2012D42726

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de
brief van 24 oktober 2012 inzake de regeling houdende het voorschrijven
van UR-geneesmiddelen door bepaalde categorieën van verpleegkundigen (29 477, nr. 204).
De fungerend voorzitter van de commissie,
Elias
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

nds-tk-2012D42726

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de minister

blz.
2
5

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief inzake de ministeriële regeling, houdende het voorschrijven
van UR-geneesmiddelen door bepaalde categorieën van verpleegkundigen. Zij hebben naar aanleiding van deze brief nog enkele vragen en
opmerkingen.
De bevoegdheid tot het voorschrijven van geneesmiddelen op recept
wordt toebedeeld aan een drietal categorieën verpleegkundigen:
verpleegkundigen met deskundigheid op het gebied van diabetes
mellitus, oncologie en astma en COPD. Waarom is gekozen voor juist deze
drie categorieën? Is het de verwachting dat in de (nabije) toekomst nog
andere categorieën verpleegkundigen een dergelijke bevoegdheid
toebedeeld krijgen? Zo ja, welke en zo nee, waarom niet?
Wat zijn de kosten van het behalen van de voorschrijfbevoegdheid en wie
draagt deze kosten?
Indien opleidingen en modules wijzigen waardoor deze niet langer
voldoen aan de vereisten voor de aanwijzing, dan dient de minister
daarover te worden geïnformeerd. Wordt hier ook toezicht op gehouden?
Zo ja, hoe en door wie? Zo nee, waarom niet? Wat zijn de sancties indien
aanbieders van opleidingen dergelijke wijzigingen niet doorgeven?
De minister geeft aan dat gekozen is voor een gefaseerde inwerkingtreding. Kan deze nader worden toegelicht, welke fases zijn te onderscheiden en welke planning wordt daarbij gehanteerd?
Hierbij geeft de minister ook aan dat duidelijkheid bestaat over welke
opleidingen en modules voor aanwijzing in aanmerking willen komen.
Hoe is deze duidelijkheid tot stand gekomen? In hoeverre is het (in de
toekomst) mogelijk voor nieuwe opleidingen en modules om ook in
aanmerking te komen voor een aanwijzing?
De minister geeft inzicht in de administratieve lasten van deze regeling.
Kan de minister ook ingaan op de baten, bijvoorbeeld in termen van
kosten (opbrengsten taakherschikking) en loopbaanperspectief voor
verpleegkundigen?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de ministeriële regeling, houdende het voorschrijven van
UR-geneesmiddelen door bepaalde categorieën van verpleegkundigen.
Deze leden hebben een aantal vragen over deze regeling en wachten met
hun standpuntbepaling tot zij antwoord op deze vragen hebben gekregen.
Genoemde leden vragen waarom het besluit voor deze regeling nu
genomen is. Sinds januari van dit jaar hebben verpleegkundig specialisten
en physician assistants zelfstandige bevoegdheden gekregen voor onder
meer het voorschrijven van UR-geneesmiddelen. Dit is geregeld in de
vorm van een experiment dat vijf jaar zal duren. Waarom is nu al gekozen
voor een uitbreiding van het toestaan van het voorschrijven van
UR-geneesmiddelen naar andere groepen verpleegkundigen? Waarom is
niet gekozen om af te wachten wat de resultaten van het experiment met
de verpleegkundig specialist en de physician assistant zijn?
In haar brief van 9 oktober schrijft de minister dat de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) begin 2013 zal rapporteren over het onderzoek naar

2

de inzet van verpleegkundig specialisten en physician assistants in het
zorgtraject. Met die gegevens kunnen ook de financiële effecten beter
inzichtelijk worden gemaakt. Waarom is met het opstellen van voorliggende regeling niet gewacht tot de NZa haar rapportage heeft afgerond?
Deze leden hebben ook een vraag over de rol van zorgverzekeraars.
Zorgverzekeraars Nederland (ZN) heeft gemeld dat het beleid van
zorgverzekeraars om verpleegkundig specialisten als hoofdbehandelaar te
weren niet meer houdbaar is. ZN zal dit met haar leden opnemen. Maar
de minister schrijft dat het aan zorgverzekeraars zelf is om te bepalen hoe
zij hun beleid vormgeven. Hoeveel zorgverzekeraars weren op dit moment
verpleegkundig specialisten nog als hoofdbehandelaar? Op welke grond
mag een zorgverzekeraar een verpleegkundig specialist weigeren als
hoofdbehandelaar? Kan de minister dit toelichten? Wat zijn de gevolgen
voor een patiënt, als zijn of haar zorgverzekeraar de verpleegkundig
specialist niet erkent als hoofdbehandelaar? Bepaalt de zorgverzekeraar of
iemand door een verpleegkundig specialist dan wel door een arts
medicijnen voorgeschreven krijgt? Kan de minister dit toelichten? Wat is
de verwachting van de minister wat betreft de houding van zorgverzekeraars ten aanzien van groepen verpleegkundigen die via voorliggende
regeling voorschrijfbevoegdheid krijgen? Kan de minister dit toelichten?
De beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland
(V&VN), die nauw betrokken is bij de totstandkoming van voorliggende
regeling, schrijft in een brief aan de Kamercommissie VWS dat het bij
deze regeling in eerste instantie om drie groepen van gespecialiseerd
verpleegkundigen gaat. Deze leden vragen de minister of zij voornemens
is binnen deze kabinetsperiode ook voor andere groepen verpleegkundigen een soortgelijke regeling op te stellen. Zo ja, aan welke groepen
denkt de minister? Zo nee, waarom niet?
In genoemde brief van de V&VN wordt ook vermeld dat in de praktijk
verpleegkundigen al bij specifieke patiëntenpopulaties medicijnen
voorschrijven zonder dat de verpleegkundige hiervoor bevoegd is.
Voorliggende regeling zou de bestaande praktijk legaliseren. Deze leden
vragen de minister of deze regeling ontworpen is om de bestaande
praktijk te legaliseren. Is het wenselijk dat verpleegkundigen nu
medicijnen voorschrijven zonder dat zij daartoe bevoegd zijn? Wat zijn de
gevolgen voor de patiënt als een verpleegkundige een verkeerde
beslissing heeft genomen? Hoe is dit geregeld in het tuchtrecht? Welke
mogelijkheden geeft de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG) op dit moment om gespecialiseerde verpleegkundigen voorbehouden handelingen te laten verrichten in opdracht van een
arts? Wat zijn de mogelijkheden voor het voorschrijven van medicijnen?
Kan de minister dit toelichten? Wat verandert er door deze regeling naar
verwachting in de praktijk anders dan dat de bestaande situatie gelegaliseerd wordt? Kan de minister dit toelichten?
De leden van de PvdA-fractie vragen welke veldpartijen betrokken zijn
geweest bij dan wel gehoord zijn over bij de totstandkoming van deze
regeling. Kan de minister toelichten hoe deze veldpartijen tegenover deze
regeling staan en stonden, en wat volgens deze partijen de mogelijke
knelpunten en de mogelijke voordelen van deze regeling zijn?
Genoemde leden hebben een aantal vragen over de opleidingen van
enerzijds de verpleegkundig specialist en de physician assistant en
anderzijds de groepen verpleegkundigen die via deze regeling
UR-geneesmiddelen mogen voorschrijven. Wat is het verschil in zwaarte,
duur en niveau tussen de masteropleidingen van de verpleegkundig
specialist en physician assistant en de vervolgopleidingen voor de overige
verpleegkundigen zoals genoemd in artikel 2 van de voorliggende
regeling?
In de voorliggende regeling is vastgelegd dat één van de voorwaarden
waarop verpleegkundigen UR-geneesmiddelen mogen voorschrijven is
dat een arts de diagnose heeft gesteld. Waarom heeft de minister er niet

3

voor gekozen om vast te leggen dat er ook een samenwerkingsverband of
een andere koppeling moet zijn tussen de arts die de diagnose heeft
gesteld en de verpleegkundige die de medicijnen voorschrijft? Kan de
minister dit toelichten? Is de verpleegkundige die voorschrijfbevoegdheid
krijgt, verplicht de patiënt door of terug te verwijzen naar een arts als er
sprake is van een verandering in de gezondheidssituatie of als er sprake is
van (nieuwe) co-morbiditeit? Zo nee, waarom niet? Kan de minister dit
toelichten? Zo ja, op welke gronden moet de verpleegkundige deze
beslissing nemen? Kan de minister dit toelichten?
Vragen en opmerkingen van de PVV-fractie
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de ministeriële regeling, houdende het voorschrijven van
UR-geneesmiddelen door bepaalde categorieën van verpleegkundigen.
Deze leden hebben begrip voor de regeling in het kader van taakherschikking maar hebben nog wel een paar aanvullende vragen en
opmerkingen.
De minister is van plan de regeling met ingang van 1 januari 2013 te laten
ingaan. Deze leden vragen of dit niet te vroeg is. De voorschrijfbevoegdheid van verpleegkundig specialisten en physician assistants is pas
dit jaar ingegaan. Zijn hier al resultaten van bekend? In de praktijk is er
nog al eens verwarring over de bevoegdheid, zo hebben deze leden
vernomen. Kan de minister hierop reageren?
De leden van de PVV-fractie begrijpen dat voor de betreffende verpleegkundigen afgebakende groepen geneesmiddelen gelden. Hoe wordt in dit
kader omgegaan met nieuwe geneesmiddelen? Hoe verloopt de communicatie met apothekers? Worden deze verpleegkundigen betrokken bij het
farmacotherapeutisch overleg waarin nieuwe ontwikkelingen besproken
worden?
Hoe is de nascholing geregeld voor deze verpleegkundigen? Een patiënt
met diabetes heeft vaak meerdere aandoeningen en slikt vaak meerdere
geneesmiddelen. Heeft de diabetes verpleegkundige genoeg kennis over
interacties en contra-indicaties?
Het komt voor dat een verpleegkundige het niet eens is met het beleid van
de behandelend arts. Dit zou ertoe kunnen leiden dat er anders wordt
voorgeschreven. Hoe wordt met dit soort dilemma’s omgegaan? Wie
houdt hier toezicht op? Kan de minister dit toelichten?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met enige zorg kennisgenomen van de
ministeriële regeling, houdende het voorschrijven van UR-geneesmiddelen door bepaalde categorieën van verpleegkundigen. Zij hebben
eerder zorgen geuit over het voorschrijven van UR-geneesmiddelen door
verpleegkundigen. Deze leden vinden het van groot belang dat de
kwaliteit van de zorg niet uit het oog verloren wordt. Zij constateren dat
de artsen een lange opleiding hebben gevolgd voor de zorg voor de mens
in zijn/haar geheel, daarbij hoort ook farmaceutische zorg. De leden van
de SP-fractie zijn kritisch over het voorschrijven van UR-geneesmiddelen
door verpleegkundigen. Hoewel verpleegkundigen handelen naar eer en
geweten, hebben zij relatief een veel kortere opleiding genoten met
betrekking tot farmaceutische zorg.
Genoemde leden constateren dat in de regeling is opgenomen dat de arts
de diagnose stelt en de verpleegkundige bevoegd is om bepaalde
geneesmiddelen voor te schrijven. Deze leden stellen vast dat verpleegkundigen bij het voorschrijven van geneesmiddelen, relevante geldende
richtlijnen, standaarden en protocollen volgen, maar missen de samenwerking met de arts die de diagnose heeft gesteld. Genoemde leden
hechten een groot belang aan goede samenwerkingsafspraken tussen de

4

arts en de verpleegkundige, tussen de diagnose en het voorschrijven van
geneesmiddelen. Hoewel in de toelichting gesproken wordt van een
multidisciplinair team, is er in het besluit niet opgenomen dat er samenwerkingsafspraken worden gemaakt tussen de arts en de verpleegkundige.
Om de kwaliteit en de patiëntveiligheid te waarborgen vragen de leden
van de SP-fractie om in de artikelen 3, 5 en 7 een extra paragraaf toe te
voegen, zodat samenwerkingsafspraken gemaakt worden tussen de arts
en de verpleegkundige bij het stellen van de diagnose, het voorschrijven
van UR-geneesmiddelen en de evaluatie achteraf.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de ministeriële regeling, houdende het voorschrijven van
UR-geneesmiddelen door bepaalde categorieën van verpleegkundigen.
Genoemde leden spreken waardering uit voor de woorden van de
minister dat de verpleegkundige bij uitstek de spilfunctie tussen cure en
care kan zijn binnen een multidisciplinair team.
Zij vinden transparantie en inzichtelijkheid van het BIG-register belangrijk.
Hoe wordt de voorschrijfbevoegdheid van de verpleegkundige in het
BIG-register opgenomen? Is het duidelijk dat het per discipline is of wordt
het in algemene termen opgenomen? Te meer omdat ook de apotheker in
elk individueel geval moet verifiëren of er sprake is van een voorschrijfbevoegdheid. De uitkomst van de eerste vraag is hierbij van belang en in het
algemeen vragen deze leden of het doenlijk is voor apothekers hierin
inzicht te krijgen. Wat betekent dit voor de werkwijze van de apotheker,
oftewel wat verandert er en worden apothekers hier voldoende op
voorbereid? Hoe kunnen de apothekers gemakkelijk controleren of de
verpleegkundige de benodigde voorschrijfbevoegdheid heeft?
Dit vragen genoemde leden te meer omdat ook momenteel apothekers bij
elke uitgifte van een medicijn zich moeten verifiëren van het geheel aan
medicijnen en uit de praktijk blijkt dat het niet altijd gebeurt. Te meer
omdat de dossiers van uitgegeven medicijnen in het ziekenhuis niet altijd
bij de apothekers bekend zijn. Tot slot vragen deze leden naar het
evaluatiemoment van deze wijziging.
II. Reactie van de minister

5