Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-34

Raad voor Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport

Nr. 361

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 april 2021
Hierbij bied ik u het verslag aan van de Informele EU Onderwijs-, Jeugd-,
Cultuur- en Sportraad (OJCS-Raad) voor het onderdeel Jeugd op
30 november 2020. Op de agenda stond een Beleidsdebat over Jongerenmobiliteit en Covid-19. Ook werd kort stilgestaan bij de Raadsconclusies
over Jongerenparticipatie en Democratie en de Raadsresolutie Europese
Jongerenwerk Agenda. Daarnaast heeft het Portugees voorzitterschap van
de Raad van de Europese Unie haar jeugdprioriteiten aangekondigd.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

kst-21501-34-361
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-34, nr. 361

1

Verslag Informele Videoconferentie voor EU Jeugdministers –
30 november 2020
Tijdens de informele videoconferentie Europese Jeugdraad werd de
impact van de Covid-19 crisis op jongerenmobiliteit besproken. Ook werd
kort stil gestaan bij de Raadsconclusies over Jongerenparticipatie en
Democratie en de Raadsresolutie Europese Jongerenwerk Agenda.
Aankomend Portugees voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie
heeft haar jeugdprioriteiten aangekondigd.
Beleidsdebat Jongerenmobiliteit en Covid-19
Voorzitterschap
Het Duits voorzitterschap informeerde de deelnemers over een online
debat dat zij, voor aanvang van de Raad, met jongerenvertegenwoordigers heeft gevoerd over jongerenmobiliteit tijdens en na de covid-19
pandemie. De vertegenwoordigers hebben verwachtingen en onzekerheden toegelicht. Zij gaven onder meer aan dat digitale formats slechts
een tijdelijke oplossing zijn in de Covid-19 context. Hierbij is het ook van
belang dat jongeren over deze technische middelen beschikken. Er is ook
gesproken over de uitdagingen voor jongerenwerk organisaties, zoals
financiële problemen en moeilijkheden met uitwisselingen buiten de EU.
EU-jongerenprogramma’s moeten daarom in het komende jaar flexibel
vormgegeven worden.
Europese Commissie
Eurocommissaris Gabriel (Innovatie, Onderzoek, Cultuur, Onderwijs en
Jeugd) merkte op dat de Covid-19 pandemie de manier waarop we leven,
studeren en integreren heeft veranderd. Veel mensen zijn getroffen door
de crisis, inclusief jongeren, vooral op het gebied van onderwijs en
werkgelegenheid. Gabriel heeft daarom in juli 2020 het voorstel voor een
versterkte EU Jeugdgarantie gedaan, welke in november 2020 is goedgekeurd door de Raad.
De Commissaris stelde ook dat de pandemie gevolgen heeft gehad voor
fysieke ontmoetingsmogelijkheden en mobiliteit was door Covid-19 niet
goed meer mogelijk. Waardoor ook EU-programma’s zoals Erasmus+ zijn
getroffen. De Commissie heeft organisaties geholpen om activiteiten
tijdelijk ook online te organiseren. Tevens merkte Gabriel op dat
programma’s nog inclusiever moeten worden en bijdragen aan groene
transities.
Nederland en de Lidstaten
Uitdagingen voor Jongeren en Jongerenorganisaties
Tijdens het debat stelden de lidstaten dat door Covid-19 jongeren en
jongerenorganisaties voor grote uitdagingen zijn komen te staan.
Covid-19 heeft grote gevolgen voor de mobiliteit onder jongeren en
programma’s als Erasmus+ zijn zwaar getroffen. Veel programma’s vinden
momenteel virtueel plaats. Nederland heeft hierbij opgemerkt dat virtuele
mobiliteit fysieke mobiliteit niet geheel kan vervangen en dat daarom
fysieke mobiliteit hersteld moet worden zodra dit weer mogelijk is. Deze
wens werd gedeeld door meerdere lidstaten. Evenals de Nederlandse
oproep om tijdens de Covid-19 pandemie hybride en/of virtuele vormen
van mobiliteit te organiseren.
Digitale instrumenten brengen uitdagingen met zich mee. Diverse
lidstaten benadrukten dat jongeren in een benadeelde positie minder

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-34, nr. 361

2

toegang tot digitale instrumenten hebben. Enkele lidstaten merkten hierbij
op dat het aanleren van digitale vaardigheden voor jongeren belangrijk is.
Nederland gaf aan dat het van belang is dat alle jongeren kansen krijgen
om te participeren.
De lidstaten benoemden ook andere problemen die jongeren momenteel
ondervinden zoals onzekerheden en onduidelijkheden; mentale gezondheidsproblemen; het vinden van werk; en het opdoen van nieuwe
contacten. Enkele lidstaten gaven aan dat jongeren daarom financiële en
sociale hulp nodig hebben.
Voorgestelde acties op EU-niveau
De lidstaten hebben diverse ideeën gedeeld over mogelijke Europese
acties en onderwerpen. Bestaande programma’s vanuit de EU zijn
belangrijk voor het stimuleren van jongerenwerk en jongerenmobiliteit.
Een aantal lidstaten pleit daarom voor het verruimen van programma’s als
Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps. Een enkele lidstaat gaf aan
dat er mogelijk vanuit het herstelfonds extra geld voor jongeren vrij
gemaakt kan worden.
Meerdere lidstaten hebben geopperd dat jongerenwerkgelegenheid een
belangrijk onderwerp is. Een aantal lidstaten suggereerden het bevorderen van financiële en logistieke ondersteuning voor jongerenorganisaties en jongeren en het ontwikkelen van gratis platforms om jongeren te
ondersteunen. Een enkele lidstaat gaf aan dat de EU diepgaande
uitwisseling van ervaringen en praktijken tussen lidstaten zou kunnen
stimuleren.
Nationale voorbeelden van Jongerenmobiliteit tijdens Covid-19
De lidstaten hebben ook nationale voorbeelden van jongeren mobiliteit
tijdens Covid-19 gedeeld. Nederland heeft aangegeven dat zeker ook
ervaringen binnen de lidstaat, zoals via de Maatschappelijke Diensttijd,
belangrijk zijn en bijdragen aan de ontwikkeling. Nederlandse jongeren
sluiten zich ook veelal aan bij lokale initiatieven.
Voorbeelden van activiteiten zoals genoemd door andere lidstaten zijn:
het oprichten van een online vrijwilligersplatform; het opzetten van centra
die jongerenactiviteiten bevorderen (specifiek gericht op het leveren van
een bijdrage aan het bestrijden van de gevolgen van de crisis); en het
inzetten van een taskforce om alle jongeren aan een stage te helpen.
Sommige lidstaten hebben gefocust op het opzetten van een steunpakket
om jeugdwerkloosheid tegen te gaan of meer aandacht besteedt aan de
opleiding van jongerenwerkers. Andere lidstaten boden ondersteuning
voor jongeren op psychologisch en sociaal gebied.
Nederland merkte op dat er diverse grensoverschrijdende uitwisselingsprojecten en bijeenkomsten digitaal mogelijk zijn gemaakt. Ook zijn de
nationale activiteiten rondom jongerenparticipatie vanuit Erasmus+ veelal
doorgegaan in Nederland.
Raadsconclusies Jongerenparticipatie en Democratie
Na afronding in de Europese Raadswerkgroep Jeugd, zijn de Raadsconclusies Jongerenparticipatie en Democratie via een schriftelijke procedure
in de COREPER van 20 november 2020 aangenomen.
De Raadsconclusies nodigen de lidstaten uit om deelname van jongeren
aan het democratische leven (in Europa) aan te moedigen en jongeren te
stimuleren om autonoom, kritisch en genuanceerd te denken, en actieve

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-34, nr. 361

3

burgers te zijn. Hiervoor is het belangrijk om initiatieven op te zetten die
begrip en waardering van jongeren voor democratie vergroten, onder
meer door dit een plek te geven in onderwijs of via jongerenorganisaties
en jongerenwerk. Ook de al bestaande EU-jongerenprogramma’s
Erasmus+ en het Europees Solidariteitskorps kunnen hiervoor worden
ingezet.
Nederland vindt jongerenparticipatie aan beslissingen over zaken die hen
aangaan en het vergroten van de democratische betrokkenheid van
jongeren van belang.
Raadsresolutie Europese Jongerenwerk Agenda
Na afronding in de Europese Raadswerkgroep Jeugd, is de Raadsresolutie
Europese Jongerenwerk Agenda via een schriftelijke procedure in de
COREPER van 20 november 2020 aangenomen.
De Raadsresolutie benadrukt – met in achtneming van de nationale
verschillen en omstandigheden, specifieke behoeften en bevoegdheden –
het belang van Europese afstemming middels een Europese jongerenwerk agenda. Dit ter ondersteuning van een goed functionerend
jongerenwerk. Lidstaten en de Europese Commissie worden onder andere
uitgenodigd bijdragen te leveren aan de derde Europese jongerenwerk
conventie; het verankeren van de jongerenwerk agenda in de
EU-jeugdstrategie; mogelijkheden te verkennen tot (financiële) ondersteuning via de al bestaande jongerenprogramma’s Erasmus+ en het
Europees Solidariteitskorps; en in te zetten op het (verder) ontwikkelen
van een digitaal platform.
Nederland is voor het delen van goede praktijken en informatie en positief
over het versterken van de synergie en het verder ontwikkelen van het
jongerenwerk via deze agenda. Nederland heeft er succesvol op aangedrongen dat de resolutie rekening houdt met het grote verschil in
jongerenwerk tussen de lidstaten. Ook is gehoor gegeven aan de wens
om jongeren en jongerenwerkers nauw bij de Europese jongerenwerk
agenda te betrekken.
Werkprogramma van het Aankomend Portugees Voorzitterschap
Portugal gaf een presentatie waarin zij de belangrijkste prioriteiten van
hun voorzitterschap aankondigden. In de Raadswerkgroep Jeugd zullen
de prioriteiten «het betrekken van jongeren in besluitvorming op
multi-level bestuur» en «de toegang tot jongerenrechten» worden
besproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-34, nr. 361

4