niveau zou het goed zijn als op landelijk niveau kan worden
gekomen tot procesafspraken die op hoofdlijnen uniformiteit waarborgen
en tegelijkertijd voldoende ruimte voor maatwerk bieden.
Overigens hebben de korpsbeheerders voor de zomer nog een beleidsplan opgesteld op basis van de huidige politiewet. Zoals afgesproken,
zouden de beleidsplannen beperkt van omvang zijn, specifiek ingaan op
de verwezenlijking van de landelijke doelstellingen in 2011 en een doorkijk
geven op de verwezenlijking van de landelijke doelstelling in de jaren
2012–2014.
Versterking lokaal gezag en gemeenteraad
De ontwerpwetgeving biedt belangrijke instrumenten ter versterking van
het lokale gezag en van de positie van de gemeenteraad. Behalve
wetgeving is echter ook de toepassing in de praktijk van belang. Dat is een
eigen verantwoordelijkheid van het lokale bestuur. Ik zie daarbij voor
mijzelf een initiërende en coördinerende rol. Daarom heb ik in overleg met
de betrokkenen, waaronder de Vereniging van Nederlandse Gemeenten,
het Openbaar Ministerie en de regioburgemeesters, het initiatief genomen
voor het instellen van een tijdelijke actiegroep die een aanjagende rol
moet vervullen ter versterking van de posities van het lokale gezag en van
de gemeenteraad. Een eerste stap daarbij is om dit najaar tot een door
alle geledingen gedragen actielijst te komen van trajecten die moeten
worden ingezet en producten en instrumenten die moeten worden
ontwikkeld met daarbij behorende tijdslijnen. Daarna zal de actiegroep de
realisatie van deze acties borgen. Alle betrokken geledingen zullen
bestuurlijk vertegenwoordigd zijn in de actiegroep: de burgemeesters
(NGB), gemeenten (VNG), regioburgemeesters, het Openbaar Ministerie,
de politie (kwartiermaker), gemeentesecretarissen (VGS) en raadsleden
(NVR). Om te borgen dat deze actiegroep van, voor en door lokale partijen
is, wordt de voorzittersrol vervuld door de heer Schneiders, voorzitter van
het Nederlandse Genootschap van Burgemeesters en tevens (beoogd)
regioburgemeester. Het ministerie van Veiligheid en Justitie zal het
secretariaat verzorgen. Op gezette tijden zal ik zelf overleg hebben met de
actiegroep.
3.2 Activiteiten departement
Wet- en regelgeving
De nota van wijziging en het nader rapport betreffende de nieuwe
politiewet zijn op 22 juni jl. samen met het voorstel voor de invoerings- en
aanpassingswet en de bijbehorende nota van wijziging aangeboden aan
uw Kamer. Er is afgelopen maanden tevens gewerkt aan algemene

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 270

2

maatregelen van bestuur (AMvB’s). Deze en volgende maand zullen deze
worden voorgelegd aan de Raad van State voor advies. Tegelijkertijd
wordt gewerkt aan alle benodigde ministeriële regelingen.
In verband met de samenhang acht ik het van belang dat de voorstellen
voor de nieuwe politiewet en de wet herziening gerechtelijke kaart
tegelijkertijd door de Staten-Generaal kunnen worden behandeld en aldus
gelijk kunnen worden gepubliceerd. Hiertoe vindt in de huidige ontwerpen voorbereidingsfase nauwe afstemming plaats tussen beide trajecten.
Aanwijzing van sleutelfiguren in transitiefase
Per 1 mei zijn de beoogde regioburgemeesters van de tien regionale
eenheden aangewezen. Ook is bekend welke hoofdofficieren van justitie
gaan fungeren als «regio-officieren». Per 15 mei is de heer Bouman als
kwartiermaker nationale politie (tevens beoogd korpschef) gestart met de
uitvoering van de hem gegeven opdracht. Vervolgens heb ik, na advies
van de (regio)burgemeesters en het Openbaar Ministerie, de overige drie
kwartiermakers korpsleiding, de tijdelijke landelijke chief information
officer (CIO) en de elf kwartiermakers voor de landelijke en regionale
eenheden aangewezen. In het belang van de continuïteit van de dagelijkse
politiewerkzaamheden en een goede verbinding, is in overleg met de
korpsbeheerders, de voorzitter van het College van Procureurs-generaal,
de korpschefs en de regioburgemeesters besloten dat een aantal
kwartiermakers tevens belast blijft met verantwoordelijkheden op het
terrein van going concern. De gecombineerde taakuitvoering is niet aan
de orde voor leidinggevenden die in een ander deel van Nederland aan de
slag gaan als kwartiermaker dan waar zij nu werkzaam zijn. Alle personen
weten dat van hen rolvast handelen wordt verwacht. Op 29 juni1 en 5 juli
jl.2 heb ik uw Kamer per brief over het vorenstaande geïnformeerd.
Ik heb besloten om geen kwartiermakers aan te wijzen voor de overige
functies in de leiding van de landelijke en regionale eenheden. Deze
functies worden pas na inwerkingtreding van de nieuwe politiewet
ingevuld. Een functie waar momenteel het selectieproces nog voor
gaande is betreft die van kwartiermaker financieel directeur (tevens
beoogd financieel directeur). De financieel directeur zal geen deel uit gaan
maken van de korpsleiding, maar functioneel wel rechtstreeks toegang
hebben tot de korpschef, alsmede tot het ministerie van Veiligheid en
Justitie.
Op 23 juni 2011 heeft een eerste vergadering van de Klankbordgroep
plaatsgevonden met de tien regioburgemeesters, de voorzitter van het
College van Procureurs-generaal, de kwartiermaker nationale politie en de
directeur-generaal Politie. Dit was voor mij een belangrijke startbijeenkomst in de gezamenlijke vormgeving van de nationale politie. Op
12 september heeft met dit gezelschap, aangevuld met de overige
kwartiermakers en een delegatie van de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten, een eerste strategische conferentie plaatsgevonden over de
nationale politie. Het doel was onder meer om een gezamenlijk beeld te
krijgen van de (invulling van de) veranderde en nieuwe rollen in het
nieuwe politiebestel.

1
2

Kamerstuk 29 628, nr. 263.
Kamerstuk 29 628, nr. 264.

VtsPN en ICT
Conform de transitieafspraken van februari, draag ik sinds 1 mei jl. de
verantwoordelijkheid voor de voorziening tot samenwerking Politie
Nederland (vtsPN) en de aansturing van de landelijk CIO van de politie.
Sinds die datum heb ik dus de regie over de ICT bij de politie aan mij
getrokken. Op 23 juni 2011 heb ik uw Kamer alle documenten die zijn
opgesteld ter voorbereiding op de overname van de bestuurlijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 270

3

verantwoordelijkheid, gezamenlijk met mijn reactie op het rapport van de
Algemene Rekenkamer over «ICT Politie 2010», toegezonden1.
In voornoemde brief kondigde ik een aanvalsprogramma aangaande de
informatievoorziening van de politie aan. Dit resultaat, dat in nauwe
afstemming tussen het CIO-office, het ministerie van Veiligheid en
Justitie, de kwartiermakersorganisatie en externe deskundigen tot stand is
gekomen, ontvangt u eveneens vandaag. Voor de inhoud verwijs ik
kortheidshalve naar het stuk zelf en mijn begeleidende brief. Hierin ga ik
ook in op de gevolgen voor de VtsPN.
Personeel
Landelijk Functiegebouw Nederlandse Politie
Besluitvorming over een Landelijk Functiegebouw Nederlandse Politie
(LFNP) is vertraagd. Ik zet in op definitieve besluitvorming nog deze
maand en start van de «LFNP-matching» op medewerkerniveau in het
najaar.
Strategische personeelsplanning – kwantiteit en kwaliteit
De politie moet altijd over voldoende en goed gekwalificeerd personeel
kunnen beschikken. Om dit te ondersteunen, is de Taskforce Instroom
Politiepersoneel2 in het leven geroepen. Zij stuurt op de realisatie van
voldoende nieuwe instroom om de operationele sterkte van 49 500 fte op
peil te houden en brengt advies uit aan het bevoegd gezag over de
kwalitatieve samenstelling van de politie in meerjarig perspectief. Dit
advies kan vervolgens voor de nationale politie dienen als richtsnoer voor
een te voeren strategische personeelsplanning.
Topmanagement
Zoals bekend, is de bedoeling dat met de nationale politie de omvang van
het topmanagement wordt teruggebracht. Nu een eerste ronde achter ons
ligt – de aanwijzing van de kwartiermakers (tevens de beoogde leidinggevenden) – is met ondersteuning van de ABD-Politietop een traject gestart
om degenen wier functie vervalt te begeleiden naar een andere leidinggevende functie binnen dan wel buiten de politie.
Medezeggenschap
Conform de Wet op de ondernemingsraden zullen de medezeggenschapsverkiezingen eerst na inwerkingtreding van de nieuwe politiewet kunnen
worden gehouden. Tot die tijd zal door het departement en de kwartiermaker met de bestaande informele centrale ondernemingsraad i.o.
worden afgestemd over de vorming van de nationale politie.

1

Kamerstuk 29 350, nr. 11.
De Taskforce bestaat uit de portefeuillehouder van het Korpsbeheerdersberaad, de
portefeuillehouder van de Raad van Korpschefs, de voorzitter van het College van
Bestuur van de Politieacademie, het Openbaar
Ministerie en het ministerie van Veiligheid en
Justitie.

Reorganisaties
Het aantal reorganisaties dient tot een minimum te worden beperkt, zo is
vastgelegd in de transitieafspraken. De binnen het ministerie van
Veiligheid en Justitie ingestelde «pre-toetscommissie» heeft tot nu toe 21
reorganisatiemeldingen afgehandeld. Hiervan zijn er elf positief beoordeeld; drie zijn nog in behandeling. Het gaat tot nu toe om kleine
veranderingen of bestendiging van bestaande situaties. De korpsen zijn in
juli per brief herinnerd aan het vooraf melden van reorganisatieplannen,
conform de toezegging door de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
aan uw Kamer op 21 juni 2011.

2

Onderwijs
In de rapportageperiode is in overleg met het ministerie van OCW een
besluit genomen over de wijze waarop de Politieacademie, conform het
Regeerakkoord, in het nieuwe politiebestel wordt gepast. De onafhankelijke kwaliteit van het politieonderwijs zal worden gewaarborgd door een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 270

4

aparte rechtspersoon Politieacademie. Deze rechtspersoon krijgt tot taak
het waarborgen en verzorgen van het politieonderwijs, alsmede een
kennis- en onderzoekstaak. De korpschef krijgt tezijnertijd een belangrijke
rol richting deze rechtspersoon. Immers, het is van groot belang dat de
behoeften van de politie aan onderwijs en onderzoek op adequate wijze
worden vertaald in het onderwijs- en onderzoeksaanbod. De verantwoordelijkheid voor werving en selectie die de Politieacademie thans heeft zal
centraal worden belegd binnen de nationale politie onder verantwoordelijkheid van de korpschef. Opname van de Politieacademie in de nationale
politie zal op een later moment op basis van een separaat wetsvoorstel
plaatsvinden. Ik verwacht dat wetsvoorstel eind dit jaar of begin volgend
jaar in procedure te kunnen brengen.
Ondertussen wordt in opdracht van het departement een business case
uitgevoerd ten behoeve van een effectieve en efficiënte inrichting van het
onderwijs, de kennis en het onderzoek voor de Nederlandse politie. De
uitkomsten hiervan worden meegenomen in het bovengenoemde
wetsvoorstel.
Bekostiging, control en monitoring
Voor de zomer is de junicirculaire verzonden aan de korpsen. Hierin zijn
richtlijnen gegeven voor het opstellen van de begroting 2012 en meerjarenraming in het perspectief van de nationale politie.
Er zal bij de start van de nationale politie een geconsolideerde begroting
voor de nationale politie moeten worden opgesteld, alsook een openingsbalans. Er is deze zomer een «dummy openingsbalans» opgeleverd. Dit
najaar zal mede op basis hiervan een plan van aanpak worden opgesteld
met richtlijnen en aanbevelingen aan de kwartiermaker/korpschef voor het
opstellen van de openingsbalans.
De sturingsrelatie tussen de minister en de korpschef krijgt vorm binnen
de beleidscyclus en de beheerscyclus. Momenteel wordt in overleg tussen
het departement en de kwartiermakersorganisatie gewerkt aan de
ministeriele regelingen betreffende de werking van de beleidscyclus en de
beheerscyclus. Hieronder valt een systeem voor managementcontrol en
monitoring. In dit kader worden afspraken gemaakt over de wijze waarop
de korpschef, naast het opstellen van het jaarverslag en de jaarrekening,
tussentijds rapporteert over financiën, beheersaangelegenheden en
taakuitvoering.
Communicatie
Het departement is in het voorjaar begonnen met nieuwsbrieven over de
vorming van de nationale politie. Inmiddels is de kwartiermaker nationale
politie, in afstemming met de politieorganisatie, ook eigen nieuwsbrieven
gaan uitbrengen. Mede langs deze weg wordt aanvullend op elkaar breed
gecommuniceerd richting de verschillende belanghebbenden.
3.3 Activiteiten kwartiermakersorganisatie
De kwartiermaker nationale politie heeft zoals onder 3.1 vermeld zijn team
van kwartiermakers inmiddels compleet. Rondom de kwartiermakers zijn
zowel op landelijk niveau als bij de toekomstige eenheden ondersteunende teams met een beperkte omvang gevormd.
De kwartiermaker heeft met zijn team van mij één totaalopdracht
gekregen, bestaande uit:
1. opdrachten die zien op het landelijke korps als geheel;
2. een deelopdracht die ziet op de landelijke eenheid/eenheden;
3. een deelopdracht die ziet op de regionale eenheden;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 270

5

4. een deelopdracht betreffende de bedrijfsvoering waaronder het PDC.
De kernopgave voor de kwartiermaker is dat er voor eind 2011 een
inrichtingsplan en een realisatieplan voor de nationale politie zijn
gemaakt. In de aanloop daar naartoe heeft hij, conform afspraak, voor
1 augustus jl. een voorstel opgeleverd voor de wijze waarop de veranderingen worden vormgegeven. Dat betreft het programmaplan dat als
bijlage is bijgevoegd. Voor 1 oktober a.s. doet de kwartiermaker een
voorstel voor het ontwerp van één korps, bestaande uit tien regionale
eenheden, een landelijke eenheid en het politiedienstencentrum (PDC).
Daarnaast zal de kwartiermaker een «dag 1 draaiboek» maken (wat moet
absoluut geregeld zijn voor de start van de nationale politie) en een
communicatieplan voor de realisatiefase.
Op 1 augustus jl. zijn door de kwartiermaker opdrachten verleend voor het
uitvoeren van twee business cases op het terrein van communicatie en
facilitaire zaken. Anders dan aangekondigd in het uitvoeringsprogramma,
wordt op het terrein van huisvesting eerst een inventarisatieonderzoek
uitgevoerd, teneinde beter zicht te krijgen op de totale huisvestingsportefeuille.
Voor een nadere stand van zaken verwijs ik naar het bijgevoegde
programmaplan.
3.4 Activiteiten Inspectie OOV
Op basis van eerdere Inspectie OOV-rapporten is door haar een overzicht
opgesteld van de belangrijkste knelpunten die zijn geïdentificeerd binnen
het regionale bestel. Doel van dat overzicht is om lessen te trekken voor
de inrichting van de nationale politie. Dit overzicht is aangeboden aan de
kwartiermaker Nationale Politie. De in het uitvoeringsprogramma voor
medio 2011 aangekondigde «staat van de politie» verwacht ik dit najaar.
4. Planning
In het Uitvoeringsprogramma van 31 maart 2011 heb ik uw Kamer inzicht
gegeven in de planning voor de vorming van de nationale politie. Het is
nog altijd mijn ambitie dat de nationale politie begin 2012 van start kan
gaan, waarna de organisatie in twee jaar tijd, op basis van het inrichtingsen realisatieplan van de kwartiermaker nationale politie, door de nieuwe
verantwoordelijken fasegewijs wordt opgebouwd. Zoals eerder aangegeven, zal de operationalisering van de bedrijfsvoering in het PDC – en
daarmee het realiseren van besparingen – doorlopen tot na 2013.
Hieronder is een geactualiseerd overzicht opgenomen van de belangrijke
opleveringen tot op heden en die nog in het verschiet liggen in de
voorbereidingsfase tot 2012:
Februari
Maart
Maart
April
April
April
April
Mei

2011 Transitieafspraken tussen minister, korpsbeheerders en OM
Herijkt budgetverdeelsysteem, door minister
Uitvoeringsprogramma naar Tweede Kamer, door
minister
Maartcirculaire naar de korpsen, door minister
Overdrachtsdocumenten betreffende VtsPN, door
korpsbeheerders
Beoordeling van overdrachtsdocumenten VtsPN,
door departementale auditdienst (DAD)
Quick-scan inzake VtsPN (ICT), door DAD
Bekendmaking beoogde regioburgemeesters en
hoofdofficieren van justitie, door minister

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 270

√
√
√
√
√
√
√
√

6

Mei
Mei
Mei
Mei
Juni
Juni

Juni
Juni
Juni/juli

Juli
Augustus
September
September

Overname VtsPN, door minister
Opdracht kwartiermaker nationale politie, door
minister
Aanwijzing kwartiermaker nationale politie, door
minister
Structuur voor medezeggenschap tijdens
transitiefase
Principebesluit positionering Politieacademie in
nieuwe politie- bestel door minister
Nota van wijziging politiewet en voorstel
invoerings- en aanpassingswet verstuurd aan TK,
door minister
Rapport Algemene Rekenkamer inzake ICT met
reactie verzonden aan TK, door minister
Junicirculaire naar de korpsen, door minister
Aanwijzing kwartiermakers nationale korpsleiding
+ CIO en kwartiermakers landelijke en regionale
eenheden, door minister
Knelpuntenanalyse, door Inspectie OOV
Oplevering pilot openingsbalans, door ministerie
Strategische conferentie, door minister
Voortgangsrapportage nationale politie, Programmaplan kwartiermaker en Aanvalsprogramma
Informatievoorziening naar de Kamer, door
minister

√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√
√

√

*******
September
Oktober
Oktober
Oktober
Oktober
Okt/nov
Okt/nov

Okt/nov
November
December
December
December
December
December
December*
December*

Draaiboek «dag 1», door kwartiermaker
Ontwerpvoorstel nationale politie, door kwartiermaker
Plan van aanpak openingsbalans nationale politie,
door ministerie
Business cases communicatie en facilitaire
dienstverlening
Business case onderwijs
Systeem voor managementcontrol en monitoring,
door ministerie
Definitieve uitwerking proces opstellen regionale
beleidsplannen tussen minister, regioburgemeesters en voorzitter College van PG’s
Eerste onderzoek naar de staat van de politie,
door Inspectie OOV
Strategische conferentie, door minister
Afronding inventarisatieonderzoek huisvesting
politie
Inrichtings- en realisatieplan, door kwartiermaker
Communicatieplan, door kwartiermaker
Medezeggenschap centraal voorbereid, door
kwartiermaker
AMVB’s en ministeriële regelingen gereed voor
publicatie, door minister
Nota van wijziging politiewet gereed voor
publicatie, door minister
Invoerings- en aanpassingswet gereed voor
publicatie, door minister

* Tijdsbestek is afhankelijk van parlementaire behandeling.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 29 628, nr. 270

7