Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1639
Vragen van het lid Koşer Kaya (D66) aan de Staatssecretaris van
Economische Zaken over het bericht «Boer en adviseur vissen achter
subsidienet» (ingezonden 29 januari 2016).
Antwoord van Staatssecretaris Van Dam (Economische Zaken) (ontvangen
23 februari 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Boer en adviseur vissen achter subsidienet»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt de analyse van V-focus waaruit blijkt dat subsidies voor innovatie in de
landbouw voor het overgrote deel terechtkomen bij wetenschappelijke
instituten? Zo ja, hoe wordt die kennis gevaloriseerd op een voor boeren
bruikbare wijze om te innoveren? Zo nee, waar ligt de reken- of analysefout
van V-focus?
Antwoord 2
In het artikel wordt een analyse gegeven van de subsidieregelingen uit de
begroting 2014 van het Ministerie van Economische Zaken en bekijkt die voor
de periode 2010–2018. Uit het artikel is niet precies op te maken welke
gegevens als bron zijn gebruikt. Het artikel beoogt de subsidies aan de
boeren in kaart te brengen, maar is niet volledig. Voor een volledig beeld
moeten ook de Europese financieringsinstrumenten worden meegenomen,
waaronder inkomenssteun afkomstig uit het GLB. In de primaire sector geldt
dat de meeste subsidies van de Europese Unie (EU) afkomstig zijn. Vanuit de
EU ontvangt de Nederlandse primaire sector jaarlijks ongeveer € 700 tot 800
mln. aan directe inkomenssteun. In 2016 is het budget € 737 mln. Daarnaast
kan de primaire sector ook gebruik maken van de goed werkende fiscale
innovatieregeling Wet bevordering speur- en ontwikkelingswerk (WBSO).
Van de landbouwsubsidieregelingen op de begroting van het Ministerie van
Economische Zaken was in 2014 ongeveer 80% bestemd voor innovatie en
onderzoek. Het grootste aandeel gaat naar toegepast onderzoek bij DLO. Het

1

ah-tk-20152016-1639
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

V-focus, omslagartikel februari 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

gaat met name om Topsectorenonderzoek, Wettelijke Onderzoekstaken
(WOT’s) en Kennisbasisonderzoek. Valorisatie van onderzoek vindt op
verschillende manieren plaats. De publiek-private samenwerking binnen de
topsectoren zorgt voor een directe betrokkenheid van het bedrijfsleven bij het
onderzoek en bij de toepassing van de resultaten. De WOT’s zorgen voor
randvoorwaarden die bijdragen aan een uitstekende marktpositie van de
ondernemers (voedselveiligheid, diergezondheid). Ook voldoet Nederland met
de WOT aan de verplichtingen van het GLB, die de voorwaarden zijn voor de
Europese financiering. De resultaten van het onderzoek zijn op Kennisonline
(www.wageningenur.nl) beschikbaar.
Vraag 3
Is het waar dat het deel van de subsidies dat voor de boeren zelf beschikbaar
is sinds 2012, dus vanaf deze regeerperiode, sterk gedaald is? Hoe verhoudt
zich dat tot regeringsbeleid dat boeren zou moeten aanzetten om duurzaam
in hun bedrijf te investeren en innoveren?
Antwoord 3
Het overzicht van de uitbetalingen op de subsidieregelingen in 2014 kunt u
vinden op http://opendata.rijksbegroting.nl/ (dataset 2, EZ). Ongeveer 40
subsidieregelingen zijn op de primaire landbouw gericht. Na 2012 is het
aantal rijkssubsidieregelingen sterk afgebouwd. Dit heeft mede te maken met
het decentraliseren van het derde Europese Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP3), waarbij de nationale cofinanciering van betreffende
regelingen door de provincies wordt gedaan.
Vraag 4
Welk deel van deze subsidies is gekoppeld aan een Europese subsidie in de
vorm van een eigen bijdrage, en welk deel ervan zou bij de begroting in die
zin vrijelijk herschikt kunnen worden?
Antwoord 4
Nationale cofinanciering van Europese subsidies met rijksmiddelen is nog
maar beperkt aan de orde in het kader van POP3. Hiervoor is op de nationale
begroting de komende jaren jaarlijks € 9,7 mln. gereserveerd voor de
cofinanciering van de regelingen «Brede weersverzekeringen» en «Garantstelling Marktintroductie Innovaties». Bij de WOT Visserij is er een Europese
bijdrage aan het onderzoek van ca. € 2 mln. (2014) in het kader van het Data
Collection Framework. Bij de overige regelingen binnen de EZ-begroting, die
bestemd zijn voor innovaties binnen de landbouw, is er geen sprake van een
koppeling aan Europese subsidies.
Vraag 5
Bent u bereid, voorafgaand aan de indiening en behandeling van de
begroting voor 2017 een onderzoek te doen naar de mate van efficiëntie van
de huidige vorm van subsidieverlening om te komen tot een natuurinclusieve en milieuneutrale landbouw? Bent u bereid uw subsidieinstrumentarium daar zo nodig op aan te passen?
Antwoord 5
Zoals ik heb aangegeven in het antwoord op vraag 3, is het aantal rijkssubsidieregelingen afgebouwd. De resterende subsidieregelingen zijn gericht op
energiereductie en milieumaatregelen. Deze regelingen worden geëvalueerd
volgens de planning, zoals aangegeven in de bijlage bij de rijksbegroting. Ik
zie geen reden om deze evaluaties naar voren te halen. De subsidies voor
agrarisch natuurbeheer zijn gedecentraliseerd naar de provincies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2