BIJLAGE: BEOORDELINGEN DERDE TRANCHE
Inleiding
In Bijlage I van de Procedurerichtlijn is – kort gezegd - bepaald dat een land als
veilig land van herkomst wordt beschouwd wanneer kan worden aangetoond dat
er algemeen gezien en op duurzame wijze geen sprake is van
vluchtelingrechtelijke vervolging, of van foltering of onmenselijke of vernederende
behandeling of bestraffing in de zin van artikel 3 EVRM. Bij deze beoordeling
wordt onder meer rekening gehouden met de mate waarin bescherming wordt
geboden door:
1
2

3
4

De desbetreffende wetten en andere voorschriften van het betrokken land en
de wijze waarop die worden toegepast;
De naleving van de rechten en vrijheden in het EVRM en/of het IVBPR en/of
het anti-Folterverdrag, in het bijzonder met betrekking tot het recht op leven
(artikel 2 EVRM), het verbod van foltering (artikel 3 EVRM), het verbod van
slavernij en dwangarbeid (artikel 4, eerste lid, EVRM) en het verbod om straf
op te leggen zonder dat daaraan een wettelijke bepaling voorafgaat (artikel
7 EVRM);
De naleving van het non-refoulementbeginsel overeenkomstig het Verdrag
van Genève;
De beschikbaarheid van een systeem van daadwerkelijke rechtsmiddelen
tegen schendingen van voornoemde rechten en vrijheden.

In het overzicht hieronder is een beschrijving van de situatie in Algerije, Georgië,
Oekraïne en Tunesië opgenomen. Dit resulteert in een conclusie of de
respectievelijke landen kunnen worden aangemerkt als veilig land van herkomst.
Algerije
Verdragen
Algerije is partij bij de volgende verdragen:
−
Internationaal Verdrag inzake de burgerrechten en politieke rechten en
het daarbij behorende (eerste) Facultatief Protocol;
−
Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende
behandeling of bestraffing;
−
Het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen en het daarbij
behorende Protocol.
Wetten en voorschriften
De grondwet verbiedt discriminatie op grond van geboorte, ras, gender, taal en
sociale status. Volgens het 2015 Human Rights Report van het US State
Department1 worden deze wetten in de praktijk gehandhaafd, hoewel vrouwen te
maken hebben met wettelijke en sociale discriminatie. De grondwet voorziet in
vrijheid van meningsuiting en persvrijheid, maar deze vrijheden werden in de
praktijk ernstig beperkt, onder meer door intimidatie, uitoefenen van informele
druk en door controle op advertentieruimte en drukkerijen. Er zijn berichten over
individuen die werden gearresteerd wegens het kritiseren van de overheid.
De grondwet voorziet in de vrijheid van vereniging en vergadering, maar deze
vrijheden werden in 2014 ernstig beperkt, aldus het US State Department.
De grondwet voorziet in de vrijheid van religie, al wordt de islam als
staatsgodsdienst gezien. Het bekeren van moslims is formeel een strafbaar feit,
maar deze wet wordt in het algemeen niet toegepast.

1

Deze Human Rights Reports zijn te vinden op: http://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/

Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 1

Homoseksuele handelingen zijn verboden in Algerije. Volgens het rapport ‘Statesponsored Homophobia’ van ILGA2 staat er in de Algerijnse Strafwet op
homoseksuele handelingen twee jaar gevangenisstraf. Er zijn geen berichten van
strafrechtelijke vervolging op basis van deze wet.
De grondwet voorziet in het recht op een eerlijk proces, maar de autoriteiten
respecteren niet altijd de wettelijke bepalingen met betrekking tot de rechten van
verdachten. De Hoge Raad van Justitie is verantwoordelijk voor de juridische
discipline en de benoeming van rechters. De President is voorzitter van de Raad.
Volgens het US State Departement was de rechterlijke macht niet onpartijdig en
was er sprake van beïnvloeding en corruptie.
Vervolging of ernstige schade
Internationale en lokale waarnemers melden dat de autoriteiten gebruik maken
van antiterreurwetten en restrictieve wetten om politieke activisten vast te
houden. Het aantal politieke gevangenen en de status van bescherming die aan
hen gegeven wordt is niet bekend. Volgens de autoriteiten gaat het niet om
politieke gevangenen, maar om personen die als individu zijn veroordeeld
vanwege terrorisme. De overheid heeft het ICRC toestemming gegeven deze
gedetineerden op te zoeken.
De wet verbiedt marteling, maar NGO's en lokale mensenrechtenorganisaties
melden dat ambtenaren soms gebruik maken van marteling en mishandeling om
bekentenissen te verkrijgen. Overheidsagenten kunnen hiervoor worden
veroordeeld tot gevangenisstraffen tussen de 10 en 20 jaar, maar er zijn nog
geen veroordelingen bekend. Volgens Amnesty International is op dit gebied
sprake van straffeloosheid.3
Algemene mensenrechtensituatie
Algerije is een republiek met een meerpartijenstelsel waarvan de President wordt
gekozen voor een termijn van vijf jaar. Het US State Department noemt als
belangrijkste mensenrechtenproblemen de beperkingen op de vrijheid van
vereniging en vergadering, gebrek aan onafhankelijkheid bij de rechterlijke macht
en het overdadig gebruik van voorarrest. Er is een verscheidenheid van
binnenlandse mensenrechtenorganisaties actief, met wisselende medewerking of
belemmeringen door de overheid. Enkele organisaties worden niet erkend, maar
wel getolereerd.
Hoewel de grondwet voorziet in gendergelijkheid, zijn er veel wettelijke
bepalingen en traditionele sociale praktijken die discriminerend zijn voor vrouwen
en LHBTI’s. Vrouwen die een aanklacht wegens verkrachting of seksueel misbruik
willen indienen zien daar vaak vanaf vanwege maatschappelijke druk en druk
vanuit de familie.
Homoseksualiteit is sociaal niet geaccepteerd en is strafbaar. LHBTI’s hebben te
maken met sociale discriminatie en LHBTI-activisten lopen verhoogd risico op
bedreigingen vanuit de samenleving en op strafvervolging. Sommige LHBTI’s
komen uit voor hun geaardheid, maar de meesten houden hun geaardheid
verborgen uit angst voor represailles van hun families of pesterijen door
autoriteiten.
Algerije staat op de 76ste plaats op de Fragile State Index 20164 (ter vergelijking:
Finland staat op de 178e en Somalië op de 1e plaats).

2

http://old.ilga.org/Statehomophobia/ILGA_State_Sponsored_Homophobia_2015.pdf
http://www.ecoi.net/file_upload/1226_1456471931_mde2835212016english.pdf
4
http://library.fundforpeace.org/library/fragilestatesindex-2016.pdf
3

Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 2

De Amerikaanse NGO Freedom House heeft Algerije aangemerkt als een ‘niet-vrij’
land waarbij het op een schaal van 1 tot 7 (1 meest vrij en 7 minst vrij) een score
van 6 heeft voor wat betreft ‘political rights’ en een score van 5 voor wat betreft
‘civil liberties’.5
Overige informatie
Aantal eerste asielaanvragen in Nederland:
2015: 41
2016 (t/m augustus): 202
Algerije is door één EU-lidstaat geplaatst op een nationale lijst met veilige landen
van herkomst, namelijk Bulgarije. In Duitsland is momenteel een wetsvoorstel in
behandeling waarin Algerije wordt aangemerkt als veilig land van herkomst.
Conclusie
Uit bovengenoemde informatie komt naar voren dat ten aanzien van Algerije kan
worden aangetoond dat er algemeen gezien en op duurzame wijze geen sprake is
van vluchtelingrechtelijke vervolging, of van een reëel risico op ernstige schade in
de zin van de Kwalificatierichtlijn, met uitzondering van LHBTI’s. In individuele
zaken kan dit anders liggen als het gaat om personen die via de media of internet
kritiek uiten op de autoriteiten. Er is geen sprake van systematische vervolging
van bepaalde groepen in de Algerijnse samenleving. Algerije is partij bij
verschillende mensenrechtenverdragen en heeft wetten en andere voorschriften
die waarborgen bieden, al lijken deze niet altijd te worden nageleefd. Er zijn geen
aanwijzingen dat er sprake is van verwijdering of uitlevering van eigen burgers
naar gebieden in andere landen waar zij worden vervolgd of een reëel risico lopen
op onmenselijke behandeling. Het systeem van rechtsmiddelen biedt waarborgen
tegen schendingen van de rechten en vrijheden, al is de rechterlijke macht niet
volledig onafhankelijk en worden wettelijke bepalingen niet altijd nageleefd.
Op basis hiervan kom ik tot de conclusie dat Algerije kan worden aangemerkt als
veilig land van herkomst, met uitzondering ten aanzien van LHBTI’s. In
individuele zaken dient bijzondere aandacht te worden geschonken aan personen
die via de media of internet kritiek hebben geuit op de autoriteiten.
Georgië
De onderstaande beoordeling heeft betrekking op die delen van het grondgebied
waarover de Georgische autoriteiten effectieve controle uitoefenen.
Een aparte vermelding is noodzakelijk voor de Georgische regio’s Abchazië en
Zuid-Ossetië, die niet onder effectieve controle van de Georgische autoriteiten

The Fragile States Index van de Fund for Peace is een jaarlijkse rangschikking van staten,
gebaseerd op politieke, sociale en economische indicatoren, waarin tot uitdrukking komt hoe
stabiel die staat is en in hoeverre deze aan spanningen onderhevig is. Het is dus geen index
voor, of rangschikking van de mensenrechtensituatie.
5
Freedom House, Algeria country report 2016, https://freedomhouse.org/report/freedomworld/2016/algeria ; Freedom House, Freedom In The World 2016,
https://freedomhouse.org/sites/default/files/FH_FITW_Report_2016.pdf . De publicatie
Freedom in the World 2016 van Freedom House evalueert de mate van vrijheid in 195
landen en 15 grondgebieden in 2015. Ieder land krijgt 2 scores, van 1 tot 7, voor politieke
rechten en burgerrechten, waarbij 1 het meest vrij en 7 het minst vrij is. De twee scores
zijn gebaseerd op 25 indicatoren. Het gemiddelde van de score bepaalt of een land of
grondgebied wordt aangemerkt als ‘vrij’, ‘gedeeltelijk vrij’, of ‘niet-vrij’.
Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 3

staan. De onafhankelijkheid van deze gebieden wordt slechts door vier landen
(Rusland, Venezuela, Nauru, Nicaragua) erkend. Aangezien deze regio’s
nauwelijks toegankelijk zijn voor buitenlandse mensenrechtenwaarnemers, is
onafhankelijke berichtgeving uit deze gebieden schaars. Het is voor Abchazië en
Zuid-Ossetië dan ook niet mogelijk om tot een gefundeerde beoordeling te
komen.
Verdragen
Georgië is partij bij de volgende verdragen:
−
Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden;
−
Internationaal Verdrag inzake de burgerrechten en politieke rechten en
het daarbij behorende (eerste) Facultatief Protocol;
−
Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende
behandeling of bestraffing;
−
Het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen en het daarbij
behorende Protocol.
Wetten en voorschriften
Diverse wetten bevatten antidiscriminatiebepalingen en discriminatie op basis van
onder meer ras, geloof, geslacht of seksuele oriëntatie geldt in het strafrecht als
verzwarende factor. Er is een bij wet ingestelde nationaal ombudsmaninstituut
(Public Defender of Georgia), wiens taak het is de naleving van de mensenrechten
in Georgië te monitoren.
De wet verbiedt praktijken van martelingen en mishandelingen. Desondanks zijn
er berichten van martelingen door politie en van martelingen in detentie. Er zijn
mogelijkheden om dit aanhangig te maken, zij het met wisselend succes. NGO’s
melden dat er vooruitgang is geboekt sinds 2012, maar dat de nieuwe regering
terughoudend is met het onderzoeken van mishandelingen door
gevangenispersoneel en politie.
De grondwet en de wet voorzien in de vrijheid van meningsuiting en vrijheid van
pers, en de burgers in het algemeen zijn vrij om deze rechten uit te oefenen,
alhoewel er wel beschuldigingen zijn dat de regering op sommige momenten niet
afdoende bescherming zou hebben geboden.
De Georgische grondwet voorziet in het recht voor burgers om in actie te komen
tegen schendingen van mensenrechten door de overheid zowel op nationaal als
lokaal niveau. Indien de nationale mogelijkheden zijn uitgeput, bestaat de
mogelijkheid om een zaak voor te brengen bij het Europees Hof voor de Rechten
van de Mens. De grondwet voorziet voorts in een onafhankelijke en onpartijdige
rechterlijke macht in burgerlijke zaken. De Commissaris voor de mensenrechten
van de Raad van Europa meldde dat de vooruitgang in de rechterlijke macht nog
steeds fragiel is.6, ondanks de toegenomen rechterlijke onafhankelijkheid, beter
onderbouwde beslissingen, meer transparantie in de rechtszaal en een
democratisch gekozen Hoge Raad voor de Justitie.
Vervolging of ernstige schade
In 2015 waren er enkele meldingen van willekeurige arrestaties. In enkele
gevallen werden omstreden detenties beëindigd. Leden van de oppositiepartij

6

https://wcd.coe.int/com.instranet.InstraServlet?command=com.instranet.CmdBlobGet&Inst
ranetImage=2903587&SecMode=1&DocId=2367686&Usage=2
Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 4

beweren dat de regering wel politiek gemotiveerde arrestaties en detentie
uitvoert.
De oppositiepartij United National Movement (UNM) en familieleden van
gevangenen stellen dat de overheid politieke gevangenen heeft vastgehouden,
waaronder een voormalig minister van Binnenlandse Zaken en een voormalige
burgemeester van Tbilisi. De overheid heeft internationale en nationale
organisaties toestemming verleend om personen te bezoeken die beweren
politieke gevangenen of gedetineerden te zijn. Diverse internationale organisaties
hebben dit gedaan.
Algemene mensenrechtensituatie
Georgië is een constitutionele republiek met een meerpartijenstelsel. De regering
legt verantwoording af aan het parlement.
Er zijn verschillende gevallen van discriminatie van minderheden bekend. NGO’s
zijn kritisch op de overheid wegens het nalaten van doeltreffend onderzoek van
zaken gemotiveerd door religieuze haat.
Maatschappelijke vooroordelen over LHBTI’s blijven sterk. LHBTI-organisaties zien
bedreigingen met geweld als een van de meest ernstige problemen van LHBTI’s.
Politici doen homofobe uitspraken en slachtoffers van discriminatie en geweld zijn
terughoudend bij het melden van incidenten uit angst voor een homofobe reactie
van de politie.7
Geweld tegen vrouwen is nog steeds een groot probleem. Het aantal onderzoeken
naar huiselijk geweld is in 2015 sterk gestegen ten opzichte van 2014. De
nationale ombudsman denkt dat veel slachtoffers terughoudend zijn met het
inschakelen van de overheid, omdat zij slecht geïnformeerd zijn over de wet,
omdat zij geen vertrouwen hebben in de handhaving van de wet en vanwege
sociale stigmatisering.
Georgië staat op de 72ste plaats op de Fragile State Index 2016 (ter vergelijking:
Finland staat op de 178e en Somalië op de 1e plaats).
De Amerikaanse NGO Freedom House heeft Georgië aangemerkt als een
‘gedeeltelijk vrij’ land, waarbij het op een schaal van 1 tot 7 (1 meest vrij en 7
minst vrij) een score van 3 heeft voor wat betreft ‘political rights’ en een score
van 3 voor wat betreft ‘civil liberties’. Daarbij is tevens opgemerkt dat het land
gezien wordt als een ‘electoral democracy’.8
Overige informatie
Aantal eerste asielaanvragen in Nederland:
2015: 256
2016 (t/m augustus): 331
Georgië is door twee EU-lidstaten geplaatst op een nationale lijst met veilige
landen van herkomst, namelijk Bulgarije en Frankrijk.

7

http://www.state.gov/j/drl/rls/hrrpt/humanrightsreport/index.htm?year=2015&dlid=252849
8
Freedom House, Freedom In The World 2016,
https://freedomhouse.org/sites/default/files/FH_FITW_Report_2016.pdf
Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 5

Conclusie
Uit bovengenoemde informatie komt naar voren dat ten aanzien van Georgië kan
worden aangetoond dat er algemeen gezien en op duurzame wijze geen sprake is
van vluchtelingrechtelijke vervolging, of van een reëel risico op ernstige schade in
de zin van de Kwalificatierichtlijn, met uitzondering van de gebieden die niet
onder de effectieve controle van de centrale autoriteiten staan. Er is geen sprake
van systematische vervolging van bepaalde groepen in de Georgische
samenleving. Georgië is partij bij verschillende mensenrechtenverdragen en heeft
wetten en andere voorschriften die waarborgen bieden, al lijken deze niet altijd te
worden nageleefd. Er zijn geen aanwijzingen dat eigen burgers worden verwijderd
of uitgeleverd naar gebieden in andere landen waar zij worden vervolgd of een
reëel risico lopen op onmenselijke behandeling. Het systeem van rechtsmiddelen
biedt waarborgen tegen schendingen van de rechten en vrijheden.
Op basis hiervan kom ik tot de conclusie dat Georgië kan worden aangemerkt als
veilig land van herkomst, met uitzondering van de gebieden die niet onder de
effectieve controle van de centrale autoriteiten staan.
Oekraïne
De onderstaande beoordeling heeft betrekking op dat deel van het grondgebied
waarover de Oekraïense autoriteiten effectieve controle uitoefenen.
Een aparte vermelding is hieronder opgenomen voor de delen van Oekraïne die
niet onder effectieve controle van de Oekraïense autoriteiten staan. Dit betreft
zowel het conflictgebied dat een deel van de oostelijke provincies Donetsk en
Loegansk beslaat en in handen is van door Rusland gesteunde gewapende
groeperingen, als de Krim, dat in maart 2014 op illegale wijze werd geannexeerd
door de Russische Federatie.
Verdragen
Oekraïne is partij bij de volgende verdragen:
−
Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden;
−
Internationaal Verdrag inzake de burgerrechten en politieke rechten en
het daarbij behorende (eerste) Facultatief Protocol;
−
Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende
behandeling of bestraffing;
−
Het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen en het daarbij
behorende Protocol.
In relatie tot het conflict in het oosten kondigde Oekraïne in juni 2015 officieel
aan af te wijken (“niet volledig in staat zijn tot naleving”) van delen van het
IVBPR en het EVRM in bepaalde gebieden van Donetsk en Loegansk, onder meer
ten aanzien van het recht op leven en veiligheid, op eerlijke procesgang, op een
daadwerkelijk rechtsmiddel, op eerbiediging van privé-, familie- en gezinsleven en
op bewegingsvrijheid. De Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de VN
heeft hierover zijn bezorgdheid uitgesproken9 en ook Nederland heeft dit bij
monde van de Mensenrechtenambassadeur besproken met de Oekraïense
autoriteiten in Kiev.

9

Office of the United Nations High Commissioner for Human Rights, Report on the human
rights situation in Ukraine 16 August to 15 November 2015,
http://www.ohchr.org/Documents/Countries/UA/12thOHCHRreportUkraine.pdf, en
http://www.ohchr.org/EN/NewsEvents/Pages/DisplayNews.aspx?NewsID=16460&LangID=E
Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 6

Wetten en voorschriften
De grondwet bepaalt dat alle burgers gelijk zijn in rechten, vrijheden en algemene
verplichtingen, zonder onderscheid op basis van geloof, gender, afkomst, ras,
kleur, taal, etc. Foltering, intimidatie, en het toebrengen van fysieke en
psychische leed zijn niet toegestaan ten aanzien van personen die in detentie
zitten. Verdachten worden verondersteld onschuldig te zijn en worden meestal
snel en goed geïnformeerd over de feiten waarvan zij verdacht worden.
De Oekraïense grondwet voorziet in het recht voor burgers om in actie te komen
tegen schendingen van de rechten van de mens door de nationale overheid of
lokale overheden. Nadat de nationale mogelijkheden zijn uitgeput, heeft de
Oekraïense burger het recht om een verzoekschrift in te dienen bij het Europees
Hof voor de Rechten van de Mens. Van dat recht is ook gebruik gemaakt. In 2015
heeft het EHRM 5.792 zaken in behandeling genomen inzake de Oekraïne,
waarvan 5.711 niet-ontvankelijk werden verklaard. Het EHRM deed in dat jaar 51
uitspraken waarbij in 50 uitspraken tenminste één overtreding van het EVRM
10
werd vastgesteld.
Vervolging of ernstige schade
Tegen de Maidandemonstraties (eind 2013, begin 2014) werd hard opgetreden
door de toenmalige Oekraïense autoriteiten onder leiding van president
Janoekovitsj, waarbij ruim 100 doden en talloze gewonden zijn gevallen. Sinds
het aantreden van de nieuwe regering is er geen sprake meer geweest van
dergelijke grove mensenrechtenschendingen door de Oekraïense autoriteiten.
In 2014 en 2015 waren er nog meldingen van mishandelingen van personen in
detentie, en beschuldigingen van foltering. De nieuwe regering heeft een
ambitieus hervormingstraject ingezet waarin veel nadruk ligt op het versterken
van de rechtsstaat. Nederland en de EU steunen Oekraïne in dit streven. Door
hervormingen in het politie- en detentieapparaat wordt gewerkt aan het
tegengaan van deze overtredingen.
Algemene mensenrechtensituatie
Oekraïne is een presidentiële republiek met een scheiding tussen de wetgevende
macht, uitvoerende macht en de rechterlijke macht. Sinds het aftreden van de
regering Janoekovitsj is de mensenrechtensituatie in Oekraïne verbeterd. In
nauwe samenwerking met de Raad van Europa, de EU en andere internationale
organisaties, heeft de Oekraïense regering een nationale mensenrechtenstrategie
opgesteld en heeft ze een mensenrechtenactieplan aangenomen, gebaseerd op
internationale mensenrechtenverdragen.
In 2015 is een groot aantal hervormingswetten goedgekeurd en er zijn
momenteel diverse voorstellen in parlementaire behandeling die betrekking
hebben op het versterken van de rechtsstaat. Belangrijke onderdelen hiervan
vormen grondwetswijzigingen op het gebied van mensenrechten en justitie.
Ten aanzien van het Sovjetverleden en minderheden moet Oekraïne nog stappen
zetten om non-discriminatie in de praktijk te waarborgen. Zo is er een wet
aangenomen die het gebruik van communistische en nazistische symbolen
verbiedt, op basis waarvan de communistische partij in de ban is gedaan.
Op het gebied van de rechten van LHBTI’s zijn er voorzichtig positieve

10

Het betreft zaken die betrekking hebben op de periode vóór de huidige,
hervormingsgezinde regering, http://www.echr.coe.int/Documents/CP_Ukraine_ENG.pdf
Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 7

ontwikkelingen. De Oekraïense president Porosjenko sprak zich voor en na de Gay
Pride in 2015 uit voor het recht op vrijheid van vergadering en samenkomst voor
LHBTI’s. Voorts is eind 2015 een nieuwe arbeidswet aangenomen die LHBTI’s
moet beschermen tegen discriminatie op het werk. De nieuwe wet is mede tot
stand gekomen door samenwerking met de Europese Unie die er bij de
Oekraïense autoriteiten op aandringt de mensenrechten te respecteren.
Volgens het US State Department melden NGO’s daarnaast een negatieve
ontwikkeling in 2015 waar het gaat om toegenomen geweldpleging door rechtse
nationalisten. Er is nog steeds sprake van sociale discriminatie van LHBTI’s,
etnische minderheden en personen met HIV/aids.
Oekraïne staat op de 85ste plaats op de Fragile State Index 2016 (ter
vergelijking: Finland staat op de 178e en Somalië op de 1e plaats).
Freedom House heeft Oekraïne aangemerkt als een ‘gedeeltelijk vrij’ land waarbij
het op een schaal van 1 tot 7 (1 meest vrij en 7 minst vrij) een score van 3 heeft
voor wat betreft ‘political rights’ en een score van 3 voor wat betreft ‘civil
liberties’.
Overige informatie
Aantal eerste asielaanvragen in Nederland:
2015: 716
2016 (t/m/ augustus): 284
Oekraïne is door drie EU-lidstaten geplaatst op een nationale lijst met veilige
landen van herkomst, namelijk Bulgarije, Luxemburg en het Verenigd Koninkrijk.
Krim en delen van Donetsk en Loegansk
Sinds 2014 hangen de meest grove schendingen van mensenrechten in Oekraïne
samen met het conflict in oost-Oekraïne en de illegale annexatie van de Krim door
de Russische Federatie. Ondanks een bestand dat in september 2015 werd
herbevestigd, vinden er nog steeds beschietingen plaats en eiste het conflict
volgens de VN inmiddels meer dan 9.000 doden. In het gebied dat in handen is
van illegale gewapende groeperingen worden mensen zonder proces in detentie
gehouden onder erbarmelijke omstandigheden en wordt er systematisch
gemarteld en gemoord. Voor zowel het oosten van Oekraïne als de Krim geldt dat,
naast de directe bedreiging van de veiligheid van de burgers, er sprake is van
schending van mensenrechten zoals de vrijheid van vereniging, religie en
meningsuiting en het recht op eigendom. Belangrijk onderdeel van de
mensenrechtensituatie is ook de vrijheid van beweging, die ernstig wordt
belemmerd door de checkpoints aan beide zijden van de contactlijn met het
separatistengebied in oost-Oekraïne en de ‘grens’ tussen de geannexeerde Krim
en Oekraïne.
Conclusie
Uit bovengenoemde informatie komt naar voren dat ten aanzien van Oekraïne kan
worden aangetoond dat er algemeen gezien en op duurzame wijze geen sprake is
van vluchtelingrechtelijke vervolging, of van een reëel risico op ernstige schade in
de zin van de Kwalificatierichtlijn, met uitzondering van de gebieden die niet
onder de effectieve controle van de centrale autoriteiten staan. Er is geen sprake
van systematische vervolging van bepaalde groepen in de Oekraïense
samenleving. Oekraïne is partij bij verschillende mensenrechtenverdragen en
heeft wetten en andere voorschriften die waarborgen bieden. Er zijn geen
aanwijzingen dat eigen burgers worden verwijderd of uitgeleverd naar gebieden in
andere landen waar zij worden vervolgd of een reëel risico lopen op onmenselijke

Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 8

behandeling. Het systeem van rechtsmiddelen biedt afdoende waarborgen tegen
schendingen van de rechten en vrijheden.
Op basis hiervan kom ik tot de conclusie dat Oekraïne kan worden aangemerkt als
veilig land van herkomst, met uitzondering van de gebieden die niet onder de
effectieve controle van de centrale autoriteiten staan.
Tunesië
Verdragen
Tunesië is partij bij de volgende verdragen:
−
Internationaal Verdrag inzake de burgerrechten en politieke rechten en
het daarbij behorende (eerste) Facultatief Protocol;
−
Verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende
behandeling of bestraffing;
−
Het Verdrag betreffende de status van vluchtelingen en het daarbij
behorende Protocol.
Wetten en voorschriften
De grondwet bepaalt dat alle burgers gelijk zijn – zonder onderscheid - in
rechten, vrijheden en algemene verplichtingen. Foltering, intimidatie, en fysieke
en psychische schade zijn niet toegestaan. Verdachten worden verondersteld
onschuldig te zijn en worden geïnformeerd over de feiten waarvan zij verdacht
worden.
Artikel 230 van de Strafwet stelt ‘sodomie’ strafbaar met een gevangenisstraf van
3 jaar. De rechterlijke macht interpreteert ‘sodomie’ als seksuele handelingen
tussen personen van hetzelfde geslacht. Dit geldt zowel voor mannen als voor
vrouwen. Uit informatie van Human Rights Watch blijkt dat deze wet in 2015
enkele malen is toegepast en dat verdachten onder dit wetsartikel vernedering en
onmenselijke behandeling ten deel valt.11
Vervolging of ernstige schade
Er zijn meldingen van mishandeling en foltering van gedetineerden die veelal
hebben plaatsgevonden in de eerste dagen na de arrestatie.12 Om de rechten van
gedetineerden te verbeteren, is op 2 februari 2016 een wijziging van het
Tunesische Strafprocesrecht/ Wetboek van Strafvordering aangenomen. Gezien
de recente datum van het aannemen van de wetswijziging is niet bekend of deze
wijzigingen in de praktijk worden nageleefd.13
Algemene mensenrechtensituatie
In Tunesië hebben in 2015 en 2016 terroristische aanslagen plaatsgevonden die
zijn opgeëist door terreurbeweging IS. Naar aanleiding van de aanslag in het
Bardo Museum in Tunis op 18 maart 2015 waarbij 39 doden vielen, is op 25 juli
2015 nieuwe antiterreurwetgeving aangenomen die verstrekkender is dan de
voorgaande wet uit 2003. Diverse organisaties hebben aangegeven dat de
definitie van het woord ‘terrorisme’ te breed en voor velerlei uitleg vatbaar is en

11

https://www.hrw.org/news/2015/09/28/tunisia-one-year-sentence-homosexuality en
https://www.hrw.org/news/2015/12/16/tunisia-3-year-sentence-homosexuality
12
https://www.amnesty.org/en/countries/middle-east-and-north-africa/tunisia/reporttunisia/
13
https://www.hrw.org/news/2016/02/04/tunisia-landmark-step-detainee-rights
Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 9

dat waarborgen die in de grondwet zijn verankerd ten aanzien van de
mensenrechten door deze nieuwe wetgeving in gevaar komt.14
Ook in 2016 zijn aanslagen gepleegd. In maart 2016 werd de stad Ben Guerdane
(Tunesische veiligheidstroepen werden daar getraind door Britse troepen)15 in het
grensgebied met Libië aangevallen met 30 doden tot gevolg. Deze aanval van
islamistische strijders werd afgeslagen. In juli en augustus 2016 werden
Tunesische militairen in respectievelijk Bouchebka en Kasserine bij de grens met
Algerije door jihadisten aangevallen waarbij doden en gewonden vielen.16 In het
land is sinds november 2015 een noodtoestand van kracht die laatstelijk 19
september 2016 werd verlengd met één maand.17
Er zijn meldingen van discriminatie van vrouwen en kinderen in recht en praktijk.
In 2014 is gewerkt aan een wet om (seksueel) geweld tegen vrouwen en kinderen
tegen te gaan. Deze wet is nog niet aangenomen. Wel is in november 2015 een
wet aangenomen die de discriminatie tussen mannen en vrouwen opheft ten
aanzien van reisdocumenten en het recht om te reizen.18
Tunesië staat op 86ste plaats op de Fragile State Index 2016 (Ter vergelijking:
Finland staat op de 178e plaats en Somalië op de 1e plaats).
De Amerikaanse NGO Freedom House heeft Tunesië aangemerkt als een ‘vrij’ land
waarbij het op een schaal van 1 tot 7 (1 meest vrij en 7 minst vrij) een score
van 1 heeft voor wat betreft ‘political rights’ en een score van 3 voor wat betreft
‘civil liberties’. Daarbij is tevens opgemerkt dat het land gezien wordt als een
‘electoral democracy’.
Overige informatie
Aantal eerste asielaanvragen in Nederland:
2015: 25
2016 (t/m augustus): 47
Tunesië is door geen van de EU-lidstaten geplaatst op een nationale lijst met
veilige landen van herkomst. In Duitsland is momenteel een wetsvoorstel in
behandeling waarin Tunesië wordt aangemerkt als veilig land van herkomst.

14

Human Rights Watch, Tunisia: Counterterror Law endangers rights – legislate safeguards

against abuse, 31 juli 2013, https://www.hrw.org/news/2015/07/31/tunisia-counterterrorlaw-endangers-rights
15
The Telegraph, At least 30 killed as militants attack Tunesia border security mission
mentored by UK troops, 7 maart 2016,
http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/africaandindianocean/tunisia/12186136/Atleast-30-killed-as-militants-attack-Tunisia-border-security-mission-mentored-by-UKtroops.html
16
http://www.janes.com/article/63555/attacks-in-kasserine-province-by-okba-ibn-nafaaindicate-group-s-attempt-to-revive-insurgency-in-central-tunisia;
http://www.longwarjournal.org/archives/2016/09/tunisian-aqim-branch-claims-attack-ontroops-in-kasserine.php
17

http://www.tunisienumerique.com/tunisie-prolongation-de-letat-durgence-pour-unmois/303089
18

Amnesty International, Tunisia 2015/2016,Torture and ill-treatment,
https://www.amnesty.org/en/countries/middle-east-and-north-africa/tunisia/report-tunisia/
Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 10

Conclusie
Uit bovengenoemde informatie komt naar voren dat ten aanzien van Tunesië kan
worden aangetoond dat er algemeen gezien en op duurzame wijze geen sprake is
van vluchtelingrechtelijke vervolging, of van een reëel risico op ernstige schade in
de zin van de Kwalificatierichtlijn, met uitzondering ten aanzien van LHBTI’s.
Tunesië heeft wetten en andere voorschriften en is partij bij verschillende
mensenrechtenverdragen die waarborgen bieden, al lijken deze niet altijd te
worden nageleefd. Er zijn geen aanwijzingen dat eigen burgers worden verwijderd
of uitgeleverd naar gebieden in andere landen waar zij worden vervolgd of een
reëel risico lopen op onmenselijke behandeling. Het systeem van rechtsmiddelen
biedt waarborgen tegen schendingen van de rechten en vrijheden, al worden
wettelijke bepalingen niet altijd nageleefd.
Op basis hiervan kom ik tot de conclusie dat Tunesië kan worden aangemerkt als
veilig land van herkomst, met uitzondering ten aanzien van LHBTI’s.

Fout! Onbekende naam voor documenteigenschap.

Fout! Onbekende naam voor
documenteigenschap. 11