Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

29 665

Evaluatie Schipholbeleid

Nr. 435

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 augustus 2022
Met deze brief informeer ik uw Kamer over de door Schiphol voorgenomen voortzetting van de verplichte beperking van het aantal passagiers
in september en oktober. Eerder deelde ik al de verwachting met u dat de
drukte op de luchthaven de hele zomer zou blijven aanhouden1. Helaas zal
ook de herfstvakantie, alsmede de periode hiernaar toe, met drukte te
kampen hebben vanwege personeelstekorten op Schiphol en in de gehele
keten. Een buitengewoon vervelende situatie die veel blijft vergen van
vakantiegangers, zakenreizigers, overige passagiers en de medewerkers
en gebruikers van de luchthaven.
Conform mijn eerdere toezegging in het Commissiedebat Luchtvaart van
1 juni jl. (Kamerstukken 29 665 en 31 936, nr. 430), informeer ik u eveneens
voor de derde keer over de belangrijkste uitkomsten van de wekelijkse
rapportages die Schiphol met mij deelt. Deze bevindingen vloeien voort
uit de maatregelen die de luchthaven neemt langs de vier actielijnen,
alsmede feiten en cijfers ten aanzien van het verkeersbeeld.
In de vorige brieven bent u op de hoogte gebracht van de belangrijkste
bevindingen over weken 22–262. In deze brief informeer ik u over de
belangrijkste bevindingen over weken 26–30. Zoals eerder aangegeven
bevatten de wekelijkse rapportages informatie die door Schiphol als
bedrijfsvertrouwelijk is aangemerkt en de rapportages kunnen daarom
niet integraal aan de Kamer worden verzonden.
In augustus informeer ik uw Kamer nogmaals over het verkeersbeeld en
de voortgang van de door Schiphol genomen maatregelen om de drukte
te beheersen en de luchthavenoperatie zo voorspelbaar mogelijk te
maken.

1
2

kst-29665-435
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 29 665, nr. 427.
Kamerstuk 29 665, nrs. 427 en 433.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 435

1

Voortzetting van de verplichte beperking aantal passagiers in
september en oktober
In navolging van juli en augustus ziet Schiphol zich helaas genoodzaakt
om ook voor de maanden september en oktober een maximaal aantal
passagiers per dag vast te stellen. Het doel van de beperking is het borgen
van de veiligheid voor reizigers en medewerkers en het creëren van een
betrouwbaar proces op de luchthaven. Schiphol heeft de beperking
besproken in een bijeenkomst met (vertegenwoordigers van) luchtvaartmaatschappijen, de onafhankelijke Nederlandse slotcoördinator (ACNL)
en Luchtverkeersleiding Nederland. In september geldt er een maximum
van 67,500 lokaal vertrekkende passagiers per dag, gevolgd door 69,500
lokaal vertrekkende passagiers per dag in oktober. In deze periode valt ook
de herfstvakantie.
Schiphol heeft luchtvaartmaatschappijen en reisorganisaties laten weten
dat er in en rond de twee weken van de herfstvakantie per dag gemiddeld
3,500 lokaal vertrekkende passagiers teveel verwacht worden. Op basis
van de door Schiphol beschikbaar gestelde capaciteit gaat de slotcoördinator in overleg met alle luchtvaartmaatschappijen. In mijn vorige brief
heb ik uw Kamer geïnformeerd over de criteria op basis waarvan vluchten
zullen worden geschrapt3.
Ondanks dat het aantal beveiligers en het aantal uren dat zij inzetbaar zijn
toeneemt in september en oktober, is het maximum aantal reizigers dat
gesteld wordt per dag lager dan in augustus. Dit heeft volgens de
luchthaven te maken met het «seizoenseffect». In de herfstperiode hebben
reizigers meer handbagage bij zich, zoals jassen, bergschoenen en vesten.
Daardoor duurt het langer voordat alle handbagage is gecontroleerd en
passagiers zijn gefouilleerd en/of door de benodigde scans zijn geweest.
Naast dat de verplichte beperking van vertrekkende passagiers
personeelstekorten in de beveiliging ondervangt, helpt de beperking ook
bij het verminderen van een «sneeuwbaleffect» bij verstoringen. Schiphol
geeft aan dat vrijwel alle partijen op de luchthaven een krappe personele
bezetting hebben, waardoor elke onverwachte operationele afwijking tot
verstoringen in de gehele keten kan leiden.
Terugblik en verkeersbeeld Schiphol afgelopen weken
Aantallen vluchten en passagiers
In week 26 had Schiphol dagelijks tussen de 1,109–1,225 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 166,374–182,381 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.
In week 27 had Schiphol dagelijks tussen de 1,111–1,242 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 161,957–178,370 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.
In week 28 had Schiphol dagelijks tussen de 1,035–1,184 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 155,126–171,322 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.
In week 29 had Schiphol dagelijks tussen de 1,115–1,180 vluchten te
verwerken en dagelijks tussen de 156,400–167,874 inkomende, uitgaande
en transferpassagiers.

3

Kamerstuk 29 665, nr. 433.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 435

2

On-time performance voor inkomende en uitgaande vluchten
Het aantal vluchten dat op tijd vertrok, oftewel de on-time performance,
voor inkomende vluchten lag tussen de 39–68% in week 26, 69–76% in
week 27, 59–80% in week 28 en tussen de 62–74% in week 29. De on-time
performance voor uitgaande vluchten lag tussen de 14–35% in week 26,
37–52% in week 27, 24–57% in week 28 en tussen de 27–48% in week 29.
Maximale totale wachttijden
De totale wachttijd bij de vier verschillende vertrekfilters omvat de tijd die
voor passagiers is verstreken tussen de bagage check-in en de beveiligingscontrole. Uit de weekrapportages valt op te maken dat maandag
gemiddeld gezien de dag is met de langste maximale totale wachttijden.
In week 26 was zaterdag 2 juli de dag met de langste totale wachttijd voor
vertrekfilter 1. De totale wachttijd bedroeg meer dan 240 minuten op het
drukste moment in de middag. Daarmee was zaterdag 2 juli de dag met
de langste totale wachttijden in de weken 26–29. Op andere dagen in week
26 was de maximale totale wachttijd voor vertrekfilter 1 lager, met een
uitschieter van bijna 180 minuten op vrijdag 1 juli. De totale wachttijd bij
vertrekfilters 2, 3 en 4 bedroeg tussen de 0–114 minuten in week 26.
In week 27 was maandag 4 juli de dag met de langste totale wachttijd
voor vertrekfilter 1. De totale wachttijd bedroeg bijna 200 minuten op het
drukste moment in de middag. Op andere dagen in week 27 was de
maximale totale wachttijd beduidend lager, met uitschieters tot maximaal
120 minuten op zaterdag 9 juli. De totale wachttijd bij vertrekfilters 2, 3 en
4 bedroeg tussen de 0–85 minuten in week 27.
In week 28 was maandag 11 juli de dag met de langste totale wachttijd
voor vertrekfilter 1. Vanaf het middaguur bedroeg de totale wachttijd bijna
240 minuten. Op andere dagen in week 28 was de maximale totale
wachttijd beduidend lager, met uitschieters tot maximaal 180 minuten op
donderdag 14 en vrijdag 15 juli. De totale wachttijd bij vertrekfilters 2, 3 en
4 bedroeg tussen de 0–98 minuten in week 28.
In week 29 was woensdag 20 juli de dag met de langste totale wachttijd
voor vertrekfilter 1. Gedurende de middaguren bedroeg de totale
wachttijd meer dan 210 minuten. Ook op maandag 18 juli en dinsdag
19 juli werden wachttijden van meer dan 180 minuten gerapporteerd.
Donderdag 21 juli en zaterdag 23 juli waren beduidend rustiger, met totale
wachttijden van ten hoogste 90 minuten. De totale wachttijd bij vertrekfilters 2, 3 en 4 bedroeg tussen de 0–92 minuten in week 29.
Vooruitblik en voortgang maatregelen Schiphol langs de vier
actielijnen
Hieronder worden per actielijn de meest relevante voortgang en ontwikkelingen vermeld.
1. Aantrekken personeel
Nieuw beveiligingspersoneel
Het aantal werkzame beveiligers neemt de komende maanden toe. Vanaf
augustus stromen ongeveer 200 nieuwe beveiligers in. Vanaf oktober
komen daar naar verwachting nog eens 80 beveiligers bij.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 435

3

Resultaten banenmarkt 11 juni jl
In mijn eerste brief over de zomerdrukte heb ik uw Kamer geïnformeerd
(Kamerstuk 29 665, nr. 429) over de organisatie van een banenmarkt op
Schiphol voor iedereen die kan en wil werken op de luchthaven. Ik kan u
melden dat deze banenmarkt ruim 230 reguliere banen, bijbanen en
vakantiebanen heeft opgeleverd. Vijftig verschillende werkgevers waren
aanwezig, variërend van beveiligings- tot schoonmaakdiensten.
Inzet ZZP’ers en recruitment
De inzet van ZZP-ers en recruitment-initiatieven onder MBO-studenten
wordt ook na de zomer voortgezet voor de herfst- en kerstperiode.
2. Operational excellence
Doorstroom securityproces
Uw Kamer is in de vorige brief geïnformeerd over de inzet van security
coaches om passagiers die in de rij staan te informeren en te helpen waar
nodig. Inmiddels hebben beveiligingsteamleiders extra trainingen
gekregen om knelpunten in het securityproces te herkennen en hier beter
op in te spelen. Ook is een communicatiecampagne uitgerold om reizigers
beter voor te bereiden op het securityproces. Luchtvaartmaatschappijen is
verzocht om hun passagiers te informeren hoe zij zich het best voor
kunnen bereiden op de beveiligingscontrole teneinde de doorstroom te
bevorderen.
Tropische dagen
Schiphol geeft aan dat de warme dagen in het begin van week 29 goed
verlopen zijn. Ter voorbereiding op de hoge temperaturen heeft Schiphol
diverse aanvullende maatregelen genomen. De klimaatbeheersing in de
terminal is aangepast en aan reizigers is ijs en (extra) water uitgedeeld.
Onder de geplaatste overkappingen buiten is gebruik gemaakt van
ventilatoren. De taxibanen zijn met water besproeid om te voorkomen dat
het asfalt door de hitte te zacht werd.
Vroegkomers
Het te vroeg komen van passagiers, dat wil zeggen meer dan vier uur van
tevoren, is een blijvend punt van aandacht. Wanneer passagiers zich te
vroeg melden «blokkeren» zij feitelijk de positie van passagiers met een
eerdere vlucht. Deze «vroegkomers» zorgen voor een extra wachttijd van
gemiddeld 1,5 uur voor het totaal aantal passagiers. Daarnaast is de kans
ook aanzienlijk dat reizigers die eerder komen onnodig lang in de rij staan,
omdat de incheckbalies en bagage-afgiftepunten nog niet open zijn.
Schiphol adviseert reizigers om naar de luchthaven te komen op het
tijdstip dat de luchtvaartmaatschappij aangeeft, maar maximaal vier uur
voor vertrek. De luchthaven herhaalt dit verzoek via de media en eigen
communicatiekanalen, waaronder de website, in de Schiphol app en op
social media. Volgens Schiphol brengen luchtvaartmaatschappijen dit
punt extra onder de aandacht bij hun passagiers om de reis zo goed
mogelijk te laten verlopen. Bovendien heeft Schiphol de controle op de
vier-uurs regel geïntensiveerd vanaf 25 juli.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 435

4

Nieuwe reisplanner
In week 28 heeft Schiphol een nieuwe reisplanner op Schiphol.nl en in de
Schiphol app gelanceerd. Het nieuwe ontwerp van de reisplanner sluit
naar zeggen van de luchthaven beter aan bij de behoeften van de
reizigers. Er wordt explicieter gecommuniceerd op welk tijdstip reizigers
het beste naar de luchthaven kunnen komen en er worden indicaties
gegeven van looptijden tussen de verschillende stappen in de reisplanner.
Aankomstproces
Ook het aankomstproces van passagiers die op Schiphol landen kent zo
nu en dan de nodige drukte. Schiphol meldt dat aankomstfilters soms
(tijdelijk) gesloten moeten worden als gevolg van de personele bezetting
bij de Koninklijke Marechaussee. Passagiers worden in een dergelijke
situatie begeleid naar een andere plek waar zij de paspoortcontrole
kunnen passeren.
Achterblijvende bagage
Door een storing in het bagagesysteem van Schiphol in week 29 is een
groot aantal koffers achtergebleven op de luchthaven. Deze problematiek
is aangepakt samen met luchtvaartmaatschappijen en afhandelaren, die
verantwoordelijkheid dragen voor de nazending van bagage. Er zijn onder
meer een aantal «opruimacties» georganiseerd met als doel het goed
opslaan en sorteren van bagage. KLM, één van de partijen die verantwoordelijkheid draagt voor de afhandeling van bagage, heeft aangegeven
dat het probleem met de achtergebleven koffers op Schiphol afgelopen
week volledig is opgelost.
Aanvullend programma kantoorpersoneel en derden
In mijn vorige brief heb ik uw Kamer geïnformeerd over een programma
waarbij kantoorpersoneel gedurende de zomermaanden ondersteuning
kan bieden in de luchthavenoperatie. Deze mogelijkheid staat ook open
voor derden, waaronder medewerkers voor het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Enkele medewerkers van het ministerie hebben
inmiddels ondersteuning geboden in de zomeroperatie.
3. Aantrekkelijk werken op Schiphol
In aanvulling op het op 1 juni jl. door Schiphol, FNV en CNV gesloten
sociaal akkoord, hebben vakbonden FNV Luchtvaart en CNV met KLM
afspraken gemaakt over een nieuwe CAO voor het grondpersoneel. De
medewerkers gaan er in een jaar tijd in twee stappen in salaris op vooruit.
De verhoging per stap bedraagt 2%, waarvan minimaal € 80 bruto per
stap. Ook het startsalaris voor nieuwe medewerkers gaat omhoog, onder
andere omdat de onderste twee salarisschalen vervallen. Bovendien zijn
goede afspraken gemaakt voor het structureel verlagen van de werkdruk.
KLM zal meer mensen in vaste dienst nemen en er worden afspraken
gemaakt over een minimale bezetting.
4. Maakbaarheid operatie
Verplichte beperking aantal passagiers juli en augustus
De start van de zomervakantie is over het algemeen beheersbaar
verlopen. De effecten van de verplichte beperking op vertrekkende en/of
op Schiphol overstappende passagiers, waarover ik uw Kamer heb

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 435

5

geïnformeerd in mijn vorige brief4, zijn merkbaar en hebben gezorgd voor
een redelijk goede doorstroming van de rijen.
Spreiding van vluchten
In de motie van het lid Koerhuis c.s. van 9 juni 20225, is verzocht om uw
Kamer te informeren over de vakantievluchten die door andere luchthavens zijn overgenomen. Diverse luchtvaartmaatschappijen hebben
inmiddels vluchten uitgeplaatst naar onder meer Rotterdam The Hague
Airport en Liège Airport.
Ik ga ervan uit dat ik uw Kamer op deze wijze voldoende heb geïnformeerd over de voortgang die Schiphol de afgelopen weken heeft gemaakt
met de zomeraanpak en de voortzetting van de verplichte beperking van
het aantal passagiers in september en oktober.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

4
5

Kamerstuk 29 665, nr. 433.
Kamerstuk 31 936, nr. 941.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 29 665, nr. 435

6