Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-32

Landbouw- en Visserijraad

nr. 673

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 13 december 2012
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben enkele
fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te leggen over de
brieven van de minister van Economische Zaken, ten behoeve van de
Landbouw- en Visserijraad d.d. 18-20 december 2012. De volledige
agenda is opgenomen aan het eind van dit verslag.
De op 12 december 2012 toegezonden vragen en opmerkingen zijn met de
door de minister bij brief van 12 december 2012 toegezonden antwoorden
hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Hamer
Adjunct-griffier van de commissie,
Schüssel

kst-21501-32-673
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

1

Inhoudsopgave
blz.
I

II
III

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
Vragen van de leden van de GroenLinks-fractie
Vragen van de leden van de SGP-fractie
Vragen van de leden van de Partij voor de Dieren-fractie
Antwoord / Reactie van de minister
Volledige agenda

2
2
6
7
11
14
16
18
22
45

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de geagendeerde stukken. Deze leden hebben de volgende vragen en opmerkingen.
Wetgevingsvoorstellen voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
(GLB) 2014 – 2020: voortgangsrapportage
De leden van de VVD-fractie zijn teleurgesteld dat de voortgangsrapportage nog niet beschikbaar is en een inhoudelijke appreciatie van het
kabinet op de rapportage ontbreekt. Kan de minister aangeven wanneer
de voortgangsrapportage beschikbaar is en of hij bereid is de reactie van
het kabinet op deze rapportage zo snel mogelijk naar de Kamer te sturen?
De leden van de VVD-fractie lezen dat Nederland in zijn reactie de nadruk
zal leggen op de noodzaak tot vergroening van het GLB. De leden van de
VVD-fractie zijn verbaasd over de opstelling van de minister. Recentelijk is
in de Kamer een motie aangenomen van de leden Graus en Van der Staaij
(Kamerstuk 21 501-32, nr. 664) waarin de regering wordt verzocht zich
proactief te verzetten tegen koppeling van het vergroeningspakket aan de
basispremie. Kan de minister zijn opstelling nader toelichten en kan hij
voorts uitleggen hoe uitvoering wordt gegeven aan deze motie? Kan de
minister nader toelichten wie er verantwoordelijk is voor de equivalentie
toets als er uiteindelijk wel een koppeling wordt gelegd?
Vaststelling vangstmogelijkheden visserij 2013
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Europese Commissie Maximum
Sustainable Yield (MSY) al in 2013 wil bereiken. Wat is de aanleiding voor
de Europese Commissie geweest om de streefdatum van MSY te
vervroegen van 2015 naar 2013? De leden van de VVD-fractie hebben
twijfels of de vervroegde streefdatum haalbaar is en of het voorstel in lijn
is met de in juni jl. vastgestelde algemene oriëntatie van de Raad over de
hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid? Kan de minister de
algemene benadering van juni nog eens nuanceren? Deelt de minister de
lijn van de leden van de VVD-fractie dat het goed zou zijn om vast te
houden aan eerdere geformuleerde doelstellingen conform de VN
Johannesburg verklaring: MSY waar mogelijk in 2015 en dat een
vervroeging van de streefdatum in dit kader niet wenselijk zou zijn? Zo
nee, waarom niet?
De leden van de VVD-fractie lezen dat daar waar geen advies is, de
Europese Commissie geredeneerd vanuit het voorzorgsbeginsel de TAC
automatisch met 20 procent wil korten ten opzichte van 2012. De leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

2

van de VVD-fractie vinden dit, samen met het kabinet, niet verantwoord.
Dit geldt onder andere voor de horstmakreel. Deelt de minister de
opvatting van de leden van de VVD-fractie dat zolang er geen wetenschappelijke onderbouwing is de huidige TAC gehandhaafd wordt voor de
horstmakreel? Kan de minister aangeven voor welke andere bestanden
een korting van 20 procent dreigt? De leden van de VVD-fractie stellen
voor om ook voor deze bestanden de huidige TAC te behouden zolang er
geen wetenschappelijke adviezen zijn.
De leden van de VVD-fractie lezen dat de mogelijkheid is opgenomen om
te kunnen experimenteren met volledig gedocumenteerde visserij, waarbij
extra quota beschikbaar komen voor vaartuigen die zijn uitgerust met
closed circuit television (cctv). Deelname aan de pilot wordt echter
onaantrekkelijk gemaakt door een aanscherping van de voorwaarden. De
leden van de VVD-fractie vinden dit geen goede ontwikkeling. Kan de
minister aangeven waarom de voorwaarden zijn aangescherpt?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de kabeljauw-TAC volgend jaar ook
met 20 procent gekort zou moeten worden. Aanpassingen zijn nodig
wegens het uitblijven van de gewenste resultaten. Onderzoek van de
International Council for the Exploration of the Sea (ICES) toont echter aan
dat het kabeljauwbestand toeneemt. Kan de minister de verschillen in
onderzoek verklaren? De EU-commissaris heeft aangegeven dat een
reductie van de TAC met 20 procent kan leiden tot discards (teruggooi).
Dit lijkt de leden van de VVD-fractie ongewenst. Is de minister bereid om
zich in Brussel tegen dit voorstel uit te spreken? De leden van de
VVD-fractie lezen verder dat het schol- en tongplan aangepast dient te
worden wegens het behalen van de hersteldoelstellingen. Betekent dit dat
de TAC voor schol en tong wordt uitgebreid nu de resultaten zijn behaald?
Aanpassing van het langetermijnbeheerplan voor kabeljauw
De leden van de VVD-fractie zijn bezorgd over de opstelling van enkele
lidstaten. Deze lidstaten zijn van mening dat de oogstregels voor de
jaarlijkse vaststelling binnen meerjarenplannen onlosmakelijk verbonden
zijn met de feitelijke TAC-vaststelling, wat de Raad mag doen zonder
betrokkenheid van het Europees Parlement. Nederland is samen met
andere lidstaten de mening toegedaan dat de oogstregels, integrale
onderdelen van meerjarenplannen zijn, waarvoor codecisieprocedure
moet gelden. Inmiddels is er tussen de Raad en het Europees Parlement
een juridische patstelling ontstaan over de verantwoordelijkheid bij
visserijbeheerplannen. Dit betekent dat er noodzaak is tot het nemen van
beslissingen, die echter uitblijven. Dat is een situatie die niet kan
voortduren, noch voor de vissers, noch voor de visbestanden. De leden
van de VVD-fractie willen de minister oproepen om duidelijke keuzes te
maken, zodat de patstelling doorbroken wordt. De leden vragen of het een
oplossing is als de minister zich aansluit bij de overgrote meerderheid van
de lidstaten? Zo nee, welke bezwaren heeft de minister hiertegen?
Zeedagen
De problematiek van de dreigende korting van zeedagen kennen we in de
visserij op tong en schol en de visserij op kabeljauw. Door de onaanpasbaarheid van de beheerplannen wordt een automatische korting
doorgezet, terwijl de visbestanden en dus de TAC’s groeien. Hierdoor
ontstaat een spanning tussen quotum en zeedagen en wordt de onverenigbaarheid van het tegelijk toepassen van twee beheersystemen
(zeedagen en quotum) heel erg voelbaar. Concreet: de TAC voor schol is in
de periode 2008 – 2012 gestegen van 48 000 naar 84 000 ton en gaat
volgend jaar naar 97 000 ton terwijl in dezelfde periode het aantal
zeedagen met 40% is gekort. Omdat wij in Nederland individueel
overdraagbare vangstrechten kennen, is een sturing op zeedagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

3

onmogelijk. De leden van de VVD-fractie steunen dan ook de opstelling
van de minister om de korting in zeedagen bij tong en schol van tafel te
krijgen. De leden van de VVD-fractie willen op lange termijn toe naar het
gebruik van één beheersysteem van quota voor de visserijsector. Vissers
kunnen dan zelf bepalen hoe ze een quota vol vissen zonder dat ze
gehinderd worden door de dreigende korting van zeedagen. Deelt de
minister deze opvatting? Zo nee, waarom niet?
Groepshuisvesting zeugen
Per 1 januari a.s. dienen alle varkenshouders overgeschakeld te zijn op
groepshuisvesting. Circa 93% van de varkenshouders zal per 1 januari
2013 voldoen aan deze regelgeving. Samen met Engeland en Zweden
(beide 100%) behoort Nederland bij de koplopers in de EU wat betreft
implementatie groepshuisvesting. Kan de minister een gespecificeerd
overzicht geven van landen die per 1 januari 2013 grotendeels nog niet
aan groepshuisvesting voldoen?
Er zijn echter ook nog bedrijven die wel willen doorgaan maar problemen
hebben met het verkrijgen van een vergunning. De leden van de
VVD-fractie zijn tevreden dat Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG),
de provincies en gemeenten inmiddels heeft aangeschreven om de
procedures, daar waar mogelijk, te versnellen zodat deze bedrijven tijdig
over de benodigde vergunningen kunnen beschikken. Het is inmiddels
duidelijk dat een aantal van deze bedrijven niet op tijd over een geldige
vergunning kan beschikken en dus in de problemen komt. Deze bedrijven
zijn over het algemeen tijdig begonnen met de aanvraagprocedure en
zullen, als gevolg van overmacht, met ingang van 1 januari 2013 in de
problemen komen. De leden van de VVD-fractie willen aan de minister
vragen of hij wil overwegen om voor deze categorie bedrijven, die tijdig
met de vergunningprocedure is begonnen, een tijdelijke ontheffing te
verlenen zodat ze alsnog aan de eisen kunnen voldoen zodra de vergunningprocedure is afgerond?
De Nederlandse overheid heeft vastgesteld dat de Nederlandse varkenshouders ten opzichte van EU-collega’s bovenwettelijke eisen krijgen
opgelegd door te verplichten dragende zeugen na 4 dagen in groepshuisvesting te plaatsen, terwijl in de EU-regelgeving sprake is van 28 dagen.
De leden van de VVD-fractie vinden in het kader van een gelijk speelveld
dat de Nederlandse wetgeving hieromtrent aangepast moet worden aan
de Europese regelgeving. Deelt de minister de opvatting van de leden van
de VVD-fractie? Zo ja, is hij bereid om het Varkensbesluit op dit onderdeel
te wijzigen?
Legbatterijkippen
Oekraïne mag volgend jaar pluimveevlees en eieren exporteren naar de
Europese Unie. De leden van de VVD-fractie zijn bezorgd over deze
ontwikkeling. In Nederland gelden strenge eisen wat betreft dierenwelzijn.
En dat is een goede zaak. Maar die gelden niet de in de Oekraïne. Er
komen straks ruwweg 80 tot 100 miljoen eieren per jaar uit Oekraïne op de
EU-markt. Daar zitten veel legbatterijeieren bij die straks als industrie-ei
worden verhandeld. Waarom hoeft de pluimveesector uit de Oekraïne niet
aan dezelfde eisen te voldoen op het gebied van dierenwelzijn als de
Nederlandse pluimveeondernemers? Deelt de minister de mening van de
leden van de VVD-fractie dat dit tot gevolg heeft dat de concurrentiepositie van Nederlandse pluimveehouders wordt aangetast? Kan de minister
aangeven wat precies de financiële gevolgen zijn voor de pluimveesector
in Nederland? Welke instrumenten kan de minister inzetten om de schade
voor de Nederlandse pluimveehouderij zoveel mogelijk beperkt te houden
als gevolg van dit besluit? Zijn er nog mogelijkheden om het besluit te
herzien? Zo ja, kunnen de voorwaarden bijvoorbeeld worden aange-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

4

scherpt zodat de pluimveesector in de Oekraïne aan vergelijkbare eisen
voldoet als de Nederlandse ondernemer?
Afschaffen melkquota
Per 1 april 2015 wordt het melkquotum afgeschaft. Volgens het EU
monitoringsrapport ligt de uitfasering van melkquotering op koers. Voor
Nederland is dit echter niet het geval. Er was een zachte landing beloofd.
Maar de afspraken die er nu liggen – in 2013 voor de laatste keer 1%
verruiming van de quota en daarna moeten de ondernemers wachten tot
het einde van de quotering van 2015 – betekenen voor de Nederlandse
melkveehouders geen zachte landing. Deelt de minister de conclusies
vanuit Nederlands perspectief dat de EU op koers ligt met de zachte
landing? Welke plannen heeft de minister om een zachte lading in
Nederland te bewerkstelligen? Is het bijvoorbeeld een optie om te pleiten
in Brussel voor een verruiming van de quota of vragen van een verlaging
van naar de superheffing of ziet de minister nog andere mogelijkheden?
Ganzen-7 akkoord
De afgelopen week is het ganzen-7 akkoord gesloten. Welke methoden
mogen worden ingezet om het aantal ganzen terug te brengen? Hebben
de betrokken partijen ook de mogelijkheid om ganzen te vergassen zoals
eerder bij Schiphol is gebeurd? Zo ja, is de Europese Commissie hiervan
inmiddels al op de hoogte gesteld en hebben zij hiervoor al toestemming
verleend? Zo nee, op welke termijn verwacht de minister dat dit gaat
gebeuren?
Visserijprotocol EU-Mauritanië
In juli jongstleden hebben de Europese Commissie en Mauritanië
overeenstemming bereikt over een nieuw visserijprotocol. Nederland
heeft ingestemd met het protocol omdat dit protocol het best haalbare
onderhandelingsresultaat representeert. Afwijzing van dit protocol zou
betekenen dat hier voor langere tijd geen visserijmogelijkheden zullen zijn
voor de EU-sector. De leden van de VVD-fractie staan sceptisch tegenover
dit protocol. De Europese Unie betaalt € 70 miljoen voor een vergunning
voor een gebied waar dan gevist mag worden. In het gebied zit te weinig
vis om rendabel te kunnen vissen voor het bedrijfsleven. Dat blijkt ook
omdat het bedrijfsleven er op dit moment geen gebruik van maakt. Kan de
minister toelichten waarom hij toch heeft ingestemd met dit voorstel? De
leden van de VVD-fractie lezen dat een technische commissie het verdrag
gaat evalueren of de doelstellingen gehaald worden. Is de bereid om de
Kamer over de voortgang van dit overleg te informeren?
Pulskorvisserij
Nederland heeft zich hard ingezet voor de uitbreiding van de vloot
pulskorvissers. Dat is positief geweest. Het aantal vergunning is vergroot.
De wachtlijst was echter in een vroegtijdig stadium gesloten. De wachtlijst
wordt momenteel weggewerkt, maar er zijn nog genoeg vissers die graag
op deze innovatieve wijze zouden willen gaan vissen. Dit is beter voor het
milieu en de portemonnee van de visser omdat de het gebruik van diesel
met wel 50% kan doen afnemen. Kan de minister aangeven hoeveel
vissers buiten de wachtlijst vallen? Welke maatregelen kan de minister
nemen om er voor te zorgen dat deze vissers alsnog gebruik kunnen
maken van deze innovatieve manier van vissen? De leden van de
VVD-fractie zien hiervoor ook nog mogelijkheden in het Europese Fonds
voor Maritieme Zaken en Visserij. Zeker omdat in de Raad van oktober
een akkoord is bereikt dat de mogelijkheid om pulsvisserij toe te passen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

5

wordt uitgebreid tot 10 procent van de boomkorvloot. Deelt de minister de
visie van de leden van de VVD-fractie? Zo ja, is de minister bereid zich in
te spannen dat Nederlandse vissers ook aanspraak kunnen maken op deze
middelen?
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie danken voor toezending van de geannoteerde agenda en willen de minister nog enkele vragen voorleggen.
Landbouw
Kan de minister aangeven wanneer de volgende kwartaalrapportage
inzake het GLB zal verschijnen, aangezien de vorige rapportage dateert
van afgelopen september? Kan de minister toezeggen deze kwartaalrapportage, zoals gebruikelijk is, voortaan weer voorafgaand aan het
algemeen overleg over de Landbouw- en Visserijraad van die maand toe
te zenden, zodat de Kamer deze rapportage desgewenst bij het algemeen
overleg kan betrekken?
In het verslag van de Landbouw- en Visserijraad van november is te lezen
dat gesproken is over het steunen van het concept van equivalentie, zodat
lidstaten ook andere maatregelen voor vergroening mogen nemen zolang
deze tenminste een gelijk of beter resultaat opleveren voor vergroening
dan de door de Europese Commissie voorgestelde maatregelen. De
minister geeft aan dat Nederland voorstander is van het principe omdat
het doel voorop staat en niet de middelen waarmee dat doel bereikt
wordt. De leden van de PvdA-fractie willen hier graag nog wat meer
duidelijkheid over. Als de minister aangeeft dat het principe moet zijn dat
het doel voorop staat, betekent dat er hier duidelijke afspraken over
gemaakt zijn en helder is welke doelen bereikt moeten worden? Is er een
meerderheid van de lidstaten voorstander van het vooraf duidelijk laten
zijn of een equivalente maatregel ook als zodanig wordt aangemerkt? Wie
is er verantwoordelijk voor het vaststellen van deze equivalente maatregelen? Hoe wordt vastgesteld dat alternatieve maatregelen hetzelfde of
een beter resultaat opleveren? Wat zijn de consequenties als een
alternatieve methode niet het verwachte resultaat oplevert?
Is het mogelijk de besluitvorming over het concept van equivalentie
inclusief wetenschappelijke onderbouwing nog voor de beoogde start van
het nieuwe GLB in 2014 plaats te laten vinden?
De leden van de PvdA-fractie spreken de hoop uit dat als overeenstemming is gevonden over de EU-meerjarenbegroting er vervolgens zo
snel mogelijk afronding zal zijn van de besluiten over het GLB zodat
implementatie door kan gaan op de voorgenomen datum van 1 januari
2014.
Suikermarkt
De leden van de PvdA-fractie maken zich zorgen over het ontbreken van
een markt in de suikermarkt en de voorgestelde vertraging in de suikerquotering. Deze leden mening dat het uitstel waar mogelijk sprake van is
tot 2020 zeker niet mag gaan leiden tot afstel. Kan de minister aangeven
wanneer besluitvorming hierover wordt verwacht?
Visserij
De leden van de PvdA-fractie merken op dat van twee van de vier
uitgewerkte voorstellen voor de vaststelling van de vangstmogelijkheden
2013 geen fiches verschenen zijn. Kan de minister voor het voorstel over
de TAC’s en quota in bestanden die gezamenlijk worden beheerd met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

6

derde landen en de vangstmogelijkheden in de Zwarte Zee alsnog een
fiche naar de Kamer sturen?
Kan de minister toelichten waarom er geen fiche is verschenen over de
verordening aangaande TAC’s en quota in bestanden die gezamenlijk
worden beheerd met derde landen zeker gezien de kritische Nederlandse
houding ten opzichte van de voorgestelde splitsing? Kan de minister
aangeving wat de houding van de andere EU-lidstaten is ten opzichte van
de splitsing in een deel voor de autonome EU-bestanden en een deel voor
gezamenlijk met derde landen beheerde bestanden?
Kan de minister aangeven hoe het mogelijk is dat het kabinet enerzijds
streeft naar evenwichtig beheer, maar anderszijds aangeeft dat bij
bestanden waar geen wetenschappelijk advies is een automatische
reductie van de TAC met 20 procent te ver te vinden gaan? Is juist hier ook
niet, doordat er te weinig bekend is voorzichtigheid geboden en juist wel
reductie van de TAC? Is een meerderheid van de lidstaten het eens met
Nederland?
Kan de minister aangeven wanneer de volgende kwartaalrapportage over
het GVB aan de Kamer gezonden wordt? Kan de minister zorgdragen voor
toezending van deze kwartaalrapportages voor het algemeen overleg
Landbouw- en Visserijraad van de betreffende maand, zodat de
rapportage desgewenst nog bij het algemeen overleg betrokken kan
worden?
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) – algemeen
Hoewel alles op alles wordt gezet om tot een GLB akkoord te komen gaan
steeds meer geluiden op om alvast over plan B na te denken. Zeker gezien
het Europees Parlement al heeft aangegeven pas over de rapporten over
het nieuwe GLB zelf te stemmen nadat er een akkoord is bereikt over het
Meerjarig Financieel Kader (MFK). Daarbij heeft de AGRI-commissie
steeds aangegeven dat het Parlement de voorstellen niet zal goedkeuren
als deze gepaard gaan met verdere kortingen op het GLB-budget. De inzet
van het kabinet is een nominaal gelijkblijvend GLB-budget ten opzichte
van 2013. Dit houdt een verlaging in ten opzichte van het huidige budget.
Hoe staat deze in verhouding met het overzicht van de Nederlandse
ontvangsten uit de EU begroting en de netto-betalingsposities in
Kamerstuk 21 501-03, nr. 65? Graag een reactie met betrekking tot de
stand van zaken en de verdeling per lidstaat op dit punt.
Kan de minister bij de voor december geplande GLB voortgangsrapportage ingaan op het voortgangsrapport van het Cypriotische voorzitterschap? Kan de minister deze voor aanvang van het kerstreces de Kamer
doen toekomen? En kan de minister de volgende voortgangsrapportage
GLB ruim voor de Raad van die maand aan de Kamer doen toekomen
zodat de Kamer deze gedegen voorbereid kan behandelen?
Hoe realistisch is het dat er in de eerste helft van 2013 een akkoord over
het MFK, en vervolgens het GLB, wordt bereikt en is er dan nog genoeg
tijd voor een zorgvuldige implementatie per 1 januari 2014? Hoe zou een
overgangsregime eruit zien en wat betekent dit voor de Nederlandse
landbouwsector? Graag een reactie. Zoals op verzoek van de leden van de
CDA-fractie is toegezegd komt er een koopkrachtplaatberekening voor de
Nederlandse boer en tuinder. Het uitgangspunt voor deze berekening is
essentieel. Graag zien de leden van de CDA-fractie de koopkrachtplaatberekeningen op basis van het oorspronkelijke voorstel van Europese
commissie, op basis van de gewijzigde voorstellen van het Cypriotische
voorzitterschap, en een berekening op basis van de door het Nederlandse
kabinet ingezette voorstellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

7

Directe betalingen pijler 1 en plattelandsbeleid pijler 2
De leden van de CDA-fractie steunen de inzet op de invulling van de
vergroeningseis, te weten mogelijkheid om equivalente maatregelen te
kunnen nemen om het beoogde doel vergroening te bereiken. Wel
vernemen deze leden graag welke doelen precies met de oorspronkelijke
vergroeningsmaatregelen worden beoogd. En hoe wordt vastgesteld of
alternatieve maatregelen «hetzelfde of een beter resultaat» opleveren?
Deze leden zijn het eens met de stelling dat het vooraf duidelijk moet zijn
welke maatregelen equivalent zijn en dat een gelijkspeelveld gewaarborgd
dient te zijn. Wat is de Nederlandse inzet op dat punt? Wie stelt de
equivalente maatregelen volgens het voorstel van het voorzitterschap
vast? Kan besluitvorming, inclusief wetenschappelijke onderbouwing nog
plaatsvinden vóór de beoogde start van het nieuwe GLB in 2014?
Op dit punt leven ideeën om middels duurzaamheidscertificaten, welke
qua behalen van doelstellingen equivalent zijn aan de drie genoemde
vergroeningsmaatregelen, mee te laten tellen in plaats van de strikte
vergroeningsmaatregelen. Dat moet dus gaan gelden voor de gehele
verplichting en niet slechts een deel van de 30% verplichting zoals
Eurocommissaris Ciolos eerder heeft gemeld. Dat haakt overigens ook in
op het pleidooi van diezelfde Ciolos om de administratieve lasten te
beperken. Overigens is dat ook één van de conclusies van het overleg van
betaalorganen. Op welke wijze worden de aanbevelingen en suggesties
van dit overleg meegenomen? Met het onderbrengen van de vergroeningsmaatregelen van directe betalingen (pijler 1) in de baseline van het
plattelandsbeleid (pijler 2) wil de Europese Commissie dubbelbetaling
voorkomen. Is dat de enige reden? En is deze shift überhaupt wel gewenst
gezien het door de Europese Rekenkamer geconcludeerde grote foutenpercentage bij de uitvoering van pijler 2? Wat is het kabinetsstandpunt in
deze en wat is de verdeling der lidstaten op dit punt? Wat is de Nederlandse inzet t.a.v. het plattelandsbeleid en wat is het standpunt inzake de
«openstaande» punten?
Suikermarkt
Wat is de noodzaak om de suikerquota te hervormen? De Europese
suikersector heeft nog maar net een drastische hervorming achter de rug,
circa 30% van de productie is weg. Het systeem is WTO-proof, past binnen
de plannen van het GLB en is eveneens in lijn met de «Everything But
Arms regeling». Europa is dus van een netto exporteur een netto
importeur van suiker geworden er is geen sprake meer van EU-subsidies
of restituties. Kan inzicht worden gegeven in het besluitvormingstraject?
Europees Voedselmodel
Kan de Kamer een afschrift inclusief een kabinetsreactie krijgen t.a.v. het
Oostenrijkse model?
Handelsgerelateerde maatregelen aanvoer visserijproducten
Nederland acht het tariefcontigent van 5 000 ton platvis niet noodzakelijk
omdat de platvisbestanden in de EU-wateren in goede staat verkeren. Wat
is het EU speelveld in deze en welke acties zijn nog denkbaar om het
Nederlandse standpunt gehonoreerd te krijgen?
A-punten
Wat is de stand van zaken m.b.t. de hoge stuurgroep voor het Europees
Innovatiepartnerschap «productiviteit en duurzaamheid in de landbouw»
en welke rol speelt het topsectorenbeleid van Nederland daarin?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

8

Verslag van de Landbouw- en Visserijraad d.d. 28-29 november
2012
Het is betreurenswaardig dat de vissersmannen last hebben van de
patstelling tussen de Raad en het Europees Parlement m.b.t. de verantwoordelijkheid bij visserijbeheerplannen. Het werken met meerjarenplannen kan inmiddels rekenen op brede steun bij alle betrokkenen. Maar
de ontwikkelingen tonen wel aan dat niet alle omstandigheden tevoren te
voorzien zijn en dat er sprake moet zijn van aanpasbaar management.
Door de onaanpasbaarheid van de beheerplannen wordt een automatische korting doorgezet, terwijl de visbestanden en dus de TAC’s groeien.
Hierdoor ontstaat een spanning tussen quotum en zeedagen en wordt de
onverenigbaarheid van het tegelijk toepassen van twee beheersystemen
(zeedagen en quotum) keihard voelbaar. Welke mogelijkheden ziet de
minister om de juridische patstelling te doorbreken? Graag een reactie.
Deelt de minister de mening van de leden van de CDA-fractie dat een
oplossing voor de kabeljauwvloten ook dient te leiden tot een oplossing
voor de platvisvloot en welke concrete stappen worden daartoe ondernomen? Hoe verloopt de invulling van fase II van het beheerplan tong en
schol en wordt de korting in de zeedagen voor deze vissers een halt
toegeroepen?
De leden van de CDA-fractie steunen de inzet van het kabinet om MSY
zorgvuldig te benaderen. Deelt de minister de mening dat MSY een
bio-economisch model is en als zodanig dient toegepast te worden? Deelt
de minister de mening dat er gestuurd moet worden op de visserijsterfte
en niet op de grootte van een bestand? Welke acties onderneemt de
minister om MSY-niveaus beter af te stemmen zodanig dat rekening wordt
gehouden met de aard van gemengde visserij? Het kabinet stemt in met
de toepassing van de MSY benadering, maar vraagt zich af of het
vervroegen van de streefdatum van 2015 naar 2013 overal wel haalbaar is,
zonder de stabiliteit van sommige lokale Europese sectoren te compromitteren. Wat is het speelveld in deze? En is de minister bereid om de
algemene benadering van juni nog eens te willen nuanceren en daarbij
vast te houden aan de eerder geformuleerde doelstellingen, conform de
VN Johannesburg verklaring: MSY waar mogelijk in 2015?
Het kabinet is kritisch tegenover de splitsing van de totale TAC- en
quotaverordening in een deel voor de autonome EU-bestanden (het
onderhavige voorstel) en een deel voor gezamenlijk met derde landen
beheerde bestanden. Wat is het speelveld in deze, delen de andere
lidstaten de conclusies van Nederland? En waarom heeft het kabinet op
dit punt geen fiche opgesteld?
Voor welke van de van oudsher gegevensarme bestanden heeft de ICES
nu een vangstadvies kunnen geven op basis van nieuwe richtsnoeren? En
in hoeverre wijken deze af van eerdere?
De leden van de CDA-fractie steunen de lijn van het kabinet om niet in te
stemmen met de 20 procent korting van de TAC’s 2012. Het is jammer te
bespeuren dat als advies ontbreekt de Europese Commissie direct uit
reflex vanuit het voorzorgsbeginsel redeneert en de TAC automatisch met
20 procent wil korten ten opzichte van 2012. Welke initiatieven worden nu
genomen om deze reflex te veranderen? Vindt het principe van Nederland
om van geval tot geval te bekijken wat de meest passende benadering is
breder gehoor?
De in het voorstel voor Nederland belangrijke vangstmogelijkheden
betreffen grote zilvervis, haring en zeeduivel in de Keltische Zee, roggen
en tong in de Golf van Biskaje. Hiervoor wil de Europese Commissie een
daling van de TACs die varieert tussen 12 en 29 procent. Stelt de Europese
Commissie dat voor op basis van onderzoek of is hier sprake van
automatisch korten?
Afhankelijk van de interpretatie kunnen de geassocieerde bestanden hier
onder vallen zoals tarbot en griet. Vorig jaar zijn voor de overige platvis-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

9

soorten, tarbot en griet, tongschar en witje, schar en bot – de zogenoemde
geassocieerde soorten – een ongewijzigde TAC overeengekomen. Deze
leden gaan ervanuit dat bij ontbreken van signalen dat de TACs bijgesteld
dienen te worden voor 2013 hetzelfde TAC niveau als 2012 blijft gelden.
Graag een reactie.
Het kabinet zal erop aandringen dat er voldoende zeedagen zijn om de
quota op te kunnen vissen. De leden van de CDA-fractie hebben echter al
meerdere malen gewezen op de onwerkbaarheid van het zeedagenprincipe. Welke acties worden daarop nu genomen zo vragen zij? En hoe
zitten andere lidstaten in dit dossier?
Het kabinet is verheugd te zien dat de pilot met volledig gedocumenteerde
visserij kan doorgaan in 2013, maar is het van mening dat de
voorwaarden geen belemmering mogen zijn om hier aan mee te doen?
Daar ligt nu net de bottleneck. De zeedagensystematiek is namelijk
demotiverend in deze. Welke acties pleegt het kabinet en hoe ligt het
gelijkspeelveld in deze?
Als voor een bepaald bestand een TAC aan één enkele lidstaat wordt
toegewezen, wordt die lidstaat gemachtigd het niveau van deze TAC zelf
vast te stellen? Schept dat geen enorme ruimte voor het desbetreffende
lidstaat?
Kan de minister de GVB-voortgangsrapportage voor aanvang van het
kerstreces aan de Kamer doen toekomen? En kan de minister de volgende
voortgangsrapportage GVB ruim voor de Raad van die maand de Kamer
doen toekomen zodat de Kamer deze gedegen voorbereid kan behandelen?
Overige punten
Vanaf 1 januari 2013 veranderen de eisen voor de huisvesting van
drachtige gelten en zeugen. Het schetst de verbazing van de leden van de
CDA-fractie dat zeugenhouders welke verklaard hebben dat zij hieraan
zullen voldoen nu een brief van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) hebben gekregen met het voornemen tot het opleggen last
onder dwangsom. Met welke reden worden dergelijke brieven verzonden?
Europese verplichtingen of andere? Graag een reactie.
We hebben begrepen dat het Duitse castratieverbod van beerbiggen is
uitgesteld naar 2019. Wat is, volgens de minister, hiervan de reden? Welke
gevolgen heeft dit Europees?
Wat betreft de uitvoering van de motie van de leden Ormel en Dijkgraaf
(Kamerstuk 29 683, nr. 131), wat is de uitleg van de definitie «geen
producten van dieren op markt gebracht worden». Als normale wachttermijnen en dergelijke in acht worden genomen, hoe zit het dan? En bij
slacht voor eigen gebruik? En bij verkoop van dieren voor het leven?
Graag een reactie.
Oekraïne mag vanaf volgend jaar blijkbaar pluimveevlees en eieren
exporteren naar de EU. Blijkbaar is dit besloten op een bijeenkomst van
de standing committee on the food chain and animal health (SCFCAH).
Waarom is ingestemd met deze import? Waar heeft de EU bij de inspectie
in de Oekraïne naar gekeken? Is er ook gekeken naar dierenwelzijn in
Oekraïne? En is deze op EU niveau? Wat voor bestemming krijgen de
Oekraïense legbatterijeieren in de EU? Hoeveel eierproduct en heeleieren
mag Oekraïne straks de EU invoeren?
Bij herregistratie van middelen voor zaadontsmetting vraagt het College
toelating gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) om vogeltox
studies per gewas. Omringende landen vragen blijkbaar niet om zo’n
soort studie. Klopt dit? Zo ja, waarom wordt in Nederland een strengere
interpretatie gekozen van een Europees Guidance document, te weten
risicobeoordeling Birds and Mammals? En is de minister dan bereid om
die eventuele nationale interpretatie Europees te harmoniseren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

10

Vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de
geannoteerde agenda van de Landbouw- en Visserijraad die op 18 en
20 december 2012 zal plaatsvinden. Deze leden hebben de volgende
vragen en opmerkingen.
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) – algemeen
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in het verslag van de Raad van
november dat een partiële algemene benadering niet haalbaar is zonder
duidelijkheid over het GLB-budget. Deze leden zien echter niet in waarom
er geen mogelijkheden zijn voor lidstaten om verdere overeenstemming
over de GLB-hervorming te bereiken. Uit het verslag en de agenda van de
komende Raad lijkt naar voren te komen dat er in het afgelopen halfjaar in
de Raad weinig vooruitgang is geboekt in de GLB-onderhandelingen en
dat er vooral oriënterende debatten zijn gevoerd. Zij zijn dan ook zeer
benieuwd naar het voortgangsverslag van het Cypriotische voorzitterschap en de plannen van het komende Ierse voorzitterschap. Kan de
minister aangeven hoe hij de voortgang beoordeelt in het licht van het
tijdspad dat nog rest tot 2014? En wat is het standpunt van het kabinet
inzake een mogelijk overgangsregime als blijkt dat de onderhandelingen
over de GLB-hervorming niet voor 2014 zijn afgerond? Wat zijn de
gevolgen voor de Nederlandse landbouwsector als dat niet het geval is?
Vergroening
Het verslag van de vorige Raad over het onderwerp «vergroening» roept
veel vragen op bij de leden van de ChristenUnie-fractie. Deze leden achten
het van het groot belang dat de vergroening van het GLB ambitie
uitstraalt, waarbij boeren maatregelen kunnen kiezen die bij hun bedrijf en
omgeving passen, maar waarbij tegelijkertijd de administratieve en
controlelasten niet onevenredig toenemen.
Deze leden lezen dat naast de drie vergroeningsmaatregelen die door de
Commissie zijn voorgesteld ook «equivalente» maatregelen mogelijk zijn,
mits deze een gelijk of beter resultaat opleveren. Welke resultaten worden
in dit geval precies beoogd met de drie voorgestelde maatregelen? Hoe
worden deze resultaten gemeten? Is de wetenschappelijke onderbouwing
van deze drie maatregelen al gereed? En hoe en door wie wordt bepaald
of equivalente maatregelen die door lidstaten worden voorgesteld in
aanmerking komen voor opname in het GLB als vergroeningsmaatregel?
Kan de minister aangeven welke mogelijkheden hij ziet om het door
Nederland voorgestelde flexibele keuzemenu als equivalente maatregel te
beschouwen? Komen ook maatregelen op het terrein van dierenwelzijn
(waaronder weidegang), duurzame stallen (waaronder aanpassingen die
nodig zijn binnen de Programmatische Aanpak Stikstof/Natura 2000) en
precisielandbouw in aanmerking voor deze equivalente maatregelen?
Het verslag introduceert ook het begrip baseline in het plattelandsbeleid.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de minister wat het verschil
is tussen deze baseline en de cross compliance voorwaarden uit de eerste
pijler. Hoe wordt gewaarborgd dat de vergroeningsmaatregelen daadwerkelijk bovenwettelijke prestaties zullen zijn die verder gaan dan de
baseline en de cross compliance? Wat betekent dit verder voor het
agrarisch natuurbeheer in het plattelandsbeleid, wordt het «instapniveau»
hiervoor verhoogd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

11

Suikerquotering
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn verheugd dat er een
meerderheid in de Raad is die het afschaffen van de suikerquota wil
uitstellen. Kan de minister aangeven hoe een overgangsregeling er in dat
geval uit komt te zien? Betekent dit dat de quota tot 2020 worden
verhoogd om zodoende meer suiker op de interne markt beschikbaar te
laten komen? Wat zijn hierbij de voor- en nadelen voor de Nederlandse
bietentelers, suikerproducenten en suikerverwerkers? En wat zijn de
effecten van een eventueel uitstel van de afschaffing voor de suikerproducenten in ontwikkelingslanden? Kan de minister aangeven wanneer een
definitief besluit over de suikerquotering wordt verwacht?
Visserij
De leden van de ChristenUnie-fractie onderstrepen dat de komende
besluiten op het gebied van het gemeenschappelijk visserijbeleid
verstrekkend zijn. Er moet daarom goed worden gekeken naar de
uitvoerbaarheid en de gevolgen voor de vissers. De leden van de
ChristenUnie-fractie vragen daarom nogmaals maximale inzet van het
kabinet om in de Landbouw- en Visserijraad draagvlak te krijgen voor het
compromisvoorstel van de visserijsector t.a.v. de discards en de aanlandplicht. Dit instrument moet alleen worden ingezet voor soorten waarvan
het bestand onder een kritisch niveau is gekomen maar dus niet
permanent en niet voor alle soorten. Het huidige voorstel is onwerkbaar
en jaagt de sector onnodig op hoge kosten.
De komende Raad staan traditiegetrouw de vangstquota van het komende
jaar centraal. De leden van de ChristenUnie-fractie zijn blij met de
bezwaren van het kabinet tegen de verhoogde ambities voor het bereiken
van de maximale duurzame oogst (MSY) in 2013 in plaats van 2015. Dit is
onhaalbaar en het is ook niet in lijn met de algemene oriëntatie van de
Raad over de hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid. Er is
geen enkele aanleiding voor versnellen van de MSY. De leden van de
ChristenUnie-fractie roepen juist op om het concept MSY te nuanceren.
Het is een nieuw instrument wat gezien de groeiende omvang van de
visbestanden voorzichtig moet worden toegepast. Het is beter vast te
houden aan de eerder geformuleerde doelstellingen conform de VN
Johannesburg verklaring: MSY waar mogelijk in 2015.
Er is meer steun bij alle betrokkenen voor het werken met meerjarenplannen. Niet alle omstandigheden zijn te voorzien, maar het is beter om
te kijken hoe de meerjarenplannen daarop goed kunnen inspelen. De
aanpassing van deze meerjarenplannen is nu echter een gedeelde
verantwoordelijkheid van de Raad en het Europees Parlement. Dit heeft
geleid tot een patstelling waardoor er geen besluiten worden genomen. Er
ligt nu een voorstel om toch te komen tot een bevriezing van de zeedagen
voor kabeljauw wat voor Nederland een verbetering is ten opzichte van de
afname van het aantal zeedagen, maar het kabinet wil de verhouding met
het Europees Parlement op dit punt niet verstoren. De leden van de
ChristenUnie-fractie hebben hiervoor begrip maar de patstelling duurt nu
al drie jaar en mag niet langer voortduren. Wat betreft de leden van de
ChristenUnie-fractie moet er nu een Raadsbesluit komen over de
zeedagenproblematiek voor de kabeljauw. Hoe denkt dhet kabinet het
probleem met de patstelling meer structureel op te lossen? Gisteren is de
Scheveningen Groep, het informele overleg van lidstaten rond de
Noordzee, bijeengekomen om dit te bespreken. Wat heeft dit overleg
opgeleverd?
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben wel zorgen over vergelijkbare problematiek van de platvissector waar ook een automatische
reductie van zeedagen dreigt. Mooi dat het kabinet de korting op de
zeedagen bij tong en schol van tafel wil krijgen. Maar gaat het kabinet hier

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

12

ook een link leggen met de discussie over kabeljauw door concrete
stappen te nemen die er toe leiden dat een oplossing voor kabeljauw ook
gaat gelden voor de platvissector? Meer concreet, hoe verloopt de
invulling van fase II van het beheerplan tong en schol en wordt de korting
in de zeedagen voor deze vissers een halt toegeroepen?
We moeten volgens de leden van de ChristenUnie-fractie naar een meer
fundamentele oplossing voor het probleem met de zeedagen. Immers in
Nederland is door de individueel overdraagbare vangstrechten een
sturing op zeedagen onmogelijk. Bovendien is het niet uit te leggen dat
door de onaanpasbaarheid van de beheerplannen een automatische
korting op zeedagen wordt doorgezet, terwijl de visbestanden en dus de
Total Allowable Catches (TAC’s) groeien. Is het kabinet bereid het systeem
van de zeedagen meer fundamenteel ter discussie te stellen?
In de platvis visserijen worden een aantal vissoorten op stabiel niveau
bijgevangen. Het gaat dan o.a. om tarbot, griet, schar, bot en tongschar.
Over deze vissoorten zijn niet of heel weinig wetenschappelijke gegevens
bekend zoals bij de primaire doelsoorten tong en schol. Er wordt in ICES
verband gewerkt aan invulling van de voorzorgsbenadering voor deze
soorten. Resultaten verschijnen komend jaar. De leden van de
ChristenUnie-fractie vinden het dan ook vreemd dat daar nu al een
voorschot op wordt genomen. Het is volgens de leden van de
ChristenUnie-fractie ook onterecht om bestanden waarover weinig
gegevens bekend zijn elk jaar weer automatisch te korten terwijl er bij
zowel overheid als industrie geen geld is voor volledig bestandsonderzoek
naar deze meestal kleinere bestanden. Momenteel is het tarbotquotum
voor 2012 al volledig benut. Deelt het kabinet de mening dat niet van
vissers verlangd kan worden om deze vissoort die automatisch wordt
bijgevangen en economisch zeer belangrijk is als bijvangst te discarden?
De leden van de ChristenUnie-fractie steunen de keuze van het kabinet om
nu voor tarbot en grietje 0% korting te verlangen. Maar waarom geldt dat
niet voor alle bestanden met een beperkte hoeveelheid gegevens?
Waarom accepteert het kabinet beperkte reducties voor tongschar, witje
en silversmelt? De leden van de ChristenUnie-fractie vragen een
toelichting tegen de achtergrond dat bijvoorbeeld de Faeröer sector voor
haar visserij op hetzelfde bestand enkele maanden geleden een
MSC-certificaat heeft behaald.
Het kabinet stelt dat de Europese Commissie met Noorwegen naar een
TAC voor haring in de Noordzee zoekt, die recht doet aan de jongste
inzichten over de (grotere) omvang van het bestand en op korte tot
middellange termijn zal leiden tot MSY. Maar deelt het kabinet de mening
dat de Noordzee haring al sinds 2006 voldoet aan de MSY doelstelling en
dat de reden voor het aanpassen van het beheerplan juist is dat het
huidige beheer leidt tot onderbenutting?
De Europese commissie wil bij de vaststelling van de 2013 TAC voor
makreel inzetten op een extra korting voor de EU en Noorwegen bovenop
de 15% korting die wordt opgelegd door het wetenschappelijk advies en
deze hoeveelheid «reserveren» als verhoogde aandeel voor IJsland en de
Faeröer. Wordt dit voorgesteld om de mogelijkheid te creëren om ergens
in 2013 een sanctiemaatregel in te stellen tegen beide landen? De leden
van de ChristenUnie-fractie vinden een dergelijke extra korting voorbarig
als er nog geen enkele inzicht is over welke sancties de Europese
Commissie wil opleggen en er dus ook geen zicht is op de effectiviteit
hiervan. Ook is nog niet duidelijk in welke mate eventuele sancties al dan
niet strijdig zijn met de WTO. De leden van de ChristenUnie-fractie vinden
niet dat de sector moet gaan betalen in de vorm van een extra korting
voor een maatregel die of niet effectief is of er mogelijk helemaal niet gaat
komen en vraagt het kabinet daarom zich te verzetten tegen de extra
korting zolang er geen duidelijkheid is op deze punten.
Het kabinet meldt in haar brief niets over de inzet van het voor Nederland
nog heel belangrijke westelijke horsmakreelbestand. Voor dit bestand is er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

13

sinds 2007 een lange termijn beheerplan dat steeds is gebruikt bij de
jaarlijkse TAC vaststelling. Gaat de Europese Commissie en de Raad voor
2013 ondanks de huidige juridische patstelling en de positie van
Noorwegen wederom de TAC voor dit bestand vaststellen op basis van
het beheerplan? De leden van de ChristenUnie-fractie roepen het kabinet
op zich hiervoor sterk te maken.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat in de visserijsector
volledig gedocumenteerde visserij wordt gesteund. Maar deelt het kabinet
de mening dat dit niet hetzelfde is als het uitrusten van alle schepen met
video systemen? Dit is een erg ingrijpend middel en bovendien minder
eenvoudig dan het lijkt. Deelt het kabinet dat er nog veel technische
problemen zijn en ook (automatische) verwerking van al die camerabeelden complex is? En hoe kijkt het kabinet aan tegen het feit dat de
Europese Commissie enerzijds toepassing van individueel overdraagbare
quota bepleit maar tegelijkertijd de verdere ontwikkeling van volledige
gedocumenteerde visserij door quotumoverdrachten niet meer toe staat?
Tenslotte vragen de leden van de ChristenUnie-fractie wat het opschorten
van de onderhandelingen met Noorwegen concreet betekent voor de
gezamenlijk beheerde bestanden. Deelt het kabinet de mening dat voor
deze bestanden er daarom geen definitief besluit kan worden genomen
over de TAC voor 2013 maar dat nu in de decemberraad wel alles op alles
moet worden gezet om zo goed mogelijk voor te sorteren op de derde
onderhandelingsronde in januari?
Vragen van de leden van de GroenLinks-fractie
Wetgevingsvoorstellen voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
(GLB) 2014–2020: voortgangsrapportage
De leden van de GroenLinks-fractie steunen het voornemen van de
minister om als reactie op de voortgangsrapportage de nadruk te leggen
op de noodzaak tot vergroening van het GLB, de beloning van maatschappelijke prestaties en het belang van investeren in innovatie en
duurzaamheid. Zij zien de voortgangsrapportage en Nederlandse inbreng
graag tegemoet.
Vaststelling vangstmogelijkheden visserij 2013
De leden van de fractie van GroenLinks zijn verheugd dat de minister in
grote lijnen het meerjarenplan en de Maximum Sustainable Yield (MSY)
benadering van de Europese Commissie steunt. De leden van deze fractie
juichen het toe dat de Europese Commissie ervoor kiest MSY al in 2013 te
willen bereiken. Zij vinden dit een erg belangrijke stap op weg naar een
duurzame visserij. De leden van de fractie van GroenLinks vinden het
daarom ook teleurstellend te lezen dat het bij het kabinet aan enthousiasme lijkt te ontbreken waar het gaat om deze ambitie. Zij wijzen erop
dat, in tegenstelling tot wat de minister schrijft, verduurzaming van de
visbestanden juist bijdraagt aan een stabiele visserijsector. De leden van
de GroenLinks-fractie menen dat als we op de huidige voet doorgaan we
niet alleen grote ecologische risico’s nemen (47% van de Atlantische
visbestanden worden bedreigd door overbevissing), maar ook spelen met
de bestaanszekerheid van de Europese vissers. Dit wordt bevestigd door
de Europese Commissie die concludeert dat de werkgelegenheid en het
inkomen binnen de visserijsector afneemt als gevolg van structurele
overbevissing. Graag een reactie van de minister op dit punt. Daarnaast
rapporteert de Europese Commissie dat de MSY-aanpak al reeds haar
vruchten begint af te werpen in de vorm van meer vis voor de consumenten, en tevens op de lange termijn zal leiden tot baan- en inkomensgroei. Onderkent de minister deze positieve effecten? Hoe verhouden
volgens de minister de positieve effecten van het MSY zich tot de
veronderstelde negatieve gevolgen? De minister noemt dat invoering van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

14

de MSY in 2013 mogelijk nadelig zal zijn voor de stabiliteit van sommige
«lokale Europese sectoren». Welke lokale sectoren doelt de minister hier
precies op?
De leden van de GroenLinks-fractie wijzen ook op de noodzaak om
voorzichtig te handelen waar het gaat om vissoorten waarvoor de
International Council for the Exploration of the Sea (ICES) nog geen op
maat gesneden advies kan geven. De leden vragen waarom de regering in
deze kwestie niet de aanpak van de Europese Commissie volgt. De
minister schrijft dat bij deze vissoorten «van geval tot geval bekeken moet
worden wat de meest passende benadering is». Naar het inzicht van de
leden van de fractie van GroenLinks is dit tegenstrijdig met het voorzorgsprincipe dat de minister pretendeert voor te staan. Is de kern van voorzorg
niet dat je bij voorbaat actie onderneemt zonder helemaal zeker te weten
of dit noodzakelijk is, maar dit doet omdat er een reële kans bestaat dat er
negatieve consequenties zullen optreden wanneer je niets doet? Kan de
minister verzekeren dat wanneer er op de huidige manier wordt door
gevist op vissoorten waarvoor het ICES niet genoeg gegevens
beschikbaar heeft, er geen onherstelbare schade wordt aangericht aan
deze visbestanden? Is de minister het met de leden van de GroenLinksfractie eens dat het onaanvaardbaar zou zijn wanneer dit wel gebeurt?
Welke waarborgen kan de minister bieden op dit vlak?
Specifiek waar het gaat over de horsmakreel maken de leden van de
GroenLinks-fractie zich ook zorgen. De minister stuurt aan op ongewijzigd
beleid, en wil niet uit voorzorg, zoals de Europese Commissie op advies
van de ICES voorstelt, het quotum 20% naar beneden toe bij stellen. De
minister noemt het advies van de Pelagische Regionale Advies Raad
(PRAC) om de vangst van horsmakreel stapsgewijs te reduceren. Deze is
tegenstrijdig met het advies van de ICES en de lijn die door de Europese
Commissie is ingezet. Hoe beoordeelt de minister de kwaliteit van beide
adviezen, en welke argumenten zijn hierbij voor de minister doorslaggevend? Verder zouden de leden van de GroenLinks-fractie graag willen
weten of de minister kan garanderen dat een status quo met betrekking
tot de horsmakreel geen onherstelbare schade zal aanrichten aan dit
specifieke visbestand. Zo niet, hoe is dit dan verenigbaar met het
voorzorgsprincipe? Ook zouden de leden van de GroenLinks-fractie willen
weten hoe zwaar de belangen van de visserij-industrie hebben meegewogen bij het innemen van dit standpunt. Prevaleren waar het gaat om de
horsmakreel de belangen van de visindustrie boven een duurzame
toekomst voor de visbestanden? Zo niet, hoe zijn deze zaken dan volgens
de minister verenigbaar? Graag antwoord van de minister op deze
punten.
Verslag Landbouw- en Visserijraad 28 en 29 november 2012
De leden van de fractie van GroenLinks steunen het principe van
equivalentie en zijn blij dat Nederland heeft aangegeven hier voorstander
van te zijn. Zij sluiten zich aan bij de minister die schrijft dat de doelstellingen, en niet de maatregelen, voorop moeten staan. Zij achten het
echter wel van groot belang dat alternatieve maatregelen die worden
genomen wel, zoals in het verslag is terug te lezen, «een gelijk of beter
resultaat opleveren». Kan de minister toelichten welke vergroeningsmaatregelen hij als gelijkwaardige alternatieven ziet? En hoe zouden naar het
inzicht van de minister de criteria moeten worden vastgesteld voor deze
alternatieve maatregelen? Is de minister het met de leden van de
GroenLinks-fractie eens dat equivalentie onder geen beding in de praktijk
mag leiden tot minder vergroening en verduurzaming?
Over het door de Commissie voorgestelde opnemen van vergroeningsmaatregelen in de zogeheten baseline lezen de leden van de fractie van
GroenLinks dat Nederland hier tegen heeft gepleit. De leden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

15

GroenLinks-fractie zou graag willen weten waarom de minister tegen het
plan van de Europese Commissie is om vergroeningsmaatregelen onder
de baseline te laten vallen? De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat
de vergroeningsmaatregelen nu niet in de baseline zijn opgenomen
omdat deze niet juridisch van aard zijn. Is de minister het met de leden
van de GroenLinks-fractie eens dat deze wel van juridische aard zouden
kunnen worden wanneer hier de politieke wil toe zou bestaan? De
minister noemt daarnaast dat er andere manieren zijn om dubbele
betalingen te voorkomen. De leden van de GroenLinks-fractie willen graag
weten welke manieren de minister hier voor ogen heeft.
In het verslag is verder te lezen dat de minister in Brussel heeft aangegeven dat de Kamer geen voorstander is van een koppeling tussen directe
betalingen en de vergroeningspremie. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen hoe de andere Europese landen denken over dit onderwerp. Welk
standpunt hebben zij ingenomen? Zijn er reacties gekomen op het
standpunt van Nederland? Is er door andere landen kritisch gereageerd op
de Nederlandse stellingname?
Vragen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie vragen wie Nederland gaat vertegenwoordigen bij de komende Landbouw- en Visserijraad.
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
Ongeacht de visie van de leden van de SGP-fractie is de kans groot dat in
het Meerjarig Financieel Kader ook bezuinigd zal worden op het
landbouwbudget. Welke strategie kiest het kabinet dan in het vervolg van
de onderhandelingen over de hervorming van het GLB? Deelt het kabinet
de mening van de leden van de SGP-fractie dat de bezuinigingen niet
moeten neerslaan bij de (Nederlandse) directe betalingen, maar in
mindering moeten komen op het budget voor pijler 2 of op het budget
voor vergroening (dus lager vergroeningspercentage)?
De Kamer heeft recent de motie van de leden Graus en Dijkgraaf
(Kamerstuk 21 501-32, nr. 664) aangenomen, waarin de regering verzocht
wordt zich proactief te verzetten tegen koppeling van het vergroeningspakket aan de basispremie. Het kabinet heeft deze uitspraak van de Kamer
genoemd tijdens de afgelopen Landbouwraad. Op welke wijze gaat het
kabinet verder op «proactieve» wijze uitvoering geven aan deze motie?
Eurocommissaris Ciolos heeft aangegeven dat het door het uitstel van de
besluitvorming over het Meerjarig Financieel Kader ook de invoering van
het nieuwe GLB in het gedrang komt. Halverwege 2013 zou dan pas een
akkoord gesloten kunnen worden over het GLB, waardoor lidstaten (te)
weinig tijd hebben voor de implementatie van de voorstellen. Ciolos
suggereert een overgangsregime. Wat is de visie van het kabinet hierop?
Hoe zou een overgangsregime eruit zien en wat betekent dit voor de
Nederlandse landbouwsector? De leden van de SGP-fractie willen erop
wijzen dat voor de gewenste, flexibele invulling van het vergroeningspakket voldoende tijd nodig is om een voor overheden en ondernemers
werkbare systematiek op te stellen. Is het kabinet bereid zich aan te sluiten
bij het pleidooi voor een overgangsregime?
Een grote meerderheid van de lidstaten steunt het voorstel van het
voorzitterschap om alternatieve vergroeningsmaatregelen die equivalent
zijn aan de drie oorspronkelijke vergroeningsmaatregelen te accepteren.
Eurocommissaris Ciolos heeft aangegeven dat deze alternatieve maatregelen dan geen extra administratieve lasten met zich mee moeten
brengen en dat er een wetenschappelijke onderbouwing moet zijn. Kan
het kabinet aangeven hoe de equivalentie van alternatieve vergroeningsmaatregelen vastgesteld moet worden? Wat betekenen de door de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

16

Eurocommissaris genoemde randvoorwaarden voor de kansen voor
alternatieve vergroeningsmaatregelen, ook op korte termijn?
Invoerheffing eieren
De leden van de SGP-fractie hebben begrepen dat de Europese
Commissie van plan is om invoerheffingen voor eieren van buiten de
Europese Unie te halveren. Is deze veronderstelling juist? Kan het kabinet
dit toelichten? Deze verlaging stimuleert de import van eieren uit landen
waar de regelgeving ten aanzien van dierenwelzijn veel minder streng is
dan in de Europese Unie, frustreert de inzet van de Europese leghennensector om te voldoen aan het Europese legbatterijverbod en benadeelt de
concurrentiepositie van deze sector. Gaat het kabinet zich proactief
verzetten tegen verlaging van de invoerheffing (indien de veronderstelling
van deze leden juist is)?
Streefdatum MSY
De leden van de SGP-fractie delen de kritiek van het kabinet op het
vervroegen van de streefdatum voor de toepassing van het Maximum
Sustainable Yield-principe van 2015 naar 2013. Waarom heeft de Europese
Commissie ervoor gekozen om in weerwil van de algemene oriëntatie
over de hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid (juni jl.) de
streefdatum onverwachts aan te scherpen? De leden van de SGP-fractie
vragen het kabinet bij haar inzet het gemengde karakter van de Nederlandse visserijen nadrukkelijk mee te nemen.
Patstelling meerjarenplannen
De leden van de SGP-fractie hechten grote waarde aan het werken met
meerjarenplannen voor het beheer van visbestanden, maar vinden wel
dat deze aangepast moeten kunnen worden als veranderende omstandigheden daar om vragen. Tussen de Raad van visserijministers en het
Europees Parlement (EP) is echter een patstelling ontstaan over de rol van
het EP bij wijziging van meerjarenplannen. Dit als gevolg van verschil van
inzicht over de interpretatie van het Verdrag van Lissabon. In de geannoteerde agenda wordt ingegaan op de patstelling ten aanzien van een
wijziging van het kabeljauwherstelplan. Het kabinet beraadt zich nog op
haar opstelling ten aanzien van de door het voorzitterschap voorgestelde
splitsing van het genoemde voorstel. Wat betekent het voortduren van de
patstelling tot na de komende Visserijraad voor het aantal zeedagen in
2013 voor kabeljauw, schol en tong? Wat is de uitkomst van de bijeenkomst met de zogenaamde Scheveningen Groep op 11 december jl.?
Waarom kiest het kabinet er niet voor om de patstelling te doorbreken en
zich aan te sluiten bij de overgrote meerderheid die het splitsingsvoorstel
van het voorzitterschap steunt, om zo de weg vrij te maken voor het
bevriezen van de kabeljauwzeedagen en steun te verwerven van andere
lidstaten voor het bevriezen van zeedagen voor schol en tong? Is het
kabinet daar alsnog toe bereid?
De leden van de SGP-fractie vragen ook welke consequenties de
patstelling tussen Europese Commissie, Raad van visserijministers en EP
over de meerjarenplannen heeft voor de uitvoering van het meerjarenplan
voor het westelijke horsmakreelbestand. Wordt de TAC voor 2013 voor dit
bestand vastgesteld op basis van het meerjarenplan? Wil het kabinet zich
daarvoor inzetten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

17

Gegevensarme bestanden
De leden van de SGP-fractie steunen het kabinet in haar verzet tegen de
TAC-kortingen voor de «gegevensarme bestanden» van tarbot en griet.
Waarom trekt het kabient deze lijn niet door naar andere «gegevensarme
bestanden»?
Makreel
De leden van de SGP-fractie hebben begrepen dat de Europese
Commissie voor makreel inzet op een extra TAC-korting bovenop de door
wetenschappers geadviseerde korting om quotum te reserveren voor
IJsland en de Faeröer met het oog op te nemen sanctiemaatregelen. Is
deze veronderstelling juist? Deze leden maken zich zorgen over de
effectiviteit en haalbaarheid van mogelijke sanctiemaatregelen. Dit in het
licht van de extra TAC-korting die daarvoor al wel ingeboekt dreigt te
worden. Kan het kabinet aangeven aan welke sanctiemaatregelen gedacht
wordt en hoe zij de haalbaarheid en effectiviteit van deze maatregelen
inschat?
Vragen van de leden van de Partij voor de Dieren-fractie
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren betreuren het dat de
al magere vergroeningsvoorwaarden voor het in aanmerking komen voor
inkomenssteun nu nog meer afgezwakt worden. Agrarisch natuurbeheer
levert nauwelijks resultaten op voor de biodiversiteit en is dus zeker geen
volwaardige vervanger voor de ecologische aandachtsgebieden die er in
het oorspronkelijke voorstel van de Commissie stonden, deelt het kabinet
die mening? Zo nee, op basis van welke wetenschappelijke inzichten is die
mening gebaseerd? Graag willen de leden van de fractie van de Partij
voor de Dieren meer informatie over hoe het kabinet de mogelijkheid van
vergroening via certificering van duurzame productie voor zich ziet. Aan
welke certificaten denkt het kabinet dan, en wat is hier de gebruikte
definitie van duurzame productie? De leden van de fractie van de Partij
voor de Dieren zien alleen het biologische certificaat als wellicht in
aanmerking hiervoor komend, en krijgen graag de bevestiging dat het
kabinet dat ook bedoeld. De leden van de fractie van de Partij voor de
Dieren menen dat de oorspronkelijk voorgestelde vergroeningseisen
minimaal zijn, en dat de koppeling tussen de basisinkomenssteun en het
voldoen aan deze vergroeningseisen ook in stand gehouden moet
worden. Dubbele betalingen als gevolg van de voorgestelde flexibilisering
van de vergroeningsmaatregelen ligt inderdaad op de loer, zoals andere
lidstaten terecht hebben aangegeven tijdens de vorige Raad. Het kabinet
schrijft dat er mogelijkheden zijn om dat te voorkomen, maar geeft hier
geen concrete voorbeelden van. Graag krijgen de leden van de fractie van
de Partij voor de Dieren hier een nadere duiding op. Het ontbreken van
een akkoord over de begroting van de Europese Unie voor de komende
jaren, zal waarschijnlijk tot een vertraging van de invoering van het
hervormde GLB zorgen. Het nog langer doorgaan op de huidige weg,
zonder extra eisen te stellen aan de inkomenssteun is echter wat de leden
van de fractie van de Partij voor de Dieren niet acceptabel. Deelt het
kabinet deze mening, en zal zij erop inzetten dat de vergroeningseisen
voor het in aanmerking komen van inkomenssteun wel zo snel mogelijk,
en in ieder geval per 1 januari 2014 ingaan? Zo nee, waarom niet, en hoe
is dat te legitimeren naar andere ondernemers die ook niet zomaar een
pot geld krijgen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

18

Vaststelling vangstmogelijkheden visserij 2013
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren maken zich ook dit
jaar opnieuw grote zorgen over het vaststellen van de TAC’s voor het
komende jaar. Zij zien dat de visserijministers in de Raad elk jaar opnieuw
de wetenschappelijke adviezen negeren en quota vaststellen die ver
boven de veilige grens zitten waardoor visbestanden verder uitgeput en
overbevist raken. Vele evaluaties en onderzoeken bevestigen deze trend.
Zo werden in 68% van de gevallen de wetenschappelijke adviezen van
ICES tussen 1986 en 2011 overschreden. Gemiddeld werden de TAC’s 33%
hoger vastgesteld dan wetenschappelijk verantwoord werd geacht
(O’Leary et all (2011) Fisheries Mismanagement, Marine Pollution Bulletin
62(12):2642–2648). Deelt het kabinet de zorgen van de leden van de fractie
van de Partij voor de Dieren op dit punt? Zo nee, waarom niet? Deelt het
kabinet de mening dat de wetenschappelijke adviezen inzake vangstmogelijkheden niet continu genegeerd mogen worden door de Raad waardoor
visbestanden overbevist raken? Zo ja, op welke wijze probeert zij andere
lidstaten aan te sporen ook de wetenschappelijke adviezen op te volgen?
Zo nee, waarom acht het kabinet het aanvaardbaar om in sommige
gevallen de wetenschappelijke adviezen te negeren en op basis van welke
argumenten vindt zij het verstandig wetenschappelijke adviezen niet op te
volgen?
De minister schrijft in de geannoteerde agenda dat de Europese
Commissie een daling van de TAC’s voor Nederland belangrijke vangstmogelijkheden voorstelt die varieert tussen de 12 en 29 procent. De leden
van de fractie van de Partij voor de Dieren steunen dit voorstel zodat de
bestanden de noodzakelijke bescherming krijgen. Het kabinet schrijft
verderop dat zij ten algemene de aanpak van de Europese Commissie
steunt. De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren krijgen graag
de bevestiging van het kabinet dat dit dus ook geldt voor alle voorgestelde dalingen van de voor Nederland belangrijke vangstmogelijkheden.
Mocht het kabinet niet willen instemmen met al deze voorstellen, dan
ontvangen de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren graag een
overzicht van de voorstellen die het kabinet niet steunt tezamen met een
toelichting.
In de geannoteerde agenda is te lezen dat als voor een bepaald bestand
een TAC aan één enkele lidstaat wordt toegewezen, die lidstaat
gemachtigd wordt het niveau van deze TAC zelf vast te stellen. Hoe kijkt
het kabinet aan tegen deze beleidsmaatregelen? Kan het kabinet
toelichten hoe in dit geval er toezicht gehouden kan worden op de lidstaat
en of zij het visbestand niet in gevaar brengt door de TAC veel hoger vast
te stellen dan wetenschappelijke aanvaardbaar wordt geacht? Alle
lidstaten hebben er ten slotte toch baat bij vispopulaties gezond te
houden en ze bescherming te bieden waar nodig? Waarom krijgt een
lidstaat die zelf veel belang heeft bij het bevissen van het betreffende
bestand de volledige macht over het vaststellen van de TAC en hoe wordt
voorkomen dat het bestand niet in gevaar wordt gebracht? Kan het
kabinet uiteenzetten in hoeveel gevallen voor een bepaald bestand een
TAC aan één enkele lidstaat wordt toegewezen en welke lidstaten en
bestanden het hier betreft?
Het kabinet geeft aan het voorzorgsprincipe te willen hanteren voor
bestanden waar weinig kennis van is, maar gaat niet akkoord met de
voorgestelde automatische reductie van de TAC’s 2012 met 20%. Dit stelt
de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren teleur. Waarom is het
kabinet hierop tegen en waarom zegt zij het voorzorgsprincipe te willen
hanteren terwijl hieruit het tegenovergestelde blijkt? Wat verstaat het
kabinet dan onder het hanteren van het voorzorgsprincipe voor bestanden
waar maar weinig kennis van is en kan zij heel concreet zijn in haar
antwoord? Hoe ziet zij het voor zich dat er van geval tot geval kan worden
bekeken of de TAC’s niet omlaag hoeven terwijl we helemaal niet weten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

19

hoe de bestanden er voor staan en mogelijk met overbevissing en/of
uitsterven worden bedreigd juist omdat essentiële informatie voor
bestanden mist? Waarom vindt zij het niet verstandig de TAC’s op een
laag voorzorgsniveau vast te stellen zodat er een redelijke zekerheid
ontstaat dat de bestanden niet worden overbevist? Waarom wil zij het
risico nemen op overbevissing van deze bestanden, terwijl de visserijsector alleen maar verder wordt benadeeld als de bestanden hierdoor
overbevist raken en er dan allerlei langdurige maatregelen noodzakelijk
zijn om de bestanden weer te laten herstellen? Kan zij bevestigen dat de
consequenties voor de sector veel erger kunnen uitpakken als bestanden
overbevist raken dan als er uit voorzorg een lager niveau gehanteerd
wordt?
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vinden het positief dat
de Commissie streeft naar de toepassing van de MSY-benadering in 2013
in plaats van 2015. Hoe eerder er op MSY-niveau wordt gevist, en liever
nog daaronder, hoe beter visbestanden beschermd kunnen worden tegen
overbevissing. Het kabinet steunt de toepassing van de MSY-benadering,
maar de leden van de fractie van de Partij voor de Dieren krijgen graag
een bevestiging van het kabinet dat zij ook instemt met het streven naar
MSY-niveau in 2013. Graag een reactie.
Het kabinet vraagt zich af hoe het behalen van het MSY niveau overal kan
worden gehaald in 2013. Kan zij uiteenzetten wat zij actief onderneemt,
ook naar andere lidstaten toe, om dit streven te laten slagen? Zij geeft aan
dat zij bang is dat het streven naar MSY niveau in 2013 de stabiliteit van
sommige lokale Europese sectoren zal compromitteren. Kent zij de
berekeningen van the New Economic Foundation (No Catch Investment –
Investing to restore European fish stocks, New Economic Foundation,
2012) die aangeven dat een tijdelijke halt op of vermindering van de
visserij op veel bestanden zal leiden tot een veel grotere winst dan maar
blijven doorgaan met het onduurzaam bevissen van bestanden? De
opbrengsten in de visserij kunnen er enorm van profiteren als visbestanden niet langer overbevist zouden worden. Deelt zij de mening dat het
beschermen van visbestanden tegen overbevissing de hoogste prioriteit
zou moeten krijgen, ook om de positieve economische effecten hiervan te
bewerkstelligen die het kabinet heeft aangegeven belangrijk te vinden?
Deelt zij de mening dat de stabiliteit van lokale Europese sectoren juist in
het geding komt als bestanden verder overbevist raken? Kan zij in deze
context uitleggen waarom zij voorkeur lijkt te geven aan de stabiliteit van
sommige lokale Europese sectoren en daarmee het risico wil nemen op
overbevissing terwijl deze sectoren er juist bij gebaat zijn als visbestanden
zo snel mogelijk optimaal beschermd worden?
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vinden het toepassing
van de MSY-benadering het minimale om bestanden beschermen te
bieden tegen overbevissing. Een concurrerende en stabiele visserij
waarbij visbestanden ook nog eens beschermd worden tegen overbevissing bereik je echter juist door te streven naar maximaal economische
vangst (MEY) in plaats van MSY. Terwijl de maximaal economische vangst
lager ligt dan de maximaal duurzame vangst en daardoor een veel betere
voorzorgsbenadering hanteert, levert het wel de maximale economische
opbrengt op. Met de maximaal economische vangst wordt gevist op het
niveau waarbij het verschil tussen kosten van visserij en de opbrengst van
visserij maximaal is. De winsten voor de visserijsector worden gemaximaliseerd, terwijl de visbestanden de visserijsterfte gemakkelijker kunnen
compenseren met nieuwe aanwas. In Australië heeft de MEY-benadering
geleid tot hogere winsten, gezonde visbestanden en veel minder
getouwtrek over quota. Kan het kabinet uiteenzetten hoe zij aankijkt tegen
de MEY-benadering?
Verder schrijft het kabinet dat zij inzet op adequate bescherming van
kwetsbare soorten als haaien en roggen, door reducties van vangstmogelijkheden hiervoor en handhaving van de bestaande lijst van verboden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

20

soorten. De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren zijn blij dat
het kabinet ook inziet dat extra bescherming essentieel is om haaien en
roggen voor uitsterven te behoeden. Zij steunen het voorstel van de
Europese Commissie om een algeheel vangstverbod in te stellen voor de
haringhaai. Maar deelt het kabinet de mening dat deze genoemde
maatregelen nog niet voldoende zijn om kwetsbare soorten als haaien en
roggen optimale bescherming te bieden, omdat veel van deze soorten er
dramatisch voor staan? Zo zijn ongeveer een derde van alle Europese
haaiensoorten door IUCN aangemerkt als bedreigd en opgenomen op de
rode lijst. Ondanks groeiende maatschappelijke aandacht voor bedreigen
die haaienpopulaties in rap tempo doen slinken en het EU-haaienactieplan
dat gelanceerd is in 2009 bestaat er voor de meeste haaiensoorten die
door Europese vissers worden gevangen geen vangstbeperkingen.
Waarom zet het kabinet niet in op uitbreiding van de lijst van verboden
soorten in plaats van handhaving? Waarom zet het kabinet niet in op het
instellen van vangstbeperkingen voor haaiensoorten waarvoor vangstbeperkingen nu nog ontbreken? Waarom zegt zij in te zetten op adequate
bescherming als ze het nalaat actief zelf maatregelen voor te stellen?
Welke andere concrete mogelijkheden en kansen ziet het kabinet en welke
extra stappen wil zij zetten om in de praktijk te brengen waar zij zegt dat
ze voor staat?
Aanpassing van het langetermijnbeheerplan voor kabeljauw
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren betreuren de impasse
die is ontstaan door het verschil in inzicht over de toe te passen rechtsgrondslag inzake de meerjarenplannen. Zij maken zich zorgen over de
gevolgen van deze impasse voor de visbestanden die het betreft. Kan het
kabinet toelichten welke gevolgen deze impasse zou kunnen hebben op
de kabeljauwpopulatie en of de bescherming van de kabeljauwpopulatie
hiermee verder onder druk komt te staan? De leden van de fractie van de
Partij voor de Dieren vinden de codecisie van het Europees Parlement met
betrekking tot het vaststellen van meerjarenplannen belangrijk. Dit zou
zonder uitzondering gehandhaafd moeten worden. De leden van de fractie
van de Partij voor de Dieren zijn blij dat het kabinet van oordeel is dat de
oogstregels essentiële, integrale onderdelen uitmaken van meerjarenplannen, waarvoor de codecisieprocedure moet gelden. Deelt het kabinet
dus de mening dat de medebelissingsbevoegdheid van het Europees
Parlement het democratische karakter van Europa bevordert en dat dit een
belangrijk aspect is dat niet zomaar aan de kant geschoven mag worden
omdat het de Raad niet goed uitkomt? Op basis van het Verdrag van
Maastricht is het Europese Parlement op gelijke voet komen te staan met
de Raad van Ministers in de besluitvorming inzake milieubeleid. Visserij
en de maatregelen om visbestanden te beschermen zijn onderdeel van
het milieubeleid. Deelt het kabinet de mening dat niet zomaar kan worden
afgeweken van hetgeen in het Verdrag van Maastricht is afgesproken? De
leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vinden dat het kabinet
niet kan instemmen met het compromisvoorstel van het voorzitterschap
omdat daarmee het Europees Parlement buiten spel wordt gezet. Gezien
het kabinet heeft aangegeven dat zij van oordeel is dat de oogstregels
essentiële, integrale onderdelen uitmaken van meerjarenplannen,
waarvoor de codecisieprocedure moet gelden, begrijpen de leden van de
fractie van de Partij voor de Dieren niet waarom het kabinet zich nog
beraadt op hun standpunt ten aanzien van het compromisvoorstel van het
voorzitterschap. Kan het kabinet dit toelichten? Deelt het kabinet de
mening dat het buiten spel zetten van het Europees Parlement zeer
onwenselijk is en kan zij de toezegging geven niet in te stemmen met dit
compromisvoorstel? Kan het kabinet uiteenzetten welke lidstaten de
blokkerende minderheid in de Raad vormen die vindt dat het vaststellen
van de meerjarenplannen een unieke bevoegdheid zou moeten zijn van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

21

Raad? Welke acties onderneemt het kabinet om deze minderheid op
andere gedachten te brengen? Kan het kabinet toelichten waarom op
verzoek van Nederland het kabeljauwherstelplan is geagendeerd?
Verwacht zij ondanks de impasse toch dat er een akkoord zal worden
bereikt anders dan het compromisvoorstel van het voorzitterschap? Gaat
het kabinet zich hard maken voor medebeslissingsrecht van het Europees
Parlement en verwacht zij daar concrete resultaten op te boeken? Graag
een toelichting.
Illegale praktijken en dierenwelzijnsproblemen Europese melkveehouderij
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren maken zich zorgen
over de ernstige dierenwelzijnsproblemen en illegale praktijken binnen de
melkveehouderij in verschillende Europese lidstaten. De misstanden
werden geconstateerd door Compassion in World Farming (CIWF,
http://www.boerderij.nl/Rundveehouderij/Nieuws/ 2012/12/CIWF-Illegalepraktijken-en-ernstige-dierenwelzijnsproblemen-Europesemelkveehouderij-1120648W/ ). De leden van de fractie van de Partij voor
de Dieren willen graag een reactie van het kabinet op de door CIWF
geconstateerde misstanden, zoals tekortkomingen in verzorging en
huisvesting, het couperen van staarten, het hele jaar door aanbinden en
opstallen van koeien en kreupele dieren met ernstige zweren (http://
www.ciwfnl.blogspot.nl/2012/12/schokkende-film-over-melkveehouderijin.html).
CITES
In een eerder stadium is met de toenmalige staatssecretaris van
gedachten gewisseld over de Nederlandse inzet inzake de voorstellen die
op de CITES conferentie in maart 2013 zullen worden behandeld. De
toenmalige staatssecretaris heeft toen aangegeven de wetenschappelijke
beoordeling ten aanzien van deze voorstellen te willen afwachten. Deze
wetenschappelijke adviezen zijn inmiddels gereed. Kan het kabinet
uiteenzetten wat de Nederlandse inzet zal zijn op de voorstellen die
voorliggen? Welke voorstellen gaat zij wel en niet steunen? Kan zij in ieder
geval specifiek toelichten of zij haar steun gaat uitspreken voor het
voorstel om de ijsbeer te verplaatsen van Appendix II naar Appendix I?
Graag een toelichting.
II Antwoord / Reactie van de minister
Vragen van de leden van de VVD-fractie
Wetgevingsvoorstellen voor het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
(GLB) 2014–2020: voortgangsrapportage
De VVD-fractie vraagt mij wanneer de voortgangsrapportage van het
Cypriotisch voorzitterschap over de wetgevingsvoorstellen voor het
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) beschikbaar zal zijn.
De voortgangsrapportage voor de Raad is 12 december beschikbaar
gekomen. Met u hoop en verwacht ik dat het inkomende Ierse voorzitterschap een beter track record zal willen opbouwen. De voortgangsrapportage geeft aan dat op bepaalde onderdelen veel voortgang is geboekt,
zoals de regelingen voor de basispremie, jonge boeren en kleine
ontvangers bij de directe betalingen, het melkpakket bij het markt- en
prijsbeleid, de ex ante voorwaarden voor het plattelandsbeleid en de
conformiteitsgoedkeuring bij de horizontale onderwerpen.
Tegelijkertijd zijn er nog verschillende onderwerpen die onder Iers
voorzitterschap naar een gemeenschappelijke Raadspositie gebracht
zullen moeten worden. Het gaat daarbij onder meer om de vergroening,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

22

het overgangsbeleid en interne convergentie bij de directe betalingen, de
handelsnormen, erkenning van producenten- en brancheorganisaties en
suikerquota bij het markt- en prijsbeleid, de baseline en het inkomensstabilisatiefonds bij het plattelandsbeleid en het sanctiekader en vereenvoudiging van cross compliance bij de horizontale onderwerpen.
De VVD-fractie vraagt naar mijn opstelling ten opzichte van de motie van
de leden Graus en Van der Staaij (Kamerstuk 21 501-32 nr. 664) waarin de
loskoppeling van de basispremie en de vergroeningspremie wordt bepleit.
Ik neem aan dat de VVD-fractie hier doelt op de motie van de leden Graus
en Dijkgraaf, onder hetzelfde nummer. Ik heb de in de motie vervatte
boodschap inmiddels in de Landbouwraad van 28 november overgebracht.
Overigens staat de genoemde loskoppeling van basispremie en vergroeningspremie los van de door de VVD-fractie genoemde equivalentietoets.
Deze equivalentietoets, die naar mijn oordeel zou moeten worden
uitgevoerd door de Europese Commissie, dient ertoe te bewerkstelligen
dat alternatieve vergroeningsmaatregelen tenminste een gelijkwaardig
effect hebben op bijvoorbeeld milieu en biodiversiteit als de door de
Europese Commissie voorgestelde vergroeningsmaatregelen.
Vangststelling vangstmogelijkheden visserij 2013
De leden van de VVD-fractie vragen wat de aanleiding voor de Europese
Commissie is geweest om de streefdatum van Maximum Sustainable
Yield (MSY) te vervroegen van 2015 naar 2013 en hebben twijfels of die
vervroegde streefdatum haalbaar is en in lijn met de in juni jl. vastgestelde algemene oriëntatie van de Raad over de hervorming van het
Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GVB).
Commissaris Damanaki wil er zeker van zijn dat MSY in 2015 gehaald
wordt. Dit blijkt in de praktijk te leiden tot soms drastische reducties in de
vangstmogelijkheden (Total Allowable Catches; TACs) met grote economische en sociale gevolgen, met name voor de kleinschalige kustvisserij
van Spanje, Frankrijk, Ierland en het Verenigd Koninkrijk. De vervroegde
streefdatum van 2013 kan dan ook grote gevolgen hebben voor de sector
en zal niet overal haalbaar zijn. Het bereiken van MSY in 2013 is niet
strijdig met de in juni jl. vastgestelde algemene oriëntatie van de
Visserijraad over de hervorming van het Gemeenschappelijk Visserijbeleid
(GVB). Het te bereiken resultaat – waar mogelijk in 2015 – wordt in de tijd
gezien naar voren gehaald.
De leden van de VVD-fractie vragen of ik de in juni jl. vastgestelde
algemene oriëntatie van de Raad over de hervorming van het GVB nog
eens kan nuanceren en of ik de lijn van de leden van de VVD-fractie deel
dat het goed zou zijn om vast te houden aan eerdere geformuleerde
doelstellingen conform de VN-Johannesburgverklaring (MSY waar
mogelijk in 2015).
Ik deel die lijn en houd vast aan de gemaakte afspraken in de Visserijraad
van juni jl. om MSY te bereiken in 2015 waar mogelijk en uiterlijk 2020
voor overige bestanden. Hiermee voldoen we aan de in Johannesburg in
2002 gemaakte afspraken. Toepassing ervan houdt in een stapsgewijze
aanpak tot 2015, overeenkomstig de eerdere aanpak van de Europese
Commissie. Dat neemt niet weg dat sommige bestanden reeds op of zeer
dichtbij MSY zijn. Voor deze bestanden is MSY in 2013 wel haalbaar.
De leden van de VVD-fractie vragen of ik hun opvatting deel dat zolang er
geen wetenschappelijke onderbouwing is, de huidige TAC voor de
horsmakreel gehandhaafd wordt.
Die opvatting deel ik niet. Voor de Noordzeehorsmakreel wil ik het advies
van de Pelagische Advies Raad opvolgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

23

De leden van de VVD-fractie vragen mij of ik kan aangeven voor welke
andere bestanden (naast horsmakreel) een korting van 20 procent dreigt
en stellen voor om ook voor deze bestanden de huidige TAC te behouden
zolang er geen wetenschappelijke adviezen zijn.
De door de Commissie voorgestelde automatische TAC-reductie met 20
procent geldt vooral voor soorten buiten de Noordzee, zoals zeeduivel ten
westen van Schotland, schelvis en wijting in de Ierse Zee en tong in de
Golf van Biskaje. Doorgaans heeft Nederland hierin geen of een beperkt
belang. Voor de bestanden die voor Nederland van belang zijn – grote
zilvervis, tarbot en griet, schar en bot, tongschar en witje en Noordzeehorsmakreel – is ondertussen een (semi-)kwantitatief advies gegeven op
basis van nieuwe richtsnoeren van de International Council for the
Exploration of the Sea (ICES).
Ik ben het met de leden van de VVD-fractie eens dat er geen wetenschappelijke rechtvaardiging voor een automatische arbitraire korting is. Ik wil
in die gevallen een case-by-case-benadering en adviezen van de
Regionale Advies Raden (RACs) hierbij betrekken. TAC-reducties met 20
procent kan ik niet uitsluiten.
De leden van de VVD-fractie vragen waarom de voorwaarden voor
deelname aan de pilot met volledig gedocumenteerde visserij zijn
aangescherpt.
De Europese Commissie wil hiermee misbruik van de extra toegekende
quota (ter compensatie van een verbod op discards) voorkomen, dat kan
ontstaan doordat deelnemende vissers een deel van de extra toegekende
quota «wegruilen» naar niet-deelnemers. In Nederland is dit niet
toegestaan. Tevens wil de Europese Commissie met een verbod op de ruil
van kabeljauwquota van niet-deelnemende naar deelnemende vissers
voorkomen dat de niet-deelnemende vissers onvoldoende quota voor
zichzelf overhouden en daarmee gedwongen zijn tot teruggooi. Een
dergelijke situatie kan theoretisch ontstaan als dit op grote schaal zou
optreden. Een en ander sluit echter niet aan bij de praktijk. Deelnemende
vissers zouden in mijn ogen extra quota moeten kunnen bijruilen om de
proef goed uit te kunnen voeren. Als de kabeljauwquota volledig benut
zijn, moet de visserij worden gestaakt. Ten principale vind ik het beheer
van quota een nationale aangelegenheid. Het voorstel van de Europese
Commissie past daarom niet bij de principes van het GVB.
In relatie tot de voorgestelde TAC-reductie voor kabeljauw met 20 procent
vragen de leden van de VVD-fractie vragen of ik de verschillen in
onderzoek kan verklaren, omdat ICES meent dat het kabeljauwbestand
toeneemt. De TAC voor kabeljauw volgt uit de oogstregels zoals die zijn
vastgelegd in het kabeljauwherstelplan.
Ik steun de toepassing van het plan. De omvang van het bestand bevindt
zich immers nog steeds onder de biologische limiet en het bestand
herstelt slechts langzaam.
De leden van de VVD-fractie geven aan dat het ze ongewenst lijkt dat een
reductie van de TAC voor kabeljauw met 20 procent kan leiden tot
discards en vragen of ik bereid ben me tegen dit voorstel van de Europese
Commissie uit te spreken.
Een verlaging van de TAC kan leiden tot discards wanneer in de
gemengde visserij de quota van andere bestanden omhoog gaan en er
voldoende zeedagen zijn. Deze week hebben het Verenigd Koninkrijk en
Denemarken aangegeven een bevriezing van de TAC te willen voor 2013.
Ik kan hier gelet op de toestand van het bestand niet zonder meer mee
instemmen. Ook is er mijns inziens geen rechtsbasis om af te wijken van
het herstelplan voor het vaststellen van de TAC. Het risico van discards
moet worden aangepakt met technische maatregelen om ongewenste
bijvangsten te voorkomen en niet alleen door de TAC te verhogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

24

De leden van de VVD-fractie vragen of het aanpassen van het schol- en
tongplan wegens het behalen van de hersteldoelstellingen betekent dat de
TAC voor schol en tong nu worden verhoogd.
Dit is niet het geval; een aanpassing dient om een verdere daling van de
aantallen zeedagen te voorkomen. Er is geen biologische noodzaak meer
voor een verdere daling: beide bestanden zijn binnen biologisch veilige
grenzen. De TAC voor tong zal conform het plan met 15 procent dalen, die
voor schol zal met 15 procent stijgen.
Aanpassing van het langetermijnbeheerplan voor kabeljauw
De leden van de VVD-fractie roepen op om duidelijke keuzes te maken bij
het doorbreken van de patstelling inzake het kabeljauwherstelplan. Deze
leden vragen zich af of het een oplossing is zich bij de meerderheid van de
lidstaten aan te sluiten en wat de bezwaren daarvan zijn.
Ik ben het eens met de oproep van de VVD-fractieleden om een duidelijke
keuze te maken bij de aanpak van de meerjarenplannen. Er liggen nu twee
mogelijkheden voor aan de Raad: het voorstel van de Europese
Commissie en het compromisvoorstel van het voorzitterschap dat dit
voorstel splitst in twee delen met verschillende rechtsbasis en waarbij de
Raad de oogstregel zonder betrokkenheid van het Europees Parlement
mag vaststellen. Overigens is unanimiteit vereist om tegen het voorstel
van de Europese Commissie in te gaan. Door splitsing ontstaat de
mogelijkheid om al in de komende Raad over de aanpassing van de
oogstregel voor de zeedagen te besluiten en de visserijinspanning te
bevriezen. Op dit moment vindt overleg plaats over een compromisvoorstel. Mijn inzet is om een compromis te vinden. Het compromis van
het voorzitterschap stuit op bezwaren van zowel de Europese Commissie
als het Europees Parlement. Ik ben van mening dat we eerst moeten
nagaan of er een structurele oplossing voor de aanpak van meerjarenplannen gevonden kan worden, die voor alle betrokken partijen (Raad,
Europese Commissie en Europees Parlement) acceptabel is. Ik ben het
met de Europese Commissie eens dat de oogstregel een essentieel,
integraal onderdeel is van de meerjarenplannen en daarover in codecisie
met betrokkenheid van het Europese Parlement besloten zou moeten
worden. Aan de andere kant maakt het voorzitterschapscompromis in
overeenstemming met de opvattingen van een groot deel van de Raad
een duidelijke keuze over de bevoegdheidsverdeling tussen Raad en
Europees Parlement. De Juridische Dienst van de Raad oordeelt positief
over het compromisvoorstel. De Europese Commissie is het op juridische
gronden niet eens met die interpretatie. Tegen deze achtergrond is het
voor alle partijen aanbevelenswaardig een compromis te vinden.
Zeedagen
De leden van de VVD-fractie willen op lange termijn toe naar het gebruik
van één beheersysteem van quota voor de visserijsector en vragen mij of
ik deze opvatting deel.
Ik deel de opvatting dat één beheersysteem uiteindelijk voordelen biedt.
Een systeem gebaseerd op quota heeft daarbij mijn voorkeur, omdat dit
goed aansluit bij de huidige Nederlandse praktijk met individueel
verhandelbare quota. Een absolute voorwaarde voor het schrappen van
de zeedagen is dat een nieuw systeem beheertechnisch goed in elkaar zit
en ook rekening houdt met de teruggooi van bijvangst. Het is nu dus nog
niet mogelijk om de zeedagen te schrappen. Wel moet er een redelijk
evenwicht zijn tussen de beschikbare dagen en de beschikbare quota.
Beide systemen moeten elkaar aanvullen. Naar mijn mening dreigt dit
evenwicht bij de huidige beheerplannen zoek te raken. Voor de Raad van
18 en 19 december zet ik daarom in op bevriezing van de zeedagen. Dit is
voor mij een prioriteit. Dat de gevolgen van de zeedagenkortingen voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

25

Nederlandse vloot nog relatief beperkt zijn gebleven, is mede te danken
aan maatregelen die zijn genomen om kabeljauwbijvangsten te
vermijden.
Groepshuisvesting zeugen
De VVD-fractie vraagt of in het kader van een gelijk speelveld haar
opvatting dat de Nederlandse wetgeving omtrent de groepshuisvesting
voor zeugen aangepast moet worden aan de Europese regelgeving en of
er bereidheid is het Varkensbesluit op dit onderdeel te wijzigen.
Er zijn inderdaad nog lidstaten die aanzienlijke stappen moeten maken
richting omschakeling naar groepshuisvesting van drachtige zeugen.
Echter, ik heb niet de beschikking over exacte cijfers voor wat betreft
individuele lidstaten.
Met betrekking tot de vergunningenproblematiek in Nederland kan ik het
volgende aangeven. Afgaand op de eigen verklaringen die tussen
augustus en oktober 2012 door zeugenhouders zijn opgestuurd, heeft
ongeveer 2 procent (ongeveer 45 van de 2 278 bedrijven) vergunningsproblemen en deze bedrijven zullen bijgevolg niet op tijd omgeschakeld zijn.
De vergunningsproblemen bestaan eruit dat aanvragen voor een
vergunning voor bedrijfsaanpassing zijn afgewezen of dat nog niet is
beslist op die aanvragen. Wat dat laatste betreft zijn de redenen hiervoor
divers. In sommige gevallen werkt bijvoorbeeld de omgeving niet mee
aan een bedrijfsverplaatsing, in andere gevallen passen de plannen niet in
het bestemmingsplan. De afgifte van de vergunningen is een verantwoordelijkheid van de desbetreffende gemeenten en provincies. Via een brief
aan gemeenten en provincies heb ik aangedrongen tot spoed waar
mogelijk. Sindsdien zijn diverse vergunningen alsnog afgegeven.
De Europese Commissie onderneemt stappen om de lidstaten er toe te
dwingen aan de eis voor groepshuisvesting van drachtige zeugen te
voldoen. De Europese Commissie heeft reeds een zogenaamde pilotbrief
verstuurd aan de lidstaten (waaronder Nederland) waar groepshuisvesting nog niet volledig is ingevoerd, als voorbereidende fase op een
eventuele ingebrekestelling. Uitstel van de toepassing van de eis van
groepshuisvesting kan mede hierom niet aan de orde zijn.
Ten aanzien van de nationale eis om drachtige zeugen na 4 dagen in
groepshuisvesting te plaatsen, heeft voormalig staatssecretaris Bleker
eerder aangegeven dat hier goede gronden voor zijn en dat dit voorschrift
in Nederland dan ook van kracht blijft (TK-brief van 27/6/2012). Uit
onderzoek is gebleken dat dit geen problemen hoeft op te leveren mits het
management er maar goed op afgestemd is. Een groot aandeel van de
bedrijven voldoet hier al aan. In overleg op 20 september jl. tussen
voormalig staatssecretaris Bleker en LTO en NVV is dit ook zo besproken.
Legbatterijkippen
Oekraïne mag volgend jaar pluimveevlees en eieren exporteren naar de
Europese Unie. De VVD-fractie is bezorgd over deze ontwikkeling en
vraagt welke mogelijkheden nog ten dienste staan om het besluit te
kunnen herzien, dan wel de schade voor Nederland zoveel mogelijk te
beperken.
Oekraïne mag inderdaad binnenkort pluimveevlees en eieren naar de
Europese Unie exporteren. Voordat een derde land dergelijke producten
naar de EU mag exporteren moet eerst altijd voldaan worden aan de
gezondheids- en hygiëne-eisen uit de EU-regelgeving. Indien een land
voldoet, dan moet de Europese Commissie hier een uitvoeringsbesluit
over nemen. Het nu aan de orde zijnde Commissiebesluit om pluimveevlees, eieren en eiproducten uit de Oekraïne in de EU toe te laten wordt
gebaseerd op de bestaande EU-regelgeving met betrekking tot
gezondheids- en hygiënecriteria. Het Permanent Comité voor de Voedsel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

26

keten en Diergezondheid (SCoFCAH) heeft hier positief over geadviseerd.
Het advies van het Permanent Comité is gebaseerd op inspecties van het
Europees Voedsel- en veterinair Bureau (FVO) ter plekke. Deze hebben
uitgewezen dat Oekraïne voldoet aan EU-voorwaarden op gezondheidsen hygiëneterrein.
Volgende week zullen mijn collega Ploumen en ik in antwoorden op
schriftelijke vragen van het lid Thieme ook ingaan op het aspect van
dierenwelzijn in relatie tot de Oekraïne.
Een hoeveelheid van 80 tot 100 miljoen eieren (als ei of eiproduct) uit de
Oekraïne op jaarbasis is een relatief beperkte hoeveelheid, gerelateerd
aan het totaal aantal eieren binnen de EU. De financiële gevolgen ervan
voor de pluimveesector in Nederland zullen waarschijnlijk beperkt zijn.
Afschaffen melkquota
De VVD-fractie vraagt naar de afschaffing van de zuivelquotering en de
«zachte landing».
In het rapport «Evolution of the market situation and the consequent
conditions for smoothly phasing-out the milk quota system – second «soft
landing» report» van 10 december jl. concludeert de Europese Commissie
dat de zachte landing op koers ligt. De Commissie trekt deze conclusie op
basis van de ontwikkelingen in de melkproductie en de quotumprijzen. De
Commissie stelt dat in «een grote meerderheid van de lidstaten» quota
niet langer een productiebeperkende werking hebben doordat de
quotumprijs praktisch nul is. In Nederland heeft quotum echter nog wel
waarde en bovendien overschreed Nederland de afgelopen jaren haar
quotum. Daardoor moest Nederland superheffing afdragen. Nederland
heeft zich steeds ingezet en blijft zich inzetten voor een zachte landing in
àlle lidstaten.
Ganzen-7-akkoord
De VVD-fractie vraagt naar het ganzen-7 akkoord en welke methoden
mogen worden ingezet om het aantal ganzen terug te brengen.
Reductie van ganzenpopulaties kan via afschot met geweer, nestbewerking (onklaar maken van eieren) en vangen (gevolgd door doden met
kogel, injectie of decapitatie/onthoofding). Het gebruik van CO2-gas is
thans niet toegestaan op grond van Europese biociderichtlijn. C02-gas
wordt wel ingezet bij het reguleren van de ganzenpopulatie op en rond
Schiphol, maar dit betreft een specifieke situatie (vliegveiligheid),
waarvoor een vrijstelling is verleend door de staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu (I&M). I&M is een toelatingsprocedure gestart bij
de Europese Commissie om CO2-gas als dodingsmiddel te mogen
gebruiken. Besluitvorming wordt medio 2013 verwacht. Indien het besluit
positief is, dan dient ook nog de nationale toelating te worden geregeld
via de Commissie Toelating Gewasbescherming en Biocide. In het meest
gunstige geval zou CO2-gas in 2014 kunnen worden toegepast als
dodingsmiddel.
Visserijprotocol EU-Mauritanië
De leden van de VVD-fractie geven aan sceptisch te staan tegenover het
protocol tussen de EU en Mauritanië. De fractieleden wijzen er op dat de
sector op dit moment geen gebruik maakt van het protocol. Zij vragen om
een toelichting waarom Nederland toch heeft ingestemd met het protocol
en vragen mij of ik bereid ben de Kamer te informeren over de voortgang
van het technisch overleg met Mauritanië, waarover de leden van de
VVD-fractie lezen dat deze het protocol en de doelstellingen daarvan gaat
evalueren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

27

Allereerst moet ik aangeven dat het protocol nog niet in voorlopige
werking is getreden. Naar verwachting zullen de Europese Commissie en
Mauritanië nog deze week de formaliteiten hiertoe afronden. Op dit
moment is er sprake van een overgangsperiode waarbij vaartuigen wel
licenties aan kunnen vragen, maar waar voor de EU geen kosten aan
verbonden zijn. Hiervan is door de pelagische sector inderdaad geen
gebruik gemaakt.
Wat betreft de vraag of pelagische visserij in Mauritaanse wateren nu
rendabel is, wijs ik er op dat gedurende de eerste maanden van het jaar
normaal gesproken vooral op sardine wordt gevist. Dit gebeurt in
tegenstelling tot de visserij op sardinella met name buiten de
20-mijlszone. Ik verwacht daarom dat een aantal EU-vaartuigen op korte
termijn toch naar Mauritanië vertrekt. Ik heb van de Europese Commissie
begrepen dat er al pelagische vaartuigen zijn die hun belangstelling voor
een licentie in het eerste kwartaal kenbaar hebben gemaakt. Ook de
Nederlandse pelagische sector zal op korte termijn moeten beslissen of ze
in het eerste kwartaal gebruik wil maken van de vangstmogelijkheden.
Zoals ik heb aangegeven bevat het protocol veel goede elementen. Op het
gebied van duurzaamheid is een forse stap vooruit gemaakt. Ook is de
concurrentiepositie van de EU-vloot verbeterd. Tegelijkertijd is het
duidelijk dat de sector ontevreden is over de technische voorwaarden. In
mijn afweging heb ik meegenomen dat zowel de EU-vloot als Mauritanië
belang heeft bij een goede benutting van het protocol. Daarom is het
belangrijk dat de mogelijkheid is gecreëerd om het protocol tussentijds op
te zeggen bij gebleken onderbenutting. Daarnaast zal een technisch
comité EU-Mauritanië, dat de Europese Commissie op mijn verzoek zo
spoedig mogelijk zal organiseren, spreken over aanpassing van de
technische voorwaarden. Dit betreft geen evaluatie, maar een poging om
de voorwaarden binnen het protocol bij te stellen op basis van een
beoordeling vooraf. Mij gaat het daarbij met name om het aanpassen van
de visserijvrije kustzone tot 15 mijl. Ik zal u vanzelfsprekend informeren
over de voortgang die binnen het technisch overleg wordt geboekt.
Pulskorvisserij
De leden van de VVD-fractie hebben vragen gesteld over de uitbreiding
van de pulsvisserij en welke maatregelen ik daartoe ga nemen.
Laat ik voorop stellen dat mijn inzet gericht blijft op een volledige
toelating van de pulsvisserij. Ten principale moet dit geregeld worden in
het stelsel van technische maatregelen. Daarvoor is tot nu toe onvoldoende steun binnen de Raad. Ik ben blij dat de Raad in de discussies
over het Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij (EFMZV) heeft
besloten tot een uitbreiding van 5 naar 10% de verordening over de
technische maatregelen. Het Europees Parlement moet zich daarover nu
uitspreken, waarna definitieve besluitvorming door Raad en Europees
Parlement in 2013 nog kan plaatsvinden. Cruciaal wordt of het Europees
Parlement het principebesluit van de Raad steunt. Vervolgens zal ik mij
inzetten om verdere uitbreiding in de vorm van een volledige toelating te
realiseren. Initiatieven daartoe zijn en worden ontplooid. Ten aanzien van
de wachtlijst kan ik u informeren dat deze bestaat uit 45 vaartuigen. Over
meer potentiële gegadigden kan ik geen uitspraak doen. Over de vraag of
pulstuig in aanmerking kan komen voor financiële ondersteuning in het
kader van het EFMZV kan ik geen uitspraak doen. Over de voorstellen van
de Europese Commissie en de verdere uitwerking moet in de Raad nog
definitieve besluitvorming plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

28

Vragen van de leden van de PvdA-fractie
Landbouw
De leden van de PvdA-fractie vragen wanneer de volgende kwartaalrapportage GLB zal verschijnen.
De kwartaalrapportages GLB worden in maart, juni, september en
december aan uw Kamer verzonden. De eerstvolgende staat gepland in
december, voor het kerstreces. Inmiddels is de voortgangsrapportage van
het Cypriotische voorzitterschap beschikbaar gekomen. Om uw Kamer zo
spoedig als mogelijk te voorzien van een reactie op deze voortgangsrapportage, zal ik deze in de kwartaalrapportage van december opnemen.
De PvdA-fractie vraagt mij naar de mogelijkheden die de erkenning van
equivalentie biedt voor het doorvoeren van alternatieve vergroeningsmaatregelen. Momenteel worden de hoofdlijnen voor de mogelijkheden
van het toepassen van equivalente maatregelen besproken. Het is daarom
te vroeg nu in te gaan op concrete maatregelen en doelen die hiervoor in
aanmerking zouden kunnen komen. Uitgangspunt bij een equivalentietoets zijn de voorziene positieve effecten op biodiversiteit, klimaat, bodem
en water van de drie door de Europese Commissie voorgestelde vergroeningsmaatregelen (gewasdiversificatie, aanwijzen ecologische focusgebieden en permanent grasland). Alternatieve, equivalente vergroeningsmaatregelen dienen qua effect minstens hetzelfde resultaat op te leveren
als de drie door de Commissie voorgestelde maatregelen. Dit is de reden
dat ik er mij voor inzet dat de Europese Commissie alternatieve, equivalente maatregelen beoordeelt aan de hand van (nog te ontwikkelen)
criteria waarmee het doelbereik op biodiversiteit, klimaat, bodem en water
wordt gemeten. Mijn indruk is dat een meerderheid van de lidstaten deze
benadering zal steunen, waarbij uiteindelijk niet de precieze maatregelen,
maar de resultaten van de vergroening centraal staan.
De PvdA-fractie spreekt de hoop uit dat na afronding van de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader 2014–2020 (MFK) ook spoedig
overeenstemming zal zijn verkregen over het GLB, zodat de implementatie
door kan gaan op de voorgenomen datum van 1 januari 2014.
Ik ben positief en heb er alle vertrouwen in dat onder het inkomende Ierse
voorzitterschap tot een politiek akkoord over het GLB gekomen kan
worden. Ik deel overigens wel de zorgen die de betaalorganen hebben of
hen daarbij voldoende voorbereidingstijd gegund wordt.
Suikermarkt
De PvdA-fractie geeft aan zich zorgen te maken over het ontbreken van
een markt in de suikermarkt en vraagt wanneer besluitvorming over de
suikerquotering wordt verwacht.
De suikermarktordening is onderdeel van de integrale marktordening
landbouwproducten en maakt daarmee deel uit van de onderhandelingen
over het GLB.
Visserij
De leden van de PvdA-fractie vragen of ik over het voorstel voor de TACs
en quota voor bestanden die gezamenlijk worden beheerd met derde
landen en de vangstmogelijkheden in de Zwarte Zee alsnog een BNC-fiche
naar de Tweede Kamer kan sturen.
Deze twee voorstellen leiden binnen zes weken na publicatie tot besluitvorming in de Raad. In die gevallen geldt dat er geen BNC-fiche wordt
geschreven, maar dat de Kamer wordt geïnformeerd via de geannoteerde
agenda.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

29

De leden van de PvdA-fractie vragen wat de houding is van de andere
EU-lidstaten ten opzichte van de splitsing in een deel voor de autonome
EU-bestanden en een deel voor gezamenlijk met derde landen beheerde
bestanden.
In de Raad zijn alle lidstaten kritisch over de voorgestelde splitsing. Vorig
jaar heeft de Raad hierover een verklaring afgelegd. Ik betreur het dat de
Europese Commissie die naast zich neer heeft gelegd.
De leden van de PvdA-fractie vragen waarom het kabinet geen automatische reductie van de TAC met 20 procent wil bij bestanden waarvoor
geen wetenschappelijk advies aanwezig is. Ook vragen zij naar de positie
van andere lidstaten op dit punt.
Ik verwijs hiervoor naar mijn beantwoording van de vragen van de leden
van de VVD-fractie.
De leden van de PvdA-fractie vragen wanneer de volgende kwartaalrapportage over het GVB naar de Tweede Kamer wordt gezonden en of het
mogelijk is dit te doen voor het algemeen overleg Landbouw- en
Visserijraad van de betreffende maand.
Ik streef ernaar u de volgende kwartaalrapportage voor het kerstreces toe
te sturen.
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) – algemeen
De CDA-fractie vraagt mij naar stand van zaken m.b.t. de onderhandelingen over het Meerjarig Financieel Kader 2014–2020 (MKF) en de
verdeling van GLB-middelen per lidstaat.
De onderhandelingen over het MFK vinden niet plaats in de Landbouw- en
Visserijraad. Zij worden gevoerd door de regeringsleiders in de Europese
Raad. De Kamer is geïnformeerd over de uitkomsten van de Europese
Raad van 22 en 23 november jl.
De CDA-fractie vraagt naar de GLB-voortgangsrapportage en verzoekt
daarbij in te gaan op het voortgangsrapport van het Cypriotische
voorzitterschap.
Hiervoor verwijs ik naar de antwoorden op de vragen hierover van de
VVD-fractie.
De CDA-fractie verzoekt mij de berekening van de koopkrachtplaatjes over
de MFK-voorstellen in deze Raad af te zetten tegen de oorspronkelijke
Commissievoorstellen.
Het onderzoek naar de betekenis van de voorstellen voor het MFK voor de
Nederlandse land- en tuinbouw, incl. de koopkrachtgevolgen, worden
momenteel in beeld gebracht. Ik verwacht dat deze medio januari 2013
gereed zullen zijn. De resultaten zal ik de Kamer zo spoedig mogelijk
daarna toesturen.
Directe betalingen pijler 1 en plattelandsbeleid pijler 2
De fractie van het CDA vraagt mij naar de invulling van de vergroening via
equivalente maatregelen. Voor de beantwoording hiervan verwijs ik graag
naar mijn antwoord over dit onderwerp bij vragen van de PvdA-fractie.
In aanvulling daarop vraagt de CDA-fractie specifiek naar duurzaamheidscertificaten. Ik ben het eens met de fractie van het CDA dat een dergelijk
certificaat in principe moet gelden als alternatief voor de hele vergroeningsverplichting, juist ook om uitvoeringsproblemen te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

30

De CDA-fractie vraagt daarnaast naar mijn inzet om dubbele betalingen te
voorkomen, zeker gezien de grote foutenmarges die de Europese
Rekenkamer heeft geconstateerd bij de uitvoering van plattelandsmaatregelen.
De Europese Commissie is van mening dat de vergroeningsmaatregelen
van de directe betalingen automatisch onderdeel moeten zijn van de
«baseline» voor plattelandsmaatregelen. Ik ben tegen een dergelijk
automatisme. Maar ook ik vind dat dubbele betalingen zoveel mogelijk
moeten worden voorkomen. Ik denk dat de kans op dubbele betalingen
beperkt zal blijven tot die gevallen waarbij aanvragers de vergroening
invullen met agrarisch natuurbeheer. Dan komen op één perceel de
vergroeningsbetaling (eerste pijler) en de vergoeding voor het agrarisch
natuurbeheer (tweede pijler) bij elkaar. Ik heb de Europese Commissie
voorgesteld om in deze situaties, met het oog op beperking van de
uitvoeringslasten, een forfaitaire aftrek toe te passen.
Suikermarkt
De CDA-fractie vraagt naar de noodzaak om de suikerquotering te
hervormen en vragen inzicht in het besluitvormingstraject.
Zoals onder meer vermeld in het verslag van de Landbouwraad van 28 en
29 november jl. en de kabinetsreactie op de herziening van het GLB van
28 oktober 2011 (Kamerstuk 28 625, nr. 137) is in 2006 reeds besloten tot
afschaffing van de suikerquotering in 2015. Handelsverstorende quoteringsmaatregelen zouden afgeschaft moeten worden, zo is het kabinet van
oordeel, om de concurrentiekracht en marktoriëntatie in de suikersector te
versterken. Ten aanzien van de vraag over het besluitvormingstraject
verwijs ik naar het antwoord op de vraag hierover van de PvdA-fractie.
Europees voedselmodel
De CDA-fractie vraagt of de Kamer een afschrift inclusief kabinetsreactie
kan krijgen ten aanzien van het Oostenrijkse voedselmodel.
In de Landbouw- en Visserijraad van 28 en 29 november jl. heeft
Nederland gereageerd op de ideeën die Oostenrijk heeft voor een
Europees voedselmodel. Nederland heeft aangegeven deze in grote lijnen
te steunen en benadrukt dat ook milieu en dierenwelzijn een plek
verdienen in het model. Ik ben niet voornemens nog anders dan via de
Nederlandse interventie in de genoemde Landbouwraad te reageren op
de ideeën van Oostenrijk.
Handelsgerelateerde maatregelen aanvoer visserijproducten
De leden van de CDA-fractie vragen naar het EU-speelveld ten aanzien van
het tariefcontingent van 5 000 ton platvis en willen weten welke acties nog
denkbaar zijn om het Nederlandse standpunt (dat dit contingent niet
noodzakelijk is omdat de platvisbestanden in de EU-wateren in goede
staat verkeren) gehonoreerd te krijgen.
Over dit dossier is in de Raad al overeenstemming bereikt, waardoor
aanpassing op dit punt niet meer mogelijk is. Een gekwalificeerde
meerderheid heeft het compromisvoorstel gesteund.
A-punten
De fractie van het CDA vraagt naar de stand van zaken omtrent de hoge
stuurgroep van het Europees Innovatie Partnerschap (EIP) »Productiviteit
en duurzaamheid in de landbouw» en welke rol de topsectoren spelen.
In de Landbouw- en Visserijraad van 28 en 29 november heeft de Raad
ingestemd met de voordracht van een drietal ministers (Denemarken,
Roemenië en Griekenland) om op persoonlijke titel deel te nemen aan de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

31

hoge stuurgroep. In totaal bestaat de hoge stuurgroep uit 41 personen. De
eerste vergadering zal in februari plaatsvinden. Totdat meer bekend is
over de nadere uitwerking van het EIP is de precieze rol die de topsectoren kunnen spelen niet duidelijk.
Verslag van de Landbouw- en Visserijraad d.d. 28-29 november
2012
De leden van de CDA-fractie vragen naar de mogelijkheden om de
juridische patstelling inzake het kabeljauwherstelplan te doorbreken.
Ik verwijs daarvoor naar mijn beantwoording van de vragen van de leden
van de VVD-fractie.
Tevens vragen deze leden of een oplossing voor de kabeljauwvloot ook
leidt tot een oplossing voor de platvisvloot en hoe de invulling van fase 2
van het tong-en-schol-meerjarenplan verloopt.
De discussie over de aanpak en de rechtsbasis bij het kabeljauwherstelplan raakt alle meerjarige beheerplannen. De uitkomst hiervan vormt
een precedent voor toekomstige beheerplannen, zoals ook de aanpassing
van het meerjarenplan voor tong en schol. Formeel is er geen direct
verband, maar in politieke zin wel. Ook waar het gaat om de bevriezing
van zeedagen kan een besluit ten aanzien van het kabeljauwdagen niet los
gezien worden van de platvisdagen. Naast een bevriezing van de
kabeljauwzeedagen heeft bevriezing van de zeedagen bij het tong- en
scholbeheer mijn prioriteit. Ten aanzien van fase 2 heeft ICES in oktober
dit jaar advies uitgebracht over een Nederlands voorstel voor de invulling
van fase 2 van het meerjarenplan. Hieruit blijkt dat de door ons voorgestelde aanpassingen, zoals een bevriezing van de visserijinspanning,
consistent is met het voorzorgsbeginsel en de MSY-benadering. Naar
verwachting zal de Europese Commissie in de loop van volgend jaar een
voorstel voor de tweede fase van het tong- en scholbeheerplan bij de
Raad indienen.
De leden van de CDA-fractie vragen of ik de mening deel dat MSY een
bio-economisch model is en als zodanig dient toegepast te worden en of
ik de mening deel dat er gestuurd moet worden op de visserijsterfte en
niet op de grootte van een bestand.
MSY wordt bepaald door biologische parameters zoals de reproductie en
groeisnelheid, maar ook door technische parameters als de maaswijdte en
tuigtype die de selectiviteit beïnvloeden. Mochten deze parameters
wijzigen, bijvoorbeeld vanwege veranderd klimaat, of vanwege significante wijzigingen in de visserijmethoden, dan dienen de MSY-niveaus
opnieuw te worden bekeken. In de visserij kunnen we alleen de vissterfte
sturen, door de visserij te reguleren. Maar er zijn mogelijk nog andere
menselijke invloeden met een impact op de vissterfte, zoals vervuiling. En
ook het klimaat is van invloed op de grootte van een bestand. Die grootte
van een bestand is evenwel een goede indicator voor de gezondheidstoestand en een belangrijke parameter in het beheer.
De leden van de CDA-fractie vragen mij welke acties ik onderneem om
MSY-niveaus beter af te stemmen, zodanig dat rekening wordt gehouden
met de aard van gemengde visserij.
De deskundigen van IMARES en de vertegenwoordigers van de sector zijn
betrokken bij een EU-project dat voor deze uitdaging een oplossing
probeert te vinden.
De leden van de CDA-fractie vragen wat het speelveld is in relatie tot de
toepassing van de MSY-benadering en de gevolgen daarvan voor
sommige lokale Europese sectoren, of ik bereid ben de algemene
oriëntatie van juni nog eens te nuanceren en daarbij vast te houden aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

32

de eerder geformuleerde doelstellingen, conform de
VN-Johannesburgverklaring (MSY waar mogelijk in 2015), voor welke van
de van oudsher gegevensarme bestanden ICES nu een vangstadvies heeft
kunnen geven op basis van nieuwe richtsnoeren en in hoeverre deze
afwijken van eerdere.
Voor de antwoorden op deze vragen verwijs ik naar mijn antwoorden op
de vragen van de leden van de VVD-fractie.
De leden van de CDA-fractie vragen naar het speelveld ten aanzien van de
splitsing van de totale TAC- en quotaverordening in een deel voor de
autonome EU-bestanden en een deel voor gezamenlijk met derde landen
beheerde bestanden en waarom het kabinet op dit punt geen BNC-fiche
heeft opgesteld.
Voor het antwoord op deze vragen verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van de leden van de PvdA-fractie.
De leden van de CDA-fractie vragen welke initiatieven worden ondernomen om de reflex tot automatisch doorvoeren van 20 procent korting
op de TAC bij gegevensarme bestanden te veranderen en of het principe
van Nederland om van geval tot geval te bekijken wat de meest passende
benadering is breder gehoor vindt.
Ik kan u zeggen dat een grote meerderheid van de lidstaten vóór een
case-by-case-benadering is.
De leden van de CDA-fractie vragen of de voorgestelde korting van de
TAC op grote zilvervis, haring en zeeduivel in de Keltische Zee, roggen en
tong in de Golf van Biskaje gebaseerd is op adviezen, of dat er sprake is
van een automatische korting.
Deze voorstellen zijn gebaseerd op richtsnoeren voor gegevensarme
bestanden.
De leden van de CDA-fractie gaan er vanuit dat de TAC voor tarbot, griet,
tongschar en witje, schar en bot evenals vorig jaar ongewijzigd blijft en
vragen mij om een reactie.
De TACs voor deze bestanden zijn vorig jaar ook niet ongewijzigd
gebleven. Het advies voor 2012 geldt ook voor 2013 en ik wil dat deze
adviezen opgevolgd worden.
De leden van de CDA-fractie vragen of het voor een lidstaat geen enorme
ruimte schept als die gemachtigd wordt het niveau van een TAC zelf vast
te stellen.
Om te voorkomen dat een lidstaat zelfstandig een hogere TAC vaststelt
dan wetenschappelijk geadviseerd is, geeft de Europese Commissie
richtsnoeren mee die bijdragen aan een gelijk speelveld voor andere
bestanden in andere gebieden. De Europese Commissie ziet erop toe dat
hier dezelfde benadering wordt toegepast.
De leden van de CDA-fractie vragen voorts of ik de
GVB-voortgangsrapportage voor aanvang van het kerstreces aan de
Kamer kan doen toekomen en of ik de volgende voortgangsrapportage
ruim voor de Visserijraad van die maand aan de Kamer kan doen
toekomen, zodat de Kamer deze gedegen voorbereid kan behandelen.
Zoals ik in mijn antwoord op de vragen aan de PvdA-fractieleden heb
aangegeven, streef ik ernaar u een kwartaalrapportage voor het kerstreces
te doen toekomen. Ik zal er bij de volgende kwartaalrapportage tevens
naar streven u deze ruim voor de Visserijraad te doen toekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

33

Overige punten
De CDA-fractie vraagt waarom zeugenhouders die verklaard hebben dat
zij aan de per 1 januari 2013 veranderde eisen voor de huisvesting van
drachtige gelten zullen voldoen nu een brief van NVWA hebben gekregen
met het voornemen tot het opleggen last onder dwangsom.
De betreffende brieven maken onderdeel uit van de handhavingsaanpak
in verband met invoering van groepshuisvesting. Bedrijven die nu een
pre-inspectie krijgen en die nog niet blijken te voldoen aan de groepshuisvestingseis krijgen een brief waarin het voornemen om zo nodig een «Last
onder dwangsom» (LOD) op te leggen wordt medegedeeld. Bij de
pre-inspectie wordt aan betreffende zeugenhouders gemeld dat ze een
brief zullen ontvangen met dit voornemen. Het zou dus geen verrassing
moeten zijn. Deze bedrijven worden in januari opnieuw geïnspecteerd. Als
ze dan wel voldoen is het opleggen van een LOD niet meer aan de orde.
Niet voldoen zal tot consequentie hebben dat de LOD daadwerkelijk
opgelegd wordt, met één maand gelegenheid om de situatie te herstellen.
Ook heeft de CDA-fractie vragen gesteld over export van pluimveevlees
en eieren vanuit de Oekraïne.
Aanvullend op het antwoord hierover aan de VVD-fractie kan ik melden
dat zodra de Commissie – op advies van het Permanent Comité – het
betreffende besluit genomen heeft, Oekraïne 20 dagen na publicatie van
de verordening onder de betreffende gezondheids- en veterinaire
voorwaarden eieren en eiproducten naar de EU mag exporteren. De
eieren zijn alleen voor de verwerkende industrie bestemd.
De CDA-fractie vraagt mij om nadere uitleg van de definitie «geen
producten van dieren op markt gebracht worden» in het kader van de
uitvoering van de motie Ormel-Dijkgraaf (Kamerstuk 29 683, nr. 131).
De motie Ormel-Dijkgraaf verzoekt de regering een ontheffing van een
verplicht bedrijfsbehandelplan te verlenen aan hobbydierhouders met
minder dan 25 dieren die wel een één-op-één relatie met een dierenarts
hebben.
In de brief van 4 december jl. aan de Kamer over de uitvoering van deze
motie heeft voormalig staatssecretaris Bleker gesteld ernaar te streven dat
houders met minder dan 25 dieren, waarvan geen producten in de handel
worden gebracht, die wel een één-op-één relatie met een dierenarts
hebben, worden vrijgesteld van het verplichte bedrijfsbehandelplan.
Onder het in de handel brengen van producten wordt in ieder geval
verstaan dat producten afkomstig van de dieren worden verkocht aan
derden, waarbij die producten bestemd (kunnen) zijn voor consumptie
door de mens. Bij de uitvoering van de brief van 4 december zal dit nader
worden uitgewerkt. De gedachte is dat wanneer wèl producten van de
dieren in de handel worden gebracht, het belang van volksgezondheid en
voedselveiligheid voorop staat. Dan past een vrijstelling van verplichtingen die juist daarop gericht zijn niet.
Wachttermijnen dienen door iedereen in acht genomen te worden; dat
men zich daaraan houdt, doet niet af aan bovenstaande. Bij slacht voor
eigen gebruik gelden uiteraard de regels die daarvoor nu van toepassing
zijn. Wanneer na slacht voor eigen gebruik of verkoop
van levende dieren geen producten van die dieren voor humane
consumptie in de handel gebracht worden, dan zou gebruik gemaakt
kunnen worden van de beoogde vrijstelling. Wanneer wel producten van
die dieren in de handel worden gebracht, geldt de vrijstelling van het
verplichte bedrijfsbehandelplan niet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

34

Vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) – algemeen
De ChristenUnie-fractie vraagt mij naar mijn oordeel over de voortgang
van het huidig voorzitterschap in het licht van het tijdpad tot 2014.
Ik verwijs hier naar mijn antwoord hierover aan de PvdA-fractie.
Vergroening
De fractie van de ChristenUnie vraagt mij naar de toepassing van
equivalente maatregelen, inclusief maatregelen uit een flexibel
keuzemenu, ter invulling van de vergroening. Voor de beantwoording
hiervan verwijs ik graag naar mijn antwoord ter zake op vragen van de
PvdA.
In aanvulling daarop wil ik graag richting de CU-fractie aangeven dat
enkele van de door deze fractie genoemde maatregelen, zoals bijvoorbeeld weidegang, wellicht een plek kunnen krijgen in de duurzaamheidscertificaten die momenteel worden voorzien als een methode om
«equivalente vergroeningsmaatregelen» te accommoderen. Het voortouw
hiervoor ligt in mijn ogen bij het bedrijfsleven.
De fractie van de ChristenUnie vraagt naar het verschil tussen de baseline
en cross compliance.
De cross compliance omvat het stelsel van wettelijke eisen en normen
waaraan landbouwers moeten voldoen om betalingen te ontvangen. Het
niet of niet genoeg voldoen daaraan kan leiden tot een korting op of
inhouding van de betaling. Op dit moment is cross compliance op de
bedrijfstoeslagen en onder meer het agrarisch natuurbeheer in het
plattelandsbeleid. De vergroeningsmaatregelen in het nieuwe stelsel zijn
per definitie bovenwettelijk en stijgen dus ook per definitie uit boven de
cross compliance.
De baseline bepaalt de hoogte van de vergoedingen van plattelandsmaatregelen. De Europese Commissie is van mening dat de vergroeningsmaatregelen van de directe betalingen automatisch onderdeel moeten zijn van
de baseline voor plattelandsmaatregelen. De opvatting van de Europese
Commissie betekent dat bij plattelandsmaatregelen niet meer betaald
mag worden voor maatregelen die al onder de vergroening vallen. De
aanpassing van deze baseline kan daardoor in beginsel twee gevolgen
hebben: of de vergoedingen voor bijvoorbeeld agrarisch natuurbeheer
moeten worden verlaagd, of als verlaging van de vergoeding ongewenst
is, zal het ambitieniveau van het agrarisch natuurbeheer omhoog moeten.
Suikerquotering
De ChristenUnie-fractie geeft aan verheugd te zijn dat er een meerderheid
in de Raad is die de suikerquotering wil verlengen en stelt diverse vragen
over de gevolgen hiervan.
Gedurende het verloop van eerdere discussies in de Landbouw- en
Visserijraad bleek uit de reacties van de lidstaten dat het moment van
afschaffing van de suikerquotering het belangrijkste onderwerp van debat
is. Veel lidstaten hebben zich nog helemaal niet uitgesproken over
eventuele overgangsmaatregelen in de aanloop naar de afschaffing van
de suikerquotering. Het is daarom nog niet duidelijk of er een overgangsregeling komt en zo ja, hoe deze er eventueel uit zal zien. Denkbaar is een
(geleidelijke) verhoging van de suikerquota in de jaren voorafgaand aan
afschaffing van de quotering.
Voor de invoer van suiker hebben ontwikkelingslanden afspraken met de
EU, die hen een voorkeurspositie geeft in toegang tot de Europese markt.
Deze afspraken worden niet geraakt door de afschaffing van de suikerquo-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

35

tering. De effecten van een uitstel van afschaffing van de quotering voor
ontwikkelingslanden hangen samen met de ontwikkelingen op de
wereldmarkt, zoals bijvoorbeeld ontwikkeling van het wereldprijsniveau,
consumptie in ontwikkelingslanden zelf en ontwikkelingen in productiekosten en de productie voor bio-ethanol. Indien de wereldmarktprijzen
hoger liggen dan de EU-prijzen zetten ontwikkelingslanden hun suiker
liever af buiten de EU omdat hen dat meer oplevert.
Ten aanzien van de vraag naar een definitief besluit over de suikerquotering, verwijs ik naar het antwoord op de hierover vraag van de
PvdA-fractie.
Visserij
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen nogmaals maximale inzet
van het kabinet om in de Visserijraad draagvlak te krijgen voor het
compromisvoorstel van de visserijsector over de discards en de aanlandplicht.
Zoals de staatssecretarissen Verdaas en Bleker voor mij ook hebben
aangegeven, heeft de Raad zijn standpunt over de aanlandplicht reeds
bepaald met het vaststellen van de algemene oriëntatie over de
hervorming van het GVB (juni jl.). Wanneer de triloog tussen de Raad, het
Europees Parlement en de Europese Commissie over de hervorming
begint, zullen weer compromissen gesloten moeten worden. Dat is ook
het moment waarop het voorstel van de visserijsector onderwerp van
gesprek kan zijn.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen hoe het probleem van
de meerjarenplannen meer structureel op te lossen is en vragen naar de
uitkomsten van de vergadering ter zake van de Scheveningen Groep.
Tevens vragen deze leden naar het verband tussen deze discussie over het
kabeljauwherstelplan en het beheer in de platvissector, waar ook de
reductie van de zeedagen aan de orde is. Tevens informeren deze leden
naar fase 2 van het tong-en-schol-beheerplan.
Ik verwijs hier naar de beantwoording van de vragen van de leden van de
CDA-fractie. Ten aanzien van een meer structurele oplossing merk ik op
dat er wordt gewerkt aan een gemengd visserijplan dat meer toegesneden
is op de situatie in de Noordzee en dat mogelijk gebaseerd is op een
andere aanpak dan de huidige oogstregels. Het informele overleg van de
Scheveningen Groep heeft niet geleid tot andere posities van de lidstaten.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of het kabinet hier ook een
link gaat leggen met de discussie over kabeljauw door concrete stappen te
nemen die er toe leiden dat een oplossing voor kabeljauw ook gaat gelden
voor de platvissector en, meer concreet, hoe de invulling van fase II van
het beheerplan tong en schol verloopt en of de korting in de zeedagen
voor deze vissers een halt toegeroepen wordt.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van de leden van de CDA-fractie.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of het kabinet bereid is het
systeem van de zeedagen meer fundamenteel ter discussie te stellen.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op
vragen van de leden van de VVD-fractie.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen ook of het kabinet de
mening deelt dat niet van vissers verlangd kan worden om de tarbot, als
het quotum volledig is benut, in zee teruggegooid moet worden, omdat
deze automatisch wordt bijgevangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

36

Het is voor het eerst sinds enkele jaren dat hier weer een krapte optreedt.
Helaas kon Nederland bij andere lidstaten geen quota bijruilen en is
Nederland gedwongen de visserij voor 2012 te sluiten.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom het kabinet niet
vraagt om nul procent reductie van de TACs voor alle bestanden met een
beperkte hoeveelheid gegevens en waarom het kabinet beperkte reducties
accepteert voor tongschar, witje en zilversmelt, tegen de achtergrond dat
bijvoorbeeld de Faeröer sector voor haar visserij op hetzelfde bestand
enkele maanden geleden een MSC-certificaat heeft behaald.
In relatie tot vraag over de TACs voor 2013 voor de tarbot en griet, de
andere geassocieerde bestanden en de grote zilvervis, kan ik u zeggen dat
we hier het wetenschappelijk advies volgen, gebaseerd op het voorzorgsbeginsel. Wat betreft het MSC-keurmerk van de visserij door de Faeröer
op grote zilvervis merk ik op dat het bestand niet gezamenlijk beheerd
wordt met de Faeröer en de visserijen niet gelijk zijn.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of het kabinet de mening
deelt dat de Noordzeeharing al sinds 2006 voldoet aan de
MSY-doelstelling en dat de reden voor het aanpassen van het beheerplan
juist is dat het huidige beheer leidt tot onderbenutting.
De Noordzeeharing voldoet inderdaad sinds 2006 aan MSY en wordt
momenteel onderbenut. Het kabinet streeft ernaar om de visserijsterfte
kleiner of gelijk aan het MSY-niveau (uitgedrukt in visserijsterfte) te
houden. MSY is evenwel het optimale niveau.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen of de reden dat de
Europese Commissie voorstelt om bij de vaststelling van de 2013-TAC
voor makreel in te zetten op een extra korting voor de EU en Noorwegen
(bovenop de 15 procent korting als verhoogd aandeel voor IJsland en
Faeröer) is om daarmee de mogelijkheid te creëren om ergens in 2013 een
sanctiemaatregel in te stellen tegen beide landen.
Ik deel uw mening dat een extra korting van makreelquotum voorbarig is
niet. De juristen van de Europese Commissie en de Raad hebben duidelijk
gemaakt dat om sanctiemaatregelen te kunnen nemen, de EU zelf van
onbesproken gedrag moet zijn en recht moet doen aan de veranderde
verspreiding van bestand en daardoor de vangstmogelijkheden voor
Faeröer en IJsland. Ik zie de toepassing van de sanctieverordening als
enige oplossing in het al jaren lopende conflict over de makreel. We
moeten op korte termijn maatregelen nemen om instorting van het
bestand te voorkomen. De maatregelen op grond van de sanctieverordening kunnen alleen worden ingezet op het moment dat aan alle
voorwaarden is voldaan. Over deze verordening heb ik uw Kamer op
20 januari jl. via een BNC-fiche geïnformeerd (Kamerstuk 22 112, nr. 1341).
Hoewel de verordening inmiddels is aangenomen door de Raad en het
Europees Parlement is op dit moment nog niet besloten tot het inzetten
ervan.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de Europese Commissie
en de Raad voor 2013 ondanks de huidige juridische patstelling en de
positie van Noorwegen wederom de TAC voor westelijke horsmakreel
gaan vaststellen op basis van het beheerplan en roepen het kabinet op
zich hiervoor sterk te maken.
Het beheerplan uit 2007 is helaas nooit aangenomen vanwege een
dispuut over de wettelijke basis. Los daarvan heeft ICES destijds geconcludeerd dat het plan op korte termijn voldeed aan het voorzorgsbeginsel,
maar dat ze voor de lange termijn geen uitspraken kon doen. Derhalve
heeft de Pelagische RAC geadviseerd om als tijdelijke oplossing de TAC
conform het beheerplan vast te stellen, ICES het plan in 2013 te laten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

37

evalueren en indien nodig medio 2013 de TAC aan te passen. Ik steun dit
advies van de Pelagische RAC.
De leden van de ChristenUnie-fractie constateren dat in de visserijsector
volledig gedocumenteerde visserij wordt gesteund, vragen of het kabinet
de mening deelt dat volledig gedocumenteerde visserij niet hetzelfde is
als het uitrusten van alle schepen met videosystemen (CCTV).
Deze stelling is feitelijk correct, want andere middelen zijn ook mogelijk,
zoals waarnemers aan boord. Maar waarnemers die dezelfde dekking (24
uur per dag, 7 dagen per week) hebben als de CCTV, lijkt mij voor de
sector een zware last. De pilot met CCTV dient om uit te zoeken of het
middel kosteneffectief en praktisch is. Om de pilot goed uit te kunnen
voeren, dienen er geen belemmeringen te zijn waardoor vissers niet meer
willen meedoen. Wel moet eventueel misbruik van de extra quota worden
voorkomen.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen ook of het kabinet de mening
deelt dat er nog veel technische problemen zijn en ook dat (automatische)
verwerking van die camerabeelden complex is.
Het gaat hier om een verkenning om te zien of de pilot in Denemarken en
Schotland ook toepasbaar is in de Nederlandse situatie. Dat er daarbij
aanloopproblemen zijn is logisch, maar voor het trekken van conclusies
vind ik het nog te vroeg.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen hoe het kabinet aankijkt
tegen het feit dat de Europese Commissie enerzijds toepassing van
individueel overdraagbare quota bepleit, maar tegelijkertijd de verdere
ontwikkeling van volledig gedocumenteerde visserij door quotumoverdrachten niet meer toestaat.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van de leden van de VVD-fractie.
Ten slotte vragen de leden van de ChristenUnie-fractie wat het opschorten
van de onderhandelingen met Noorwegen concreet betekent voor de
gezamenlijk beheerde bestanden en of het kabinet de mening deelt dat
voor deze bestanden er daarom geen definitief besluit kan worden
genomen over de TAC voor 2013, maar dat nu alles op alles moet worden
gezet om zo goed mogelijk voor te sorteren op de derde onderhandelingsronde in januari.
Deze situatie deed zich ook in 2009 voor. De EU zal dan in december 2012
voorlopige TACs moeten vaststellen die voldoende zijn om te kunnen
vissen tot de eerste aanpassing van de verordening (mogelijk april 2013)
ter implementatie van een akkoord met Noorwegen, hopelijk eind januari
2013.
Vragen van de leden van de Groenlinks-fractie
Vaststelling vangstmogelijkheden visserij 2013
De leden van de GroenLinks-fractie vragen naar mijn reactie op de stelling
dat als we op de huidige voet doorgaan qua visserij we niet alleen grote
ecologische risico’s nemen, maar ook spelen met de bestaanszekerheid
van de Europese vissers.
Gezonde, duurzaam geëxploiteerde visbestanden bieden de beste
sociaaleconomische perspectieven voor de visserijsectoren. Het beheer
van visbestanden op MSY-niveau is hierop gericht. Dit geldt ook voor de
inzet bij de hervorming van het GVB, waarbij het tegengaan van discards
een belangrijke rol speelt in het duurzaam beheer van bestanden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

38

Op de vraag van de leden van de GroenLinks-fractie of ik de positieve
effecten van de MSY-aanpak onderken, kan ik melden dat ik het op dit
punt eens ben met de Europese Commissie: de aanpak begint reeds
vruchten af te werpen in de vorm van meer vis voor de consumenten en
zal op de lange termijn kunnen leiden tot meer banen en tot inkomensgroei.
Ook vragen de leden van de GroenLinks-fractie hoe volgens mij de
positieve effecten van de MSY-aanpak zich tot de veronderstelde
negatieve gevolgen verhouden.
De afweging van de positieve versus de negatieve effecten heeft ertoe
geleid dat de Visserijraad in juni jl. het standpunt heeft aangenomen dat
MSY waar mogelijk in 2015 bereikt wordt en voor de overige bestanden
uiterlijk in 2020. Als het gaat om nadelige uitwerking op de stabiliteit van
sommige lokale Europese sectoren, waar de leden van de GroenLinksfractie aan refereren, moet ik aanvullen dat het dan gaat om specifieke
visserijen, veelal kleinschalig van karakter, op bestanden die nog ver af
zitten van MSY-niveaus.
De leden van de GroenLinks-fractie wijzen ook op de noodzaak om
voorzichtig te handelen waar het gaat om vissoorten waarvoor ICES nog
geen op maat gesneden advies kan geven. De leden vragen waarom het
kabinet in deze kwestie niet de aanpak van de Europese Commissie volgt.
Ik ben het ermee eens dat het voorzorgsprincipe hier toegepast moet
worden. Maar het is nog wel de vraag of een automatische korting met 20
procent dan terecht is. Er is immers geen wetenschappelijk advies. Het is
daarom ook onmogelijk om op voorhand waarborgen te geven dat een
minder sterke daling niet zal leiden tot overbevissing. De oorzaak van het
probleem is het gebrek aan (een goede kwaliteit van) gegevens en de
oplossing moet gezocht worden in de aanpassing van de Data Collectie
Verordening, niet in een arbitraire verlaging van de TAC.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of ik kan verzekeren dat als er
op de huidige manier wordt doorgevist op vissoorten waarvoor ICES niet
genoeg gegevens beschikbaar heeft, er geen onherstelbare schade wordt
aangericht aan deze visbestanden en of ik het met deze leden eens ben
dat het onaanvaardbaar zou zijn wanneer dit wel gebeurt.
Absolute garanties zijn natuurlijk niet te geven. De wetenschappelijke
adviezen zijn altijd het uitgangspunt bij het vaststellen van de vangstmogelijkheden. Daarbij hanteren we het voorzorgsprincipe juist om onherstelbare schade aan bestanden te voorkomen.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen hoe ik de kwaliteit van de
tegenstrijdige adviezen over horsmakreel van de Pelagische Regionale
Advies Raad en ICES beoordeel en welke argumenten hierbij voor mij
doorslaggevend zijn. Verder vragen de leden van de GroenLinks-fractie of
ik kan garanderen dat een status quo met betrekking tot de horsmakreel
geen onherstelbare schade zal aanrichten aan dit visbestand.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie. Voor de horsmakreel in
de Noordzee wordt een beheerplan ontwikkeld dat per definitie duurzaam
moet zijn.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen ook of waar het gaat om
horsmakreel de belangen van de visindustrie prevaleren boven een
duurzame toekomst voor de visbestanden.
Naar mijn opvatting zijn deze belangen verenigbaar en prevaleren de
belangen van de visindustrie niet boven de visbestanden. De meerjarenplannen en de toegestane vangstmogelijkheden moeten juist leiden tot
duurzame, gezonde visbestanden die voor de visserijsectoren perspectief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

39

bieden op continuïteit, ook op de langere termijn. Ook als dat op de korte
termijn betekent dat er minder visserijmogelijkheden zijn. Een duurzaam
visstandbeheer is juist de basis voor sociaaleconomisch perspectief voor
de visserijsectoren.
Verslag Landbouw- en Visserijraad 28 en 29 november 2012
De fractie van GroenLinks vraagt naar de equivalentie van de vergroeningsmaatregelen.
Voor het antwoord verwijs ik graag naar de beantwoording van vragen
hieromtrent van de fractie van de PvdA.
De fractie van GroenLinks wil graag weten, in relatie tot de baseline, welke
mogelijkheden ik zie om dubbele betalingen te voorkomen.
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoord daarover aan de CDA-fractie.
De GroenLinks-fractie vraagt mij hoe andere lidstaten denken over het
loskoppelen van de basis- en vergroeningspremie
Een meerderheid van lidstaten is de mening toegedaan dat de vergroeningsbetaling losgekoppeld moet zijn van de basispremie. In de kwartaalrapportage van september heb ik aangegeven dat ook in het Europees
Parlement zich daar een meerderheid voor lijkt af te tekenen.
Vragen van de leden van de SGP-fractie
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
De SGP-fractie vraagt naar de vervolgstappen in de onderhandelingen
over het MFK en geeft aan dat eventuele bezuinigingen op het
GLB-budget bij voorkeur op de tweede pijler of de vergroening zouden
moeten neerslaan in plaats van op de directe betalingen.
Ik verwijs hiervoor naar de geannoteerde agenda voor de Europese Raad
van 22 en 23 november jl. (kamerstuk 21 501-20, nr.702). Ook wijs ik op de
aangenomen motie Lodders cs (21 501-32, nr. 666) die de regering
verzoekt in de onderhandelingen over het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en het budget daarvoor in te zetten op de handhaving van de
huidige verdeling tussen de eerste en de tweede pijler.
De fractie van de SGP vraagt mij hoe ik verder ga met de motie Graus/
Dijkgraaf (Kamerstuk 21 501-32 nr. 664) over de ontkoppeling van de
basis- en vergroeningspremie.
Gezien het krachtenveld, zoals ik dat geschetst heb in mijn antwoord op
de vraag ter zake van GroenLinks, is een verdere inzet van mijn kant naast
het blijven uitdragen van de lijn niet nodig.
De fractie van SGP vraagt naar de vormgeving van een mogelijk
overgangsregime als niet tijdig een akkoord over het GLB gesloten kan
worden.
Ik verwijs hierbij naar het antwoord aan de PvdA-fractie.
Het antwoord op de vraag van de SGP-fractie over equivalente vergroeningsmaatregelen heb ik meegenomen in het antwoord op de vraag van
de PvdA-fractie ter zake.
Invoerheffing eieren
De leden van de SGP-fractie vragen of de veronderstelling juist is dat de
Europese Commissie van plan is om invoerheffingen voor eieren van
buiten de Europese Unie te halveren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

40

Hierover zijn separaat vragen gesteld door de Kamer. Ik zal deze voor het
kerstreces beantwoorden.
Streefdatum MSY
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de Europese Commissie
ervoor gekozen heeft om in weerwil van de algemene oriëntatie over de
hervorming van het GVB de streefdatum voor het bereiken van MSY
onverwacht aan te scherpen en vragen het kabinet bij zijn inzet het
gemengde karakter van de Nederlandse visserijen nadrukkelijk mee te
nemen.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn beantwoording van
de vragen van de leden van de VVD-fractie.
Patstelling meerjarenplannen
De leden van de SGP-fractie vragen naar het effect van de patstelling bij
het kabeljauwherstelplan op de zeedagen in 2013 voor kabeljauw en
platvis. Tevens wijzen deze leden op de relatie met het platvisbeheer. Ook
wensen deze leden geïnformeerd te worden over de uitkomst van de
Scheveningen Groep.
Ten aanzien van de relatie met het platvisbeheer en de uitkomst van de
Scheveningen Groep verwijs ik naar de beantwoording van de vragen van
de leden van de fracties van het CDA en de ChristenUnie. Het voorzitterschapcompromis maakt het mogelijk dit jaar te besluiten tot een
bevriezing van de zeedagen voor kabeljauw. Zonder een dergelijk besluit
zal er waarschijnlijk geen draagvlak zijn voor een bevriezing van de
platvisdagen. Het volgen van het voorstel van de Europese Commissie
betekent dat in de komende Raad besloten zal moeten worden tot een
reductie van de kabeljauwdagen. Na aanneming van het Commissievoorstel in codecisie in de loop van volgend jaar kan, zo is het voorstel
van de Europese Commissie, een bevriezing van de zeedagen met
terugwerkende kracht worden gerealiseerd.
De leden van de SGP-fractie vragen ook welke consequenties de
patstelling tussen Europese Commissie, Raad en Europees Parlement
over de meerjarenplannen heeft voor de uitvoering van meerjarenplannen
voor het westelijke horsmakreelbestand, of de TAC voor 2013 voor dit
bestand wordt vastgesteld op basis van het meerjarenplan en of het
kabinet zich daarvoor wil inzetten.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie.
Gegevensarme bestanden
De leden van de SGP-fractie steunen het kabinet in haar verzet tegen de
TAC-kortingen voor de gegevensarme bestanden van tarbot en griet en
vragen waarom het kabinet deze lijn niet doortrekt naar andere
gegevensarme bestanden.
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie.
Makreel
De leden van de SGP-fractie vragen of de veronderstelling juist is dat de
Europese Commissie voor makreel inzet op een extra TAC-korting
bovenop de door wetenschappers geadviseerde korting om quotum te
reserveren voor IJsland en de Faeröer met het oog op te nemen sanctiemaatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

41

Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoorden op de
vragen van de leden van de ChristenUnie-fractie.
Ook vragen de leden van de SGP-fractie of het kabinet kan aangeven aan
welke sanctiemaatregelen gedacht wordt en hoe zij de haalbaarheid en
effectiviteit van deze maatregelen inschat.
Ik verwijs hiervoor naar mijn antwoorden op de vragen van de leden van
de ChristenUnie-fractie.
Vragen van de leden van de Partij voor de Dieren-fractie
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
De fractie van de PvdD vraagt mij naar de invulling van de vergroeningsmaatregelen en naar de voorstellen voor een alternatieve invulling. Voor
het antwoord hierop verwijs ik naar de beantwoording op de vraag van de
PvdA-fractie ter zake. Hierin is ook mijn antwoord opgenomen over de
equivalentie van alternatieve vergroeningsmaatregelen, waaronder
duurzaamheidscertificaten.
In aanvulling daarop wil ik graag opmerken dat ik goede kansen zie in het
toepassen van agrarisch natuurbeheer ter invulling van de vergroeningsverplichting. Zo is in de voorstellen van de Europese Commissie invulling
van de vergroeningsmaatregel «ecologisch aandachtsgebied» mogelijk
met uitsluitend braaklegging. Een alternatieve invulling via bijvoorbeeld
agrarisch natuurbeheer lijkt mij al snel waardevoller voor bijvoorbeeld de
biodiversiteit. Dit blijkt bijvoorbeeld ook uit Alterra-rapport 2 296 van
2012, waarin aangegeven is dat deze gebieden vooral meerwaarde
kunnen leveren indien doelgericht beheer wordt toegepast.
De PvdD-fractie vraagt naar een nadere duiding van mogelijke alternatieven om dubbele betalingen te voorkomen.
Ik verwijs hierbij naar mijn antwoord op de vraag hierover van GroenLinks.
De fractie van de PvdD vraagt mij of de vergroeningsmaatregelen niet
mogelijk al vooruitlopend op een overeenkomst over het GLB kunnen
worden ingevoerd.
Dat is binnen de Europese regels niet mogelijk en ook onwenselijk omdat
daardoor het gelijk speelveld wordt aangetast.
Vaststelling vangstmogelijkheden visserij 2013
De leden van de PvdD-fractie vragen bevestiging dat mijn algemene steun
voor de aanpak van de Europese Commissie ook geldt voor alle voorgestelde dalingen van de voor Nederland belangrijke vangstmogelijkheden
en vragen – in het geval dat het kabinet niet wil instemmen met alle
voorstellen – een overzicht van de voorstellen die het kabinet niet steunt
(met een toelichting).
Hieronder is een dergelijk overzicht in tabelvorm weergegeven.
Gegevensarme bestanden
Bestand

TAC 2012
(ton)

Advies ICES
voor 2013

Voorstel
Europese
Commissie

Inzet kabinet

Grote zilvervis

4 316

12% reductie

Tarbot en griet

4 642

«reduceer
10%»
«vangsten
niet
toenemen»

– 10% conform
advies
Status quo conform
advies

onbekend

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

42

Bestand

TAC 2012
(ton)

Advies ICES
voor 2013

Voorstel
Europese
Commissie

Inzet kabinet

Tongschar en witje

6 391

onbekend

Beperkte daling
akkoord

Schar en bot

18 434

onbekend

Beperkte daling
akkoord

Horsmakreel
(Noordzee)

44 180

Tongschar:
«geen
toename
vangsten»
Witje:
«reduceer»
«vangsten
niet
toenemen»
«reduceer
20%»

PRAC-advies

Volg advies
Pelagische
Regionale Advies
Raad: instemmen
met stapsgewijze
reductie tot – 20%,
ontwikkel beheerplan 2013

Voor Nederland belangrijkste vangstmogelijkheden in gedeeld beheer met
derde landen
Voor alle bestanden zijn beheerplannen, die voor haring wordt aangepast.
Voor al deze bestanden zijn nog geen formele voorstellen van de
Europese Commissie gedaan. Met uitzondering van de tong worden deze
gedeeld met Noorwegen en/of kuststaten.
Bestand

TAC 2012
(ton)

Advies ICES
voor 2013

Voorstel
Europese
Commissie

Inzet kabinet

Conform ICES
advies
Conform ICES
advies
Conform ICES
advies + technische
maatregelen om
discards te
voorkomen
Aanpassen
beheerplan conform
ICES advies, gericht
op MSY in 2 915 en
laag afbreukrisico
Terughoudende
quota
Volg advies
Pelagische
Regionale Advies
Raad: instemmen
gelijke TAC,
beheerplan
evalueren in 2013 en
evt TAC bijstellen
Conform ICES
advies

Schol

84 410

+15%

onbekend

Tong

16 200

– 15%

onbekend

Kabeljauw

26 475

– 20%

onbekend

Haring Noordzee

405 000

Beheerplan
aanpassen

onbekend

makreel

577 553

onbekend

Horsmakreel
westelijke wateren

183 000

– 15% tot
– 22%
– 31%

Atlanto-scandian
haring

833 000

– 26%

Conform
advies

onbekend

De leden van de PvdD-fractie vragen het kabinet om aan te geven in
hoeveel gevallen voor een bepaald bestand een TAC aan één enkele
lidstaat wordt toegewezen en welke lidstaten en bestanden het hier
betreft.
Het gaat om slechts een paar bestanden, waaronder de Clyde-haring
(klein lokaal bestand) die door het Verenigd Koninkrijk wordt bevist.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

43

De leden van de PvdD-fractie vragen waarom het kabinet tegen het
automatisch doorvoeren van een korting van 20 procent is op de TAC van
bestanden waarover weinig gegevens bekend zijn en wat het kabinet dan
verstaat onder het hanteren van het voorzorgsprincipe. Ook stellen deze
leden een aantal vragen over mogelijke overbevissing in relatie tot een
benadering van geval tot geval bij gegevensarme bestanden.
Voor de gegevensarme bestanden moet wat mij betreft een case-by-casebenadering gelden. Voor mijn standpunt verwijs ik naar mijn antwoorden
op de vragen van de leden van de VVD-fractie.
De leden van de PvdD-fractie vragen hoe het kabinet aankijkt tegen de
MEY-benadering (maximaal economische vangst).
In de Tweede Kamer is al eerder met elkaar van gedachten gewisseld over
MEY bij de behandeling van de voorstellen van het GVB. Daarbij is
aangegeven dat het kabinet nu wil vasthouden aan de gemaakte
afspraken voor MSY. Niet alleen omdat dit zo afgesproken is, maar ook
omdat er inhoudelijke bezwaren zijn tegen de toepassing van MEY. MEY is
namelijk een sterk prijsgedreven doelstelling en daarmee een bewegend
doel, dat de stabiliteit niet ten goede komt.
Ten aanzien van de kwetsbare soorten als haaien en roggen vragen de
leden van de PvdD-fractie of het kabinet de mening deelt dat de
genoemde maatregelen nog niet voldoende zijn om optimale
bescherming te bieden en waarom het kabinet niet inzet op een
uitbreiding van de lijst van verboden soorten in plaats van handhaving.
Frankrijk en Spanje willen juist soorten van de lijst halen. Handhaving van
de huidige lijst is nu mijn eerste prioriteit. Volgend jaar zal de lijst door
ICES worden geëvalueerd en dan zal worden bekeken of er aanpassingen
nodig zijn.
Aanpassing van het langetermijnbeheerplan voor kabeljauw
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vragen naar de
gevolgen van de impasse voor de bescherming van het kabeljauwbestand. Tevens pleiten deze leden ervoor om op basis van codecisie te
besluiten over de oogstregel in het kabeljauwherstelplan en benadrukken
zij de betrokkenheid van het Europees Parlement. Verder wensen deze
leden te vernemen waarom het kabinet verzocht heeft dit te agenderen en
waarom het kabinet zich nog beraadt op zijn standpunt ten aanzien van
het voorzitterschapscompromis. Tot slot informeren de leden van de
fractie van de Partij voor de Dieren naar de samenstelling van de
blokkerende minderheid in de Raad tegen het voorstel van de Europese
Commissie.
Ik verwijs hier naar mijn beantwoording van de vragen van de leden van
de VVD-fractie. Nederland heeft verzocht om agendering van dit voorstel
in de Raad omdat een besluit hierover de relatie met het Europees
Parlement raakt en vergaande consequenties heeft voor andere meerjarenplannen. Ik acht evenals de fractieleden van de Partij voor de Dieren
het medebeslissingsrecht voor het Europees Parlement een belangrijke
verworvenheid van het Verdrag van Lissabon. Het gaat hier evenwel niet,
zoals de Partij van de Dieren suggereert, om het zomaar aan de kant
schuiven van het Europees Parlement. In feite is hier de interpretatie van
het Verdrag van Lissabon aan de orde en meer in het bijzonder wat de
Raad kan besluiten op basis van artikel 43 lid 2 (codecisie) en wat op basis
van artikel 43 lid 3 (besluit van de Raad zonder betrokkenheid van het
Europees Parlement) van dat Verdrag. In het algemeen zijn de meerjarenplannen een effectief instrument voor het visstandbeheer. De impasse
heeft ertoe geleid dat de afgelopen jaren geen besluiten zijn genomen
over de meerjarige beheerplannen. Ten aanzien van het kabeljauwherstelplan is gebleken dat dit plan niet heeft geleid tot een effectieve

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

44

bescherming van het kabeljauwbestand en dat aanpassing van dit plan
noodzakelijk is. Er lijkt een blokkerende minderheid tegen het voorstel van
de Europese Commissie te zijn die bestaat uit Frankrijk, België, Spanje,
Portugal, Polen en Italië.
Illegale praktijken en dierenwelzijnsproblemen Europese melkveehouderij
De PvdD-fractie geeft aan zich naar aanleiding van een artikel in het
tijdschrift «De Boerderij» zorgen te maken over de ernstige dierenwelzijnsproblemen en illegale praktijken binnen de melkveehouderij in verschillende Europese lidstaten.
Het artikel geeft nogmaals aan dat er op het gebied van dierenwelzijn op
de melkveehouderij in de verschillende Europese lidstaten nog verbeteringen mogelijk en ook nodig zijn. In oktober 2011 is door toenmalig
staatssecretaris Bleker in een brief aan de EU-Commissaris voor
Gezondheid en Consument aandacht gevraagd voor het opstellen van
Europese regelgeving op het gebied van melkvee. Ik zal me blijven
inzetten om het onderwerp op de agenda te krijgen in het kader van
de toekomstige EU-kaderregelgeving dierenwelzijn.
CITES
De fractie van de PvdD vraagt mij naar de Nederlandse inzet op de
voorstellen voor de CITES conferentie die in maart 2013 plaatsvindt.
Dit onderwerp staat niet geagendeerd voor de Landbouw- en Visserijraad
van december. Over mijn inzet zal ik u op korte termijn per brief
informeren.
III Volledige agenda
–

–

–

Geannoteerde Agenda Landbouw- en Visserijraad
18-20 december 2012 Brief regering – minister van Economische
Zaken, H.G.J. Kamp – 7 december 2012 – Kamerstuk 21 501-32-668
Verslag Landbouw- en Visserijraad d.d. 28 en 29 november
2012 Brief regering – minister van Economische Zaken, H.G.J. Kamp –
7 december 2012 – Kamerstuk 21 501-32-667
Fiche: Verordening vangstmogelijkheden autonome EU
bestanden 2013 Brief regering – minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans – 30 november 2012 – Kamerstuk 22 112-1518

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-32, nr. 673

45