2012D17457

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 april 2012
Van de vaste commissie voor VWS ontving ik de vraag, gedateerd
16 februari 2012, om een reactie op de brief van de Vereniging voor Vrouw
en Recht «Clara Wichmann» (VVR) d.d. 31 januari 2012. In die brief
bespreekt de VVR het vonnis van de kantonrechter in Harderwijk over het
doorbetalen van ziekengeld voor een alphahulp, LJN BV2123.
Alvorens ik nader inga op de brief, wil ik nog wijzen op de reactie op dat
vonnis die de minister van SZW onlangs desgevraagd naar de Kamer
heeft gestuurd, zie TK 29 544, nr. 382. Voorzover dan nog aan de orde,
behandel ik hier de punten die in de brief van VVR naar voren worden
gebracht.
VVR verzoekt om uitbetaling van achterstallig ziekengeld te bevorderen en
geeft daarvoor enkele wegen aan (overleg met branche-organisaties,
publiciteit, een meldpunt, etc.).
Het vonnis heeft geresulteerd in de nodige publiciteit. Het vonnis is niet
verrassend, zoals de minister van SZW terecht stelt in zijn reactie. Het
vonnis bevestigt de wederzijdse verplichtingen zoals die bewust in de
Regeling Dienstverlening aan Huis zijn uitgewerkt. Tussen de alphahulp en
de cliënt bestaat daarom een arbeidsovereenkomst die voldoet aan de
vereisten om onder de Regeling Dienstverlening aan Huis te kunnen
vallen. Het nieuwe aspect in dit vonnis is dat de alphahulp degene die de
kassiersfunctie vervult (i.c. de thuiszorginstelling) kan aanspreken op de
doorbetaling van loon bij ziekte. De diverse betrokken organisaties,
instanties en belangenbehartigers zijn ook op de hoogte van de uitspraak.
Nog afgezien van het feit dat de alphahulpverlening, als onderdeel van de
Wet maatschappelijke opvang (Wmo), onder de beleidsverantwoordelijkheid valt van het gemeentelijk niveau, zie ik daarom niet dat ik nog veel
kan bijdragen aan de bewustwording over dit vonnis en de daaruit
voortvloeiende consequenties.
De onderbouwing door de VVR van de speciale verantwoordelijkheid voor
de (semi-)overheid vind ik niet erg overtuigend. Er is geen sprake geweest
van een te terughoudende opstelling van de overheid in de handhavende
taak. Voor arbeidsrechtelijke kwesties zijn regels neergelegd in ondermeer
het arbeidsrecht. Die regels gelden ook voor werkgevers en werknemers
in de zorg. De organisatie van de arbeidsverhoudingen in Nederland is
zodanig opgezet dat werknemers zelf hun individuele belangen bewaken
en zich daartoe kunnen laten bijstaan door belangenbehartigers als
vakbonden en rechtsbijstandverzekeraars. De betrokken alphahulp die dit
vonnis heeft uitgelokt, is terecht zelf in actie gekomen en heeft daartoe de
juiste weg bewandeld.
Ook op grond van deze overwegingen zie ik geen aparte, aanvullende rol
voor een bewindspersoon van VWS als uitvloeisel van het vonnis.
In dit verband wil ik er ook op wijzen dat de Wmo meteen is aangepast
toen duidelijk werd dat de alphahulpverlening niet goed uit de verf kwam
na overheveling vanuit de AWBZ naar de Wmo en cliënten daardoor in de
problemen dreigden te komen. Vooral de voorlichtende plicht van de
gemeenten uit artikel 6a van de Wmo is in het kader van deze brief van
belang. Over de «Regeling Dienstverlening aan Huis» wordt ook via
internet specifieke informatie verstrekt. UWV WERKbedrijf is ook
beschikbaar voor arbeidsjuridische dienstverlening.
Die eigen verantwoordelijkheid voor de betrokken medewerkers om zelf
hun recht te halen, geldt ook voor de situatie die de VVR beschrijft die zich

nds-tk-2012D17457

1

voor zou doen bij Home Works. Indien medewerkers hun arbeidsrechtelijke positie daar onduidelijk vinden, respectievelijk erover van mening
verschillen met Home Works, dan kunnen zij (dan wel hun belangenbehartigers) daar in uiterste instantie een rechterlijke uitspraak over uitlokken.
Als het daar is zoals VVR beschrijft en er inderdaad dergelijke kanttekeningen vallen te plaatsen bij het bedrijfsconcept van bemiddeling tussen
vragers en aanbieders van diensten (met name of het kader van de
«Regeling Dienstverlening aan Huis» van toepassing is of niet), dan zal het
niet veel moeite kosten om een verhelderende uitspraak van een
kantonrechter te verkrijgen. De jurisprudentie uit LJN BV 2123 kan daarbij
worden benut. Dan zal tevens kunnen blijken of de werkelijke arbeidsverhouding bij Homeworks overeenstemt met het aangegeven bedrijfsconcept. Met andere woorden, of er daadwerkelijk sprake is van bemiddeling (dus een arbeidsovereenkomst in het kader van de Regeling
Dienstverlening aan Huis tussen medewerker en cliënt) dan wel van
uitzenden (dus een «gewone» arbeidsovereenkomst tussen Home Works
en de medewerker).
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. L. L. E. Veldhuijzen van Zanten-Hyllner

2