CONCEPT

werk in uitvoering

Taeslagen
Betom^rfienst

Wij stellen voor om vier documenten voor te
leggen op het BO op 22 november

1

Bestuurlijke besluiten over voorstellen
herijkingsteam

Doel Bestuurlijk Overleg is om
Te besluiten over welke opiossingen
we

^ Conceptversie Kamerbrief
3

Conceptversie

pers bericht VNG over rol

gemeentes

o

Conceptversie nieuwsbericht UHT incl
FAQ

gaan voorstellen aan de TK

Te besluiten over welke voorstellen we

verder willen uitwerken

als pilot

willen voorstellen
Te besluiten over welke voorstellen we
niet willen

prioriteren als overheid

Te besluiten over de concept

kamerbrief
Zie volgende pagina

1

00019

Bestuurlijke besluiten over voorstellen herijkingsteam
CONCEPT

werk in uitvoering

Taeslagen
Betom^rfienst

Voorstel is om besluiten voor te leggen over welke opiossingen we
wel misschien en niet gaan doen en over het vervoigproces

1

Besluiten over welke opiossingen we gaan voorstellen aan de TK
\ b

Sterk verbeteren huidig praces inclusief meer gelijkwaardigheid in omgang met ouder

differentieren in de aanpak afhankelijk van de behoefte van de ouder incl
niet KOT gedupeerden

O

3

versnelde afronding voor evident

grotere rol voor gemeenten

Besluiten over welke opiossingen we vender gaan uitwerken en testen door middel van pilots
Vb

Gedupeerde ouders die evident geen recht hebben op 30k verplichten om het financiee herstelproces
versnefd af te ronden een alternatieve route waarbij ouder schikkingsvoorstel doet werkeiijke schade deeis
opnemen in integraie behandeiing
Besluiten over welke opiossingen we niet gaan prioriteren als overheid
Vb

O

en een

meer

Massaschade aanpak

hogere forfaitaire bedragen uitkeren

Besluit op het vervoigproces
•

•

•

Aanvullingen concept kamerbrief
Aanvullingen VNG persbericht
Besluit om uitvoeringstoetsen gelijk op laten lopen tussen gemeente en Rijk
2

00019

Bestuurlijke besluiten over voorstellen herijkingsteam
CONCEPT

werk in uitvoering

Taeslagen
Betom^rfienst

Wij zien vijf grote dilemma s die aan deze besluiten ten grondslag
liggen

1

Gaan we ouders die evident niet KOT gedupeerd zijn en dus geen recht hebben op 30k

obv eerste toets en

gesprek verplichten om het financiele herstelproces versneld af te ronden

O

Gaan we ouders die wel gedupeerd zijn

e

Willen we een alternatieve route aanbieden

O

Willen we

en

maar

evident geen recht hebben op meer dan 30k

obv eerste toets

gesprek verplichten om het financiele herstelproces versneld af te ronden
ter vervanging van IB en CWS

waarbij ouders zelf een

schikkingsvoorstel mogen doen

bepaalde

vormen van

im materiele schade die nu alleen behandeld worden door CWS

integreren

in de IB

Als we FIFO loslaten

wie

dan de

de

verantwoordelijkheid
volgorde
behandeling
O bepalen op verschillende krijgt
onderdelen in het proces bijv gesprek
eerste toets of
IB
om

na

van

van

ouders te

voor

3

00019

Bestuurlijke besluiten over voorstellen herijkingsteam
Taeslagen
Betom^rfienst

In het BO op 22 novennber leggen we een verbeterde processchets
neer waarop we

de belangrijke bestuurlijke besluiten plotten

Ouder doet schikkingsvoorstel

nog uit te werken

r

3

HUIDIG PROCES
voor ledereen

AFRONDEfilD

LICHTG
AANMEL[ EN

TRIAGE

INTAKE

TOETS

UITSLAG

BETALING

®

r

2

I
UITSTROOM NIET

^ ®iia ^
a

INTEGRALUITSLAG

GE5PREK

TOETS

DEF
urr
fiETALING BESCHIKKING

IN DEZWAAR

IN BEROEP

Sil r 4 ’i

fl il
I

I JIDFC PROCES

^

UITSTROOH

\

A

UITSTROOM

START BREDE HULP

ALLEEN TER ILLUSTRATIE

WERK IN UITVOERING

KOTA

TRAJECT

Versnelde afronding financieel

traject niet KOT gedupeerden
nog uit te werken

Bestuurlijk besluit voorstel om wel te doen
Bestuurlijk besluit voorstel om misschien te doen

4

00019

Bestuurlijke besluiten over voorstellen herijkingsteam
Taeslagen
Betom^rfienst

We verwachten dat voorgestelde proces voor ouders zal bijdragen aan
X en Y en dat we meest schrijnende gevallen sneller kunnen helper
ALLEEN TER ILLUSTRATIE

^

WERK IN

UITVOERING

Verwachte bijdrage aan vervulling ouderbehoeften

Verwachte bijdrage aan versnelling van het proces

[Toelichting hoe dit proces kan zorgen voor erkenning
duidelijkheid menselijkheid etc]

[Toelichting hoe we verwachten dat dit proces kan bijdragen aan
stroomlijning en versnelling proces voor bepaalde groepen ]
[Bijv op basis van gegevens die we nu hebben verwachten
we x° o van aanmeldingen vervroegd te kunnen laten
uitstromen]
[Bijv Hierdoor meer tijd voor gedupeerden die hulp het
hardst nodig hebben]
[Bijv Door FIFO loslaten meest schrijnende gevallen eerst]

5

00019

Bestuurlijke besluiten over voorstellen herijkingsteam
Taeslagen

Voor ieder van de verbeteringen kijken we naar hoe het
proces er op hoofdlijnen uit ziet

operationele
^

Wat ga je doen

Hoe draagt dit bij aan het vervullen van de ouderbehoeften

[Beschrijf de opiossing en welke dingen je waar in het proces gaat doen]

[Waarom doen we dit
ouderbeleving]

Wie gaat dit uitvoeren

Hoe draagt dit bij aan verbetering of versneiiing van het proces

[Beschrijf rolverdeling]

[Waarom doen we dit

beschrijf hoe dit potentieel bijdraagt aan het
verbeteren of versnellen van het proces]

Wat zijn de grote bestuuriijke diiemma s

Wat zijn aandachtspunten voor de uitwerking en uitvoering

beschrijf hoe dit bijdraagt aan verbeterde

[Beschrijf de belangrijkste aandachtspunten voor de uitwerking

uitvoering

Geef ook aan of we dit eerst als pilot willen gaan testen of dat we dit

Dit is belangrijkste huiswerk van eigenaar oplossingscluster

^

na de

uitvoeringstoets geIijk veiledig willen implementeren]

Wat zijn de grote bestuurlijke dilemma s
Wat zijn de opties per dilemma

zoveel mogelijk uitgewerkt

Wat zijn de implicaties per dilemma
Wat zijn de afwegingen

voor

en

nadelen

per optie

Wat zijn de uitvoeringskosten

Per wanneer kan dit ingevoerd zijn

[Zijn kosten structureel incidenteel ]
[Geef schatting kosten indien mogelijk]

ouder hier effect van ervaart oftewel

[Geef inschatting wanneer de eerste
start implementatie

duur

implementatie]
1

Erkenning menselijk duidelijka eerlijk

in verbinding blijven

betrouwbaar a veilig

steun voor kinderen

je leven wear oppakken
6

00019

Bestuurlijke besluiten over voorstellen herijkingsteam
CONCEPT

Taeslagen
Betom^rfienst

We werken de differentiatie per oudersegment uit in de volgende 4
routes

evident

Versnelde afronding

geen recht

evident geen recht

herstel

Versnelde afronding

Nee

Ja

evident

30k

evident

30k

Verbeterd huidig proces

aangevuld met

elementen Ouder aan zet
nee

lAanmelding
wording I bij UHT
Bewust

Eerste
toets

ET

Start

gedupeerdheid

3

onzeker

gesprek
Ja

Eerste

triage

Segmentatie
obv gesprek

n

H

Integrale
Beoordeling
IB

Commissie

Werkelijke
Schade

Afronding

Bezwaar

CWS

beroep

herstel

mogelijk

30k

Schikkingsroute waarbij ouder zelf voorstel doet

Binnen dit deel van proces bieden we een verzwaarde traject aan voor ouders die in een
zeer

schrijnende situatie zitten of anderzins daar behoefte aan hebben

7

00019

Conceptversie Kamerbrief
werk in uitvoering

CONCEPT

Taeslagen
Betom^rfienst

Eerste verhaallijn
Introductie

opzet voor Kamerbrief uitkomst herijking

hoe verhoudt deze brief zich tot 9e VGR en eerdere brieven

Huidig verloop hersteloperatie dit is het proces dat ouders nu grofweg doorlopen
Aanleiding van de herijking toename aanmeldingen problematiek burgers die zich aanmelden
uitdagingen creeren noodzaak om proces nog een keer tegen het licht te houden
Toelichting aanpak herijking
•

De behoeften van de ouder staan centraal

•

•

organisatorische

het ouderonderzoek en co creatiesessies vormen belangrijkste basis
herijking
doorlopend co creatie sessies door het land etc
We hebben 100
opiossingen geidentificeerd samen met ouders en betrokkenen
Al deze opiossingen zijn door ouders en andere betrokkenen beoordeeld op impact voor de ouder en haalbaarheid
2 herijkingsdagen met steeds 70
betrokkenen om ideeen op te halen en om te bepalen welke opiossingen het beste
1000

•

en

o a

ouders in enquete

zijn
Toelichting op uitkomsten proces
•

De kernbehoeften van de ouder zijn erkenning

meer

duidelijkheid en eerlijkheid

tbv de herijking een aantal groepen met soortgelijke behoeften ontworpen
Deze diverse behoeften en groepen laten zien dat er niet een gouden opiossing is die voor het merendeel van de
ouders gaat werken en dat de veel van de behoeften los staan van de mogelijke financiele berekening
De richting die we nu voorstellen is de beste combinatie van onderdelen die zowel echte verbeteringen brengt voor ouders
als realiseerbaar en uitvoerbaar is Deze richting heeft de steun van de VNG mits we nog goed uitwerken X Y en Z
•

De groep ouders is zeer divers

•

De ouder en het emotionele herstel een grotere rol geven in het herstelproces

verschillende behoeften

een

grotere rol van gemeentes

meer differentieren

tussen ouders met

lijken de meest kansrijke opiossingen

Vervulling van ouderbehoeften ouders geven aan dat X waardevol is
[Voor en nadelen]
Wat is nodig om dit te realiseren financiele juridische en uitvoeringsimplicaties
Vervoigstappen na besluitTK uitvoeringstoets verdere uitwerking voorstellen etc
•

•

Bijiage belangrijkste overwogen opiossingen en evaluaties ouderbelevingen

8

00019

Taeslagen
Betom^rfiensr

Planning herijking tot eind december 2021
November
1

j

8

15

22

29

December
6

13

20

Herijkingsdag 2
3 november

Stuurgroep
Concept uitkomsten
en

indeling opiossingen
10 nov

Stuurgroep

ACTH

Akkoord op uitkomsten

herijking en
concept kamerbrief
17 november
MCTH
Akkoord op uitkomsten

herijking en kamerbrief

BO

BO

Concept uitkomsten

Besluiten uitkomsten en

en

indeling opiossingen
8 nov

voorbespreken MCTH
22 nov

Verzenden
Kamerbrief

Reces

Technische briefing TK
Uitkomsten herijking

Technische briefing TK

Aanpak herijking en
gedachtes opiossingsrichtingen

Of

^

Tweede Kamer debat
Uitkomsten

herijking
9

00019

t

Toeslagen
Belastingdienst

00019

m

Ministerie van Financien

Direct oraat
TERINFORMATIE

generaal

Toeslagen

Aan

de leden van het bewindspersonenoverleg

persoonsgegevens

nota

Voorbereiding BWO 17 november en Kamerbrief herijking

Datum
12 november 2021
Notanummer

Aanleiding
Woensdag 17 november aanstaande vindt het bewindspersonenoverleg plaats

BiJIagen
1
Uiteenzetting Kamerbri

Kern
U wordt gevraagd in te stem men om de brief over de Herijking op te stellen langs

de voorgestelde lijn

zie ook de uitgewerkte bijiage waarbij de opbrengst op
hoofdlijnen en het verdere proces richting uitvoeringstoets en verdere
besluitvorming wordt gedeeld

Toelichting
Een van de belangrijkste lessen die dooralle betrokkenen bij de Hersteloperatie
wordt gedeeld is dat het hoge tempo van veranderingen en vernieuwingen in het
uitvoeringsproces een goed herstel van gedupeerden in de weg zit De tijdelijke
Parlementaire commissie uitvoeringsorganisaties formuleert daarnaast dat er
meer gesproken moet worden met de uitvoering in plaats van over de uitvoering^
Een belangrijke weergave daarvan is dat in het streven gedupeerden snel te
willen herstellen er onder politieke en maatschappelijke druk te vaak gekozen is
om niet een uitvoeringstoets af te wachten In de praktijk levert dit problemen op
waardoor de uitvoering eerder vertraagd dan versneld en gedupeerden juist niet
goed en snel geholpen worden Het gesprek op woensdag 17 november
aanstaande is primair om in te stemmen met de uitgezette lijn voor de Kamerbrief
zoals u deze kunt vinden in de bijiage Secundair is de Kamerbrief een voorstel
voor de aanpak van het herstel voor de lange termijn Ongeacht de keuzes is een
breed draagviak essentieel om de hersteloperatie vooruit te brengen
Een eerste stap om die voortgang te borgen is opgeschreven in de Kamerbrief
over de

nieuwe herstelregelingen

Ook daar is gekozen om de regelingen zonder

uitvoeringstoets met de Kamer te delen maar is nadrukkelijk benoemd dat
definitieve vaststelling van die regelingen pas daarna kan plaatsvinden

Het

belang van goede uitvoeringstoetsen is benadrukt in de brief Ook de VNG heeft
de Tweede Kamer een brief verzonden waarin zij benadrukken dat een
uitvoeringstoets voorwaarde is om tot goede uitvoering te komen

^

Kamerstuk 35387

Parlementair onderzoek uitvoeringsorganisaties

Kiem tussen baiie en beleid

25 02

2021

Pagina 1 van 2

00020

Begin december voIgt de aan de Kamer toegezegde brief over de herijking en de

opiossingsrichtingen waaraan gedacht kan worden Ook bier staat de noodzaak
het hebben van goede uitvoeringstoetsen alvorens definitieve besluiten te
nemen buiten kijf Bovendien wordt door de gedupeerden gevraagd om
duideiijkheid over aanpassingen in de behandeiing van de verzoeken en hecht de
Kamer eraan om vroegtijdig meegenomen te worden in de opbrengsten van de
herijking aivorens aiies vast te leggen in regelgeving De Kamer is toegezegd met
de opbrengsten van de herijking te komen voor het kerstreces Het principe van
geen voorstei van het kabinet naar de Kamer zonder goede uitvoeringstoets
zoals ook door gemeenten nadrukkelijk bepleit komt hier in de knel met de
rijdende trein waar we op zitten en waar ook ouders en kamer om sneiheid
vragen en eindelijk eens inzicht in de opbrengsten van het herijkingsproces
van

Een andere taakverdeling tussen gemeenten en UHT heeft potentieel grote

gevolgen voor de uitvoering Voordat we de verwachting bij ouders wekken dat
dit een grote verbetering is willen we zeker weten dat dit echt in de praktijk kan
werken en ook hoe het dan gaat werken Zonder een uitvoeringstoets blijft dit
heel kwetsbaar De duideiijkheid waar veel partijen op wachten betreft niet alleen
de aanpak die gekozen wordt maar vooral ook wat dit voor de startdatum en
doorlooptijd van gedupeerde ouders betekent We weten uit ervaring hoe lastig
het is om daar een prognose van te geven maar zonder uitvoeringstoets zal het
waarschijnlijk niet eens mogelijk zijn om een indicatie te geven Wachten op de
uitvoeringstoets maakt daarmee dat besluitvorming op grond van het volledige
beeld kan plaatsvinden
In de brief over de herijking wordt het belang van een goede uitvoeringstoets

benoemd om alvorens te komen tot besluitvorming in de Kamer

Op hoofdlijnen

kunnen de opbrengsten worden geschetst om de Kamer mee te nemen

integrate weging

van

maar de

de voorstellen is pas definitief na het afronden van de

uitvoeringstoetsen Hiermee kan enerzijds tegemoetgekomen worden aan de
wens van gedupeerden en de Kamer en anderzijds ook volledig ruimte worden
gegeven aan uitvoeringstoetsen alvorens tot definitieve besluitvorming wordt
overgegaan
Vanuit de Kamer zal vermoedelijk druk ontstaan om sneller te komen tot

besluitvorming

Het is daarom van belang dat het kabinet uitdraagt dat

uitvoeringstoetsen essentieel zijn voor definitieve besluitvorming over de
voorstellen

Niet alleen voor de herijking

maar in

het belang van een goede

uitvoering van de Hersteloperatie als geheel en om te voorkomen dat nieuwe en
additionele herijkingen van de aanpak van het proces noodzakelijk zijn
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

Pagina 2 van 2

00020

Conceptvoorstel Kamerbrief herijkmg

0

Preambule vanuit het perspectief belang van de otiders
De urgentie om door te gaan met helpen van gedupeerden wordt onverminderd gevoeld
Tegelijkertijd is er de noodzaak tot zorgvuldigheid ook in het belang van de ouders om
zeker te steiien dat we daadwerkeiijk goed en snel kunnen heipen Dat geidt niet aileen
voor de herijking in de hele verdere hersteloperatie is die balans van groot belang
De
duidelijkheid waar veel partijen op wachten betreft niet aileen de aanpak die gekozen
wordt maar bv ook wat dit voor de startdatum en doorlooptijd van gedupeerde ouders
betekent Het is erg lastig daar een prognose van te geven zonder uitvoeringstoets kan
niet eens een indicatie worden gegeven Wachten op de uitvoeringstoets maakt daarmee
dat besluitvorming op grond van het volledige beeld kan plaatsvinden

1

Proces van de herijking
•

Er zijn 1000 ouders gesproken

•

Er zijn co creatie sessies geweest met kleine groepen ouders

•

Het Ouderpanel en de BAK zijn betrokken
Er zijn 2

•

in gesprekken van 45 minuten tot een uur

herijkingsdagen geweest waarbij 80 organisaties en gemeentes ideeen

hebben gedeeld en beoordeeld
Bovenstaand proces leverde rond de 100 ideeen ter verbetering op
bekeken wordt welke inzet

•

2

Lessen TCU

en

waarbij nu goed

POK en WAU

•

Praat met de burger en de uitvoeringsorganisaties

•

Uitvoeringstoetsen niet overslaan in een poging te versnellen
Schenk meer aandacht aan de uitvoerbaarheid van beleid en aan het vermogen om

•

te doen

burgers moeten de wet niet aileen kennen

ernaar kunnen

maar ook

kunnen

ze moeten

handelen

Signaleer en adresseer problemen in de uitvoering zo snel mogelijk
Creeer meer vertrouwen binnen de driehoek Tweede Kamer departementen en
uitvoeringsorganisaties
Verbeter de kennis en informatiepositie van de Tweede Kamer
Geef de uitvoering meer waardering en de professionals meer zeggenschap
Evalueer de impact van deze aanbevelingen een jaar na behandeling in de Tweede

•

•

•

•

•

Kamer

3

Uitkomsten van het ouderonderzoek en de ouderbehoeften
•

•

•

•

4

5

Resultaten onderzoek naar ouderbehoeften belangrijkste thema s zijn erkenning
duidelijkheid eerlijkheid menselijkheid en rehabilitatie
Financiele compensatie is natuurlijk noodzakelijk maar emotioneel herstel is voor
ouders minstens net zo belangrijk
Er zijn ook grote verschillen tussen ouders

daarom behoefte aan een

gedifferentieerd proces
Voor alle opiossingsrichtingen hebben we samen met ouders beoordeeld in hoeverre
ze bijdragen aan het vervuiien van deze ouderbehoeften

Opiossingsrichtingen herijking die worden uitgewerkt
financieel

herstel routes aanbieden

•

Nieuwe

•

Differentieren in

•

Actief sturen op versnelde afronding

•

Grotere rol gemeentes

financieel

herstel aanpak ouders

Voorbehouden succesvolle afronding herijking
•

Debat in de Kamer

00021

•

Het in kaart brengen van de kosten

goedkeuring voorleggen
6

aan

ramen van

het benodigde budget en dit ter

de Tweede Kamer en Eerste Kamer

InvulMng grotere rol gemeentes
Aansluiten bij de brief van de VNG over de nieuwe regelingen
•

•

Toelichten hoe die grotere rol eruit zou kunnen zien

•

Toelichten dat een andere taakverdeling tussen gemeenten en UHT potentieel grote

regio s etc

gevolgen heeft voor de uitvoering en dat een toets daarop essentieel is Ook om de
hoop op grote verbeteringen en versnellingen bij ouders te matchen aan wat kan
7

Opiossingsrichtingen Herijking die niet worden uitgewerkt
•
Hogere forfaitaire schadebedragen
•

8

Een massaschade ciaim

Schets van het verdere proces indusief uitvoeringstoets richting gesprek met de Kamer en

besluitvorming

00021

m

Ministerie van Financien

Directoraat Generaal

Toeslagen
Datum

19 november 2021

persoonsgegevens

agenaa
Vergaderdatum en

tijd

Vergaderplaats

Bestuurlijk Overleg Herstel Toeslagen

22 november 2021

09 00

11 00 uur

Digitaal

Deelremers

Minister BZK

vz

Minister voor Rechtsbescherming

Staatssecretaris T D

Staatssecretaris van SZW

persoonsgegevens

Agendapunten
1

Opening en mededelingen

2

Vaststellen conceptverslag

3

Herijking
a

Situatieschets van de herstelaanpak

b

Bespreking openstaande vragen

4

Rondvraag

5

Sluiting

Pagina 1 van 2

00022

Toelichting op de agenda
Ad 1

Situatieschets van de herstelaanpak

Onder dit agendapunt zal een toelichting van het huidige herstelproces worden

gegeven De uitkomsten van de herijking en mogelijke opties om te versnellen
kunnen beter afgewogen worden wanneer dit proces inzichtelijk is

Er zal een

korte inleiding worden gegeven op de vier belangrijkste prioriteiten die bij de
ouders zijn opgehaald

Veel opiossingen die onder die prioriteiten zijn

aangedragen zullen het bestaande proces kunnen versnellen
Ad 2

Bespreken openstaande vraaen

Er zijn twee fundamenteie opiossingsrichtingen die interessant kunnen zijn om te

overwegen het aanbieden van een VSO route en om het standaardiseren van
im materieie schadeposten Onder dit agendapunt zullen de volgende

bespreekpunten dan worden toegelicht
a
Operationaliseren van de nog grotere rol van gemeentes bij herstel
pagina 6
b

Optie om
over te

c

im materiele vervoigschade forfaitair vast te stellen en wellicht

hevelen van CWS naar IB

pagina 7
Optie voor vaststellingsovereenkomsten VSO
met ouders pagina 8

individueie schikkingen

Vervolgens zullen de volgende besluiten aan de leden van het BO worden
gevraagd
a
Een richting te geven op de gevraagde bespreekpunten hierboven
b
Akkoord te gaan met de opiossingsrichtingen van de herijking en om deze
in gelijk opiopende uitvoeringstoetsen VNG en Rijk verder uit te werken
pagina 5

Pagina 2 van 2

00022

m

Toeslagen
Belastingdienst

I

Hehjking aanpak
hersteloperatie
toeslagen
Bespreekdocument Bestuurlijk
Overleg Rijk VNG
22 november 2021

0

1023

Toesiagen
Belastingdmst

Context

bespreekpunten en gevraagde besluiten van het BO

Dit document is een beslisdocument voor het bestuurlijk overleg van maandag 22 november 2021 tussen leden van het kabinet en

bestuurders van de VNG over de herijking van de aanpak herstel toesiagen

Dit is een vervoig op het overleg van 8 november 2021 met

dezelfde groep waarin zij gesproken hebben over de aanpak van de herijking

de eerste inzichten en mogelijke opiossingsrichtingen en

conclusies
In de uitwerking van de

herijking zijn er veel opiossingsrichtingen waar er consensus is binnen het herijkingsteam Rijk VNG en met
betrokken oudervertegenwoordigers en andere stakeholders Dit zijn opiossingen die het bestaande proces substantieel verbeteren voor de
ouder zoals het differentieren van de herstel aanpak voor ouders het zorgen voor een meer gestroomlijnd en oudergericht herstel proces en
het uitbreiden van de emotionele hulp aan de ouder
Ook zijn er in de uitwerking fundamentele alternatieve financiele regeiingen onderzocht om het financiele proces substantieel te versnellen
Dit gaat om onder andere een massaschade afwikkeling of fors hogere forfaitaire bedragen Deze opiossingsrichtingen hebben een aantal
voordelen vooral vanuit ouderbeleving maar ook substantiele nadelen die u in het vorige BO met elkaar verkend heeft Het herijkingsteam
stelt voor die niet verder uit te werken
Er zijn twee wat meer fundamentele opiossingsrichtingen die het herijkingsteam dusdanig interessant acht om te overwegen om die te

testen

Dit gaat om het aanbieden van een VSO route en om het standaardiseren van

im materiele schadeposten

Voor het BO zijn er drie bespreekpunten

1

2
3

Operationaliseren van de nog grotere rol van gemeentes bij herstel pagina 6
Optie om im materiele vervoigschade forfaitair vast te stellen en wellicht over te hevelen van CWS naar IB pagina 7
individuele schikkingen met ouders pagina 8
Optie voor vaststellingsovereenkomsten VSO

Gevraagde besluiten aan het BO
1 Een richting te geven op de gevraagde bespreekpunten hierboven
2 Akkoord te gaan met de opiossingsrichtingen van de herijking en om deze in gelijk opiopende uitvoeringstoetsen VNG en Rijk verder uit
te werken pagina 5

1

00023

Toesiagen
Bdostinadienst

Doel van de herijking is om

fundamentele
verbetering en versnelling te onderzoeken

opiossingsrichtingen voor

r

p

S

A

Verbetering

Versnelling

De focus van de hersteloperatie lag in

Hersteloperatie startte ~2 jaar geleden

eerste instantie vooral op financieel herstel

leek toen bedoeld voor duizenden ouders

Emotioneel herstel

Nu hebben ~50 000 ouders zich gemeld

brede hulp en

ouderbeleving zijn minstens zo belangrijk

waardoor herstelproces nog lang kan duren

Daarom zijn fundamentele opties voor

chtin
Daarom zijn fundamentele opties voor

verbetering onderzocht

versnelling onderzocht
2

00023

Toesiagen
Belastingdmst

Herstel bestaat uit vele onderdelen die in samenhang nodig zijn

Versimpelde weergave van herstelproces

Stap

Bewust

wording

Overheid
Financieel

herstel

communiceert
over

mogelijkheid
aanmelding

Aanmelding
bij UHT

Potentiele

gedupeerde
meldt zich
aan bij UHT

Eerste toets

Integrale
Beoordeling IB

ET

O b v data
handmatige toets
wordt beoordeeld of

haakje voor
gedupeerdheid

een

bestaat

Zoja

ontvangt een ouder
€30 000

Schulden aanpak

Brede

ondersteuning

Ondersteuning op 5 leefgebieden

Bezwaar

CWS

beroep

Na de IB is het

Bezwaar en

mogelijk om verzoek
bij CWS in te dienen

beroep zijn
mogelijk na ieder
besluit waarbij

Afronding

Ongeacht uitslag ET
wordt per jaar
onderzocht of

terugvordering
rechtmatig was

om

aanvullende

indien onrechtmatig

im immateriele

alle bezwaren

wordt terugvordering

schade te laten

door BAC worden

beoordelen

getoetst

vorm van

compensatie betaald

Start schuldenaanpak bij oordeel gedupeerd na eerste toets

gemeentes
Emotioneel
herstel

Commissie

Werkelijke Schade

wonen

1 jaar schuldenpauze

gezin financien zorg werk Brede ondersteuning is afhankelijk van situatie ouders en
inzet individuele gemeentes
■

Emotioneel herstel nu beperkt ingericht

alleen met zaken als

verklaring geen fraudeur

of

r

bestuurlijke gesprekken gedupeerden

3

00023

Toesiagen
Bdostinadienst

Vier prioriteiten opgehaald met ouders en betrokken partijen

©

§

®

Gestroomiijnd en
oudergericht proces

®

Differentiatie in aanpak
herstel ouders

Meer inzet op
emotioneel herstel

Extra optie voor
financieel herstelproces

Versterkt en menselijk
herstelproces waarin
de ouderbehoeften
centraal staan en

Vraaggerichte
aanpakken nodig voor
herstel om invulling te

Meer erkenning en

Ouders waarderen

aandacht voor
emotioneel herstel
zowe als separaat
proces als onderdee
financieel herstel

eigen en
gezamenlijke regie als
opties voor nieuwe

gemeenten

en

intensief
samenwerken

rijk

geven aan

persoonlijke behoeftes
ouders

meer

processen voor
financieel herstel
maar geen

panace in

uitvoerlng

4

00023

•

Toesiagen
Bdostinadienst

Akkoord op set aan opiossingen

Over veel opiossingsrichtingen in de hehjking is consensus

nog drie

openstaande vragen

©

Gestroomlijnd en
oudergericht proces

iI

Differentiatie in aanpak
herstel ouders

Meer regie voor ouders

Eerste triage na aanmelding

Opschaien operatie UHT

Versnelde duidelijkheid

commissies en gemeenten

bij eerste toets
Vrijwillige afronding na 30k
Persoonlijk gesprek nnet
gedupeerden na eerste toets
Urgentiebevoegdheid gemeente

Z e pagina 6 met voorgestelde

opiossingen m b t tot grotere
rol gemeente

bij

nee

@

Meer inzet op

Extra optie voor

emotioneel herstel

financieel herstelproces

Inzet ervaringsdeskundigen
met herstelproces

Ponds burgerinitiatieven

Waarheidsvinding

Commercieel

Massaschade afhandeling

inkopen van zorg

Hogere forfaitaire
■

^kWat wordt de invulling van de grotere
rol van de gemeenten

bedragen

Focus van bespreking vandaag

“I

e

Willen we ouders aanbieden
om tot een VSO te komen

Willen we schadeposten meer standaardiseren

^Fforfaitair maken en integreren in IB

j

5

00023

•

Toesiagen
Belastingdmst

Over welke groepen ouders gaan gemeente de regie
voeren

Hoe operationaliseren we clustering van gemeenten

•

O Bestuurlijke afweging | Voorgestelde invulling van de grotere rol van
gemeenten tbv een versterkt en menselijk herstelproces
Grotere

m

Geme

rol gemeente

11 unt’

f

Om rol te faciliteren

Urgen

I

5s delen

Id gemeente

gemeente

We laten de PZB er focussen op het snel

Gemeenten krijgen de bevoegdheid om

UHT deelt status van het proces per ouder

op orde maken van finandeel herstel

maximaal 5

met gemeenten

De

te

hulpverlener van de gemeente is het vanaf

gedupeerden
dragen voor urgente behandeling bij UHT

de eerste toets eerste aanspreekpunt

eerste toets

voor

van

IB

aan

CWS of combi

bijv

eerste toets

Status is up to date

uitgevoerd

oftewel

continue update

alle gesprekken die niet met de

opbouw van het dossier te maken

Onderstey
We wijzen ouders met de grootste

minder

huipbehoefte
problematiek
doenvermogen een persoon vanuit de
gemeente toe die hen helpt van A tot Z
en

en

Pen£3 7
UHT biedt een

persoonlijk gesprek aan

Aanname dat 30

van

iJ peerden

Opschalen operatie gemeentes

UHT attendeert de gemeente op burgers

Gemeenten verhogen de capaciteit om de

die zijn afgewezen voor eerste toets

grotere rol In de hersteloperatie waar te

Gemeenten neemt contact op en

maken en worden hiervoor vergoed Evt
werken gemeenten samen in regio s

brengt
huipbehoefte in kaart bv huisbezoek

1r

waarbij altijd iemand van de gemeente
aansluit Gemeente neemt de lead t a v
afspraken m b t brede hulp Inschatting
dat dit nu al gaat om ~10 500 gesprekken^
1

s

srden

i

Gemeenten benaderen gedupeerden

proactief

en

geven niet op

Met name om

ouders te helpen die in eerste instantie

hulp afwijzen

bv door schaamte

i

I

VNG creeert

in afstemming met UHT een

waardenkader dat gemeenten handvatten
geeft bij het bieden van brede

ondersteuning om consistentie tussen
gemeenten te realiseren

de ouders behoefte heeft aan dit persoonlijke gesprek We bieden dit aan iedereen die gedupeerd is of nog geen definitieve

nee

heeft

~34 000

6

00023

•

Toesiagen
Belastingdmst

© Bestuurlijke afweging | Werkelijke schade
standaardiseren en forfaitair maken en 2
r

I

CWS toetst nauwkeurig of er een

Wat is het

causaal verband is tussen KOT

probleem

problemen en

im materiele schade en

kent daardoor lange doorlooptijd
•

Wat zijn de

mogelijke
opiossingen

beoordeling

IB

2

im materiele

3

Ouders hebben hogere verwachtingen
van

de CWS dan CWS biedt

1

voigordelijke opiossingen

Beter verwachtingsmanagement en transparantie omtrent wat CWS doet

hier is brede consensus over

niet als integraal

schadeposten meeneemt

A

1

Willen we opiossing 3 verder onderzoeken o b v
de resultaten van gepubliceerde CWS adviezen

schadeposten
integreren in IB

Er zijn hiervoor drie

Ouders ervaren de integrale
omdat die niet alie

•

Stemmen we in met ambtelijk advies om
opiossing 2 uit te werken

Im materieie schadeposten forfaitair toekennen op basis van
gestandaardiseerde bedragen die i s m CWS schade experts en ouders zijn
vastgesteld Dit biedt ouders transparantie en hierdoor kan CWS sneller
oordeien bijv bij scheiding of vervangende kinderopvang
Deze gestandaardiseerde schadeposten al bij de IB meenemen Hierbij toetst
UHT wel of schadepost aanwezig is maar niet of deze causaai verband houdt
met de KOT probiematiek anders niet uitvoerbaar

Wat is de bestuurlijke afweging over de mogelijke opiossingen

l2
Im materieie schadeposten forfaitair toekennen o b v
gestandaardiseerde bedragen
Ambtelijk advies opiossing 2 uitwerken

3

O Draagt bij aan versnelling omdat forfaitaire bedragen snelier zijn vast

© Biedt meer erkenning en maakt IB echt integraal
© Maakt capaciteit vrij bij CWS voor compiexe schrijnende gevalien

te steiien en uit te keren

© Biedt transparantie omdat gestandaardiseerde bedragen voor
iedereen vast staan en uitgeiegd kunnen worden

© Kan ieiden tot zowei over ais ondercompensatie omdat minder
maatwerk wordt geleverd

©

Vereist

re

work want niet in

Gestandaardiseerde schadeposten ai bij IB toetsen en toekennen

Verandert complexiteit
karakter van IB waarvoor speciaiistische
kennis nodig is
dooriooptijd van IB voor aile ouders toeneemt

©

Laat principe van onafhankeiijkheid ios

partij waar problemen zijn

BD toetst deel van de vervoigschade
Leidt mogelijk tot overcompensatie causaiiteit minder getoetst

ontstaan

lijn met compensatie tot op heden

©

verstrekt aan ouders

I© Doet afbreuk aan feit dat sommige ouders hun situatie exact wiilen
hebben uitgezocht

Verplaatst deel van werk van de CWS naar de IB
minder ouders doorgaan naar CWS

met onbekend of

I
Kans dat meer ouders zich melden

doorlooptijd negatief

positief dit verhoogt mogelijk de
7

00023

•

Toesiagen
Belastingdmst

aanbieden
•

O Bestuurlijke afweging | Ouders aanbieden om tot een
vaststellingsovereenkomst VSO te komen
Wat is het

probleem

Ouders ervaren te weinig

geiijkwaardigheid en regie in het
financiele herstelproces
De behandeling door CWS en beroep

Wat zijn de

mogelijke
opiossingen

bezwaar is een bottleneck in het
huidige financiele herstelproces

en

A
r

Willen we een VSO route

•

Zo ja^ willen we deze dan

klein

als pilot starten

Zo ja

aan

welke groep

ouders willen we dit dan in
eerste instantie aanbieden

We geven gedupeerden de optie een voorstel te doen voor een

compensatiebedrag incl werkelijke schade met hulp van een
onafhankelijke partij bijvoorbeeld een letselschade advocaat Het UHT
toetst dit voorstel aan de hand van een protocol Als gedupeerde en UHT
overeenstemming bereiken tekenen ze een vaststellingsovereenkomst na
een bedenktermijn
Hiermee ziet de gedupeerde af van de gang naar de
Commissie Werkelijke Schade bezwaar of beroep
Nb

Kan ook worden opgezet als pilot

om

verder te onderzoeken

Wat is de bestuurlijke afweging over de mogelijke opiossingen
Voordelen

Nadelen

o

Biedt ouders een mogelijkheid voor een gelijkwaardigere

o

afhandeling van financieel herstelproces
Is door veel ouders tijdens oudergesprekken genoemd als
voorkeursoptie

o
o

Voorkomt dat ouders naar de CWS en of in bezwaar en
beroep kunnen gaan waardoor knelpunt hier afneemt
Leidt mogelijk tot versnelling voor een deel van de ouders
wanneer men

snel tot overeenkomst komt

o Creeert kans op rechtsongelijkheid tussen gedupeerden
e Vraagt ouders om af te zien van hun rechtsmiddeien bezwaar
en

o

beroep

ligt mogelijk politiek en maatschappelijk gevoelig

Aanbieden twee processen waardoor ouders kunnen switchen

verhoogt complexiteit en doorlooptijd

o Vraagt om nieuwe vaardigheden van medewerkers van UHT
e Riskeert dat ouders onrealistisch hoge bedragen gaan vragen
onvermijdelijke teleurstelling die daaruit voIgt schaadt relatie
met overheid mogelijk verder

Bieden van geiijkwaardigheid en regie in het financiele
herstelproces wordt deels al aangeboden in het nieuwe proces
8

00023

Toesiagen
Bdostinadienst

Wat levert deze herijkte aanpak de ouder potentieel op

Sneller proces

Beter proces
Weging impact | Hoog

^

Toelichting | De opiossingen sluiten
aan bij de behoeften geidentificeerd in

Weging impact | Laag

3

proces in met meer en betrouwbare
contactmoment bieden versneld

Toelichting | Er is geen versnelde
financiele route toegevoegd Wei
bieden we versnelling voor sommigen
ouders prioriteit en sommigen een
versnelde afronding Daar staat

duidelijkheid en erkenning en blijven in
verbinding staan met de ouders

tegenover dat er ook extra moment
zijn toegevoegd aan t proces

Vervolg | Zorgen dat in uitwerking en
Uitvoeringstoetsen de positieve impact
op ouderbeleving behouden blijft

Vervolg | Versnelling in het financieel
helpen van alle ouder vereist
zorgvuldige opschaling al plan UHT

het ouderonderzoek We richten en

9

00023

Toesiagen
Belastingdmst

Bestuurlijke besluiten | Vervolgproces bestuurlijke besluitvorming

Aan de Kamer is toegezegd dat zij v66r het

Wat is de gewenste insteek van de Kamerbrief die

kerstreces wordt gelnformeerd over de
opbrengsten van de herijking en de

begin december verzonden wordt

opiossingsrichtingen waaraan gedacht kan worden
Omdat we veranderingen zorgvuldig willen

implementeren in samenhang met UHT gemeentes en
we dat doen terwijl de huidige uitvoering doorioopt is
het nodig om hier goede uitvoehngstoetsen op uit te
voeren inclusief een raming van de budgettaire
gevolgen voorafgaand aan de formele besluitvorming
in het Parlement inclusief over de gevolgen voor de
begroting
Voor dit pakket aan maatregelen hebben we een
eerste inschatting gemaakt van de haalbaarheid
maar

Akkoord met Tweede Kamer en bestuur VNG

i2j

definitieve goedkeuring te vragen na afronden

uitvoeringstoetsen

Akkoord om het besloten pakket aan

opiossingsrichtingen in te brengen voor verdere
bestuurlijke besluitvorming bij zowel VNG en Rijk

nog geen uitgewerkte uitvoehngstoetsen

10

00023

Toeslagen
BdastingiSenst

Bijiage toelichting opiossingen
waar we

niet voor kiezen
11

SB1023

Toesiagen
BeJastingdienst

Opiossingsrichtingen waar we niet voor kiezen

Veel meer opiossingsrichtingen gemventariseerd waar weinig consensus over was
Opiossingsrichting

Inkoop zorg
commerciele

partijen

S

Omschrijving

aanpak

Druk op wachtlijsten wordt niet verder
opgehoogd
Gedupeerden ontvangen sneller
nodige hulp

Uberhaupt geen opschaling
arbeidsmarkttekort

We vervangen niet forfaitaire delen van

Draagt bij aan een versnelling omdat
forfaitaire bedragen snelier zijn vast

Creeert grote kans op over en onder compensatie Dit
omdat de breed beschikbare datapunten voor UHT
o a terug vorderingsdata geen goede indicatie bieden
voor of een terugvordering onterecht was
Doet afbreuk aan versneide duideiijkheid erkenning of
rehabiiitatie
Vereist aanpassingen in wetgeving dit kost tijd en
vereist vervolgens ’re work

behandeiing door een forfaitaire aanpak
Dit kan bijvoorbeeld door per jaar dat
nihil is gesteld en de hoogte van de
terugvorderingen forfaitaire staffeis uit te

te steilen en uit te keren

keren

We fadiiteren ais overheid een
Massaschade

aanpak

additioneel proces voor massaschade
een hiertoe op te
richten stichting namens de aangesioten

gedupeerden in onderhandeling gaat met
de staat over de afwikkeiing van

Draagt voor sommigen gedupeerden
bij aan een betere ouderbeieving
omdat gedupeerden het gevoei
hebben onderdeei te zijn van een
coiiectief ipv dat ze er aiieen voor

Ambtelijk

Belangrijkste nadelen

Gemeenten contracteren commerciele
partijen om de ruimhartigheid van het
herstelbeleid te organiseren zonder
extra druk op huidige werklast voor
bestaande zorg

de financieie compensatie in de integraie

Meer forfaitaire

Belangrijkste voordelen

Niet uitlegbaar naar

advies

mogelijk i v m

reguliere wachtenden

Draagt niet of beperkt bij aan versneiiing want
impiementatie kost minimaal 2 2 5 jaar
Doet afbreuk aan versneide duideiijkheid erkenning of
rehabiiitatie Beiangrijke behoeften die naar voren

•

Niet akkoord

•

Niet akkoord

komen in het ouderonderzoek

staan

financieei herstei

Hogere
forfaitaire

bedragen

We keren

hogere forfaitaire bedragen uit
gedupeerde ouders bijvoorbeeid €80
per dag gedupeerd € 29 200 per jaar in
iijn met burgers die onterecht in de
gevangenis hebben gezeten
aan

Komt tegemoet aan een wens van
sommige gedupeerden om hun
emotioneie schade ruimhartiger te

compenseren

Lijkt onrechtvaardig omdat de huidige bedragen
zorgvuidig zijn samengesteid met oog op het geiijk
behandeien van geiijke gevaiien in de geheie
samenleving
Vereist re work want niet in iijn met compensatie tot
op heden verstrekt aan gedupeerden
12

00023

Toeslagen
BdastingiSenst

Bijiage eerste schets
gestroomlijnd en oudergericht
herstelproces
I

13

SB1023

Concept

werk in uitvoering
c

Toesiagen
Belastingdmst

Eerste schets van gestroomlijnd en oudergehcht herstelproces

Aanmelding

CWS

Integrals beoordeling

Eerste toets

m

contact met

hulpinst

’

SWBMk

Nazorg

\

n
overleg

toekomstig

CWS

^

contact

^

U

c
ra
c
i
a
Plan van

3
£

Intake

U
XJ
0

Aanpak
opstellen

MiUp

JIfionden

t

£

AFRONDING

AFRONDING
FINANCIEEL
HERSTEL
AFRONDING
UITSTROOM
GEEN 30K

A

GEEN RECHT
Niet

gedupeerd

A
A

GEEN RECHT
Niet gedupee ri}

A

FINANCIEEL
HERSTEL

HERSTEL

A

FINANCIEEL HERSTEL
GEEN 30K

FINANCIEEL

WEL 30K

6

Financieel herstel

afgerond

A

WEL 30K

IB

CWS

Financieel ftersfe

afgerond

WEL 30K Financieel
herstel afgerond

WEL 30K Financieel
herstel afgemnd

14

00023

Toeslagen
Belastingdiemt

00023

w

Ministerie van Finanden

Directie Strategle
TER BESLISSING

Recht en

Beleid

Aan

de staatssecretaris van Finanden

Toeslagen en Dou^

it
Persoonsgegevens

nota

Datum

Nazending openbaarmaking stukken omtrent kamerbrief
Uitkomsten Herijking

L december 2021
Notanummer

2021 0000248597

C
Aanteiding
Op 3 december wordt de Kamerbrief uitkomsten Herijking verzonden Dit is een
beleidsvormende kamerbrief waardoor de onderliggende stukken ook openbaar
moeten worden gemaakt Gelet op alle drukte is het niet mogelijk gebleken om
deze stukken tegelijk mee te zenden met de Kamerbrief en is een nazending

nodig

Beslispunten
Gaat u akkoord met het nazenden van de stukken die horen de kamerbrief

Uitkomsten Herijking die op 3 december 2021 gepland staat

luicfitcrtu

Kern
De Kamerbrief is beieidsvormend en valt dus onder categorie B

waarvoor

de onderliggende stukken in het kader van actieve openbaarmaking

openbaar moeten worden gemaakt

C

Wegens het hoge tempo en intensieve inzet die de Herijkingsoperatie
heeft gekost is het dossier voor openbaarmaking momenteel nog

\jcfzeiy^dle

^

onvolledig
Er is afgelopen maanden prioritering gegeven aan het vormen van de

inhoud en het tijdig opieveren van de resultaten van de Herijking

Mede

hierdoor hebben we nog niet met de gepaste zorgvuldigheid bekeken
welke stukken onderdeel zijn van de actieve openbaarmaking

Wij zijn voornemens de stukken voor het commissiedebat op 16 december
naar de

Kamer te verzenden

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing

W I

dsJcsoSo

Pagina 1 van 1

00024

m

Ministerie van Financien

Directie strategie recht
en

TERINFORMATIE

beleid

Aan

de staatssecretaris van Financier

Toesiagen en Douane
Persoonsgegevens

nota

Datum

Opiegger Verkenning WCAM

13 december 2021
Notanummer

2021 0000256966

Aanleiding
In het kader van de herijking heefti

Persoonsgegevens

Persoonsgegevens

|^^an advocatenkantoor

]in opdracht van het Fierijkingsteam een verkenning op

hoofdiijnen uitgevoerd van de mogelijkheden om het financieei herstei van
gedupeerde ouders af te wikkeien via een coiiectieve schikking o b v de Wet
Collectieve afwikkeling massaschade WCAM fFersoonsgegevenfe gerenommeerd
advocaat op dit gebied en zeif betrokken geweest bij verscheidene WCAM
procedures In het contact nrietqersoonsgegeven|ts J V nauw betrokken geweest
Minister Dekker heeft het tussentijdse rapport vaiff^rsoonsgegeverleok ontvangen
We deien de bevindingen varffersoonsgegeven^er kennisname met u

Deze

hebben de basis gevormd voor de voorbereiding van de bestuurlijke

bevindingen
overleggen op dit punt en de passages over de WCAM die in de Kamerbrief over
de Herijking zijn opgenomen
Samenvatting
•

Fiet onderzoek zet heider de inmiddeis bekende kenmerken van het traject
de WCAM biedt in de regei een effectieve manier voor afhandeiing

uiteen

massaschade

finaiiteit
•

gebaseerd op consensus regie bij beide partijen
en toetsing door een rechter

bereiken van

closer

De geschatte tijdsiijnen o b v

andere WCAM zaken

iaatste bullet voor parallen met deze zaak

waaronder DSB

zie

tonen dat naar schatting minimaal

2 2 5 jaar nodig is aivorens een eventuele schikking kan worden uitgevoerd

Oprichten van een representatieve stichting 3 maanden
Onderhandeiingen 9 15 maanden
o
Goedkeuring toetsing schikking door rechter 12 18 maanden
Gedurende de trajecten van onderhandeiingen en toetsing door rechter kan
de huidige bestuursrechtelijke hersteloperatie doorgang vinden ook is het
mogeiijk om ai voor de goedkeuring van de schikking door de rechter over te
gaan tot deei uitbetaiingen cf DSB zaak uit hoofde van een akkoord op
hoofdiijnen
De schikking is primair gericht op financieei herstei maar kan ook niet
financiele componenten t b v emotioneel herstei bevatten bijvoorbeeld
monument voor ouders of opdracht aan de Staat voor verbeteren van
dienstverlening
Voor complexe schrijnende gevallen van schade blijft een aparte Commissie
noodzakelijk mogelijk cf DSB zaak
o

o

•

•

•

Pagina 1 van 3

00025

•

Tot slot is een hybride vorm

mogelijkj waarin alleen gevoigschade en niet
wordt ondervangen
Een eventuele WCAM procedure i h k v de KOT problematiek lijkt een aantal
raakviakken te hebben met de eerdere DSB WCAM procedure Daarom is
inspiratie geput uit de ervaringen van de DSB procedure De belangrijkste
punten uit de DSB procedure worden hieronder geschetst
o
De DSB zaak was
net als de KOT hersteloperatie
complex

toets op gedupeerdheid onterechte terugvorderingen
•

o a vanwege de grote aantallen individuele dossiers waarin een
tal van individuele aspecten een rol speelden en ging gepaard
met veel maatschappelijke beroering
o

De onderhandelingen in de DSB zaak hebben in totaai ~12

maanden geduurd en waren zeer strak georganiseerd
onderhandeiing sessies iedere twee weken
o

met

In de DSB zaak moesten de curatoren onderhandelen met 4

iater

3

o

o

belangenorganisaties ook in de KOT hersteloperatie is het
denkbaar dat meerdere belangenorganisaties in beeld komen
Bijzonder aan de DSB zaak was dat de compensatieregeling al
voor toetsing door de rechter werd uitgerold toen akkoord op
hoofdlijnen eenmaal was bereikt
De DSB zaak kende ook schrijnende gevallen waarbij de

overeengekomen regeling onvoldoende recht deed In de DSB
WCAM schikking is daarom gekozen voor de instelling van een
Commissie die verzoeken om een afwijkende regeling op grond van

specifieke omstandigheden in behandeling nam
Appreciatie vanuit MinFin
De externe analyse varf^ersoonsgegeverjjs gedegen en inzichtelijk en geeft geen
ander fundamenteel beeld van de WCAM dan eerder is gedeeld De WCAM biedt
geen panacee voor de hersteloperatie Het betreft een nieuw financieel herstel
traject parallel aan de huidige hersteloperatie waarbij niet alle knelpunten
worden geadresseerd
Voordelen voor ouders en uitvoering
•

•

•

•

t

De op te richten stichting onderhandelt namens de ouders en de stichting is
verantwoordelijk voor het creeren van draagviak hierdoor krijgen ouders
minder het gevoel alleen te staan Groepen ouders kunnen zich in parallel
in andere stichtingen verenigen en zich op het moment van toetsing bij de
rechter voegen bij de schikking Eventuele aanvullende eisen voorwaarden
worden ook door de rechter getoetst en vergroten het draagviak
Een onafhankelijke partij namelijk het Hof Amsterdam toetst de schikking
onder meer op uitvoerbaarheid redelijkheid en representativiteit van de
stichting alvorens de schikking algemeen verbindend te verklaren deze
toetsing door een onafhankelijke partij kan ook bijdragen aan draagviak
Ouders maken zelf de beslissing of ze zich aan de schikking wlllen binden
Na de uitspraak van het hof bestaat er een periode voor opt out
mogelijkheid
Na bindend verklaring van de schikking bestaat transparantie over wat
ouders kunnen verwachten te ontvangen met een schikking voor alle
aangesloten ouders wordt iedereen gelijk behandeld en wordt willekeur
voorkomen De inschatting is tevens dat de uitvoering van vastgestelde
schadebedragen snel kan gebeuren
De schikking leidt tot finaliteit er is closure voor ouders en overheid want
geen mogelijkheden tot bezwaar beroep

Pagina 2 van 3

00025

•

Aanvullende herstelregelingen

kind

ex

partners overige toeslagen zijn

vermoedelijk inpasbaar in de schikking
•

Gedupeerden kunnen zich ten aiie tijden groeperen in een coiiectief om
schadevergoedingen te claimen via de WAMCA Door het initieren van een
WCAM procedure houdt de overheid enige controle over de
gesprekspartners en daarmee meer zekerheid op voortvarende
onderhandelingen

Nadeten voor ouders en uitvoering
•

•

•

•

•

•

•

•

De WCAM biedt geen opiossing voor korte termijn problemen zoais
overschrijding van wetteiijke termijnen en het bieden van een concreet
vooruitzicht van termijnen waarbinnen ouders gehoipen zijn Dit is wei het
streven na uitkomsten van de herijking
De doorlooptijden zijn iang en vermoedelijk voor veel gedupeerden niet
acceptabei Paraiiei zai dus gestart moeten worden met bijvoorbeeid de
aanvuliende hersteiregelingen Dit verlaagt dus in ieder gevai voor de korte
termijn niet de druk op de uitvoering Daarbij dient wei te worden
opgemerkt dat een voiledige vergelijking op sneiheid t o v het huidige proces
inclusief uitkomsten herijking niet mogeiijk is geweest omdat
o
De tijdsiijnen siechts grof hoog over zijn ingeschat
o
Precieze uitkomsten herijking op sneiheid thans worden
onderzocht in een uitvoeringstoets en
o
Het draagviak pas duidelijk zai zijn tijdens na de
onderhandelingen en rechterlijke toets
Hoewel gedurende de onderhandelingen en het beoordelingstraject bij het Hof
de bestuursrechtelijke hersteloperatie weliswaar doorgang kan vinden kan de
samenloop en de verhouding tussen beide trajecten aanleiding geven voor
mogeiijk serieuze complicaties
Hoe de uitkomsten van de schikking zich financieel zullen verhouden tot het
huidige proces is onzeker Er dient rekening mee te worden gehouden dat de
uiteindelijke schikking niet alle de bestaande herstelregelingen aanhoudt
Daardoor bestaat het risico dat het WCAM traject substantieel andere
uitkomsten krijgt dan het huidige hersteltraject
De schikking is vermoedelijk niet verenigbaar met een integrale beoordeling
zoais die nu wordt toegepast want dit is complex en arbeidsintensief ouders
krijgen daardoor geen precies beeld van wat op individueel niveau is
misgegaan terwiji sommige ouders daar wei behoefte aan hebben
De WCAM biedt geen antwoord op de behoefte aan emotionele

begeleiding en ondersteuning terwiji uit de herijking voIgt dat hier een
sterke behoefte van ouders ligt
Een dergelijk nieuw traject zai zeker in het begin veel uitleg vergen en tot
veel vragen en onzekerheden bij ouders en uitvoering leiden Dit is niet
bevorderlijk voor het lopende herstelproces en kost extra aandacht naast alle
noodzakelijke korte termijnverbeteringen
De hybride vorm waarin siechts gevoigschade wordt vormgegeven in een
schikking levert vermoedelijk te weinig op In het kader van de herijking
worden vergelijkbare mogelijkheden onderzocht om het proces van
gevoigschade te optimaliseren en te versnellen Voor het huidige proces geldt
meer rechtszekerheid voor de

ouder vanwege bezwaar

en

beroepsmogelijkheden

Pagina 3 van 3

00025

m

Ministerie van Financien

Strategic
TER INFORMATIE

Recht en

Beleid

Aan

de staatssecretaris van Financier

Toesiagen en Douane

Persoonsgegevens

nota

Kengetailen terugvorderingsdata
Datum
13 december 2021
Notanummer

2021 0000256967

Aanleiding
De Staatssecretaris van Financien
Toesiagen en Douane heeft in het kader van de
herijking van de hersteloperatie het herijkingsteam verzocht om enkeie kengetailen
en inzichten met betrekking tot de terugvorderings en compensatiebedragen van
mogelijk gedupeerden In deze nota delen we deze kentallen en inzichten

Context
De inzichten zijn een resuitaat van een anaiyse op basis van cijfers met de
peiidatum 17 September 2021 De cijfers zijn opgesteid en gevaiideerd door de UFiT
pod data Op deze peiidatum hadden ruim 46 000 burgers zich aangemeld en had
UFIT de integrale beoordeling voor meer dan 3 300 burgers afgerond De omvang
van de populatie met peiidatum 17 September komengoed overeen met de
aantallen genoemd in de UHT definitief Statusrapportage t b v SCT Week 37 met
ais peiidatum 16 September In deze anaiyse teiien we aileen terugvorderingen mee
vanaf het 1® jaar dat terugvorderingen boven de 1500 euro uitkwamen
Kern

Er zijn drie inzichten uit de data

1

anaiyse

De mediane terugvordering van de gedupeerden op de peiidatum is tussen

de €18 000 €19 000

Dit is de

terugvordering van de gemelde burgers

UFIT in de eerste toets heeft vastgesteld dat ze gedupeerd

zijn
bedrag wijkt niet af van het mediane terugvorderingsbedrag dat ten
grondsiag lagen aan de ontwikkeiing van de Catshuisregeiing
Flet forfaitaire bedrag van €30 000 iijkt nog steeds een juist bedrag ais het
doei blijft om circa voor de helft van de gedupeerde voldoende financieel
herstel te bieden via de Catshuisregeiing Dit omdat ruim de heift van de
gedupeerden die de integrale beoordeling hebben doorlopen niet meer dan
waarvan

Dit

2

€30 000 aan financieel herstel hebben ontvangen
3

terugvorderingsbedrag Iijkt geen betrouwbare indicator voor
daadwerkelijke compensatie Zo kregen gedupeerden met een totale
van de gevallen een
terugvordering van minder dan €10 000 in bijna 10
compensatie van meer dan €30 000 na de integrale beoordeling Dit is
belangrijke input voor UHT voor het uitwerken van de optie voor vrijwillig
Het

versneld afronden
hebben

op

van

financieel herstel

minder dan €30 000

voor

ouders die evident recht

Het versneld

afronden zal

altijd op
Pagina 1 van 2

00026

vrijwillige basis gebeuren via een gesprek na de eerste toets In de
van
dit
kan
UHT
o a
het
totale
voorbereiding
gesprek
meenemen
als
indicator
of
een
versnelde
terugvorderingsbedrag
afronding
verstandig iijkt voor de ouder
Toelichting
Ten aanzien van inzicht 1

zien we dat het mediane teruggevorderde bedrag circa
bedraagt voor de ruim 20 000 vastgestelde gedupeerden op
peildatum 17 September Dit betreft dus ouders waarvan UHT in de eerste toetst
heeft vastgesteld dat ze gedupeerd zijn Voor de geheie popuiatie van gemelde
burgers is het mediane terugvorderingsbedrag iager nameiijk €12 000 13 000 Dit
valt te verklaren omdat de totale popuiatie ook burgers bevat zonder
terugvorderingen In de berekening van de geheie popuiatie namen we 42 000
gemelde burgers mee Voor ~4000 gemelde burgers is het terugvorderingsbedrag
bij ons onbekend die hebben we daarom niet kunnen meenemen in de berekening

€18 000 €19 000

Ten aanzien van inzicht 2
waarvoor de

dan €30 000

stellen we vast dat circa 45

van de gedupeerden
compensatie ontvangt van meer
van de gedupeerden de compensatie na

integrale beoordeling is afgerond
en

dat voor ongeveer 55

een

de integrale beoordeling €30 000 blijft
Ten aanzien van aanzien inzicht 3

baseren we onze conclusie op de relatie tussen
de hoogte van het terugvorderingsbedrag en de hoogte van de compensatie na de

integrale beoordeling die is in deze analyse als voIgt
Van de gedupeerden met een totale terugvordering lager dan €10 000 krijgt
een compensatie van meer dan €30 000
ongeveer 8
•
Van de gedupeerden met een totale terugvordering tussen de €10 000 en
€30 000 krijgt ongeveer 50
een compensatie van meer dan €30 000
•

hebben eerste ideeen die het grote verschil tussen terugvorderingen en
compensatie kunnen verklaren maar die moeten we nader onderzoeken als we dit
verschil goed willen snappen We stellen voor dit verder uit te zoeken
We

Pagina 2 van 2

00026

K
Managementsamenvatting^
Consensus reeie bii partiien

WCAM

De WCAM is een effectieve en efficiente methode om massaclaims af te
wikkelen De WCAM route is gebaseerd op consensus tussen de Staat en
of meerdere beiangenorganisaties van gedupeerde ouders over coi

een

iectieve afdoening van de Toeslagenaffaire De vraag naar eventueie ci

vieirechteiijke aansprakelijkheid van de Staat kan daarbij in het midden

blijven

Partijen hebben zeif de regie

•

De Staat is vrij in de wijze waarop hij zich

in de onderhandeiingsfase organiseert

Bij de onderhandeiingen over de WCAM overeenkomst kan aansluiting

•

worden gezocht bij de compensaties uit de bestaande hersteiregeiingen
De € 30 000 regeiing kan hierin worden meegenomen en zo nodig verre

kend
Met een WCAM schikking wordt finaiiteit bereikt De gedupeerde ouders

•

weten wear zij aan toe zijn en geven na ontvangst van de overeengeko
men

De

•

compensatie de Staat finaie kwijting
Oreanisatie en financiering stichtine

WCAM

goede governance en voidoende representativiteit van de stich

ting en

waarmee de Staat onderhandelt

adequate beiangenbehartiging
WCAM route voorop

van

zijn van essentieei beiang

De

de gedupeerde ouders staat bij de

De stichting en

moet en

voidoen aan de Ciaim

Code 2019
Het is cruciaal dat de functionarissen van de stichting en onafhankeiijk
van eikaar kunnen

opereren en geheei onafhankeiijk zijn van de Staat

De Staat moet de deugdeiijke financiering van de stichting en waarbor

•

gen in een WCAM traject
In geval concurrerende beiangenorganisaties die niet aan de onderhan
delingstafei zitten zich in de media en politick roeren is mogelijk deze

aisnog aan de onderhandelingstafel uit te nodig om te voorkomen dat de
onderhandeiingen over een WCAM schikking onder druk komen te staan
In andere WCAM zaken zoals de DSB zaak vonden de onderhandeiingen

daarom plaats met meerdere representatieve beiangenorganisaties
WCAM

Toetsrechter

De WCAM veronderstelt een zekere mate van

•

van schade van

gedupeerden

gemeenschappelijkheid

en een zekere mate van abstractie van spe

cifieke individuele omstandigheden Voor gedupeerde ouders met speci
fieke

niet veralgemeniseerbare

individuele schrijnende omstandighe-

den moeten maatwerk oplossingen worden gezocht Dat kan ook in het
kader van de WCAM Commissie Bijzondere gevallen

^

Deze manageinentsamenvatting is onderdeel van de conceptnotitie LVDK van 18 november

2021

SI
00

1

00027

K
•

De WCAM overeenkomst wordt op

redelijkheid door het Gerechtshof

Amsterdam getoetst De WCAM overeenkomst dient evenwichtig te zijn
en te voorzien in een
van

redelijke compensatie die recht doet aan de ernst

de schade en emotioneie gevoigen van de Toesiagenaffaire De ge

dupeerde ouders moeten aan de hand van overzichteiijke indeiingscrite
ria eenvoudig kunnen vaststeilen onder weike schadecategorieen zij vai
ien

Zij moeten reiatief eenvoudig aan de hand van een beperkt aantai

documenten

bewijsstukken aanspraak kunnen maken

op de WCAM

schikking
WCAM
•

Prognose dooriooptiid

De dooriooptijd van onderhandeiingen over een WCAM overeenkomst

zai afhankeiijk van een aantai factoren circa 9 15 maanden bedragen
•

De dooriooptijd van een eventuele WCAM procedure zai afhankeiijk van
een

WCAM
•

aantai factoren 12 18 maanden beslaan

Samenloop bestuursrechteliik traiect Hvbride aanpak

De WCAM route kan parallel aan de huidige bestuursrechtelijke afhande

ling van de claims van gedupeerde ouders worden gestart zonder die af

wikkeling te vertragen
•

Of de WCAM een goed of beter alternatief voor de gedupeerde ouders
vormt is mede afhankeiijk van de

inschatting van de beheersbaarheid

complexiteit en te verwachten dooriooptijd van de huidige bestuursrech-

telijke afhandeling van de individuele dossiers
•

Verkenning van de WCAM route kan eveneens van belang zijn in verband
met de mogelijkheid dat belangenorganisaties van gedupeerde ouders in

de toekomst een collectieve civiele actie tegen de Staat starten op grond
van de
•

WAMCAofop basis van gebundelde individuele claims

Denkbaar is dat een deel van de claims van gedupeerde ouders bestuurs

rechtelijk wordt afgewikkeld terwiji een ander deel privaatrechtelijk via

^

de WCAM route wordt afgewikkeld

SI
00

2

00027

K
UITSLUITEND VOOR DISCUSSIEDOELEIIMDEN

CONCEPT NOTITIE

Ministerie van Financien

Aan

Persoonsgegevens

Van
Datum

18 november2021

Bet reft

Verkenning op hoofdlijnen van mogelijke afdoening schade
claims Toeslagenaffaire via collectieve WCAM schikking

Het Ministerie van Financien

de Staat

heeft ons verzocht een verkenning

op hoofdlijnen uit te voeren van de mogelijkheden de schadeclaims van ge

dupeerde ouders in de Toeslagenaffaire af te wikkelen via een collectieve
overeenkomst op basis

van

de Wet collectieve

afwikkeling massaschade

WCAM ^

Na een korte schets van de huidige hersteloperatie

I

en van

cedure II komen de volgende onderwerpen aan bod

•

de WCAM pro-

lll VII

Hoe ziet de voorberelding en organisatie van een WCAM procedure er

op hoofdlijnen uit

K

•

o

Voorbereiding WCAM procedure

o

Representativiteit en governance belangenorganisatie

o

Organisatie Staat

o

Financiering

Wat zijn de geschatte doorlooptijd onderhandelingsfase en WCAM pro-

cedure

Uit welke elementen bestaat een WCAM overeenkomst
o

Definitie gedupeerde welke gedupeerde personen vallen onder be

reik WCAM overeenkomst
o

•

Indeling verschillende schade categorieen

o

Mogelijke knelpunten tijdens onderhandelingen

o

Afdoening schrijnende gevallen

o

Geschillen over de uitvoering van de schikking

Samenloop privaatrechtelijke afdoening met bestaande bestuursrech
telijke afdoening
ro

3
tn

iSfb 2005 380

SI
00

1

00027

K
Verwevenheid

o

van

doorlopend

huidig

bestuursrechtelijk proces

met eventueel privaatrechtelijke route

Bevorderen van deelname van zoveel mogelijk gedupeerde ouders

o

in de WCAM procedure

Hybride aanpak ]

Mogelijkheid van gesplitste afhandeling

•

o

Mogelijk onderscheid tussen personen met bijzondere

schrijnende

omstandigheden

groepen

bestuursrechtelijke afdoening

en

personen met meer vergelijkbare omstandigheden

van

privaatrechte-

lijke afdoening
Mogelijkheid bepaalde scherp omiijnde schadecategorieen af te

o

splitsen van bestuursrechtelijk proces en via WCAM schikking

af te

doen

In degesprekken metdeStaat kwamaan deordedatde verkenning eveneens
van

belang kan zijn als voorbereiding op eventuele eenzijdige

civielrechte

lijke juridische acties van belangenorganisaties van gedupeerde ouders en

mogelijke andere gedupeerde groepen van
I

personen

HersteioperatieToeslagenaffaire

De Staat heeft naar aanleiding van de Toeslagenaffaire diverse herstelrege

lingen ingevoerd waaronder de Compensatieregeling van 28 augustus 2020^
en

de 30 000 Euro regeling van 2 juni 2021

^

Een aantal andere regelingen

wordt nog voorbereid Elk verzoek op basis van deze herstelregelingen en diverse

andere

deel herstelregelingen leidt tot een afzonderlijke beschikking

met de mogelijkheid van bezwaar en beroep in twee instanties

N

Tot de datum van deze verkenning hebben zich circa [49 000] personen aan

gemeld als gedupeerde ouder en een verzoek ingediend tot compensatie
II

Introductle WCAM

De WCAM biedt de mogelijkheid gevallen van massaschade

genaffaire met tienduizenden gedupeerde personen

zoals de Toesla-

civielrechtelijkafte wik

kelenop basis van een collectieve overeenkomst tussen een partij
de Staat

en een

belangen van een groep gedupeerden
De WCAM overeenkomst hierna ook

partijen

samen

in ditgeval

of meer stichtingen of verenigingen die opkomen voor de

ter

in dit geval de gedupeerde ouders
WCAM schikking

verbindendverklaring

aan

kan op verzoek van

het Gerechtshof Amsterdam

worden voorgelegd In geval van verbindendverklaring zijn alle gedupeerden

2

Besluit v an 28 augiistus 2020

Besluit van 2 juni 2021
■

nr

nr

2020 157030 en art 49b Awir

2021 103578

3
tn

[Bron ]

SI
00

2

00027