Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 1569

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 24 juli 2012
De algemene commissie voor Immigratie en Asiel heeft op 20 juni 2012
overleg gevoerd met minister Leers voor Immigratie, Integratie en Asiel
over asiel en terugkeer.
(De volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag)
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de algemene commissie voor Immigratie en Asiel,
Kortenoeven
De griffier van de algemene commissie voor Immigratie en Asiel,
Roovers

kst-19637-1569
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

1

Voorzitter: Kortenoeven
Griffier: Roovers
Aanwezig zijn acht leden der Kamer, te weten: Kortenoeven, Dibi, Fritsma,
Gesthuizen, Knops, Van Nieuwenhuizen, Schouw en Voordewind,
en minister Leers van Immigratie, Integratie en Asiel die vergezeld is van
enkele ambtenaren van zijn ministerie.
De voorzitter: Goedemorgen. Ik open deze vergadering van de vaste
commissie voor Immigratie en Asiel. Het is een verzameloverleg. Er staat
een flink aantal stukken op de rol, namelijk veertien. Ik stel de spreektijd
vast op vijf minuten per fractie en geef de heer Fritsma als eerste het
woord.
De heer Fritsma (PVV): Voorzitter. Ik begin bij de rol van burgemeesters
bij de uitzetting van uitgeprocedeerde asielzoekers ofwel illegalen. Dit
onderwerp werd weer actueel omdat de burgemeester van Giessenlanden
de politie verbood, mee te werken aan een dergelijke uitzetting. De
minister heeft hierop gereageerd met de boodschap dat burgemeesters
ingeval van uitzettingen helemaal niet over de politie-inzet gaan. Ze gaan
wel over de politie-inzet voor zover het de handhaving van de openbare
orde betreft. Dat mag er echter niet toe leiden dat uitzettingen worden
tegengehouden. Dit is een duidelijk verhaal, maar de PVV-fractie is er nog
niet van overtuigd dat alles nu goed komt. De Dienst Terugkeer & Vertrek
(DT&V) moet immers toch nog steeds samenwerken met gemeenten om
de uitzettingen te realiseren. Gemeenten of burgemeesters kunnen de
zaak dus blijven traineren, waar wij bang voor zijn. Als dit gebeurt, vraag
ik de minister om hierop een duidelijk antwoord te geven en deze
gemeenten meteen lik-op-stuk te geven. De PVV-fractie stelt voor om dit te
doen door middel van een fikse korting op de uitkering uit het Gemeentefonds. Graag wil ik een reactie van de minister hierop.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Gemeenteraden en colleges hebben wel
enige vorm van een democratische basis in Nederland. Die hebben een
bepaald mandaat van de kiezers gekregen. Ik heb er groot vertrouwen in
dat de kiezers van gemeenteraden hun stem op deze leden uitbrengen
met een bepaald idee, namelijk dat deze mensen bepaalde standpunten
naar voren brengen. Als mensen ergens zitten met een bepaald mandaat
en zij zich hard willen maken voor een bepaalde zaak – ik doel op zaken
die op dit moment nog niet in de wet geregeld zijn en die misschien nog
niet in verordeningen staan, maar die wel onder de aandacht moeten
worden gebracht van bijvoorbeeld de minister voor Immigratie, Integratie
en Asiel – is de heer Fritsma dan van mening dat zij geen enkel recht
hebben om datgene wat er blijkbaar in de gemeente aan onrust is, onder
woorden te brengen en zich daarvoor hard te maken? Dat kan toch niet
werkelijk de ondemocratische manier van opereren zijn die de PVV voor
ogen heeft?
De heer Fritsma (PVV): Het woord «ondemocratisch» is misplaatst omdat
het juist gaat om democratisch tot stand gekomen vreemdelingenbeleid
dat door de burgemeesters in de wielen wordt gereden. We hebben te
maken met mensen die uitgeprocedeerd zijn nadat zij van de IND een
eerlijke kans hebben gekregen. De IND heeft verzoeken afgewezen. Vaak is
de onafhankelijke rechter eraan te pas gekomen. Die bevestigt de
vertrekplicht van deze mensen nog een keer. Dan is het gewoon einde
verhaal en mogen gemeenten of burgemeesters die uitzetting natuurlijk
niet traineren. Alles wat gemeenten of burgemeesters doen, mag er
natuurlijk niet toe leiden dat de vertrekplicht geweld wordt aangedaan.
Dat is het punt. Daarom vraag ik de minister om burgemeesters die de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

2

zaak toch traineren, aan te pakken. Ik zeg nogmaals dat dit kan door
middel van een fikse korting op de uitkering uit het Gemeentefonds. Wie
niet horen wil, moet immers voelen. Ik zeg nogmaals dat deze burgemeesters juist niet democratisch zijn. Ze rijden immers beleid in de wielen
dat democratisch tot stand is gekomen.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik blijf er echt bij dat er sprake is van
schending van rechten van mensen die een voor de PVV onwelgevallig
geluid willen laten horen. De PVV dreigt met het dichtdraaien van de
kraan op het moment dat mensen durven te piepen. Gemeenten zitten
dicht op de huid van de mensen om wie het gaat. Bovendien gaat het niet
alleen om de uitgeprocedeerden maar ook om de omgeving. Gemeenten
kunnen het beste constateren of een proces bij mensen een bepaalde
vorm van onrust met zich brengt. Als die mensen niet meer mogen
zeggen dat er iets mis gaat en dat zij zich daartegen met hand en tand
zullen verzetten, is echt het einde zoek. Ik kan me echt niet voorstellen dat
de PVV werkelijk meent dat we de richting op moeten gaan dat mensen
die op basis van een democratisch mandaat ergens zitten, die van zich
laten horen en de ruimte zoeken die er in beleid is, op deze manier
gestraft worden.
De heer Fritsma (PVV): Ik zeg nogmaals dat die ruimte er niet meer is.
Deze mensen zijn uitgeprocedeerd. De vertrekplicht die deze mensen
hebben, is bekrachtigd door de onafhankelijke rechter. Dan is het einde
verhaal en moeten die mensen gewoon terugkeren naar het land van
herkomst. Dat moet voor iedereen duidelijk zijn. Als burgemeesters gaan
bepalen wie zich wel iets van rechtelijke uitspraken moet aantrekken en
wie niet, wordt het natuurlijk een bende. Wat is dan de volgende stap? Zal
die stap zijn dat mensen burgemeesters opdracht geven dat ze een
verkeersboete niet hoeven te betalen als ze het oneens zijn met het
parkeerbeleid? Ik zeg nogmaals dat we te maken hebben met rechterlijke
uitspraken die de vertrekplicht bekrachtigen. Rechters mogen niet in de
wielen gereden worden door burgemeesters en gemeenten. Ik verzoek de
minister daarom burgemeesters die dat wel doen, middels die korting op
de uitkering uit het Gemeentefonds aan te pakken.
De heer Dibi (GroenLinks): Dit voorstel heb ik niet van de heer Fritsma
gehoord toen de PVV nog deel uitmaakte van de gedoogconstructie. Toen
waren er echter al wel weigerachtige burgemeesters. Op dat moment had
de PVV dit dus kunnen regelen. Het is overigens een ontzettend dom plan.
Het doet mij denken aan Saoedi-Arabië en Iran. Daar willen machthebbers
mensen die het niet met hen eens zijn, ontslaan of ze willen ze korten of
uitzetten. Waarom heeft de heer Fritsma zijn machtspositie toen niet
gebruikt en laat hij nu vanaf de zijlijn een proefballonnetje op?
De heer Fritsma (PVV): Dit is wel degelijk consistent in vergelijking met
eerdere standpunten van de PVV-fractie. Ik kan mij ook herinneren dat
gemeenten het vreemdelingenbeleid traineerden door tegen de afspraken
in toch opvang te blijven bieden aan uitgeprocedeerden. Zodoende
handelden deze gemeenten tegen de afspraken in. Ook toen heb ik de
minister gevraagd, in te grijpen door middel van een korting op de
uitkering uit het Gemeentefonds. De opmerking dat dit plotseling een
nieuw verhaal is, klopt dus niet helemaal.
De heer Dibi (GroenLinks): Nee, het is heel consistent. De PVV is
consistent ondemocratisch. Ik heb gezegd dat de heer Fritsma het had
kunnen regelen. Dit is opnieuw een voorbeeld van het voor de bühne
roepen van dingen die onhaalbaar zijn. Toen de heer Fritsma een en ander
echter kon regelen, heeft hij dat niet gedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

3

De heer Fritsma (PVV): Ik hoor de woorden «ondemocratisch» en
«onhaalbaar». Het is juist democratisch tot stand gekomen vreemdelingenbeleid dat door deze gemeenten in de wielen wordt gereden. We
hebben toch niet voor niets de Vreemdelingenwet? Daarbij komt dat de
beslissingen van de IND door onafhankelijke rechters zijn bekrachtigd.
Deze rechters hebben de vertrekplicht dus juist bevestigd. Als gemeenten
nu roepen dat deze mensen niet terug hoeven te gaan, is dat ondemocratisch. Zij negeren dan immers rechterlijke uitspraken en beleid dat
democratisch tot stand is gekomen. De heer Dibi zet juist de wereld op zijn
kop door het voor deze gemeenten op te nemen.
Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): Ik bied alsnog mijn excuses aan
voor mijn late binnenkomst. Ik heb desondanks het verhaal van de heer
Fritsma meegekregen, onder andere via de media. Het is wel consistent,
in tegenstelling tot datgene wat de heer Dibi zegt. De PVV heeft dat
namelijk vaker gezegd, ook ten aanzien van de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. Toen is echter ook vastgesteld dat het gewoonweg
niet kon. Bovendien vraag ik de heer Fritsma of hij het eigenlijk niet een
zwaktebod vindt? Daarmee accepteert hij immers dat er weigerachtige
gemeenten zijn. De minister heeft in zijn brief echter klip en klaar
uitgelegd dat hij er altijd in goed overleg denkt uit te komen en dat het
steeds gelukt is. Daarin staat ook dat, in het geval dat het onverhoopt niet
blijkt te kunnen, hij dit toch kan forceren. Is het dan niet verstandig om de
minister eraan te houden dat het gebeurt, in plaats van te zwichten en te
werken met afkoopsommen?
De heer Fritsma (PVV): Het zijn geen afkoopsommen. Gemeenten lopen
in dit voorstel juist geld mis. Het gaat erom dat de minister inderdaad
aangeeft dat hij er in goed overleg uit wil komen. Die kans verdient hij
natuurlijk, maar het geduld is een keer op. Ik kan me herinneren dat, ten
tijde van het generaal pardon, met de gemeenten is afgesproken dat er
wordt gestopt met de noodopvang. Toch hebben wij jaren later nog
steeds te maken met gemeenten die deze afspraak niet nakomen. Ik weet
niet of mevrouw Van Nieuwenhuizen er jaren voor over heeft om er in
goed overleg uit te komen. Voor de PVV-fractie geldt dat het geduld een
keer op is.
Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): Ik herhaal mijn vraag aan de heer
Fritsma of het niet verstandiger is om de minister er gewoon aan te
houden en of hij het ermee eens is dat het niet zo kan zijn dat er
gemeenten zijn die niet meewerken aan een uitzetting. Is de heer Fritsma
het met mij eens dat zijn verhaal nooit waarheid mag worden, omdat
gemeenten gewoonweg verplicht zijn om mee te werken aan uitzetting?
De minister heeft de wettelijke plicht om een en ander uit te voeren.
De heer Fritsma (PVV): Ik hoop natuurlijk met mevrouw Van Nieuwenhuizen dat de minister er in goed overleg uitkomt. Gelet op de ervaringen
met al die gemeenten die jaren na het generaal pardon tegen de regels in
nog opvangfaciliteiten aanbieden, weet ik niet of dat gaat gebeuren.
Daarmee wordt bewezen dat er met sommige gemeenten niet valt te
praten. In dat geval zeg ik tegen de minister dat hij die gemeenten moet
aanpakken.
Voorzitter. Het protest van asielzoekers tegen uitzettingen komt vaak van
1F’ers ofwel van oorlogsmisdadigers of van mensen van wie verondersteld mag worden dat ze oorlogsmisdaden hebben gepleegd. De minister
heeft burgemeesters uitgenodigd om uit te leggen hoe een dergelijke
toetsing tot stand komt. Hoeveel burgemeesters zijn uitgenodigd en
hoeveel van hen zijn op die uitnodiging ingegaan?
Een ander belangrijk agendapunt is het rapport van de Commissie
Integraal Toezicht Terugkeer (CITT). Ik heb dat rapport, het jaarverslag van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

4

2011, met enige verbazing gelezen. Eerder geconstateerde problemen
blijken helemaal niet te worden opgelost. De commissie heeft geconstateerd dat er nog steeds te weinig prioriteit wordt gegeven aan de aanpak
van criminele vreemdelingen. Dat is in de ogen van de PVV-fractie echt
onbegrijpelijk. Met name op dit punt verwacht zij dan ook extra
daadkracht. De commissie constateert ook dat het probleem van de
zogenaamde vliegtuigtrapaanvragen nog volop bestaat en dat agressie en
geweld tegen KMar-ambtenaren ten tijde van uitzettingen niet
daadkrachtig genoeg wordt aangepakt. Al die problemen worden dus
kennelijk niet goed genoeg aangepakt en dat stoort de PVV-fractie enorm.
Daarom vraag ik de minister, aan te geven hoe hij wil voorkomen dat de
volgende keer weer wordt geconcludeerd dat de aanpak van deze
problemen tekortschiet.
Ik kom op de agressie binnen asielzoekerscentra tegen christenen en
homo’s. Triest is dat geconstateerd is dat dit wangedrag voor de daders
nauwelijks consequenties heeft. Ook hierin moet wat de PVV-fractie
betreft heel snel verandering komen. Waarom worden ingeval van
incidenten bijvoorbeeld juist de slachtoffers verplaatst in plaats van de
daders? Wordt er inmiddels vaker aangifte gedaan naar aanleiding van
bedreigingen of geweld? De PVV-fractie vindt overigens dat deze daders
niets in Nederland te zoeken hebben. Daarom verzoek ik het kabinet om er
werk van te maken dat deze mensen na veroordeling en het uitzitten van
de straf snel uit Nederland worden verwijderd.
Tot slot kom ik op de evaluatie van het generaal pardon. Dat punt is ook
geagendeerd. Ik hoor toenmalig staatssecretaris Albayrak nog zeggen dat
«pardonners» staan te popelen om aan het werk te gaan. De harde
werkelijkheid is echter dat een meerderheid meteen in een uitkeringssituatie is beland en dat de arbeidsparticipatie van de potentiële beroepsbevolking onder de «pardonners» slechts 40% is. Dit percentage blijft ver
achter bij de verwachtingen van het vorige kabinet. Het is dus triest dat de
burger nu een veel hogere rekening van het generaal pardon gepresenteerd krijgt dan hem is voorgespiegeld. Kan dit kabinet misschien toch
nog uitzoeken wat de totale kosten van het generaal pardon precies zijn?
Ik vraag dat omdat het nog steeds interessant is om te weten wat de
kosten daarvan zijn. Er worden namelijk steeds nieuwe pleidooien voor
pardonregelingen gehouden.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Voorzitter. Ik ga in de eerste plaats kort in op
de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep over opvang door
gemeentes. Ik meen dat de heer Fritsma daaraan al een aantal woorden
heeft gewijd. Ik hoorde in zijn betoog echter niet dat er nu volgens de
hoogste rechter op grond van de Wmo een plicht is om kwetsbare
uitgeprocedeerde asielzoekers te helpen en opvang te bieden. Dat lijkt mij
een goede uitspraak. Wij zijn voor het opvangen van uitgeprocedeerde
asielzoekers omdat dit leidt tot meer terugkeer en vanwege het feit dat dit
beter is voor de uitgeprocedeerden en de omgeving. Met de opvang
wordt er rust gecreëerd en krijgen deze mensen de tijd om zich goed voor
te bereiden op de uitzetting. Graag wil ik de reactie van de minister op de
uitspraak.
Ik kom op de Afghaanse 1F’ers en de handhaving van de openbare orde.
Ondanks dat Afghanistan zelf vraagtekens plaatst bij het ambtsbericht van
2000, ziet de minister geen aanleiding om opnieuw onderzoek te doen. De
SP wil nog steeds een nieuw onderzoek naar het roulatiesysteem volgens
welke mensen betrokken zouden zijn bij mensenrechtenschendingen. Dit,
indien zij onderofficier zijn geweest. Ik constateer dat we met de huidige
aanpak op dit punt niet verder komen. De afgelopen tien jaar zijn in
Nederland twee Afghaanse 1F’ers veroordeeld en er verblijven ongeveer
80 mensen wegens een uitzetverbod gemiddeld 13 jaar in Nederland. Als
je geen vluchthaven voor misdadigers wilt zijn, vraag ik mij af hoe het
mogelijk is dat die mensen 13 jaar in Nederland kunnen verblijven. Eén

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

5

van de Afghaanse 1F’ers, die al ruim 10 jaar in Nederland verblijft, woont
in de gemeente Giessenlanden. De voorgenomen uitzetting van deze man
heeft geleid tot een heftige discussie over de bevoegdheden van
burgemeesters en die van de minister. Deze discussie hebben we net ook
nog kort gevoerd. De einduitslag is dat een burgemeester nooit een
uitzetting mag voorkomen. Hij moet de maatregelen nemen die nodig zijn
voor het handhaven van de openbare orde. Over welke maatregelen
hebben we het dan? Kan de minister voorbeelden daarvan geven?
Kortom, wat verwacht de minister van burgemeesters en wat gebeurt er
als uitzetting leidt tot verstoring van de openbare orde?
De minister spreekt over vreemdelingen die in verband worden gebracht
met ernstige misdrijven. Zij kunnen niet in Nederland blijven. Dat is in het
strafrecht echter nooit voldoende, verre van dat. In feite worden mensen
nu dus veroordeeld zonder dat er sprake is van een spat bewijs. We
moeten in mijn ogen dus op enig moment tot procederen overgaan.
Waarom gebeurt dat niet?
Volgens de minister speelt in de zaak van de man uit de gemeente
Giessenlanden het recht op een gezinsleven geen rol of speelt dat in
mindere mate een rol omdat twee kinderen volwassen zijn en twee
kinderen al in enige mate zelfstandig zijn. Ik vind dat een rare redenering.
Op deze manier is er altijd wel een uitweg om te zeggen dat het gezin
geen rechten heeft. Waar legt de minister dan de grens? Hebben kinderen
van asielzoekers of van 1F’ers andere rechten dan Nederlandse kinderen?
Ik kom op de zaak van de asielzoeker uit Burundi. Hij was ook uitgeprocedeerd en maakte dit voorjaar, namelijk op 9 april, een eind aan zijn leven.
Ook in die casus was sprake van allerlei ongelukkige gebeurtenissen. Ik
vraag me af of we op grond van alle kennis die er nu is, kunnen concluderen dat er fouten zijn gemaakt. Waarom is er zo lang geprobeerd om
betrokkene uit te zetten, terwijl er ernstige psychische problemen werden
waargenomen? De minister is in beroep gegaan tegen de beslissing van
de rechter in deze zaak. De rechter vond dat het gezin, bestaande uit een
man en twee kinderen, in Nederland mocht blijven. Waarom gaat deze
minister steeds in beroep als mensen gelijk hebben gekregen van een
rechter die alle zaken en belangen tegen elkaar heeft afgewogen? Waarom
zijn zoveel verzoeken van de gemeente terzijde geschoven? Ik meen dat
het om drie of vier brieven gaat. Er liep een procedure vanwege de
schrijnende situatie. Deze mensen hadden de procedure in Nederland
mogen afwachten. Waarom zijn er dan toch vertrekgesprekken gevoerd
door de Dienst Terugkeer en Vertrek? Ik begrijp dat achteraf geconstateerd
kan worden dat het mogelijk was geweest om de medische toestand te
betrekken bij nader onderzoek door de IND. Waarom is dat dan niet eerder
gebeurd?
Ik maak mij zorgen over de zogenaamde LHBT’s uit Irak, Uganda, Sierra
Leone en andere landen die homoseksualiteit strafbaar stellen. Het
uitgangspunt van de minister is dat van homoseksuele vreemdelingen
niet verwacht mag worden dat zij hun geaardheid verbergen. Zij hoeven
wat dat betreft dus niet terughoudend te zijn en dat is terecht. Toch stelt
de minister in antwoord op mijn schriftelijke vraag dat de mate van
terughoudendheid afhangt van de situatie in het land van herkomst. Zegt
de minister daarmee niet dat er toch wel eens gevraagd wordt om een
beetje discretie in het land van herkomst? Welke omstandigheden kunnen
ertoe leiden dat enige terughoudendheid verwacht wordt?
Mijn laatste punt betreft cameratoezicht aan de grens. Vorige maand
oordeelde het Gerechtshof te Den Bosch dat cameratoezicht bij de grens
met België en Duitsland in strijd is met de regels van Schengen. Had de
minister ons aan het begin van dit jaar niet gezegd dat dit niet het geval
was? Drie verdachten zijn hierdoor al vrijgesproken, maar de minister zet
het cameratoezicht op dezelfde wijze voort. Hoeveel strafprocedures lopen
er op dit moment, waarbij het Openbaar Ministerie bewijs heeft
ingebracht dat verkregen is door middel van mobiel grenstoezicht? Welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

6

consequenties heeft de betreffende uitspraak voor de voortzetting van de
procedures en hoe gaat de minister voorkomen dat in de tussentijd
criminele bendes juist vanwege deze redenen vervolging ontlopen? Ik
vraag mij verder af waarom er destijds sprake was van zoveel urgentie dat
er geen tijd is genomen om vooraf de uitvoerbaarheid van het toezicht te
toetsen. Kan de minister de Kamer op de hoogte houden van consequenties die worden verbonden aan rechterlijke uitspraken?
De heer Schouw (D66): Voorzitter. Ter herinnering merk ik op dat
homoseksualiteit in 80 landen illegaal is en dat daarop in 5 landen de
doodstraf staat. Het is dus heel goed dat de Tweede Kamer daarover
regelmatig met de minister praat. Uit de stukken blijkt echter dat de
minister tegen homoseksuele asielzoekers die moeten worden uitgezet,
zegt dat zij hun geaardheid maar geheim moeten houden. Daarvan ben ik
een beetje geschrokken. De minister schudt zijn hoofd, maar hij weet net
zo goed als ik wat namens hem is ingebracht tijdens een zitting van de
Raad van State op 18 april jl. Volgens de minister mag van vreemdelingen
worden verwacht dat zij beperkingen aanvaarden en dat zij in zekere mate
terughoudend zijn met het publiekelijk uiting geven aan hun gerichtheid.
Welke mate van terughoudendheid mag worden verwacht, kan de
minister niet op voorhand zeggen. De minister heeft ter zitting betoogd
dat de mate van vereiste terughoudendheid ver kan gaan. Dat geldt ook
voor terughoudendheid in de privésfeer. Er kan dan van de vreemdeling
ook terughoudendheid worden verwacht indien daarmee vervolging is te
voorkomen. In «gewone mensentaal» staat daar toch echt dat mensen
hun geaardheid maar geheim moeten houden. Collega Van Dam heeft
naar aanleiding van deze uitspraak vragen gesteld. De minister antwoordt
daarop dat er absoluut geen sprake kan zijn van terughoudendheid. Het is
het een of het ander. Ik vind dat we niet op deze manier moeten omgaan
met homoseksuelen die worden uitgezet. Ik zei al dat het in 80 landen
illegaal is en dat daarop in 5 landen de doodstraf staat. De minister kan op
dat punt niet van twee walletjes eten. Ik wil in dit overleg dus echt
duidelijk hebben wat het officiële beleid is en waarin dat wordt
vastgelegd, opdat we dat kunnen controleren en we niet worden
geconfronteerd met verschillende standpunten. Verder wil ik weten
wanneer dat wordt vastgelegd. Ik vind het ook voor de doelgroep
belangrijk dat dit heel helder is. Ik vind niet dat uit te zetten homoseksuele
asielzoekers verstoppertje moeten spelen. Als ze dat wel moeten doen,
zijn we echt op de verkeerde weg.
In het verlengde daarvan merk ik op dat het COC een aantal aanbevelingen heeft gedaan om te komen tot een vriendelijk asielbeleid voor
LHBT’s. De reactie van de minister daarop vind ik ietwat teleurstellend.
Het kabinet zet asielzoekers uit naar politiek instabiele landen waar
veiligheid een zeer relatief begrip is. In dat soort politiek instabiele landen
kan passieve homohaat snel omslaan in actieve homohaat.
Hoe staat het met de landen waar homoseksualiteit weliswaar niet
strafbaar is, maar waar die mensen wegens publieke orde en moreel wel
vervolgd kunnen worden? Ligt de beschermingslat in Nederland niet te
hoog op het moment dat we van homo’s actieve vervolging eisen als
reden voor verblijf? Italië zou op dit punt als gidsland kunnen dienen,
want daar ligt de lat lager: strafbaarheid is genoeg voor bescherming. Hoe
kijkt de minister daar tegenaan? Nederland stelt ook als eis dat mogelijke
bestraffing van een zeker gewicht is. Dat is natuurlijk zo fluïde als water.
Mijn fractie vindt het ondenkbaar dat Nederland bestraffing van homo’s
accepteert. Graag wil ik een heel precieze toelichting van de minister op
dit punt.
Het COC spreekt opnieuw zijn zorg uit over integriteitschendingen van
homoseksuele asielzoekers in opvangcentra van het COA. Het inrichten
van afzonderlijke locaties voert wat mijn fractie betreft misschien wat te
ver, maar ik vraag mij af of de minister in ieder geval zorg kan dragen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

7

voor extra veiligheidsmaatregelen voor deze groep. De Kamer wacht nog
op het ambtsbericht over de veiligheid van LHBT’s in Irak. Wanneer zal dat
beschikbaar zijn? Wij hebben uitvoerig over dat onderwerp gedebatteerd.
Ik maak graag van de gelegenheid gebruik om de minister te vragen of hij
al wat meer weet over de uitkomst van de gedachtewisseling die hij heeft
met zijn Irakese collega die twee dagen in Nederland mag verblijven.
Wij zullen nog met deze minister spreken over de verbeterde asielprocedure. Ik doel dan op het Programma Stroomlijning Indicatieprocessen.
Ons oog viel echter op Eurodac. Hij besprak het systeem van de vingerafdrukken van alle vreemdelingen die in de Nederlandse asielprocedure
terechtkomen. Dat systeem kan, evenmin als de opslag in Nederland,
onmogelijk foutloos zijn. Wij hebben daarover een discussie gevoerd met
de minister van Binnenlandse Zaken. Uit oude rapporten, namelijk die uit
2009, maak ik op dat er sprake is van een foutenmarge van 20% op dat
terrein. Ik vind dat onaanvaardbaar. Niet alleen ik vind dat overigens
onaanvaardbaar maar de gehele Tweede Kamer had die mening indertijd.
Klopt het dat er sprake is van een foutenmarge van 20%? Mocht dat het
geval zijn, dan vraag ik mij af wat de minister daaraan in hemelsnaam
gaat doen. Als dat het geval is, trek ik de conclusie dat het een zeer
onbetrouwbaar systeem is.
Wat de 1F’ers betreft sluit ik me van harte aan bij de woorden van collega
Gesthuizen. De enige oplossing is het instellen van een commissie van
wijzen.
Verder sluit ik mij aan bij de opmerkingen van de heer Fritsma ten aanzien
van het jaarverslag van de CITT. De reactie daarop is inderdaad ietwat
mager.
De heer Voordewind (ChristenUnie): Voorzitter. Kortheidshalve sluit ik
mij aan bij het pleidooi dat collega Schouw houdt over het beter
beschermen van de homo’s in asielzoekerscentra. Dat is ook gebeurd naar
aanleiding van een motie van de ChristenUnie-fractie driekwart jaar
geleden. We hebben de minister toen gevraagd onderzoek te doen naar
de bedreigingen op het gebied van geloofsovertuiging en seksuele
gerichtheid. De reactie van het COA was toen vrij massief, namelijk dat er
van beide vormen geen sprake kon zijn. Het herkent zich absoluut niet in
het beeld dat geschetst zou zijn door die televisie-uitzending toentertijd
van de EO. Ik zie in het rapport dat het COA inmiddels een stap verder is.
Ik dank de minister voor het instellen van het onderzoek door De Lloyd. Er
zijn goede aanbevelingen gedaan, maar daarover maak ik wel een aantal
opmerkingen. Ik begrijp van de organisaties, zowel van het COC als van
de Stichting Gave, dat er constructief overleg is gevoerd en dat er
eveneens uitgebreid is overlegd over de aanbevelingen. Er zijn echter een
aantal dingen die wat ons betreft strakker mogen. Ik heb ook begrepen dat
het meldpunt veiligheid van het COA bij 84% van de ondervraagden
onbekend was. Ik zie in de aanbevelingen dat het van belang is om daarin
verandering te brengen. Dat er sprake is van onbekendheid, heeft in de
eerste plaats te maken met de informatievoorziening. In de tweede plaats
is de drempel om bij het COA te melden blijkbaar nog steeds erg hoog. De
minister is bereid om de genoemde organisaties te betrekken bij het
vergroten van de meldingsbereidheid. Hoe gaat de minister die organisaties in de toekomst inzetten om die meldingsbereidheid echt te
vergroten? Hoe gaan wij er dus voor zorgen dat 84% wordt gemeld?
De minister zegt over de vertrouwenspersoon dat daarnaar nog eens goed
gekeken moet worden. Hij zegt dat het misschien mogelijk is onder het
COA. Uit de reacties van de asielzoekers blijkt dat zij toch wat argwanend
zijn ten opzichte van het COA. Men ziet het als onderdeel van het geheel.
De verblijfsvergunning zou in gevaar kunnen komen. De vraag is of we
niet toe moeten naar een onafhankelijke vertrouwenspersoon, dus iemand
die losstaat van het COA. Ik heb namelijk begrepen dat het COA de
bemiddelaar is tussen de asielzoeker en het meldpunt en dat er dus niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

8

een rechtstreekse relatie is met laatstgenoemde. Mijn fractie pleit dus, om
de drempel te verlagen, voor een onafhankelijke vertrouwenspersoon.
De belangrijkste vraag is in hoeverre er sprake is van vrijheid van
godsdienst en vrijheid om de seksuele geaardheid tot uiting te brengen.
De genoemde organisaties zeggen dat die veiligheid er op dit moment
nog niet is. Hoe gaat de minister ervoor zorgen dat men toch voor zijn
geloof durft uit te komen, zonder dat men bang hoeft te zijn voor
bedreigingen? Ik geef het voorbeeld van Ter Apel, waar indertijd een
tentenkamp was. Ik had een goed gesprek met een aantal mensen.
Achteraf hoorde ik dat zij islamieten waren. Toen ik wegliep en even alleen
was, kwam er een christen naar me toe met de opmerking dat hij alleen
het verhaal aan mij durfde te vertellen zonder dat de anderen erbij waren.
Als hij dat namelijk zou vertellen waar de anderen bij waren, zou dat tot
extra bedreigingen kunnen leiden. Van zo’n angstcultuur is dus sprake. Ik
heb het dan niet over een AZC maar over de groep van asielzoekers. In dit
geval waren het uitgeprocedeerde asielzoekers. Dat zeg ik tegen de heer
Fritsma om een interruptie te voorkomen.
Ook ten aanzien van de rol van kerken constateer ik dat er in grote mate
sprake is van koudwatervrees bij het COA. Het wil de kerken vooral buiten
de deur houden. Is het niet mogelijk om daarmee meer ontspannen om te
gaan, zodat de godsdienstvrijheid beter wordt gegarandeerd?
Ik kom op het volgende onderwerp, namelijk Irak. Evenals collega Schouw
ben ik zeer benieuwd wat er uit het gesprek met de collega-minister is
gekomen. We hebben vragen gesteld. Er zou een brief bij de ambassade
in Irak zijn afgeleverd waarin staat dat het niet mogelijk blijkt om mensen
ook in de toekomst gedwongen uit te zetten. Ik ben benieuwd naar de
reactie. Als het beleid wordt voortgezet dat asielzoekers niet terug kunnen,
vraag ik mij af of de minister bereid is om voorlopig die opvang, dus een
volgend tentenkamp, te voorkomen door de mensen te blijven opvangen.
Ik wijs op het advies van de UNHCR. Daaruit blijkt dat Centraal-Irak, met
name Bagdad en Mosul, echt te gevaarlijk zijn om terug te keren. Ik houd
dus een pleidooi, met name voor mensen die daar vandaan komen, om ze
niet gedwongen terug te sturen.
Ik stel dezelfde vraag als collega Gesthuizen met betrekking tot de
zelfdoding van die Burundiër. Hoe is het mogelijk dat zijn medische
situatie niet goed is meegewogen? Hoe is het mogelijk dat de brieven van
de lokale gemeenschap, inclusief die van de burgemeester, terzijde zijn
gelegd en dat de uitzetting toch is doorgegaan?
Mijn laatste punt betreft het gescheiden uitzetten van gezinnen. De Irakese
moeder is daarvan een voorbeeld, namelijk mevrouw Laila Ahmed. Wij
zien dat ze wordt uitgezet naar Irak. Ze laat hier twee kinderen en een man
achter. Zij zouden namelijk wel in Nederland mogen blijven. Wij moeten
het gescheiden uitzetten van gezinnen voorkomen.
De heer Knops (CDA): Voorzitter. Er ligt een scala aan brieven. Er zijn al
veel vragen gesteld. Waar nodig, zal ik zaken aanvullen.
Ik ga eerst in op de verbeterde asielprocedure. De brief die wij vorig jaar
gekregen hebben, maakt in ieder geval duidelijk – ik ga ervan uit dat de
situatie niet veranderd is – dat de verbeterde asielprocedure goed
functioneert. 56% van de aanvragers krijgt in de algemene procedure
binnen acht dagen uitsluitsel. 88% krijgt uitsluitsel binnen de wettelijke
beslistermijn van zes maanden. Het is wel verontrustend om te constateren dat het niet lukt om het aantal tweede asielaanvragen en vervolgende asielaanvragen terug te dringen. De gedeeltelijke verklaring
hiervoor is dat dit te maken heeft met de bekende groep Griekse Dublinclaimanten en met besluit- en vertrekmoratoria voor Somalië, Ivoorkust,
Libië en Syrië. Andere oorzaken zijn niet bekend. Die zouden met
betrokken partijen worden onderzocht. Wat heeft dat onderzoek
opgeleverd? Een ander gegeven is dat rechters in beroepszaken in een
algemene asielprocedure in toenemende mate nader onderzoek noodza-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

9

kelijk achten. Dit zou met de IND en rechters nader worden bekeken. Wat
heeft dat opgeleverd?
Ik kom op de brieven over de gemeente Giessenlanden. Ik ben het
volledig eens met de inhoud van de brief van 2 april van de minister,
waarnaar naar aanleiding van de regeling van werkzaamheden is
gevraagd. Daarin is heel duidelijk aangegeven wat de bevoegdheidsverdeling is, wanneer een burgemeester met recht kan ingrijpen en wanneer
dat oneigenlijk is. Ik heb daarover eerder opmerkingen gemaakt en laat
het daarbij.
Vaak doen zich communicatieproblemen voor tussen de DT&V en
gemeenten. Vaker ontstaan er problemen over de mate waarin burgemeesters geïnformeerd zijn over de casuïstiek. Als zij daarvan beter op de
hoogte waren, zouden zij zich in bepaalde situaties wat terughoudender
opstellen. Hoe ziet de minister dat en hoe kan de communicatie met de
burgemeesters, die uiteraard een zelfstandige afweging moeten maken,
zodanig verbeterd worden dat ze niet op de stoel van de minister gaan
zitten of op die van de Kamer maar dat ze met recht en respect voor hun
eigen positie opereren?
Ik kom op de Afghaanse 1F’er. Afghanistan verzoekt Nederland, onderzoek
in Afghanistan te doen naar vreemdelingen die artikel 1F tegengeworpen
hebben gekregen. Ik moet eerlijk zeggen dat me dat zeer verbaast. Juist
de Afghanen hebben immers belang bij het zelf doen van onderzoek met
als doel, hun onderdanen terug te nemen. Ik ben geneigd om te zeggen
dat het niet veel gekker moet worden. Ons wordt gevraagd om onderzoek
te doen, terwijl de Afghanen zelf ook een belang hebben. Als inderdaad
blijkt dat die mensen prima terug kunnen gaan, dus dat er geen probleem
is met hun verleden aldaar, snijdt het mes aan twee kanten. Hoe kijkt de
minister daar tegenaan?
Ik kom op de evaluatie van de pardonregeling. De heer Fritsma sprak daar
al over. De doelen op onder andere het gebied van de arbeidsparticipatie
worden niet gerealiseerd. Een aantal verwachtingen dat gewekt is, wordt
dus niet waargemaakt. Het is mogelijk om tegen te werpen dat dit ook te
maken zal hebben met de algemene economische situatie waarvan sprake
is. Dat zou echter wel heel eenvoudig zijn. Dat is geen onwaarheid, maar
het is slechts een deel van de werkelijkheid. Uiteindelijk gaat het immers
ook om de vraag hoe het staat met de inburgering, en in de praktijk blijkt
dat minder dan de helft aan een dergelijk traject begonnen is. Dat baart
mij wel zorgen, want dat zijn de problemen van de toekomst. Die creëren
wij nu. Dat was voor ons overigens één van de redenen om tegen de
pardonregeling te zijn. Het besluit om die regeling in te voeren, is echter
uiteindelijk genomen en nu hebben we natuurlijk de plicht om gezamenlijk
na te gaan wat de effecten daarvan op de lange termijn zijn. Als wij dat
niet doen, zijn wij echt met de verkeerde dingen bezig. Er wordt opnieuw
over pardonregelingen gesproken, terwijl de effecten van de vorige
pardonregeling absoluut niet om over naar huis te schrijven zijn. Dat
zouden we niet moeten accepteren.
De heer Fritsma (PVV): Ik ben het daarmee eens. Vindt de heer Knops
echter ook dat een financiële evaluatie past bij het in kaart brengen van
die effecten van de pardonregeling?
De heer Knops (CDA): Wat bedoelt de heer Fritsma precies met financiële
evaluatie?
De heer Fritsma (PVV): Daarmee bedoel ik de kosten. Ik doel dan op het
beroep dat is gedaan op bijstand, het beroep dat is gedaan op andere
sociale voorzieningen zoals huurtoeslag, zorg enzovoorts. De heer Knops
heeft gelijk als hij zegt dat het in het licht van de huidige discussie over
nieuwe pardonregelingen van belang is om na te gaan wat de effecten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

10

zijn. Als we weten wat de effecten zijn van de vorige pardonregeling,
kunnen we daarvan natuurlijk een betere inschatting maken.
De heer Knops (CDA): Ik vind het een interessante vraag en kan bedenken
dat er uit onderzoek zal komen dat de regeling kosten met zich heeft
gebracht. Ik heb het antwoord op die vraag echter niet nodig om de vraag
te kunnen beantwoorden of een pardonregeling wenselijk is. Het
antwoord op die vraag kan ik nu al geven. Wij waren geen voorstander
van de pardonregeling. Als het besluit om die regeling in te voeren echter
democratisch genomen is – dat is het geval – hebben wij de plicht om die
op een goede manier in en uit te voeren. Wij hebben dan de plicht om de
mensen die bepaalde rechten hebben gekregen, met zachte en minder
zachte hand te helpen met als doel dat ze onderdeel gaan uitmaken van
de Nederlandse samenleving. Als er immers sprake is van een gebrek aan
integratie, creëren wij de problemen van de toekomst. Ik zeg nogmaals
dat wij geen voorstander waren van de pardonregeling, maar dat we die
regeling goed moeten uitvoeren nu tot het invoeren daarvan democratisch is besloten. Met het uitvoeren van die regeling zijn zeker kosten
gemoeid. De vraag is echter hoe relevant het is om te weten hoe hoog dat
bedrag is. Dat is voor ons niet een doorslaggevend argument om voor of
tegen een dergelijke regeling te zijn.
De heer Schouw (D66): De heer Knops zegt dat we nooit meer een
pardonregeling moeten invoeren omdat de uitvoering daarvan faliekant is
mislukt. Ik houd hem voor dat er, gelet op de organisatie, de manier
waarop het is gegaan en de bijdragen van gemeenten enzovoorts, in een
heel korte tijd een geweldige prestatie is geleverd. Wat het resultaat
betreft, bijvoorbeeld het feit dat nog steeds veel mensen afhankelijk zijn
van een uitkering, kun je zeggen dat je liever had gezien dat het
percentage lager was. Is het beeld echter niet wat genuanceerder?
De heer Knops (CDA): Veel problemen bleven bestaan omdat er dusdanig
genuanceerd over werd gesproken dat het erop leek dat deze waren
weggemasseerd. Volgens mij heb ik het niet heel scherp gezegd. Ik heb
slechts gezegd dat de percentages teleurstellend zijn. Dat zeg ik met alle
respect voor gemeenten die wel hun inzet en bijdrage hebben geleverd. Er
zijn echter ook heel veel gemeenten die tegengewerkt hebben. Je ziet
echter dat zo’n grote groep in één keer een gigantisch effect heeft. Dat is
voor mij de belangrijkste reden om nooit met een dergelijke regeling in te
stemmen. Het is leuk om het te besluiten. Op dat moment lijkt het
probleem immers opgelost, maar dan begint de uitdaging pas. Als u de
percentages ziet en de minister op andere onderdelen beoordeelde, zou u
zeggen dat hij het heel slecht gedaan heeft. Dan zou u zeggen dat hij niet
eens de helft heeft gerealiseerd van datgene wat hij beoogd had. Het zijn
echt geen percentages waarbij de politiek achterover kan leunen en
tevreden kan zijn.
De heer Schouw (D66): Dat ben ik met de heer Knops eens; het zijn
inderdaad percentages waarover we niet tevreden hoeven te zijn. Toch
houd ik hem echt voor dat de implementatie van de maatregel, de kracht
van gemeenten en allerlei andere instanties formidabel zijn geweest. Nu is
45% van de mensen afhankelijk van een uitkering. Ik had ook liever gezien
dat het een ander percentage was, maar daar spreekt wel uit dat 55% van
die groep een baan heeft en dat is toch bemoedigend.
De heer Knops CDA): Feitelijk is het juist, maar mijn politieke conclusie is
echt een andere: ik ben hiermee niet tevreden.
De voorzitter: Ik verzoek de leden, wat korter te formuleren. We moeten
namelijk echt opschieten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

11

De heer Dibi (GroenLinks): Er wordt inderdaad opnieuw gesproken over
de vraag wat we moeten doen met mensen die als gevolg van lange
procedures Nederlanders zijn geworden. Als het CDA problemen heeft
met het woord «pardon», verwijs ik naar de uitspraak van de Amerikaanse
president Obama. Hij heeft onder andere in het kader van de arbeidsmarkt
en voldoende arbeidskrachten gezegd dat er werkcontracten of opleidingscontracten moeten worden aangeboden. Noem het dan niet
«pardon», maar doe dat dan. Staat het CDA open voor een dergelijk type
oplossing?
De heer Knops (CDA): Ik heb de voorstellen van president Obama gezien.
Volgens mij heeft hij die eerder gedaan om politieke redenen dan om
inhoudelijke redenen. Iedere president wil herkozen worden en om dat te
bereiken, doet hij allerlei dingen. In dat kader past dat volgens mij ook.
Dat blijkt ook uit het moment waarop dat gebeurt. De heer Dibi zal dit
soort dingen herkennen en weten hoe het er in campagnes aan toe gaat.
Ik ben daarvan geen voorstander. Het is een soort twilightzone. Wij
hebben een heel duidelijk asielbeleid – daar gaat het hier over – voor
mensen die bescherming nodig hebben. We hebben ook allerlei
regelingen voor reguliere migratie. We moeten niet een pardonregeling
creëren voor mensen die op grond van de bestaande regeling geen recht
hadden op verblijf, het verblijf vervolgens legaliseren en daarna net doen
of ze reguliere migranten waren. Dat was het kromme van die regeling.
Om die reden waren wij daarvan geen voorstander. Ik zie dan ook niets in
het voorstel dat de heer Dibi nu doet. Het past mij misschien niet om de
voorstellen van president Obama in het Nederlandse Parlement te
bekritiseren, maar goed.
De heer Dibi (GroenLinks): Het CDA was president Obama voor. In de
Christen Democratische Verkenningen (CDV) en tijdens een CDA-congres
is een soortgelijk voorstel gedaan. Misschien heeft president Obama heel
erg goed naar Nederland en het CDA gekeken en de voorstellen
vervolgens gekopieerd. Het CDA zegt namelijk dat, gelet op de toekomstige grote arbeidsmarkttekorten, we alles op alles moeten zetten om
mensen in Nederland aan het werk te krijgen. Neemt de heer Knops
daarvan nu afstand, of blijft het CDA voorstander van arbeidsmarkt- en
immigratiebeleid?
De heer Knops (CDA): Ik probeer een aangrijpingspunt te vinden om de
vraag van de heer Dibi te kunnen beantwoorden. Wij maken inderdaad
onderscheid tussen reguliere migratie en asielzaken. Volgens mij is het
heel zuiver om het op die manier te doen. Uit tal van rapporten blijkt
inderdaad dat wij in de toekomst veel behoefte zullen hebben aan
arbeidskrachten. Op dit moment gaat het slecht met de economie maar op
de lange termijn zal daaraan veel behoefte zijn. Ik wijs de heer Dibi er ook
op dat we op dit moment enkele honderdduizenden werklozen hebben en
dat er elke dag nieuwe bij komen. Dat kan op dit moment dus geen
argument zijn. Dat staat los van de principiële vraag of we die vermenging
wensen. Alle duidingen van de heer Dibi over ons congres en zijn
interpretatie daarvan, laat ik echt voor zijn rekening. Het ligt namelijk toch
wel iets anders.
Ik ga in op het categoriaal beschermingsbeleid in Irak. Collega’s hebben
daarover al gesproken. Uit het rapport daarover blijkt dat we het eigenlijk
heel goed doen in Nederland. Laat dat ook maar eens gezegd zijn. Uit het
rapport blijkt dat minderheden – denk aan homoseksuelen en christenen –
ook na afschaffing van het categoriaal beschermingsbeleid de
bescherming krijgen die ze verdienen. Dat blijkt uit de percentages. Ik ben
daar heel blij mee, want het blijft een heel kwetsbare groep. De heer
Voordewind sprak daarover zojuist ook in een bepaald verband. Die
mensen zijn niet alleen kwetsbaar in Nederland maar zelfs in de gebieden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

12

waar ze vandaan komen. Dat behoort dan ook onderdeel uit te maken van
de toetsing in de asielprocedure.
Homoseksuelen uit Irak zijn aangewezen als kwetsbare minderheidsgroep.
Daaruit blijkt nu al dat ze met een beperkte indicatie in aanmerking komen
voor een verblijfsvergunning. De onderzoeksresultaten bevestigen echter
ook dat, zodra er speciaal beleid wordt gevoerd voor een bepaald land of
een bepaalde groep, het gevaar voor oneigenlijk gebruik op de loer ligt.
Dat werkt altijd zo. Gebleken is dat veel Irakese asielzoekers ongeloofwaardige verklaringen hebben afgelegd over de beweerde seksuele
geaardheid en over het beweerde asielrelaas. Tegen de minister zeg ik dat
het goed is dat hij ook pogingen onderneemt om dat eruit te filteren. De
legitimiteit van de regeling is immers gebaat bij het feit dat degene die
verkeerde bedoelingen hebben, eruit gefilterd worden.
Mevrouw Dijksma (PvdA): Voorzitter. Er zijn een paar onderwerpen
waarvoor mijn fractie graag aandacht wil vragen.
Ik ga eerst in op de situatie in Irak. De UNHCR heeft in mei nieuwe
guidelines gepubliceerd waaruit blijkt dat de veiligheidssituatie in Bagdad
en in vijf andere gebieden nog steeds heel erg slecht is. Ook deze maand
zijn er heel veel burgerslachtoffers gevallen in die omgeving. Ziet de
minister aanleiding om een deel van zijn beleid daarop aan te passen? Ik
neem aan dat dit ook onderwerp van gesprek geweest is met zijn collega
uit Irak. Evenals de collega’s, ben ik heel benieuwd naar de uitkomst van
dat gesprek. Dat ben ik in het bijzonder vanwege het feit dat mensen die
terug moeten, originele identiteitspapieren ofwel nationaliteitsdocumenten moeten kunnen overleggen. Mijn praktische vraag aan de
minister is of geregeld is dat dit die mensen wordt toegestaan. Als dat niet
het geval is, is dat immers een heel groot probleem.
Mijn tweede punt betreft de situatie van de groep 1F’ers. Daarvoor heeft
mevrouw Gesthuizen al een pleidooi gehouden. Er is sprake van een
schrijnende situatie. Mensen worden namelijk verdacht van oorlogsmisdaden. Mijn idee is dat we niet al te veel met die mensen te maken willen
hebben. Het ellendige is echter dat in de praktijk blijkt dat die verhalen
lang niet altijd bewijsbaar zijn en dat die ook niet altijd op waarheid
berusten. Daardoor belandt een groep mensen met het gezin misschien
wel een hele tijd tussen de wal en het schip. Mijn fractie ziet dat terugkeren voor sommige mensen onveilig kan zijn. Wij begrijpen dan ook dat
burgemeesters die met dit soort gezinnen te maken krijgen, daarvoor
vanuit hun positie aandacht vragen. Wij zijn van mening dat de minister
deze groep in kaart moet brengen en dat hij dient na te gaan of er sprake
is van een verdenking die echt hard te maken is. Zodoende komt er
duidelijkheid voor deze groep mensen. Wat zijn de resultaten van het
gesprek dat hierover is gevoerd met de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ)? In Vrij Nederland is een bericht verschenen over het
veiligheidsregime in Afghanistan. Misschien kan de minister ook daarop
een reactie geven.
Ik kom op het punt van de homoseksuelen. Collega Van Dam heeft over
deze groep vragen gesteld. Ik vind het belangrijk dat we deze groep
mensen beschermen. Met het COC delen wij de zorg over de zogenaamde
discretievereisten. Van homo’s die terugkeren naar hun land van herkomst
kun je niet verwachten dat zij hun seksuele geaardheid verbergen. Naar
onze opvatting heeft de minister ook gezegd dat hij dat niet van die
mensen verwacht. De vraag is echter wel wanneer dat in de beleidsregels
zichtbaar wordt. Ook de Raad van State heeft vragen gesteld aan het
Europees Hof inzake een recente zaak bij de hoogste bestuursrechter.
Welk standpunt neemt de regering in ten aanzien van het Europees Hof en
wanneer kan het thematisch ambtsbericht worden verwacht dat over Irak
zal worden uitgebracht?
Ik kom op de noodopvang. Uit juridisch oogpunt heeft de minister
inmiddels een probleem, omdat op grond van de Wmo de hoogste

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

13

bestuursrechter in ons land heeft vastgesteld dat mensen in een
kwetsbare positie wel opgevangen moeten worden en dat dat deugdelijk
dient te gebeuren. Graag wil ik een reactie van de minister op die
uitspraak. Dat betekent immers nogal wat voor zijn beleid. Ik ben geneigd
om tegen de heer Fritsma te zeggen dat dat eveneens democratisch
vastgestelde regels zijn en dat je daarmee soms te maken hebt, ook als de
uitkomst je niet bevalt.
Tot slot stel ik een vraag over een punt dat niet op de agenda staat. Het
betreft de problematiek in Somalië. Ik hecht eraan om aandacht aan dit
onderwerp te besteden. Het heeft betrekking op het terugkeerbeleid en
staat dus indirect wel op de agenda. Ik zeg dat maar, voordat de voorzitter
zijn wenkbrauwen heel hoog optrekt. De UNHCR heeft gezegd dat
asielzoekers uit Centraal-Somalië en Zuid-Somalië onverkort asielbescherming verdienen. Nu is merkbaar dat het steeds ingewikkelder wordt
om terug te keren via het vliegveld van Mogadishu. Het veilig reizen naar
bepaalde plekken in Somalië begint vooral theorie te worden. Is de
huidige situatie niet onhoudbaar?
In één zin zeg ik iets over het generaal pardon. De brief over de Regeling
afwikkeling oude Vreemdelingenwet vind ik heel positief. Misschien heb ik
de inhoud heel anders gelezen dan sommigen. Mijn indruk is dat de
minister aangeeft dat uit het rapport van het WODC blijkt dat processen
op het gebied van huisvesting en inburgering positief verlopen zijn. Ik zou
zeggen: duimen omhoog, hartstikke goed! Ik ben het er wel mee eens dat
er een uiterste inspanning moet worden geleverd met als doel, mensen
daadwerkelijk te laten inburgeren en ze aan het werk te laten gaan.
De voorzitter: Dat is een alinea in plaats van een zin.
Mevrouw Dijksma (PvdA): Ja, ik blijf toch politica. Zo werkt dat.
De heer Fritsma (PVV): Ik schrik een beetje van het punt dat mevrouw
Dijksma aanhaalt. Als de PvdA-fractie staat te juichen vanwege het feit dat
niet eens de helft van de «pardonners» de moeite neemt om een
inburgeringscursus te volgen en dat de arbeidsparticipatie slechts 40% is,
vraag ik mij af waarmee zij bezig is. Dit zijn immers schokkende cijfers. Ik
kan me voorstellen dat de PvdA-fractie dat vreselijke generaal pardon tot
op de dag van vandaag probeert te verdedigen, maar zij moet in ieder
geval toegeven dat de door oud-staatssecretaris Albayrak voorgespiegelde gegevens gewoonweg niet kloppen, dat de arbeidsparticipatie ver
achterblijft bij datgene wat de toenmalige regering ons heeft voorgespiegeld. Geef dat in ieder geval toe.
Mevrouw Dijksma (PvdA): Ik stel vast dat de heer Fritsma voor een vraag
ook een hele alinea nodig heeft, maar dat terzijde.
Ik sta niet te juichen als ik zie dat de arbeidsparticipatie achterblijft bij de
verwachting. Wel is het zo dat de huidige economische situatie het voor
heel veel mensen niet bepaald gemakkelijk maakt om toe te treden tot de
arbeidsmarkt. Dat geldt zelfs voor mensen die niet tot de groep uitgeprocedeerde asielzoekers behoren. Als de heer Fritsma zegt dat we daartoe
blijvend een inspanning moeten leveren, vindt hij mij onmiddellijk aan zijn
zijde. Zijn suggestie was echter dat de uitvoering van de generaal
pardonregeling mislukt is. Als ik echter kijk naar de feiten en de brief die
voorligt met het oordeel van de minister, zeg ik dat dit feit niet daaruit is
op te maken. Daar sta ik voor en daar ben ik ook blij mee.
De heer Fritsma (PVV): Die mislukking van de pardonregeling kunnen we
vanuit alle kanten uit die brief halen. Let maar op de percentages. Ik
begrijp ook niet dat mevrouw Dijksma bijvoorbeeld de economische crisis
erbij haalt om te verdedigen dat de arbeidsparticipatie achterblijft. Helpt
het voor de arbeidsparticipatie van deze «pardonners» als niet eens de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

14

helft van hen de moeite heeft genomen om een inburgeringscursus te
volgen?
Mevrouw Dijksma (PvdA): Mijn fractie heeft – ik meen dat het de heer
Dijsselbloem was – een motie ingediend waarin staat dat zij van mening is
dat al die mensen die cursus moeten volgen. Mijn positie daarin is dus
echt niet onbekend. Het is heel belangrijk dat mensen die in Nederland
blijven, zich wortelen en dat zij daarvoor moeite doen. Wij zullen dus altijd
steunen dat er druk op deze groepen mensen wordt uitgeoefend. Dat is
echter iets anders dan het succesvol toetreden op de arbeidsmarkt.
Daarbij gaat het immers niet alleen om de eigen inspanning maar ook om
datgene wat de omgeving aanbiedt. Het moet dan immers wel lukken. Ik
vraag de heer Fritsma om daar genuanceerd naar te kijken en kritisch te
zijn als het nodig is. Ik ben ook best kritisch als het nodig is, maar dat is
iets anders dan politiek categorisch elke centimeter die gevonden wordt,
gebruiken om iets neer te sabelen. Dat doet de heer Fritsma. Hij sabelt iets
neer, terwijl hij toch al vond dat het nooit moest gebeuren.
De voorzitter: Ik verzoek u toch om iets korter te formuleren. De
spreektijd gaat van uw tweede termijn af. Ik zie dat de heer Knops nog een
vraag heeft.
De heer Knops (CDA): Niet altijd leiden interrupties tot nuancering van
het standpunt van de PvdA. Dat is nu echter wel het geval en dat juich ik
toe. De oorspronkelijke inzet van mevrouw Dijksma was immers toch dat
zij op basis van dit soort belabberde percentages positieve conclusies
trekt. Zou mevrouw Dijksma in haar periode als staatssecretaris van
onderwijs tevreden zijn geweest met dit soort slagingspercentages? Ik kan
me niet voorstellen dat je daar tevreden mee kunt zijn. Mevrouw Dijksma
heeft een punt als het gaat om de arbeidsmarkt. Wat de inburgering
betreft kunnen en mogen wij echter toch niet accepteren dat twee jaar na
dato meer dan de helft van de mensen nog steeds geen initiatieven heeft
genomen? Dat kan toch niet waar zijn? Dat is toch het failliet ex-post van
een generaal pardonregeling in welke vorm dan ook? Dat is het bewijs
achteraf dat het niet werkt. Als dat nu wordt goedgepraat met dit soort
percentages, zakt mijn broek daar bijna van af! Ik laat die echter niet
zakken.
Mevrouw Dijksma (PvdA): Dat zou ik ook niet doen als ik de heer Knops
was. Gewoon die broek aanhouden! De heer Knops wil mij nu verleiden
tot allerlei waardeoordelen en ik probeer juist een uitgangspunt hoog te
houden. Dat uitgangspunt is dat je van mensen een inspanning mag
verwachten. Als zij in Nederland blijven, mag je verwachten dat ze daar
iets voor doen. Van de inburgering heeft de coalitie de afgelopen tijd
echter wel een potje gemaakt. Dat kon ik nog niet met de heer Knops
bespreken maar dat is wel het geval. Het is mensen immers niet bepaald
gemakkelijker gemaakt om in te burgeren. Sterker nog, ze moeten daar
vet voor gaan betalen! Ik ben het ermee eens dat we wat dat betreft iets
moeten doen. Uit deze brief blijkt echter dat zelfs de minister van mening
is – en ik heb begrepen dat hij ook een opvatting heeft over de generaal
pardonregeling – dat volgens het rapport de processen van huisvesting en
inburgering positief zijn verlopen. Als het anders is, moet de minister dat
maar vertellen.
De heer Dibi (GroenLinks): Voorzitter. Vandaag is het Wereld Vluchtelingendag met heel veel aandacht voor miljoenen ontheemde vluchtelingen
in de wereld. Ik vraag mij in dit debat dan ook af wat een klein land als
Nederland kan doen om een bijdrage te leveren aan het opvangen van
echte vluchtelingen en om ervoor te zorgen dat ook andere landen hun
verantwoordelijkheid nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

15

Ik begin met de positie van de lesbische homoseksuele en biseksuele
asielzoekers en niet te vergeten met de transgenders. De heer Schouw
heeft het al duidelijk verwoord, maar ik doe daar een schepje bovenop
omdat ook GroenLinks bezorgd is over de spraakverwarring die is
ontstaan. De vraag is of asielzoekers met een bepaalde geaardheid die
moeten verbergen als ze teruggaan naar hun land van herkomst. De
minister heeft aangegeven dat hij vindt dat ze dat niet zouden moeten
doen. Net werden echter allerlei citaten aangehaald waaruit ik het
tegendeel kan opmaken. Kan de minister hierover opheldering geven en
aangeven wanneer de vreemdelingencirculaire op dit punt gewijzigd zal
worden, zodat iedereen weet dat het verhaal over het discretievereiste
mensen nooit tegengeworpen kan worden? Het gaat er mij om dat wij
altijd rekening zullen houden met landen van herkomst waar het
gevaarlijk is om voor je geaardheid uit te komen. Het COC spreekt over de
late coming out: het duurt soms even voordat asielzoekers in een
procedure durven aan te geven dat ze lesbisch, homo of wat dan ook zijn.
Wij zijn van mening dat dit als nieuw feit meegewogen moet worden. Ik
weet dat er met dit soort feiten gefraudeerd wordt. Toch verzoek ik de
minister om dit expliciet te verwerken in de procedure. We krijgen van te
veel kanten signalen dat, als mensen niet meteen zeggen hoe het zit, hen
dit wordt tegengeworpen.
Een ander belangrijk punt is dat bijna 90% van de asielzoekers aangeeft
dat ze zich onveilig voelen in asielzoekerscentra. Ik kan het voorstel van
het COC op dat punt overigens niet volledig onderschrijven. Ik heb het
gevoel dat de minister dat punt heel serieus neemt en dat er stappen
worden gezet. Het COC stelt een aparte opvanglocatie voor. Ik zou het
verkeerd vinden als wij allerlei mensen onderscheidden omdat wij niet
voor hun veiligheid kunnen zorgen. Hoe kijkt de minister daar tegenaan en
hoe kunnen we ervoor zorgen dat die veiligheid snel vergroot wordt?
Italië is op dit moment het enige land dat zegt dat strafbaarstelling van
een seksuele voorkeur in het land van herkomst voldoende grond is voor
het verkrijgen van een verblijfsvergunning. Ik kan me voorstellen dat er
haken en ogen zitten aan deze praktijk, maar ik vind dat het land daarmee
een heel mooie boodschap afgeeft. Ik vind dat het de moeite waard is om
die mogelijkheid te onderzoeken. Is de minister bereid om te onderzoeken
wat de gevolgen zijn van dit beleid in Italië en met dat land in gesprek te
gaan? Is hij bereid om na te gaan of het beleid navolging door Nederland
verdient? Nederland is altijd gidsland geweest toen het ging om
homorechten. Het zou hiermee een heel duidelijk statement kunnen
maken: als mensen vervolgd worden vanwege hun geaardheid, zetten wij
ze niet uit en mogen ze in Nederland blijven.
Mijn volgende punt betreft het 1F-beleid. Volgens mij is het veilig om te
zeggen dat dat beleid mislukt is. Wij zeggen allemaal dat Nederland geen
vluchthaven moet zijn voor oorlogsmisdadigers of voor vermeende
oorlogsmisdadigers. Mevrouw Gesthuizen drukte dat het meest scherp
uit: ze wonen hier al 13 jaar. Of we het willen of niet, dan zijn ze al lang
Nederlanders. Wat gaat de minister doen om deze impasse te
doorbreken? Dit voelt als een déjà vu, want velen van ons hebben deze
vraag eerder gesteld. Mijn concrete verzoek aan de minister is dus om een
nieuw onderzoek te doen.
De heer Schouw (D66): Ik ben blij dat de heer Dibi deze kwestie ook
opwerpt. We praten er namelijk al een eeuwigheid over en er komt maar
geen oplossing. Is hij het met mij eens – dat is een beetje afhankelijk van
het antwoord van de minister – dat er een commissie van wijzen moet
worden geïnstalleerd die dat probleem voor eens en altijd oplost? Dit
dossier blijft immers in de rotonde hangen, zonder dat er iets gebeurt.
De heer Dibi (GroenLinks): Ik vind het een interessante gedachte om een
onafhankelijke commissie in te stellen met als doel, al deze gevallen na te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

16

gaan en te bezien wie, waar hoe en wat. Als een en ander niet bewezen
kan worden, vind ik dat mensen moeten worden toegelaten. Het zijn
immers mensen met kinderen die al 13 jaar in Nederland zijn. Ik wacht het
antwoord van de minister af en bezie vervolgens of het nodig is om actie
te ondernemen.
Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): Is de heer Dibi zich ervan bewust
dat er al een commissie van wijzen is geweest die hierover een advies
heeft uitgebracht, namelijk de ACVZ? Is hij zich ervan bewust dat dit niet
tot de oplossing heeft bijgedragen en van het feit dat het weliswaar over
veel gevallen uit Afghanistan gaat maar dat ook mensen uit allerlei andere
landen het 1F-predikaat hebben gekregen? Beseft de heer Dibi dat het niet
zo simpel is als hij nu voorstelt?
De heer Dibi (GroenLinks): Ik ben mij bewust van het feit dat dit een lange
voorgeschiedenis heeft en dat zelfs de heer Teeven, voormalig Kamerlid
van de VVD-fractie, heeft gezegd dat alle individuele gevallen in een heel
korte periode moeten worden beoordeeld en dat het niet alleen om
Afghanen gaat. Er is nu echter sprake van stilstand, dus er moet iets
gebeuren. Ik zie wel iets in een nieuwe poging, misschien wel een ultieme
poging, van een commissie om na te gaan waar wat bewezen kan
worden. Mocht een en ander niet bewezen kunnen worden, dan moeten
we ze gewoon verwelkomen in Nederland. Die mensen zijn al 13 jaar lang
met hun kinderen in Nederland, Zo sta ik er op dit moment in.
Tot slot ga ik in op het door mij genoemde «Obama-voorstel». Het zou ook
het CDA-voorstel genoemd kunnen worden. Op dit moment is er
inderdaad sprake van een andere situatie in Nederland, maar politiek is
ook vooruitzien en nadenken over de vraag hoe het er over tien jaar aan
toe gaat. Hoe kunnen wij immigratie, onze arbeidsmarkt en onze
economie beter aan elkaar koppelen? Er zal straks sprake zijn van enorme
tekorten in het onderwijs en in de zorg. Er zullen tekorten zijn in de gehele
publieke sector. Ik voel er wel iets voor om asielzoekers die al lang in
Nederland geworteld zijn, aan het werk te zetten of ze een opleiding aan te
bieden. Vervolgens kunnen wij nagaan hoe wij die koppeling in de
toekomst scherper gaan maken. De minister heeft daarover in het
verleden ook het een en ander gezegd, maar hij zat in een gedoogconstructie waardoor het voor hem onmogelijk was om wat dat betreft
stappen te zetten. Als gevolg van de huidige economische situatie, is dat
ook moeilijker. Ik verzoek de minister toch om een perspectief te schetsen
voor de langere termijn en om dat na de zomer aan de Kamer voor te
leggen.
De heer Voordewind (ChristenUnie): De heer Dibi sprak over de
bedreigingen tegen homo’s in AZC’s. Er is onderzoek gedaan. Daarin zijn
ook de bedreigingen tegen bekeerde moslims meegenomen. Kan ik
constateren dat GroenLinks het ook voor die groep opneemt? Ik heb
verschillende collega ’s horen spreken over bedreiging van homo’s maar
het was een gecombineerd onderzoek. Ik hoop dan ook dat de collega’s
tevens de andere groepen ondersteunen.
De heer Dibi (GroenLinks): Ik heb altijd moeite met partijen die voor één
doelgroep opkomen. Ik vind dat alle asielzoekers die onderdrukt worden
en die bedreigd worden met geweld om wie ze zijn, gesteund moeten
worden. GroenLinks komt op voor iedereen die niet zichzelf kan zijn en
bedreigd wordt met geweld: bekeerde christenen, bekeerde moslims,
afvallige moslims, homoseksuele asielzoekers enzovoorts. De heer
Voordewind vindt ons dus zeker aan zijn zijde.
De heer Voordewind (ChristenUnie): Daarom was ik blij dat naast deze
groep, bekeerde moslims genoemd werden en ik ben verheugd over het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

17

feit dat de heer Dibi niet geschaard kan worden in het kamp van de
eenzijdigheid van de partijen die zich slechts tot één groep richten. Daar
ben ik blij mee. Ik dank de heer Dibi daarvoor.
Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): Voorzitter. Laat ik dan voor de
verandering – dat zeg ik tegen de heer Voordewind – aansluiten bij de
woorden van de heer Dibi en zeggen dat ook de VVD vindt dat niemand
die in een asielzoekerscentrum moet verblijven, met geweld of bedreigingen te maken mag krijgen. Wij vinden dat het COA dat moet borgen.
Mocht een en ander nog steeds niet op orde zijn – ik denk dat we dat goed
in de gaten moeten houden – dan zijn er misschien nog andere maatregelen nodig. Het COA moet in ieder geval borg staan voor het bieden van
een veilig onderdak. Juist voor mensen die vanwege onveiligheid naar
ons land gekomen zijn, zouden we in ieder geval aan de eerste basisvoorwaarde, namelijk het bieden van veiligheid, moeten kunnen voldoen.
Ik ben de laatste in de rij en zal dus proberen om een beetje aan te sluiten
bij de woorden van collega «s.
Ik sluit me aan bij de stellingen van de heer Knops ten aanzien van de
voornaamste bevindingen van verbeterde asielprocedures. Ik denk dat we
inderdaad kunnen constateren dat die goed functioneren en voordelen
hebben gebracht. Dat neemt niet weg dat we nog steeds te maken hebben
met teveel herhaalde asielaanvragen. Stroomlijning zit echter nog in de
pijplijn. Ons lijkt duidelijk dat we daaraan met de hoogst mogelijke
prioriteit verder moeten werken.
Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Knops en de heer Fritsma ten
aanzien van de generaalpardonregeling. Er is sprake van een positieve
evaluatie. Dat is echter niet zo moeilijk, want het enige wat geëvalueerd
werd, was de uitvoering van de regeling. Ja, de groeten! Als je als
overheid een regeling niet uitgevoerd krijgt die tot doel heeft, mensen een
verblijfsvergunning te geven ... Die mensen zijn immers dolblij met een
dergelijke regeling. Ik steun dus de oproep van de heer Fritsma dat we
meer inzicht in de effecten van die regeling moeten hebben. Dat geldt
zeker nu sommige partijen de dreigende taal spreken dat er opnieuw een
generaalpardonregeling zou moeten komen, in welke vorm dan ook. We
moeten weten wat de bredere effecten van die regeling zijn. We zien dat
die regeling geen oplossing heeft geboden, want in dezelfde evaluatie
komt naar voren dat er een groep is die er niet onder is gevallen en nog
steeds niet vertrokken is, terwijl werd gezegd dat het een ruimhartige
pardonregeling was. Ik ben ook wel benieuwd naar de effecten breed in
de maatschappij. Ik sluit mij namelijk ook aan bij de woorden van de
collega ’s over de inburgering et cetera. Het vinden van de oplossing in de
arbeidsmarkt zie ik dus niet voor de mensen die zwaar oververtegenwoordigd zijn in alle verkeerde rijtjes.
De heer Schouw (D66): Er wordt voortdurend gesuggereerd dat er
partijen zijn die continu pleiten voor pardonregelingen. Dat is mij echter
ontgaan. Doelt mevrouw Van Nieuwenhuizen op het initiatiefwetsvoorstel
van de Partij van de Arbeid en de ChristenUnie met als doel gewortelde
kinderen niet uit te zetten? Schort de VVD-fractie het geven van haar
opvatting over de pardonregeling op omdat zij nader onderzoek wenst? Ik
vind het belangrijk om dat te weten. Zo versta ik mevrouw van Nieuwenhuizen, want ze zegt niet dat dit het slechtste was wat de VVD ooit heeft
gedaan. Ze schort het geven van haar opvatting volgens mij op totdat er
nader onderzoek komt.
Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): Het laatste hebt u niet goed
verstaan. Het is heel belangrijk dat ik dat corrigeer. Wat ons betreft is de
generaalpardonregeling vanaf het begin een slecht idee geweest. In de
praktijk zien we ook dat we dat nooit hadden moeten doen en dat die
regeling geen oplossing bood. Ik zal u onze gehele opvatting daarover nu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

18

besparen. Een feit is dat we hierin zijn gesterkt en we denken dat het
nuttig is om dat nog eens breder voor het voetlicht te brengen omdat er
veel partijen zijn die dit niet inzien. Daarom zou ik graag willen dat er wat
nader onderzoek werd gedaan. De heer Schouw heeft wel goed begrepen
dat wij het voorstel van de fracties van de PvdA en de ChristenUnie
inschatten als een vorm van een pardonregeling.
De heer Schouw (D66): De fracties van het CDA, de PVV en de VVD
hebben het dus over dat initiatiefwetsvoorstel en er zijn geen andere
voorstellen voor pardonregelingen?
Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): Mijn buurman introduceerde een
website met als titel «het kinderpardon». Dat kun je er dus aan toevoegen.
Ik weet niet of het devies hetzelfde is. Op de website zag ik dat het niet
helemaal hetzelfde is als het initiatiefwetsvoorstel. Het zou bedoeld zijn
als steun daarvoor. Ik kreeg echter destijds van woordvoerder de heer
Samsom te horen dat het kinderpardon het voorstel van zijn fractie is.
Volgens mij zit er dus toch licht of lucht tussen. Het gaat ons erom dat wij
duidelijk maken dat wij geen van dat soort voorstellen zullen steunen.
Ik ga in op het rapport over het integraal toezicht terugkeer. De commissie
heeft weer een belangwekkend rapport geschreven. De resultaten zijn nog
steeds zorgwekkend en teleurstellend. Er wordt nog steeds geweld
gebruikt. Dat gebeurt door mensen die uitgezet worden en dat geweld is
gericht tegen begeleiders. Ik onderstreep dat de VVD van mening is dat er
in dat soort gevallen altijd aangifte moet worden gedaan. Dat dient ook te
gebeuren als mensen al succesvol zijn uitgezet. Wij onderschrijven
namelijk de stelling dat het dan toch van belang is om dat soort mensen
alsnog een inreisverbod op te leggen, zodat ze niet naar Nederland
kunnen terugkeren en ze zelfs niet naar andere landen in Europa kunnen
gaan.
Over de ketensamenwerking wordt gezegd dat er sprake is van
vooruitgang, maar dat die nog niet voldoende op orde is. Ook ten aanzien
van de vreemdelingen in de strafrechtketen merkt de commissie op dat er
vooral sprake is van protocollen en dat er in de praktijk nog geen concrete
verbeteringen waarneembaar zijn. Wij hameren erop om wat dat betreft
stevig door te zetten.
De minister heeft vaak gezegd dat het terugkeerbeleid een topprioriteit
moet zijn, waarmee ik het eens ben. Vandaag zag ik in de media dat ze in
België met een nieuw beleid, dat meer gericht is op het stimuleren van
vrijwillige terugkeer, het resultaat met 66% hebben verbeterd. Ik ken nog
niet alle details. Graag hoor ik van de minister in ieder geval dat hij even
checkt of met een dergelijk beleid ook voor ons verbetering mogelijk is.
Ik kom kort terug op de agressie. Ik denk dat het belangrijk is dat wij ons
ook maximaal inzetten voor alle betrokken medewerkers van onder
andere het COA en de KMar. Ik steun de collega’s die zeggen dat de
asielzoekers zelf niet met geweld te maken moeten krijgen. Dat geldt
echter ook voor de mensen die dat moeilijke werk doen, namelijk het
begeleiden van de mensen bij de terugkeer en soms zelfs bij gedwongen
uitzetting.
Een aantal collega’s heeft gesproken over het gesprek met de Irakese
minister. Vanmiddag kan de commissie met hem spreken. Ik zag dat de
heren Knops en Voordewind op het lijstje staan en verzoek de overige
collega’s om vanmiddag mee te helpen met als doel, de druk op deze
mijnheer maximaal op te voeren.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Volgens mij hoorde ik mevrouw Van
Nieuwenhuizen zeggen dat zij voorstander is van een inreisverbod voor
criminelen uit andere lidstaten. Klopt dat?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

19

Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): In het rapport van het CITT staat
dat er soms niet tot vervolging wordt overgegaan in het geval dat mensen
tijdens hun uitzetting geweld hebben gebruikt tegen bijvoorbeeld de
marechaussee. De reden daarvan is dat het uitzetten voorrang moet
krijgen. Wij zijn het eens met datgene wat daarover in het rapport staat,
namelijk dat het dan zinvol is om toch strafrechtelijke vervolging in te
stellen om te voorkomen dat wij deze types terugkrijgen. Wij vinden dus
dat dit moet gebeuren, ook al zijn die mensen daarna wel geslaagd
uitgezet. Ik doelde dus op die groep.
Minister Leers: Voorzitter. Ik dank de geachte afgevaardigden zeer voor
hun inbreng. We spreken vandaag over een zeer breed terrein. Zoals ik
vaker heb gezegd, is het asielbeleid niet enorm breed wat de onderdelen
betreft maar het is wel diepgaand en het heeft allerlei facetten in zich. Er
zijn veertien punten geagendeerd, maar ik denk dat we, als we een en
ander samenvoegen, op vier punten uitkomen. Dat neemt niet weg dat ik
alle vragen zal beantwoorden. De punten betreffen het afschaffen van het
categoriale beschermingsbeleid in Irak in het algemeen, de zorg voor de
kwetsbare groepen in de asielprocedure, het 1F-beleid, met name met
betrekking tot Afghanistan, en de terugkeer. Als u het mij toestaat, probeer
ik de vragen en opmerkingen van de leden onder die onderwerpen te
scharen.
Ik wil wel nader op de verbeterde asielprocedure ingaan, maar het is
misschien beter om dat punt te betrekken bij het algemeen overleg dat op
3 juli zal plaatsvinden, waarin onder andere het Programma Stroomlijning
Toelatingsprocedures aan de orde is.
Ik begin met de problematiek in Irak. Alle leden hebben er kennis van
genomen dat de Irakese minister hier is. Ik ben daar zeer blij mee.
Inmiddels hebben we drie stevige gesprekken gevoerd. We konden echter
nog niet in detail treden, maar we hebben een aantal vervolggesprekken
gepland. De kern van de discussie is dat Irak een land in wederopbouw is.
Het land heeft te kampen met een groot aantal problemen. Het betreft niet
alleen de internal displaced persons – dat zijn de mensen die in het
binnenland overal heen moesten vluchten en die nu naar hun vroegere
woonplaats terugkeren – maar men heeft ook problemen met de
buurlanden waar veel Irakezen naartoe zijn gegaan. Bovendien heeft men
te maken met Irakezen die naar Europa zijn gevlucht. Het laatste regardeert ons. Ik begrijp heel goed dat de Irakese overheid op een gedoseerde
en verantwoorde manier wil praten over de wijze van terugkeer van deze
mensen. Als al die mensen gelijktijdig terugkeerden, zou dat leiden tot een
enorme druk op de werkgelegenheid en het zou invloed hebben op de
sociaalpsychologische omstandigheden. Mensen komen immers terug
met trauma’s en problemen. Ik heb dan ook een luisterend oor geboden.
Dat neemt niet weg dat ik de minister gewezen heb op de problemen
waarmee wij geconfronteerd worden. Ik heb gezegd dat we zorgvuldige
asielprocedures hebben en dergelijke en dat we echt moeten proberen om
tot elkaar te komen. We zijn een heel eind op weg. Ik denk dat hij beseft
waar wij staan en ik realiseer me heel goed wat zijn problemen zijn. We
moeten er samen uit komen. Ik wil niet allerlei uitingen doen zonder dat ik
een en ander definitief heb afgehecht. Dat gaan we overigens morgen
doen.
De heer Schouw (D66): Ik snap dat de minister nog geen definitieve
conclusies kan geven, maar ik wil graag weten of ik goed begrijp dat de
gesprekken positief en constructief verlopen. Begrijp ik goed dat er
wederzijds begrip is en dat er vooral wordt gepraat over fasering en dus
niet over het totale aantal ineens? Begrijp ik goed dat dit wel het principe
is?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

20

Minister Leers: We praten over het land in wederopbouw en de veiligheidsproblematiek. De vaste commissie zal het ook met hem over dat
onderwerp hebben. De regering heeft de wens om ervoor te zorgen dat
het land zich kan herstellen en dat het opgebouwd wordt. In dat kader
wordt ook gesproken over de terugkeer van mensen. Ik ben met hem
overeengekomen dat vrijwillige terugkeer op de eerste plaats komt. Dat
vind ik namelijk een belangrijk punt. We gaan verder uitwerken wat er
moet gebeuren als dat spaak loopt. Ik hoop daarover morgen concrete
afspraken met hem te kunnen maken.
De heer Voordewind (ChristenUnie): De minister heeft in de aanloop
naar dat gesprek toegezegd dat hij het over de veiligheid in Bagdad zou
hebben. De rapporten daarover stapelen zich op. We weten hoeveel
aanslagen er alleen al de afgelopen weken zijn gepleegd en hoeveel
slachtoffers dat heeft geëist. Wat zijn de bevindingen van de minister tot
nu toe wat de veiligheid betreft in relatie tot de terugkeer naar Bagdad?
Minister Leers: Ik denk dat de Irakese regering wel inziet dat op onderdelen nog niet volledige veiligheid te garanderen is en zij werkt daar hard
aan. Ik vind dat het waarborgen van de veiligheid primair de verantwoordelijkheid is van Irak, weliswaar met internationale steun op dat punt. Ik
heb met name met hem gesproken over de wijze waarop de terugkeer zal
worden geregeld in het geval dat het verantwoord is dat zij terugkeren. Ik
heb met hem gesproken over de vraag of het mogelijk is om voorzieningen te treffen om die terugkeer te regelen. De vraag stond centraal hoe
we daarmee gezamenlijk omgaan. Ik beveel de commissie zeer aan – dat
hoef ik echter niet te zeggen, want dat zal zij zeker doen – om met de
Irakese minister die veiligheidssituatie te bespreken. Als er sprake is van
een situatie, zoals die is beschreven in artikel 3 van het EVRM of van een
situatie overeenkomstig artikel 15c van de EU-definitierichtlijn, is dat
lastig. Dan gaan wij die mensen niet terugsturen. Als het onverantwoord
is om mensen terug te sturen, moeten we dat niet doen.
De heer Voordewind (ChristenUnie): Uiteraard zal de Tweede Kamer ook
met de minister over die veiligheid spreken. De minister heeft inmiddels
echter drie gesprekken met zijn ambtgenoot uit Irak gevoerd. Wat vertelt
zijn ambtgenoot over de veiligheidssituatie in Bagdad en welke indruk
heeft de minister daarvan? Is het volgens zijn collega verantwoord om nu
mensen terug te sturen naar Bagdad?
Minister Leers: Ik vind dat ik mij moet houden aan mijn eigen verantwoordelijkheid. Ik heb toegezegd dat er een nieuw ambtsbericht komt over Irak
in het algemeen en over de problematiek van kwetsbare groepen in het
bijzonder. Het laatste zal er komende week zijn of de week daarna. Het
bredere ambtsbericht zal, zoals ik heb toegezegd, na de zomer
verschijnen. Dat is mijn verantwoordelijkheid. Ik vind dat de commissie
mijn collega ook kan bevragen op het punt van zijn appreciatie. Het zou
niet netjes zijn als ik daarover nu uitspraken deed. Hij moet zijn verhaal
over de veiligheidssituatie aan de commissie kunnen vertellen.
De heer Dibi (GroenLinks): Vanwege een belangrijk algemeen overleg
over de jeugdzorg kan ik helaas niet bij dat gesprek zijn. Er was een
persconferentie gepland vandaag. Die is echter verplaatst naar morgen.
Waar komt de minister met zijn collega nog niet uit? Over welk onderwerp
is er nog sprake van een meningsverschil?
Minister Leers: Ik ben heel blij met deze vraag van de heer Dibi. Als een
persconferentie wordt verplaatst, hebben mensen namelijk al snel de
indruk dat de partijen ergens niet uit komen. De minister is echter een dag
later gekomen. Hij had op maandag afspraken gepland met de diaspora:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

21

ngo’s en andere organisaties uit Irak. Hij had nog geen gesprek met die
organisaties kunnen voeren en vond het fatsoenlijk om dat alsnog te
doen. Morgen zal hij dat doen. We hebben dus gezegd dat we morgen,
nadat hij dat gesprek heeft gevoerd, conclusies zullen trekken. Ik vind dat
ook hoffelijk ten opzichte van de mensen met wie je spreekt. Anders heb
je een afspraak en confronteer je ze daarmee. Hij wil eerst goed luisteren.
De voorzitter: Ik ga het aantal interrupties beperken tot twee per persoon
omdat we het anders niet gaan redden.
De heer Dibi (GroenLinks): De minister riep ons net op om de Irakese
minister te vragen hoe hij aankijkt tegen de veiligheidssituatie in Bagdad.
Ik vind dat een rare opmerking. De minister is verantwoordelijk voor een
thematisch ambtsbericht en een breder ambtsbericht. Wij kunnen niet op
basis van een gesprek met een minister inschatten hoe de veiligheidssituatie is. Wat bedoelt de minister precies met die opmerking?
Minister Leers: Ik bedoelde te zeggen dat de commissie niet aan mij moet
vragen wat de minister vindt van de veiligheidssituatie en dat zij dat
rechtstreeks aan hem moet vragen. Ik heb mijn verhaal verteld, namelijk
dat ik met een ambtsbericht kom en dat het zal bestaan uit twee delen. Het
ene deel zal betrekking hebben op kwetsbare groepen en het andere zal
breder van aard zijn. Ik heb dat antwoord gegeven in reactie op de vraag
van de heer Voordewind wat mijn collega mij heeft verteld en wat hij vindt
van de veiligheidssituatie. Ik heb toen gezegd dat de commissie dat aan
hem moet vragen omdat ik het niet netjes zou vinden als ik dat namens
hem ging verwoorden.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik prijs de beleefdheid van de minister zeer,
maar ik wil dat hij dat wel doet. Dat wil ik omdat wij vandaag een overleg
voeren met de minister voor Immigratie, Integratie en Asiel en wij dat niet
ten aanzien van dit onderwerp zullen doen nadat wij met zijn collega
hebben gesproken. Ik ben er een beetje bang voor dat wij straks van de
collega-minister te horen krijgen dat het echt ontzettend gevaarlijk is in
Bagdad. Wat moeten wij dan nog met die informatie doen? Ik zal bij het
gesprek met de Irakese minister aanwezig zijn. Kan minister Leers
inschatten hoe groot de kans is dat zijn collega zegt dat er sprake is van
een heel gevaarlijke situatie en dat het, als dat mogelijk is, beter is om
geen mensen terug te sturen?
Minister Leers: Ik heb toegezegd dat ik de Kamer een brief stuur over de
uitkomst van het gesprek. Mij lijkt dat je, als je een indruk wilt krijgen van
de veiligheidssituatie, er meer bij betrekt dan een gesprek met een
minister. Volgens mij moet je die indruk verkrijgen op basis van een goed
onderzoek. Dat is het ambtsbericht dat binnenkort zal verschijnen. Ik vind
het dan ook niet meer dan logisch om te zeggen dat ik daarop wacht. Op
grond daarvan bepalen wij ook het beleid. Mij lijkt dat we daarover
vervolgens zo snel mogelijk moeten praten, maar het is uiteraard aan de
Kamer om dat te bepalen.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik kan mij niet goed vinden in die gang van
zaken, maar dat heb ik in het eerste deel van mijn interruptie al gezegd.
Minister Leers: Vandaag wil ik met name de problematiek van de
religieuze minderheden, de etnische minderheden en de Irakese homoseksuelen met de commissie bespreken.
Ten aanzien van de etnische en religieuze minderheden heeft de heer
Knops al opgemerkt dat deze mensen recht wordt gedaan. Het inwilligingspercentage is ook na stopzetting van het categoriale beschermingsbeleid ruim bovengemiddeld. Ook is er door de IND onderzoek gedaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

22

naar de groep Irakese homoseksuelen. De commissie kent de analyse.
Inmiddels zijn deze mensen aangemerkt als kwetsbare minderheidsgroep.
Daarmee heeft deze groep een hogere beschermingsgraad. Uit het
onderzoek blijkt dat niet kon worden aangetoond dat deze mensen van die
kwetsbaarheid gebruikmaakten. Zonder al te veel in detail te treden, stel ik
vast dat een groot aantal mensen die uit Irak afkomstig zijn en homofiel
zijn, een verblijfsvergunning hebben gekregen. Ik heb een berekening
laten maken waaruit blijkt dat van de 110 zaken uiteindelijk slechts
10 zaken niet akkoord zijn bevonden. Dat waren zaken waarbij betrokkene
ingeval van terugkeer niet voor vervolging hoefde te vrezen. Ook uit het
nader onderzoek is dus gebleken dat er op een heel zorgvuldige manier
met deze groep wordt omgegaan en dat de kwetsbaarheid van deze groep
gerechtvaardigd wordt in de beleidsaanpak ten aanzien van Irak. Ik ben
van mening dat dit het geval moet blijven. Aan de hand van het ambtsbericht dat eerder zal verschijnen dan gepland – we hebben dat naar voren
gehaald – zal ik nagaan of het noodzakelijk is om het beleid aan te
scherpen.
Ik ga in op het rapport van de Universiteit van Amsterdam met de titel
fleeing homofobia en de wijze waarop asielverzoeken van lesbiennes,
homofielen, biseksuelen en transgenders worden behandeld. Nagenoeg
alle leden hebben daarvan een punt gemaakt. Terecht hebben bijna alle
leden mij opgeroepen om voor deze mensen een zorgvuldig beleid te
maken. Er is gezegd dat ervoor moet worden gewaakt dat er een
probleem ontstaat en het discretiebeginsel is genoemd. De discussie
daarover wordt gevoerd. In een krantenartikel staat inderdaad dat een
homoseksuele asielzoeker slechts kon terugkeren, mits hij zijn seksuele
geaardheid geheim hield. Volgens mij is daardoor een verkeerd beeld
ontstaan. Op basis van het beleid dat in de Vreemdelingencirculaire is
verwoord, wordt – dat zeg ik met nadruk – van een vreemdeling niet
verwacht dat hij zijn geaardheid in het land van herkomst verborgen
houdt. Dit beleid wordt ook voor de rechtbanken ter zitting uitgedragen.
Mij is inderdaad bekend dat in één zaak – het betrof een asielzoekster uit
Sierra Leone – tegen de vreemdeling is gezegd dat zij haar leven na
terugkeer «in het verborgene» zou kunnen voortzetten. Die ene zaak heeft
naar mijn idee in de publiciteit terecht veel aandacht gekregen. Ik ben het
met de opmerkingen van de leden eens dat dit niet kan en dat het niet
strookt met het huidige beleid. Ik beoog met verdere verduidelijking van
de Vreemdelingencirculaire dat te voorkomen. Dat zeg ik toe in antwoord
op de vraag van de heer Voordewind, want ik vind dat het ontstane beeld
volkomen verkeerd is.
De heer Schouw (D66): De minister spreekt nu over een krantenartikeltje
op basis waarvan verkeerde verwachtingen kunnen worden gewekt. Ik kijk
nu echter naar de inbreng van de minister – ik wil de tekst wel aan hem
overhandigen – bij de Raad van State. Die tekst luidt dat volgens de
minister ook terughoudendheid in de privésfeer van een vreemdeling kan
worden verlangd indien daarmee vervolging kan worden voorkomen. In
gewoon Nederlands staat daar dat mensen hun mond moeten houden
over hun geaardheid en dat ze dus in de kastmoeten blijven. Dat is heel
helder. Is de minister met mij eens dat wat daar gezegd is, niet strookt met
de uitspraken die hij nu doet? En wil de minister die regeling als de
wiedeweerga aanpassen zodat dit soort situaties niet meer kan ontstaan?
Minister Leers: Ik denk dat we twee zaken uit elkaar moeten houden. De
heer Schouw wijst erop dat de afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad
van State prejudiciële vragen aan het Europees Hof van Justitie heeft
gesteld over het beleid ten behoeve van homoseksuele asielzoekers. Die
vragen hebben betrekking op drie zaken. Het betreft een zaak van Uganda,
een zaak van Sierra Leone en een zaak van Senegal. Een en ander wordt
uitgezocht. Mocht het Hof met een uitspraak komen, dan zal ik niet alleen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

23

alle medewerking verlenen om de vragen te beantwoorden maar zullen
wij het zondermeer accepteren als die uitspraak invloed heeft op het
beleid. Wat dat betreft vind ik de uitspraken van het Hof zeer relevant, dus
die wil ik uiteraard ook betrekken bij de behandeling en de procedures
inzake homoseksuele asielzoekers. De heer Schouw heeft het echter over
de vraag of iemand op een min of meer activistische manier zou moeten
kunnen uiten dat hij een bepaald geloof heeft of dat hij een andere
geaardheid heeft. Daarover hebben wij eerder opmerkingen gemaakt. Het
uitgangspunt blijft dat iemand een en ander niet verborgen hoeft te
houden. Dat wil echter niet zeggen dat iemand bijvoorbeeld op een
actieve manier anderen tot het christendom moet gaan bekeren. Dat is de
andere kant van het verhaal. Het Vluchtelingenverdrag en het EVRM
vereisen niet dat alle vrijheden die in Nederland gelden, in alle delen van
de wereld gelden. Daarover moet discussie worden gevoerd.
De heer Schouw (D66): Met alle respect zeg ik dat datgene wat de
minister zegt, echt een beetje onzin is. In de inbreng voor de Raad van
State staat niet dat men niet expressief moet omgaan met zijn geaardheid
of zijn geloof. Daarin staat dat mensen daarover moeten zwijgen. Mensen
moeten wat dat betreft dus terughoudend zijn. Wanneer komt de minister
met het voorstel tot wijziging van de Vreemdelingencirculaire? Graag wil
ik helderheid over het beleid op dit punt. Mocht ik die niet krijgen, dan zal
ik een VAO aanvragen om aan de hand van een motie een Kameruitspraak
te vragen.
Minister Leers: Het is niet nodig om hierover een motie in te dienen. We
zijn het niet oneens over het feit dat de Vreemdelingencirculaire moet
worden gewijzigd. Normaal gesproken zijn er vaste verandermomenten.
Om de drie maanden is er sprake van een verandermoment. Het eerstvolgende moment is 1 juli, dus wat mij betreft vindt dan aanscherping op dit
punt plaats.
Mevrouw Dijksma (PvdA): Welke positie neemt de minister precies in?
Kennelijk is er een verschil tussen iets niet verborgen hoeven te houden
en de zogenaamde discretiemaatregel die inhoudt dat men geacht wordt
om een en ander toch een beetje verborgen te houden. Men moet op
grond daarvan namelijk heel voorzichtig zijn. Mijn fractie is van mening
dat mensen in alle openheid hun geloof moeten kunnen belijden en dat ze
voor hun geaardheid uit moeten kunnen komen en ik vermoed dat ook de
fractie van D66 en een aantal andere fracties die opvatting hebben. De
minister sprak ook over de zogenaamde discretiemaatregel. Als dat zijn
standpunt is, hebben we naar mijn idee wel een probleem.
Minister Leers: Ik zeg nogmaals dat wij niet een groot meningsverschil
hebben. Ik wijs erop dat die prejudiciële vragen zijn gesteld. Daar komt
wellicht iets uit. Dan zal heel duidelijk blijken hoe ver je kunt gaan. Ik heb
de commissie steeds voorgehouden dat mijn uitgangspunt is dat van
vreemdelingen met een homoseksuele geaardheid niet verwacht kan
worden dat ze die verbergen. Ik heb aangegeven dat Nederland de
vluchteling niet voorschrijft dat hij terughoudendheid betracht. Er kan in
het land van herkomst op een gegeven moment wel een situatie ontstaan
waarin betrokkene zich terughoudend moet opstellen. Het gaat mij erom
dat ons asielbeleid niet bedoeld is om te garanderen dat personen zich
elders op dezelfde wijze kunnen uiten over hun seksuele geaardheid als in
Nederland. Als een homoseksuele vreemdeling asiel aanvraagt, beoordeel
ik of de beperkingen die in het land van herkomst worden opgelegd als
daad van vervolging moeten worden aangemerkt. De vraag is dus of die
persoon zijn vrijheid wordt ontnomen en hij wordt bedreigd. In dat geval
zullen wij hem opvang bieden. Wij kunnen echter, zoals gezegd, niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

24

opleggen dat in het land van herkomst dezelfde vrijheden gelden als in
Nederland.
De voorzitter: Mevrouw Dijksma, u moet ook op de klok kijken.
Mevrouw Dijksma (PvdA): Ja, maar dat is wel ingewikkeld. Wie bepaalt
hier immers wat een activistische houding is? Als je homofiel bent en in
Bagdad hand in hand loopt met je vriend, is de vraag of je een activist
bent of dat je dan uitkomt voor je homoseksualiteit. In Bagdad ben je dan
misschien een activist en in de landen waar homoseksualiteit geaccepteerd is, zal dat niet zo worden gezien. Dat is mijn dilemma en ik vraag mij
af hoe de minister daarmee omgaat.
Minister Leers: Wat Bagdad betreft zullen wij op grond van het thematisch ambtsbericht over homoseksuelen in Irak spreken. De heer Cohen
– hij was de voorgaande leider van de Partij van de Arbeid en mijn
voorganger op dit terrein – heeft wel eens gezegd dat het asielbeleid het
slechtste middel is om het verschil tussen hier en daar te beklemtonen of
dat weg te werken. Dat ben ik met hem eens. Ik vind dat we niet op basis
van het asielbeleid andere landen moeten veroordelen. Wij moeten
toetsen of mensen die daar in een situatie komen waarin ze vervolgd
worden en dus niet meer in het leven kunnen staan op de wijze waarop
dat van hen mag worden verwacht, opvang kan worden geboden.
De voorzitter: Mevrouw Dijksma, u hebt uw tweede kans gehad.
De heer Dibi (GroenLinks): Ik heb gezegd dat de late coming out als nieuw
feit moet worden meegenomen in de procedure. Verder heb ik de minister
verzocht om te kijken naar het voorstel van Italië. Dat wil zeggen dat
strafbaarstelling van de seksuele voorkeur in het land van herkomst als
verblijfsgrond moet worden aangemerkt. Hoe staat de minister daar
tegenover?
Minister Leers: Enerzijds vind ik die late coming out een terecht punt.
Anderzijds kan daarvan misbruik worden gemaakt. Ik ben op zoek naar
een juiste balans. Er is naar mijn idee slechts één weg, namelijk individuele toetsing. Ik vind het terecht dat de heer Dibi mij vraagt om dat
aspect erbij te betrekken en ik zeg toe dat ik dat doe. Ik kan echter niet
zeggen dat het een generieke afweging wordt. Ik hoop dat ik de
ongerustheid bij de heer Dibi hiermee heb weggenomen.
De heer Dibi (GroenLinks): Ik heb ook een vraag gesteld over Italië. We
kunnen elkaar zeker vinden en ik wil toezeggingen wel accepteren. De
toezeggingen ten aanzien van de Vreemdelingencirculaire en deze
toezeggingen zijn echter vaag. De minister zegt dat hij ernaar wil kijken. Ik
vraag mij echter af wat zijn inzet is en wat hij gaat veranderen aan de
procedure. Ik ontken niet dat er gefraudeerd wordt met gegevens over de
seksuele geaardheid. Als een asielzoeker dat echter later inbrengt, mag
dat nooit zondermeer terzijde geschoven worden. Ik vermoed dat er een
VAO aan zit te komen.
De voorzitter: Dan moet de heer Dibi dat aanvragen. Hij vraagt het aan of
hij vraagt het niet aan. Hij dient het niet half aan te vragen.
De heer Dibi (GroenLinks): Ik vraag het hierbij aan.
De voorzitter: Ik verzoek de minister, zijn betoog af te ronden. Aan het
eind van zijn betoog krijgen de leden misschien nog gelegenheid om
vragen te stellen. Anders kan de minister niet tot afronding komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

25

Minister Leers: Ik respecteer de opmerking van de heer Dibi om hierover
een Kameruitspraak te vragen. Daar heb ik geen enkel probleem mee. Ik
kan hem slechts toezeggen dat ik een en ander mee wil nemen en dat ik
individueel wil toetsen. Het kan wat mij betreft een nieuw feit zijn. Het kan
inderdaad zo zijn dat die late coming out aanleiding is om de zaak
opnieuw te bezien.
Ik kom op Italië. De leden hebben mij al verschillende malen verzocht om
aan homoseksuelen die uit een land komen waar homoseksualiteit
strafbaar is, een verblijfsvergunning te verschaffen. Daarbij is als
voorbeeld Italië genoemd. Er wordt in beginsel altijd overgegaan tot het
verlenen van een verblijfsvergunning, als er sprake is van een strafmaatregel van een zeker gewicht in het land waarover het gaat.
De enkele strafbaarstelling van homoseksualiteit in een land van herkomst
is niet voldoende. Het gaat erom, te bezien of er daadwerkelijk vervolging
plaatsvindt. Er zijn landen waar homoseksualiteit weliswaar strafbaar
wordt gesteld, maar waar geen vervolging plaatsvindt. Dat nemen wij in
de afweging mee. Ik wil Italië op dit punt dus niet zondermeer volgen.
Ik kom op het 1F-beleid. Dat is nog steeds actueel. Het is naar mijn idee
dan ook terecht dat de commissie het heeft geagendeerd. Er bestaat
twijfel over dat beleid, maar ik heb die niet. Ik roep de leden nogmaals op
om een kijkje te nemen bij de IND, bij die speciale unit, en te vernemen op
welke wijze daar wordt getoetst. Het beeld bestaat dat wij het beleid als
een soort «prima facie-beleid» beschouwen. Dat er niet individueel wordt
getoetst, is niet juist. Van ieder individu wordt een dossier aangelegd. Uit
de cijfers blijkt dat – ik weet het niet precies – in 2011 tussen de 135 en
140 gevallen zijn aangemeld en dat er slechts 35 de status 1F hebben
gekregen.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik snap wat de minister zegt en we zijn het
erover eens dat het ontzettend lastig is. We spreken immers over landen
op grote afstand van ons land. Wij kunnen niet zomaar bellen naar het
centraal informatiepunt met het verzoek om ons snel de gegevens te
verstrekken. Als mensen onschuldig zijn, komen zij echter wel in een
oneerlijke situatie terecht. Daar gaat het mij om. Er wordt dus niet
geprocedeerd. Er is iemand geweest die zelf naar de media is gegaan met
het verzoek om hem te vervolgen. Die mensen vallen tussen de wal en het
schip. Ik snap het allemaal wel, maar gezien de wijze waarop wij normaal
gesproken met het strafrecht omgaan, constateer ik dat dit echt niet door
de beugel kan.
Minister Leers: Dit ben ik niet met mevrouw Gesthuizen eens. We zijn het
er wel met elkaar over eens dat dit een lastige beleidszaak is. Het gaat
erom dat mensen tien tot vijftien jaar geleden iets gedaan hebben in een
land dat ver van Nederland verwijderd is. Het is nagenoeg onmogelijk om
een en ander te onderzoeken. In 2000 is op basis van een ambtsbericht
een heldere conclusie getrokken over een organisatie die mensen min of
meer verplichtte om afschuwelijke daden te verrichten, mensen te
vervolgen en hen door middel van repressie onder druk te zetten. Wij
willen niet dat de mensen die toen moesten vluchten voor die oorlogsmisdadigers, hun beulen op straat tegenkomen. Daarom houd ik vast aan dit
beleid. Ik ben het met mevrouw Gesthuizen eens dat we zorgvuldig te
werk moeten gaan, dat een individu dat onschuldig is, niet in de molen
terecht moet komen en veroordeeld dient te worden. Het is niet mogelijk
om al die mensen eerst strafrechtelijk te vervolgen. Daartegen verzetten
zich ook de richtlijnen van de UNHCR, al staat dat er los van. In het
Nederlandse strafrecht gaat het om de vraag of sprake is van een
strafrechtelijk houdbare verdenking. Dat houdt in dat het vervullen van
alle bestanddelen van de delictsomschrijving wettelijk en overtuigend
bewezen moet zijn. In de afgelopen tien jaar zijn overigens twee
Afghaanse officieren op grond van artikel 1F strafrechtelijk veroordeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

26

Dat zegt wel iets omdat de begane feiten strafrechtelijk niet meer goed
aantoonbaar zijn. Op basis van het bestuursrechtelijke criterium verdiepen
wij ons dan in de organisatie en de functie die mensen daarin hebben
vervuld. Mensen kunnen zichzelf vrijpleiten door aan te tonen dat ze niet
schuldig zijn geweest aan die strafbare feiten.
Mevrouw Gesthuizen (SP): Ik zet de feiten nog eens op een rij. Er zijn
binnen tien jaar twee mensen veroordeeld. Er zijn 80 mensen die
gemiddeld 13 jaar in Nederland verblijven. Het gaat inderdaad om de
schuldvraag. De minister zegt dat deze mensen misdadigers zijn en dat er
enig bewijs kan worden geleverd. Dan ga je dus procederen. Als slachtoffers in Nederland niet willen dat zij hun misdadigers op straat tegenkomen, moeten zij aangifte doen. Ik ben dus van mening dat het echt niet
klopt.
De voorzitter: Ik verzoek de leden nogmaals om kort te interrumperen,
want anders komen we echt in de problemen. En ik verzoek ook de
minister om naar de klok te kijken en kort te antwoorden.
De heer Knops (CDA): Voorzitter, ik stel een procedurele vraag aan u. Het
is voor mij niet duidelijk hoe u dit wilt afronden. U laat soms interrupties
toe. De minister moet nog heel veel vragen beantwoorden. Ik verzoek u
dan ook om uw rol goed te vervullen.
De voorzitter: Ik heb mijn rol prima vervuld, mijnheer Knops. We kunnen
wel wat uitlopen. U kunt mij niet euvel duiden dat u de boel oprekt. Ik geef
u ruimte, maar u moet ook een beetje rekening houden met uw voorzitter
en de minister. Ik verzoek de minister om zijn betoog te vervolgen.
Minister Leers: Het gaat in deze zaak niet om de schuldvraag maar het
gaat erom of wij mensen die ergens van worden verdacht, in Nederland
willen toelaten. Ons 1F-beleid wordt door de rechter getoetst en in april is
de werkwijze op grond van dat beleid wederom een aantal malen
bevestigd. Het betreft zaken waarover zelfs het Europees Hof nog geen
uitspraak heeft gedaan. Inmiddels zijn er dertig zaken bij dat hof
ingediend. Mocht het Europees Hof ten aanzien van die gevallen tot een
uitspraak komen, dan ben ik bereid om na te gaan wat we kunnen gaan
doen. Op dit moment laat ik het beleid echter nog niet los. Naar mijn idee
is dit een zaak voor mijn opvolger. Ik heb alle burgemeesters bij de IND
uitgenodigd, zodat zij kunnen zien hoe dat gaat. Zij kunnen dan de
dossiers inzien die betrekking hebben op die zaken die in hun gemeenten
spelen. Tot op heden is er slechts één burgemeester op die uitnodiging
ingegaan, wat ik jammer vind. Met andere woorden: overtuig u van de
feiten. Ik kan in dit overleg niet alle gevallen bespreken. Ik zie overigens
dat er inmiddels nog een afspraak met een burgemeester is gemaakt.
Ik heb inderdaad met de ACVZ gesproken en nogmaals deze zaak
voorgelegd. Zij heeft gezegd dat zij reeds advies daarover heeft uitgebracht en dat dat nog steeds van toepassing is. Zij wacht dus ook af wat
het Europees Hof doet. Als het met een uitspraak komt, ben ik van mening
dat we daaraan consequenties moeten verbinden. Ik heb met de voorzitter
van de ACVZ afgesproken dat, indien er uitspraken worden gedaan of er
informatie wordt verstrekt die in het nadeel is van het staand beleid, er
aanleiding is om het beleid te herzien.
De heer Knops vroeg hoe ik aankijk tegen het verzoek van de Afghaanse
autoriteiten om een onderzoek in te stellen tegen de 1F’ers. Ik ben het met
hem eens dat ook de Afghanen wat dit betreft verantwoordelijkheid
dragen. In het meest recente ambtsbericht van de minister van Buitenlandse Zaken – dat is van augustus 2011 – staat, anders dan in het
voorgaande ambtsbericht, dat er geen sprake is van risicofactoren aldaar
voor mensen met de status 1F die terug willen keren. Tegen mevrouw

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

27

Gesthuizen zeg ik dat het uiteraard lastig is in die gevallen waarin
gezinsleden een verblijfsvergunning hebben gekregen. In artikel 8 van het
EVRM staat dat het mogelijk moet zijn om ook mensen die oorlogsmisdaden hebben begaan, daarvan uit te zonderen. Dat artikel hoeft dus niet
in alle gevallen de doorslag te geven.
Ik kom op de terugkeer en de CITT. Als u het goed vindt, ga ik niet
uitgebreid in op die bevoegdheidsverdeling. De heer Fritsma heeft gelijk
als hij zegt dat nu klip en klaar moet zijn dat de minister en de burgemeesters een parallelle bevoegdheid hebben. De bevoegdheid van de
minister is gegrond op de Vreemdelingenwet en de bevoegdheid van de
burgemeesters vloeit voort uit de handhaving van de openbare orde.
Laatstgenoemde bevoegdheid mag echter nooit gebruikt worden of
misbruikt worden om een uitzetting te voorkomen. In dat geval moeten de
burgemeester en de minister een weg zoeken om de uitzetting op een
andere manier te laten plaatsvinden, zodat de openbare orde niet in
gevaar komt en die kan worden gehandhaafd. Als een burgemeester zich
op grond van het instrument van de handhaving van de openbare orde
tegen uitzetting blijft verzetten, kan hij overruled worden – dat heb ik in
mijn brief aan de Kamer gemeld – door de minister van Veiligheid en
Justitie. Hij heeft daar een mechanisme voor. Het is niet mogelijk om een
gemeente een sanctie op te leggen, bijvoorbeeld het korten op de
gemeentefinanciën zoals de heer Fritsma voorstelt. Het gaat om de
bestuursrechtelijke houding en je kunt een en ander niet op die wijze
vertalen. Ik vind dat de burgemeesters en ik altijd gezamenlijk tot een
bestuurlijke oplossing moeten komen en verwacht dat zulks mogelijk is.
De heer Fritsma (PVV): Het punt is dat dit waarschijnlijk niet genoeg is.
De minister verwijst naar de brief en zegt dat, als de DT&V er met de
gemeente niet uitkomt, zal worden nagegaan welke andere mogelijkheden
er zijn. Dan wordt gezegd dat er moet worden overlegd met de VNG, het
Nederlands Genootschap van Burgemeesters en de commissaris van de
Koningin. Als burgemeesters dus uitzettingen traineren en er met overleg
niet tot een oplossing wordt gekomen, wil de minister tot een oplossing
komen op grond van andere overleggen. Zo komen we er echt niet. Als ik
dan hoor dat er allerlei burgemeesters zijn uitgenodigd om te zien hoe die
1F-toetsing plaatsvindt en dat slechts twee of drie van hen op die
uitnodiging ingaan, geeft dat aan dat burgemeesters er helemaal niet zo
constructief in staan. Ik roep de minister dan ook op om mijn voorstel
voor het opleggen van financiële sancties echt serieus te nemen. Anders
vermoed ik dat er een herhaling van zetten komt van de situatie waarin
burgemeesters tegen de afspraken in opvangfaciliteiten blijven bieden
aan uitgeprocedeerden.
Minister Leers: Ik sta voor de onderlinge verhoudingen en denk dat
praten altijd de allereerste stap moet zijn. Dat neemt niet weg dat het niet
mogelijk is om eindeloos te praten. Ik heb net gezegd dat de minister van
Veiligheid en Justitie een instrument in handen heeft. Hij kan namelijk een
aanwijzing geven. Dat instrument moet hij inzetten op het moment dat het
beleid wordt gefrustreerd. Het beeld dat het merendeel van de gemeenten
niet wil meewerken aan het beleid, herken ik echter niet. Het merendeel
van de gemeenten werkt gewoon mee en is coöperatief. Misschien zijn er
burgemeesters die dat niet zijn. Dat heb ik overigens nog niet meegemaakt. Daarover moeten dan ook geen lange angstverhalen geschreven
worden. Het is niet mogelijk om een koppeling te maken met de uitkeringen uit het Gemeentefonds. Die uitkeringen zijn namelijk wettelijk
vastgelegd en hebben een doel. Ik mag de wet niet zomaar overrulen. Als
het beleid gefrustreerd wordt en praten niet helpt, moet ik de collega van
Veiligheid en Justitie aanspreken en hem verzoeken om een aanwijzing te
geven. Hij is bereid om dat te doen in die gevallen waarin dat noodzakelijk
is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

28

De heer Knops (CDA): Ik heb een vraag gesteld over de wijze van
voorlichten van burgemeesters over 1F-zaken. Zou de minister die alsnog
kunnen beantwoorden?
Minister Leers: Dat is vaak het punt. Burgemeesters hebben, mede naar
aanleiding van de briefwisseling met de burgemeester van Giessendam,
de indruk gekregen dat het slechts een «prima facie-beleid» is. Daarom
heb ik tijdens een bijeenkomst waarbij zeven burgemeesters aanwezig
waren, gezegd dat ze kunnen komen kijken zodat ze van geval tot geval
kunnen waarnemen dat en hoe die individuele toetsing plaatsvindt. Ik
roep burgemeesters die de indruk hebben dat er onvoldoende aandacht is
besteed aan de achtergronden van mensen, nogmaals op om te komen
kijken. Ik ben altijd bereid om die burgemeesters zo goed mogelijk te
informeren. Vaak word ik, bij voorbeeld in krantenartikelen, met van alles
en nog wat geconfronteerd waartegen ik mij slechts in beperkte mate kan
verzetten. Ik kan mij namelijk niet over alle individuele gevallen uiten. Dat
was ook het geval in de zaak Haaren in Brabant, waarover mevrouw
Gesthuizen sprak. Ik kan de leden dus niet in alle gevallen overtuigen door
allerlei individuele feiten aan te halen. Als ik dat deed, zou ik die mensen
op het punt van de privacy tekort doen. Vaak dienen er in de procedure
vele elementen betrokken te worden die bij de grote groep niet bekend
zijn. Ik heb de burgemeesters uitgenodigd om daarvan wel kennis te
nemen, zodat ze begrijpen waarom een beslissing is genomen.
De voorzitter: De minister kan nog even doorgaan, maar deze zaal is nog
maar een paar minuten beschikbaar. Ik stel voor dat we in de loop van
volgende week een uurtje vrijmaken om dit debat voort te zetten.
Mevrouw Van Nieuwenhuizen (VVD): Morgen hebben we een algemeen
overleg van vier uur. Kunnen we niet het eerste kwartiertje van dat
overleg gebruiken om dit debat af te ronden? Dat moet toch kunnen?
De voorzitter: Ik zie dat de leden daarmee akkoord gaan. Ik zie dat de
heer Voordewind hierover iets wil zeggen.
De heer Voordewind (ChristenUnie): Ik kan er morgen helaas niet bij zijn.
Ik zou het op prijs stellen als de minister nog kon ingaan op het onderzoek
van de Stichting Gave en het COC naar de bedreiging van asielzoekers.
Minister Leers: Mag ik dat kortheidshalve afdoen met de opmerking dat
wij op een heel constructieve en productieve manier met elkaar hebben
gesproken? Ik herinner me dat gesprek nog goed. Ik heb de organisaties
uitgenodigd om hierbij betrokken te blijven, ook bij de uitvoering van het
beleid. Wij hebben een systeem met elkaar afgesproken. Ik ben van
mening dat er ook binnen het COA en de Stichting Gave wordt overlegd
over de rol van de ngo’s. Het COA wil de ngo’s er zeer zeker bij blijven
betrekken. De wijze waarop een en ander zal gebeuren, wordt nader
uitgewerkt. Ik vind dat de Stichting Gave moet kunnen blijven optreden
als belangenbehartiger van de christelijke asielzoekers en het COC vervult
die rol voor de LHBT’s. De heer Voordewind kan er dus van verzekerd zijn
dat dit gewaarborgd is.
De heer Voordewind (ChristenUnie): Ik heb ook een vraag gesteld over
de onafhankelijkheid van de vertrouwenspersoon. In het rapport staat dat
84% zich niet meldt. Is het een idee om dat bijvoorbeeld bij de Stichting
Vluchtelingenwerk neer te leggen?
Minister Leers: Ik stel voor dat ik deze vraag voorleg in het overleg. Ik zal
de partijen vragen om daarnaar te kijken. Ik sta er in principe positief
tegenover, naar ik weet niet wat de effecten zullen zijn en hoe de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

29

deskundigen daarnaar kijken. Dat is een soortgelijke discussie als die over
de vraag of je afzonderlijke opvang moet realiseren voor kwetsbare
groepen. Ik vind dat een aantal leden daarover een terechte opmerking
heeft gemaakt. Als wij bescherming willen bieden, moet dat in de
allereerste plaats gebeuren op de plaats waar mensen binnenkomen. We
moeten er dus voor zorgen dat mensen zich veilig kunnen voelen en niet
zeggen dat we ze maar snel in een afzonderlijk onderdeel van de opvang
stoppen. Dat zou ik onacceptabel vinden. In het COA en het AZC moet de
veiligheid dus op een goede manier gewaarborgd zijn en ik zeg toe dat
daaraan zal worden gewerkt.
Ik kom op de CITT. De heer Fritsma heeft gevraagd op welke wijze ik een
eind maak aan het op het laatste moment frustreren van het uitzettingsbeleid. Ik heb inderdaad meegemaakt dat men op de vliegtuigtrap «asiel»
of «herhaald asiel» roept. Als er geen nieuwe feiten zijn, willen wij die
verzoeken in één keer afdoen. Dat is inmiddels staand beleid. Er zijn
afspraken gemaakt met de DT&V, de IND en de KMar. Ik heb zelf meegemaakt dat iemand om asiel riep en dat hij een zorgvuldige procedure
kreeg, maar dat binnen de kortste keren duidelijk werd dat het asielverzoek niet gehonoreerd kon worden omdat er geen enkel nieuw feit
was. Hij moest dus meteen vertrekken. In de discussie over het
Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures zullen we daarover nader
met elkaar spreken. Die vindt op 3 juli aanstaande plaats.
De IND heeft extra capaciteit vrijgemaakt om toelatingsaanvragen die op
het allerlaatste moment zijn ingediend, af te handelen. Daardoor hoeven
vluchten niet meer geannuleerd te worden.
De voorzitter: Mijnheer de minister, ik onderbreek uw betoog. We gaan
deze zaak morgen afwikkelen. Of resteert er nog iets?
Minister Leers: Ja, er resteert nog iets over de CITT. Het betrof een vraag
van mevrouw Van Nieuwenhuizen.
De voorzitter: Zij is net vertrokken, dus het lijkt mij verstandig om uw
betoog morgen af te ronden.
Volledige agenda
1. Rapport «Evaluatie gevolgen beëindiging categoriaal beschermingsbeleid Irak»
19637-1508 – Brief regering d.d. 20-03-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
2. Reactie op rapport COC Nederland en de Vrije Universiteit (VU) «Fleeing
Homophobia»
19637-1510 – Brief regering d.d. 22-03-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
3. Voornaamste bevindingen verbeterde asielprocedure
19637-1460 – Brief regering d.d. 17-10-2011
minister voor Immigratie en Asiel, G.B.M. Leers
4. Reactie op het WODC-rapport «Pardon? Evaluatie van de Regeling
afwikkeling nalatenschap oude Vreemdelingenwet»
31018-58 – Brief regering d.d. 17-04-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
5. Reduceren administratieve belemmeringen voor werkgever die
asielzoeker in dienst neemt
33000-VII-122 – Brief regering d.d. 08-06-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

30

6. Rapport meldingsbereidheid bij incidenten op gebied van geloofsovertuiging en seksuele geaardheid
19637-1520 – Brief regering d.d. 16-04-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M.
7. VERTROUWELIJKE brief inzake een vergunning. De VERTROUWELIJKE
BRIEF is ter vertrouwelijke inzage gelegd, alleen voor de leden, bij het
Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
2012Z08667 – Brief regering d.d. 20-04-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
8. Beleidsreactie naar aanleiding van het rapport van de Commissie
Leeftijdsonderzoek
27062-73 – Brief regering d.d. 24-04-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
9. Reactie op vragen over het voorkomen van een uitzetting door de
burgemeester Giessenlanden
19637-1519 – Brief regering d.d. 10-04-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
10. Aanbieding afschrift vertrouwelijke brieven inzake familie N. aan de
gemeenteraad Giessenlanden
2012Z10685 – Brief regering d.d. 29-05-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
11. Reactie op Schouw op het bericht dat Afghanistan Nederland oproept
om onderzoek te doen naar Afghaanse asielzoekers die door Nederland
worden gezien als oorlogsmisdadigers
19637-1547 – Brief regering d.d. 05-06-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
12. Reactie op verzoek Van Dam over de afdeling Laissez Passer (LP) van
de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V)
29344-88 – Brief regering d.d. 24-04-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
13. Reactie op de aanbevelingen uit het jaarverslag over 2011 van de
Commissie Integraal Toezicht Terugkeer (CITT)
19637-1526 – Brief regering d.d. 15-05-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers
14. Uitkomsten van de gesprekken met een aantal burgemeesters over de
openbare orde problematiek bij de uitzetting van niet rechtmatig
verblijvenden
19637-1541 – Brief regering d.d. 01-06-2012
minister voor Immigratie, Integratie en Asiel, G.B.M. Leers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 19 637, nr. 1569

31