Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3694
Vragen van het lid De Pater-van der
Meer (CDA) aan de minister van
Justitie over het opstappen van de
directeur van Wereldkinderen.
(Ingezonden 20 augustus 2009)
1
Wilt u in een brief vóór 1 september
2009, dat wil zeggen vóór het einde
van het zomerreces, uw reactie op de
gang van zaken, zoals in de
uitzending van Netwerk1 naar voren
gebracht, geven?
2
Kunt u in de verzochte brief in het
bijzonder ingaan op de uitspraken
over uw ambtenaren die de directeur
van Wereldkinderen na een
adoptiehoudersoverleg apart zouden
hebben genomen en haar verzocht
zouden hebben te stoppen met
onderzoek naar de misstanden
rondom adoptie in China nu het de
relatie met China zou beschadigen?
3
Hoe verhouden de (handels)belangen
van Nederland en de belangen van
adoptiekinderen zich volgens u tot
elkaar?
4
Wat is uw reactie op de uitspraak dat
uw ministerie gedreigd heeft de

KVR37443
2009Z14937
0809tkkvr3694
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

vergunning van Wereldkinderen in te
trekken als het onderzoek zou worden
doorgezet?

op de gang van zaken, zoals in de
uitzending van Netwerk naar voren
gebracht.

5
Wat betekent de huidige situatie voor
de lopende adoptieprocedures vanuit
China via Wereldkinderen?

2 en 4
Op 4 september 2008 heeft een
bijeenkomst plaatsgevonden op het
Ministerie van Justitie met de
Nederlandse adoptieorganisaties die
werkzaam zijn in China. Hierbij is
gesproken over de uitkomsten van
het werkbezoek dat een ambtelijke
delegatie begin mei 2008 aan China
bracht. Daarnaast is gesproken over
de uitkomsten van het gesprek dat de
Nederlandse ambassade in augustus
2008 met Chinese Centrale autoriteit
voor adoptie (CCAA) had over enkele
nog openstaande vragen naar
aanleiding van het werkbezoek. Na
afloop van deze bijeenkomst is door
twee ambtenaren van Justitie met
mevrouw Hut gesproken naar
aanleiding van de gedachte van
Vereniging Wereldkinderen om een
undercoveronderzoek uit te voeren in
China. Ook in een eerder gesprek is
door ambtenaren van Justitie met
mevrouw Hut gesproken over
vermeende misstanden in China.
Daarbij was door mevrouw Hut voor
het eerst de mogelijkheid geopperd
om vanuit Wereldkinderen een
undercoveroperatie in China te
entameren. In beide gesprekken
hebben de ambtenaren van Justitie

6
Zijn er andere vergunninghouders die
adoptiecontacten in China hebben?
Hebben de aantijgingen van
Wereldkinderen mogelijk ook voor
hen gevolgen?
Toelichting
Deze vragen dienen ter aanvulling op
eerdere vragen ter zake van het lid
Langkamp (SP), ingezonden
20 augustus 2009 (vraagnummer
2009Z14923).
1

Netwerk, 18 augustus 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Hirsch Ballin
(Justitie) (ontvangen 2 september
2009)
1
Ja, door middel van deze antwoorden
op vragen van het lid De Pater-van
der Meer (CDA) en mijn brief van
gelijke datum, waarbij ik de
antwoorden aan de Kamer doe
toekomen op vragen van het lid
Langkamp (SP), geef ik u mijn reactie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

7805

aangegeven dat het niet acceptabel is
dat een vergunninghouder waarmee
het Ministerie een rechtstreekse,
officiële samenwerkingsrelatie
onderhoudt, een dergelijke
undercoveroperatie verricht. In een
brief van 14 juli 2009 heeft mijn
Ministerie nog aan Vereniging
Wereldkinderen benadrukt dat het
doen van een eigen onderzoek niet
verboden kan worden.
Ik acht het van belang te benadrukken
dat het gebruik is dat Nederland
landen waarmee een verdragsrelatie
bestaat, aanspreekt in het
internationale verkeer. Een
undercoveronderzoek verdraagt zich
daar niet mee. Zo’n onderzoek zou
onbedoelde en ongewenste gevolgen
kunnen hebben voor de
samenwerking met China, in de
eerste plaats op het terrein van
adoptie, maar ook ten aanzien van
andere betrekkingen. Het verrichten
van undercoveronderzoek door een
vergunninghouder kan uiteindelijk
aanleiding geven tot het intrekken
van een vergunning op grond van
artikel 18, juncto artikel 16 van de Wet
opneming buitenlandse kinderen ter
adoptie (Wobka). Om deze reden is
mevrouw Hut dringend in
overweging gegeven om af te zien
van enigerlei betrokkenheid bij een
dergelijke undercoveroperatie.
In reactie op de gesprekken heeft
mevrouw Hut de betrokken
ambtenaren hartelijk bedankt voor
het openhartige gesprek. Tevens
heeft zij aangegeven dat zij, in
principe, de mening van Justitie deelt
dat de Vereniging Wereldkinderen als
vergunninghouder niet de geëigende
instantie is om diepgaand onderzoek
uit te voeren. Om deze reden heeft zij,
na overleg met de andere
Nederlandse adoptieorganisaties,
besloten vooralsnog het eigen
onderzoek op te schorten. Wel heeft
mevrouw Hut aangegeven dat
wanneer Justitie of andere instanties
niet ver genoeg (kunnen) gaan in hun
onderzoek doordat zij bijvoorbeeld
diplomatiek begrensd zijn, of
wanneer de Vereniging
Wereldkinderen niet voldoende
overtuigd is van de inhoud en
conclusies van het onderzoek, de
Vereniging Wereldkinderen een
morele plicht voelt om zelf een en
ander te initiëren. Uiteraard met
inachtneming van de relatie
China-Nederland en bij voorkeur in
nauw overleg dan wel in
samenwerking met het Ministerie van

Justitie en de ambassade in het
betreffende land.
Dit besluit was vooral gebaseerd op
het gesprek op 4 september 2008 met
de ambtenaren van Justitie en de
toezegging van de kant van Justitie
dat in de brief aan de Tweede Kamer
over interlandelijke adoptie uit China
meer tegemoetgekomen zou worden
aan de bezwaren van Vereniging
Wereldkinderen. In vervolg hierop
heeft mevrouw Hut de twee andere
adoptieorganisaties Stichting Kind en
Toekomst en Meiling geïnformeerd
over het opschorten van het geplande
onderzoek.
Op 10 september 2008 is de brief
(Tweede Kamer 2007–2008, 31 265, nr
9) over interlandelijke adoptie uit
China aan uw Kamer gezonden.
Inmiddels heeft naar aanleiding van
de uitspraken van mevrouw Hut in de
uitzending van Netwerk van
18 augustus 2009 een gesprek
plaatsgevonden tussen ambtenaren
van het Ministerie van Justitie en
mevrouw Hut met haar (tijdelijke)
opvolger waarbij door beide partijen
is aangegeven dat de bestaande
samenwerking wordt gecontinueerd
met het oog op een constructieve
dialoog.
3
Ik zie geen verband tussen
handelsbelangen en die van
adoptiekinderen. Bij interlandelijke
adoptie hoort immers het belang van
het kind voorop te staan, hetgeen een
integere en transparante werkwijze
vereist. Indien er sprake zou zijn van
structurele tekortkomingen in dit
verband, dan kan de vraag zich
voordoen of er aanleiding is de
bestaande adoptierelatie met het
desbetreffende land nader te bezien.
5 en 6
Naast Vereniging Wereldkinderen zijn
Stichting Meiling en Stichting Kind en
Toekomst werkzaam in China voor de
bemiddeling bij de plaatsing ter
adoptie van kinderen. Uit navraag bij
de genoemde vergunninghouders is
niet gebleken dat de aantijgingen van
Wereldkinderen gevolgen hebben
voor de contacten en lopende
adoptieprocedures uit China.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

7806