Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

26 485

Maatschappelijk verantwoord ondernemen

Nr. 146

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 oktober 2012
Graag informeer ik u mede namens de staatssecretaris van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie over het geactualiseerde maatschappelijk
verantwoord ondernemen beleid (MVO beleid) op het vlak van de
Exportkredietverzekering (EKV). Directe aanleiding hiervoor zijn
vernieuwde internationale afspraken van de OESO, specifiek voor
exportkredietverzekeringen. In het Nederlandse beleid is o.a. vastgelegd
hoe de milieu- en sociale beoordeling van exporttransacties die de
Nederlandse staat verzekert vorm gegeven wordt, welke richtlijnen
leidend zijn en welke partijen daarbij betrokken zijn.
De rol die de Staat heeft als verzekeraar van de risico’s die voortvloeien uit
exporttransacties maakt een specifiek beleid nodig. Bij de EKV, evenals bij
andere (financiële) instrumenten van de overheid, zijn de OESO richtlijnen
voor multinationale ondernemingen leidend voor bedrijven die zaken
doen in het buitenland.
De laatste jaren is in internationaal verband tussen de lidstaten van de
OESO uitvoerig gesproken over het afstemmen van beleid en actualiseren
van de milieu- en sociale beoordeling bij het verzekeren van exporttransacties. Het resultaat is de actualisering van de OESO «Recommendation
on common approaches on officially supported export credits and
environmental and social due diligence», ook wel «common approaches»
genoemd, per 28 juni 2012. Deze vernieuwde common approaches gelden
voor alle OESO landen en borgen ten aanzien van de milieu- en sociale
beoordeling een level playing field tussen de verschillende exportkredietverzekeraars van lidstaten.
Ik kan mij goed vinden in de afspraken die in internationaal verband
gemaakt zijn. Zowel de Staat als Nederlandse bedrijven dienen hun
verantwoordelijkheid te nemen voor milieu- en sociale effecten van de
export van goederen en diensten. Alleen wanneer deze effecten per saldo
aanvaardbaar zijn, kan de Staat het verzekeren van een exporttransactie
dan wel de financiering daarvan in overweging nemen. Tegelijkertijd is het
voor een open economie als Nederland van groot belang dat de concur-

kst-26485-146
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 485, nr. 146

1

rentiepositie van Nederlandse bedrijven op peil blijft en de export – daar
waar zowel de financiële als de milieu- en sociale risico’s acceptabel zijn –
doorgang kan vinden. Ik ben blij dat het level playing field tussen de
OESO landen ook op dit terrein geborgd is met aangescherpte internationale richtlijnen.
Voorts is in samenwerking met Atradius DSB, uitvoerder van de EKV
faciliteit namens de Staat, en in goed overleg met EL&I het bestaande
beleid voor de milieu- en sociale beoordeling opnieuw tegen het licht
gehouden en zijn de internationale afspraken naar de Nederlandse praktijk
vertaald. Het MVO beleidsdocument voor de EKV faciliteit is sinds
29 augustus beschikbaar op de website van Atradius DSB. In het
document worden relevante beleidsontwikkelingen en het beoordelingsproces van milieu- en sociale aspecten toegelicht. Het vernieuwde beleid
sluit beter aan bij internationale toetsingskaders en bevat afspraken voor
monitoren van bepaalde projecten.
Internationale afstemming toetsingskader
Binnen de gemaakte internationale afspraken vormen de IFC performance
standards van de Wereldbankgroep het uitgangspunt voor de toetsing van
milieu- en sociale risico’s. Het Nederlandse beleid sluit hierop aan.
Projecten worden reeds standaard beoordeeld op basis van de IFC
performance standards, die zijn herzien in januari 2012. Dit breed en
praktisch toetsingskader bevat onder andere richtlijnen t.a.v. luchtverontreiniging, arbeidsomstandigheden, veiligheid, onvrijwillige herhuisvesting, biodiversiteit en cultureel erfgoed.
De OESO lidstaten, waaronder Nederland, hebben zich daarnaast
gecommitteerd aan het toetsen van projecten aan relevante industriële
richtlijnen. De algemene en sectorspecifieke Environmental, Health &
Safety Guidelines (EHS) van de Wereldbankgroep dienen als toetsingskader voor industriële sectoren. Hierin staan bijvoorbeeld technische
richtlijnen voor de gezondheid van personeel beschreven.
In internationaal verband is eveneens afgesproken dat projecten getoetst
zullen worden op relevante mensenrechten. De «UN Guiding Principles
for Business and Human Rights» (ook wel het «Ruggie-raamwerk»
genoemd), roepen lidstaten en bedrijven op om hun verantwoording te
nemen voor bedrijfsactiviteiten waarbij mensenrechten mogelijk in het
geding zijn. Het kabinet heeft zich reeds voorgenomen de UN Guiding
Principles breed te implementeren1. Het beleid voor de EKV faciliteit sluit
hierop aan.
Voor een gedegen beoordeling van projecten is het van belang dat er in
de praktijk ervaring wordt opgedaan met de toepassing van de richtlijnen
voor mensenrechten. Nederland zal in OESO verband dan ook actief
meewerken aan het opbouwen van een «body of experience» door
exportkredietverzekeraars.
Monitoren

1
Tk32 735, nr 1, Mensenrechten in het
buitenlands beleid.

Ook op het vlak van monitoren worden stappen gezet. In OESO verband is
afgesproken dat lidstaten voortaan alle op projectbasis gefinancierde
transacties met mogelijk grote effecten voor de milieu- en sociale
omgeving (de A- categorie projecten), gedurende de looptijd van een
verzekering zullen monitoren. Voor een uitgebreide toelichting van de
classificatie van projecten verwijs ik naar het MVO beleidsdocument. Bij
grootschalige projecten, waarbij exportkredietverzekeraars van andere
lidstaten betrokken zijn, zal Nederland met andere landen samenwerken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 485, nr. 146

2

om het monitoren uit te voeren. Het doel is om de prestaties van een
project op het gebied van milieu- en sociale aspecten te volgen.
Rapportages over milieu- en sociale effecten van exporttransacties
Atradius DSB publiceert ieder jaar op haar website een duurzaamheidverslag waarin in brede zin het MVO beleid en de milieu- en sociale
beoordeling van projecten worden toegelicht. Daarnaast wordt in het
verslag ook een overzicht van beoordeelde aanvragen gepubliceerd. Van
de A-categorie projecten, waarvoor de meeste significante milieu- en
sociale effecten te verwachten zijn, publiceert Atradius DSB gedurende
dertig dagen voorafgaand aan eventuele polisafgifte relevante projectinformatie (projectnaam, locatie, omschrijving project en contactgegevens).
Tijdens deze periode is de milieu en sociale informatie opvraagbaar bij
Atradius DSB.
In de toekomst zal ik – waar mogelijk – nauwer samenwerken met banken
om zodoende relevante informatie te delen voor de milieu- en sociale
beoordeling van projecten. Veel van de exporttransacties die door de
Nederlandse Staat verzekerd worden, worden gefinancierd door banken.
Door samen te werken kan het proces efficiënter verlopen en kan naar
verwachting betere afstemming plaatsvinden.
Bovenstaande voornemens resulteren naar mijn mening in een toekomstbestendig MVO-beleid. De komende tijd zal ik in samenwerking met de
staatssecretaris van Economische zaken, Landbouw en Innovatie en
Atradius DSB invulling geven aan bovengenoemde ambities.
Mede namens de staatssecretaris van economische zaken, landbouw en
innovatie.
De minister van Financiën,
J. C. de Jager

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 26 485, nr. 146

3