Reactie rechtspositie gesloten jeugdinstellingen

-

-

-

-

-

Er wordt in zowel de wettekst als in de Memorie van Toelichting (Mvt) gesproken van
gesloten instellingen. Dat impliceert dat het vooral gaat om de geslotenheid en
beveiliging. Waarom wordt niet de term gesloten jeugdzorginstellingen gebruikt?
(Binnen de gesloten jeugdzorg bewegen we naar de term jeugdzorgpius om minder te
benadrukken dat het om geslotenheid gaat, maar juist om intensievere behandeling.)
De wet is heel erg geschreven op een justitiële leest. Het woordgebruik straalt macht en
gezag uit, geen zorg.
Er wordt een harmonisering gemaakt, maar ondertussen worden er veel verschillende
locaties gemaakt met verschillende beveiligingsniveaus. Daarmee lijkt te ontstaan dat er
juist schotten worden gecreëerd die voor overplaatsingen gaan zorgen. Als een jongere
tijdelijk meer inzet nodig heeft van vrijheidsbeperking omdat het even niet goed gaat,
moet hij meteen worden overgeplaatst, dat is inhoudelijk niet helpend. Goede screening
zoals beschreven in de MvT lost dat probleem niet op als de situatie gedurende het
verblijf veranderd.
Als terugdringen van vrijheidsbeperking wordt nagestreefd, waarom dan nog kiezen
voor disciplinaire plaatsing in een strafcel (voor maximaal 7 dagen). Dat is middeleeuws
en zou moeten worden geschrapt / vervangen voor een individueel zorgprogramma
waarin contactmomenten met medewerkers/jongeren onder inbreng van een
inhoudelijk argument kunnen worden beperkt. Voor ernstige vergrijpen die verblijf in
een strafcel rechtvaardigen zou aangifte moeten worden gedaan en moet een jongere
aangehouden worden in de inrichting. Op die manier worden behandeling en straf uit
elkaar gehouden. Het opleggen van forse disciplinaire maatregelen staan haaks op de
behandelrelatie die je probeert te ontwikkelen.
Het behandelplan moet in deze wet definitief binnen drie weken. Dit is in de praktijk
niet haalbaar. In de praktijk wordt gezien dat voor de managementinformatie een plan
gemaakt met matige inhoud wordt geschreven en wordt pas het tweede behandelplan
inhoudelijk verder uitgediept. Daarmee vertraagt juist het inhoudelijk proces. Voorstel:
termijn verlengen of aangeven dat er binnen drie weken een perspectief gesteld moet
zijn en na 6 weken een behandelplan moet zijn opgesteld.
De administratieve last van het 'horen' en 'beschikken' wordt gigantisch en draagt als
middel niet bij aan het verbeteren van de rechtsbescherming en wel aan oplopende
regeldruk en kosten voor het administratieve proces (dat wordt belegd op
middenkader-niveau en niet gemandateerd mag worden aan een pedagogisch
medewerker). Uit de landelijke ambassadeurs-bijeenkomsten 'Ik Laat je Niet alleen'
(Jeugdzorg Nederland) blijkt verder dat het bespreken van vrijheidsbeperkende
maatregelen met de jeugdige zeer waardevol is, op moment dat de jeugdige rustig is en
in staat is daarover te re►ativeren. Met horen en beschikken wordt er vooral (in het
heetst van de strijd) een formele procedure gevolgd die inhoudelijk weinig bijdraagt aan
het verbeteren van de rechtspositie.
Het proces van plaatsing loopt nog via twee verschillende kanalen: DIZ en PC. (en zelfs
ook nog via een RM/IBS of zorgmachtiging via het CIZ.) Dit levert erg ingewikkelde
procedures op, omdat de wettelijke kaders telkens verschillen. Is er in de toekomst
ambitie om dit via minder (of maar een kanaal) kanalen te laten lopen?