Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3436
Vragen van het lid Ten Broeke (VVD) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over het bericht dat Turkije nog altijd onderdak biedt aan talloze islamitische
extremisten (ingezonden 13 juli 2016).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
7 september 2016).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Double game? Even as it battles ISIS, Turkey
gives other extremists shelter»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 4
Kunt u bevestigen dat de Turkse regering doelbewust onderdak biedt aan
leiders van islamistische organisaties die door de Europese Unie en de
Verenigde Staten worden aangemerkt als terreurorganisaties? Kunt u tevens
bevestigen dat veel van de activisten die Turkije huisvest of heeft gehuisvest,
banden hebben of hadden met organisaties als Al-Qaeda en soortgelijke
jihadistische netwerken?
Zijn er indicaties dat leiders van Jabhat al-Nusra in Turkije verblijven? Kunt u
in algemene zin reflecteren op de houding van de Turkse regering ten aanzien
van Jabhat al-Nusra en andere aan Al-Qaeda gelieerde entiteiten? Hoe
beoordeelt u daarnaast de uitspraak van de Turkse president Erdogan dat het
ongepast zou zijn om Jabhat al-Nusra aan te merken als een terroristische
organisatie, in het bijzonder in het licht van het feit dat Turkije, zoals u zelf op
23 juni 2016 schreef in antwoord op schriftelijke vragen van de leden Omtzigt
en Knops2, deze organisatie formeel op de nationale terrorismelijst heeft
staan?

1

The Washington Post, 10 juli 2016 (https://www.washingtonpost.com/world/national-security/
double-game-even-as-it-battles-isis-turkey-gives-other-extremists-shelter/2016/07/10/8d6ce0404053-11e6-a66f-aa6c1883b6b1_story.html)
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 3021

ah-tk-20152016-3436
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 4
De Verenigde Naties heeft Jabhat al-Nusra, net als Al Qaeda en ISIS op de
VN-terreurlijst geplaatst met als reden de activiteiten van deze organisaties
voor zover mogelijk te belemmeren. Door deze organisaties ook op de
nationale terrorismelijst te plaatsen, heeft Turkije toegezegd maatregelen te
nemen om alle mogelijke ondersteuning, waaronder financiële, aan deze
organisaties tegen te gaan. Tegelijkertijd kan het kabinet niet uitsluiten, mede
vanwege het diffuse beeld aan de Turkse grens en de diverse strijdgroeperingen die daar actief zijn, dat vanuit Turks grondgebied steun wordt verleend
aan deze en andere organisaties. In gesprekken met Turkije benadrukken
Nederland en andere partners dat maximale inspanningen gewenst blijven
om activiteiten van organisaties als Al Qaeda, ISIS en Jabhat al-Nusra te
frustreren en te voorkomen. De uitspraken van president Erdoğan over
Jabhat al-Nusra zijn voor zijn rekening.
Vraag 3
Wat kunt u mededelen over het beleid van de Turkse regering sinds 2013 om
leiders van de Egyptische Moslim Broederschap in Turkije te huisvesten?
Heeft de Turkse regering, voor zover u bekend, deze activisten expliciet
uitgenodigd om in Turkije onder te duiken? Hoe beoordeelt u dit beleid?
Komt dit beleid wel eens aan de orde in contacten tussen Nederlandse en/of
Europese diplomaten en Turkse diplomaten?
Antwoord 3
In september 2014 verklaarde president Erdoğan in een gesprek met Turkse
media dat leiders van de Egyptische Moslimbroederschap naar Turkije
kunnen komen, mits zij binnen de kaders van de wet de standaardprocedures
voor toegang tot Turkije succesvol doorlopen. Het kabinet is van mening dat
het niet op gespannen voet staat met de strijd tegen terrorisme dat leden van
de Egyptische Moslimbroederschap woonachtig zijn in Turkije, omdat de
Egyptische Moslimbroederschap niet door Nederland en de EU wordt
aangemerkt als een terroristische organisatie. De houding van Turkije jegens
de Egyptische Moslimbroederschap komt niet specifiek aan de orde in
officiële gesprekken tussen Nederland en Turkije.
Vraag 5
Hoe beoordeelt u het Turkse beleid om in Istanbul het hoofdkwartier van
Hamas te huisvesten?
Antwoord 5
De Europese Unie en haar lidstaten waaronder Nederland beschouwen
Hamas als een terroristische organisatie. Daarentegen heeft Turkije een
andere afweging gemaakt. Turkije, net als andere landen in de regio,
beschouwt Hamas als de in 2006 democratisch verkozen regering van de
Palestijnen en daarom als legitiem gekozen gesprekspartner. Het kabinet blijft
samenwerken met Turkije in de strijd tegen terroristische organisaties die
door beide landen, dan wel door de Europese Unie en Turkije, zoals zodanig
zijn aangemerkt.
Vraag 6, 7
Heeft u de afgelopen maanden een grotere welwillendheid van de Turkse
regering bespeurd om actief bij te dragen aan de strijd tegen ISIS, al dan niet
naar aanleiding van de diverse aanslagen op Turks grondgebied die door ISIS
zouden zijn aangemoedigd? Graag een toelichting.
Kunt u zich herinneren dat u op 23 juni 2016, eveneens in antwoord op
schriftelijke vragen van de leden Omtzigt en Knops, schreef «dat verdere
versterking van Turkse inspanningen in de strijd tegen ISIS gewenst blijft»?3
Kunt u specificeren op welke vlakken verdere inspanning van de Turkse
regering in de strijd tegen ISIS gewenst is? En heeft de Turkse regering op de
recente NAVO-Top in Warschau nog nieuwe toezeggingen gedaan inzake de
strijd tegen ISIS?

3

Idem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 6, 7
Voor de Europese Unie, haar lidstaten en de Verenigde Staten is Turkije een
essentiële partner in de strijd tegen terroristische organisaties zoals ISIS en
daaraan gelieerde individuen. Zo werken de Europese Unie, haar lidstaten en
de Verenigde Staten nauw samen met Turkije in onder meer de anti ISIS
coalitie en het Global Counterterrorism Forum (GCTF). Binnen deze multilaterale fora spelen Turkije en Nederland een aanzienlijke rol, onder meer door
werkgroepen voor te zitten en initiatieven te leiden. De contraterrorismedialoog in juni jl. tussen Turkije en de Europese Unie had tot doel de
samenwerking in de strijd tegen verschillende terroristische organisaties te
versterken. Daarbij is specifiek aandacht besteed aan de samenwerking
betreffende uitzetting en terrorismefinanciering.
Zoals bekend is Turkije de afgelopen maanden bij herhaling slachtoffer
geweest van terroristische aanslagen door verschillende organisaties,
waaronder ISIS. Het kabinet verwijst bijvoorbeeld naar de afschuwelijke
aanslag op vliegveld Atatürk van Istanbul en de aanslag in Gaziantep.
Verdere inspanningen van Turkije, en andere bondgenoten in de anti
ISIS-coalitie, blijven gewenst om ISIS uiteindelijk te verslaan. De afgelopen
maanden is merkbaar geweest dat de inspanningen van Turkije versterkt zijn.
Zo heeft Turkije de grensbewaking met Syrië versterkt, zijn meer terrorismeverdachten aangehouden in Turkije maar ook aan de Turkse buitengrenzen en
heeft Turkije het aantal personen op de Turkse no-entry lijst opgehoogd. Deze
inspanningen leiden er toe dat er meer informatie wordt gedeeld tussen
landen die lid zijn van de anti-ISIS coalitie en internationale organisaties om
de dreiging van ISIS, en buitenlandse strijders, zo goed mogelijk het hoofd te
bieden. Mede in dit licht blijft het essentieel om ISIS gezamenlijk aan te
pakken in samenwerking met Turkije en andere landen.
De NAVO maakt als organisatie geen onderdeel uit van de anti-ISIS coalitie.
Op de NAVO-top in Warschau is niet gesproken over bilaterale maatregelen
van bondgenoten in de strijd tegen ISIS. Wel heeft president Erdogan
herhaaldelijk gewezen op de dreiging vanuit Syrië. De NAVO bondgenoten
hebben op de top gezamenlijk besloten om informatie afkomstig van de
NAVO AWACS vliegtuigen te zullen delen met de anti-ISIS coalitie. Ook zal de
NAVO enkele trainingen die in Jordanië worden gegeven verplaatsen naar
Irak om de effectiviteit van de trainingen te verhogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3