2

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1263
Vragen van het lid Agema (PVV) aan de Ministers van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en voor Langdurige Zorg en Sport over een opiniestuk waarin
wordt gepleit de zorgverzekeraars uit het zorgstelsel te halen (ingezonden
9 december 2022).
Antwoord van Minister Kuipers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 13 januari 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het opnieartikel «Haal de verzekeraars uit het zorgstelsel»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat kosten de zorgverzekeraars? Kunt u dit uitdrukken in een tabel met
daarin de zorgverzekeraars, de kosten per zorgverzekeraar en de kosten van
alle zorgverzekeraars opgeteld?
Antwoord 2
De kosten die zorgverzekeraars maken (en geen directe zorgkosten zijn)
noemen wij bedrijfskosten. Deze bedrijfskosten waren gemiddeld genomen
81 euro per premiebetaler per jaar in 2021 (het meest recente jaar waarvoor
cijfers beschikbaar zijn). Dit is 2,6% van de totale zorgkosten. In Tabel 1 is een
overzicht te zien van de cijfers voor 2021.
Tabel 1 Bedrijfskosten per concern conform de jaarcijfers 2021.
Concern

Bedrijfskosten
in 2021 (x € 1
miljoen)

Bedrijfskosten
als percentage
van de
zorgkosten in
2021

Totale
bedrijfskosten
per premie
betaler per jaar
(€)

Waarvan
reclamekosten
per premie
betaler per jaar
(€)

Waarvan
aquisitiekosten
per premie
betaler per jaar
(€)

47
231
50

4,6%
2,4%
3,0%

89
77
84

1
1
1

13
17
1

ASR
CZ
DSW (inclusief Stad Holland)

1

ah-tk-20222023-1263
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

NRC, 7 december 2022, «Haal de verzekeraars uit het zorgstelsel» (https://www.nrc.nl/nieuws/
2022/12/07/haal-de-verzekeraars-uit-het-zorgstelsel-a4150725).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Concern

Eno
Menzis
ONVZ
VGZ
Zorg & Zekerheid
Zilveren Kruis
Totaal

Bedrijfskosten
in 2021 (x € 1
miljoen)

Bedrijfskosten
als percentage
van de
zorgkosten in
2021

Totale
bedrijfskosten
per premie
betaler per jaar
(€)

Waarvan
reclamekosten
per premie
betaler per jaar
(€)

Waarvan
aquisitiekosten
per premie
betaler per jaar
(€)

29
132
38
288
41
287
1142

8,5%
2,2%
3,7%
2,6%
3,2%
2,3%
2,6%

167
77
107
85
103
73
81

3
2
3
2
3
2
2

7
13
21
18
11
9
14

Bron: transparantieoverzichten van de jaarcijfers basisverzekering, zoals door individuele zorgverzekeraars gepresenteerd op de website.

De bedrijfskosten per premiebetaler laten een dalende trend zien. In 2015
lagen de gemiddelde bedrijfskosten nog op 96 euro per premiebetaler per
jaar. In 2021 was dit 81 euro.
De bedrijfskosten liggen ook lager dan ten tijde van het ziekenfonds in
termen van percentage van de totale zorgkosten (3,9% in 2004 en 2,6% 2021).
Dit is te zien in grafiek 1.
Grafiek 1 Gemiddelde bedrijfskosten als percentage van de zorgkosten in 2003 –
2021.

1
Bron: Cijfers zijn gebaseerd op verschillende bronnen. De informatie over
de zorgkosten en bedrijfskosten zijn voor de jaren 2003 t/m 2016 afkomstig uit
de rapportages van de NZa: Marktscan Zorgverzekeringswet 2013 t/m 2016,
de uitvoering ziekenfondswet 2005 en het Algemeen rapport uitvoering
ziekenfondswet door het CTZ over 2004. Voor de jaren 2016 t/m 2021 zijn de
cijfers gebaseerd op de transparantieoverzichten van de jaarcijfers van de
basisverzekering die zorgverzekeraars jaarlijks publiceren.

Vraag 3
Hoe zou het zorgstelsel werken indien de zorgverzekeraars eruit worden
gehaald?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 3
Er zijn verschillende varianten denkbaar om het stelsel anders in te richten
dan een privaatrechtelijk verzekeringsstelsel met private zorgverzekeraars.
Veel van deze varianten zijn omschreven in Zorgkeuzes in Kaart 20202.
Volgens de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling
(OESO) werkt het ene zorgstelsel niet systematisch beter dan het andere
stelsel. Het functioneren van het stelsel wordt met name bepaald door de
invulling van dat stelstel. Ook zonder huidige zorgverzekeraars moeten de
taken die zij in het huidige systeem uitvoeren worden vervuld. Ook bijvoorbeeld een instantie als een Nationaal Administratiekantoor Zorg, zoals de
auteurs van het opiniestuk in NRC voorstellen, zal kosten maken voor
klantenservice, voorlichting, schadeafhandeling, polis administratie en inkoop.

2

Zie pagina’s 486 t/m 500, https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2020/07/01/
zorgkeuzes-in-kaart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3