Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1443
Vragen van de leden Marcouch en Recourt (beiden PvdA) aan de Minister
van Veiligheid en Justitie over het bericht dat Jihadisten in Den Haag trouw
aan Al-Qaida zweren (ingezonden 30 december 2013).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie), mede namens de
minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 18 maart
2014)
Vraag 1
Kent u het bericht «Jihadisten zweren in Den Haag trouw aan Al-Qaida»?1
Hebt u het daarin vertoonde filmpje gezien of kunt u zich op de hoogte
stellen van de inhoud daarvan?
Antwoord 1
Ik ben bekend met dit bericht en het bijbehorende filmpje.
Vraag 2
Kan het zweren van trouw aan Al-Qaida en/of het oproepen tot een gewapende strijd onder omstandigheden strafbaar zijn? Zo ja, onder welke
omstandigheden en was daar in dit geval sprake van? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Het werven voor een gewapende strijd is volgens artikel 205 van het Wetboek
van Strafrecht (Sr) strafbaar. Dit artikel beoogt rekruteringsactiviteiten
strafbaar te stellen die betrekking hebben op het werven van personen met
het oog op hun rechtstreekse inzet ten behoeve van de gewelddadige
islamitische of een anderszins gewapende (terroristische) strijd. Zo zal sprake
zijn van strafbaar handelen op grond van artikel 205 Sr indien een persoon
een ander probeert te interesseren voor deelname aan de internationaal
gewelddadige jihad. Ik verwijs in dit kader ook naar mijn brief van 21 mei
2013 aan uw Kamer2.
Op basis van beeld en geluid van het betreffende filmpje kan niet onherroepelijk vastgesteld worden dat de betogers oproepen of aanzetten tot geweld
of een gewapende strijd. De betogers lijken vooral te willen provoceren en
blijven daarmee vooralsnog binnen de wettelijke kaders.

1
2

ah-tk-20132014-1443
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

http://www.omroepwest.nl/nieuws/26-12-2013/jihadisten-zweren-den-haag-trouw-aan-al-qaida
TK, 2012–2013, 29 754, nr. 227

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Vraag 3
Acht u de gedane uitingen een bedreiging voor de veiligheid in Nederland?
Zo ja, waarom en wat gaat u hiertegen doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De deelnemers aan deze demonstratie zetten in hun gedane uitingen niet
direct aan tot geweld in Nederland. Echter, met hun uitingen tonen zij aan dat
zij de ideologie van het jihadisme aanhangen. Het fanatisme waarmee een fel
antiwesterse ideologische opvatting wordt uitgedragen kan op den duur
legitimering verschaffen voor gewelddaden in het Westen of tegen westerse
doelwitten elders. Dat is de reden waarom de gevaren die uitgaan van het
mondiale jihadisme zeer serieus worden genomen.
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) geeft,
als onderdeel van bestaand beleid gericht advies en ondersteuning aan het
lokaal bestuur en andere relevante instellingen in de aanpak van dit
potentieel gewelddadig extremisme. Aangezien de dreiging voor Nederland
momenteel «substantieel» is, hebben de NCTV en andere voor de nationale
veiligheid verantwoordelijke partners de inzet op dit dossier geïntensiveerd.
Zie voor een overzicht van genomen maatregelen het antwoord op vraag 6.
Vraag 4
Acht u het mogelijk dat onder degenen die in het filmpje trouw zweren aan
de International Study-center for Independant Search of truth (ISIS), Al-Qaida
in Syrië en Irak, zich personen bevinden die zich opmaken voor een gewapende strijd in Syrië of elders? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Gezien de jihadistische signatuur van de demonstratie kan niet worden
uitgesloten dat individuele deelnemers niet alleen trouw zweren aan
extremistische strijdgroepen in Syrië, maar ook voorbereidingen treffen om
zich actief aan te sluiten bij jihadistische groeperingen zoals Islamitische Staat
voor Irak en de Shaam (ISIS). Dat deze mogelijkheid reëel is, wordt bevestigd
door de gesignaleerde uitreis van Nederlandse jongeren naar Syrië en hun
succesvolle aansluiting bij jihadistische strijdgroepen aldaar (zie alle DTN’s).
Vraag 5
Acht u het wenselijk de gangen van deze personen nauwkeurig te volgen en
heeft u ze reeds in kaart gebracht? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ik kan in het openbaar geen concrete uitspraken doen over individuele
gevallen. In het algemeen kan ik stellen dat OM, politie, AIVD, lokaal bestuur
en andere betrokken partijen zich tot het uiterste inspannen om de dreiging
die uitgaat van jihadisten en extremisten te beperken.
Vraag 6
Over welke mogelijkheden beschikken u en de lokale autoriteiten om deze
personen aan te pakken? Worden die mogelijkheden in dit concrete geval ten
volle benut? Zo ja kunt u aangeven hoe? Hoeveel van deze personen
beschikken over een (bijstands) uitkering?
Antwoord 6
De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV)
begeleidt en adviseert gemeenten en andere lokale betrokken partijen hoe om
te gaan met (potentieel) gewelddadige extremisten en jihadisten, zoals
bijvoorbeeld Syriëgangers. Ook adviseert de NCTV gericht over de inzet en
toepasbaarheid van concrete interventies. Daarbij wordt gebruik gemaakt van
informatie verstrekt door de AIVD en de politie.
Concreet kan ik u het volgende melden:
Het wetsvoorstel inzake de verruiming van de mogelijkheid tot ontneming en
de gronden voor verlies van het Nederlanderschap bij terroristische activiteiten is in consultatie geweest (conform motie Dijkhoff c.s. 29 754 nr. 224). Het
wetsvoorstel wordt nu gereed gemaakt voor verzending aan de Raad van
State.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

De mogelijkheden om het gebruik van reisgegevens nationaal te kunnen
uitbreiden en de internationale samenwerking hierop worden bezien. De
Tweede Kamer ontvangt hierover in het voorjaar een brief.
Bij gegronde vermoedens dat iemand in het buitenland handelingen gaat
verrichten die een bedreiging vormen voor Nederland (aansluiting bij
Al-Qaida strijdgroepen) kan het paspoort van een persoon vervallen worden
verklaard (conform art. 23 van de Paspoortwet). Dit is inmiddels elf keer
gebeurd; andere gevallen zijn in behandeling. Ook in een reclasseringstraject
is een dergelijke maatregel mogelijk.
De Sanctieregeling terrorisme 2007-II, waarmee op last van de Minister van
Buitenlandse Zaken financiële tegoeden van een persoon kunnen worden
bevroren, is reeds in vier gevallen toegepast. Verdere cases worden nu
besproken.
Van alle bekende jihadgangers zijn de uitkeringen stopgezet. Ook andere
vormen van toelagen worden waar mogelijk gekort of gestopt.
Er lopen verschillende operationele politieonderzoeken, waaronder naar
mogelijke ronselaars. Van enkele minderjarigen is op basis van het jeugdrecht
de uitreis tegengehouden. Zij zijn onder toezicht gesteld en/of gesloten
jeugdinrichtingen geplaatst.
Het Landelijk Parket zet zoveel mogelijk in op strafrechtelijke vervolging,
waarbij prioriteit wordt gegeven aan minderjarigen en aan relevante
zaakskenmerken, zoals vuurwapengevaarlijkheid of ernstige radicalisering. In
oktober jl. deed de rechter uitspraak over twee personen met jihadistische
uitreisplannen. Eén is veroordeeld voor poging tot moord (maar ontslagen
van rechtsvervolging vanwege ontoerekeningsvatbaarheid); de ander is
veroordeeld voor het voorbereiden van brandstichting en het verspreiden van
opruiende teksten.
Onder coördinatie van de NCTV wordt doorlopend stevig geïnvesteerd in de
lokale aanpak. In alle relevante gemeenten worden maatwerkinterventies
afgesproken in multidisciplinaire casusoverleggen. Experts staan lokale
partners bij; ambtenaren, wijkagenten en andere eerstelijnswerkers zijn
getraind in signalering en interventie. Om het onderwerp bij alle gemeenten
in het vizier te krijgen, wordt een praktische gids ontwikkeld die ondersteunt
bij de aanpak (april 2014 gereed). Gemeenten worden hiervan op de hoogte
gesteld, onder meer via de VNG (dit conform de toezegging aan de Tweede
Kamer dd 19 december jl.).
Ik kan in het openbaar geen nadere mededelingen doen over toepassing van
voornoemde maatregelen op individuele basis omdat het hier (deels)
inlichtingeninformatie betreft.
Vraag 7
In Nederland staat Al-Qaida aangemerkt als een terroristische organisatie en
is als zodanig verboden; deelt u de mening dat deze jihadisten, mede gelet
op het publiekelijke optreden (zwaaiend met Al Qaida vlag, kleding, tekst en
uitspraken), aangemerkt kunnen worden als zijnde onderdeel van deze
terroristische organisatie? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Volgens bestendige rechtspraak is sprake van deelname aan een terroristische organisatie indien een persoon behoort tot deze organisatie en een
aandeel heeft in, of de organisatie ondersteunt door gedragingen (concrete
handelingen), die strekken tot of verband houden met de verwezenlijking van
het oogmerk van een dergelijke organisatie.
Vraag 8
In het filmpje spreken de jihadisten de Arabische taal; acht u het noodzakelijk
dat de dienstdoende agenten over voldoende kennis en expertise, bijvoorbeeld kennis van de Arabische taal, moeten beschikken om adequaat en
gericht op te kunnen treden? Zo ja, kunt u dan aangeven hoeveel van deze
agenten bijvoorbeeld de Arabische taal machtig zijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Nee, dat acht ik niet noodzakelijk. De politieorganisatie staat midden in de
samenleving en is divers samengesteld om in verbinding te kunnen staan
met de verschillende bevolkingsgroepen. Politieagenten worden toegerust
met vaardigheden en expertise om goed om te gaan met de verschillende

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

culturen en leefstijlen en te kunnen herkennen wanneer en bij wie specifieke
deskundigheid ingeschakeld moet worden. Daar waar specifieke expertise en
vaardigheden nodig zijn kunnen politieagenten de expertise inroepen van een
tolk of collega’s die aangesloten zijn bij politienetwerken zoals het landelijk
netwerk Multicultureel Vakmanschap, die hiervoor beschikbaar zijn.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van het lid Van
Klaveren (PVV), ingezonden 30 december 2013 (vraagnummer 2013Z25507)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4