Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1738

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 januari 2021
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda van de Eurogroep en de
informele Ecofinraad van 18 en 19 januari a.s. Deze vergaderingen zullen
middels videoconferentie worden gehouden en ik ben voornemens deel te
nemen.
Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de
volgende vergadering.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

kst-21501-07-1738
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

1

Geannoteerde agenda t.b.v. Eurogroep en Ecofinraad 18 en
19 januari 2021
Eurogroep
Reguliere samenstelling
Thematische discussie – Macro-economische onevenwichtigheden in de Eurozone als gevolg van de COVID-19-crisis
Document: Nog niet beschikbaar, document wordt gepubliceerd op
https://www.consilium.europa.eu/en/council-eu/eurogroup/eurogroupdocuments-register/
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
In de Eurogroep zal een thematische discussie plaatsvinden over de
gevolgen van de COVID-19-crisis voor de macro-economische onevenwichtigheden in de eurozone. De Europese Commissie schetst in een
notitie een aantal mogelijke gevolgen van de COVID-19-crisis. Zo zullen
onder andere de publieke en private schulden ten opzichte van het bbp in
lidstaten stijgen. Ook worden er negatieve gevolgen voorzien in de
ontwikkeling van productiviteit, lonen en de huizenmarkt in de eurozone.
Daarnaast voorziet de Commissie uitdagende condities voor de bankensector. Tot slot wordt benoemd dat de huidige crisis beperkte gevolgen
kan hebben voor het saldo op de lopende rekening van landen. Bestaande
verschillen in economische groei kunnen door deze ontwikkelingen verder
toenemen. In de Eurogroep staan twee vragen centraal: zal COVID-19 de
huidige onevenwichtigheden binnen de eurozone vergroten en welke
beleidsmaatregelen zijn nodig om deze onevenwichtigheden te
verkleinen?
Nederland onderkent dat de huidige onevenwichtigheden in de eurozone
als gevolg van COVID-19 kunnen worden vergroot. Om dit te ondervangen
hecht Nederland vooral belang aan structurele hervormingen. Structurele
hervormingen kunnen eraan bijdragen om de onevenwichtigheden in de
eurozone te verkleinen, in het bijzonder door het verhogen van het
groeipotentieel en het verlagen van publieke schuldniveaus.
Prioriteiten voor de herstelplannen in het kader van de Reform
and Resilience Facility
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De Eurogroep zal spreken over de mogelijke prioriteiten in de plannen die
lidstaten indienen in het kader van de Reform and Resilience Facility
(RRF). De Raad en het Europees Parlement bereikten eind december 2020
een akkoord over de verordening die de regels voor de RRF vastlegt.
Nederland steunt dit compromisvoorstel. Het compromisvoorstel heeft
niet geleid tot aanpassing van onderdelen die voor Nederland bijzonder
belangrijk waren, zoals de noodremprocedure van de Raad bij de
uitbetaling van middelen en de voorwaarde dat plannen invulling moeten
geven aan de landspecifieke aanbevelingen die in het kader van het
Europees Semester worden opgesteld. De Kamer zal nog separaat worden
geïnformeerd over het eindresultaat. Lidstaten stemden op 22 december
jl. in het Coreper in met het compromis. Het Europees Parlement zal in de
week van 8 februari a.s. formeel instemmen, waarna het instrument in
werking kan treden. Lidstaten zijn inmiddels begonnen met het opstellen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

2

van hun herstelplannen. Deze zullen bestaan uit zowel publieke investeringsprojecten als structurele hervormingen.
Nederland steunt een bespreking van de mogelijke prioriteiten in de
Eurogroep. Voor de invulling van de plannen zijn de eisen uit de
RRF-verordening, die gelden voor alle EU-lidstaten, echter leidend. Deze
geven voldoende sturing en inkadering aan de plannen die lidstaten
dienen op te stellen. Nederland vindt het vooral belangrijk dat herstelplannen voldoende en ambitieuze structurele hervormingen bevatten. Dit
zal moeten zorgen voor een groter groeivermogen en meer veerkracht in
alle lidstaten van de EU, waaronder de eurozone landen. De landspecifieke aanbevelingen die jaarlijks in het kader van het Europees Semester
worden opgesteld zijn daarbij richtinggevend.
Inclusieve samenstelling
Vooruitblik op toekomstige samenwerking met de Verenigde
Staten op monetair en financieel gebied
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De voorzitter van de Eurogroup heeft een vooruitblik op toekomstige
samenwerking met de Verenigde Staten op monetair en financieel gebied
op de agenda gezet. Waarschijnlijk wil de voorzitter van de Eurogroep in
het licht van de nieuwe regering Biden van gedachten wisselen over
samenwerking op monetair en financieel gebied met de VS de komende
jaren. Nederland hecht aan een goede trans-Atlantische relatie.
Ecofinraad
Werkprogramma van het Portugese voorzitterschap
Document: https://www.2021portugal.eu/media/e0rjnvdj/programme-forthe-portuguese-presidency-of-the-council-of-the-european-union-en.pdf
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De eerste helft van 2021 is Portugal de voorzitter van de Raad van de
Europese Unie. In deze Ecofinraad zal Portugal het werkprogramma
presenteren en aangeven wat de prioriteiten zijn voor het komende
halfjaar. Het motto van het Portugese voorzitterschap is: «Time to deliver:
for a fair, green and digital recovery».
Op financieel en economisch gebied heeft de implementatie van het
Meerjarig Financieel Kader (MFK) en het Europese herstelinstrument Next
Generation EU prioriteit. Verder zal het Portugese voorzitterschap
voortborduren op relevante discussies die de afgelopen periode in de
Ecofinraad hebben plaatsgevonden: versterking van de Economische en
Monetaire Unie (EMU) waaronder het verder ontwikkelen van de
bankenunie en de kapitaalmarktunie, de versterking van de douane-unie,
het verbeteren van de weerbaarheid van de financiële sector, digitalisering in de financiële sector en eerlijke en effectieve belastingen. Het
volledige programma is te vinden op de website van het Portugese
voorzitterschap.1 Nederland verwelkomt het werkprogramma.

1

https://www.2021portugal.eu/media/e0rjnvdj/programme-for-the-portuguese-presidency-of-thecouncil-of-the-european-union-en.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

3

Stand van zaken financiële diensten dossiers
Document: op dit moment nog niet beschikbaar. Het document wordt
voorafgaand aan de vergadering op het Delegates Portal geplaatst onder
de titel «Progress on financial services legislative files»
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
Het voorzitterschap van de Raad voorziet de Ecofinraad op reguliere basis
van informatie over de lopende wetgevingsvoorstellen op het terrein van
financiële diensten.
Kapitaalmarkten herstelpakket
Op 16 december jl. heeft Coreper ingestemd met het in de triloog bereikte
akkoord tussen de Raad en het Europees Parlement over de gerichte
wijzigingen van de EU-kapitaalmarktregels. De voorstellen zijn door de
Commissie op 24 juli jl. gepubliceerd, en betreffen wijzigingen van de
richtlijn markten voor financiële instrumenten (MiFID II), de prospectusverordening en het EU-securitisatiekader. Deze maatregelen dragen bij aan
het economisch herstel na de COVID-19-pandemie. Het kabinetsstandpunt
over deze voorstellen is per brief op 2 oktober jl. met de Kamer gedeeld.2
Op 16 december jl. is met de Kamer het verslag van het schriftelijk overleg
inzake het kapitaalmarkten herstelpakket gedeeld.3 Momenteel wordt de
akkoordtekst vertaald, waarna het Europees Parlement en de Raad naar
verwachting in februari de wijzigingen formeel zullen aannemen.
Wijzigingen van de richtlijn markten voor financiële instrumenten (MiFID
II)
De wijzigingen van enkele informatieverplichtingen van MiFID II dienen
ertoe de nalevingskosten voor beleggingsondernemingen te verminderen,
en daarmee middelen vrij te maken voor het economisch herstel. In de
onderhandelingen is – in lijn met de kabinetsinzet – door zowel de Raad
als het Europees Parlement benadrukt dat dit niet moet leiden tot
negatieve gevolgen voor de bescherming van beleggers, specifiek
niet-professionele (retail) beleggers. Daarbij was voor het kabinet,
eveneens als voor het Europees Parlement, met name van belang dat de
wijzigingen van de product and oversights governance (POG) regels voor
retailbeleggers niet verder gaan dan het Commissievoorstel. Het kabinet
heeft ingestemd met het akkoord, omdat naast de uitzondering op de
POG-regels voor obligaties met een make whole clause slechts een
uitzondering is toegevoegd voor financiële instrumenten die uitsluitend
worden gedistribueerd aan in aanmerking komende tegenpartijen en dit
geen negatieve effecten heeft op de bescherming van retailbeleggers.
Bovendien zullen de POG-regels worden meegenomen in de bredere
MiFID/MiFIR-review die voor dit jaar gepland staat.
De in het akkoord opgenomen wijziging van de voorschriften inzake
beleggingsonderzoek (investment research) bewerkstelligt dat beleggingsondernemingen de kosten van dat onderzoek en die van het uitvoeren van
transacties gebundeld bij hun klanten in rekening kunnen brengen, indien
het beleggingsonderzoek betrekking heeft op MKB-ondernemingen
(gedefinieerd als entiteiten met een gemiddelde marktkapitalisatie lager
dan EUR 1 miljard). De wijzigingen van positielimieten voor grondstoffenderivaten houden in dat de toezichthouders geen positielimieten meer
voor alle in de EER ontwikkelde grondstoffenderivaten behoeven vast te
2
3

Kamerstuk 22 112, nr. 2933
Kamerstuk 22 112, nr. 3000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

4

stellen, maar enkel nog voor (i) significante of kritieke derivaten(contracten) en (ii) voor alle derivatencontracten met als onderliggende
waarde voedingsmiddelen. De ancillary activity exemption (AAE)
bewerkstelligt dat niet-financiële ondernemingen die posities in bepaalde
derivaten aanhouden om met de uitoefening van hun hoofdbedrijf
samenhangende rente- en valutarisico’s te mitigeren, buiten het toepassingsbereik van MiFID II vallen. De in het akkoord opgenomen wijziging
van de AAE vereenvoudigt de test op basis waarvan die niet-financiële
ondernemingen kunnen achterhalen of zij gebruik kunnen maken van de
AAE.
Wijziging van de prospectus verordening
Er komt een nieuw, tijdelijk «EU-herstelprospectus» – een korter
prospectus – om het voor bedrijven gemakkelijker te maken kapitaal op te
halen. Het EU-herstelprospectus zal beschikbaar zijn voor kapitaalverhogingen tot 150% van het uitstaande kapitaal binnen een periode van
twaalf maanden. Het nieuwe prospectus is van toepassing tot
31 december 2022 om uitgevende instellingen in staat te stellen het
nodige extra eigen vermogen aan te trekken om de COVID-19-crisis te
boven te komen.
Aanpassingen van de securitisatieregels
Ten aanzien van securitisaties bevat het compromis een uitbreiding van
het eenvoudig, transparant, gestandaardiseerd (STS)-keurmerk voor
synthetische securitisaties. Tijdens de onderhandelingen is vooral
gesproken over de extra criteria waar synthetische securitisaties aan
moeten voldoen om in aanmerking te komen voor het STS-raamwerk. In
het compromis worden de criteria voor synthetische securitisaties
voldoende scherp vastgesteld, in lijn met de inzet zoals beschreven in het
BNC-fiche van 2 oktober jl. en het schriftelijk overleg van afgelopen
16 december.
Daarnaast wordt in de verordening kapitaalvereisten (CRR) de berekening
van de risicogewichten van NPE- (non-performing exposures) securitisaties aangepast. Deze aanpassingen doen nu meer recht aan het
onderliggende risico. Naast de aanpassing voor NPE-securitisaties wordt
in de CRR een preferentiële prudentiële behandeling opgenomen voor
synthetische securitisaties die aan het STS-keurmerk voldoen, zoals
hierboven genoemd.
Europese Commissie mededeling inzake niet-presterende
leningen (tevens ter vervanging van BNC-fiche)
Document: https://ec.europa.eu/finance/docs/law/201216communication-non-performing-loans_en.pdf
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
Op 16 december 2020 publiceerde de Europese Commissie een
mededeling aangaande de aanpak van niet-presterende leningen (NPLs)
ten gevolge van de COVID-19-uitbraak (COM(2020) 822)4. In de
mededeling licht de Commissie het belang toe om NPLs blijvend aan te
pakken om mogelijke negatieve gevolgen voor de stabiliteit van het
financiële systeem, de kredietverlening en daarmee het herstel van de
economie te voorkomen. De mededeling wordt deze Ecofinraad
besproken. Omwille van tijdige informatievoorziening vervangt deze
4

https://ec.europa.eu/finance/docs/law/201216-communication-non-performing-loans_en.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

5

toelichting een BNC-fiche over de mededeling. Deze toelichting vormt
daarom tevens de Nederlandse inzet voor dit agendaonderwerp tijdens de
Ecofinraad.
In 2017 is in de Europese Unie reeds een actieplan voor NPLs overeengekomen.5 Dit actieplan was de basis voor grootschalige maatregelen die
erop waren gericht om NPLs af te bouwen en zo de bankensector
weerbaarder te maken. Vervolgens presenteerde de Commissie in 2018
een pakket aan wetgevende maatregelen, waarover de Kamer werd
geïnformeerd in het fiche «Maatregelen inzake niet-presterende
leningen».6 Het toezicht op NPLs werd met dit pakket versterkt, er kwam
meer transparantie door verbeterde NPL-rapportage en de verordening
aangaande een vereiste minimumdekking voor NPLs werd ingevoerd om
de opbouw van voorzieningen bij banken af te dwingen. Dit laatste
voorstel zorgt ervoor dat banken volgens een vast tijdspad meer
voorzieningen moeten nemen voor de afschrijving van NPLs. Daarmee
zijn banken beter in staat om verliezen op NPLs op te vangen. In
aanvulling op deze Europese aanpak zijn op nationaal niveau, met name
in landen met verhoogde aantallen NPLs, ook veel maatregelen genomen
om NPLs af te bouwen. Dit liet ook het risicoreductierapport van de
Europese toezichthouders zien waarover de Kamer voor het kerstreces
uitgebreid is geïnformeerd.7
Essentie mededeling
De mededeling van de Commissie is gepubliceerd naar aanleiding van de
COVID-19-uitbraak. Hoewel de bankensector volgens de Commissie
weerbaar is, zijn de risico’s voor de bankensector toegenomen. De
Commissie verwacht dat NPLs als gevolg van de uitbraak zullen
toenemen, en geeft aan dat een les van de vorige crisis was dat NPLs
tijdig dienen te worden aangepakt. In aanvulling op het grote pakket aan
maatregelen uit 2017, stelt de Commissie daarom in deze mededeling nog
enkele gerichte maatregelen voor om de opbouw van NPLs verder te
kunnen mitigeren.
Allereerst noemt de Commissie in haar mededeling dat over enkele
voorstellen uit het actieplan uit 2017 nog besprekingen gaande zijn. Zo
beoogde de Commissie de secundaire markten voor NPLs te bevorderen
door een richtlijn aangaande het beheer van NPLs, de verkoop van NPLs
aan derden en het uitwinnen van onderpand. Op dit moment zijn de
besprekingen in het Europees Parlement hierover nog niet afgerond. De
Raad heeft reeds een onderhandelingsmandaat. In deze mededeling
spoort de Commissie het Europees Parlement aan om een akkoord te
bereiken zodat de trilogen kunnen starten.
De Commissie noemt in deze mededeling ook het belang van het
versterken van insolventieraamwerken. Naast voornoemde richtlijn,
noemt de Commissie ook de benchmarkingexercitie die zij samen met de
Europese Bankenautoriteit (EBA) heeft uitgevoerd en die inzicht biedt in
de efficiëntie van nationale faillissementsregimes en deze tegen elkaar
afzet.8 De Commissie overweegt deze exercitie regulier te gaan uitvoeren.
De exercitie kan volgens de Commissie in de toekomst aanleiding zijn
voor aanvullende wetgevende of niet-wetgevende voorstellen.
5

https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2017/07/11/banking-action-plan-nonperforming-loans/.
6
Kamerstuk 22 112, nr. 2550
7
Kamerstuk 21 501–07, nr. 1728
8
https://eba.europa.eu/eba-publishes-report-benchmarking-national-insolvency-frameworksacross-eu.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

6

Verder werkt de Commissie in de mededeling eerdere (niet-wetgevende)
voorstellen voor datatransparantie en -infrastructuur verder uit. Zo denkt
de Commissie aan een datahub waarin gestandaardiseerde data over
NPLs gedeeld kunnen worden om de markt voor NPLs te bevorderen. Ook
doet de Commissie enkele technische suggesties om obstakels voor
secundaire markten weg te nemen. Obstakels voor het overnemen van
NPLs kunnen secundaire markten belemmeren, en de Commissie wil hier
dan ook naar kijken.
Tot slot gaat de Commissie ook in op de rol die Asset Management
Companies (AMCs) kunnen spelen in het oplossen van NPL-problematiek.
Het centraal uitwinnen van NPLs vanuit een private dan wel publieke AMC
kan synergievoordelen opleveren. De Commissie benadrukt daarbij dat
een private oplossing de voorkeur heeft. De mededeling spreekt niet over
een Europese (publieke) AMC. Wel noemt de Commissie dat het goed is
als verschillende nationale AMCs meer samenwerken, bijvoorbeeld
binnen een netwerk van AMCs. Dat zou bijvoorbeeld kunnen bijdragen
aan het bereiken van schaalvoordelen door het delen van expertise en
informatie. De Commissie herhaalt dat het binnen het staatssteunkader
mogelijk is om onder strenge voorwaarden met staatssteun een AMC op
te zetten. Zo kan dergelijke steun alleen aan gezonde instellingen verleend
worden, en is de steun beperkt tot die verliezen die in het slechte scenario
van een stresstest worden aangetoond.
Appreciatie
Het kabinet acht het positief dat de Commissie tijdig met voorstellen komt
om NPLs aan te pakken nu deze als gevolg van de COVID-19-pandemie
naar verwachting weer zullen gaan toenemen. De afgelopen jaren zijn
reeds een groot aantal maatregelen genomen in de Europese Unie en
door lidstaten om NPLs aan te pakken. Hierdoor is het aantal NPLs op
bankbalansen fors afgenomen en zijn banken weerbaarder geworden.
Tegelijkertijd kan nooit worden uitgesloten dat NPLs weer gaan oplopen
als gevolg van economische tegenvallers. Het kabinet benadrukt ook in de
huidige context met name het belang van het versterkte toezicht op NPLs
alsmede de wetgeving die afdwingt dat banken grotere reserves
aanhouden om verliezen op NPLs op te kunnen vangen (voorzieningen).
In lijn met de eerdere voorstellen van de Commissie steunt het kabinet
vooruitgang op de richtlijn die voorligt bij het Europees Parlement zodat
de trilogen van start kunnen gaan. Die richtlijn kan eraan bijdragen dat
banken meer ruimte hebben om hun bankbalansen te versterken. Ook het
bevorderen van transparantie en data-infrastructuur is positief en het
kabinet steunt verdere uitwerking, bijvoorbeeld door middel van een
datahub. Wel benadrukt het kabinet daarbij het belang van de voorgenomen consultaties, zodat een goed beeld verkregen wordt waar behoefte
aan is in de markt. Ook is het kabinet benieuwd naar de voorstellen van de
Commissie om belemmeringen voor secundaire markten weg te nemen,
zoals in prudentiële regelgeving. Nu zouden banken die NPLs overnemen
meer moeten voorzien op leningen dan de verkopende bank deed, ook
nadat al op de lening is afgeschreven. Wat het kabinet betreft dienen
dergelijke aanpassingen alleen te worden gedaan wanneer het risico ook
daadwerkelijk lager is.
Ten aanzien van het wetgevend voorstel voor het versneld uitwinnen van
onderpand wacht het kabinet het standpunt van het Europees Parlement
af, zodat ook over dit voorstel de trilogen kunnen starten. Ook verwelkomt
het kabinet de uitkomsten van de benchmarkingexercitie en kijkt uit naar
de vervolgplannen van de Europese Commissie. Wat het kabinet betreft
kan de benchmarkingexercitie een goede basis zijn voor gerichte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

7

nationale verbeteringen voor landen waar insolventieprocedures relatief
inefficiënt zijn. Het kabinet steunt de overweging van de Commissie om
de exercitie regulier te gaan uitvoeren.
Tot slot is het goed dat de Commissie in de mededeling geen nieuwe
voorstellen doet ten aanzien van AMCs, en alleen bestaande regelgeving
bevestigt. Ook is het kabinet tevreden dat de mededeling geen voorstellen
bevat ten aanzien van een Europese AMC. De Commissie herhaalt haar
voorstellen die zij eerder presenteerde in de zogenoemde AMC
blauwdruk, waarin zij uitlegde hoe AMCs kunnen worden opgezet in
resolutie, faillissement, en met en zonder staatssteun. Hoewel het kabinet
de mening van de Commissie deelt dat het centraal uitwinnen van NPLs
vanuit een private dan wel publieke AMC synergievoordelen kan
opleveren, is het kabinet in beginsel kritisch op het voorstel van de
Commissie om NPLs via publieke AMCs over te nemen met het
instrument van preventieve herkapitalisatie. Bij voorkeur lossen banken
NPL-problematiek zelf op, via private AMCs, onder scherp toezicht via de
toezichthouders. De Commissie past, net als in de eerdere blauwdruk voor
AMCs, haar voorwaarden voor preventieve herkapitalisatie toe, hetgeen
ook betekent dat het onwaarschijnlijk is dat op grote schaal gebruik wordt
gemaakt van AMCs die via preventieve herkapitalisatie worden gefinancierd. Die regels zijn immers streng, en beperken de hoeveelheid steun die
geleverd kan worden.
Bevoegdheid
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheid. De mededeling ziet op niet-presterende leningen en de
afbouw daarvan. Dit maakt onderdeel uit van de bredere financiële
markten en speelt derhalve een rol in het goed functioneren van de
interne markt. Het oplossen van NPLs is in de eerste plaats aan banken,
hun toezichthouders, en lidstaten zelf. Strengere regels rondom beter
ontwikkelde secundaire markten, het makkelijker uitwinnen van schulden
en het effectief opschonen van bankbalansen kunnen echter bijdragen aan
een beter functionerende Europese bankenunie. De mededeling ziet dan
ook voornamelijk op het terrein van de interne markt. Hier is sprake van
een gedeelde bevoegdheid tussen de EU en de lidstaten (artikel 4, lid 2,
sub a VWEU). De Commissie is dan ook bevoegd hierover een
mededeling te doen.
Subsidiariteit
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
subsidiariteit. Actie vanuit de Unie op het gebied van NPLs heeft
toegevoegde waarde omdat het gelijkstellen van bepaalde basisprincipes
bij kan dragen aan uniformiteit tussen de lidstaten, efficiëntere procedures, vertrouwen in de markt, en daarmee het versterken van
bankbalansen.
Proportionaliteit
Het kabinet heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de
proportionaliteit. De mededeling van de Commissie draagt bij aan het
treffen van de juiste voorbereidingen voor de gevolgen van de COVID-19uitbraak op NPL’s. Daarnaast doet de mededeling een oproep tot het
afronden van de reeds lopende onderhandelingen op het beleidsterrein
van NPLs. Deze mededeling is geschikt om actie op het beleidsterrein van
NPLs onder de aandacht te brengen en gaat daarmee niet verder dan
strikt noodzakelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

8

Financiële gevolgen
Het kabinet is van mening dat eventueel benodigde EU-middelen
gevonden dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële
kaders van de EU-begroting 2021–2027 en dat deze moeten passen bij een
prudente ontwikkeling van de jaarbegroting. Eventuele budgettaire
gevolgen voor Nederland worden ingepast op de begroting van het
beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels van de
budgetdiscipline.
Europees Semester 2021
Document: De concept-Raadsconclusies en aanbeveling van de Raad zijn
op dit moment nog niet beschikbaar. Deze documenten worden voorafgaand aan de vergadering op het Delegates Portal geplaatst onder de titel
«Alert Mechanism Report 2021 Draft ECOFIN Council conclusions» en
«Recommendation for a COUNCIL RECOMMENDATION on the economic
policy of the euro area».
Aard bespreking: (gedachtewisseling ten behoeve van) besluitvorming
– aanname Raadsconclusies Alert Mechanism Report (AMR) en
goedkeuring eurozone-aanbevelingen
Besluitvormingsprocedure: Aanname Raadsconclusies met consensus,
goedkeuring eurozone-aanbevelingen met gekwalificeerde meerderheid
Toelichting:
De Europese Commissie heeft op 18 november 2020 verscheidende
documenten gepubliceerd als onderdeel van het zogenoemde Herfstpakket9, waaronder het jaarlijkse rapport over het waarschuwingsmechanisme (Alert Mechanism Report) in het kader van de macro-economische
onevenwichtighedenprocedure (MEOP) en het voorstel voor de jaarlijkse
aanbeveling van de Raad over het economisch beleid van de eurozone
(eurozone-aanbevelingen).10 Op 16 december jl. heeft de Eurogroep het
Commissievoorstel ten aanzien van de eurozone-aanbevelingen reeds
besproken.
In deze Ecofinraad liggen de eurozone-aanbevelingen en de Raadsconclusies ten aanzien van het AMR voor. Beide zullen na de Ecofinraad
worden goedgekeurd middels een schriftelijke procedure.11 Voor de
eurozone-aanbevelingen geldt dat de Europese Raad de aanbevelingen
daarna zal bekrachtigen, waarna de Ecofinraad deze formeel aanneemt.
In het AMR worden aan de hand van een scorebord met indicatoren
mogelijke macro-economische onevenwichtigheden opgespoord en
bepaald welke lidstaten onderworpen worden aan nader onderzoek. Deze
onderzoeken moeten uitwijzen of en in welke mate de betreffende
lidstaten te kampen hebben met macro-economische onevenwichtigheden en in hoeverre deze een risico vormen voor de lidstaten zelf, de
Economische en Monetaire Unie (EMU), of de Europese Unie als geheel.
De Europese Commissie is voornemens om dit jaar 12 lidstaten nader te
onderzoeken om vast te stellen in welke mate zij kampen met onevenwichtigheden. Dit zijn Kroatië, Cyprus, Frankrijk, Duitsland, Griekenland,
Ierland, Italië, Portugal, Roemenië, Spanje, Zweden en Nederland. Hiervan
9

https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/IP_20_2105.
https://ec.europa.eu/info/files/2021-euro-area-recommendation_en.
11
Vanwege het niet kunnen plaatsvinden van fysieke Raden door de beperkende maatregelen
ten gevolge van COVID-19, is de schriftelijke procedure momenteel de enige manier om als
Raad besluiten te nemen. Er kunnen geen formele besluiten in videoconferenties worden
genomen, aangezien zij informeel van aard zijn. Coreper kan, gelet op de uitzonderlijke
omstandigheden die COVID-19 meebrengt, per geval besluiten om de schriftelijke procedure
te gebruiken voor de vaststelling van Raadsconclusies door de Raad.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

9

zijn er in Cyprus, Griekenland en Italië ernstige onevenwichtigheden
geconstateerd. De resultaten van de diepteonderzoeken worden in het
voorjaar van 2021 verwacht. Hiernaast signaleert de AMR potentieel hoge
risico’s in enkele lidstaten ten gevolge van de COVID-19-uitbraak
(voornamelijk door de toename in private en publieke schuld), zonder dat
er afzonderlijke diepteonderzoeken nodig zijn in deze lidstaten. In
Nederland zal het diepteonderzoek zich richten op mogelijke onevenwichtigheden die verband houden met het overschot op de lopende rekening
en de hoge private schulden. De Kamer heeft op 14 december jl. een brief
ontvangen met de kabinetsappreciatie van het volledige herfstpakket.12
Wat betreft de eurozone-aanbevelingen doet de Raad dit jaar aanbevelingen op het gebied van 1) expansief begrotingsbeleid in 2021 om het
herstel na de crisis te accommoderen, 2) het verder verbeteren van
convergentie, weerbaarheid en duurzame en inclusieve groei, 3) het
versterken van nationale institutionele raamwerken, 4) het verzekeren van
macro-financiële stabiliteit en 5) het vervolmaken van de EMU en de
internationale rol van de euro. Tijdens de bespreking in de Eurogroep van
16 december was er brede steun voor de eurozone-aanbevelingen. Hierbij
was er aandacht voor discretionaire beleidsmaatregelen die tijdig en
gericht zijn om herstel van de COVID-19-crisis te bespoedigen. Daarnaast
blijft het belangrijk dat lidstaten aandacht besteden aan het versterken van
hun economieën, om duurzame en inclusieve groei te bevorderen, en
tegelijkertijd zorg dragen voor houdbare overheidsfinanciën.
Zoals aangegeven in de kabinetsappreciatie van het herfstpakket, erkent
Nederland de noodzaak van discretionaire begrotingsmaatregelen om het
herstel na de crisis te bewerkstelligen, en onderschrijft de notie dat deze
maatregelen tijdelijk en gericht moeten zijn. Hierbij moet de houdbaarheid
van de overheidsfinanciën op middellange termijn behouden blijven en
kan de kwaliteit van overheidsfinanciën worden verbeterd door het
aandeel publieke investeringen te laten toenemen. Daarnaast steunt
Nederland de aanbevelingen om duurzame en inclusieve economische
groei en weerbaarheid te bevorderen. Voor Nederland is van belang dat
de aanbevelingen voor de eurozone in lijn zijn met eerder gemaakte
afspraken over bijvoorbeeld het versterken van de EMU en het voltooien
van de bankenunie.
Stand van zaken implementatie van de Recovery and Resilience
Facility
Document: N.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De Europese Commissie zal een korte toelichting geven op de implementatie van de Reform and Resilience Facility (RRF). De Raad en het
Europees Parlement bereikten eind december een akkoord over de
verordening die de regels voor de RRF vastlegt. De Kamer zal hierover
nog separaat worden geïnformeerd. Lidstaten stemden op 22 december
2020 in het Coreper in met het compromis. Het Europees Parlement zal in
de week van 8 februari a.s. formeel instemmen, waarna het instrument in
werking kan treden. Lidstaten zijn inmiddels begonnen met het opstellen
van hun herstelplannen. Deze dienen, in de regel, voor 30 april te worden
ingediend. Ook daarna is het echter nog mogelijk om plannen in te
dienen. Nederland zal de toelichting aanhoren.

12

Kamerstuk 21 501-20, nr. 1639

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

10

AOB – Europese Investeringsbank (EIB) Investering Enquête –
Investeringskloven
Document: Het EIB-rapport met de resultaten van de investering enquête
is op dit moment nog niet openbaar, maar zal naar verwachting eind
januari gepubliceerd worden op de EIB-website
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: N.v.t.
Toelichting:
De Ecofinraad zal een presentatie krijgen van de EIB over de belangrijkste
bevindingen van hun jaarlijkse Investering enquête onder een groot aantal
investeerders over het investeringsklimaat.
De EIB voert elk jaar een enquête uit die kwalitatieve en kwantitatieve
informatie verzamelt over investeringsactiviteiten van kleine, middelgrote
en grotere ondernemingen, hun financieringsbehoefte en de moeilijkheden waarmee ze worden geconfronteerd bij het zoeken naar financiering. De enquête omvat ongeveer 12.500 bedrijven in de EU27 en het
Verenigd Koninkrijk, en iets meer dan 800 bedrijven in de Verenigde
Staten en is uitgevoerd in de periode mei – augustus 2020. De enquête
helpt de EIB in de strategieontwikkeling om te voorzien in de behoeften
van bestaande en potentiële klanten.
De belangrijkste conclusies van het rapport zijn dat toegang tot financiering een belangrijke beperkende factor blijft voor sommige bedrijven
(met duidelijke verschillen tussen landen), dat er meer equity instrumenten nodig zijn en dat EU bedrijven de noodzaak en het potentieel zien
van «slimme en groene» investeringen.
Het kabinet hecht belang aan dit onderzoek naar het investeringsklimaat
in de EU, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, omdat het
informatie oplevert over de problemen waar bedrijven tegen aan lopen bij
het financieren van hun activiteiten. De verwachting is dat alle lidstaten
het onderzoek zullen verwelkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-07, nr. 1738

11