Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 545

Wijziging van de begrotingsstaat van
Koninkrijksrelaties (IV) voor het jaar 2020
(Vierde incidentele suppletoire begroting inzake
voedselhulp en compensatie inkomstenderving
Caribisch Nederland)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 4
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk
afzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2020 wijzigingen aan te
brengen in:
de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties.
de begrotingsstaat voor het BES-fonds.
Op 29 april 2020 is de eerste suppletoire begroting 2020 naar de Tweede
Kamer verzonden (Kamerstukken II 2019/20, 35 450 IV, nr. 1). Vervolgens is
vanwege de coronamaatregelen op 14 mei 2020 de tweede incidentele
suppletoire begroting 2020 en op 26 mei 2020 de derde incidentele
suppletoire begroting 2020 naar de Tweede Kamer verzonden (Kamerstukken II 2019/20, 35 459, nr. 1 en Kamerstukken II 2019/20, 35 474, nr. 1).
De behandeling van deze suppletoire begrotingen in de Staten-Generaal is
nog niet afgerond. De mutaties die in de kolom «mutaties suppletoire
begrotingen» staan, zijn nog niet allen bekrachtigd.
Normaliter wordt nieuw beleid in uitvoering genomen nadat de StatenGeneraal de begrotingswet heeft geautoriseerd. Aangezien uitvoering van
de spoedeisende maatregelen die in deze vierde incidentele suppletoire
begroting zijn opgenomen in het belang van het Rijk zijn, niet kan wachten
tot formele autorisatie van beide Kamers der Staten-Generaal, zal het
kabinet de uitvoering van de maatregelen starten. Hiermee wordt
gehandeld conform lid 2 van artikel 2.27 van de Comptabiliteitswet 2016.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
K.H. Ollongren

kst-35545-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 545, nr. 2

1

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
Algemeen
De coronacrisis heeft ook impact op de landen Aruba, Sint Maarten en
Curaçao binnen het Koninkrijk. De landen hebben op grond van artikel 36
van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden een beroep gedaan
op de solidariteit binnen het Koninkrijk. Aan de landen wordt een tweede
bijdrage verstrekt voor voedselpakketen en hygieneproducten. Daarnaast
heeft het kabinet maatregelen getroffen om in lijn met besluitvorming
voor Europees Nederland de openbaar lichamen Bonaire, Sint Eustatius
en Saba te compenseren voor de financiële gevolgen van de coronacrisis.
1. Leeswijzer
Uitgangspunt bij de tabel budgettaire gevolgen van beleid is dat per
artikel de beleidsmatige en technische mutaties toegelicht worden, die
groter dan of gelijk zijn aan de ondergrens zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn opgenomen, de zogenaamde staffel. In het
kader van transparantie of anderszins kan het voorkomen dat mutaties
beneden deze ondergrenzen ook worden toegelicht.
Tabel 1 Ondergrenzen conform RBV 2020
Begrotingsartikel

Beleidsmatige
mutaties (ondergrens
in € mln.)

Technische mutaties
(ondergrens in € mln.)

1. Versterken rechtsstaat

Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 1 mln.
Ontvangsten: 1 mln.

Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.
Verplichtingen/
Uitgaven: 2 mln.
Ontvangsten: 2 mln.

4. Bevorderen sociaaleconomische
structuur
5. Schuldsanering/lopende inschrijving/
leningen
8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden

6. Apparaat

7. Nog onverdeeld

1. BES-fonds

2. Beleidsartikelen
2.1 Artikel 4. Bevorderen sociaaleconomische structuur
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 4 Bevorderen sociaaleconomische structuur (4e incidentele suppletoire begroting)
(bedragen x € 1.000)

Verplichtingen

Stand
vastgestelde
begroting
2020 incl.
NvW en
amendementen

Stand na
suppletoire
begrotingen
(inclusief
ISB’s)1

Mutaties
4e ISB

Stand 4e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

15.838

33.071

28.616

61.687

0

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 545, nr. 2

2

Stand
vastgestelde
begroting
2020 incl.
NvW en
amendementen

Stand na
suppletoire
begrotingen
(inclusief
ISB’s)1

Mutaties
4e ISB

Stand 4e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht

15.838
75,0%

33.071
87,5%

28.616
100,0%

61.687
92,9%

0

0

0

0

4.1 Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Subsidies (regelingen)
Diverse subsidies
Opdrachten
Opdrachten landen
Inkomensoverdrachten
Toeslagen op pensioenen NA
Bijdrage aan medeoverheden
Bijdrage aan landen
Bijdrage aan (inter-)nationale organisaties
Diverse bijdragen

7.411
0
0
1.663
1.663
2.340
2.340
3.272
3.272
136
136

24.111
16.000
16.000
1.163
1.163
2.340
2.340
4.472
4.472
136
136

25.200
25.200
25.200
0
0
0
0
0
0
0
0

49.311
41.200
41.200
1.163
1.163
2.340
2.340
4.472
4.472
136
136

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

4.2 Caribisch Nederland
Subsidies (regelingen)
Subsidies Caribisch Nederland
Bonaire International Airport
Opdrachten
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht
Opdrachten Caribisch Nederland
Inkomensoverdrachten
Pensioenen en uitkeringen politieke
ambtsdragers
Bijdrage aan medeoverheden
Sociaaleconomische initiatieven
Versterken bestuurs- en uitvoeringskracht

8.427
0
0
0
4.897
100
4.797
2.310

8.960
500
500
0
1.397
100
1.297
2.343

3.416
3.416
0
3.416
0
0
0
0

12.376
3.916
500
3.416
1.397
100
1.297
2.343

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
0

2.310
1.220
1.220
0

2.343
4.720
1.720
3.000

0
0
0
0

2.343
4.720
1.720
3.000

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0

0

0

0

0

0

0

0

Ontvangsten

1
Bevat de mutaties van de 1e ISB (Kamerstukken II, 2109/20, 35443, nr. 1), de 1e suppletoire begroting (Kamerstukken II, 2019/20, 35450 IV, nr. 1), de
2e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35459, nr. 1) en de 3e ISB (Kamerstukken II, 2019/20, 35474, nr. 1).

Toelichting
4.1 Curaçao, Sint Maarten en Aruba
Subsidies (regelingen)
Diverse subsidies
Er wordt een subsidie van maximaal € 25,2 mln. beschikbaar gesteld om
de subsidie aan het Rode Kruis vanaf september te continueren tot en met
het einde van het jaar. Deze subsidie is erop gericht om de kwetsbare
groepen op Aruba, Curaçao en Sint Maarten te kunnen voorzien van
voedselpakketten en hygiëneproducten, met inzet van lokale hulporganisaties.
4.2 Caribisch Nederland
Subsidies (regelingen)
Bonaire International Airport
In lijn met besluitvorming voor Europees Nederlandse gemeenten
ontvangen de openbare lichamen compensatie ten behoeve van inkomstenderving over 2020, waarbij ook de inkomsten uit luchtvaart worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 545, nr. 2

3

betrokken. Voor Bonaire komen deze inkomsten direct binnen bij Bonaire
International Airport. Er zullen afspraken worden gemaakt op welke wijze
compensatie voor deze inkomstenderving wordt vormgegeven, voor een
maximaal subsidiebedrag van € 3,4 mln.
3. Beleidsartikel BES-fonds
3.1 Artikel 1. BES-fonds
Tabel 3 Budgettaire gevolgen van beleid artikel 1 BES-fonds (4e incidentele suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Stand
vastgestelde
begroting
2020 incl.
NvW en
amendementen

Stand na
suppletoire
begrotingen
(inclusief
ISB’s)1

Mutaties
4e ISB

Stand 4e
ISB

Mutatie
2021

Mutatie
2022

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Verplichtingen

41.875

44.050

4.783

48.833

0

0

0

0

Uitgaven
waarvan juridisch verplicht

41.875
100,0%

44.050
100,0%

4.783
100,0%

48.833
100,0%

0

0

0

0

1.1 BES-fonds
Bijdrage aan medeoverheden
Vrije uitkering

41.875
41.875
41.875

44.050
44.050
44.050

4.783
4.783
4.783

48.833
48.833
48.833

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Ontvangsten

41.875

44.050

4.783

48.833

0

0

0

0

1

Betreft alleen mutaties van de 1e suppletoire begroting (Kamerstukken II, 2019/20, 35450 IV, nr. 1).

Toelichting
1.1 BES-fonds
Bijdrage aan medeoverheden
Vrije uitkering
In lijn met besluitvorming voor Europees Nederlandse gemeenten
ontvangen de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
compensatie van € 4,3 mln. t.b.v. inkomstenderving over 2020.
Verder ontvangen de openbare lichamen naar aanleiding van de maatregelen van het kabinet in verband met de coronacrisis incidenteel extra
middelen (€ 0,5 mln.) voor eilandelijk beleid. Het gaat om vrij besteedbare
middelen.
Tot slot stelt het kabinet in 2020 € 26.000 beschikbaar aan de openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba om ze te compenseren voor de
extra kosten bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 en de eilandraadsverkiezingen op Sint Eustatius in 2020. De extra kosten hangen onder
meer samen met aanvullende kosten voor de inrichting van stemlokalen,
voor het mogelijk moeten huren van alternatieve locaties die in de
coronacrisis beter geschikt zijn om als stemlokaal in te richten en voor de
aanvullende werkzaamheden die gemeenten moeten doen ter voorbereiding van de verkiezingen.
Ontvangsten
Artikel 88, derde lid van de Wet financiën openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba (FinBES) regelt dat bij (begrotings-)wet voor ieder
uitkeringsjaar middelen van het Rijk worden afgezonderd ten behoeve van
het BES-fonds. De uitgaven en de afgezonderde inkomsten over ieder
uitkeringsjaar zijn aan elkaar gelijk. Gelet hierop is ten behoeve van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 545, nr. 2

4

dekking van de uitgaven ten laste van het BES-fonds een post
ontvangsten geraamd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 545, nr. 2

5