Monitor Experimentenwet BIZ
Jaarrapportage 2011

Holmer Doornbos
Pascal Kreijen
29 maart 2012

39221

Monitor Experimentenwet BIZ
Jaarrapportage 2011
Inhoud

Pagina

1. Inleiding

1

1.1 Achtergrond
1.2 Opzet monitor
1.3 Leeswijzer

1
1
3

2. Algemeen overzicht

4

2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6

Inleiding
Geografie en locatiekenmerken van initiatieven
Fase waarin de initiatieven zich bevinden
De initiatiefnemers van een BIZ
Argumenten voor het instellen van een BIZ
Doelstelling en activiteiten

3. Proces en samenwerking
3.1
3.2
3.3
3.4

Inleiding
Vertrouwen tussen gemeente en initiatiefnemers
Totstandkoming van een BIZ – van informeel overleg tot formalisering
Uitvoeringsfase

4. Kosten en baten
4.1 Oordeel over de tijdsinvestering
4.2 Algemeen oordeel

5. Samenvatting
Bijlage I

Gesprekspartners

Bijlage II Overzicht BIZ initiatieven 2011
Bijlage III Resultaten BIZ draagvlakmetingen

39221

4
5
6
7
8
11

13
13
13
15
25

33
33
34

37

1. Inleiding

1.1 Achtergrond
De kwaliteit en veiligheid van een bedrijfsomgeving zijn zowel voor ondernemers als gemeenten van
groot belang. Om de kwaliteit en veiligheid te verbeteren, investeren zowel gemeenten als bedrijven
in deze omgeving. Bedrijven investeren in de omgeving om de aantrekkelijkheid van hun bedrijf voor
klanten te verhogen. Ook voor de lokale overheid is een leefbare bedrijfsomgeving van belang. De
bedrijfsomgeving heeft invloed op de leefbaarheid van het omliggende gebied; burgers willen een
veilige en leefbare omgeving om in te werken, te wonen en te winkelen.
Met het introduceren van de Bedrijveninvesteringszones (BIZ) wil het ministerie van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), samen met VNO-NCW, MKB-Nederland en de VNG,
investeringen door ondernemers in bedrijvenlocaties faciliteren om zodoende de kwaliteit ervan te
verbeteren. Dit moet resulteren in schonere, veiligere en aantrekkelijkere bedrijvenlocaties.
Het ministerie van EL&I heeft hiertoe in overleg met het georganiseerde bedrijfsleven, de VNG en
het ministerie van Binnenlandse Zaken een tijdelijke wet geformuleerd: de Experimentenwet BIZ,
die per 1 mei 2009 in werking is getreden. De wet heeft een tijdelijke duur en vervalt met ingang van
1 juli 2015. Er is geen beperking in het aantal experimenten, wel een beperking in de tijd:
experimenten dienen binnen twee jaar na inwerkingtreding van de wet van start te gaan, dus vóór 1
mei 2011 (dat wil zeggen: de heffingsverordeningen moeten binnen die twee jaar gereed zijn).
Begin 2010 is deze periode verlengd tot 1 januari 2012.
Over de periode 2009 – 2011 zullen de BIZ initiatieven gemonitord worden. In 2012 zal de
Experimentenwet geëvalueerd worden. Dan zal bekeken worden of, en zo ja hoe, een definitieve
wet wordt ingesteld. De monitor is erop gericht om gedurende drie jaar te kijken wat er ‘groeit en
bloeit’ aan experimenten, waarbij de Tweede Kamer eens per jaar wordt geïnformeerd over de
voortgang van de experimenten. Bovendien levert deze monitor informatie voor de evaluatie in
2012.
Deze rapportage bevat de monitor van het derde jaar waarin de Experimentenwet BIZ in werking is
en beschrijft de initiatieven die vanaf de invoering van de Wet tot aan 15 maart 2012 zijn ontstaan.
1.2 Opzet monitor
Proces en fasering
BIZ is een instrument voor en door ondernemers dat het voor hen makkelijker maakt om
gezamenlijk te investeren in een aantrekkelijke en veilige bedrijfsomgeving, waarbij alle
ondernemers in de BI-zone meebetalen en heldere afspraken worden gemaakt met de gemeente.
Wanneer een (bij Wet omschreven) meerderheid van de ondernemers voor is, kan de gemeente
een heffing opleggen aan alle ondernemers in het gebied. De opbrengst vloeit vervolgens terug
naar de vereniging of stichting van ondernemers van de zone, om de door hen gewenste activiteiten
uit te voeren.

1
39221

Wij hanteren voor het monitoren van de ‘geboorte’ en het ‘leven, opbloeien of afsterven’ van een
BIZ, de onderstaande fasering (tabel 1). Deze is gebaseerd op de Memorie van Toelichting (MvT)
en is, in overleg met het ministerie van EL&I, in zoverre aangepast dat er nu drie globale,
volgtijdelijke fasen te onderscheiden zijn. Wij hebben de formele fase opgesplitst in een
formaliseringsfase en een uitvoeringsfase. De formaliseringsfase bevat de activiteiten die het
BIZ initiatief een formeel karakter geven1. Het uitvoeren van de doelstellingen en activiteiten van de
BIZ noemen wij de uitvoeringsfase. Binnen de fasen onderscheiden wij verschillende activiteiten.
Deze hoeven temporeel niet in de gegeven volgorde te lopen en kunnen in de praktijk ook parallel
lopen.
Fase

Activiteiten

Informele/overlegfase

Initiatief
Draagvlaklobby onder ondernemers
Afstemming met gemeente
Planvorming

Formaliseringsfase

Oprichting organisatie (stichting, vereniging)
Tekenen uitvoeringsovereenkomst
Vaststellen verordening
Draagvlakmeting en instelling (of niet)

Uitvoeringsfase

Uitvoering van activiteiten
Jaarlijkse verantwoording

Tabel 1 Fasering

Onderzoeksaanpak
Het opzetten en uitvoeren van deze monitor doet Berenschot in opdracht van het ministerie van
EL&I. Tijdens de voorbereiding en uitvoering van de monitoring vindt afstemming plaats met een
begeleidingscommissie welke bestaat uit vertegenwoordigers van het ministerie van EL&I, de VNG,
VNO-NCW, MKB-Nederland en de verenigde Kamers van Koophandel.
Voor de monitoring hanteren wij een dieptespoor en een breedtespoor. Met het breedtespoor
verwerven wij algemene informatie over de BIZ experimenten. In het dieptespoor worden de
resultaten uit het breedtespoor verder ingekleurd en verrijkt.
Voor het breedtespoor worden alle experimenten die bekend zijn onderzocht, ongeacht welke fase
zij zich bevinden. Het breedtespoor wordt uitgevoerd door middel van een combinatie van
dossieronderzoek en jaarlijkse online enquêtes onder ondernemers (ondernemers die in het
BIZ bestuur zitting hebben en/of ondernemers die initiatiefnemer zijn) en betrokken
gemeenteambtenaren.
Binnen het dieptespoor wordt een aantal experimenten uit het breedtespoor van dichtbij gevolgd.
Om een goed en meer kwalitatief beeld te krijgen van het proces van uitvoering worden de
1

De oprichting van een vereniging of stichting voor de BIZ hebben wij aan de formaliseringsfase toegevoegd,

deze stond in de MvT bij de informele overlegfase.

2
39221

personen die betrokken zijn bij de uitvoering van deze experimenten, geïnterviewd. In principe
worden de experimenten in het dieptespoor drie jaar lang gevolgd.
Nieuwe initiatieven
Om nieuwe initiatieven zo snel mogelijk in beeld te hebben, worden partijen die betrokken zijn bij de
begeleiding van experimenten (CLOK, NVBO en Platform Binnenstadsmanagement en regionale
contactpersonen van KvK, MKB-Nederland, VNO-NCW en VNG) gevraagd om de hen bekende
initiatieven door te geven. Daarnaast is het mogelijk om via de website, die VNG, EL&I, MKBNederland en VNO-NCW gezamenlijk hebben opgezet, initiatieven aan te melden. Verder is de
berichtgeving in de lokale media gevolgd om nieuwe initiatieven en ontwikkelingen binnen
bestaande initiatieven in beeld te krijgen. Hierbij zijn betrokkenen benaderd ter verificatie en
onderbouwing. Ook de afstemming en samenwerking met Joost Menger van Stad en Economie is
hierbij relevant geweest.
1.3 Leeswijzer
Deze rapportage is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 gaan we in op het algemeen beeld van de
initiatieven die per 15 maart 2012 in beeld zijn, waarbij we onder meer ingaan op de algemene
kenmerken, doelen en activiteiten. In hoofdstuk 3 gaan we in op het proces om tot een BIZ te
komen en de samenwerking tussen gemeenten en ondernemers daarin. In hoofdstuk 4 gaan we in
op kosten en baten voor zover die in dit stadium bepaald kunnen worden. Ten slotte geven we in
hoofdstuk 5 een korte samenvatting van het beeld tot dusver.

3
39221

2. Algemeen overzicht

2.1 Inleiding
De stand van zaken van de initiatieven is gebaseerd op informatie die verstrekt is door ondernemers
en gemeenten die zich hebben aangemeld voor de monitor. Bij aanmelding voor de monitor hebben
initiatiefnemende ondernemers en gemeenten informatie over het betreffende initiatief verstrekt
(doelen, fase, aard van het gebied et cetera). Op basis van de enquête die van oktober tot
december bij zowel initiatiefnemende ondernemers als gemeenteambtenaren heeft uitgestaan, is
deze informatie geactualiseerd en aangevuld. Bij de in deze monitor gepresenteerde
enquêteresultaten is aangegeven op hoeveel respons (n) de cijfers zijn gebaseerd. Dit varieert per
onderwerp omdat niet alle vragen voor alle respondenten van toepassing zijn geweest en omdat
respondenten de enquête niet volledig hebben ingevuld. Met name daar waar het gaat om de
meningen van de ondernemers, zowel de initiatiefnemende als ondernemers binnen een BIZ in de
uitvoeringsfase, is de respons laag. Bij deze laatste groep ondernemers moet worden opgemerkt
dat niet kan worden aangegeven in welke mate de respons representatief is, omdat het zicht op de
totale groep ondernemers op dit moment ontbreekt. Daarnaast zijn nieuwsberichten over en
documentatie van de initiatieven verzameld. De gegevens in de monitor zijn gebaseerd op de laatst
bekende informatie per 15 maart 2012.
Aanvullend hieraan zijn in februari en maart gesprekken gevoerd met ondernemers, ambtenaren en
betrokken adviseurs van een selectie van initiatieven. Deels zijn dit dezelfde partijen die voorgaande
jaren ook betrokken zijn. Om recht te doen aan de ontwikkelingen van afgelopen jaar is een aantal
vertegenwoordigers van nieuwe gebieden toegevoegd. In bijlage I is een overzicht weergegeven
van de geïnterviewde personen. Dit jaar zijn in het kader van de monitor, ruim 20 personen
geïnterviewd.
In de volgende paragrafen gaan we achtereenvolgens in op de geografie en fase van de huidige
initiatieven, de initiatiefnemers van een BIZ, de argumenten voor het instellen van een BIZ en de
doelen en activiteiten die bij de verschillende initiatieven nagestreefd worden. Tenzij anders
aangegeven presenteren wij over 2011 cumulatieve cijfers (dus met inbegrip van de initiatieven van
2009 en 2010).
Zoals in de inleiding aangegeven was 1 januari 2012 de deadline voor het vaststellen van de
heffingsverordeningen. Dit betekent dat gebieden waarvoor de heffingsverordeningen zijn
vastgesteld zich in de formaliseringsfase bevinden. Gebieden waar dit niet (tijdig) gebeurd is zijn
dus automatisch gestopt. Het is dus feitelijk niet meer mogelijk dat initiatieven zich in de initiatieffase
bevinden. Het is nog wel mogelijk voor gebieden waarvan de heffingsverordening is vastgesteld de
formele draagvlaktoets op een later tijdstip te houden. In een substantieel aantal gevallen heeft de
formele draagvlakmeting inmiddels plaatsgevonden, in een aantal gevallen loopt de meting nog en
er zijn enkele gebieden die overwegen een meting te houden. Een aantal gemeenten heeft voor alle
potentiele gebieden heffingsverordeningen vastgesteld om ondernemers de mogelijkheid te bieden
alsnog een BIZ initiatief te starten.

4
39221

2.2 Geografie en locatiekenmerken van initiatieven
Op 15 maart 2012 zijn er 234 locaties in beeld waar een initiatief voor een BIZ is gestart sinds de
wet per 1 mei 2009 in werking is getreden (zie bijlage II voor een overzicht). De monitor probeert
hierin zo volledig mogelijk te zijn. Opgemerkt moet worden dat er een grijs gebied bestaat waarvan
er onduidelijkheid is over de aanwezigheid van een initiatief en/of de status ervan. Mogelijke
initiatieven waarvan niet met zekerheid kan worden vastgesteld of deze actief zijn, zijn niet in de
monitor opgenomen. De initiatieven in de monitor zijn verdeeld over 100 gemeenten. In een aantal
gemeenten zijn er dus op meerdere locaties initiatieven voor een BIZ gestart. Afgelopen jaar zijn er
104 initiatieven bijgekomen ten opzichte van het voorgaande jaar (2010). Er zijn echter ook
initiatieven gestopt, bijvoorbeeld als gevolg van het niet halen van de draagvlaktoets. Er blijven
daarmee 135 ‘actieve’ initiatieven over: initiatieven die de draagvlaktoets gehaald hebben en met
uitvoering bezig zijn en initiatieven die bezig zijn met de voorbereiding daarvan. Hoewel de deadline
voor het vaststellen van de heffingsverordeningen van 1 januari 2012 inmiddels verstreken is, is het
nog steeds mogelijk om draagvlaktoetsen te houden.
BIZ initiatieven worden door het hele land genomen. Het laatste jaar is de verspreiding van
initiatieven over gemeenten verder toegenomen. Er zijn het afgelopen jaar 42 nieuwe gemeenten
bijgekomen. De grootste daarvan is Amsterdam met 13 initiatieven. Den Haag is ook dit jaar weer
koploper voor wat betreft het aantal initiatieven: 25. De trend dat BIZ initiatieven in toenemende
mate in kleine gemeenten plaatsvinden heeft zich sterk doorgezet. Voorgaande jaren vonden de
meeste initiatieven plaats in grote gemeenten, dit jaar vinden de meeste initiatieven plaats in kleine
gemeenten. Inmiddels vindt ruim vier op de tien initiatieven plaats in een gemeente met minder dan
50.000 inwoners. Ruim één derde van de initiatieven vindt plaats in grote gemeenten (zie Tabel 2).
2009

2010

2011

Aantal

%

Aantal

%

Aantal

%

16

29%

39

30%

97

41%

< 50.000 inwoners
50.000 – 100.000 inwoners

13

23%

34

26%

44

19%

>100.000 inwoners

27

48%

57

44%

93

40%

Totaal

56

100%

130

100%

234

100%

Tabel 2 Initiatieven naar omvang gemeente

Momenteel vindt 57% van alle initiatieven plaats in winkelgebieden en vindt 40% van de initiatieven
plaats op bedrijventerreinen. Dit is in lijn met het beeld van voorgaande jaren dat er meer initiatieven
in winkelgebieden worden genomen.
2009

2010

2011

Aantal

%

Aantal

%

26

46%

48

37%

Bedrijventerreinen

95

40%

Kantorenpark

1

2%

1

1%

1

0%

Winkelgebied

28

50%

78

60%

132

57%

Anders (gemengd)

1

2%

3

2%

6

3%

Totaal

56

100%

130

100%

234

100%

Tabel 3 Initiatieven naar type terrein

5
39221

De ontwikkeling die in 2010 geconstateerd werd dat er meer initiatieven in kleinschaliger gebieden
plaats vinden, wordt dit jaar verder doorgezet (zie Tabel 4). In gebieden met minder dan 100
ondernemingen is het aantal initiatieven relatief toegenomen. Met name in winkelgebieden met
meer dan 200 ondernemers is het aantal initiatieven relatief afgenomen.
2009

2010

2011

%
bedrijventerrein

%
winkelgebied

%
bedrijventerrein

%
winkelgebied

%
bedrijventerrein

%
Winkelgebied

< 100 ondernemingen

21%

23%

27%

29%

29%

36%

100-199 ondernemingen

43%

36%

39%

40%

33%

40%

> 200 ondernemingen
36%
41%
Tabel 4 Initiatieven naar aantal ondernemingen

33%

31%

38%

24%

2.3 Fase waarin de initiatieven zich bevinden
Initiatieven waar een (formele) draagvlakmeting heeft plaatsgevonden en waar voldoende draagvlak
is geconstateerd, bevinden zich in de uitvoeringsfase. Momenteel (15 maart 2012) bevindt zich bijna
de helft van alle initiatieven die sinds 2009 gestart zijn, in de uitvoeringsfase (zie Tabel 5). Dit is, in
aantal initiatieven, meer dan een verdubbeling ten opzichte van eerdere jaren.
Momenteel bevinden zich – per definitie – geen initiatieven meer in de informeel overlegfase, omdat
de deadline voor het vaststellen van de heffingsverordening (1 januari 2012) is verstreken.
Initiatieven waarbij geen heffingsverordening is vastgesteld zijn als gestopt aangemerkt, initiatieven
waarbij wel een heffingsverordening is vastgesteld maar waar nog geen draagvlaktoets heeft
plaatsgevonden bevinden zich in de formaliseringsfase.
Een aantal gemeenten heeft ervoor gekozen om, gezien de deadline, bij voorbaat
heffingsverordeningen te laten vaststellen. Ondernemers in deze gebieden kunnen nog besluiten
om een draagvlaktoets te houden. De verwachting is dat enkele gebieden van deze mogelijkheid
gebruik zullen gaan maken. In een aantal gebieden is op dit moment nog een draagvlakmeting aan
de gang. Het aantal gebieden in de uitvoeringsfase kan dus nog verder toenemen.
Ruim één derde van alle initiatieven die sinds 2009 genomen zijn, zijn inmiddels gestopt. Deels zijn
dit initiatieven die in 2009, 2010 en/of in 2011 de draagvlaktoets niet hebben gehaald en deels zijn
dit initiatieven die zijn gestopt vóór dat een draagvlaktoets heeft plaatsgevonden. In totaal zijn er
afgelopen jaar ca. 50 initiatieven gestopt.

6
39221

2009
Aantal

2010
%

Aantal

2011
%

Aantal

%

Informele overlegfase

27

48%

16

12%

0

0%

Formaliseringsfase

7

13%

24

Uitvoeringsfase

8

14%

46

18%

28

12%

35%

108

46%

Initiatief (tijdelijk) gestopt

12

21%

44

34%

98

42%

Onbekend

2

4%

0

0%

0

0%

Totaal
56
100%
Tabel 5 Fase waarin de initiatieven zich bevinden

130

100%

234

100%

2.4 De initiatiefnemers van een BIZ
Het initiatief voor de BIZ komt voornamelijk van ondernemersverenigingen, winkeliersverenigingen
en stichtingen voor beveiliging van bedrijventerreinen. Hieruit blijkt, en de gesprekken bevestigen dit
beeld, dat initiatieven, voor zover bekend, doorgaans voortkomen uit bestaande (vrijwillige)
samenwerkingsverbanden en organisaties.
De meeste initiatiefnemende ondernemers worden door de gemeente bekend gemaakt met de BIZ
en de mogelijkheden die dat biedt. Dit beeld is het laatste jaar verder versterkt. Ook de Kamers van
Koophandel, de media en het ministerie van EL&I wijzen ondernemers op de mogelijkheden van de
BIZ. In de onderstaande figuur is weergegeven op welke manier ondernemers bekend zijn geraakt
met het BIZ instrument.

7
39221

Figuur 1 Hoe bent u bekend geraakt met BIZ?

2.5 Argumenten voor het instellen van een BIZ
Ondernemers
De betrokken initiatiefnemende ondernemers noemen vrijwel allemaal als argument om een BIZ te
overwegen het voorkomen van zogenoemde free riders. Bij de bestaande vrijwillige
ondernemersinitiatieven, zoals een ondernemersvereniging, zijn vrijwel nooit alle ondernemers
aangesloten. De activiteiten die vanuit het vrijwillige initiatief ontplooid worden, worden betaald door
de groep aangesloten leden, maar veelal hebben alle ondernemers er voordeel van.
Het omgekeerde is ook zichtbaar: waar zaken al goed geregeld zijn is een BIZ niet meer per se
nodig. Met name op bedrijventerreinen lijkt deze factor te spelen: op nieuwe terreinen zijn
collectieve zaken als beveiliging en parkmanagement veelal vastgelegd in de huurovereenkomst.
Op andere terreinen is soms al een goed functionerende parkmanagementorganisatie of collectieve
beveiliging actief met een hoge participatiegraad. In deze gevallen biedt een BIZ geen toegevoegde
waarde en wordt de planvorming gestaakt.

8
39221

Een ander argument dat genoemd wordt betreft het kostenaspect. Door het bestaande initiatief
onder te brengen in een BIZ worden de kosten door 100% van de betrokkenen opgebracht,
waardoor de bijdrage van de bestaande leden omlaag kan. Ook wordt er voor gekozen om de
bestaande bijdrage gelijk te houden of zelfs te verhogen, waardoor er met meer betalende
ondernemers, meer budget beschikbaar komt.
Verder wordt als argument genoemd dat bestaande activiteiten met een BIZ meer continuïteit en
professionaliteit verkrijgen als gevolg van de meerjarenplanning en begroting. Door het meer lange
termijn karakter hoeft er niet meer voor elke activiteit afzonderlijk geld ingezameld te worden.
Daarnaast geven initiatiefnemende ondernemers aan dat een BIZ een instrument kan zijn om het
collectief bewustzijn te vergroten. In een aantal gebieden is het verenigen van ondernemers de
belangrijkste motivatie geweest. Ook wordt aangegeven dat een BIZ op termijn mogelijkheden biedt
voor wijkontwikkeling en professioneler gebiedsmanagement, vanwege de grotere collectieve
mogelijkheden die het instrument biedt.
De overwegingen van initiatiefnemende ondernemers om tot een BIZ te komen zijn hiermee niet
gewijzigd ten opzichte van het voorgaande jaren.
Gemeenten
Dat een BIZ bijdraagt aan een betere verdeling van lasten tussen ondernemers wordt ook door de
meeste gemeenten als voordeel gezien. Ook het feit dat ondernemers in het gebied gezamenlijk
verantwoordelijkheid nemen, waardoor ook de cohesie tussen ondernemers toeneemt, wordt als
belangrijk voordeel gezien. Daarnaast wordt er door een enkele gemeente als voordeel genoemd
dat met een BIZ organisatie een spreekbuis ontstaat van ondernemers richting de gemeente. De
gemeente heeft hiermee een aanspreekpunt bij ondernemers in het gebied.
Het voordeel van een betere verdeling van de lasten tussen ondernemers dat door veel ambtenaren
genoemd wordt, is ook in een aparte stelling voorgelegd. Bijna alle gemeenteambtenaren zijn het er
inderdaad mee eens dat BIZ leidt tot een evenwichtigere verdeling van de lasten. Ook geeft een
meerderheid aan dat gezamenlijke investeringen van ondernemers gemakkelijker van de grond
komen door BIZ. Wel zijn ambtenaren het afgelopen jaar hier minder stellig in geworden. Een
verklaring hiervoor kan zijn dat het totstandkomingsproces door zowel gemeenten als ondernemers
als niet eenvoudig wordt ervaren (zie hoofdstuk 3).

9
39221

Figuur 2 Mogelijke voordelen van een BIZ volgens ambtenaren (2009, n = 19; 2010 n = 25; 2011 n = 32)

BIZ in vergelijking met andere ondernemersfondsen
Naast de BIZ bestaan ook andere instrumenten die tot doel hebben de kwaliteit van het openbaar
gebied van en rondom bedrijvenlocaties te verbeteren en de free rider problematiek te voorkomen,
bijvoorbeeld een opslag op de Onroerend Zaak Belasting (OZB) die ten goede komt aan
ondernemers (het ‘Leids model’) en reclamebelasting. In gesprekken met ondernemers en
gemeenten die voor de BIZ gekozen hebben worden de volgende voordelen ten opzichte van
andere instrumenten genoemd:
˜

Het BIZ instrument wordt, meer dan andere instrumenten, met name door ondernemers ervaren
als ‘voor en door’ ondernemers, omdat de doelen en activiteiten door ondernemers zelf zijn
opgesteld en omdat de ondernemers de middelen zelf beheren.

˜

Draagvlak bij ondernemers is een vereiste. BIZ is het enige instrument waaraan expliciet
draagvlakeisen aan zijn verbonden. Met name gemeenten zien dit als een voordeel.

˜

De BIZ maakt het mogelijk een gebiedspecifieke heffing op te leggen. Dit is voor de OZB-opslag
niet mogelijk.

˜

De BIZ sluit free riders volledig uit, waar bij reclamebelasting het nog steeds mogelijk blijft voor
individuele ondernemers om relatief weinig of zelfs helemaal niet bij te dragen. De grondslag
voor reclamebelasting vormt immers de gevelreclame-uiting. Door kleinere of zelfs geen
gevelreclame-uiting meer te plaatsen kan de belasting tot € 0,- worden teruggebracht.
Ondernemers geven aan dat dit ook gebeurt.

10
39221

In de eerste rapportage werd ook als voordeel genoemd dat een BIZ (en ook de OZB-opslag)
geringe perceptiekosten met zich mee brengt, omdat gebruik gemaakt wordt van het WOZ-bestand
en inning via de OZB. Uit gesprekken zowel dit jaar als vorig jaar blijkt dat de BIZ heffing voor de
gemeentelijke belastingdienst (systeem)aanpassingen vereist die tijdrovend en kostbaar zijn.
Bovendien betreft dit veelal aanpassingen die anders niet of over veel langere termijn zouden zijn
gedaan. De kosten die gemeentelijke belastingdiensten moeten maken variëren maar zijn vooral in
het voorbereidingstraject aanzienlijk, volgens de meeste respondenten. Deze investeringskosten
voor het opstarten van een BIZ worden over het algemeen door de gemeenten niet in rekening
gebracht bij de BIZ. Met name kleinere gemeenten laten deze systeemaanpassingen achterwege
en hanteren een afzonderlijke, vereenvoudigde, administratie voor de BIZ aanslagen.
2.6 Doelstelling en activiteiten
Om te komen tot ondertekening van de uitvoeringsovereenkomst en de heffingsverordening dienen
de BIZ initiatieven doelstellingen te formuleren. Dit gebeurt door middel van het opstellen van een
projectplan. Hierin staat onder meer wat de ondernemers met de BIZ zones willen bereiken. Voordat
de verordening kan worden vastgesteld moet er een uitvoeringsovereenkomst worden getekend
tussen de vereniging/stichting en de gemeente. Deze overeenkomst bepaalt in ieder geval dat de
vereniging of stichting de activiteiten uit het plan van aanpak zal uitvoeren om datgene te bereiken
wat vooraf is aangegeven.
De doelstelling van de meeste initiatieven betreft het vergroten van de aantrekkelijkheid van de
bedrijfsomgeving, gevolgd door het vergroten van de veiligheid. Het vergroten van de
aantrekkelijkheid van de bedrijfsomgeving en promotie (gebiedsmarketing) komt relatief vaker voor
bij winkelgebieden. Het vergroten van de veiligheid komt relatief vaker voor bij bedrijventerreinen.
Winkelgebieden geven ook aan dat een doelstelling van de BIZ het organiseren van evenementen
is. Dit vertoont nauwe samenhang met het vergroten van de aantrekkelijkheid van de
bedrijfsomgeving. Veel initiatieven formuleren in de uitvoeringsovereenkomst algemene doelen voor
de BIZ zoals het versterken van de economische structuur, het vergroten van de aantrekkelijkheid
van het centrum en een verhoging van schoon, heel en veilig en het verbeteren van de leefbaarheid
en ruimtelijke kwaliteit (zie Figuur 3).

11
39221

Figuur 3 Percentage initiatieven met betreffende doelstelling

Om deze doelstellingen te bereiken moeten activiteiten worden ondernomen. In winkelgebieden
gaat het hierbij veelal om het organiseren van evenementen, promotie en het aanbrengen van kersten sfeerverlichting. Op bedrijventerreinen gaat het meer om activiteiten die gericht zijn op veiligheid,
zoals het plaatsen van camera’s en collectieve beveiliging. Ook gaat het om activiteiten die gericht
zijn op het vergroten van de aantrekkelijkheid van de bedrijfsomgeving door bijvoorbeeld herstel van
schade, graffitiverwijdering en extra schoonmaakactiviteiten.
Uit gesprekken blijkt dat men vaak nog verkennende is welke activiteiten men wil en kan ontplooien.
De BIZ plannen geven veelal op hoofdlijnen aan welke (typen) activiteiten de BIZ organisaties de
komende jaren willen ontplooien. Dit vereist nadere uitwerking in jaarplannen. Hiervoor worden
commissies in het leven geroepen die dit ter hand nemen. Dit proces is momenteel gaande in
gebieden die zich per 1 januari 2012 in de uitvoeringfase bevinden.
In gebieden die al enige tijd actief zijn blijkt dat het zoeken naar passende activiteiten een continu
proces is. Om snelle resultaten te laten zien is in een aantal winkelgebieden bijvoorbeeld
gezamenlijk strooizout en sneeuwscheppen ingekocht, wordt een website ontwikkeld en worden
evenementen georganiseerd. Daarnaast wordt gezocht wat er met BIZ nog meer mogelijk is. Hierbij
wordt gedacht aan onder meer aan de afstemming van de afvalverwerking of gezamenlijke inkoop
van onder meer energie.

12
39221

3. Proces en samenwerking

3.1 Inleiding
Zoals in paragraaf 1.2 aangegeven worden in de MvT bij de Experimentenwet BIZ drie fasen
onderscheiden, de informele overlegfase, de formaliseringsfase en de uitvoeringsfase. De eerste
twee fasen moeten er toe leiden dat er een BIZ van kracht wordt. Als deze eenmaal van kracht is,
verkeert de BIZ in de uitvoeringsfase. In deze eerste twee fasen is er sprake van een intensieve
samenwerking tussen de initiatiefnemers van de BIZ en gemeenten.
In dit hoofdstuk schetsen we eerst een algemeen beeld van het onderling vertrouwen tussen
gemeente en initiatiefnemers. Vervolgens gaan we per fase in op het procesverloop en de
onderlinge samenwerking. In de eerste twee fasen is dit gebaseerd op informatie van gemeenten en
initiatiefnemende ondernemers. Er is op dit moment een aantal gebieden waar de BIZ zich nu een
jaar in de uitvoeringsfase bevindt, in paragraaf 3.4 worden de resultaten weergegeven van de
enquête onder de ondernemers in deze zones. Het betreft hier een beperkt aantal ondernemers die
gereageerd hebben, het beeld dat op basis van deze enquêtes wordt geschetst is dus alleen
indicatief en geen representatief beeld. In algemene zin geldt dat het beeld is gebaseerd op
enquêteresultaten en is aangevuld met de bevindingen uit gesprekken.
3.2 Vertrouwen tussen gemeente en initiatiefnemers
Zowel initiatiefnemende ondernemers als gemeenteambtenaren zijn in de enquête bevraagd over
hun waardering van het vertrouwen tussen verschillende partijen die betrokken zijn bij de oprichting
van een BIZ. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen initiatiefnemers, de gemeente, ondernemers in
het algemeen en de ondernemers in de (beoogde) BIZ.
Gemeenten
De waardering door gemeenten van het onderling vertrouwen is vergelijkbaar met eerdere jaren.
Ruim driekwart (76%) van de gemeenten beoordeelt het vertrouwen tussen initiatiefnemers en de
gemeente als groot tot zeer groot. Dit is aanmerkelijk hoger dan hoe gemeenten het vertrouwen
tussen ondernemers en gemeente in algemene zin ervaren (zie Figuur 4). Uit de enquête blijkt dat
ca. 36% van de gemeenten dit als (zeer) groot beoordeelt.

13
39221

Figuur 4 Beoordeling van vertrouwen tussen partijen betrokken bij het oprichten van een BIZ volgens
gemeenten (n=26)

Initiatiefnemende ondernemers
Meer verschuiving vindt plaats bij in de waardering van vertrouwen door initiatiefnemende
ondernemers. Net als voorgaande jaren zijn de initiatiefnemende ondernemers die de enquête op
dit punt hebben ingevuld licht kritischer dan gemeenten: 61% beoordeelt het vertrouwen tussen
initiatiefnemer en gemeente als (zeer) groot. De rest, 39%, beoordeelt dit als redelijk, waar
voorgaande jaren nog ruim 10% beperkt tot geen vertrouwen ervoer. De beoordeling van het
vertrouwen door initiatiefnemers is ook op andere punten positiever dan voorgaande jaren en komt
daarmee steeds meer in lijn met de (positievere) beoordeling door gemeenten.
Wat echter vrijwel gelijk is gebleven is de beoordeling door initiatiefnemers van het vertrouwen
tussen ondernemers onderling in de BIZ.

14
39221

Figuur 5 Beoordeling van het vertrouwen tussen partijen betrokken bij het oprichten van een BIZ
volgens ondernemers (n=18)

Over het algemeen kunnen we zeggen dat er redelijk tot groot vertrouwen bestaat tussen de diverse
partijen betrokken bij de BIZ. Bovendien lijkt met name het vertrouwen tussen
ondernemers/initiatiefnemers en gemeente verder te zijn toegenomen. Ook zijn er geen grote
verschillen tussen hoe gemeenten dit zien en hoe de initiatiefnemers dit zien. De initiatiefnemers
van een BIZ en de gemeente hebben onderling veelal intensief contact en het onderling vertrouwen
is hier, van beide kanten, het grootst. Op dit punt is het vertrouwen van initiatiefnemers gegroeid.
3.3 Totstandkoming van een BIZ – van informeel overleg tot formalisering
In deze paragraaf wordt ingegaan op de afzonderlijke fasen in het totstandkomingsproces. We
baseren ons hierbij op de gegevens van de ondernemers die al in de uitvoeringsfase zitten en
terugkijken op de informele overlegfase. Van hen is het merendeel tevreden over de
draagvlaklobby. Ten opzichte van vorig jaar is dit beeld nauwelijks gewijzigd.
2009
N

2010
%

N

2011
%

N

%

Zeer ontevreden

0

0%

0

0%

0

0%

Ontevreden

1

7%

3

12%

1

6%

Niet tevreden/ niet ontevreden

2

14%

1

4%

2

11%

Tevreden

9

64%

17

68%

10

56%

Zeer tevreden

2

14%

4

16%

5

28%

Weet niet/ geen mening

0

0%

0

0%

0

0%

Tabel 6 Mate van tevredenheid ondernemers over de draagvlaklobby (2009 n=14; 2010 n=25; 2011 n=18)

In vrijwel alle gesprekken met ondernemers en gemeenten komt het knelpunt van de
beschikbaarheid van een adequaat adressenbestand terug. Ondernemers beschikken zelf vaak niet
over een volledig bestand. Ook de gemeenten beschikken niet over een kant-en-klaar bestand dat
de informatie bevat die nodig is voor een draagvlakmeting of de lobby daarvoor. Het WOZ bestand

15
39221

bevat een (belangrijk) deel van de benodigde informatie, maar dit is niet toegesneden op het
gebruik voor BIZ: het fijnmazige onderscheid naar bijvoorbeeld object typen ontbreekt, de
mogelijkheid om aan te sluiten bij de specifieke gebiedsafbakening van het BIZ gebied is lastig. Dit
betekent dat aanpassingen handmatig moeten gebeuren. Ook wordt genoemd dat het WOZ
bestand niet actueel is op het moment van (informele) draagvlak verwerving maar per 1 januari.
Bovendien mogen de gegevens waarover de gemeente wel beschikt, in het kader van privacy, niet
zonder meer aan derden verstrekt worden. De gegevens die de Kamer van Koophandel verstrekt
zijn vaak niet actueel en hebben geen relatie met het object. Ondanks bereidwilligheid en inzet van
zowel gemeente als ondernemers blijkt het in vrijwel alle gebieden lastig om tot een goed bestand te
komen. Sommige gemeenten maken de keuze om de BIZ aanslag te versturen na de OZB aanslag.
Eventuele wijzigingen kunnen zo verwerkt worden in het BIZ bestand. Een andere overweging
hiervoor is de zorg van gemeenten dat ondernemers, bij onvrede over de BIZ, de gehele aanslag
niet betalen.
Initiatiefnemende ondernemers geven daarnaast in de enquête aan dat het informeren, betrekken
en overtuigen van ondernemers een tijdrovende en arbeidsintensieve klus is, met name als het gaat
om ondernemers die geen lid zijn van de bestaande verbanden. Veel van deze ondernemers zijn
vaak terughoudend of onverschillig. Zowel in winkelgebieden als op bedrijventerreinen blijkt het
moeilijk om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen. Op bedrijventerreinen wordt dat nog eens
versterkt vanwege de grote diversiteit aan bedrijven in veel van deze gebieden. In algemene zin
worden de volgende factoren genoemd die het verwerven van draagvlak lastig maken:
˜

Het wantrouwen van ondernemers jegens de gemeente dat overwonnen moet worden. Hierbij
spelen vaak specifiek lokale issues, niet zelden met een lange historie. Het gaat dan
bijvoorbeeld om eerdere besluiten over de invoering van betaald parkeren, werkzaamheden aan
toegangswegen etc.

˜

Het ‘kleindenken’ van ondernemers – een deel van de ondernemers in het gebied is niet of
nauwelijks geïnteresseerd in belangen die verder reiken dan de eigen onderneming; of, zoals
één van de respondenten aangaf: “niet elke winkelier is een ondernemer.”

˜

Het bereiken van de beslissers binnen ondernemingen. Dit geldt met name bij
grootwinkelbedrijven, buitenlandse eigenaren of moederorganisaties.

˜

De bekendheid van de BIZ als instrument; Niet alle ondernemers hebben een goed beeld wat
een BIZ inhoudt. Gebruikte termen als ‘belasting’ en ‘verplichting’ en ‘heffingen’ roepen
verkeerde beeldvorming op.

˜

Beschikbaarheid van de juiste informatie over wat ondernemers in de toekomst gaan betalen.
Dit hangt samen met de beschikbaarheid van een adequaat bestand. Wanneer een
gedifferentieerd tarief of tarief naar rato van de WOZ waarde wordt voorgesteld is de huidige
WOZ waarde nodig om ondernemers goed te kunnen informeren.

Respondenten geven in gesprekken aan dat een grondige kennis van het gebied en de
ondernemers nodig is om vooraf een inschatting te kunnen maken van het aanwezige draagvlak en
vooral, waar zich dat voordoet. Dit is bepalend voor de keuze voor een heffingsmaatstaf en de

16
39221

gebiedsafbakening. Dit is ook bepalend voor de lobby- en communicatiestrategie. Sommige
initiatiefnemers kiezen ervoor om richting alle ondernemers binnen het gebied over de plannen te
communiceren en hun behoeften te peilen. Andere initiatiefnemers kiezen er bewust voor om alleen
bij de (verwachte) voor stemmers aan bekendheid en draagvlak te werken.
Zowel gemeenten als initiatiefnemende ondernemers ervaren wantrouwen bij ondernemers richting
de gemeente, blijkt uit zowel gesprekken als de enquête. Ondernemers zijn vooral bang dat zij gaan
betalen voor taken die de gemeente zou moeten uitvoeren of dat ze meer moeten gaan betalen dan
ze nu doen. Een complicerende factor daarbij is dat bij ondernemers een vrij grote mate van
onbekendheid lijkt te bestaan met het serviceniveau van de gemeente en de kosten daarvan voor
de ondernemer. Het inzichtelijk maken van het basis serviceniveau van de gemeente aan
ondernemers is op veel plaatsen dan ook aan de orde geweest. In een aantal initiatieven is het ook
zo dat ondernemers gaan betalen voor zaken die de gemeente voorheen (deels) subsidieerde. Het
gaat dan in alle gevallen om zaken die bovenop het reguliere serviceniveau van de gemeente zijn
gekomen. In deze gebieden werd door gemeenten een hogere service geleverd zonder dat
daarvoor kosten in rekening gebracht worden.
Afstemming met de gemeente
De medewerking van de gemeente wordt door de ondernemers als (zeer) goed beoordeeld, en ook
de ambtenaren van de gemeente worden als zeer deskundig beoordeeld. De initiatiefnemende
ondernemers zijn allen (zeer) tevreden over de afstemming met de gemeente, zie onderstaande
tabel.
2009
N

2010
%

Zeer ontevreden

0

Ontevreden
Niet tevreden/ niet ontevreden

N

2011
%

N

%

0%

1

4%

0

0%

1

7%

0

0%

0

0%

2

14%

0

0%

0

0%

Tevreden

8

57%

12

48%

11

61%

Zeer tevreden

3

21%

12

48%

4

39%

Weet niet/ geen mening

0

0%

0

0%

0

0%

Tabel 7 Mate van tevredenheid van ondernemers over afstemming met gemeente (2009, n=14; 2010,
n=25; 2011 n=18)

Een groot deel van de ondernemers noemt het overleg met de gemeente als positief punt uit de
informele overlegfase. Het belangrijkste knelpunt dat door ondernemers in deze fase genoemd
wordt is de afstemming over adressenbestanden van de ondernemers in het gebied. Dit hangt nauw
samen met de draagvlaklobby. Een enkeling noemt de vele schijven waarover de besluitvorming
binnen de gemeente plaatsvindt als knelpunt.
In de afstemming met ondernemers ervaart een deel van de gemeenten een spanning tussen
enerzijds het stimuleren van het initiatief en het geven van richting en sturing daaraan en anderzijds
het principe van ‘voor en door ondernemers’. Vasthouden aan het principe ‘voor en door
ondernemers’ betekent terughoudendheid van de gemeente in het actief stimuleren van de

17
39221

totstandkoming van initiatieven en in de inhoudelijke betrokkenheid bij de planvorming. Sterke
stimulering van initiatieven door de gemeente wordt door ondernemers ook snel gewantrouwd, zo
blijkt uit gesprekken. Tegelijk is de ervaring van veel gemeenten en ondernemers dat sturing op
zowel inhoud als het proces de plannen versterkt en de kans op succes vergroot. Uit gesprekken
blijkt dat het een succesfactor is wanneer de gemeente maximaal faciliteert op de achtergrond.
Planvorming
Bij de planvorming worden onder andere de activiteiten bepaald, vindt de geografische afbakening
van de BIZ plaats, wordt de hoogte van de heffing die ondernemers moeten betalen bepaald en
wordt nagedacht over het oprichten van de organisatie voor de BIZ. In het vorige hoofdstuk is al
ingegaan op de activiteiten die de diverse BIZ initiatieven willen uitvoeren. De geënquêteerde
ondernemers zijn, terugkijkend bijna allemaal tevreden over de planvorming.
2009
N

2010
%

N

2011
%

N

%

Zeer ontevreden

0

0%

0

0%

0

0%

Ontevreden

0

0%

1

4%

0

0%

Niet tevreden/ niet ontevreden

0

7%

2

8%

0

0%

Tevreden

9

64%

17

68%

12

67%

Zeer tevreden

4

29%

5

20%

6

33%

Weet niet/ geen mening
0
0%
0
0%
0
0%
Tabel 8 Mate van tevredenheid ondernemers over planvorming (2009, n=14; 2010, n=25; 2011, n=18)

Uit de enquête komen geen knelpunten naar voren die betrekking hebben op de planvorming.
Uit gesprekken blijkt dat er dit jaar, evenals vorig jaar, meer ervaring is opgedaan met het komen tot
een plan. In het aanvangsjaar speelde een grote mate van onduidelijkheid en onzekerheid over de
interpretatie van de Wet nog een belangrijke rol in het planvormingsproces. Daar lijkt momenteel
steeds minder sprake van te zijn. Met name gemeenten lijken een modus te hebben gevonden om
deze onduidelijkheden en onzekerheden het hoofd te bieden. Logischerwijs zijn dit vooral die
gemeenten die ervaring hebben met het oprichten van een BIZ. Dit uit zich in snellere
besluitvorming over bijvoorbeeld de heffingsmaatstaf. Er wordt dan eerder voor een bepaalde
maatstaf gekozen omdat dit ook in andere gebieden geldt. Ook bestaat sneller duidelijkheid over de
rolverdeling tussen ondernemers en gemeente, over de manier waarop omgegaan wordt met
doelen en activiteiten die niet direct passen binnen de wettelijke doelen als ‘schoon, heel en veilig’
etc.
Uit gesprekken blijkt dat zowel ambtenaren als initiatiefnemers actief zoeken naar de leerervaringen
die elders zijn opgedaan, door andere initiatiefnemers en gemeenten met ervaring te raadplegen en
door het gebruik maken van bestaande plannen, verordeningen en uitvoeringsovereenkomsten.
Keuze heffingsmaatstaf
Uit de initiatieven waarvan de heffingskosten bekend zijn, blijkt dat bijna één derde kiest voor een
vast tarief en bijna één derde van de initiatieven voor een tarief naar rato van de WOZ-waarde.

18
39221

Ruim één derde is heeft voor een gedifferentieerd tarief gekozen. Er bestaat daarmee een lichte
voorkeur voor het gedifferentieerd tarief.
Bij de keuze voor een heffingsmaatstaf wordt veelal aangesloten bij de bestaande bijdrage van
ondernemers zoals de contributie van de ondernemersvereniging of de bijdrage aan collectieve
beveiliging. Bij ondernemersverenigingen en winkeliersverenigingen is dat veelal een vast tarief. Het
nadeel van een vast tarief is dat grote ondernemingen evenveel bijdragen als kleinere. Vaak wordt
dit als onevenwichtig gezien. De keuze voor een gedifferentieerd tarief lijkt met name gemaakt te
worden om hieraan meer recht te kunnen doen. Het voordeel van een vast tarief is dat niet aan het
WOZ-criterium hoeft te worden voldaan.
Op bedrijventerreinen wordt vanwege de diversiteit van ondernemingen vaak gekozen voor een
gedifferentieerde heffing of een tarief naar rato van de WOZ-waarde. Ook is er in deze gebieden
veelal sprake van een bestaande bijdrage, met name voor collectieve beveiliging. In een aantal
gebieden is de bestaande bijdrage hiervoor gebaseerd op het risicoprofiel van de onderneming. Een
groot bedrijf in betonnen elementen betaalt zo minder dan een klein bedrijf in bijvoorbeeld
elektronica. Deze grondslag is echter vaak moeilijk te vertalen naar een differentiatie naar WOZwaarde.
Formaliseringsfase
In de formaliseringsfase worden vier activiteiten onderscheiden:
˜

Het oprichten van een organisatie opgericht voor de BIZ;

˜

Het opstellen van een uitvoeringsovereenkomst tussen de gemeente en de BIZ organisatie;

˜

Het opstellen van een heffingsverordening en de behandeling en goedkeuring daarvan door de
gemeenteraad;

˜

Het houden van de draagvlakmeting.

Wanneer we kijken naar de rechtsvorm van BIZ organisaties dan blijkt uit analyse van de
heffingsverordeningen dat ruim 60% van de initiatieven die zich momenteel in de uitvoeringsfase
bevindt, heeft gekozen voor een stichting, en bijna 40% voor een vereniging. Ten opzichte van
voorgaande jaren is deze verhouding redelijk stabiel. Hierbij moet opgemerkt worden dat de cijfers
over voorgaande jaren gebaseerd zijn op enquêteresultaten. Voor een vereniging wordt gekozen
omdat men van mening is dat een vereniging een meer open karakter heeft en voor grotere
betrokkenheid zorgt dan een stichting. Voor een stichting wordt gekozen vanwege de eenvoud
ervan. Waar gemeenten en/of Kamers van Koophandel een voorkeur uitspreken is dat veelal voor
een verenigingsvorm.
2009
Vereniging

2010

2011

n

%

n

%

n

%

3

38%

4

44%

41

38%

66

62%

Stichting
5
63%
5
56%
Tabel 9 Keuze voor organisatievorm (2009, n=8; 2010, n=9; 2011, Berenschot)

19
39221

De gegevens over 2011 maken nadere analyse mogelijk. In onderstaande tabel is per type terrein
weergegeven welke organisatievorm de voorkeur geniet. Hieruit volgt dat zowel op
bedrijventerreinen als in winkelgebieden de stichtingsvorm vaker gekozen wordt, maar dat op
bedrijventerreinen de voorkeur voor de stichtingsvorm het meest sterk is.
Stichting

Vereniging
n

Totaal

n

%

Bedrijventerrein

25

76%

8

24%

33

100%

Winkelgebied

41

56%

32

44%

73

100%

1

100%

1

100%

Kantorenpark
0
0%
Tabel 10 Organisatievorm naar type gebied, 2011

%

n

%

Verder geldt dat de keuze sterk bepaald wordt door de lokale context en achtergrond. Als
uitvoeringsorgaan wordt niet in alle gevallen de BIZ organisatie benut. De bestaande ondernemersen winkeliersverenigingen blijven immers veelal bestaan. In sommige gevallen slapend, in andere
gevallen juist als het primaire orgaan voor uitvoering en het afleggen van verantwoording daarover.
Er zijn voorbeelden waar heffingsplichtigen dan automatisch (en gratis) lid worden van de
betreffende ondernemers- of winkeliersvereniging. De BIZ organisatie fungeert als fonds van
waaruit (een deel van) de activiteiten van worden ondersteund. In andere gevallen wordt de rol als
uitvoering juist wel overgenomen door de BIZ organisatie.
Vanuit de enquête hebben wij op dit punt onvoldoende gegevens om het perspectief van
initiatiefnemende ondernemers te beschrijven. De gemeenten zijn evenwel zeer tevreden over de
samenwerking met de BIZ organisatie en over de afstemming van de activiteiten. Het hoge niveau
van vorig jaar is hierbij zelfs licht verbeterd (zie Figuur 6). Meer nog dan voorgaande jaren geven zij
bovendien aan dat een BIZ organisatie als spreekbuis fungeert richting de gemeente. De helft van
de gemeenten is het hier zeer mee eens (zie onderstaande tabel).
2009
n

2010
%

Geheel mee oneens

0

Mee oneens
Niet mee oneens/ niet mee eens
Mee eens

n

2011
%

0%

2

1

5%

4

21%

8

42%

n

%

8%

2

8%

0

0%

1

3%

3

12%

3

9%

16

64%

12

38%

Geheel mee eens

4

21%

4

16%

16

50%

Weet niet/ geen mening

2

11%

0

0%

0

0%

Tabel 11 Een BIZ organisatie fungeert als spreekbuis voor ondernemers in het BIZ gebied naar de
gemeente (volgens gemeenten) (2009, n=19; 2010, n=25; 2011, n=32)

20
39221

Figuur 6 Waardering van de samenwerking tussen BIZ organisatie en gemeente door gemeenten (2009,
n=19; 2010, n=25; 2011, n=32)

Perceptiekosten
Perceptiekosten vormen de kosten die de gemeenten maken voor heffing, invordering en de
bezwaar- en beroepsprocedure (gedeeltelijk) te dekken. De meeste respondenten geven in
gesprekken aan dat er perceptiekosten worden ingehouden. Gemeenten gaan hier wel verschillend
mee om. Veel gemeenten houden ca. 3% tot 4% van de verwachte opbrengsten van de BIZ in om
deze kosten te dekken. Sommige gemeenten geven aan dat in het eerste en/of tweede jaar nog
geen heffingskosten worden geheven, de jaren daaropvolgend wel. Andere gemeenten zijn juist
gestopt met het vooraf inhouden van perceptiekosten, maar houden de werkelijk gemaakte kosten
in op de subsidie (op basis van een vast bedrag per bezwaar). Het voordeel hiervan is dat dit een
prikkel vormt om het aantal bezwaarschriften laag te houden.
Bij de gemeenten die ervaring hebben met bezwaarprocedures lijkt het percentage
bezwaarschriften in de ordegrootte van 5 a 10% te liggen. In de meeste gevallen is het percentage
bezwaarschriften in lijn met wat voor andere belastingen (OZB, hondenbelasting) gebruikelijk is.
Bekend is dat er een aantal beroepsprocedures heeft gespeeld en nog speelt. Een aantal van deze
beroepszaken hebben betrekking op de informatieverstrekking. De ondernemers stellen niet
adequaat geïnformeerd te zijn of geen stembiljet te hebben ontvangen. In één geval ging het hierbij
om een historische stichting die beroep had aangetekend omdat de stichting geen ondernemer is in

21
39221

de zin van de Experimentenwet en daarom niet belastingplichtig. De rechtbank heeft dit beroep
ongegrond verklaard, overwegende dat de Experimentenwet bewust een ruime kring
belastingplichtigen als uitgangspunt neemt, te weten alle niet-woningen.
Een aantal gemeenten signaleert de laatste jaren wel meer incasso procedures en non-betalingen.
Wanneer geen perceptiekosten in rekening gebracht worden vormt dit wel een punt van overleg
tussen gemeente en ondernemers, waar bij de vraag voorligt of er bij non-betaling wel of geen
incassoprocedure wordt ingezet. Kosten die de gemeente hiervoor moet maken zijn nu immers voor
ondernemers.
Behandeling in de gemeenteraad
Ten opzichte van voorgaande jaren lijkt de BIZ ook in de politiek-bestuurlijke context meer
ingeburgerd. Het mobiliseren van de gemeenteraad door ondernemers die tegen de BIZ zijn komt
bijna niet voor en ook leidt de instelling van een BIZ niet tot een heftig debat in de gemeenteraad.
Voor wat betreft de afhandeling in de raad geeft een gemeente aan dat dit een langdurig traject kan
zijn. Als een mogelijke oplossing wordt hiervoor gesuggereerd om de mogelijkheid te creëren een
koepelverordening door de raad te laten vaststellen, waarin de algemene uitgangspunten en
voorwaarden zijn vastgelegd. De afzonderlijke heffingsverordeningen zouden dan niet meer door de
raad te hoeven worden vastgesteld, wat de procedure kan bekorten.

Figuur 7 Aspecten in de formaliseringsfase beoordeeld door gemeenten (2009, n=19; 2010, n=25, 2011,
n=32)

22
39221

23
39221

Draagvlakmeting
In totaal (2009, 2010 en 2011) hebben bij 166 initiatieven één of meer draagvlakmetingen
plaatsgevonden2 (zie bijlage III). Deze 166 initiatieven liggen in 78 gemeenten. Van deze initiatieven
hebben 108 initiatieven een positief resultaat behaald. In totaal zijn daarvoor 189
draagvlakmetingen gehouden.
Zowel in 2010 als in 2011 is het percentage van de draagvlaktoetsen dat een positief resultaat
oplevert stabiel rond de 60%. In 2009 was percentage initiatieven dat de draagvlaktoets haalde nog
40%.
2009

2010

2011

TOTAAL

Aantal draagvlaktoetsen

20

62*)

104

189

Aantal draagvlaktoetsen gehaald

8

37*)

63

108

40%

60%

61%

58%

0

6

17

23

% gehaald in tweede meting
n.v.t.
Tabel 12 Draagvlaktoetsen in 2009, 2010 en 2011

17%

36%

30%

% draagvlaktoets gehaald
Aantal tweede en/of derde meting

*) Gecorrigeerd – In de monitoringsrapportage 2010 is abusievelijk vermeld dat in Venray centrum een draagvlakmeting heeft
plaatsgevonden en dat daar een BIZ actief is. Dit is niet het geval geweest.

Bij 14 initiatieven is na de eerste of tweede keer dat de draagvlakmeting niet is gehaald, een
volgende draagvlakmeting georganiseerd. Bij 5 initiatieven heeft dit alsnog tot voldoende draagvlak
geleid. Van de 41 draagvlaktoetsen die afgelopen jaar hebben plaatsgevonden en waarbij
onvoldoende draagvlak is geconstateerd is in een aantal gevallen bekend welk criterium hierin
doorslaggevend is geweest. In circa 11 gevallen komt het door een te lage opkomst, in vijftien
gevallen door te weinig vóór stemmers. In de overige gevallen is de uitslag niet bekend.
Uit gesprekken komt naar voren dat de belangrijkste factoren die bepalend zijn voor het slagen van
een BIZ te maken hebben met de organisatie en het proces. Dit zijn factoren die in 2010 genoemd
zijn en in gesprekken van afgelopen jaar bevestigd zijn.
1. In alle gesprekken komt naar voren dat het persoonlijke benaderen van ondernemers door de
initiatiefnemende ondernemers in sterke mate bepalend is voor succes. In gebieden waar de
draagvlakmeting is geslaagd is vooraf sterk in persoonlijke contacten geïnvesteerd. Hierdoor
zijn de wensen en behoeften van ondernemers voor initiatiefnemers duidelijker geworden, maar
ook zijn ondernemers beter geïnformeerd over wat een BIZ voor hen betekent. Bovendien kan
door deze inzichten beter worden ingespeeld het aanwezige draagvlak door tarifering en
gebiedsafbakening. Ook het omgekeerde lijkt te gelden: gebieden waar onvoldoende draagvlak
is gemeten lijkt dat te komen door onvoldoende aandacht voor dit aspect.

2

Dit zijn de resultaten t/m 1 februari 2011 van de bij ons bekende initiatieven.

24
39221

2. In gesprekken komt ook naar voren dat er bij ondernemers een redelijk niveau van organisatie
en participatie aanwezig dient te zijn. Respondenten geven aan dat in gebieden waar geen
enkele vorm van organisatie bestaat, de kans op een succesvolle BIZ vrijwel nihil is. Waar wel
een organisatievorm aanwezig waarbij de participatie vrijwel 100% is, heeft een BIZ geen
toegevoegde waarde. De BIZ lijkt volgens respondenten het meest succesvol te zijn waar circa
de helft van de ondernemers in enige vorm georganiseerd is in de vorm van een ondernemersof winkeliersvereniging.
3. Een faciliterende houding van de gemeente. In gebieden waar de draagvlakmeting succesvol is
verlopen, hebben gemeenten veelal een actieve en maximaal faciliterende rol op de
achtergrond gespeeld.
Dit jaar komt daar bij ook naar voren dat het betrekken van eigenaren een belangrijk punt van
aandacht is. In veel gebieden is de aandacht gericht geweest op de huurders en eigenaren van
leegstaande panden. Een aantal gemeenten geeft aan nu, na de draagvlakmeting, alsnog expliciet
alle eigenaren te informeren over wat een BIZ inhoudt en dat hun pand(en) zich in een BIZ gebied
bevindt. Wanneer nieuwe huurders zich aandienen kunnen ook de eigenaren hen hierover
informeren.
3.4 Uitvoeringsfase
Ten opzichte van voorgaande jaren doet de belangrijkste verandering zich voor in de
uitvoeringsfase. Er zijn per 1 januari 2012 ruim twee keer zo veel BIZ-en (initiatieven in uitvoering)
als het jaar ervoor (zie Tabel 13). Twee derde van de BIZ-en vindt plaats in winkelgebieden en circa
één derde op bedrijventerreinen. Ten opzichte van 1 januari 2011 is de verhouding tussen het
aantal BIZ-en op bedrijventerreinen en het aantal BIZ-en in winkelgebieden niet gewijzigd.
2009

2010

2011

2012

Aantal BIZ-en (initiatieven in uitvoering) per 1/1

0

8

45

108

Waarvan winkelgebieden

0

7

31 (69%)

74 (68%)

Waarvan bedrijventerreinen

0

1 (13%)

13 (29%)

33 (31%)

Waarvan anders of onbekend

0

0 (0%)

1 (2%)

1 (1%)

Waarvan in gemeente < 50.000 inw.

0

1 (13%)

11 (24%)

34 (31%)

Waarvan in gemeente 50.000 – 100.00 inw.

0

3 (38%)

17 (38%)

28 (26%)

Waarvan in gemeente > 100.000 inw.
Tabel 13 BIZ-en totaal en naar aard van het gebied

0

4 (50%)

17 (38%)

46 (43%)

Volgens een aantal respondenten heeft het relatief kleine aantal BIZ-en op bedrijventerreinen
verschillende oorzaken:
˜

Veel bedrijventerreinen kennen al een vorm van collectiviteit, bijvoorbeeld in de vorm van
parkmanagement;

˜

De omvang van veel bedrijventerreinen (naar aantal vestigingen) is vaak groot, waardoor het
moeilijker is om voldoende draagvlak te realiseren;

25
39221

˜

De veelal grote diversiteit van bedrijven op bedrijventerreinen naar grootte, aard van de
vestiging (opslag, productie, verkoop, etc.), sector en levensfase;

˜

Het belang van bezoekers voor de onderneming en daarmee de waardering voor de uitstraling
van het gebied verschilt vaak sterk;

Het gezamenlijk belang is op deze terreinen daardoor vaak lastig te vinden. Over het algemeen lijkt
dit in winkelgebieden eenvoudiger te gaan.
Initiatiefnemers
Over het algemeen zijn de initiatiefnemende ondernemers tevreden over het verloop van de
uitvoeringsfase en de activiteiten die daar binnen plaatsvinden. Het gaat dan onder meer om de
wijze waarop de gemeente de bestemmingsheffing uitvoert, over de samenwerking met de
gemeente in de uitvoeringsfase en de samenwerking in de BIZ organisatie. Met name de
samenwerking met de gemeente en de samenwerking met ondernemers is men ten opzichte van
voorgaande jaren (nog) positiever gaan denken. Vrijwel alle initiatiefnemers zijn (zeer) tevreden
over deze samenwerking (zie Figuur 8). Des te opvallender is de lagere tevredenheid ten opzichte
van vorig jaar over de uitvoering van de heffing. Een verklaring hiervoor kan zijn dat in een groot
aantal gebieden de heffing nog niet verzonden is en op dit punt nog onbekendheid bestaat.
Initiatiefnemers geven aan dat, ook als initiatieven al enige tijd in uitvoering zijn, het nog te vroeg is
om zichtbare resultaten of effecten waar te nemen. De belangrijkste effecten die initiatiefnemers
ervaren hebben betrekking op de verhouding met de gemeente.

Figuur 8 Aspecten in de uitvoeringsfase beoordeeld door de initiatiefnemende ondernemers

26
39221

Over de ontwikkeling van het draagvlak voor de BIZ onder ondernemers lopen de meningen bij
initiatiefnemers uiteen. Circa één derde van de respondenten is van mening dat dit in hun gebieden
(sterk) toeneemt. Volgens ruim één derde blijft dit gelijk. Evenals vorig jaar zijn er gebieden waarvan
initiatiefnemers ervaren dat het draagvlak afneemt. Uit gesprekken komt naar voren dat in een
aantal gebieden tegenstanders zich niet neerleggen bij de invoering van de BIZ. Zij voeren actief
campagne tegen de BIZ, via de lokale media en/of door lobby onder ondernemers.
2010
n

2011
%

Neemt erg af

0

Neemt af
Blijft gelijk

n

%

0%

1

1

7%

1

5%

8

57%

7

39%

Neemt toe

3

21%

5

28%

Neemt erg toe

1

7%

1

5%

7%

3

17%

Weet niet/ geen mening
1
Tabel 14 Draagvlakontwikkeling in de uitvoeringsfase

5%

Voor zover bekend is tot op heden (nog) geen gebruik gemaakt van de mogelijkheid die de Wet
biedt voor ondernemers om herstemming aan te vragen, een jaar na invoering van een BIZ.
Perspectief ondernemers in de BIZ
Van de gebieden die zich medio 2011 in de uitvoeringsfase bevonden zijn de ondernemers in de
betreffende zones gevraagd om de enquête in te vullen. In totaal zijn ruim 1.000 ondernemers in 36
gebieden en 22 gemeenten geselecteerd op basis van de afbakening van de zone en de
inschrijvingen bij de KvK in het gebied. In totaal hebben 130 ondernemers de vragenlijst ingevuld.
De resultaten van de ondernemers in de BIZ geven daarmee een indicatief beeld en zijn niet
representatief. De ondernemers zijn bevraagd op een aantal aspecten die we hierna zullen
behandelen. Dit zijn:
1.
2.
3.
4.

Resultaten
Draagvlak
Vertrouwen
Kosten en baten

1. Resultaten
Van de ondernemers in een BIZ die de enquête hebben ingevuld geeft de helft (50%) aan dat er al
resultaten zijn geboekt met de BIZ, vorig jaar bedroeg dit percentage nog 28%. Momenteel geeft
14% geeft aan dat er geen resultaten zijn geboekt; 36% geeft aan dit niet te weten. De resultaten
die zijn geboekt, zijn volgens de ondernemers de volgende:
˜

Er worden méér activiteiten georganiseerd;

˜

De oprichting van stuurgroepen en commissies;

˜

De start en/of samenloop met het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO);

27
39221

˜

Het sneeuwvrij houden van het gebied;

˜

Uitstraling van het gebied.

De experimentenwet BIZ is in het leven geroepen om doelstelling op het gebied van schoon, heel
en veilig te bewerkstelligen. Aan de ondernemers in de BIZ is daarom gevraagd in hoeverre zij van
mening zijn dat de BIZ heeft bijgedragen op deze verschillende aspecten.

Figuur 9 De bijdrage van de BIZ aan de genoemde aspecten volgens ondernemers in de BIZ

Hiermee is het beeld dat ondernemers hebben sterk gewijzigd ten opzichte van vorig jaar. Toen was
de algemene tendens dat de ondernemers uit de zone op de doelstellingen waarvoor de
experimentenwet is ontworpen nog weinig verbetering zien. Nu lijkt dat beeld omgeslagen: circa
30% tot 40% van de ondernemers zien (zeer) veel verbetering. Met name op het gebied van de
aantrekkelijkheid en de reinheid van de omgeving.
Dat een deel van de respondenten (heel) weinig verbetering en zien kan meerdere oorzaken
hebben. Uit gesprekken blijkt dat een deel van de ondernemers het nog te vroeg vinden om
resultaten en effecten te kunnen waarnemen. Ook geldt in sommige gebieden waar een BIZ is
opgericht, dat er al collectieve voorzieningen aanwezig waren. Met de invoering van een BIZ
worden er geen nieuwe activiteiten uitgevoerd, maar worden bestaande activiteiten op een andere
wijze gefinancierd. Dit heeft als gevolg dat effecten in termen van een schonere of veiliger omgeving
niet zichtbaar zijn.
2. Draagvlak creëren
Om draagvlak te creëren bij ondernemers in een BIZ is informeren en communicatie een belangrijk
onderdeel. Ook op dit punt laten de enquêteresultaten een sterk verbeterd beeld zien ten opzichte
van vorig jaar. Ruim de helft van de ondernemers geeft aan dat zij (zeer) goed geïnformeerd over

28
39221

de diverse aspecten van het totstandkomingsproces van de BIZ, zoals de oprichting van een
organisatie, de draagvlaklobby, de planvorming etc. (zie Figuur 10). Vorig jaar gaf ongeveer de helft
van de ondernemers juist aan geen inspraak te hebben gehad op de verschillende aspecten.
De inspraak die men had op een schaal van 1, geen inspraak tot 5, veel inspraak scoorden de
verschillende aspecten als volgt:
2010
Te ondernemen activiteiten

2011

N

Score

n

Score

44

2,1

80

3,3

Afbakening van de BIZ

43

1,8

75

3,0

De hoogte van de heffing

46

1,4

82

2,7

Het bestuur van de BIZ
44
2,1
81
Tabel 15 Inspraak van ondernemers op de verschillende aspecten in de planvorming

3,2

Ook op dit punt is een sterke verbetering zichtbaar ten opzichte van vorig jaar.

Figuur 10 Mate waarin de ondernemers in de BIZ zijn geïnformeerd over de verschillende activiteiten bij
de totstandkoming van de BIZ

3. Onderling vertrouwen
Waar vorig jaar de ondernemers in het BIZ-gebied veel kritischer waren over de waardering van het
onderling vertrouwen tussen de verschillende groepen dan de gemeente en de initiatiefnemende
ondernemers, is hun waardering dit jaar veel meer in lijn met gemeenten en initiatiefnemers. Wel is
de onbekendheid groter.

29
39221

Figuur 11 Beoordeling van vertrouwen tussen partijen betrokken bij de BIZ volgens ondernemers in de
BIZ

4. Kosten en baten
Ruim de helft van de ondernemers (58%) is van mening dat de verhouding tussen kosten en baten
(zeer) goed uitvalt. Dit is een substantiële toename ten opzichte van 2010, toen dit percentage op
nog geen 30% lag.

Figuur 12 Beoordeling van de verhouding tussen de BIZ bijdrage en de activiteiten die worden
uitgevoerd volgens de ondernemers in de BIZ in 2011 (groot) en 2010 (klein)

30
39221

Voor de ondernemers die vinden dat de kosten opwegen tegen de baten liggen hieraan de
volgende redenen ten grondslag:
˜

Iedereen betaalt mee, er kunnen geen free riders meer zijn. Niet alleen voor ondernemers die
voorheen wel betaalden, maar vooral ook voor ondernemers die voorheen niet meebetaalden
lijkt dit een belangrijk argument te zijn;

˜

Er is (meer) budget om activiteiten te kunnen organiseren;

˜

De bijdrage is gelijk aan die aan de winkeliersvereniging;

˜

Er worden de juiste activiteiten uitgevoerd;

˜

Er wordt veel voor het geld gedaan.

Voor de ondernemers die vinden dat de kosten niet opwegen tegen de baten is dat vanwege de
volgende redenen:
˜

Het is nog te vroeg om dit te kunnen beoordelen;

˜

De betreffende ondernemer ervaart geen zakelijk voordeel, door de aard van het werk (tandarts,
advocaat) of de vestigingslocatie (aan de rand van het gebied);

˜

De hoogte van de kosten is nog onbekend;

˜

De aard van de voorgestelde activiteiten sluit niet aan bij de behoeften van het gebied.

Opvallend is dat veel van de kritiekpunten van ondernemers zoals die vorig jaar naar voren kwamen
niet genoemd worden, zoals de hoogte van de heffing, oneerlijke verdeling van de kosten en gebrek
aan communicatie. In algemene zin kunnen we constateren dat de tevredenheid van ondernemers
in de BIZ gebieden sterk is toegenomen. Onderstaande figuren illustreren dit.

Figuur 13 Tevredenheid over verschillende aspecten van de BIZ

31
39221

Figuur 14 Mate waarin ondernemers binnen een BIZ het eens zijn met de stelling

32
39221

4. Kosten en baten

4.1 Oordeel over de tijdsinvestering
Uit de vorige monitoringsrapportages kwam nadrukkelijk naar voren dat het totstandkomingsproces
van informeel overleg tot formalisering van BIZ initiatieven ondernemers veel tijd kost.
De gemiddelde doorlooptijd van het totstandkomingsproces is gemiddeld ca. veertien maanden. Het
grootste deel daarvan wordt door de informele overlegfase in beslag genomen, gemiddeld neemt
deze acht maanden in beslag, blijkt uit de enquêteresultaten van 2011. De formaliseringsfase neemt
gemiddeld zes maanden in beslag (cijfer 2010).
Wel geven ondernemers hier bijna allemaal bij aan dat het (zeer) de moeite waard is. Dit jaar
hebben we onvoldoende gegevens om over het oordeel van ondernemers over de tijdsinvestering in
deze fase betrouwbare uitspraken te doen. De gesprekken die gevoerd zijn met ondernemers geven
geen indicatie dat dit beeld sterk gewijzigd is.
Als het gaat om de uitvoeringsfase dan geven initiatiefnemers aan dat de activiteiten in het kader
van de BIZ hen gemiddeld ruim vijf uur per week kosten. Dit varieert van nog geen uur per week tot
circa drie dagen per week. De helft van de initiatiefnemers die de enquête hebben ingevuld op dit
punt is van mening dat deze fase hen veel tijd kost. Ruim één derde is van mening dat de BIZ hen
in deze fase niet veel maar ook niet weinig tijd kost. Alle respondenten zijn op dit punt van mening
dat de tijdsinvestering in elk geval (zeer) de moeite waard is.
Ook gemeenten geven aan, net als voorgaande jaren, veel tijd kwijt te zijn met de afstemming
tussen de verschillende partijen binnen een BIZ organisatie. Ten opzichte van voorgaande jaren is
er wel een belangrijke verschuiving opgetreden in het oordeel daarover. Voorgaande jaren was ruim
de helft van de ondervraagde gemeenteambtenaren ontevreden over de tijdsinvestering die het kost
om een BIZ zone in te kunnen stellen. Inmiddels constateren we dat bijna twee derde van de
gemeenten (zeer) tevreden is over de tijdsinvestering (zie onderstaande tabellen).
2009
n

2010
%

n

2011
%

n

%

Zeer ontevreden

2

11%

4

16%

1

3%

Ontevreden

7

37%

10

40%

6

19%

Niet ontevreden/ niet tevreden

4

21%

1

4%

3

9%

Tevreden

3

16%

8

32%

19

59%

Zeer tevreden

1

5%

0

0%

2

6%

Weet niet/ geen mening

2

11%

2

8%

1

3%

Tabel 16 Mate van tevredenheid van gemeenten over de tijdsinvestering door gemeenten (2009, n=19;
2010, n=25; 2011, n=32)

33
39221

2009
n

2010
%

n

2011
%

n

%

Geheel mee oneens

1

5%

1

4%

2

6%

Mee oneens

2

11%

7

28%

5

16%

Niet mee oneens/ niet mee eens

5

26%

3

12%

7

22%

Mee eens

8

42%

4

16%

9

28%

Geheel mee eens

2

11%

9

36%

9

28%

Weet niet/ geen mening

1

5%

1

4%

0

0%

Tabel 17 De afstemming tussen de verschillende partijen binnen een BIZ kost de gemeente veel tijd
(2009, n=19; 2010, n=25; 2011, n=32)

4.2 Algemeen oordeel
Van de gemeenten geeft 93% aan dat de kosten opwegen tegen de verwachte baten, zoals een
eerlijker verdeling van lasten en verbetering van het gebied. Dit is vrijwel gelijk aan vorig jaar. Uit
gesprekken volgt dat het algemene oordeel van zowel initiatiefnemers als gemeenten over de
werking van het instrument positief is.
Met name ondernemers die zich in de uitvoeringsfase bevinden, zijn zeer te spreken over het
instrument. Niet alleen over het principe, maar ook over de wijze waarop dat is vastgelegd in de
huidige experimentenwet. Anders dan voorgaande jaren vinden de meeste ondernemers de
draagvlak eisen reëel. Ook de mogelijkheid om na een jaar een draagvlaktoets aan te vragen wordt
als democratisch bestempeld.
Baten doen zich met name voor in ‘zachtere’ aspecten zoals een grotere betrokkenheid van
ondernemers bij het gebied. Dit uit zich onder meer in grotere bereidheid om te participeren in
bestuur of commissies, een hogere opkomst op vergaderingen en meer positieve geluiden op straat.
Daarnaast noemen enkele respondenten dat als gevolg van de BIZ de professionaliteit van de
bestaande ondernemersorganisatie is toegenomen. Jaarlijks moet er een activiteitenplan en
begroting opgesteld worden en dient er door middel van een jaarrekening verantwoording te worden
afgelegd. Hierdoor ontstaat er structuur, waardoor activiteiten worden gepland, uitgevoerd en
minder ad hoc ontstaan.
Bovendien noemen initiatiefnemende ondernemers als voordeel dat men niet meer zelf de
contributie hoeft te innen. Dit is nu een taak van de gemeente. Bovendien financiert een deel van de
gemeente gedeeltelijk vóór. Nu, zo geven respondenten aan, beschikt de BIZ organisatie over
voldoende middelen en worden activiteiten ook daadwerkelijk uitgevoerd.
Voor enkele initiatieven geldt bovendien dat, omdat er meer financiële ruimte is om voor de
uitvoering van bepaalde taken te betalen, uitvoerende partijen meer aanspreekbaar zijn op hun
daden. De vrijblijvendheid die met vrijwilligerswerk kan samengaan verdwijnt zo.
Een aantal gemeenten constateert dat als gevolg van de BIZ sprake is van toegenomen vertrouwen
van gemeente in ondernemers, wat verdergaande afspraken mogelijk maakt. De BIZ organisatie is

34
39221

professioneler en meer aanspreekbaar, wordt gezien als representant van het gehele gebied en is
in financieel opzicht een grotere en meer betrouwbare partner. Waar in een aantal gemeenten
voorheen de houding het karakter had van ‘Nee, tenzij’ is dat nu ‘Ja, mits’.
Uit gesprekken komt ook naar voren dat de BIZ organisatie ook voor andere lokale
ondernemersverbanden een partij vormt. Genoemd worden verenigingen van huurders,
verenigingen van eigenaren, andere lokale ondernemersverenigingen en federaties daarvan. In een
aantal gebieden is sprake van verdergaande financiële samenwerking. Er zijn voorbeelden van
verenigingen van huurders van overdekte winkelcentra die de verplichte (promotie)bijdrage
doorstorten naar de BIZ organisatie zodat één budget ontstaat.
De verbeterde organisatiegraad maakt dat, op langere termijn, er een platform kan ontstaan voor
gebiedsontwikkeling. De BIZ organisatie is daarmee niet alleen een partner voor de gemeente,
maar ook voor vastgoedeigenaren, woningcorporaties en ontwikkelaars.
Naast resultaten en effecten op het gebied van samenwerking zijn er dit jaar in verschillende
gebieden ook zichtbare resultaten bereikt. Enkele respondenten noemen voorbeelden waaruit blijkt
dat BIZ voor ondernemers zeer concrete resultaten heeft opgeleverd. Eén respondent noemt als
voorbeeld de inkoop van kerstverlichting voor een binnenstad. Voorheen gebeurde dit door
verschillende kleinere winkeliersverenigingen – de verlichting was ongelijksoortig of ontbrak in
bepaalde delen van de binnenstad. De BIZ organisatie heeft bij één bedrijf voor de hele binnenstad
verlichting aangeschaft. Dit heeft er in de eerste plaats toe geleid dat de hele zone was voorzien
van dezelfde verlichting van hoge kwaliteit en dat bovendien fors bespaard is op de kosten van de
verlichting.
Een ander voorbeeld vormt de gezamenlijke Sinterklaas. Niet alleen is er voor de binnenstad nu één
Sinterklaas in plaats van meerdere, maar is ook is de intocht uitgebreid met een Huis van
Sinterklaas. Kinderen kunnen hier op bezoek komen, er worden foto’s gemaakt, die weer opgehaald
kunnen worden etc. Op deze manier wordt veel meer momenten dan alleen de intocht traffic voor de
binnenstad genereerd.
Zowel ondernemers als gemeenten geven aan dat de BIZ een hulpmiddel is voor initiatiefnemende
ondernemers. Initiatiefnemende ondernemers geven aan nu meer mogelijkheden in handen te
hebben om initiatieven van de grond te krijgen. Zij geven aan dat de belangrijkste voorwaarde is (en
blijft) dat er een groep enthousiaste ondernemers in een gebied aanwezig is. Een groep die tijd
investeert, de overige ondernemers motiveert en als een aanspreekpunt fungeert.
Naast de overwegend positieve signalen die dit jaar uit de gesprekken naar voren komen worden er
ook belangrijke kritische kanttekeningen gezet bij de werking van het instrument.
˜

Een aantal gemeenten geeft aan dat het uitgekeerde subsidiebedrag voor de BIZ en de
capaciteit en kosten die het heffen en uitkeren van het bedrag met zich meebrengt niet in
verhouding staan tot elkaar. Het jaarlijkse subsidiebedrag per gebied ligt veelal tussen de
€ 50.000 en € 100.000. Afhankelijk van de omvang van de gemeente en het aantal BIZgebieden binnen de gemeente legt alleen al de uitvoeringsfase beslag op circa 0,5 – 1,5 fte.

35
39221

˜

Een aantal respondenten, met name bij gemeenten, geeft aan dat er spanning bestaat tussen
de instrumenten die gemeente inzet voor de heffing (belastinginstrument) en uitkering
(subisidie-instrument) en het feit dat het om eigen geld van ondernemers gaat.
Het subsidie-instrument brengt met zich mee dat er, op basis van de lokale subsidieverordening,
een beschikking afgegeven dient te worden en dat de ontvanger van subsidie verantwoording
richting gemeente dient af te leggen door middel van een jaarverslag. Omdat het principe van
BIZ ‘voor en door ondernemers is’ en het bovendien over het eigen geld van de ondernemers
gaat is het voor hen de vraag wat de rol van de gemeente hierin is. Anderen brengen hier tegen
in dat zij voldoende hebben aan de handvatten die de Wet biedt ten aanzien van hun rol: het
toetsen of de plannen passen binnen de doelstellingen van de Wet. Ook hebben zij de
gemeentelijke subsidieverordening niet van toepassing verklaard.

˜

De gemeente verhoudt zich tot de ondernemers vanuit verschillende rollen. De gemeente is
wisselend aanjager, opdrachtgever, uitvoerder, beleidsmaker, belastinginner,
subsidieverstrekker en samenwerkingspartner van de BIZ organisatie. Het schakelen tussen en
het richting de ondernemers geloofwaardig vervullen van deze rollen wordt door sommige
gemeenten als lastig gezien.

36
39221

5. Samenvatting

De derde en laatste monitorrapportage van de Experimentenwet BIZ beschrijft de ontwikkelingen
over 2011 vanaf de inwerkingtreding van de Wet in 2009. Dit is het laatste jaar waarin het mogelijk
is om nieuwe BIZ initiatieven te ontwikkelen, omdat 1 januari 2012 de deadline vormde voor het
vaststellen van heffingsverordeningen. Dit heeft, zeker ook in de tweede helft van 2011 tot veel
activiteit gezorgd rondom de BIZ. Ten opzichte van vorig jaar zien we een aantal ontwikkelingen:
˜

Het aantal BIZ-en is sterk toegenomen. Momenteel (peildatum 15 maart 2011) zijn er 108
gebieden waar een BIZ in uitvoering is. Dit is ruim twee keer zo veel als vorig jaar. Circa twee
derde van BIZ-en vindt plaats in een winkelgebied en circa één derde op een bedrijventerrein.

˜

De beoordeling door initiatiefnemende ondernemers van het vertrouwen tussen gemeente en
initiatiefnemende ondernemers is verder toegenomen. De beoordeling van onderling vertrouwen
tussen gemeenten en ondernemers komt hiermee steeds meer met elkaar in overeenstemming.

˜

De waardering van ondernemers in de BIZ gebieden is sterk gewijzigd ten opzichte van vorig
jaar. Waar vorig jaar de algemene tendens nog was dat ondernemers weinig verbeteringen
zagen, is dit jaar de teneur bij ondernemers in BIZ gebieden juist dat er veel resultaten geboekt
worden. Niet alleen geven nu meer ondernemers aan dat er inmiddels resultaten geboekt zijn
(50% in 2011 ten opzichte van 28% in 2010), ook is een groter deel van de ondernemers (circa
30 tot 40%) van mening dat er (heel) veel resultaten geboekt zijn, met name op het gebied van
aantrekkelijkheid en reinheid van de bedrijfsomgeving.

˜

De algehele tevredenheid van gemeenten over de procedure is ten opzichte van voorgaande
jaar verder toegenomen. Van de bevraagde gemeenten is circa twee derde (zeer) tevreden en
is ca. 22% is (zeer) ontevreden, zie onderstaande tabel.
2009
n

2010
%

n

2011
%

n

%

Zeer tevreden

1

5%

3

12%

2

6%

Tevreden

5

26%

10

40%

19

59%

Niet ontevreden/ niet tevreden

4

21%

7

28%

3

9%

Ontevreden

5

26%

4

16%

6

19%

Zeer ontevreden

3

16%

1

4%

1

3%

Weet niet/ geen mening

1

5%

0

0%

1

3%

Tabel 18 Tevredenheid van gemeenten over de procedure om tot een BIZ te komen
˜

Het slagingspercentage van de draagvlakmetingen is stabiel gebleven op het niveau van vorig
jaar. Circa 60% van de draagvlaktoetsen kent een positieve uitslag. Succesfactoren hierbij zijn:
‫־‬

De persoonlijke benadering van ondernemers door de initiatiefnemende ondernemers. In
gebieden waar de draagvlakmeting is geslaagd is sterk geïnvesteerd in persoonlijke
contacten, onder meer door het inzetten van ambassadeurs.

37
39221

‫־‬

Gebieden waar een BIZ tot stand is gekomen, kennen een zekere mate van organisatie,
bijvoorbeeld in de vorm van een ondernemers- of winkeliersvereniging met een redelijke
participatiegraad. Waar geen enkele vorm van organisatie bestaat, lijkt de kans op een
succesvolle BIZ gering. Het omgekeerde lijkt ook te gelden: waar de organisatie- en
participatiegraad vrijwel 100% is, lijkt een BIZ nauwelijks toegevoegde waarde te hebben.

‫־‬

Een faciliterende houding van de gemeente. In gebieden waar de draagvlakmeting
succesvol is verlopen, hebben gemeenten veelal een actieve en maximaal faciliterende rol
op de achtergrond gespeeld.

‫־‬

Het betrekken van eigenaren, ook als deze in eerste instantie geen heffingsplichtige zijn. Bij
de draagvlakverwerving is veelal de aandacht gericht geweest op huurders en eigenaren
van leegstaande panden. Verschillende gemeenten geven aan, ook na de draagvlakmeting,
expliciet alle eigenaren te informeren over de BIZ.

We constateren dat het algemeen oordeel over de BIZ van zowel gemeenten als initiatiefnemers
overwegend positief is. Het belangrijkste overweging van ondernemers om een BIZ in te willen
stellen is de behoefte om free rider-schap onmogelijk te maken. Voor gemeenten ontstaat met een
BIZ een duidelijk aanspreekpunt van een gebied, waarmee afspraken gemaakt kunnen worden. Wel
worden er enkele kritische kanttekening gezet bij de werking van de BIZ:
˜

Het totstandkomingsproces van een BIZ van vraagt van zowel initiatiefnemende ondernemers
als gemeenten een grote tijdsinspanning. Veelal is sprake van wantrouwen van ondernemers
jegens de gemeente dat overwonnen moet worden. Zij geven daarbij wel aan dat dit de moeite
waard is, wanneer de BIZ in uitvoering komt en er resultaten en effecten zichtbaar worden.

˜

Enkele gemeenten zijn van mening dat de verhouding tussen het uitgekeerde subsidiebedrag
en de kosten die het heffen en uitkeren van dit bedrag met zich mee brengt, niet in verhouding
met elkaar zijn.

˜

Een aantal respondenten geeft aan dat er spanning bestaat tussen de instrumenten die de
gemeente inzet voor de heffing (belasting instrument) en uitkering (subsidie instrument) en het
feit dat het om eigen geld van ondernemers gaat.

˜

De gemeente verhoudt zich bij de totstandkoming en uitvoering van een BIZ tot ondernemers
vanuit verschillende rollen. Het schakelen tussen deze rollen en het richting ondernemers
geloofwaardig invullen van deze rollen wordt door sommige gemeenten als lastig gezien.

38
39221

Bijlage I
Gesprekspartners

39
39221

Geïnterviewde personen

Joop Maat (gemeente Alphen aan den Rijn)
Kees van Keeken (BIZ VOC Aphen aan den Rijn)
Marije Drost (gemeente Hilversum)
Eveline Duijf (BIZ Gijsbrecht, Hilversum)
Jaap Dam (gemeente Hardenberg)
Jan Mulder (BIZ Centrum Hardenberg, Hardenberg)
Michel Odink (BIZ Centrum Dedemsvaart, Hardenberg)
Wim van Velhuizen (belastingdienst gemeente Rotterdam)
Sipko van der Vlegel (belastingdienst gemeente Rotterdam)
Virginie Hutting (belastingdienst gemeente Rotterdam)
Benno de Jong (Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam)
Douwe Terpstra (Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam)
Anke Griffioen (BIZ Nieuwe Binnenweg, Rotterdam)
Wilma van der Putten (Gemeente Den Haag)
Karien Klinkenberg (onafhankelijk expert)
Frits Lubout (BIZ Dierenselaan, Den Haag)
Hans Beterams (gemeente Venray)
Peter Verhoeven (BIZ Smakterheide, Venray)
Mariene van Luyt (gemeente Woerden)
Caroline van Dam (gemeente Woerden)

1
39221

Bijlage II
Overzicht BIZ initiatieven per 15 maart 2012

39221

Gemeente

Naam locatie BIZ
Bedrijventerrein Molenwetering

Ondernemers
categorie
>200

Classificatie
Omvang gemeente
Middelgroot

Alphen aan den Rijn
Alphen aan den Rijn
Ameland

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Stadshart Alphen a/d Rijn

>200

Middelgroot

2009

Uitvoeringsfase

bedrijventerrein

Ameland

Klein

2009

Initiatief gestopt

Anders

Amersfoort

Binnenstad

Groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Amersfoort

Bedrijvenkring Isselt i.o.

Groot

2011

Informeel overlegfase

bedrijventerrein

Amersfoort

Euterpeplein

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Amersfoort

Neptunusplein

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

Arena

Groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Amsterdam

Elandsgracht

Groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Amsterdam

Ferdinand Bolstraat

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

Haarlemmerbuurt

Groot

2011

formaliseringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

Jan Evertsenstraat

100-199

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

Jan van Galenstraat

<100

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

PC Hoofdstraat

Groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Amsterdam

Prinsenstraat-Herenstraat

<100

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

Rozengracht

100-199

Groot

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Amsterdam

Spiegelkwartier

Groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Amsterdam

Utrechtsestraat

Groot

2011

formaliseringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

Van Dam tot Stopera

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Amsterdam

Westerstraat

Groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Barendrecht

Bedrijventerrein Bijdorp

Klein

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Beek

Handelsterrein Beekerhoek

klein

2011

Informeel overlegfase

Bedrijventerrein

Beek

Technoport Europe

klein

2011

Informeel overlegfase

Bedrijventerrein

Beesel

Centrum Reuver

klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Bergambacht

Centrum Bergambacht

Bergen op Zoom

Binnenstad Bergen op Zoom zone A

>200

<100

100-199

100-199

100-199

100-199

>200

Jaar

Fase 2011

Typering

Klein

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Middelgroot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

1
39221

Bergen op Zoom

Binnenstad Bergen op Zoom zone B

100-199

Middelgroot

2009

Initiatief gestopt

Binnenmaas

bedrijventerrein Mijlpolder

100-199

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

bedrijventerrein

Bodegraven-Reeuwijk

Broekvelden en Groote Wetering

100-199

klein

2011

Informeel overlegfase

bedrijventerrein

>200

bedrijventerrein

Bodegraven-Reeuwijk

Vereniging Bedrijventerrein Zoutman

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Boskoop

Centrum

klein

2011

formaliseringsfase

Boskoop

Sierteelt

klein

2011

Informeel overlegfase

Breda

Steenakker

Groot

2011

Uitvoeringsfase

100-199

Winkelgebied

Winkelgebied
Anders
Bedrijventerrein

Brielle

Binnenstad van Brielle

>200

Klein

2010

Initiatief gestopt

Anders

Bunschoten

Haarbrug-Noord

100-199

klein

2011

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Capelle aan den IJssel

Hoofdweg CapelleXL

>200

Middelgroot

2011

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Culemborg

Bedrijventerrein Pavijen

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

De Ronde Venen

Centrum Mijdrecht

Klein

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Delft

Schieoevers

Middelgroot

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Den Haag

Badhuisstraat

<100

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Belgisch Park

<100

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Boekhorststraat

Groot

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Den Haag

Buurtschap Centrum 2005 (Denneweg e.o.)

100-199

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

City Center (Spuistraat e.o.)

<100

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Fahrenheitstraat/Thomsonlaan (Segbroek)

100-199

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Forepark

Groot

2010

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Den Haag

Frederik Hendriklaan

100-199

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Haagse Entree

<100

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Hobbemastraat

<100

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Hofkwartier

>200

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Keizerstraat

<100

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Leyweg

Groot

2010

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Den Haag

Loosduinse Hoofdstraat

Groot

2010

Informeel overlegfase

Winkelgebied

2
39221

Den Haag

Paul Krugerlaan

100-199

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Reinkenstraat

<100

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Theresiastraat

100-199

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Uytenhagestraat

Groot

2010

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Den Haag

Van Hoytemastraat

<100

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Vruchtenbuurt

<100

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Weimarstraat

100-199

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Winkelgebied Dierenselaan/Apeldoornselaan

<100

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Winkelgebied Paleis Noordeinde

100-199

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Zeeheldenkwartier

>200

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Den Haag

Zichtenburg - Kerketuinen - Dekkershoek

>200

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Dinkelland

Centrum Denekamp

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Dinkelland

Centrum Ootmarsum

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Dordrecht

Dordste Kil 1

Groot

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Dordrecht

Dordste Kil 2

Groot

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Dordrecht

Krabbepolder

Dordrecht

LouterBloemen

Eindhoven

Centrum Eindhoven

Enkhuizen

<100

Groot

2009

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Groot

2009

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

>200

Groot

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Schepenwijk en het Krabbersplaat

>200

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

Geertruidenberg

Dombosch (Raamsdonkveer)

>200

Groot

2011

Uitvoeringsfase

bedrijventerrein

Goedereede

Industreterrein Stellendam Havens

100-199

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Goirle

Centrum Goirle

<100

Groot

2011

Uitvoeringsfase

bedrijventerrein

Graft-De Rijp

Bedrijvenpark De Volger

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

Haaksbergen

Centrum

100-199

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Haarlem

Bedrijventerrein Waarderpolder

>200

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Haarlemmermeer

Hoofddorp Centrum

>200

Groot

2011

Uitvoeringsfase

winkelgebied

Haarlemmermeer

Spoorzicht - Nieuw Vennep

>200

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

3
39221

Hardenberg

Centrum Dedemsvaart

Hardenberg
Hardinxveld-Giessendam

100-199

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Centrum Hardenberg

klein

2011

uitvoeringsfase

Winkelgebied

De Peulen

Klein

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Heerlen

Oranje Nassaustraat

Middelgroot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Heerlen

Winkelcentrum Hartje Hoensbroek

<100

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Hengelo (OV)

Bedrijvenpark Twentekanaal

>200

Middelgroot

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Hengelo (OV)

Binnenstad Hengelo

>200

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

>200

Hengelo (OV)

Westermaat Zuid

Hillegom

Centrum Hillegom

Middelgroot

2010

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Hilversum

Hilversum Centrum

>200

Middelgroot

2011

Uitvoeringsfase

winkelgebied

Hilversum

Winkelgebied Gijsbrecht van Amstelstraat

100-199

Middelgroot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

>200

Hoogeveen

Centrumgebied Hoogeveen

Middelgroot

2009

Uitvoeringsfase

Hoogeveen

De Wieken

Middelgroot

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Huizen

't Hart van Huizen

klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Lansingerland

Bedrijvenpark Rodenrijs

<100

Middelgroot

2011

Uitvoeringsfase

bedrijventerrein

>200

middelgroot

2011

formaliseringsfase

Klein

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Middelgroot

2010

formaliseringsfase

Winkelgebied

klein

2011

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Lansingerland

Glastuinbouwgebied Lansingerland

Leiderdorp

Van diepeningenlaan (winkelcentrum Santhorst)

Lelystad

Stadshart Lelystad

Leudal

Haelen

>200

Winkelgebied
Bedrijventerrein

Anders

Losser

Centrum Losser

100-199

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Maasdriel

De Geerden

<100

Klein

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Maassluis

Stadshart Maassluis

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Maastricht

Centrum Maastricht

>200

Groot

2010

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Bedrijventerrein

Middelharnis

Winkelcentrum D'n Diek

Klein

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Midden Drenthe

Centrum Beilen

<100

Klein

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Nijmegen

Bedrijventerrein West Kanaaldijk

>200

Groot

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Nijverdal

Centrum Hellendoorn

>200

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

winkelgebied

4
39221

Noordenveld

Bedrijventerrein Peize

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

bedrijventerrein

Noordenveld

Bedrijventerreinen Roden

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

bedrijventerrein

Noordenveld

Centrum Roden

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Noordwijk (ZH)

Hoofdstraat

100-199

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Noordwijk (ZH)

s'Gravendijck / Klei Oost

<100

Klein

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Noordwijk (ZH)

Winkels Kern Noordwijk Binnen

<100

Klein

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Noordwijkerhout

Centrum Noordwijkerhout

100-199

Klein

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Oldenzaal

Binnenstad Oldenzaal

100-199

Klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

winkelgebied

Ommen

Binnenstad

klein

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Oosterhout

Centrum Oosterhout

klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Oostflakkee

Tonnisseweg Oude Tonge

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

Oud-Beijerland

De Bosschen

<100

Klein

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Oud-Beijerland

De Hoogerwerf

100-199

Klein

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Rheden

Centrum Dieren

klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Rijswijk

Oud-Rijswijk

100-199

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Roerdalen

Bedrijventerrein Roerdalen

<100

klein

2010

Uitvoeringsfase

bedrijventerrein

Roermond

Binnenstad Roermond

>200

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Roermond

Centrum Swalmen

<100

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Roermond

Merum

<100

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Roermond

Retailpark

<100

Middelgroot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Roermond

Roerstreek

100-199

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Roermond

Stadsrand Noord

100-199

Middelgroot

2009

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Roermond

Swalmen

<100

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Roermond

Willem Alexander

<100

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Roosendaal

Binnenstad Roosendaal

>200

Middelgroot

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Rotterdam

Aert van Nesstraat

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Bedrijventerrein Hordijk

Groot

2009

Initiatief gestopt

100-199

winkelgebied

Winkelgebied

Bedrijventerrein

5
39221

Rotterdam

Bedrijventerrein Noord West Rotterdam

Rotterdam

Botlek

Rotterdam

Hillegersberg Centrum

>200

100-199

Groot

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Groot

2011

Uitvoeringsfase

bedrijventerrein

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Rotterdam

Hillegersberg Componistenwijk

Groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Rotterdam

Hoogstraat

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Karel Doormanstraat

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Korte Hoogstraat

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Lijnbaan Binnenwegplein

Groot

2009

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Lusthofstraat

100-199

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Rotterdam

Meent

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Nieuwe Binnenweg

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

100-199

Rotterdam

Oude Binnenweg

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Oudedijk

Groot

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

bedrijventerrein

Rotterdam

Rodezand

<100

Groot

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Rotterdam

Schiebroek

<100

Groot

2011

Uitvoeringsfase

bedrijventerrein

Rotterdam

Schouwburgplein

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Rotterdam

Stadhuisplein

groot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Rotterdam

Van Oldebarneveldstraat

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Rotterdam

Witte de With kwartier

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Rucphen

bedrijventerrein Nijverhei

<100

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

's Hertogenbosch

Centrum 's-Hertogenbosch

>200

Groot

2009

Initiatief gestopt

bedrijventerrein
Winkelgebied

Schiedam

Bedrijvenpark Vijfsluizen

100-199

Middelgroot

2009

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Schiedam

Broersveld

>200

Middelgroot

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Schouwen-Duiveland

Bedrijvenpark West

<100

Klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

Schouwen-Duiveland

Bedrijvenpark Zuid

100-199

Klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

Schouwen-Duiveland

Centrum Zierikzee

>200

Klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

winkelgebied

Schouwen-Duiveland

Groot Renesse

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Anders

6
39221

Sittard Geleen

Handelsterrein Krawinkel

Middelgroot

2011

Informeel overlegfase

Bedrijventerrein

Sittard Geleen

Industriepark Noord

Middelgroot

2011

Informeel overlegfase

Bedrijventerrein

Soest

Soestdijkse Grachten

Klein

2010

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Soest

Winkelcentrum Rademakerstraat

<100

Klein

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Soest

Winkelcentrum Soest Zuid

<100

Klein

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Soest

Winkelkring Koninginnelaan

<100

Klein

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Soest

Winkelpromenade Soestdijk

<100

Klein

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Son en Breugel

Ekkersrijt

>200

Klein

2010

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Stadskanaal

Bedrijventerrein Stadskanaal 2012

100-199

Klein

2010

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Stadskanaal

Centrum Stadskanaal

100-199

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Steenwijkerland

Centrum Steenwijk

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Strijen

Centrum

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Terneuzen

Centrum Terneuzen

Middelgroot

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Urk

Bedrijventerrein

Klein

2011

Informeel overlegfase

Bedrijventerrein

Utrecht

Cartesiusweg

Groot

2009

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Utrecht

Industieterrein Lage Weide

>200

Groot

2009

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Utrecht

Merwedestrook

<100

Groot

2009

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Utrecht

Oudenrijn

Groot

2009

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Utrecht

Overvecht

Groot

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

Utrecht

Rijnsweerd

<100

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Anders

Utrecht

Woonboulevard

<100

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Utrechtse Heuvelrug

Centrum Doorn

<100

klein

2011

formaliseringsfase

Winkelgebied

Veghel

De Amert

2010

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Veldhoven

Bedrijventerrein De Run

Klein

2009

Initiatief gestopt

Bedrijventerrein

Venlo

Centrum Tegelen

<100

groot

2011

Uitvoeringsfase

winkelgebied

Venlo

Venlo 18 bedrijventerreinen

>200

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Venlo

Venlo Binnenstad

>200

Groot

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

>200

100-199

>200

7
39221

Venray

De Blakt - Witte Vennen - Vennendreef

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Venray

De Brier

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Venray

De Hulst 1 en 2

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Venray

Keizersveld

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Venray

kernwinkelgebied centrum venray

100-199

klein

2010

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Venray

Smakterheide

100-199

klein

2011

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Venray

Wanssum

<100

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Venray

Ysselsteyn

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Vianen

Bedrijventerrein De Biezen en De Hagen

100-199

Klein

2009

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Vianen

Vianen Centrum

<100

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Vlaardingen

Stadshart

Middelgroot

2011

Informeel overlegfase

Winkelgebied

Vlaardingen

Vergulde Hand

Middelgroot

2011

uitvoeringsfase

Vlissingen

Binnenstad

100-199

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Vlissingen

Oost Souburg

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

Weert

Bedrijventerrein Kampershoek

klein

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

100-199

Bedrijventerrein

Weert

Centrum Weert

>200

klein

2009

Initiatief gestopt

Winkelgebied

Weesp

Centrum

100-199

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

winkelgebied

Westland

Bedrijventerrein De Woerd

<100

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Westland

Bedrijventerrein Leehove

<100

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Westland

Bedrijventerrein Wateringveldsche Polder

>200

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Westland

Winkelcentrum `s-Gravenzande

100-199

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Westland

Winkelcentrum Naaldwijk

100-199

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Westland

Winkelgebied Monster

100-199

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Wijdemeren

Nootweg (Nieuw Loosdrecht)

<100

Klein

2011

Uitvoeringsfase

Woensdrecht

De Kooi Hoogerheide

<100

klein

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

bedrijventerrein

Woerden

Barwoutswaarder

klein

2011

Formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Woerden

Centrumgebied

klein

2011

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

>200

Winkelgebied

8
39221

Woerden

Honthorst

klein

2011

Formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Woerden

Middelland Noord

klein

2011

Formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Woerden

Middelland Zuid

klein

2011

Formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Woerden

Polanen

klein

2011

Formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Zaanstad

Binnenstad Zaandam

Groot

2011

formaliseringsfase

Winkelgebied

Zaanstad

Molletjesveer/Noorderveld

groot

2011

Draagvlaktoets niet gehaald

Zeewolde

Zeewolde centrum

100-199

Klein

2010

Uitvoeringsfase

Zoetermeer

Dorpsstraat

100-199

Groot

2011

Uitvoeringsfase

Zoetermeer

Noordelijke Bedrijventerreinen

>200

Groot

2009

Draagvlaktoets niet gehaald

Bedrijventerrein

Zoeterwoude

Bedrijventerrein Grote Polder

100-199

Klein

2009

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Zuidplas

Bedrijventerrein de Hoogeveenen

klein

2011

formaliseringsfase

Bedrijventerrein

Zuidwest Friesland

>200

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Zuidwest Friesland

Bedrijventerreinen De Marne, De Klokslag, De Ward, Industriepark De
Wymerts
Binnenstad Bolsward

100-199

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Zuidwest Friesland

Binnenstad Sneek

>200

Middelgroot

2010

Uitvoeringsfase

Winkelgebied

Zwijndrecht

Groote Lindt

100-199

klein

2010

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein

Zwijndrecht

Koopcentrum Noord

<100

Klein

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Winkelgebied

<100

Winkelgebied

Zwolle

Assendorp

Groot

2010

Uitvoeringsfase

Zwolle

Centrum Zwolle

Groot

2010

Draagvlaktoets niet gehaald

Zwolle

Dieze Centrum (Diezerkade-Brink-Thomas a Kempisstraat-Vechtstraat)

Groot

2009

Uitvoeringsfase

Bedrijventerrein
Winkelgebied
Winkelgebied

Anders
Winkelgebied

9
39221

Bijlage III
Resultaten BIZ draagvlakmetingen

39221

Jaar

Gemeente

BIZ Initiatief

Eerste meting
Respons

Tweede meting
% voor

WOZ-

Respons

% voor

waarde

Derde meting
WOZwaarde

Respons

% voor

WOZ-

Draagvlaktoets

waarde

gehaald

2009

Alphen aan den Rijn Stadshart Alphen a/d Rijn

50%

75%

ja

2011

Amersfoort

Euterpeplein

onbekend

onbekend

ja

2010

Amersfoort

Neptunusplein

79%

95%

2011

Amsterdam

Ferdinand Bolstraat

58%

70%

ja

2011

Amsterdam

Jan Evertsenstraat

63%

68%

ja

2011

Amsterdam

Jan van Galenstraat

72%

71%

ja

2011

Amsterdam

Prinsenstraat-Herenstraat

84%

76%

ja

2011

Amsterdam

Rozengracht

71%

66%

nee

2011

Amsterdam

Van Dam tot Stopera

59%

68%

ja

2010

Barendrecht

Bedrijventerrein Bijdorp

58%

77%

ja

2011

Beesel

Centrum Reuver

61%

68%

2010

Bergambacht

Centrum Bergambacht

100%

92%

2009

Bergen op Zoom

Binnenstad Bergen op Zoom zone A

60%

63%

64%

2009

Bergen op Zoom

Binnenstad Bergen op Zoom zone B

51%

55%

Samengevoegd met A

2011

Binnenmaas

bedrijventerrein Mijlpolder

57%

57%

59%

ja

81%

ja
ja

43%

75%

ja
nee
nee

1
39221

2011

Bodegraven-

Vereniging Bedrijventerrein Zoutman

65%

28%

40%

nee

99%

ja

Reeuwijk
2011

Breda

Steenakker

53%

96%

2010

Brielle

Binnenstad van Brielle

70%

61%

nee

2011

Bunschoten

Haarbrug-Noord/De Kronkels?

63%

77%

ja

2011

Capelle aan den

Hoofdweg CapelleXL

51%

70%

ja

IJssel
2010

De Ronde Venen

Centrum Mijdrecht

53%

71%

ja

2010

Den Haag

Badhuisstraat

69%

69%

ja

2010

Den Haag

Belgisch Park

82%

75%

ja

2009

Den Haag

Buurtschap Centrum 2005 (Denneweg 72%

82%

ja

e.o.)
2009

Den Haag

City Center (Spuistraat e.o.)

60%

77%

ja

2010

Den Haag

Fahrenheitstraat/Thomsonlaan

63%

80%

ja

(Segbroek)
2010

Den Haag

Frederik Hendriklaan

78%

75%

ja

2011

Den Haag

Haagse Entree

70%

72%

ja

2011

Den Haag

Hobbemastraat

64%

80%

ja

2010

Den Haag

Hofkwartier

58%

75%

ja

2
39221

2009

Den Haag

Keizerstraat

61%

67%

ja

2010

Den Haag

Paul Krugerlaan

70%

86%

ja

2010

Den Haag

Reinkenstraat

79%

71%

ja

2010

Den Haag

Theresiastraat

72%

88%

ja

2011

Den Haag

Van Hoytemastraat

82%

87%

ja

2010

Den Haag

Vruchtenbuurt

73%

73%

ja

2010

Den Haag

Weimarstraat

62%

72%

ja

2009

Den Haag

Winkelgebied

59%

79%

ja

Dierenselaan/Apeldoornselaan
2010

Den Haag

Winkelgebied Paleis Noordeinde

65%

88%

ja

2011

Den Haag

Zeeheldenkwartier

63%

73%

ja

2010

Den Haag

Zichtenburg - Kerketuinen -

59%

84%

ja

Dekkershoek
2011

Dinkelland

Centrum Denekamp

onbekend

onbekend

ja

2011

Dinkelland

Centrum Ootmarsum

onbekend

onbekend

nee

2011

Enkhuizen

Schepenwijk en het Krabbersplaat

55%

36%

nee

2011

Geertruidenberg

Dombosch (Raamsdonkveer)

62%

68%

ja

2009

Goedereede

Industreterrein Stellendam Havens

59%

82%

ja

3
39221

2011

Goirle

Centrum Goirle

76%

84%

ja

2011

Graft-De Rijp

Bedrijvenpark De Volger

43%

2011

Haaksbergen

Centrum

69%

68%

2011

Haarlem

Bedrijventerrein Waarderpolder

46%

69%

85%

2011

Haarlemmermeer

Hoofddorp Centrum

54%

75%

78%

2009

Haarlemmermeer

Spoorzicht - Nieuw Vennep

48%

52%

56%

2011

Hardenberg

Centrum Dedemsvaart

75%

69%

74%

2011

Hardenberg

Centrum Hardenberg

66%

62%

62%

2009

Hardinxveld-

De Peulen

83%

55%

65%

nee
ja
53%

72%

ja
ja

66%

67%

71%

ja
ja

onbekend

onbekend

ja
nee

Giessendam
2010

Heerlen

Oranje Nassaustraat

onbekend

onbekend

nee

2010

Heerlen

Winkelcentrum Hartje Hoensbroek

65%

67%

ja

2009

Hengelo (OV)

Bedrijvenpark Twentekanaal

53%

63%

2010

Hengelo (OV)

Binnenstad Hengelo

58%

74%

ja

2010

Hengelo (OV)

Westermaat Zuid

47%

59%

nee

2009

Hillegom

Centrum Hillegom

55%

90%

ja

2011

Hilversum

Hilversum Centrum

52%

68%

ja

2009

Hilversum

Winkelgebied Gijsbrecht van

66%

75%

ja

80%

nee

4
39221

Amstelstraat
2009

Hoogeveen

Centrumgebied Hoogeveen

60%

79%

83%

2011

Hoogeveen

De Wieken

onbekend

onbekend

nee

2011

Huizen

't Hart van Huizen

voldoende

71%

ja

2011

Lansingerland

Bedrijvenpark Rodenrijs

voldoende

75%

ja

2011

Leudal

Haelen

onbekend

onbekend

ja

2011

Losser

Centrum Losser

82%

78%

ja

2010

Maasdriel

De Geerden

onbekend

onbekend

nee

2009

Maassluis

Stadshart Maassluis

74%

84%

2010

Midden Drenthe

Centrum Beilen

75%

80%

ja

2011

Nijverdal

Centrum Hellendoorn

54%

41%

nee

2011

Noordenveld

Bedrijventerrein Peize

63%

65%

nvt

nee

2011

Noordenveld

Bedrijventerreinen Roden

62%

58%

nvt

nee

2011

Noordenveld

Centrum Roden

64%

71%

81%

ja

2009

Noordwijk (ZH)

Hoofdstraat

53%

92%

ja

2010

Noordwijkerhout

Centrum Noordwijkerhout

83%

49%

nee

2011

Oldenzaal

Binnenstad Oldenzaal

81%

53%

nee

2011

Oosterhout

Centrum Oosterhout

voldoende

75%

ja

66%

ja

ja

5
39221

2011

Oostflakkee

Tonnisseweg Oude Tonge

onbekend

onbekend

nee

2010

Oud-Beijerland

De Bosschen

70%

90%

2010

Oud-Beijerland

De Hoogerwerf

onbekend

onbekend

ja

2011

Rheden

Centrum Dieren

65%

82%

ja

2009

Rijswijk

Oud-Rijswijk

67%

83%

ja

2010

Roermond

Binnenstad Roermond

68%

68%

2010

Roermond

Centrum Swalmen

89%

85%

2010

Roermond

Merum

87%

75%

87%

ja

2010

Roermond

Retailpark

78%

64%

75%

nee

2010

Roermond

Roerstreek

60%

85%

92%

ja

2009

Roermond

Stadsrand Noord

76%

64%

73%

2010

Roermond

Swalmen

81%

80%

95%

ja

2010

Roermond

Willem Alexander

70%

73%

86%

ja

2010

Rotterdam

Aert van Nesstraat

50%

63%

2009

Rotterdam

Bedrijventerrein Hordijk

57%

33%

50%

2009

Rotterdam

Bedrijventerrein Noord West

34%

18%

29%

64%

78%

70%

ja

59%

ja
ja

86%

73%

80%

ja

31%

100%

nee

64%

54%

nee
nee

Rotterdam
2011

Rotterdam

Botlek

ja

6
39221

2009

Rotterdam

Hillegersberg Centrum

39%

34%

57%

55%

2010

Rotterdam

Hoogstraat

40%

55%

38%

55%

nee

2010

Rotterdam

Karel Doormanstraat

33%

67%

37%

71%

nee

2010

Rotterdam

Korte Hoogstraat

56%

60%

44%

63%

nee

2009

Rotterdam

Lijnbaan Binnenwegplein

39%

31%

30%

38%

2010

Rotterdam

Lusthofstraat

83%

67%

2010

Rotterdam

Meent

44%

54%

2009

Rotterdam

Nieuwe Binnenweg

42%

69%

2010

Rotterdam

Oude Binnenweg

56%

51%

2011

Rotterdam

Oudedijk

41%

50%

nee

2009

Rotterdam

Rodezand

40%

0%

nee

2011

Rotterdam

Schiebroek

62%

83%

ja

2010

Rotterdam

Schouwburgplein

42%

80%

2010

Rotterdam

Van Oldebarneveldstraat

50%

68%

ja

2010

Rotterdam

Witte de With kwartier

53%

70%

ja

2011

Rucphen

bedrijventerrein Nijverhei

100%

55%

nee

2009

's Hertogenbosch

Centrum 's-Hertogenbosch

41%

53%

48%

nee

2009

Schiedam

Bedrijvenpark Vijfsluizen

53%

72%

75%

ja

32%

63%

36%

69%

32%

ja

nee
ja

37%

40%

52%

nee

54%

74%

ja

60%

45%

nee

33%

75%

nee

7
39221

2011

Schouwen-

Bedrijvenpark West

45%

onbekend

nee

Bedrijvenpark Zuid

55%

31%

nee

Centrum Zierikzee

58%

34%

nee

Groot Renesse

56%

54%

nee

Duiveland
2011

SchouwenDuiveland

2011

SchouwenDuiveland

2011

SchouwenDuiveland

2010

Soest

Soestdijkse Grachten

onbekend

onbekend

nee

2010

Soest

Winkelcentrum Rademakerstraat

onbekend

onbekend

nee

2010

Soest

Winkelcentrum Soest Zuid

onbekend

onbekend

nee

2010

Soest

Winkelkring Koninginnelaan

onbekend

onbekend

nee

2010

Soest

Winkelpromenade Soestdijk

onbekend

onbekend

nee

2010

Son en Breugel

Ekkersrijt

64%

63%

nee

2009

Stadskanaal

Centrum Stadskanaal

55%

45%

2011

Steenwijkerland

Centrum Steenwijk

63%

76%

2011

Strijen

Centrum

83%

83%

ja

2010

Terneuzen

Centrum Terneuzen

62%

54%

nee

2011

Utrecht

Overvecht

30%

44%

nee

61%
81%

63%

77%

69%

ja
ja

8
39221

2009

Utrecht

Rijnsweerd

75%

81%

ja

2009

Utrecht

Woonboulevard

60%

85%

ja

2011

Venlo

Centrum Tegelen

67%

81%

ja

2010

Venlo

Venlo 18 bedrijventerreinen

51%

78%

ja

2009

Venlo

Venlo Binnenstad

47%

70%

2011

Venray

Smakterheide

onbekend

onbekend

ja

2009

Vianen

Vianen Centrum

60%

80%

ja

2011

Vlaardingen

Vergulde Hand

53%

74%

ja

2011

Vlissingen

Binnenstad

onbekend

onbekend

nee

2011

Vlissingen

Oost Souburg

onbekend

onbekend

nee

2010

Weert

Bedrijventerrein Kampershoek

66%

64%

nee

2009

Weert

Centrum Weert

51%

50%

nee

2011

Weesp

Centrum

onbekend

56%

nee

2010

Westland

Bedrijventerrein De Woerd

81%

91%

92%

ja

2010

Westland

Bedrijventerrein Leehove

62%

68%

75%

ja

2010

Westland

Bedrijventerrein Wateringveldsche

55%

71%

71%

ja

51%

69%

>50%

65%

nee

Polder
2010

Westland

Winkelcentrum `s-Gravenzande

ja

9
39221

2010

Westland

Winkelcentrum Naaldwijk

60%

72%

72%

ja

2010

Westland

Winkelgebied Monster

60%

75%

80%

ja

2011

Wijdemeren

Nootweg (Nieuw Loosdrecht)

75%

94%

ja

2011

Woensdrecht

De Kooi Hoogerheide

42%

onbekend

nee

2011

Woerden

Centrumgebied

60%

67%

ja

2011

Zaanstad

Molletjesveer/Noorderveld

44%

38%

nee

2010

Zeewolde

Zeewolde centrum

61%

80%

78%

ja

2011

Zoetermeer

Dorpsstraat

63%

69%

72%

ja

2009

Zoetermeer

Noordelijke Bedrijventerreinen

58%

41%

31%

2009

Zoeterwoude

Bedrijventerrein Grote Polder

61%

66%

2010

Zuidwest Friesland

Bedrijventerreinen De Marne, De

69%

69%

81%

ja

48%

43%

nee
ja

Klokslag, De Ward, Industriepark De
Wymerts
2010

Zuidwest Friesland

Binnenstad Bolsward

76%

75%

79%

ja

2010

Zuidwest Friesland

Binnenstad Sneek

56%

80%

77%

ja

2010

Zwijndrecht

Groote Lindt

55%

94%

voldoende

ja

2010

Zwijndrecht

Koopcentrum Noord

68%

65%

onvoldoend

nee

e
2010

Zwolle

Assendorp

voldoende

71%

ja

10
39221

2010

Zwolle

Centrum Zwolle

47%

33%

nee

2009

Zwolle

Dieze Centrum (Diezerkade-Brink-

69%

87%

ja

Thomas a Kempisstraat-Vechtstraat)

11
39221

12
39221