Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 664

Binnenvisserij

Nr. 114

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 30 januari 2014
De vaste commissie van Economische Zaken heeft op 28 november 2013
overleg gevoerd met staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken
over visserij
(De volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag).
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,
Hamer
De griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,
Franke

kst-29664-114
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

1

Voorzitter: Verheijen
Griffier: Van Bree
Aanwezig zijn negen leden der Kamer, te weten: Bosman, Dijkgraaf,
Dikkers, Van Gerven, Geurts, Graus, Lodders, Ouwehand en Verheijen,
en staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken, die vergezeld is van
enkele ambtenaren van haar ministerie.
Aanvang 14.00 uur
De voorzitter: Ik heet de staatssecretaris, haar ambtelijke ondersteuning,
de Kamerleden, de mensen op de publieke tribune en de mensen thuis
van harte welkom bij dit algemeen overleg over visserij. Er staan elf
brieven op de agenda. Ik stel een spreektijd van zes minuten en maximaal
één interruptie per fractie voor, want een aantal mensen moet dit AO op
tijd verlaten. Een aantal mensen heeft ook aangegeven dat het niet
vreselijk is als we dit AO in twee uur kunnen afronden, in plaats van de
drie uur die ervoor staat.
De heer Bosman (VVD): Voorzitter. Ik ben bezorgd over het gemak
waarmee de media zich soms uitspreken over zaken die nog onderzocht
moeten worden. Ik noem de uitzending van ZEMBLA over de Jan Maria en
het recente opbrengen van de Annelies Ilena in Ierland. Het gemak
waarmee op een zeer kwalijke manier berichtgeving plaatsvindt, is
schadelijk voor de sector. Wij verplichten deze sector om zich steeds meer
te verantwoorden. We zijn haast op het punt dat we als overheid ervan
uitgaan dat een visser altijd schuldig is aan alles dat fout is. De visser
moet dan zelf maar aantonen dat hij of zij onschuldig is. Dat is de
omgekeerde wereld. Ik roep allen die menen iets te moeten vinden nog
voordat de rechter zich heeft uitgesproken, op om zich terughoudend op
te stellen.
De voorzitter: Er is iemand die in ieder geval die mening heeft.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Ik kan me van alles voorstellen bij kritiek op
te makkelijke conclusies in de media. Geeft de VVD echter niet te makkelijk
een sneer richting groenorganisaties en culturele instellingen in een niet
nader te noemen populair ochtendblad? Dat zou dan ook binnen de
perken moeten blijven, als hier zo’n moreel appel wordt gedaan op de
integriteit van de journalisten.
De heer Bosman (VVD): Het betreft hier zaken die onder de rechter
komen. Daar moet je heel zorgvuldig mee omgaan. Niet alleen de pers,
maar ook collega’s moeten hier voorzichtig mee omgaan. We moeten niet
oordelen voordat de rechterlijke uitspraak er is. Dat is de essentie van
mijn verhaal. Ik denk dat dat heel duidelijk is.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Prima, dat snap ik wel. Ik had gehoopt dat
de VVD niet zo eenzijdig een journalistieke integriteitsvraag zou
opwerpen. We zien namelijk dat de VVD op andere punten, als het beter
uitkomt, er helemaal niet aan meewerkt of zich er niets aan gelegen laat
liggen. Maar goed, we noteren dan maar een eenzijdige aanval op
journalisten. Als het de VVD uitkomt, mogen die journalisten beweren wat
ze willen als ze er belang bij hebben.
De heer Bosman (VVD): Nee, dit is nu wel heel erg kort door de bocht,
maar dat kennen we ondertussen van mevrouw Ouwehand. Dit betreft
een stuk juridische netheid ten aanzien van de behandeling van mensen
en bedrijven. Die verdient alle zorgvuldigheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

2

De uitspraak van de Duitse voedsel- en warenautoriteit over de Jan Maria
is helder: men is onschuldig. De vissers weten dat ze zich aan de regels
moeten houden en dat doen ze ook. De VVD steunt de vissers in hun
ambitie om op een goede manier bezig te zijn met hun mooie vak. Hun
vak voorziet de mensen op aarde van voedsel en voorziet velen van goede
banen.
Ik ben bezorgd over de tongvangst. De EU blijft hangen in het vaststellen
van vangstquota voor tong in de herstelfase, terwijl duidelijk is dat de
hoeveelheid tong ruim boven het biologisch minimum is. Sterker nog, er
komt een reductie van de vangstquota. Wat is het probleem? Welke
oplossing ziet de staatssecretaris om de reductie van het quotum tegen te
gaan? Zal zij zich inzetten om realistische vangstquota voor tong in de
aankomende Landbouw- en Visserijraad te bewerkstelligen? Ik overweeg
zelfs een motie op dit punt, maar ik denk dat de staatssecretaris een
uitstekend antwoord kan geven.
Ik ben blij met de inzet van deze staatssecretaris ten aanzien van het
voorstel voor het visplan. De afstemming met de verschillende partijen is
soms lastig, maar dat is soms ook regionaal begrensd. Het is goed dat de
verschillende betrokkenen zich kunnen vinden in de doelen van de
visplannen. Dat geeft duidelijkheid en dat geeft blijk van de ambitie om
verder te gaan. Welke rol speelt de waterbeheerder bij het vaststellen van
de visplannen? Is het bijvoorbeeld mogelijk om tot een meer uniforme
aanpak vanuit de waterschappen te komen?
Waarom wil de staatssecretaris een registratieplicht voor alle wateren en
niet alleen voor de wateren uit de Kaderrichtlijn Water? Is hier niet sprake
van een extra administratieve last?
Hoe kijkt de staatssecretaris aan tegen het zeebaarsbestand? Ik heb een
tijd in Amerika gewoond en het vissen op baars is daar de hengelsport bij
uitstek. Is het geen mooie kans voor Nederland om hierop in te zetten?
Ziet de staatssecretaris die kansen ook en wil ze die benutten?
Ten aanzien van de regievoering op het IJsselmeer en het Markermeer
spreek ik nogmaals mijn waardering uit voor de wijze waarop mevrouw
Van Kampen zich heeft ingezet voor dit traject om te komen tot oplossingen voor de visserij op de meren. Op welke termijn krijgt de Kamer een
beeld van de mogelijke oplossingen?
Tot slot, maart jongstleden heb ik een motie ingediend over de herberekening van het streefbeeld van de aal. Het huidige Nederlandse streefbeeld is gebaseerd op de aalstand van de jaren vijftig van de vorige eeuw.
Toen was er sprake van een groter palingbestand. Het Nederlandse
streefbeeld ligt door de onjuiste referentie drie maal hoger dan het
streefbeeld van buurlanden als het Verenigd Koninkrijk, België en
Duitsland. In de motie heb ik het kabinet verzocht om voor het zomerreces
een herberekening te laten uitvoeren, zodat op termijn weer sprake is van
een realistisch streefbeeld. Hoe ver is de staatssecretaris met de
uitvoering van deze motie? Zijn de onderzoeken inmiddels gereed? Zo ja,
kan de staatssecretaris de uitkomsten van de onderzoeken naar de Kamer
sturen voor het AO Landbouw- en Visserijraad van 11 december?
De heer Geurts (CDA): Voorzitter. Vandaag mag ik ook spreken namens de
fractie van de ChristenUnie. De heer Slob laat zich bij dezen dan ook
excuseren.
Het CDA ziet een toekomst in Nederland voor de binnenvisserij en de
zeevisserij. De visserij levert een belangrijke bijdrage aan de economie.
Vissers groeien via hun ouders in het vak. Het CDA vecht voor deze
familiebedrijven. Enkele weken geleden had ik een groep jonge vissers op
bezoek. In de passie voor hun beroep zie ik de toekomst voor de visserij.
Deze families in de visserijsector moet een duurzame toekomst geboden
worden. Daarvoor is aandacht nodig voor ecologie en duurzaam beheer.
Sportvissers en beroepsvissers profiteren daarvan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

3

Ik wil het hebben over ons water. De visstanden in de binnenwateren van
Nederland blijven teruglopen, zoals blijkt uit het onderzoek van IMARES
naar snoekbaars, baars, blankvoorn en brasem en uit het advies voor
schubvis. Bovendien blijkt uit dit onderzoek dat deze vissen niet meer oud
worden. De visstand in Friesland blijkt niet terug te lopen. De teruggang
van de visstand komt niet door de visserijdruk, maar heeft een andere
oorzaak. Er is iets fundamenteels aan het veranderen in ons water. Ik
vraag mij sterk af of dat goed is. Voor sportvissers en binnenvissers is het
van belang dat onze binnenwateren de juiste balans hebben. Voor
ecologisch rijke wateren moeten we niet streven naar kraanwaterkwaliteit
in de sloot. Uit rapporten, bijvoorbeeld het rapport Landbouwpraktijk en
waterkwaliteit in Nederland van het RIVM van oktober 2012, blijkt dat het
heel goed gaat met ons water. Is de staatssecretaris bereid om samen met
haar collega-bewindslieden van Infrastructuur en Milieu fundamenteel
onderzoek te laten doen naar de relatie tussen waterkwaliteit en visstand
in de Nederlandse binnenwateren?
Dan kom ik op de Nederlandse onderhandelingen over de visserijquota.
De sector heeft over de roll-over van de tong-TAC (Total Allowable Catch)
de noodklok geluid en een brief gestuurd aan de staatssecretaris. Jammer
genoeg is de reactie van de staatssecretaris op deze brief teleurstellend. In
haar brief staat, simpel gezegd, dat ze niet pleit voor een roll-over. Tong is
een heel belangrijke soort voor de Nederlandse kottervloot en daarom wil
het CDA dat de tong-TAC op het huidige niveau blijft. Volgens de adviezen
van ICES staat het tongbestand er goed voor. Er is dus geen reden om het
niet te doen. Is de staatssecretaris bereid om de roll-over van de tong-TAC
tot prioriteit te maken? Is ze bereid om in samenwerking met andere
lidstaten de TAC voor tong voor 2014 op hetzelfde niveau vast te stellen
als de TAC 2013? Het is geen bedreiging, maar als de staatssecretaris
geen harde toezegging hierover doet, dan ben ik van plan om een VAO
aan te vragen.
Een ander heikel dossier is de puls. De puls is de laatste innovatie op
visserijgebied. Alles moet daarom uit de kast gehaald worden om de
Europese ontheffing voor de pulsvisserij te verruimen. De inzet van de
staatssecretaris om het aantal vergunningen te verdubbelen, zoals staat in
haar reactie op de CDA-motie van de gemeente Goeree-Overflakkee, is
lovenswaardig. Het CDA steunt deze inzet van harte. Ik ben benieuwd wat
de staatssecretaris verwacht van de onderhandelingen. Hoeveel vergunningen denkt ze los te kunnen peuteren?
In het vorige AO Visserij hebben wij gesproken over regievoering met
doorzettingsmacht voor de binnenwateren. De staatssecretaris heeft toen
toegezegd om te kijken naar de mogelijkheid van een commissaris voor
het IJsselmeer of voor de binnenwateren. In haar brief van 4 juli jongstleden is de staatssecretaris echter heel terughoudend. Ziet de staatssecretaris ruimte voor een formele regievoerende rol met doorzettingsmacht
om het masterplan van mevrouw Van Kampen uit te voeren en daarmee
ook door te pakken? Als dat niet het geval is, dan hoor ik graag waarom
niet.
Wat is de stand van zaken van het verwachtte wetsvoorstel inzake
visstandsbeheercommissies en visplannen?
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Ik ben een van de Kamerleden
die eerder weg moet. Ik zal me bescheiden opstellen, zoals de Kamer van
mij gewend is.
De Partij voor de Dieren vindt dat onze wateren geen particulier viswater
zijn, of dat nou de Noordzee is, de Waddenzee of het IJsselmeer. Het zijn
belangrijke natuurgebieden, die van collectief belang zijn. Een gevestigde
sector heeft ook belang bij het gebruik van die gebieden, maar we moeten
toch de verantwoordelijkheid nemen om die gebieden niet te overbelasten. Wij hebben eerder gevraagd om een moratorium op de vangst in
het IJsselmeer om de daar aanwezige soorten de gelegenheid te geven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

4

om te herstellen. We hebben inmiddels het rapport gekregen en de cijfers
die daarin genoemd worden, bevatten zoals verwacht veel negatieve
signalen. De conclusies zijn dat in ieder geval de visserij op brasem met
88% moet worden gereduceerd, op blankvoorn met 47%, op snoekbaars
met 63% en op baars met 31%. Dan zijn we er nog niet, want we kunnen
ook lezen dat deze beperkingen slechts tot doel hebben om verdere
achteruitgang te voorkomen. Als je een herstel van de bestanden wilt
bereiken, dan zul je nog verder moeten gaan. Wat bedoelt de staatssecretaris in dat licht, als ze schrijft dat ze mevrouw Van Kampen vraagt om
langs de lijnen van dat rapport met adviezen te komen? Mogen we
aannemen dat de staatssecretaris bedoelt dat we in elk geval het
voorzorgsbeginsel hanteren en niet op hogere vangstadviezen gaan zitten
dan de cijfers uit het rapport? Kan zij dat nader toelichten?
De heer Bosman sprak al over highgrading. We hebben de staatssecretaris
eerder gevraagd om onderzoek te doen naar de omvang van dat
probleem. Ik bedank de staatssecretaris omdat zij daarmee aan de slag
gegaan is. We vragen ons wel af of dat onderzoek goed is uitgevoerd en
of de staatssecretaris de problemen wel helder op het netvlies heeft. De
staatssecretaris zou de Kamer bijvoorbeeld informeren over het
onderzoek naar Parlevliet & Van der Plas, dat onder de rechter was in
Duitsland. Het onderzoek heeft lang geduurd en we begrijpen dat er geen
openbare informatie is over hoe de feiten zijn gewogen. Ik weet niet of de
staatssecretaris zelf geen informatie heeft gekregen. Kan ze misschien
navraag doen bij de Duitse autoriteiten? We vinden het erg mager. Zou de
staatssecretaris niet uitgebreid geïnformeerd worden door haar Duitse
collega’s? Wat is er precies gedaan aan onderzoek? Zijn er getuigen
gehoord? Zijn er schepen doorzocht? Zijn er huiszoekingen gedaan? Dat
soort vragen wil de Partij voor de Dieren wel beantwoord hebben.
De heer Bosman (VVD): Ik begrijp dat mevrouw Ouwehand twijfelt aan de
justitiële integriteit van ons buurland Duitsland?
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Nee hoor. Ik wil graag meer informatie
hebben over hoe die zaak is onderzocht en wat precies de weging is
geweest van de feiten. Heeft er geen veroordeling kunnen plaatsvinden
omdat het lastig te bewijzen is? Dat is belangrijk om te weten voor ons
vervolg. Misschien is er dan aan die kant wel een verantwoordelijkheid
voor ons om ervoor te zorgen dat de administratie en registratie op een
zodanig niveau zijn, dat je kunt aantonen dat er gefraudeerd is. Ik zit met
die vraag en daarom heb ik de staatssecretaris gevraagd om ons uitvoerig
te informeren over dat onderzoek.
De heer Bosman (VVD): Het is natuurlijk van tweeën één. Of je hebt
vertrouwen in het systeem en dan komt er een uitspraak die je accepteert.
Of je hebt geen vertrouwen in het systeem en dan wil je al die informatie
hebben om dat hele onderzoek nog een keer zelf te doen.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Het is een algemeen geldende regel dat
iemand niet schuldig is totdat het tegendeel bewezen is. De Partij voor de
Dieren is daar trouwens heel erg voor en de VVD in sommige zaken wat
minder. Het zal de heer Bosman dus niet verbazen, dat een rechter zegt
dat iemand niet schuldig is tenzij het tegendeel bewezen is.
De heer Bosman (VVD): Dat is vaak zo.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Dat is vaak zo, maar daar houdt de VVD
zich niet altijd aan, ook niet in uitspraken in de media. Dat is echter een
andere discussie. Kan de rechter misschien niet overgaan tot een
veroordeling, omdat er in de bewijslast en de manier waarop de administratie wordt gevoerd, geen bewijs te vinden is voor een schuldigver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

5

klaring? Het kan dus dat wij stappen moeten zetten in de verplichtingen
die we opleggen aan de sector en in de manier waarop we zelf handhaven
en controleren, zodat we de rechter wel in de gelegenheid stellen om
zulke zaken te beoordelen. Daar zijn mijn vragen op gericht.
Over de uitvoering van onze motie over onderzoek naar de omvang van
highgrading, zegt de staatssecretaris in haar brief een aantal dingen die
ons verbazen. Ze zegt dat het teruggooien en de highgrading in de
Nederlandse pelagische visserij zeer gering wordt geacht. Dat kan wel
zijn, maar waarop wordt dat gebaseerd? Ze zegt ook dat de visserij een
afzetmarkt heeft voor haring in alle maten en dat teruggooi daarom niet
aannemelijk is. Daar zijn wel wat kanttekeningen bij te plaatsen. Herkent
de staatssecretaris dat? Wij hebben begrepen dat vis vrij lang in de tank
zit voordat het verwerkingsproces wordt gestart, waardoor er een soort
vismousse ontstaat. De verwerking kan pas beginnen wanneer het vissen
is gestopt. Als boten te lang doorvissen, zou het zomaar kunnen dat ze
toch de eerste tank weer leeggooien. Is dat ook de realiteit aan boord van
de schepen? De staatssecretaris zegt ook dat we er rekening mee moeten
houden, dat schippers geen goed inschattingsvermogen hebben ten
aanzien van de hoeveelheden vis in het opgepompte water, omdat de
uiteindelijke vangstopgave is gebaseerd op de verpakte vis zonder water.
Ook daar ben ik verbaasd over. Hebben de reders geen goede sensoren
aan boord? Is het niet in het belang van de reders zelf om te weten
hoeveel vis ze naar boven hebben gehaald? Ik kan me dat eigenlijk niet
voorstellen in een sector waar veel met technische innovaties wordt
gewerkt.
Tot slot vraag ik me af of de controle goed op orde is. De staatssecretaris
zegt dat ze er opnieuw bij de sector op zal aandringen dat de schippers
hun logboeken zorgvuldig invullen en dat NVWA-inspecteurs hier extra
alert op zijn. Heeft de NVWA voldoende capaciteit en voldoende richtsnoeren om die controle goed te kunnen neerzetten? De Partij voor de
Dieren maakt zich daar zorgen om. Graag een reactie van de staatssecretaris op dat punt.
De heer Van Gerven (SP): Voorzitter. Het schip Annelies Ilena van de
Katwijkse rederij Parlevliet & Van der Plas is door de Ierse autoriteiten aan
de ketting gelegd op verdenking van highgrading, oftewel het dood
overboord gooien van vis die niet genoeg geld oplevert, om vervolgens
nieuwe, duurdere vis te vangen. De zee is groot en de lange arm van de
Voedsel- en Warenautoriteit of een andere autoriteit is dan ver weg. Is dit
het topje van de ijsberg? Is het standaardpraktijk om vis die economisch
niet rendabel is, niet genoeg oplevert, dood overboord te gooien? Was dit
een toevalstreffer? Ik ben daar toch minder gerust op dan de staatssecretaris. Zij zegt dat het wel meevalt, maar waarop is dat gebaseerd? Ik zit
ermee in mijn hoofd dat wel 50% van de vis overboord wordt gegooid.
Dat zijn dus enorme, andere getallen dan die de staatssecretaris suggereert. Die cijfers zijn ook eerder genoemd. Hoe ziet de staatssecretaris dat?
De heer Geurts (CDA): Ik vind het bijzonder triest om de heer Van Gerven
zo’n beschuldiging tegen een bedrijf te horen uiten, terwijl daar nog
totaal, maar ook totaal geen bewijs voor is. Ik verzoek de heer Van Gerven
om zijn toon op dit punt te matigen. Ik vind het echt niet kunnen dat
Nederlandse bedrijven op deze manier hier in het openbaar in de
verdachtenbank gezet worden. Ik vind dat volstrekt niet kunnen.
De heer Van Gerven (SP): Ik heb niets meer en niets minder gezegd dan
dat het schip door de autoriteiten aan de ketting is gelegd op verdenking
van. Wij weten dat de zee heel groot is en dat de pakkans heel klein is.
Toch zegt de staatssecretaris dat het wel goed gaat. Dat bevreemdt mij,
want we hebben niet voor niets al jarenlang een enorme discussie over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

6

aanlandplicht en over de grote hoeveelheden vis die in zee, en met name
in de Noordzee, worden gegooid.
De heer Geurts (CDA): De heer Van Gerven doet het gewoon weer. Hij
zegt dat hij niet te veel heeft gezegd en daarna zegt hij dat de handhaving
niet klopt. Dat is de framing naar buiten toe. Ik vind dat een ernstige zaak.
Ik vind dat echt niet kunnen.
De heer Van Gerven (SP): Ik frame niets. Ik zeg alleen wat ik heb gezien
en wat ik heb gehoord. Autoriteiten leggen niet voor niets een schip aan
de ketting. Ze hadden dus wel degelijk een verdenking. Meer heb ik niet
gezegd. Ik blijf er dus bij.
De heer Graus (PVV): Ik wilde mijn interruptie inslikken, maar nu wil ik
hem toch wel inbrengen. In Duitsland werden ook schepen verdacht, maar
dat bleek helemaal niet te kloppen. Er is een heel groot onderzoek gedaan
door de Duitse autoriteiten en er bleek niets van de verdenkingen waar te
zijn. Ik vind dat de heer Geurts hier een punt heeft. De heer Van Gerven
moet hier echt mee oppassen. Ik ben als Kamerlid weleens onjuist van iets
beschuldigd en ik blijf mijn leven lang aan de digitale schandpaal
genageld. Wij moeten als Kamerleden ervoor waken om mee te doen aan
dat vieze, vuile gedoe.
De heer Van Gerven (SP): Ik heb al geantwoord. Ik blijf gewoon bij mijn
punt.
De heer Dijkgraaf (SGP): De heer Van Gerven zegt dat het een feit is, dat
dit schip al is opgebracht. Het ging om zijn opmerking dat het het topje
van de ijsberg is. Dan stel je een sector in een kwaad daglicht. Dat kan,
maar dan moet je daar goede bewijzen voor hebben. Dan moet je een
verhaal hebben waardoor je weet dat onder dat topje een hele ijsberg zit.
Wat is het verhaal van de heer Van Gerven? Wat zijn zijn bewijzen?
De heer Van Gerven (SP): Ik vroeg: «Is dit het topje van de ijsberg?» De
heer Dijkgraaf moet mij geen woorden in de mond leggen. Wij weten wel
dat de zee heel groot is en dat het moeilijk is om dingen die fout gaan te
controleren. Mijn betoog gaat daarover.
De heer Dijkgraaf (SGP): Ik constateer slechts dat er geen enkel bewijs is
voor het bestaan van welke ijsberg dan ook. Dat is een belangrijk feit. De
heer Van Gerven suggereert dat dus ook absoluut niet, maar hij stelt
slechts de neutrale vraag aan de staatssecretaris of er een ijsberg is.
De heer Van Gerven (SP): Ik stel de vraag of hier sprake is van het topje
van de ijsberg. Ik heb dat gerelateerd aan de discussie over de aanlandplicht, waarin het percentage van 50 wordt genoemd. Dat is niet exact
hetzelfde, maar het betreft volumes van een grote orde.
Waarop baseert de staatssecretaris haar uitgangspunt dat het wel
meevalt? Ik neem aan dat ze highgrading ook afwijst. Ik denk dat we het
daarover eens zijn. Hoe gaan we ervoor zorgen dat de pakkans zodanig is,
dat men het niet doet? Als de pakkans nihil is, ligt misbruik op de loer.
Kort en goed: wat is het handhavings- en controleplan van de staatssecretaris? Straks met het Europese verbod om gevangen vis dood overboord
te gooien, zal er immers ook een goed plan moeten zijn voor handhaving.
Analyse van de vangstsamenstelling lijkt ons een goed idee. Er is ook
gesproken over permanent cameratoezicht, zoals in de proef Volledig
gedocumenteerde visserij. Elke kapitein en eigenaar die een overtreding
begaat, krijgt dan via een Europees controle- en verordeningssysteem
strafpunten toebedeeld. Wat vindt de staatssecretaris van het idee om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

7

verplichting van camera’s aan boord op te leggen, als er meer dan vijf
strafpunten zijn toebedeeld?
Recentelijk zijn er verdachten van visfraude opgepakt. Analoog aan de
paardenvleesfraude werd hier goedkope vis verkocht als duurdere vis.
Hoe wijdverbreid zijn dergelijke praktijken?
De Voedsel- en Warenautoriteit ving zeventien verdachten van stroperij en
4.300 kilo aal. Ik zeg het maar voorzichtig in dit gezelschap, maar dat is
wellicht het topje van de ijsberg. De palingstand komt in gevaar en de
beroepsvissers lopen veel inkomsten mis. Zelfs het «paling over de
dijk»-project wordt de dupe van die visstroperij. Hoe gaat de staatssecretaris deze stroperij aanpakken? Het «paling over de dijk»-project levert een
belangrijke bijdrage aan de overleving van de paling. Deze trekvis komt
ook veel hindernissen tegen. Is de staatssecretaris bereid om de
eenmalige subsidie voor dat project structureel te maken? Hoe staat het
met de gemalen en waterkrachtcentrales die nog niet aalvriendelijk zijn?
Hoe bevordert de staatssecretaris dat die worden aangepast? Kan een
verplichting worden opgelegd aan de waterschappen en de energiemaatschappijen?
Ik heb een vraag over de lozing van restafval door het aardappelzetmeelconcern AVEBE. Waarom mag dat bedrijf lozen als daardoor vis
doodgaat? Moet het niet gewoon verboden worden in plaats van een dijk
te bouwen om die lozing te isoleren?
De EU-Commissaris voor visserij, Damanaki, heeft Curaçao gewaarschuwd dat het moet optreden tegen illegale visserij. Kan de staatssecretaris toelichten wat er aan de hand is?
Tot slot heb ik ook nog wat goed nieuws, ook voor mijn buren aan beide
zijden, inclusief mevrouw Ouwehand uiteraard. EcoFish heeft namelijk
samen met IMARES apparatuur ontwikkeld voor het bedwelmen van
platvis en kabeljauw aan boord van schepen. Ons is ter ore gekomen dat
IMARES het technisch mogelijk acht om op alle schepen vis te bedwelmen
zodra deze aan boord komt. Er moet nog wel verder onderzoek plaatsvinden, maar het is veelbelovend. Wil de staatssecretaris dit ondersteunen? Vindt zij het ook wenselijk dat alle vis aan boord bedwelmd
wordt, in plaats van dat de vis minutenlang en soms zelfs urenlang een
doodstrijd moet meemaken? Wil zij ook een plan opstellen om dit
mogelijk te maken?
De heer Bosman (VVD): De heer Van Gerven noemt iedere keer 50%.
De voorzitter: Dat is een tweede interruptie. We hadden één interruptie
afgesproken. Is het heel dringend?
De heer Bosman (VVD): Het is een verduidelijkende vraag.
De voorzitter: Ik stel voor dat u die bewaart tot de tweede termijn.
De heer Dijkgraaf (SGP): Voorzitter. Ik hoopte dat u het wel zou toestaan,
zodat wij straks mevrouw Dikkers nog kunnen interrumperen. Dat doen
we dan maar in de tweede termijn.
Het goede nieuws betreft de jonge vissers. De heer Geurts zei al dat hij
hen gesproken heeft. Aansluitend hebben wij hen gesproken en we zijn
ook nog bij hen op bezoek geweest. Het is prachtig om te zien. Het zijn
enthousiaste gasten die gewoon de toekomst in willen. Over 30 jaar willen
ze hun schip overdragen aan de dan jonge generatie. Dat moeten we
hebben: een langetermijnperspectief. Ze maken zich natuurlijk wel grote
zorgen over de ontwikkelingen. Wil de staatssecretaris zelf met hen in
gesprek gaan? Ik weet zeker dat dat enorm gewaardeerd wordt door die
jonge vissers. Ze hoort dan ook uit hun mond waar ze tegen aanlopen. De
heer Geurts vroeg bijvoorbeeld al naar de vergunningen in de pulsvisserij.
Dat is één van die dingen. Ze moeten aan de slag met de aanlandplicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

8

Dat snappen ze ook wel, al zullen ze daar de eerste tien minuten wel over
mopperen, net als wij. Ze snappen echter ook wel dat ze aan de slag
moeten. Is de staatssecretaris bereid om het gesprek aan te gaan?
Wat betreft de quotumkorting tong kan ik me aansluiten bij de opmerkingen van de VVD, het CDA, de ChristenUnie en ongetwijfeld ook de PVV.
Wij vinden dat een motie en een VAO overbodig zouden moeten zijn.
Volgend jaar moet gewoon het niveau van dit jaar gelden. Ik haal er een
detail uit: ondanks matige jaarklassen is het paaibestand nu al sterk
gegroeid. Als je naar alle ontwikkelingen kijkt, dan is de ruimte er. Gaat de
staatssecretaris die ook benutten?
Wij krijgen het bericht dat een budgetverhoging voor de pilot aanlandplicht was beloofd. De staatssecretaris zou 1,5 miljoen euro toegezegd
hebben. Er is nu een pakket ingediend met voorstellen, maar het
toegezegde geld is er niet. Ik hoop dat dat niet klopt, want dat kan. Wij
krijgen echter die berichten binnen. Graag een reactie van de staatssecretaris daarop.
Dan kom ik op de inspecties van de andere landen. Het was een kleine
ijsklont van 50 kilo horsmakreel, want meer is het niet. Toch moest het
schip 200 kilometer naar de kust gesleept worden en waren er allerlei
problemen. Het is ook niet de eerste keer. Bij de flyshooter in Noorse
wateren betrof het tien scharren en een boete van € 23.000. Ik breng de
Kanaalvisserij in herinnering, waarbij de Franse inspecteurs allerlei dingen
uithalen. Wij horen steeds meer berichten dat op onze schepen massaal
streng gecontroleerd en gehandhaafd wordt, terwijl de eigen vloot vrijuit
kan gaan. Wij vinden dat volstrekt ongewenst. Dat kan gewoon niet zo
zijn. We hebben een efficiënte visserij die gewoon zijn gang moet kunnen
gaan zolang dat binnen legale grenzen valt. Kan de staatssecretaris dit op
Europees niveau aankaarten?
Mevrouw Dikkers (PvdA): Ik raak een beetje geïntrigeerd. Als op legale
wijze gevist zou worden, dan zouden die boetes natuurlijk overbodig zijn.
De vissers worden opgepakt of opgebracht en dan krijgen ze een sanctie,
omdat er iets wordt geconstateerd dat fout is. Pleit de heer Dijkgraaf nu
voor een even strenge controle van de eigen vloot? Dat snap ik wel. Ik
hoor hem echter niet zeggen dat die overtredingen niet hebben plaatsgevonden. Die hebben wel plaatsgevonden en ze zijn beboet. Dat lijkt me
gewoon terecht.
De heer Dijkgraaf (SGP): Ik ben geen rechter. Ik zeg dus niet of iets
terecht is. Ik constateer dat de eigen vloot totaal anders behandeld wordt
dan onze schepen. Dat leidt tot ongelijkheid en dat zou erop kunnen
duiden dat men liever heeft dat onze vloot er niet is. Ik wil een gelijke
behandeling. Ik neem aan dat de PvdA daar ook voor is.
Mevrouw Dikkers (PvdA): Ik ben ook voor gelijke behandeling.
De heer Dijkgraaf (SGP): Kijk, dan hebben we elkaar weer gevonden.
De GMO-verordening is natuurlijk van groot belang. Vroeger kon de sector
een bodem in de markt leggen, maar nu worden doordraaisystemen
afgeschaft. Er komen wel producentenorganisaties voor in de plaats.
Hoeveel ruimte krijgen die? De producentenorganisaties kwamen half juni
bijeen om de dreigende doordraai van schol te voorkomen. Direct daarna
kwam een fax van de ACM, waarin stond dat ze op hun tellen moesten
passen. Wil de staatssecretaris de verordening zo toepassen dat deze
ruimte nu wel geboden wordt? Vissers krijgen veel op hun dek en we
moeten hun de ruimte geven om hun investeringen terug te verdienen.
Het leuke is dat ik ten aanzien van de paling, tot mijn verrassing, volledig
kan aansluiten bij de opmerkingen van de SP. Dat is overigens niet
helemaal waar, want in de historie trokken we mooi samen op. Het betreft
de waterkrachtinstallaties en de gemalen. Kan er eindelijk wat gebeuren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

9

Ik herinner mij een motie-De Vries van lang geleden over vis die moet
kunnen migreren. Die motie werd bijna Kamerbreed gesteund of
misschien wel helemaal Kamerbreed, in ieder geval met een overgrote
meerderheid. Gaat de staatssecretaris ervoor zorgen dat ook waterbeheerders hun zorgplicht nakomen?
Op het punt van stroperij kan ik ook de heer Van Gerven volgen. Het is een
groot probleem. Beroepsvissers mogen niets doen. Zij waren de oren en
ogen van de inspectie toen ze nog op het water zaten, maar nu zijn ze er
niet meer. Wat mij betreft gaan we daar wat aan doen. Wil de staatssecretaris beroepsvissers in het aalbeheerplan meer ruimte geven om het
water op te gaan? We hebben het wel over feiten en een stijgende trend.
Vorig jaar werden 21 netten gestroopt met een ton paling. Dit jaar zitten
we al op 165 netten en bijna 4,5 ton paling. Dat is een stijging van 450%.
Dit komt doordat we minder ogen en oren op het water hebben.
Ik sluit me aan bij de woorden van de VVD over de herberekening van het
streefbeeld voor de aal. Hoe zit het daar nu mee? Het mag niet op de
lange baan worden geschoven om zo een onwelgevallige uitkomst niet
meer mee te hoeven nemen in de komende herziening van het
aalbeheerplan.
De voorzitter: U hebt nog ruim een halve minuut.
De heer Dijkgraaf (SGP): Ik heb nog één punt en dat is de geliefde
wolhandkrab. Ik heb die gemist bij mijn voorgangers en ik weet niet
waarom. Mijn uitsmijter is niet van eieren, maar van wolhandkrabben.
Stel dat vieze wolhandkrab schoon gespoten kan worden – ik heb het dan
over het bruine vlees waar de vergiftiging in zit – zodat je het zonder
problemen kunt eten, wil de staatssecretaris dan alles uit de kast halen om
ervoor te zorgen dat deze wolhandkrab hier en elders heerlijk opgedist
kan worden?
Mevrouw Dikkers (PvdA): Voorzitter. De Partij van de Arbeid was
onaangenaam getroffen door het bericht dat een schip van de firma
Parlevliet & Van der Plas wederom in verband werd gebracht met
highgrading, ditmaal in Ierland. En wat jammer dat ik niet meer geïnterrumpeerd mag worden! Het is inderdaad niet aan de politiek, maar aan de
rechter om een oordeel te vellen over deze zaak. Ik heb wel wat vragen
aan de staatssecretaris over de controle op dit soort zaken. De staatssecretaris heeft in een eerder debat aangegeven misstanden met wortel en tak
uit te willen roeien. Dat is heel goed. Welke instrumenten heeft ze
concreet in handen?
Verder hebben wij een groot aantal vragen met verzoek om informatie.
Wij zouden graag een overzicht ontvangen van de uitgevoerde inspecties
en de bevindingen en het aantal keren dat Nederlandse reders, ongeacht
de vlag waaronder ze varen, hun schepen of hun bemanningen beboet
zijn voor het overtreden van regels betreffende visserij, bij voorkeur over
een langere periode. Het gaat mij daarbij niet om een verkeersboete. Wij
snappen dat de staatssecretaris dat nu niet even uit haar mouw schudt,
maar ik zou dat graag op schrift willen ontvangen voor een volgend debat.
In de brief van 4 juli wordt uitgelegd hoe het puntensysteem werkt dat per
1 januari 2012 geldt. Wellicht is dit een mooi moment om ons het
overzicht te geven. Bij bepaalde overtredingen worden punten toegekend
aan de houders van visvergunningen. Hoeveel strafpunten zijn er
inmiddels uitgedeeld? Hoe werkt het systeem? In het vorige AO is gepleit
voor het intrekken van visserijsubsidies als er overtredingen zijn geweest.
Is dat inmiddels aan de orde? De staatssecretaris heeft ook in een eerder
debat aangekondigd de visserijsubsidies te willen koppelen aan dit
puntensysteem of de beboeting daarvan. Hoe staat de staatssecretaris
daar nu in? Hoe kijkt ze daartegen aan? Een visserijsubsidie kan ook
gegund worden aan een organisatie die aan de slag gaat met schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

10

die al eerder zijn beboet. Is er een getrapte wijze om te beoordelen of een
subsidie naar dat bedrijf gaat via bijvoorbeeld een koepelorganisatie? Hoe
staat de staatssecretaris daarin?
De staatssecretaris schrijft dat opsporing van highgrading niet eenvoudig
is. Dat lijkt mij ook niet. Toch willen we dat er alles aan gedaan wordt om
dit tegen te gaan. Discards van meer dan 50 kilo moeten genoteerd
worden in het boek, maar dit blijkt weinig te zijn gebeurd. De staatssecretaris zegt dat ze de vissers er nogmaals op zal aanspreken dat ze hun
boeken goed op orde moeten houden. Ik snap dat wel. Ik weet alleen niet
wanneer ze dat gaat doen en in wat voor soort gesprek. Ik kan me
voorstellen dat een aansporing prima is, maar dat er toch wat meer moet
gebeuren.
Interpol doet onderzoek naar de juistheid van de herkomst van vis en
andere misstanden in de internationale visserij. Ik heb er al eerder op
gewezen. Hoe is Nederland betrokken bij dit onderzoek? Is het erbij
betrokken? Is het mogelijk om een tussentijdse evaluatie te krijgen van dit
onderzoek? Wij zouden graag weten hoe het ermee staat.
Het gaat niet goed met de riviertrekvissen. Mijn collega’s hebben het er al
over gehad. Het bestand herstelt niet of nauwelijks. De paling heeft veel
last van waterkrachtcentrales. Er gaat veel moeite zitten in projecten om
aal over de dijk zetten en vervolgens zwemt de aal zich vast in visonvriendelijke waterwerken. Het is de verantwoordelijkheid van de beheerders
van die waterwerken om er wat aan te doen, maar het gaat allemaal wel
heel erg traag. Heeft de staatssecretaris instrumenten in handen om dat
proces wat te versnellen? Het is namelijk heel erg spijtig dat we de
visserman aan alle kanten beperken, maar dat we op andere plekken waar
de aal vermorzeld wordt, mensen wel gewoon hun gang laten gaan.
Kunnen we daar iets aan doen?
Door de toegenomen vangst van zeebaars gaat het bestand hard
achteruit. Volgens ICES-adviezen zal de zeebaarsvangst met 20% tot 36%
omlaag moeten. Hoe zullen deze adviezen geïmplementeerd worden? Is
het juist dat er een forse stijging is van de aanvoer van zeebaars vanuit de
gesleepte vistuigen? Wat gaat eraan gedaan worden om de vangst van
ondermaatse zeebaars tegen te gaan?
Het elektrisch doden van paling is een verplichting met ingang van 2015.
Hoe staat het daarmee? Heeft de staatssecretaris ideeën over hoe ze dat
wil doen voor binnenvissers die met klein tuig werken of die een kleine
hoeveelheid paling verwerken? Het is een enorme investering. Heeft de
staatssecretaris een idee hoe ze hen kan helpen?
Ik was op werkbezoek bij Rekelhof. Dat is een erg leuk en klein visbedrijf.
Ik was erg getroffen door de zorg voor het water en de zorg voor de
visbestanden die daar beheerd worden. Deze binnenvissers moeten onder
andere met Sportvisserij Nederland en het kabinet tot overeenstemming
komen over het beheer van visgronden, maar de heren zijn intern sterk
verdeeld. Ziet de staatssecretaris mogelijkheden om ze te helpen om in
ieder geval beter georganiseerd te raken? Ik vind het in eerste instantie
een taak van de sector zelf, maar we zien dat daar grote problemen liggen.
Wellicht kan de staatssecretaris een handje helpen.
De heer Graus (PVV): Voorzitter. Wij delen natuurlijk wel de zorgen van de
vissermannen. Wij zijn ook van mening dat de visserijdruk en de
visstanden in balans moeten komen. We willen de kennis en de ervaring
uit de gelederen van de vissers daarbij nog meer betrekken. De vissermannen willen dat ook. Die visstandbeheercommissies, de vbc’s, zijn
belangrijk voor een goede balans tussen de visstanden en de visserijdruk.
Het schijnt dat negen van de zestien visplannen nog steeds niet de
toetsing kunnen doorstaan. Kan de staatssecretaris zich daar snel mee
bemoeien, uiteraard in nauwe samenwerking met de vissermannen? Ik wil
graag een actuele stand van zaken van de visstandbeheercommissies en
de visplannen. Hoe zet de staatssecretaris zich in om in samenwerking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

11

met onze vissermannen binnen afzienbare tijd een goede visstand en
visbalans in Nederland te realiseren?
Er zijn veel pesterijen richting onze Hollandse vloot. Dat hebben we laatst
in Frankrijk meegemaakt. Ik moet nog maar zien wat er allemaal waar is
van wat er wordt geschreven over een van onze mooiste en grootste
schepen. Er is ook een hoop jaloezie en afgunst. Dat speelt wereldwijd,
zowel in het parlement als in de visserijbranche. We moeten daarvoor
oppassen. De staatssecretaris moet onze Hollandse vloot meer in
bescherming nemen. Ze moet zich meer inzetten en ze moet de belangen
van onze vissermannen zwaarder laat wegen dan die van Brussel.
Soevereiniteit bewaken en bewaren, heeft zelfs onze nieuwe koning
Willem-Alexander gezegd. Er is dus niets mis mee om dat uit te voeren.
Het strafpuntensysteem wordt onzes inziens nog steeds aan schepen
toegekend en niet aan de eigenaar. Ik heb samen met de heer Dijkgraaf,
de afgevaardigde van de SGP, een motie ingediend, maar die motie werd
niet aangenomen. Ik overweeg om haar nu in stemming te brengen, want
we krijgen er gewoon veel klachten over van de vissers. De vissermannen
vonden het allemaal wel een goede motie. We zitten uiteindelijk hier om
die mensen te vertegenwoordigen, want zij kunnen hier niet zelf zitten.
We willen dat de controle en handhaving op het punt van buitenlandse
zeevissers en stropers verandert. Ik kom daar dadelijk nog op terug. Het
moet echt veranderen en er moet veel gebeuren. Er moeten ook gevangenisstraffen en boetes worden opgelegd die in verhouding tot het delict
staan.
Mevrouw Dikkers heeft al vragen gesteld over stropers. Stropers kunnen
door het automatische identificatiesysteem ruim van tevoren zien dat een
inspectieschip nadert. Dat moet natuurlijk niet kunnen. Hoe zit het
daarmee? Onze schepen moeten onder andere registraties kunnen
opereren, zodat ze niet zichtbaar zijn als inspectieschip. De flitspaal- en de
politieverklikker mogen ook niet meer. Waarom zouden we hufterigheden
door stropers wel toestaan? Mede door de steun van de vissermanvrienden, Dijkgraaf van de SGP en Geurts van het CDA, komt er
binnenkort een dertigledendebat. We hebben niet alleen staatssecretaris
Dijksma, maar ook de minister van Veiligheid en Justitie opgeroepen om
eindelijk iets te doen aan de stroperij in bossen, duinen en velden en op
het water. Die is namelijk schrikbarend. We hebben politiechefs uit
Brabant en het noorden gesproken. Zij onderscheppen regelmatig
duizenden kilo’s paling. Dat kan natuurlijk niet! Sportvisserij Nederland
doet er alles aan. Ze werken mee en ze houden zich netjes rustig. Die
mensen worden door dit hele verhaal ook een beetje genaaid. Het kan niet
zo zijn dat onze sportvissers en beroepsvissers de dupe worden van
stropers. Dat kan natuurlijk niet. De stropers komen vaak uit MOE-landen;
dat zijn de voormalige Oostbloklanden. Ik noem ze graag «Oostbloktuig».
Ik wil dat dat een prioriteit 1 wordt. De motie is helaas niet aangenomen.
De stroperij moet met prioriteit 1 behandeld worden door de politie. Daar
kan de dierenpolitie voor worden ingezet; de paar agenten die er nog zijn.
Er moeten zelfs arrestatieteams worden ingezet, want Brabant heeft
meerdere malen arrestatieteams moeten inzetten omdat de stropers
zwaar bewapend zijn. Het is dus zwaar bewapend tuig! Daartegen moet
keihard worden opgetreden. Desnoods sturen we er mariniers op af. Ze
moeten wel gepakt worden.
Ik heb een motie ingediend om palingvissers de mogelijkheid te bieden
om glasaal aan de kust te vangen en binnendijks uit te zetten, ter behoud
van de palingstand en ter ondersteuning van de binnenvisserijsector. Ik
overweeg om opnieuw wat met die motie te doen.
Dan kom ik op highgrading en de pilot aanlandplicht. Ik heb net al gezegd
dat de Duitse autoriteiten eindelijk een onderzoek hebben afgerond naar
een Duits schip. Het bleek dat highgrading helemaal niet bewezen is. We
moeten daar echt mee oppassen, want er wordt te vlug met het vingertje
gewezen. Dat kan natuurlijk niet. De schade krijg je nooit meer wegge-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

12

poetst. Ik weet dat, want ik ben ervaringsdeskundige. Dat kan gewoon
niet. We moeten daar als Kamerleden zuinig mee omgaan.
Voorts wil ik dat de aanlandplicht uitvoerbaar en controleerbaar is. Alle
vissermannen die ik gesproken heb, zeggen dat de aanlandplicht niet
uitvoerbaar is. Ik wil verwijzen naar een uitspraak vanuit de visserijsector.
Het was heel mooi en samenvattend gesproken: De visserijsector blijft van
mening dat het botweg invoeren van een aanlandplicht niet bijdraagt aan
verduurzaming en een beter bestandbeheer. De sector wil in overleg
komen over de uitvoering van de gemaakte politieke afspraken door
middel van praktisch uitvoerbare regelingen tegen aanvaardbare kosten.
Ik heb daar net al om gevraagd. Ik zal daar eventueel een motie over
indienen. Dat worden mooie moties, waar bijna niemand tegen kan zijn.
De voorzitter: U hebt nog een halve minuut.
De heer Graus (PVV): Hoe gaat het met de pulskorsector? De garnalenvissers luiden de noodklok. Steeds meer visgronden worden gesloten
voor garnalenvissers. Kan de staatssecretaris daar iets over zeggen? Ik
heb al veel moties ingediend tegen Natura 2000. Ik wil dat ook Vogelbescherming Nederland betrokken wordt bij dat verhaal.
Ik heb een punt van orde. De staatssecretaris spreekt regelmatig over de
zwarte eend. Ik vind dat dat eigenlijk niet moet kunnen nu Zwarte Piet zo
onder vuur ligt. Laten we wel wezen: Dat dier kan er ook niets aan doen
dat het zwart is. Ik vind dat we daarmee moeten oppassen. We kunnen
meldlijn 1–1-eendje oprichten voor meldingen over de zwarte eend. Ik heb
het zwarte eendje wat kleiner getekend. Ik hoop niet dat ik daar problemen
mee krijg. Misschien moeten we alle eenden wel blauw spuiten.
De voorzitter: Daarmee rondt u ook af.
De vergadering wordt van 14.49 uur tot 14.55 uur geschorst.
Staatssecretaris Dijksma: Voorzitter. Ik antwoord aan de hand van twee
tamelijk overzichtelijke blokken. Het eerste blok betreft het gemeenschappelijk visserijbeleid en de zeevisserij in algemene zin. Het tweede blok
betreft de binnenvisserij.
De voorzitter: Een aantal leden heeft aangegeven eerder weg te moeten.
Ik stel dus voor dat we de interrupties na elk blok doen.
Staatssecretaris Dijksma: Het zijn twee forse blokken, maar ik hoop dat
de Kamer het geduld kan betrachten.
Het is goed om allereerst een paar opmerkingen te maken over het
onderwerp highgrading en de discussies over individuele schepen. De
heer Bosman en anderen hebben daarover gesproken. Het is belangrijk
om in dit soort kwesties het oordeel van de rechter af te wachten. Dat
hebben we gedaan bij de zaak van de Jan Maria, het schip onder Duitse
vlag. Dat doe ik net zo goed met het in Ierland opgebrachte schip dat
onder Nederlandse vlag vaart. Die zaak komt op 10 december voor de
rechter. Ik stel de Kamer voor om dat gewoon af te wachten.
Mevrouw Ouwehand vroeg of ik informatie krijg over dat Duitse
onderzoek. Ik ben op de hoogte gesteld van de uitkomst, namelijk dat de
Duitse autoriteiten niet overgaan tot vervolging. Ik ben verder dus niet op
de hoogte. In Nederland gebeurt dat net zo min. Aan mij is niet precies
bekend gemaakt welke onderzoeken er zijn gedaan. Dat doen wij over en
weer niet. Zo werkt het systeem niet.
Mevrouw Dikkers vroeg of we een overzicht kunnen krijgen van de
uitgevoerde inspecties en het aantal boetes voor Nederlandse reders,
ongeacht vlag. Ze vroeg of dat op schrift gesteld kan worden voor het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

13

volgende debat. Ik doe dat voor het algemeen overleg van 11 december
aanstaande.
De heer Van Gerven vroeg hoe we met het onderwerp van highgrading
omgaan. Hoe vergroten we de pakkans, zodat het niet meer gebeurt? Hij
vroeg ook wat de handhavings- en controlemogelijkheden zijn. Het is
helder dat dit samenhangt met de introductie van de aanlandplicht. Het
controlesysteem zal daar ook op worden aangepast. We doen natuurlijk
een pilot samen met de pelagische sector. We hopen dat dat een bijdrage
kan leveren aan de effectiviteit van de aanpak. De NVWA werkt met een
risicogebaseerde aanpak. We hebben ook onderzoek van IMARES. We
hopen dat we daar gegevens aan kunnen ontlenen die tot een betere
aanpak leiden.
De heer Van Gerven zegt dat hij andere cijfers heeft. Hij zegt dat 50% van
de vis overboord gegooid wordt en dat ik, als staatssecretaris, zeg dat het
wel meevalt. Ik heb in mijn brief steeds gesproken over discards/bijvangst
in de pelagische visserij. Het is wetenschappelijk bewezen dat er in de
pelagische visserij weinig bijvangst is. Dat heeft puur met de feiten te
maken, want het zijn scholen vissen die worden gevangen. Deze scholen
kun je makkelijker in zijn geheel opvissen dan sommige andere soorten
vis.
Mevrouw Ouwehand vraagt in hoeverre er onjuiste inschattingen worden
gemaakt van de beoogde vangst en van wat er feitelijk gevangen wordt.
Op basis van de ervaring van de schippers, wordt in de praktijk eerst een
soort inschatting gemaakt. Er zit inderdaad een verschil tussen die
inschatting en de uiteindelijke opgave in het logboek van de verpakte vis.
Dat is niet helemaal onlogisch, want je maakt een soort educated guess
van wat je binnenkrijgt. Als er verpakt wordt, dan wordt er ook echt
geteld. Dan weet je het precies. Dan worden uiteindelijk ook de
kilogrammen vastgelegd.
Heeft de NVWA voldoende capaciteit om bijvoorbeeld de logboeken en de
richtsnoeren te controleren? De NVWA werkt op basis van een risicoanalyse. Dankzij elektronische logboeken kunnen gegevens snel worden
gecheckt en verwerkt. Op dit moment heeft de NVWA daarvoor voldoende
capaciteit. De Kamer weet dat we in algemene zin de discussie met elkaar
voeren over de vraag hoe de capaciteit van de NVWA past bij de controles
die we willen uitvoeren. Hopelijk gaan we het daar op een ander moment
uitgebreid met de commissie over hebben. Als de Kamer steeds nieuwe
taken voor de NVWA neerlegt, dan zal ik in de toekomst steeds vaker
zeggen dat dat geen gratis opdrachten zijn. De Kamer moet dan aangeven
ten koste van welke andere taak of welk begrotingsonderwerp de
capaciteit van de NVWA wordt ingezet. Ik wil niets uitlokken. Ik stop op dit
onderwerp dus even, maar als we heel veel extra dingen willen, dan
moeten er ook keuzes gemaakt worden. Die keuzes maken we dan
hopelijk samen, maar ze moeten wel worden gemaakt.
De heer Van Gerven kwam met het voorstel om bij vijf strafpunten
cameratoezicht te verplichten. Strafpunten hangen samen met de
visserijvergunning. Bij een bepaald aantal strafpunten wordt de
vergunning gewoon ingetrokken. Dat lijkt mij wat effectiever dan een
camera ophangen. Het is goed om het gesprek over cameratoezicht
verder te voeren in het kader van de aanlandplicht. Dat moeten we dan
ook met andere lidstaten doen. Er lopen pilots in verschillende lidstaten.
De resultaten daarvan moeten we meenemen in de uitwerking van de
aanlandplicht. Het idee dat de heer Van Gerven nu naar voren brengt,
moeten we niet overnemen. Het is echter niet zo dat cameratoezicht geen
zinvolle bijdrage kan leveren bij het handhaven van de aanlandplicht. We
komen daar met elkaar nog op terug.
De heer Graus heeft tot zijn spijt vastgesteld dat zijn motie niet is
aangenomen. Het puntensysteem blijft dus gekoppeld aan schip en
kapitein. De punten zijn echt toegekend aan de kapitein en aan het schip.
Die koppeling aan het schip is een bewuste keuze in de Europese regels,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

14

om zo het ontduiken van regels te voorkomen. Je kunt een schip immers
overdragen. Voor de kopers is vooraf inzichtelijk welke punten aan dat
schip zijn toegekend. De heer Graus suggereerde dat hij de motie
opnieuw zou indienen. Mijn advies is om dat niet te doen. Ik vraag dat
vriendelijk, maar als hij dat toch doet, dan hoop ik dat de meerderheid van
de Kamer opnieuw zegt dat dat niet zo’n goed idee is. Ik hoop dat ik
voldoende heb uitgelegd waarom niet.
Verschillende Kamerleden hebben gesproken over de tong-TAC. De heer
Geurts heeft een politiek statement gemaakt met de verwijzing naar een
VAO. We moeten het er goed met elkaar over hebben. Ik hoop dat de
Kamer bereid is om naar de argumenten te luisteren, voordat de leden
een gevecht voeren over wie het VAO mag aanvragen. Ik doe een poging.
We hebben een misschien niet zo goede poging gedaan om het probleem
in een brief aan de Kamer uiteen te zetten. Nederland is met 75%
grootaandeelhouder van de Noordzee-TAC. Wij hebben dus 75% van de
TAC. Dat schept ook verplichtingen, zeker wat betreft het duurzaam
beheren. Het bestand zit nu binnen de veilige biologische grenzen.
Wetenschappers stellen echter vast dat het paaibestand de komende jaren
achteruitgaat. Daarmee raken we verder af van wat we beogen met onze
Maximum Sustainable Yield-doelstelling (MSY), die wij wel hebben
afgesproken. Zelfs als we de TAC verlagen met bijvoorbeeld 15% – en dat
doen we – blijft het kwetsbaar. Ga daar niet te licht aan voorbij! We
hebben met elkaar afgesproken, dat het ook voor de toekomst van de
vissers van groot belang is dat bestanden op orde blijven. Dit bestand is
niet vergelijkbaar met kabeljauw, terwijl dat in de discussie soms wel naar
voren wordt gebracht. Dat heeft te maken met de kwetsbare paaibestanden. Wij volgen sinds afgelopen december het wetenschappelijk
advies. Dat is heel bijzonder. Voor het eerst is het mogelijk geworden om
bij het beheer van de bestanden ook de wetenschappers te volgen en te
luisteren naar wat zij zeggen over de toekomst van de bestanden. Als de
Kamer op voorhand zegt dat we het precies zo moeten doen als de Kamer
zegt, dan druist dat in tegen dat wetenschappelijke advies. We moeten
daar voorzichtig mee zijn.
Kunnen we dit debat vervolgen in de aanloop naar de decemberraad? We
hebben het algemeen overleg heel snel; op 11 december. De Kamer krijgt
van tevoren een brief van mij, waarin zij de inzet op de verschillende
bestanden kan zien. Ik begrijp heel goed dat een groot deel van de Kamer
vraagt om samenwerking voor de toekomst van onze vloot. Dat heb ik
goed verstaan en dat wil ik ook graag. Tegelijkertijd moet het wel
verantwoord zijn. We moeten het op een goede manier kunnen doen. In
plaats van straks met verhitte gezichten – dat doen wij niet, maar het is
hypothetisch – in de plenaire zaal tegenover elkaar te staan, kunnen we in
een bredere context het debat voeren over onze totale inzet in de
decemberraad. Wil de Kamer mij de ruimte geven om te laten zien waar ik
voor ga op de verschillende bestanden? Als de Kamer het niet goed vindt,
dan treffen we elkaar altijd wel weer. Als de Kamer het wel goed vindt,
dan hebben we met elkaar een mooi verhaal.
De heer Bosman (VVD): Mag ik heel kort een vraag stellen?
De voorzitter: Is dat procedureel of inhoudelijk?
De heer Bosman (VVD): Het gaat over de brief.
De voorzitter: Ik sta het toe, want dan is het duidelijk.
Staatssecretaris Dijksma: Die brief komt volgende week.
De heer Bosman (VVD): Helder, maar zit het wetenschappelijk rapport
daar dan ook bij?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

15

Staatssecretaris Dijksma: Ja, het advies sturen we dan mee. De Kamer
heeft daar recht op.
De heer Bosman had een vraag over de zeebaars. Het VK heeft in
november een pakket maatregelen voorgesteld. Dit pakket omvat het
beschermen van paaigebieden en kraamkamers, het uitbannen van de
gerichte spanvisserij en een maximumaanvoer per maand. Met de
betrokken lidstaten wordt hier verder aan gewerkt. Dit zijn niet alleen
lidstaten aan de Noordzee, maar ook andere. Op het eerste gezicht staan
wij daar positief tegenover. Er komen juist maatregelen om de zeebaars te
beschermen. Met de relevante sectoren moeten we bespreken hoe we dat
in Nederland het beste kunnen oppakken. Daar zullen we de Kamer verder
over informeren.
De heer Geurts en anderen hebben gesproken over de pulsvisserij.
Volgens mij is er geen spoor van twijfel dat ik mij onverminderd inzet voor
een volledige toelating van de pulsvisserij. Ik kan de Kamer verzekeren dat
de collega’s in de Raad daar inmiddels ook van doordrongen zijn. Ze
bewegen echter nog niet allemaal onze kant op, want daar is nog wel wat
voor nodig. Er is heel veel weerstand. Het is een kwestie van stapje voor
stapje. Nederland heeft natuurlijk druk uitgeoefend, waardoor in het
Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij een artikel is
opgenomen dat het mogelijk maakt dat 10% van de kottervloot met
pulstuig vist. De trilogie over het fonds vindt op dit moment plaats tussen
het voorzitterschap, het Europees Parlement en de Commissie. We hopen
dat nog dit jaar een akkoord bereikt wordt. Uiteraard laten we het daar
niet bij. De Kamer snapt wel dat we dat akkoord binnen willen slepen,
maar vervolgens willen we er heel graag voor zorgen dat we de volgende
stap zetten. Ik heb de collega’s maar vast laten weten dat ze nog niet van
mij af zijn.
De heer Dijkgraaf heeft mij het bijzondere verzoek gedaan om in gesprek
te gaan met jonge, enthousiaste vissers. De heer Geurts refereerde daar
ook nog even aan. Ik zal dat zeker doen. Overigens heb ik de laatste
maanden/weken ook veel gesproken met de verschillende groepen
vissers. Afgelopen maandag was ik nog bij de garnalenvissers in
Zoutkamp, zeg ik tegen de heer Graus. Het is goed om met iedereen het
gesprek te voeren. We zijn het niet altijd eens. We hebben ook verschillende rollen. Het helpt echter al heel erg dat we het gesprek met elkaar
voeren. Ik vind het heel belangrijk dat we het er wel over eens zijn, dat we
voor onze Nederlandse vissers een duurzame en economische toekomst
willen. Duurzaam kan op twee manieren worden uitgelegd. Het kan
duurzaam zijn voor de vissers wat betreft het verdienmodel. Het kan ook
duurzaam zijn voor de visbestanden. Voor de toekomstige generaties
vissers is dat uiteindelijk van groot belang. We weten elkaar op dat punt
weer te vinden en dat is heel prettig.
De heer Van Gerven vroeg naar onze betrokkenheid bij het project van
EcoFish en de bedwelming. Hij vroeg of we iets gaan doen. Ik ondersteun
dit project inmiddels al. Er moet inderdaad onderzoek gedaan worden. Als
er technisch bewezen mogelijkheden zijn, dan ben ik natuurlijk voor
bedwelming. Er moeten wel twee dingen bij gezegd worden; een
winstwaarschuwing dus. Het eerste is dat er echt nog wel onderzoek
nodig is. We zijn nu nog niet klaar om zaken in te voeren. Het tweede is
dat we ook naar de kosten moeten kijken. De heer Van Gerven zegt met
groot gemak dat we dat overal gaan invoeren, maar dat moet wel betaald
worden. Dat heeft mogelijk ook consequenties voor verdienmodellen van
de mensen die vissen. Die twee zaken moet je wel met elkaar bespreken.
Van alles verplichten en de rekening elders presenteren, is niet helemaal
mijn stijl. Ik neem aan ook niet van de heer Van Gerven, want hij staat
altijd voorop als het gaat om werk maken van het verdienmodel. We
moeten elkaar daar wel op blijven aanspreken. EZ is wel aan boord op dit
dossier.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

16

De heer Dijkgraaf en de heer Graus hebben gevraagd of er wel een gelijk
speelveld is wat betreft de controle van vissers. Worden in het buitenland
eigen vissers minder streng gecontroleerd? Het lijkt me verstandig om dat
aan de hand van mijn eigen inzet te formuleren. Mijn inzet is erop gericht
dat er een uniforme en effectieve controle en handhaving in de visserij is.
In de EU zijn de controleregels ook vastgelegd in verordeningen. De
controleverordening is daar wel de belangrijkste van. Dat is een
blauwdruk voor het controlesysteem in de EU. Alle lidstaten moeten daar
ook aan voldoen en we moeten op dat terrein nauw met de lidstaten
samenwerken. De bedoeling is dat er een uniforme toepassing van de
regels komt en dat er ook uniform toezicht op de naleving van de regels
komt. Bij de Noordzee heeft Nederland bijvoorbeeld het initiatief
genomen voor de zogenaamde Scheveningengroep. Daarin zullen we dit
soort zaken bespreken. Dat doen we ook in het Europese Visserij Controle
Agentschap. Uiteindelijk ziet de Commissie toe op de wijze waarop
Europese lidstaten hun controleverplichtingen nakomen. Dat speelveld
biedt wel voldoende waarborg om erop toe te zien dat controles uniform
zijn. Ik onderstreep dat het belangrijk is dat die controles uniform zijn.
De heer Graus vroeg hoe we verdergaan met de aanlandplicht, met name
wat betreft de uitvoerbaarheid en de kosten. Het is voor mij heel
belangrijk dat we het ook werkbaar maken voor de Nederlandse vloot.
Daarom werk ik samen met die mensen aan een uitvoeringsagenda, die
naar verwachting in januari afgerond is. Ik stuur die agenda dan naar de
Kamer.
De heer Dijkgraaf vroeg of de extra 1,5 miljoen die we beschikbaar hadden
gesteld nog komt. Ik kan er een heel lang verhaal over houden, maar het
korte antwoord is ja. Het lange verhaal is dat we nu eerst bezig zijn met de
3 miljoen die al eerder was toegezegd. We hebben bestuurlijk overleg en
daarin moeten we kijken of we dat geld goed kunnen uitgeven op basis
van goede plannen. Het gaat er niet om of dat geld beschikbaar is. Het
gaat er wel om of we goede plannen voor dat geld krijgen. Dat is de
politieke samenvatting van waar we nu middenin zitten.
Mevrouw Dikkers vraagt hoe we voorkomen dat mensen die het gemeenschappelijk visserijbeleid overtreden nog subsidie krijgen. Dat is een
terecht punt. In het nieuwe Visserijfonds is de belangrijke bepaling
opgenomen dat vissers die inbreuken plegen op het gemeenschappelijk
visserijbeleid, niet meer in aanmerking komen voor steun uit dat fonds.
Over de precieze invulling moeten we nog spreken, maar over het
principe zijn zowel de Raad, dus mijn collega’s en ondergetekende, en de
Commissies het eens. Als je inbreuken pleegt, dan heeft dat consequenties voor de te ontvangen subsidies. Ik vind dat ook heel goed. Ik sta
er ook achter. Zijn er al subsidies teruggetrokken of organisaties uitgesloten? Op basis van het huidige gemeenschappelijke visserijbeleid kan
dat nog niet. In de toekomst kan dat dus wel.
De heer Dijkgraaf vroeg naar de inzet voor de toepassing van de Gemeenschappelijke Marktordening. Die bevat kaders en voorwaarden waaronder
de producentenorganisaties mogen samenwerken op punten die de
bestaande regelgeving voor mededinging verbiedt. De ACM controleert
inderdaad of de producentorganisaties zich daaraan houden en grijpt in
als ze iets doen dat niet mag. Het is niet aan mij om de verordening aan te
passen of om extra ruimte te bieden, want die verordening ligt gewoon
vast. Het is andersom aan de producentenorganisaties om die verordening juist toe te passen.
Het laatste punt in dit blok betreft de vraag van de heer Van Gerven over
de IUU-verordening. Dat betreft zaken die illegal, unreported and
unregulated zijn. Belize, Cambodja en Guinee zijn door de Europese
Commissie als niet-samenwerkende landen aangeduid op basis van een
analyse die het afgelopen jaar is uitgevoerd. Een voorstel tot plaatsing op
de lijst van niet-samenwerkende landen zal altijd worden voorgelegd aan
de raad. Na zo’n besluit kan vis van deze landen niet in de EU worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

17

geïmporteerd. Je kunt ook een gele kaart krijgen. Dat is een soort
tussenwaarschuwing. Die waarschuwing is inmiddels uitgedeeld aan
Zuid-Korea, Ghana en Curaçao. Met deze landen spreken we om tot
verbetering te komen. Ik steun de inzet van de Commissie.
De voorzitter: Ik dank de Kamerleden voor hun zelfbeheersing. Ik geef nu
de ruimte voor interrupties naar aanleiding van dit blok.
De heer Graus (PVV): Ik bedank de staatssecretaris, omdat ze de tijd en de
moeite heeft genomen om met garnalenvissers in gesprek te gaan. Het is
me niet duidelijk wat daaruit gekomen is. Wordt het toegangsbeperkingsbesluit opgeschort? Mogelijk is dat al gebeurd, maar ik weet niet wat er
achter de schermen gebeurt. Het was mijn bedoeling om meer duidelijkheid te krijgen voor onze garnalenvissers.
Staatssecretaris Dijksma: Dat is niet gewijzigd, want dat zijn afspraken uit
2011. Ik heb in de gesprekken met de vissers gezegd dat ik niet kan
terugkomen op afspraken die al twee jaar staan en waar iedereen zich op
voorbereidt. Dat neemt niet weg, dat het van groot belang is om met de
sector te kijken hoe we verdergaan. Daarover lopen gesprekken waarop ik
nog niet vooruit kan lopen. We hebben wel vastgesteld dat het natuurlijk
belangrijk is om perspectief te blijven bieden, ook voor de garnalenvissers. We moeten met de organisaties spreken over de wijze waarop,
want zij staan aan de lat om dat overleg te voeren. Ik heb hun dat ook
gezegd.
De heer Graus (PVV): Het betreft 200 kleine kottertjes; familiebedrijfjes. Ik
hoop dat de staatssecretaris dat ook laat meewegen. Het zijn mensen die
nooit in opspraak zijn gekomen, die loeihard hebben gewerkt en waar
nooit iemand last van heeft gehad. Ik hoop wel dat dat mee wordt
gewogen. Die mensen mogen ook af en toe privileges genieten. Ze mogen
soms best wat meer ondersteuning vanuit het kabinet krijgen.
Staatssecretaris Dijksma: Het woord «privileges» is niet op zijn plek. De
regels zijn uiteindelijk voor alle mensen gelijk. We wegen echter wel mee
welke belangen er spelen. We hebben daarom al eerder een bedrag van in
ieder geval 6 miljoen euro beschikbaar gesteld om voor deze vloot en al
die kleine vissers een aantal zaken makkelijker te maken. Ik geloof zelfs dat
het 8 miljoen euro was. We laten mensen niet in de kou staan als we met
beschermende maatregelen komen voor de natuur. Dat goede gesprek
hebben we gehad. We hebben het ongetwijfeld later nog over de vraag
hoe we die middelen nog preciezer kunnen inzetten. Die doelgroep staat
bij mij scherp op het netvlies.
Mevrouw Dikkers (PvdA: De staatssecretaris geeft aan dat het in het
nieuwe gemeenschappelijke visserijbeleid mogelijk is om vissers van
subsidie uit te sluiten. Wat is haar inzet? Mijn belangstelling gaat uit naar
het niveau waarop die boete relevant is. Is dat het niveau van de kapitein,
van het schip of van de reder? Wordt de vraag over zeebaars in het
tweede blok meegenomen?
Staatssecretaris Dijksma: Over de zeebaars heb ik uitgebreid gesproken.
Mevrouw Dikkers (PvdA): Dan heb ik zitten slapen. Dat is toch heel
spijtig. Dan lees ik dat gewoon terug.
Staatssecretaris Dijksma: Er komt een goed beschermingsplan en wij
gaan eraan meewerken.
Mevrouw Dikkers (PvdA): Fantastisch!

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

18

Staatssecretaris Dijksma: Dat is service van de zaak. Graag nog een koffie
voor mevrouw Dikkers. Iets erin mag tegenwoordig niet meer. De boetes
moeten we nog helemaal uitwerken. Daar komen we nog op terug. Ik kan
nu niet zeggen hoe het precies in elkaar zit. Eerst moet het vastgelegd
worden, dan moet door iedereen geaccepteerd worden dat dit het beleid
wordt en daarna gaan we samen aan de slag om dat goed uit te werken.
De heer Dijkgraaf (SGP): Het gaat mij om het quotum voor tong. De
staatssecretaris zegt dat we nog even moeten wachten, omdat er nog een
brief komt met een advies erbij. Dat is mooi. Mijn ervaring is echter, dat
ondertussen met de lidstaten gepraat en onderhandeld wordt ter
voorbereiding op die top. We krijgen dan een brief met de stand van
zaken. We krijgen dan de boodschap dat het niet meer gaat lukken, omdat
er al een meerderheid is. Als de staatssecretaris daarover geruststellende
woorden kan spreken, dan kan ik me iets van die route voorstellen. Ik
aarzel echter.
Staatssecretaris Dijksma: Mijn oprechte ervaring is dat pas in de
nachtelijke uren van de Raad de echte onderhandelingen volgen. Ik heb
mij laten vertellen dat de decemberraad historisch is op dit onderwerp. Ik
verwacht dat ik niet voor woensdagmiddag terug ben en dat ik ook een
aantal nachten doorhaal. Dat is allemaal in dienst van de Kamer. Ik hoop,
want ik probeer ook iets inhoudelijks terug te zeggen, dat het argument
over de tong in de Kamer ook gewogen blijft worden. Ik verzin niet dat er
een wetenschappelijk advies ligt dat ons wijst op de kwetsbare toekomst
en het niet bereiken van wat we hadden afgesproken. Ik vind wel dat de
Kamer de afweging of dit belangrijk is, in de bredere context moet kunnen
maken. De Kamer moet gewoon kunnen zien waarmee ik op pad ga voor
die decemberraad. De Kamer moet kunnen wegen of dat iets is waar onze
vloot en wij blij van worden. Als we er niet blij van worden, dan is het
desalniettemin terecht. De Kamer kan dan echter het totale plaatje zien. Ik
beloof dat ik niet alvast allerlei deals sluit. Ik zal tijdens het AO Visserijraad
niet zeggen: Sorry hoor, te laat, dat heb ik toevallig al weggegeven. Dat zal
niet zo gaan.
De heer Dijkgraaf (SGP): Wij zijn hier allen bereid om naar de feiten te
kijken. Het lijkt me heel goed om dat rapport met die brief te hebben. Ik
begrijp van de staatssecretaris dat wanneer wij dat overleg in december
hebben, het de Kamer nog volledig vrijstaat om een uitspraak te doen. De
staatssecretaris zal zich dan op geen enkele wijze belemmerd voelen door
gedrag tussen nu en dan.
Staatssecretaris Dijksma: Ja, dat klopt. Ik kan mij hooguit op enig
moment belemmerd voelen als ik met een standpunt op stap wordt
gestuurd waarvan ik denk dat het misschien best kwetsbaar is. Ik hecht
eraan om dat in een brede context met de Kamer te bespreken. Ik zou
graag hebben dat de Kamer de informatie die ik heb, ook tot zich kan
nemen. Dat maakt het gesprek gebalanceerd. Ik doe in de tussentijd niets
op dit onderwerp waar de Kamer last van heeft
De voorzitter: Inmiddels verwelkomen wij mevrouw Lodders, die de
plaats inneemt van de heer Bosman.
De heer Van Gerven (SP): Ik hoop dat mijn geachte collega aan de
linkerzijde wel waarde hecht aan een goed wetenschappelijk advies over
de tong. De volgende keer gaat het nog over de tong. Het wordt vervolgd.
De staatssecretaris zegt over EcoFish dat een wat meer humanere
methode om vissen te bedwelmen voordat ze ingevroren worden, in ieder
geval sympathiek lijkt. De staatssecretaris zegt dat we nog wel moeten
kijken naar het verdienmodel. Is de staatssecretaris bereid om te kijken of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

19

er een plan opgesteld kan worden om dat te bereiken? Kan de staatssecretaris ingaan op de verhouding tussen Nederland en de EU op dit punt?
Staatssecretaris Dijksma: Het is niet zozeer een kwestie van sympathiek.
We betalen gewoon mee aan het onderzoek. Het is dus wel meer dan
alleen sympathiek. Ik hoop dat de Kamer dat waardeert. Leidt dat
onderzoek tot iets dat ook echt in algemene zin toepasbaar is? Zo ver zijn
we nu nog niet. Als dat zo zou zijn en we vinden dat het toegepast moet
worden, wie betaalt de rekening dan? Daar moeten we het nog over
hebben. Het verplichten van het gebruik van dit soort apparatuur heeft
natuurlijk consequenties voor het verdienmodel van vissers. De Kamer
moet dat wel weten en openlijk meewegen. Of het breed toepasbaar is,
kun je nu nog niet zeggen. Het is heel interessant en we betalen ook niet
voor niets mee. Dat geeft wel aan hoe we erover denken.
De heer Van Gerven (SP): Als we dit innovatie noemen, dan betaalt het
zichzelf terug. Als de productiekosten hoger zijn, dan wordt de prijs ook
hoger. Stel dat dit zou kunnen, hoe verhoudt het zich dan tot andere
landen? Kun je dat als land zelfstandig beslissen of krijg je dan te maken
met Europa? Ik begrijp dat er nog vervolgonderzoek nodig is. Gaat de
staatssecretaris dat ook steunen of is daar ook subsidie mee gemoeid?
Staatssecretaris Dijksma: Ik heb niet nu meteen een heel budget voor
vervolgonderzoek. Ik deel dat dus niet op voorhand al uit. Ik vind het wel
goed dat we aan het huidige onderzoek meebetalen. Nederland kan op
zich zelfstandig dit soort besluiten nemen, maar het verdient de voorkeur
om dat breder te doen, ook gezien het gelijke speelveld. De heer Van
Gerven zegt dat innovatie zichzelf terugverdient, maar als er al toe
besloten wordt, dan is dat afhankelijk van de vraag wie de rekening wenst
te betalen. Als dit type innovatie wordt ingevoerd en bovenop de kosten
van de vissers komt, dan zullen ze dat in de prijzen voor de consumenten
moeten doorberekenen. Die consumenten moeten dat weer willen
betalen. Die conclusie wordt dus iets te snel getrokken. Je zou het hopen,
dat ben ik wel met de heer Van Gerven eens. Het is echter niet helemaal
eerlijk om het als een vaststaand feit neer te leggen, want dat weten we
niet.
De heer Geurts (CDA): Ik zal de discussie over de tong niet helemaal
overdoen. Collega Dijkgraaf heeft er een duidelijke vraag over gesteld; ik
had «m kunnen bedenken. Ik heb ook de beantwoording van de staatssecretaris op dit punt gehoord. Ik blijf nog wat zorg houden over de vraag of
wij in december nog genoeg sturende mogelijkheden hebben en niet voor
een voldongen feit komen te staan. Ik sluit me dan maar aan bij het
antwoord van de staatssecretaris. Ik geef haar wel mee dat dit erg
belangrijk is voor onze vloot. De sociaaleconomische gevolgen zijn erg
groot. Ik heb begrepen dat het Nederlandse kabinet voorstelt om het
tonnage te verlagen, terwijl alle cijfers de andere kant op wijzen. We
vragen ook geen verhoging van de tonnages. We vragen voor 2014 een
tonnage dat gelijk blijft aan 2013.
De staatssecretaris spreekt bij de pulsvisserij over percentages. Zou de
staatssecretaris in de brief in de aanloop naar de Landbouw- en Visserijraad wat harde getallen over het aantal vergunningen kunnen noemen,
in plaats van percentages? Daar is namelijk behoefte aan.
Staatssecretaris Dijksma: Daar moet ik even voor naar de afdeling
techniek kijken. Het kan. We kunnen dat dus doen.
De voorzitter: Dat waren de interrupties bij het eerste blok. Ik nodig de
staatssecretaris uit om naar het tweede blok te gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

20

Staatssecretaris Dijksma: Ik kom nu bij het blok over de binnenvisserij.
Zowel de heer Bosman als de heer Geurts heeft gevraagd naar het
IJsselmeer en het masterplan. Het masterplan, onder de bezielende
leiding van mevrouw Van Kampen, vordert gestaag. De voorliggende
keuzes zijn echter niet heel eenvoudig. Iedereen heeft een constructieve
inbreng aan tafel gehad. De planning is dat het plan half januari gereed is.
Daarna zal ik mijn oordeel daarover vormen en het eventueel met een
voorstel voor maatregelen naar de Kamer sturen. Dat zal in goed overleg
moeten met andere bevoegde overheden. De heer Geurts had het over
een persoon met doorzettingsmacht. Mijn beleving van het vorige overleg
was dat we de opdracht aan mevrouw Van Kampen wat zouden
verbreden. Dat hebben we nu gedaan. Doorzettingsmacht vindt de heer
Geurts bij mij, want dat is mijn taak. We krijgen het plan. Straks zal ik er
nog wat inhoudelijke opmerkingen over maken, want het is inderdaad
geen sinecure om daar met een goed verhaal uit te komen. Dat wordt op
afstand van ons, door mevrouw Van Kampen, voorbereid. Uiteindelijk
moet ook op rijksniveau een besluit worden genomen, in dit geval dus
door mij. Ik kan dat niet ergens anders beleggen, maar volgens mij
naderen wij elkaar wel in het antwoord op de vraag hoe het zou moeten
gaan.
De heer Geurts heeft ook gevraagd hoe het zit met de teruglopende
bestanden in het IJsselmeer. De oorzaak van de slechte visstanden is niet
eenduidig. Heeft dat met visserijdruk of met iets anders te maken? We
moeten vooruitkijken. De heer Geurts heeft eigenlijk gevraagd of we
onderzoek kunnen doen naar visstanden in relatie tot waterkwaliteit. Er is
al heel veel onderzoek gedaan, zowel naar de bestanden als naar de
waterkwaliteit en de relatie daartussen. Ik ben er niet voor om nu weer
aanvullend onderzoek te doen. Ik kan in de loop van het voorjaar een
beeld geven van de uitkomsten van die onderzoeken en de lijn we daaruit
trekken. Dat zal samen met I en M gedaan moeten worden. Ik zal dat
verwoorden in een brief aan de Kamer. Als de heer Geurts daar genoegen
mee neemt, dan hoeven we niet opnieuw een onderzoek te doen. We
kunnen dan putten uit hetgeen er al is. We geven de Kamer wel een
inkleuring van hoe wij daarnaar kijken. Ik hoop dat dat als een tegemoetkoming wordt opgevat.
De heer Bosman heeft uiteraard een vraag gesteld over het streefbeeld
voor paling. Hij heeft daar ook een motie over ingediend. Een aantal
andere leden van de commissie hebben hier ook naar gevraagd. Ik heb
het rapport van de Commissie Streefbeeld Paling inmiddels ontvangen.
Deze resultaten wil ik meenemen in een evaluatie van de aalbeheerplannen door de Europese Commissie. Dat moet ook in de raad worden
besproken. Ik stel voor om voor het AO van 11 december de Kamer het
rapport te doen toekomen. De Kamer heeft dan ook meteen mijn
standpunt erbij. Ik kan de Kamer een rapport opsturen, maar de Kamer wil
ook weten waartoe dat leidt. Daar hadden we iets meer tijd voor nodig
dan dat we voor dit AO hadden.
Mevrouw Dikkers vroeg hoe we om moeten gaan met dodingsmethodes
voor palingen die worden gevangen door kleinere vissers. We moeten
daar een voorziening voor maken in de regeling. We kunnen misschien
meerdere vissers samen één apparaat laten aanschaffen. Kortom, daar
moeten we iets op gaan vinden. Ik zeg de Kamer toe dat we daar ook mee
aan de slag gaan.
De heer Bosman refereerde aan het visplanstelsel. Op 4 juli hebben we
gemeld dat we met een wetsvoorstel voor het visplanstelsel komen. Dat
stelsel heeft als doel om de visserij in overeenstemming te brengen met
de visstanddoelstellingen uit de Kaderrichtlijn Water of andere Europeesrechtelijke verplichtingen, waar dat nodig is. We zullen de rol van de
waterbeheerder daarbij uitwerken. De heer Graus vroeg ook al wanneer
het komt. Ik hoop dat het conceptwetsvoorstel begin 2014 bij de vertegenwoordigers van de sectororganisaties en de Unie van Waterschappen ter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

21

consultatie kan worden voorgelegd. Als dat gedaan is, dan kan het
wetsvoorstel verder in procedure worden gebracht.
De heer Bosman vroeg hoe het zit met de koppeling aan de Kaderrichtlijn
Water en waarom we nu alle wateren meenemen. Eigenlijk is dat op
verzoek van de Kamer. De Kamer heeft namelijk gezegd dat zij een
uniform stelsel wil en niet allemaal verschillen naast elkaar. Aan dat
uniforme stelsel voor Nederland werken we nu. We proberen daarbij
uiteraard de beperking van de administratieve lasten hoog op de agenda
te zetten. Overigens geldt de Kaderrichtlijn Water al voor alle wateren in
Nederland. We hebben niet alleen de rijkswateren maar alle wateren mee
kunnen nemen, maar dan komt er wel één systeem. Met de Kamer denken
we dat dit een goede lijn is.
Mevrouw Ouwehand vroeg het een en ander over het vangstadvies en
hoe dit precies zit in het kader van het masterplan voor het IJsselmeer en
Markermeer. Wat betekent langs de lijnen van het advies werken? Het
vangstadvies van IMARES geeft aan dat een vermindering van de
visserijdruk tot stand moet worden gebracht. Dat wordt nu uitgewerkt op
basis van kaders die zijn bepaald in de groep van mevrouw Van Kampen.
3 december wordt dat advies gepresenteerd. Er zullen meerdere varianten
naar voren komen. We zullen dan moeten kiezen voor welke variant we
gaan. Die keuze wordt als advies aan mij voorgesteld begin januari en
daarna kunnen maatregelen via een visplan en desnoods via regelgeving
worden ingevoerd. Onder anderen de heer Van Gerven en de heer
Dijkgraaf vroegen mij naar de positie van de waterbeheerders daarbij. Die
moeten inderdaad maatregelen nemen om in 2027 schoon water te
realiseren. Dat water moet dan ook geschikt zijn voor duurzaam gebruik.
Eén onderdeel van dat verhaal is het zogenaamde mitigeren van
vismigratieknelpunten. Dat is een prachtig scrabblewoord. Op dit moment
lossen we jaarlijks al tientallen vismigratieknelpunten op. Bij de prioritering van het maatregelenpakket voor het hoofdwatersysteem is ervoor
gekozen om met name de knelpunten tussen zoet en zout en stromend en
stilstaand water zo veel mogelijk al voor 2015 uit te voeren. Daarmee
wordt een structurele oplossing gerealiseerd voor de vismigratie.
Conform het verzoek van de Kamer is de waterbeheerders gevraagd of zij
bereid zijn om bij te dragen aan projecten voor meer aal over de dijk. De
Kamer heeft eerder gevraagd om dat te doen totdat al die knelpunten zijn
opgelost. Rijkswaterstaat en de Unie van Waterschappen hebben
aangegeven dat zij de tijdelijke aaloverzet vooral als een verantwoordelijkheid van de vissers zien. In hun afweging speelt mee dat dit slechts een
beperkt alternatief is en geen structurele oplossing. Andere vis, trekvis
zoals de zalm, wordt met dit project ook niet geholpen. Zij maken een
financiële afweging en dat begrijp ik ook. We hebben het geprobeerd,
maar het is niet gelukt.
Dan kom ik op de visstroperij. De heer Graus heeft daar vanzelfsprekend
aandacht voor gevraagd, maar ook de heer Van Gerven. Ik ben het zeer
met hen eens dat het een belangrijk onderwerp is. De NVWA zet daar
stevig op in, samen met andere handhavingspartners, zoals de milieuhandhavingsdienst en de politie. De laatste tijd zijn er ook de nodige
stropers gepakt. Het valt op dat dit regelmatig stropende beroepsvissers
betreft. We vinden dat echt heel vervelend. Soms zijn het zelfs beroepsvissers die vissen op een ontheffing van ons ministerie. Uiteraard trekken
we die ontheffing dan in. In alle gevallen worden stropers heel hard
aangepakt. Het is belangrijk om te weten dat stroperij met ingang van dit
jaar onder de Wet op de economische delicten is gebracht. Stroperijovertredingen worden voortaan altijd onder de rechter gebracht. Tegelijkertijd
worden er hogere straffen toegepast. Dat betreft dus niet alleen een
stevige handhaving, maar ook een stevige strafmaat. Mijn bewoordingen
zijn misschien van een iets andere klankkleur dan die van de heer Graus,
maar ik denk dat ze minstens zo effectief zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

22

De heer Graus vroeg of we de glasaal met meer geld verder binnendijks
kunnen uitzetten. Ik denk dat hij geld vanuit de overheid bedoelde. Wij
geven daar al geld aan uit in het kader van een pilot. Wij onderzoeken
daarbij welke methodes het beste werken. Op basis van de uitkomsten
moeten we bekijken of dat nog betekenis kan hebben voor het Nederlandse aalherstelplan. We willen graag eerst de uitkomsten van het
project. Dat lijkt me niet onredelijk.
De heer Graus (PVV): Wanneer komt dat ongeveer? We kunnen daar dan
rekening mee houden.
Staatssecretaris Dijksma: Daar komen we nog op terug, want dat moeten
we nog uitzoeken. Het komt in de brief voor het AO van 11 december,
want dan kunnen we dat rustig uitzoeken. We weten veel, maar we weten
niet alles meteen.
Dan kom ik op de vbc’s. Alle visplannen zijn na toetsing door de waterbeheerder goedgekeurd. Het probleem is dat niet iedereen meedoet. Met het
wetsvoorstel lossen we dat op, want dan wordt iedereen verplicht om
mee te doen.
Veel Kamerleden hebben gesproken over waterkrachtcentrales. Alle
bestaande grote waterkrachtcentrales voeren nu een visvriendelijk
turbinebeheer. Rijkswaterstaat heeft ook een toetsingskader voor dit
verhaal ontwikkeld, waaraan die waterkrachtcentrales moeten voldoen. Er
zijn dus ook normen opgenomen voor de aal. De aandacht is er dus in de
wet, maar ook bij de waterkrachtcentrales zelf.
Dan kom ik op innovatie. Ik bied de vaste Kamercommissie via de
voorzitter het boekje Koplopers: 15 pioniers met duurzame innovaties in
de Nederlandse visketen aan. Het zal de heer Van Gerven deugd doen dat
zijn voorbeeld met betrekking tot EcoFish een plek in dit boek heeft
gekregen. De Kamer vraagt, wij draaien.
De heer Dijkgraaf krijgt nog antwoord op zijn vraag over wolhandkrab.
Laten we daar eens mee eindigen. Ik bewaar het lekkerste voor het laatst.
De heer Dijkgraaf weet wat de positie van het Nederlandse kabinet is. Ik
spreek niet alleen namens mijzelf, maar ook namens de minister van
VWS. Ik vind het heel positief dat vissers blijven zoeken naar nieuwe
verdienmodellen en naar innovaties. Ik heb inmiddels de ideeën over een
snij- en wasmachine ontvangen van een visser uit het benedenrivierengebied. Het klopt inderdaad dat deze visser vervuilde wolhandkrab wil
bewerken. Hij wil het bruine vlees verwijderen en dan blijft alleen het
product met wit vlees over. Hij verzoekt om op grond hiervan ook te
mogen vissen in gesloten gebieden met aangepaste vistuigen. Dat is
helaas een complex vraagstuk. Wij zijn de beroerdste niet op ons
departement. Als iemand dus iets heel slims verzint, dan gaan we
daarnaar kijken. Ik zeg de heer Dijkgraaf toe dat we dat gesprek zullen
aangaan. Ik zeg er meteen bij dat het heel complexe materie is. Als je in
een gesloten gebied toch toestaat om te vissen onder bepaalde condities,
dan wordt dat voor de handhaving lastig, want dat vraagt waarschijnlijk
nogal wat. We zijn erg alert op de handhaving de laatste maanden, want
daar hebben we nog een spannend gesprek over te voeren met de Kamer.
Nog los van de vraag of het technisch kan – dat moeten we namelijk nog
goed bekijken – is het ook nog niet gezegd dat het om andere redenen
kan. We zijn op dit moment nog niet zo ver dat we kunnen zeggen dat we
het ei van Columbus hebben. Dat is gewoon niet zo. Er is wel waardering
voor mensen die elke keer opnieuw op zoek gaan naar oplossingen. We
zullen daarom het gesprek met de bewuste firma aangaan. Mijn mensen
zullen eventueel ook aanvullend onderzoek doen of laten doen. Ik beloof
dat ik de Kamer op de hoogte houd. Ik zou nog niet juichen, want we zijn
nog lang niet zo ver. Zelfs als het technisch kan, dan is er misschien vanuit
de handhaving een probleem dat we niet zomaar opgelost hebben. Dan
staan nog allerlei andere wetten in de weg en praktische bezwaren die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

23

niemand kan verklaren. We blijven wel in gesprek. Dat is mijn stijl. Tot slot
geef ik de voorzitter nu graag het boek Koplopers. We hadden het net over
koplopers en die moeten we natuurlijk wel blijven belonen.
De voorzitter: Ik dank de staatssecretaris voor het boekje. Ik zal het
doorgeven aan de leden van de vaste Kamercommissie.
De heer Geurts (CDA): Ik probeer een tweede termijn wat betreft het CDA
te voorkomen. Ik vraag niet zomaar om een onderzoek naar de waterkwaliteit en de visstand. We hebben gekeken welke rapporten er op dit
moment liggen. Diverse mensen hebben mij kenbaar gemaakt dat
veldwaarnemingen een verandering laten zien in de visstand. Dat is niet
nieuw. Een sterke toename van exoten, vissen, mossels maar ook
waterplanten, zie je in de huidige rapportages niet zo naar voren komen.
We vragen een samenhangend onderzoek daarnaar, want er zijn ook
maatregelen getroffen bij waterzuiveringen. Er zijn ook andere brongerichte maatregelen getroffen. We zien de hoeveelheid nutriënten in het
water teruglopen. Mensen zeggen tegen mij dat dit wijst op problemen
met het voedselaanbod. Ze zien dat jonge vis in het IJsselmeer en het
Markermeer niet meer doorgroeit. Dat staat ook niet in de rapportages op
dit moment. Nogmaals, ik verzoek de staatssecretaris om hier nog eens
goed naar te kijken met haar collega’s van I en M. Ze kan haar overweging
geven in de brief die in december naar de Kamer komt. Ik kan dan
eventueel met een motie voor aanvullend onderzoek komen.
Staatssecretaris Dijksma: Dat is heel snel. We krijgen dat niet allemaal
voor elkaar. Ik heb gezegd dat ik op dat punt heel graag het gesprek wil
blijven voeren op basis van dingen die er nu al liggen. Als dat niet
voldoende blijkt te zijn, ben ik best bereid om aanvullend onderzoek te
laten doen. Ik heb dat voor 11 december niet uitgebreid afgewogen en op
papier. Ik kom in het voorjaar met een brief waarin ik inga op deze vragen
en waarin ik laat zien wat we nu hebben aan onderzoek. Als de heer
Geurts het dan niet goed vindt en meer wil, dan sta ik daar ook voor open.
Dat is dus niet het punt. Ik krijg dat echter niet voor 11 december voor
elkaar, ook menselijk niet, want we hebben nog wel een paar dingen te
doen komende week.
De heer Geurts (CDA): Dan proberen we een deal te sluiten. Als de
staatssecretaris dat begin maart naar de Kamer laat komen dan hebben
we een deal.
Staatssecretaris Dijksma: Dat is goed.
De heer Van Gerven (SP): De SP is een groot voorstander van nationale
koppen. Ik zeg dat met een knipoog naar de VVD, omdat we het boekje
Koplopers straks mogen bekijken. Dit is alleen een opmerking. Die titel
Koploper was een beetje uitlokking.
Bij het «paling over de dijk»-project en de financiering daarvan, noemde ik
de waterschappen en de energiebedrijven. Dat zijn grote jongens die
bulken van het geld in relatie tot de kosten van dit soort dingen. Het heeft
ook wel iets sympathieks om het te beleggen bij degenen die daar direct
mee van doen hebben. Zit daar toch niet enige ruimte? Heeft de staatssecretaris niet een list in haar achterzak om ze zo ver te krijgen dat ze daar
toch iets meer voor doen?
Staatssecretaris Dijksma: Als ik zo’n list zou hebben, dan had ik hem
natuurlijk allang gebruikt. Dat weet de heer Van Gerven ook, want hij kent
mij. Die list hebben we niet. Ze hebben ook aangegeven waarom ze het
niet willen. Die argumenten heb ik net al genoemd. EZ betaalt mee aan
een pilot. Op basis van die pilot kijken we wat het betekent voor het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

24

nationaal herstelplan. De Kamer krijgt nog een brief voor 11 december
over de Commissie Streefbeeld Paling, die we net benoemden. Het leidt
echter niet altijd tot applaus aan de andere kant van de lijn, als je met een
heel vriendelijk gezicht of met allerlei snode plannen naar mensen toegaat
en zegt dat we er nog eens goed over nagedacht hebben en dat we vinden
dat zij moeten gaan betalen. Dat is hier dan ook niet gebeurd. We hebben
het serieus vanwege de Kamer gevraagd, maar men ziet om inhoudelijke
redenen geen verantwoordelijkheid.
De heer Van Gerven (SP): Het gaat mij natuurlijk om de inhoudelijke
argumentatie. De financiële kant van de zaak is maar heel beperkt, zeker
gezien de totale inzet van de bedrijven die ik genoemd heb en die ook
eigen financieringsmogelijkheden hebben.
Staatssecretaris Dijksma: Ik kan dat echter niet afdwingen. Misschien
vind ik daar wel iets van, maar ik heb geen titel om te zeggen dat het nu
moet. Zo is het nu eenmaal.
Mevrouw Dikkers (PvdA): Zou het goed zijn om aan de instanties te
vragen om met een tijdpad te komen voor het oplossen van de
knelpunten? Wij horen nu dat stapje voor stapje verbeteringen worden
aangebracht. Het zijn er 100 dit jaar, maar we moeten er nog 4.000. Ik zou
het prettig vinden als de staatssecretaris in die gesprekken nagaat
wanneer we kunnen verwachten dat dat rond is.
De staatssecretaris zei dat er wellicht een voorziening moet worden
getroffen voor bedwelming van de paling. Wanneer kunnen we daar meer
informatie over verwachten?
Staatssecretaris Dijksma: De paling, het streefbeeld en de commissie
komen nog voor 11 december.
Mevrouw Dikkers (PvdA): Nee, ik heb het niet over het streefbeeld, maar
over de bedwelming van de paling en het elektrisch doden.
Staatssecretaris Dijksma: Dat wordt begin 2014.
Mevrouw Dikkers (PvdA): Prima, dank u wel.
Staatssecretaris Dijksma: De verantwoordelijkheid voor het eerste punt is
voor een belangrijk deel bij I en M belegd. Dat hangt samen met de
budgettaire kaders daar. Er is nog wel wat gebeurd. Ik kan nu niet zeggen
wanneer die knelpunten opgelost zijn. Ik voel mij nu ook niet vrij om dat
debat met de Kamer te voeren, omdat het in eerste instantie niet mijn
verantwoordelijkheid is. Als de Kamer daar meer mee wil doen, dan
verzoek ik de Kamer om dat met de minister zelf te bespreken.
Mevrouw Dikkers (PvdA): Bedoelt de staatssecretaris de minister van I en
M? Dan zullen we ons daar vervoegen.
De heer Graus (PVV): Ik dank de staatssecretaris voor haar antwoord over
de stroperij. De aangenomen motie-Graus ligt er al jaren en nu wordt er
eindelijk iets mee gedaan. De politiechefs met wie we gesproken hebben
tijdens een rondetafelgesprek, geven aan dat de NVWA er helemaal niet
tegen opgewassen is, nog los van het feit dat de NVWA met onderbezetting zit door alle voedselschandalen. Ze zeggen zelfs dat de reguliere
politie en de boswachters er niet tegen opgewassen zijn. Er worden echt
vaak arrestatieteams ingezet. Minister Opstelten van Veiligheid en Justitie
moet zo vlug mogelijk zijn beloften nakomen en alle taakaccenthouders
dierenwelzijn – de dierenpolitie is nu taakaccenthouder geworden – zo
vlug mogelijk opleiden tot 2 per 170 robuuste basiseenheden. Die belofte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

25

moet hij gewoon nakomen. Zij kunnen dan ook worden ingezet tegen die
nare stropers, desnoods met behulp van arrestatieteams.
Staatssecretaris Dijksma: Ik voel me na het antwoord aan mevrouw
Dikkers wat ongemakkelijk, omdat ik niet graag verwijs naar anderen. Ik
vind dat niet heel fair in een debat. Ik heb recentelijk samen met de
minister van V en J de Kamer een brief gestuurd over handhaving in de
natuur in bredere zin. Daarin staan een aantal zaken die de minister zich
voorgenomen heeft te gaan doen, onder andere aangespoord door de
heer Graus. Het opleiden van politiemensen moet de heer Graus echt met
hem bespreken, want daar ga ik niet over.
De heer Graus (PVV): Ik begrijp dat, want ik draai al wat langer mee. Het
is echter wel een paar keer gelukt iets op te lossen doordat een staatssecretaris of minister met een collega in conclaaf ging. Ze zitten immers
samen aan tafel. Er moet ook druk komen vanuit het kabinet zelf, niet
alleen vanuit de Kamer. Dan snijdt het mes aan twee kanten. De hufters
moeten zo snel mogelijk uit de maatschappij worden gehaald. Ik ben
ervan overtuigd dat de hele Kamer dat wil.
Staatssecretaris Dijksma: De heer Graus begon heel mooi door te zeggen
dat zijn motie eindelijk is uitgevoerd. Ik neem de heer Graus even mee
naar zijn eigen beginquote. Houd hem vast, want dat is zo. We hebben
stroperij onder de Wet op de economische delicten gebracht. Ja, we gaan
er hard in. Dat is recentelijk ook meerdere keren gebeurd. De heer Graus
heeft een aantal moties aangehouden bij de Kamer en we hebben hem
een brief gestuurd waarin staat hoe we in bredere zin het handhavingsbeleid zien. We zitten dus ook om de tafel. Ik weet dat dat niet op alle
punten tot even grote tevredenheid bij de heer Graus leidt. Hij gaat
onvermoeibaar door om daar toch nog een punt van te maken. Het is
echter niet zo dat er niks gebeurt. Wij hebben binnen de grenzen van wat
kan, maximaal geprobeerd om de heer Graus tegemoet te komen. Ik
begrijp zelfs dat we daarmee de hele Kamer tegemoet kwamen. Dat is ook
terecht, want het is een belangrijk onderwerp.
De heer Dijkgraaf (SGP): Ik dank de staatssecretaris voor haar toezegging
om over de wolhandkrab in gesprek te gaan. We houden dat thema
gewoon in de lucht. Het zou mooi zijn als er een oplossing mogelijk is.
Natuurlijk moet het technisch helder zijn. Als het niet kan, dan kan het
niet. Als het wel kan, dan zou het mooi zijn. Dat horen we wel. Ik heb wel
moeite met het argument van handhaving. Ik snap dat natuurlijk wel. Ik
daag de staatssecretaris echter uit om dat juist in het gesprek met die
betrokken firma mee te nemen. Eén van de klachten is namelijk dat er te
weinig oren en ogen op het water zijn, juist in de gebieden waar te weinig
gevangen wordt. Als we die aan elkaar knopen, dan kunnen we ook via de
handhaving stroperij beter tegengaan. Ik denk dat die vissers daartoe wel
bereid zijn.
Staatssecretaris Dijksma: Dat lijkt me prima. We zullen sowieso een open
gesprek voeren en dan zullen we dit soort zorgen op tafel leggen, want
anders heb je dat gesprek niet nodig. Het zou dan namelijk alleen gaan
om de vraag of de machine doet wat hij moet doen. Dat is niet voldoende
hier. Dat bredere gesprek zullen we zeker voeren.
De heer Dijkgraaf (SGP): Om een tweede termijn te voorkomen, heb ik
nog een laatste punt over de GMO. Wij krijgen sterk de indruk dat de
uitvoeringsregelgeving strakker is dan de verordening zelf. Er is dus de
mogelijkheid binnen de Europese regelgeving om meer ruimte te bieden
aan die producentenorganisaties. Dat is misschien niet iets om nu uit te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

26

debatteren, maar het is wel een uitnodiging aan de staatssecretaris om
daar later in een brief op terug te komen.
Staatssecretaris Dijksma: Dat is op zich goed, maar het zou wel
behulpzaam zijn als we op een aantal punten guidance krijgen over de
punten waar dat in zou zitten. Dat hoeft echter niet tijdens de vergadering.
Anders wordt het een heel algemene brief en daar wordt de heer Dijkgraaf
vast niet blij van, want dan komen we niet verder.
De voorzitter: Ik zie dat er bij een enkeling behoefte is aan een tweede
termijn.
Mevrouw Lodders (VVD): Voorzitter. Nu heb ik de kans om ook in dit AO
iets te zeggen over de koppen op Europees beleid, zeker nu de heer Van
Gerven er nog is. Vergeet uw boekje niet! Natuurlijk zijn wij trots op de
koplopers van het Europees beleid: onze Nederlandse boeren en tuinders,
maar zeker ook de visserijsector. De heer Van Gerven zal dat ongetwijfeld
met mij eens zijn.
Namens de heer Bosman geef ik nogmaals aan dat de Tweede Kamer niet
het werk van rechters en controle-instanties moet doen wat betreft
controles. Daarover is uitgebreid van gedachten gewisseld in eerste
termijn.
Zoals de staatssecretaris ook aangaf, kunnen we geen gratis opdrachten
aan de NVWA geven. Dat ondersteunt mijn fractie van harte. Als we
opdrachten geven, dan zal het ten koste van iets anders gaan.
Wij danken de staatssecretaris voor haar toezegging om een brief te
sturen over de tongquota inclusief het wetenschappelijk advies.
Met betrekking tot de discards moeten we oppassen met het strooien met
getallen, zoals die 50%. Uit het IMARES-onderzoek blijkt dat de discards
van de pelagische vloot circa 5% tot 6% zijn. Ik meen dat de staatssecretaris dat ook heeft aangegeven. Dat is dus geen 50%.
We zijn blij met de toezegging dat de staatssecretaris het rapport over het
streefbeeld van de aal en de kabinetsreactie zal toezenden.
De staatssecretaris zegt dat begin 2014 een wetsvoorstel met betrekking
tot het visplanstelsel richting de sector komt. De staatssecretaris zegt dat
de beperking van de administratieve lasten hoog op de agenda komt. Dat
is fijn, maar wij willen zien wat het daadwerkelijk betekent voor de
administratieve lasten en op welke wijze de staatssecretaris daar aandacht
aan wil geven. Kan dat ook middels een advies van Actal of op een andere
manier? We willen in ieder geval dat het inzichtelijk wordt gemaakt.
De heer Geurts (CDA): Voorzitter. Ik heb maar één zin. Ik wil een VAO
aanvragen.
De voorzitter: Dat is bij dezen genoteerd.
De heer Graus (PVV): Voorzitter. Ik heb een vraag die ik in eerste termijn
niet gehaald heb. Een meervalkwekerij is zoek. Kan de staatssecretaris
daar achteraan gaan? Het schijnt een bedrijf te zijn van 13.000m2bij 15.000
m2, waarvoor ook een subsidie is gegeven. De derde kwekerij die er zou
komen, is zoek en niemand weet waar die is. Dat is een heel leuk detail. Er
zouden drie meervalkwekers gesubsidieerd worden. Aan één meervalkweker zijn subsidies gegeven, maar die is gewoon weg. Volgens onze
informatie is hij in juli 2012 zelfs failliet gegaan, maar verder komen wij
ook niet. Mogelijk kan de staatssecretaris er achteraan gaan, puur omdat
het belastinggeld is.
Kan de staatssecretaris iets zeggen over de verlenging van mosselzaadinvanginstallaties?
Ik wil het ook nog hebben over de zwarte eend, want net werd de camera
weggehaald. 1–1-eendje, voor als er klachten zijn over de discriminatie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

27

van zwarte eendjes. Gaat de staatssecretaris nog actie ondernemen ten
behoeve van onze zwarte eend, na alle zwartepietendiscussies?
Staatssecretaris Dijksma: Voorzitter. Die zwarte eend is zwart en daar is
helaas niets aan te doen.
De Kamer heeft van mij een brief gehad over de verlenging van de
mosselzaadvanginstallaties.
We gaan het meervalbedrijf dat zoek is opzoeken. We sporen het op en de
Kamer hoort daar dan van.
De heer Graus (PVV): Krijgen we daar nog een korte reactie op, want het
is een groot bedrijf dat echt zoek is.
Staatssecretaris Dijksma: Ja, dat komt zo snel mogelijk. Ik weet alleen
niet hoe snel dat is.
De heer Graus (PVV): Dat verwacht ik niet van de staatssecretaris.
Staatssecretaris Dijksma: Het komt asap.
Ik dank mevrouw Lodders voor haar bijdrage en voor haar steun voor het
punt dat gratis opdrachten niet bestaan. Daar zijn wij het zeer over eens.
De Kamer krijgt inderdaad de brief over de tongquota en het wetenschappelijk advies, maar ook in bredere zin over onze inzet voor de decemberraad. Dat hebben we ook beloofd.
Op het punt van de discards heeft mevrouw Lodders gelijk. We zijn het
eens.
De administratieve lasten zal ik in het wetsvoorstel meenemen. Dat kan de
Kamer dan zien.
Ik dank de Kamer voor de bijdragen. Ik ben ongelooflijk nieuwsgierig waar
dat VAO dan over gaat.
De voorzitter: Veel dank. We zullen zien waar het VAO over gaat. Er is in
ieder geval een VAO aangevraagd met als eerste spreker de heer Geurts.
Ik heb tien toezeggingen genoteerd:
– De staatssecretaris zal voor het algemeen overleg Landbouw- en
Visserijraad van 11 december een overzicht naar de Kamer sturen over
onder meer de uitgedeelde boetes.
– De staatssecretaris zal de Kamer informeren over de beschermingsmaatregelen aangaande de zeebaars.
– De staatssecretaris zal de uitvoeringsagenda naar verwachting in
januari 2014 naar de Kamer sturen.
– De staatssecretaris zal voor het AO Landbouw- en Visserijraad een
brief inzake de aantallen vergunningen voor de pulsvisserij naar de
Kamer sturen.
– Begin maart 2014 zal de staatssecretaris in overleg met haar collega
van I en M een overzicht van de resultaten van onderzoeken inzake de
waterkwaliteit en visbestanden met een kabinetsappreciatie naar de
Kamer sturen.
– Voor het AO Landbouw- en Visserijraad zal de staatssecretaris het
rapport inzake de herberekening van het streefbeeld paling met de
kabinetsappreciatie naar de Kamer sturen.
– De staatssecretaris zal de Kamer op de hoogte houden inzake de
mogelijkheden omtrent de wolhandkrab en innovaties.
– Begin 2014 zal de Kamer geïnformeerd worden over de bedwelmingsmethoden.
– De staatssecretaris zal een rapport inzake tongquota en een wetenschappelijk advies daaromtrent naar de Kamer sturen.
– De Kamer wordt geïnformeerd over de vermiste meervalkwekerij.
Met deze toezeggingen sluit ik dit AO. Ik dank alle aanwezigen voor hun
inbreng.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

28

Sluiting 16.10 uur
Volledige agenda
1.

2.

3.

4.

5.

6.

7.

8.

9.

10.

11.

Regievoering IJsselmeer
Kamerstuk 33 400 XIII, nr. 146 – Brief regering d.d. 04-07-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Visplanstelsel binnenwateren
Kamerstuk 29 664, nr. 110 – Brief regering d.d. 04-07-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Antwoorden op de openstaande vragen, gesteld tijdens het
algemeen overleg Visserij over onder andere de vermeende dubbele
boekhouding in de visserij
Kamerstuk 29 675, nr. 160 – Brief regering d.d. 04-07-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Afronding van het Maatschappelijk Convenant Noordzeevisserij
Kamerstuk 29 675, nr. 161 – Brief regering d.d. 04-07-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Rapport over het jaarlijkse onderzoek naar de verontreiniging van
aal met dioxines en PCB’s uit Nederlandse binnenwateren
Kamerstuk 29 675, nr. 162 – Brief regering d.d. 09-09-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Stand van zaken over het onderzoek naar highgrading en over de
pilot aanlandplicht
Kamerstuk 29 675, nr. 163 – Brief regering d.d. 11-11-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Vangstadvies schubvis IJsselmeer
Kamerstuk 29 664, nr. 112 – Brief regering d.d. 31-10-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Afschrift van het antwoord op de brief van de gemeente GoereeOverflakkee inzake extra ontheffingen voor de pulsvisserij
Brief regering d.d. 26-11-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Verlenging Mosselzaadinvanginstallatie(MZI)-beleid in 2014
Kamerstuk 29 675, nr. 164 – Brief regering d.d. 26-11-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Afschrift van het antwoord op de brief aan de visserijsector inzake
tongquota
Brief regering d.d. 27-11-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma
Stand van zaken onderzoek highgrading
Kamerstuk 29 675, nr. 170 – Brief regering d.d. 28-11-2013
staatssecretaris van Economische Zaken, S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 664, nr. 114

29