Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 1473

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 september 2012
Overeenkomstig de bestaande afspraken heb ik de eer u hierbij vijf fiches
aan te bieden die werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling
Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche 1: Raadsbesluit landen en gebieden overzee («LGO-Besluit»)
(Kamerstuk 22 112, nr. 1469)
Fiche 2: Verordening klinisch geneesmiddelenonderzoek (Kamerstuk
22 112, nr. 1470)
Fiche 3: Verordening diepzeevisserij noordoostelijke deel Atlantische
Oceaan (Kamerstuk 22 112, nr. 1471)
Fiche 4: Richtlijn Collectief beheer auteurs- en naburige rechten en
muziekrechten op internet (Kamerstuk 22 112, nr. 1472)
Fiche 5: Mededeling Europese Onderzoekruimte
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-22112-1473
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

1

Fiche : Mededeling Europese Onderzoekruimte
1. Algemene gegevens
Titel voorstel
Mededeling van de Commissie voor een versterkt partnerschap voor
topkwaliteit en groei voor de Europese Onderzoekruimte.
Datum Commissiedocument
17 juli 2012
Nr. Commissiedocument
COM(2012) 392
Pre-lex
http://ec.europa.eu/prelex/detail_dossier_real.cfm?CL=nl&DosId=201831
Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
SWD(2012) 211 en SWD(2012) 212
Behandelingstraject Raad
Raad voor Concurrentievermogen: presentatie in oktober 2012, Raadsconclusies in december 2012.
Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap in nauwe samenwerking met het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie.
2. Essentie voorstel
Naar aanleiding van het verzoek van de EU-leiders tijdens de Europese
Raad van 4 februari 2011 en 1 maart 2012 om de Europese Onderzoekruimte (ERA) tegen 2014 te realiseren, presenteert de Europese
Commissie in deze Mededeling een versterkt ERA partnerschap aan de 27
Lidstaten.
Het doel is de onderzoeksstelsels van de lidstaten te versterken, hun
concurrentiepositie te verbeteren en barrières weg te nemen om
effectiever samen te werken m.n. op het gebied van grote maatschappelijke uitdagingen, zoals klimaatverandering, voedsel- en energiezekerheid
en volksgezondheid. Om dit te bereiken zijn er vijf prioritaire aandachtsgebieden geïdentificeerd:
1. verbeteren van de effectiviteit van de nationale onderzoekssystemen
en verhogen van de publieke en private investeringen in R&D;
2. vergroten van transnationale samenwerking in onderzoek gericht op
grote maatschappelijke uitdagingen en de realisering en exploitatie
van grootschalige onderzoeksinfrastructuren;
3. realiseren van een open arbeidsmarkt voor onderzoekers door het
wegnemen van belemmeringen voor grensoverschrijdende onderzoekloopbanen;
4. bevorderen van gendergelijkheid en de integratie van de genderdimensie in onderzoek;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

2

5.

stimuleren van optimale uitwisseling en overdracht van wetenschappelijke informatie, onder andere via digitale middelen en door middel
van een bredere en snellere toegang tot wetenschappelijke publicaties en gegevens.

In plaats van wet- en regelgeving is vooralsnog gekozen voor de
partnerschapsbenadering. Dit zal hervormingen en maatregelen vergen in
de lidstaten, voor te bereiden door de nationale en/of regionale
overheden. Lidstaten zullen ook een rol spelen in de bewaking van de
voortgang en politieke bijsturing, mede in de context van de jaarlijkse
cyclus van het Europees Semester. Daarnaast worden organisaties op
onderzoeksgebied opgeroepen om invulling te geven aan bovenstaande
onderwerpen waar dit binnen hun bevoegdheid ligt. Bij het uitbrengen
van de mededeling hebben koepels van deze organisaties daartoe een
Memorandum of Understanding met de Commissie getekend.
Ten slotte wil de Commissie een monitoringssysteem ontwikkelen, met als
vertrekpunt een nog vast te stellen nulmeting («baseline») in 2012 en een
evaluatie in 2014. Op basis van deze evaluatie, die aan de Raad voor
Concurrentievermogen en het Europees Parlement zal worden
voorgelegd, zal de Commissie opnieuw de noodzaak en mogelijkheid van
wet- en regelgeving overwegen.
3. Wat is de Nederlandse grondhouding ten aanzien van de
bevoegdheidsvaststelling, subsidiariteit en proportionaliteit van
deze mededeling en de eventueel daarin aangekondigde concrete
wet- en regelgeving? Hoe schat Nederland de financiële gevolgen
in, alsmede de gevolgen op het gebied van regeldruk en administratieve lasten?
Ten aanzien van het onderzoeksbeleid kent de Commissie een gedeelde
verantwoordelijkheid met de lidstaten. In de Mededeling benadrukt de
Commissie het primaat van de lidstaten en regionale overheden bij het
vormgeven van nationale onderzoeksstelsels die de basis van ERA
vormen. Nederland beoordeelt de subsidiariteit dan ook positief.
Overigens geeft de Commissie in deze Mededeling ook een expliciete rol
aan de Europese organisaties in het onderzoek. Daartoe heeft de
Commissie een gemeenschappelijke verklaring getekend met de
onderzoeksfinanciers verenigd in de Europese koepels Science Europe,
NordForsk, de universiteiten verenigd in European Universities Association (EUA) en de LERU (League of European Research Universities) en
grote, meer toegepaste onderzoeks- en technologieorganisaties zoals in
Nederland TNO via hun koepel EARTO. Bovendien heeft de Commissie
met de EUA, LERU, NordForsk en EARTO separate overeenkomsten
(MoU’s) getekend, waarin de leden van deze organisaties hun
commitment uitspreken om de ERA te realiseren. Daarnaast heeft ook
Science Europe een unilaterale verklaring opgesteld om de ERA te
realiseren.
De Commissie doet haar voorstellen mede op basis van de uitkomsten
van een consultatietraject over de ERA en een impact assessment. Binnen
het nieuwe verdrag van Lissabon heeft de Commissie sinds 2009 de
mogelijkheid om versterkte coördinatie voor te stellen op het gebied van
het onderzoek- en innovatiebeleid door middel van nieuwe regelgeving.
Dit kan de wet- en regeldruk vergroten. Op basis van de uitkomsten van
de consultatie heeft de Commissie echter vooralsnog van deze
mogelijkheid afgezien. Nederland beoordeelt de proportionaliteit dan ook
positief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

3

Vooralsnog heeft deze mededeling geen nationale financiële gevolgen.
Eventuele nationale financiële gevolgen dienen te worden ingepast op de
begroting van de beleidsverantwoordelijke departementen conform de
gangbare regels budgetdiscipline. Gevolgen voor de EU begroting zullen
binnen het programma Horizon 2020 moeten worden opgevangen. Het
programma voor Horizon 2020 maakt voor wat betreft de financiële
aspecten integraal onderdeel uit van de onderhandelingen over het
Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2014–2020. Nederland hecht eraan dat
besprekingen over het programma voor Horizon 2020 niet vooruitlopen
op de integrale besluitvorming betreffende het MFK. De beleidsmatige
inzet van Nederland bij de vormgeving van het programma zal ondersteunend moeten zijn aan de Nederlandse inzet in de MFK-onderhandelingen, te weten een substantiële vermindering van de Nederlandse
afdrachten aan de EU en een hervormde begroting die is toegespitst op
de prioriteiten van dit decennium. Binnen dit kader blijft vanzelfsprekend
de ruimte bestaan om op de inhoud actief in te spelen op het verloop van
de onderhandelingen. Nederland is van mening dat het door de
Commissie voorgestelde monitoringssysteem niet mag leiden tot een
onnodige administratieve lastendruk.
4. Nederlandse positie over de mededeling
De Nederlandse overheid onderschrijft het belang van kennis en innovatie
voor het versterken van de concurrentiekracht en duurzame welvaartsgroei. Nederland is voorstander van de totstandkoming van de ERA, die
vrij verkeer van kennis, onderzoekers en kenniswerkers en technologie
tussen de lidstaten beoogt en daarmee groei stimuleert. Nederland is er
ook voorstander van dat de barrières die dit vrije verkeer tussen de
lidstaten belemmeren op pragmatische wijze worden weggenomen.
Juridische maatregelen zijn voor Nederland alléén een laatste optie
aangezien Nederland tegen onnodige administratieve lasten is en vóór
minder en betere regelgeving. Nederland laat daarbij het subsidiariteitsprincipe zwaar wegen. Daarbij komt, dat ook de huidige, bijzonder grote
verschillen tussen de onderzoeksstelsels van de EU-27, effectieve
Europese wetgeving bemoeilijken.
In zijn algemeenheid heeft Nederland al veel gedaan om zelf een aantal
belemmeringen weg te nemen. De ministeries van OCW en EL&I voeren
overleg met de belangrijkste nationale onderzoeksorganisaties (NWO,
KNAW, VSNU, NFU en TNO) over welke stappen Nederland nog verder
kan zetten, welke verantwoordelijkheden de onderzoeksorganisaties en
overheid hebben en op welke termijn vooruitgang kan worden gerealiseerd.
De Commissie beschouwt de ERA in eerste instantie gericht op het
publieke onderzoekstelsel en daarbij zou de betrokkenheid van het
bedrijfsleven niet direct nodig zijn. Nederland is echter van mening dat
het bedrijfsleven eveneens een rol speelt bij de totstandkoming van de
ERA. Dit vanwege het belang van publiek-private samenwerking in
onderzoek, dat mede vanwege het complexe en multidisciplinaire karakter
van onderzoek bij het aanpakken van grote maatschappelijke uitdagingen
een steeds grotere rol speelt. Bovendien gaan er binnen Europa ook
publieke middelen naar private partijen. Nederland verwijst ook naar de
titel van de mededeling, dat de ERA zowel een bijdrage moet leveren aan
excellentie als aan groei. Aan groei zal het bedrijfsleven een belangrijke
bijdrage moeten leveren. Van een strikte scheiding tussen het publieke en
private onderzoeksbestel kan daarom volgens Nederland geen sprake zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

4

Nederland is van mening dat de Europese Commissie via het zevende
kaderprogramma en de opvolger daarvan, Horizon 2020, bij dient te
dragen aan het tot stand komen van de Europese onderzoekruimte.
Meer in detail is de Nederlandse positie met betrekking tot de genoemde
vijf hoofdlijnen in de Mededeling als volgt:
1. effectievere nationale onderzoekssystemen
Nederland acht het van belang dat ook binnen de nationale grenzen van
de lidstaten competitieve financiering voor instellingen en projecten
wordt bevorderd. In de Mededeling gaat het om:
– competitieve onderzoeksfinanciering door open calls en
– institutionele financiering op basis van kwaliteitsbeoordelingen door
peer review.
In Nederland zelf is wat betreft de competitieve onderzoeksfinanciering de
tweede geldstroom via NWO (en STW en KNAW) van groot belang om de
kwaliteit en excellentie binnen het onderzoek te stimuleren. Ook kan zo,
naast de versterking van het meer fundamentele onderzoek, worden
ingespeeld op specifieke nationale prioriteiten, zoals onder meer de
topsectoren. Bovendien wordt via deze competitie het fundament gelegd
voor succesvolle participatie in internationale (Europese) competities. Met
betrekking tot institutionele financiering heeft Nederland al sinds jaren de
internationale visitaties, die mede richtinggevend zijn voor lange
termijn-ontwikkelingen van universiteiten, GTI’s en TNO.
Ten slotte is Nederland van mening dat meer competitie in het onderzoek
kan worden nagestreefd door gezamenlijke onderzoeksprogrammering
tussen publieke en private partijen te bevorderen en door de versterking
van de meer persoonsgerichte programma’s zoals de Vernieuwingsimpuls, waarin onderzoekers op basis van de kwaliteit van hun eigen
onderzoeksvoorstel geld kunnen verwerven ter financiering van hun
onderzoek.
2. Vergroten van transnationale samenwerking.
De Commissie nodigt de lidstaten uit om gezamenlijke onderzoeksagenda’s op te stellen om maatschappelijke uitdagingen te adresseren.
Nederland steunt het streven naar meer coördinatie tussen nationale en
regionale onderzoeksprogramma’s in de lidstaten en daarmee de
grondgedachte van gezamenlijke onderzoeksprogrammering.
Nederland vindt het van belang dat bij gezamenlijk programmeren de
lidstaatgedreven afstemming van nationale en regionale onderzoeksprogramma’s wordt gehandhaafd en bevorderd. Dit kan de efficiëntie van
investeringen in kennis en innovatie duidelijk verhogen, met name door
het voorkomen van duplicaties en door gebruik te maken van elkaars
sterktes door middel van «smart specialisation». Transnationale
afstemming en samenwerking kunnen tot een sterke efficiëntieverhoging
van de ingezette middelen leiden. Dit effect kan door specialisatie tussen
landen nog verder worden vergroot.
Sinds 2008 zijn tien Gezamenlijke Programmerings Initiatieven (GPI’s –
Joint Programming) gestart. Nederland is bij alle tien initiatieven
betrokken en is coördinator van de initiatieven «Een gezond dieet voor
een gezond leven» en «Wateruitdagingen in een veranderende wereld».
Of Nederland op termijn ook daadwerkelijk financieel bij gaat dragen aan
de initiatieven is afhankelijk van de vraag of de strategische samenwerkingsactiviteiten van de initiatieven daar om vragen en aansluiten bij
nationale strategische onderzoeksagenda’s, waaronder die van de
topsectoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

5

Grote Onderzoeksinfrastructuren
Nederland ondersteunt het streven van de Commissie om circa 60% van
de Europese roadmap voor Grootschalige Onderzoeksfaciliteiten te
realiseren, zoals eerder in de Innovatie Unie mededeling (2010) voorgesteld. Daarom onderschrijft Nederland de voorstellen in deze mededeling.
Ook streeft Nederland samenwerking na met andere landen in de
realisering van de Nederlandse Roadmap voor Grootschalige onderzoeksfaciliteiten. De 28 hierin genoemde faciliteiten, die voor Nederland van
belang zijn, zijn voor een belangrijk deel ook aangesloten op de ESFRI
roadmap. Per jaar is voor de faciliteiten die onderdeel uitmaken van de
Nederlandse roadmap 40 Miljoen euro beschikbaar via NWO. Het is de
bedoeling dat de Nederlandse roadmap de komende jaren steeds beter
aan gaat sluiten bij de onderzoeksvoornemens die in de Innovatiecontracten van de topsectoren door kennisinstellingen, bedrijfsleven en
overheden worden vormgegeven om zo ook kansen voor het bedrijfsleven
in de onderzoeksinfrastructuur te bevorderen. Een update van de
roadmap vindt in de regel iedere vier jaar plaats waardoor nieuwe
initiatieven een kans maken.
Nederland ondersteunt de voorstellen van de Commissie met betrekking
tot flankerend beleid voor gebruik van en toegang tot internationale
onderzoeksinfrastructuren. Nederland ondersteunt ook de gedachte om
roadmaps voor onderzoeksinfrastructuren te koppelen aan de mogelijkheden die de Structuurfondsen bieden voor onderzoek en innovatie om
op die manier regio’s te kunnen versterken. Onderzoeksinfrastructuren
vergen grote investeringen in geld en menskracht. Daarom acht
Nederland evaluatie van de onderzoeksinfrastructuren van belang. Daarbij
is het van belang om naast de wetenschappelijke impact ook de impact op
economie en maatschappij mee te nemen. Nederland is van mening dat
het belangrijk is om uniforme evaluatieprincipes en evaluatiecriteria te
ontwikkelen.
3. Open arbeidsmarkt voor onderzoekers
Nederland is van mening dat een open arbeidsmarkt voor onderzoekers
een belangrijk element is voor de totstandkoming van de ERA. Daarom is
het van groot belang dat de lidstaten die vertegenwoordigd zijn in de
ERAC-werkgroep op het gebied van human resources gezamenlijk
informatie uitwisselen en van elkaar leren hoe een en ander geoptimaliseerd kan worden.
Nederland kan daarin op een aantal terreinen een voorbeeldfunctie
hebben doordat in het kader van de ERA al veel mobiliteitsbarrières zijn
weggenomen. Zo kent Nederland in het wervings- en selectiebeleid geen
discriminatie op grond van ras, geloof, geslacht, of leeftijd, worden alle
vacatures binnen de wetenschappelijke wereld op de internationaal
toegankelijke website Academic Transfer geplaatst (dat aan EURAXESS is
gekoppeld) en zijn stappen gezet om het carrièreperspectief voor
onderzoekers te verbeteren met o.m. de NWO-Vernieuwingsimpuls. Deze
laatste regeling staat ook open voor buitenlandse onderzoekers.Ook de
meeneembaarheid van onderzoeksbeurzen over de grens (portability of
grants) is in sommige gevallen van toepassing volgens het Money
Follows Researcher-principe. Verder sluiten in Nederland de onderzoekersopleidingen – waarin een intensieve samenwerkingsrelatie met het
bedrijfsleven mogelijk is- goed aan op de voorstellen van de Commissie
voor het Europese instrumentarium van innovatieve doctoraatsopleidingen. Nederland is van mening dat het van belang is om mobiliteit
tussen publieke en private partijen via de Marie Curie mobiliteitsbeurzen
te bevorderen. Daarnaast is het in dit verband nodig dat het vrijwillige

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

6

karakter van de Code of conductfor recruitment of researchers en de
European Charters for Researchers het uitgangspunt blijft.
Sinds de introductie van de Kennismigrantenregeling in 2004 en
aanvullend beleid daarna beschikt ons land over een palet van soepele
toelatingsregelingen om kennismigranten (inclusief buitenlandse
studenten) te werven en behouden.
Wat betreft de sociale zekerheid en pensioenrechten lopen onderzoekers
in Nederland niet tegen grote problemen aan. Wel worden Nederlandse
onderzoekers die buiten de landsgrenzen werken veelal geconfronteerd
met verschillen in sociale en fiscale wetgeving tussen EU-landen. Daarom
ziet Nederland uit naar de Mededeling op dit terrein, die de Commissie
voornemens is uit te brengen.
Nederland heeft geen bezwaar tegen de initiatieven van de Europese
Commissie om de belanghebbenden binnen de lidstaten na te laten gaan
of zij een Pan-Europees pensioenfonds voor onderzoekers haalbaar
achten c.q. willen deelnemen aan een dergelijk pensioenfonds. In de
Mededeling kondigt de Commissie ook ondersteuning aan voor de
onderzoeksorganisaties die daadwerkelijk daartoe besluiten. Daarnaast wil
de Commissie de werkzaamheden hervatten voor een richtlijn inzake de
meeneembaarheid van pensioenen, waarin minimumnormen worden
vastgesteld voor de verwerving en het behoud van aanvullende pensioenrechten. Nederland volgt op dit moment deze ontwikkelingen en zal in een
later stadium zo nodig een aanvullende standpuntbepaling formuleren.
4. Gender
Nederland is van mening dat excellentie in de wetenschap belangrijk is
voor de groei van welvaart en het oplossen van maatschappelijke
uitdagingen in Nederland en Europa. Daarom is het streven om het
volledige arbeidspotentieel en het volledige potentieel aan excellente
onderzoekers, ook de vrouwen, te benutten. De ondervertegenwoordiging
van vrouwen in de wetenschap is dan ook onwenselijk en zou tegen
moeten worden gegaan. Nederland erkent daarnaast ook het belang van
aandacht voor de genderdimensie in het onderzoek.
Gezien de bevoegde autonomie van de onderzoeksinstellingen in
Nederland is het in eerste instantie aan de instellingen om op dit
onderwerp invulling te geven aan de mededeling van de Commissie en de
positie van vrouwen in de wetenschap en de aandacht voor de genderdimensie in onderzoek te verbeteren. Om de deelname van vrouwen in de
wetenschap te versterken hebben het ministerie van OCW, NWO en het
ministerie van EL&I al wel een reeks aanvullende maatregelen genomen
om dit verder te stimuleren. Zo financieren de ministeries van OCW en
EL&I de Stichting Talent naar de Top, dat, vooral aan de hand van het
gelijknamige Charter, genderdiversiteit aan de top van bedrijven,
organisaties en instellingen stimuleert. NWO, KNAW, TNO en een grote
meerderheid van de Nederlandse universiteiten hebben dit charter
getekend. NWO voert het Aspasia-programma uit dat is gericht op een
adequate vertegenwoordiging van vrouwen in de hogere wetenschappelijke rangen. De Stichting Landelijk Netwerk Vrouwelijke Hoogleraren
(LNVH) ontvangt voor de periode 2010–2014 subsidie van het ministerie
van OCW om zich te professionaliseren en zich zo optimaal te kunnen
richten op de bevordering van een evenredige vertegenwoordiging van
vrouwen binnen de universitaire gemeenschap. Ook NWO ondersteunt dit
netwerk financieel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

7

5. Open Access/ Kennis Overdracht
De Europese Commissie gaat in de mededeling in op de doelen en
maatregelen om publiek gefinancierd wetenschappelijk onderzoek open –
en waar mogelijk gemakkelijker – toegankelijk te maken en beter op te
slaan. Tegelijkertijd heeft de Commissie een aparte mededeling gepubliceerd met een verdere uitwerking hiervan. Doel is dat de Commissie en de
lidstaten open toegang tot onderzoekspublicaties van EU-gefinancierde
projecten en van nationaal gefinancierd onderzoek sterker nastreven dan
tot op heden het geval is, hoewel op het punt van open access geen
bindende EU instrumenten voorgesteld worden, afgezien van het voorstel
om voor de publicaties voortkomend uit Horizon 2020 open toegang het
leidende principe te laten zijn.
Open toegang tot onderzoeksdata en publicaties is een onderwerp dat
wereldwijd steeds meer aandacht krijgt. Open toegang tot de laatste
wetenschappelijke publicaties en onderliggende data is van het grootste
belang voor zowel de versnelling van innovatie, als de bevordering van
wetenschappelijke samenwerking zonder duplicatie van onderzoek als ook
voor het betrekken van burgers en de maatschappij bij onderzoek
(transparantie van het onderzoeksproces). Ook Nederland vindt deze
doelen (=kennisvalorisatie) van groot belang. Nederland steunt dan ook
het streven van de Commissie om onderzoekssamenwerking en kennisvalorisatie in en buiten het kaderprogramma te faciliteren. De samenwerking
tussen kennisinstellingen en bedrijfsleven speelt hierbij een bijzondere
rol. Nederland pleit in het kader van Horizon 2020 voor open access,
zolang daar ook oog is voor de belangen van het bedrijfsleven. Daarom
zouden consortia van publieke en private partijen zelf afspraken moeten
maken wanneer de onderzoeksdata vrij toegankelijk worden, zoals ook
door de Commissie wordt voorgesteld in de Mededeling over betere
toegang tot wetenschappelijke informatie.
Voor de uitwerking van het Nederlandse standpunt over open toegang tot
wetenschappelijke informatie wordt verwezen naar het BNC fiche over de
apart gepubliceerde mededeling, dat u eerder deze maand is toegezonden.
Monitoring
De Commissie stelt voor om een ERA Monitoring Mechanisme te
introduceren, nauw afgestemd op bestaande monitoringsprocessen zoals
het Europees Semester en Innovatie Unie. Daartoe zal de Commissie een
nulmeting doen in 2012 en vervolgens het eerste ERA-voortgangsrapport
in 2013 presenteren aan de Raad voor Concurrentievermogen en aan het
Europees Parlement. Nederland plaatst de voortgang van de ERA tegen
de achtergrond van de grote variatie die er in Europa bestaat tussen, en
ook binnen, de nationale onderzoeksstelsels. Dit betekent dat dwe te
nemen stappen voor de totstandkoming van de ERA aanmerkelijk kunnen
verschillen per lidstaat.
Nederland is voorstander van een meer systematische en structurele
voortgangsbewaking t.a.v. ERA en zal aandringen op snelle duidelijkheid
over de wijze waarop de Commissie het initiatief voor nulmeting,
monitoring en indicatoren wil aanpakken. Dat betreft zowel de monitoring
van afzonderlijke lidstaten en de EU als geheel, als de voortgang bij de
onderzoeksorganisaties. Nederland is daarbij van mening dat dit niet mag
leiden tot onnodige administratieve lastendruk, ook omdat er al bijzonder
veel informatie voorhanden is. Een nieuw monitoringssysteem zou zo
moeten worden ingericht dat er maximaal kan worden geprofiteerd van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

8

bestaande nationale monitoringssystemen, zoals we die in Nederland op
diverse aspecten kennen.
Het bestaande ERA Committee (ERAC), dat dit jaar zal worden geëvalueerd, vormt een geschikt forum voor dialoog en afstemming tussen de
Commissie en lidstaten. Nederland zal aandringen op stroomlijning van
dit comité en verschillende andere specifieke ERA-werkgroepen die
kunnen bijdragen aan de monitoring. De monitoring van ERA zal nauw
moeten worden afgestemd met de monitoring van de (effecten van de)
uitvoering van Horizon 2020. Ook de betrokkenheid van niet-EU lidstaten,
die een benchmark kunnen vormen voor de EU-27 (zoals Zwitserland),
verdient nadere aandacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 22 112, nr. 1473

9