Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

32 317

JBZ-Raad

Nr. 143

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 november 2012
Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie, het verslag van de bijeenkomst van het Gemengd Comité en de
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 25 en 26 oktober 2012 aan.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

kst-32317-143
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

1

Verslag van de bijeenkomst van het Gemengd Comité en de Raad
Justitie en Binnenlandse Zaken, 25 en 26 oktober 2012 te
Luxemburg
Belangrijkste resultaten
Gemeenschappelijk Europees asielstelsel: Tijdens deze JBZ-Raad
werd geconcludeerd dat het afronden van GEAS op koers ligt en dat het
nog steeds mogelijk is om dit pakket voor eind 2012 af te ronden. Ten
aanzien van de situatie in Syrië werd geconcludeerd dat de Raad een
Regional Protection Program (RPP) steunt en dat de EU zich moet
voorbereiden op een hoge instroom van asielzoekers uit Syrië. Ook zal de
EU op korte termijn humanitaire hulp verstrekken in nauwe afstemming
met de UNHCR, de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM),
Frontex en EASO.
Griekenland: De lidstaten zijn wat betreft de situatie in Griekenland blij
met de voortgang die wordt gemeld. Tegelijkertijd geven zij aan dat er nog
veel moet gebeuren. Ook verwelkomen de lidstaten de aankondiging dat
het Griekse actieplan wordt herzien en voorzien van benchmarks en
timeframes voor het einde van het jaar.
Toetreding Roemenië en Bulgarije tot Schengenacquis: Het voorzitterschap constateerde dat de Raad nog niet in staat is om een besluit te
nemen over toetreding van Roemenië en Bulgarije tot het Schengenacquis. Roemenië en Bulgarije hebben ervoor gepleit dat dit besluit in
de nabije toekomst genomen zal worden.
Illegale immigratie: In een presentatie gaf de Commissie een
opsomming van maatregelen die moeten bijdragen aan het tegengaan
van illegale immigratie. Frontex presenteerde een analyse van risico’s die
potentieel kunnen leiden tot illegale immigratie richting de EU en over de
belangrijkste routes die worden gebruikt door illegale immigranten.
Visumliberalisatie: Verder vond er een uitvoerige discussie plaats
waarbij de meeste lidstaten hun zorgen uitspraken over de stijgende
instroom van asielzoekers afkomstig uit de landen op de Westelijke Balkan
die visumliberalisatie genieten. Deze landen moeten maatregelen nemen
om de instroom te verminderen, maar de lidstaten moeten daartoe zelf
ook actie ondernemen. De Schengen geassocieerde landen vroegen
aandacht voor toekomstige processen van visumliberalisatie en willen
beter op de hoogte gehouden worden van de stand van zaken in deze
processen. Er was eensgezindheid over de noodzaak van een spoedig
akkoord met het EP over de voorgestelde wijziging van Verordening
539/2001, zodat het opschortingsmechanisme snel een realiteit wordt.
Richtlijn bevriezing en confiscatie: De discussie over de werkingssfeer van de bepaling in de richtlijn bevriezing en confiscatie over
verruimde confiscatie (artikel 4) maakte duidelijk dat een meerderheid van
de lidstaten naast het criterium «economisch voordeel» een aanvullende
drempel wil opnemen.
Richtlijn strafrechtelijke aanpak EU-fraude: De Raad verwelkomde
de richtlijn inzake de strafrechtelijke bescherming van financiële EU
belangen. Veel lidstaten betwistten de door de Commissie gekozen
rechtsgrondslag. Er was veel oppositie tegen de voorgestelde sancties, in
het bijzonder de minimumstraffen, en de verjaringsregels.
Richtlijn marktmisbruik: De discussie over de betekenis van het
beginsel van ne bis in idem in de verhouding tussen MAR (verordening)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

2

en MAD (richtlijn) leidde tot de conclusie dat de meeste lidstaten geen
specifieke regeling willen, maar de uitwerking van de wijze waarop het
beginsel wordt nageleefd aan de lidstaten willen overlaten.
Algemene verordening gegevensbescherming: De Commissie gaf
aan dat zij inzake de verordening gegevensbescherming wil bewegen op
de gedelegeerde handelingen en de flexibiliteit voor de publieke sector.
Bestrijding financiële criminaliteit: Op basis van het eindrapport
Vijfde Wederzijdse Evaluatie bestrijding financiële criminaliteit, onderschreven veel lidstaten het belang van een strafrechtelijke aanpak. De
invoering van een centraal bankrekeningenregister werd niet breed
ondersteund. Veel lidstaten onderschreven wel het belang van informatieuitwisseling tussen betrokken diensten.
I. Gemengd Comité
1. SIS II
Het Voorzitterschap gaf aan dat SIS II een van de belangrijkste onderwerpen van de JBZ-Raad blijft. Er is veel vooruitgang geboekt en de
laatste fase van de werkzaamheden is ingegaan. De Commissie gaf aan
dat de laatste mijlpaal test goed is verlopen. De meeste lidstaten hebben
aan de grote opdracht kunnen voldoen. Een enkele lidstaat gaf aan niet
voor februari 2013 klaar te kunnen zijn. De Commissie gaf hierbij aan dat
nu gezamenlijk wordt onderzocht hoe groot het probleem is en wat
mogelijke oplossingen zijn. Omdat alle systemen met elkaar samenhangen,is het van belang dat alle lidstaten even ver zijn. Maximale flexibiliteit
en steun van alle betrokkenen is nodig om het project zo min mogelijk in
gevaar te brengen.
2. Ontwerpbesluit van de Raad betreffende het kader voor de volledige
toepassing van de bepalingen van het Schengenacquis in de Republiek
Bulgarije en in Roemenië
Inzake de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Schengenzone
meldde het voorzitterschap dat na consultatie van de verschillende
belanghebbende lidstaten is gebleken dat de Raad op dit moment niet in
de positie is om een besluit te nemen over toetreding. Het voorzitterschap
lichtte een document toe waarin een overzicht wordt gegeven van de
stand van zaken bij de implementatie van de flankerende maatregelen,
waar de Europese Raad eerder om heeft verzocht. Daarbij werd aangegeven dat het document een significante en concrete voortgang toont.
Beide landen hebben een serie maatregelen genomen met het oog op
toekomstige toetreding. Roemenië en Bulgarije wezen erop dat zij aan alle
criteria voldoen en bovendien extra maatregelen hebben getroffen, en
gaven aan te verwachten dat tijdens de volgende Raad een besluit
genomen kan worden. Hierop heeft het voorzitterschap aangegeven zijn
inspanning om een akkoord over toetreding te bereiken, voort te zetten.
3. Nationaal actieplan van Griekenland inzake hervorming van het
asielstelsel en migratiebeheer
Tijdens de Raad heeft de Commissie het bezoek van Eurocommissaris
Malmström aan Athene van 8-9 oktober toegelicht. De Commissie gaf aan
dat de druk op de Turks-Griekse grens sterk is afgenomen door onder
meer de intensivering van de grensbewaking. De Commissie benadrukte
het belang van het wegwerken van de achterstanden van de asieldienst,
alsmede de aandacht die de terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers
en illegale immigranten verdient. De opvangcapaciteit in de Evros regio

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

3

en op de Griekse eilanden voor de Turkse kust zijn nog onder de maat. De
Commissie acht het van belang dat lokale en regionale autoriteiten
betrokken worden bij deze problematiek. De Commissie uitte tevens haar
zorgen over het lage Griekse inwilligingspercentage. De Commissie is
positief over de voorziene herziening van het Grieks Nationaal Actieplan
met benchmarks en een tijdsplanning. De Commissie sprak uit
Griekenland te zullen blijven ondersteunen bij hun hervormingsplannen
en riep de lidstaten op Griekenland meer steun te bieden.
Griekenland gaf een toelichting op de huidige stand van zaken. De
grenscontrole in de Evros regio is een prioriteit voor de nieuwe regering.
Er zijn dan ook 2 000 extra grenswachten ingezet. Er is sprake van een
significante afname van de instroom: van meer dan 400 naar minder dan
10 migranten per dag. Wel is er een toename van de instroom naar de
Griekse eilanden waarneembaar, al is deze toename lang niet zo groot als
de afname aan de landsgrenzen. Ook zijn er positieve ontwikkelingen op
het gebied van terugkeer. In samenwerking met IOM en Frontex zijn in
2012 al 3 000 personen teruggekeerd. Tevens is er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst met IOM getekend voor de vrijwillige terugkeer van
10 000 illegale migranten. Griekenland kondigde aan dat er voor het einde
van 2012 vijf opvangcentra zullen worden geopend, spoedig gevolgd door
nog vijf opvanglocaties. Bevestigd werd dat er 200 nieuwe medewerkers
beschikbaar komen voor de nieuwe asieldienst die in de eerste helft van
2013 operationeel zal worden. Ook is een goed begin gemaakt met het
wegwerken van de achterstand van de behandeling van asielverzoeken.
Griekenland sprak de hoop uit de achterstand begin 2014 te hebben
weggewerkt.
Door Frontex werd bevestigd dat er sprake is van een verhoging van de
terugkeercijfers door inspanningen van zowel Griekenland als de door
Frontex gecoördineerde «joint returns». Frontex is nog steeds actief met
het verzorgen van trainingen en debriefingen aan de Turks-Griekse grens
en biedt tevens technische assistentie om het gebruik van het
EU-Grenzenfonds te verbeteren. Andere ontwikkelingen die door Frontex
werden genoemd zijn het vergroten van de capaciteit van de inzet van
honden tegen mensensmokkel en versterking van de samenwerking
tussen de EU-agentschappen (Frontex, EASO en Europol) en Turkije.
EASO gaf aan drie fasen te onderscheiden ten aanzien van Griekenland: 1)
ondersteuning bij het opzetten van permanente structuren voor de
toekomst met behulp van de lidstaten en de Commissie, 2) een transitieperiode waarbij asielverzoeken nog behandeld worden onder verantwoordelijkheid van de politie en 3) ondersteuning bij het wegwerken van de
achterstanden bij het behandelen van asielverzoeken door EASO en
UNHCR.
Minister Leers sprak zijn waardering uit voor de politieke wil en inzet van
de Griekse minister Dendias, de constructieve inzet van de Commissie en
de ondersteuning door Frontex en EASO. De minister sprak de wens uit
dat dit momentum wordt vastgehouden en aangegrepen om door te
pakken. Hij acht de verbetering van de omstandigheden in de bestaande
opvangcentra en het openen van de nieuwe opvanglocaties hierbij van
groot belang. De minister sprak zich positief uit over de herziening van het
Grieks Nationaal Actieplan. Daarbij is het van belang dat in het actieplan
een duidelijk tijdsframe en duidelijke benchmarks worden opgenomen,
waardoor de voortgang beter dan nu gemonitord kan worden. Het doel
moet zijn dat Griekenland aan de maatstaven van de EU en het EVRM
voldoet. De minister gaf aan Griekenland te blijven steunen via de
gebruikelijke EU-kanalen, met name door het leveren van tolken en
grensbewakers via Frontex en EASO. Tot slot sprak de minister zijn zorg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

4

uit over de verontrustende ontwikkelingen rond de Gouden Dageraad en
de toename van xenofobie en racistisch geweld richting immigranten.
Ook verschillende andere lidstaten verwelkomden de positieve ontwikkelingen, alsmede de herziening van het Grieks Nationaal Actieplan met
benchmarks en timeframes te verwelkomen.
4. Illegale immigratie
Tijdens de Raad is, aan de hand van presentaties van de Commissie en
Frontex, van gedachten gewisseld over de bestrijding van illegale
immigratie. De Commissie ging tijdens haar presentatie in op de
onderhandelingen met derde landen en gaf aan haar inspanningen om
terugkeer te bevorderen te willen vergroten, samen met Frontex en IOM.
Frontex ging in op politieke crisissituaties in de wereld die een potentieel
risico vormen voor migratiestromen richting de EU, en gaf een toelichting
op de meest gebruikte routes voor illegale migratie. Deze zijn op
hoofdlijnen dezelfde gebleven, het oosten van de Middellandse Zee is nog
altijd de meest gebruikte route. Bij controles worden veel verschillende
nationaliteiten aangetroffen. De top vijf bestaat uit Afghanen, Syriërs,
Bangladeshi, Algerijnen en Pakistanen. Het baart Frontex zorgen dat dit
allemaal landen zijn waarnaar gedwongen terugkeer moeilijk te realiseren
is.
Ten aanzien van de Grieks-Turkse landgrens gaf Frontex aan dat het aantal
aangetroffen illegale immigranten stevig daalt. De belangrijkste redenen
daarvoor zijn de gemeenschappelijke Frontex operaties in het gebied, een
gewijzigde tactiek van patrouillering, het verkorten van de periode
waarbinnen illegale migranten Griekenland moeten verlaten, de versterkte
binnenlandse controles door de Griekse autoriteiten en de verbeterde
samenwerking met Turkije. Hoewel de instroom over land naar
Griekenland is gedaald, stijgt de instroom over zee naar Griekenland en
over land naar Bulgarije. Deze stijging staat echter niet in verhouding tot
de daling. Al met al constateert Frontex dat de instroomcijfers in 2012 een
stuk lager zijn dan in 2011.
5. Derde Commissierapport over post-visumliberalisatie in de Westelijke
Balkan
De Commissie gaf een toelichting op de trends die in het derde Commissierapport worden gesignaleerd. Allereerst blijft de instroom seizoensgebonden, al is de stijging na de winter dit jaar eerder begonnen. De meest
relevante factoren voor de uitstroom (push factoren) zijn een afwezigheid
van goede scholing en zorg, met name voor Roma. De asielzoekers weten
vaak dat ze geen asiel zullen krijgen maar kiezen bewust voor de duur en
de rechten die de asielprocedure hen gedurende bepaalde tijd toekent
(pull factoren). De Commissie heeft er bij de regeringen van de landen op
de Westelijke Balkan op aangedrongen om de push factoren aan te
pakken. In het rapport zijn maatregelen benoemd die deze landen moeten
nemen: ze moeten de samenwerking verbeteren, onderzoek doen naar de
smokkelaars, de uitreiscontroles versterken en informatiecampagnes
opzetten. Het bevorderen van de integratie van Roma is van groot belang.
De Commissie wil dat de Westelijke Balkan landen op frequente basis
rapporteren over resultaten.
In de discussie over visumliberalisatie van de landen in de Westelijke
Balkan gaf de Commissie voorts aan dat de laatste cijfers van Frontex een
stijging tonen van het aantal asielaanvragen sinds de zomer. Volgens de
Commissie zijn asielzoekers vooral afkomstig uit Servië, Macedonië en
Albanië en richt de migratiedruk zich vooral op Duitsland, Zweden,
Frankrijk en enkele andere lidstaten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

5

Minister Leers bracht het moment van november 2010 in herinnering,
toen op initiatief van Frankrijk en Nederland werd besloten dat er een
opschortingsmechanisme moest komen met betrekking tot de visumliberalisatie. Het doel van dit mechanisme was om een instrument te hebben
waarmee kan worden ingegrepen als het nodig is. Bovendien is het
instrument een belangrijk signaal aan visumvrije landen. De minister
stelde voorts dat de Commissie terecht duidelijk heeft gemaakt dat de
landen in de Westelijke Balkan in eerste instantie zelf verantwoordelijk zijn
voor het beperken van de uitstroom richting andere EU landen. EU
lidstaten zelf moeten pull factoren zoveel mogelijk beperken. Nederland
heeft dit gedaan door de asielprocedure in acht dagen tijd af te wikkelen.
Ten slotte deed de minister een dringend appel op het voorzitterschap om
op korte termijn te komen tot een akkoord op Verordening 539/2001, zodat
het opschortingsmechanisme snel een realiteit wordt.
Lidstaten waren redelijk eensgezind over de noodzaak van een spoedig
akkoord met het Europees Parlement (EP) over de voorgestelde wijziging
van Verordening 539/2001. De Commissie gaf aan de hoop te hebben dat
er snel een akkoord komt.
Hoewel werd aangegeven dat visumliberalisatie ook positieve effecten
heeft en de meeste gebruikers van het visumvrije reizen bonafide reizigers
zijn, spraken veel lidstaten hun zorgen uit over de stijgende instroom van
asielzoekers afkomstig uit de landen op de Westelijke Balkan die visumliberalisatie genieten. Deze landen moeten dan ook maatregelen nemen om
de instroom te verminderen. De EU lidstaten kunnen zelf ook actie
ondernemen om de instroom te verminderen. De Commissie wees ook op
de mogelijkheden die de terug- en overname overeenkomsten met deze
landen bieden. Tevens gaf de Commissie aan het probleem van de hoge
asielinstroom te agenderen op het ministeriële forum met de Westelijke
Balkanlanden op 5 en 6 november in Tirana.
6. Diversen
Schengenbestuur: Naar aanleiding van het besluit van het EP om het
werk te hervatten op de door het EP in juni jl. geblokkeerde dossiers, heeft
het voorzitterschap aangegeven dat er inmiddels een aantal verkennende
gesprekken met het EP is gevoerd over het Schengenbestuur om tot een
akkoord te komen over het Schengenevaluatiemechanisme.
Eurosur: Het doel van het voorstel voor de Eurosur-verordening is het
verbeteren van de controle aan de buitengrenzen. Naar verwachting zal in
de LIBE-commissie van het EP op 27 november een oriënterende
stemming plaatsvinden. Het voorzitterschap gaf aan contact te houden
met het EP om zo spoedig mogelijk na de oriënterende stemming de
triloog te kunnen starten. Het voorzitterschap sprak van een goede
voortgang.
II. Immigratie en Asiel/Binnenlandse Zaken
Raad – wetgevende besprekingen
1. Voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad
betreffende een EU-mechanisme voor civiele bescherming
Het Voorzitterschap ging in op de voortgang van de behandeling van het
voorstel voor een EU-mechanisme voor civiele bescherming en leidde een
oriënterende discussie in over een drietal onderdelen uit het voorstel:
risicomanagementplannen, de mogelijkheden om in specifieke gevallen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

6

niet deel te nemen aan de vrijwillige pool van capaciteiten en het opvullen
van lacunes in de Europese responscapaciteit.
Het Voorzitterschap stelde vast dat op het gebied van risicobeheer een
compromis is gevonden en de meerderheid van de lidstaten sloot zich
hierbij aan. Een enkele lidstaat maakte zich nog wel zorgen over het
beschikbaar stellen van gevoelige informatie en wil hierover op technisch
niveau verder praten. Een andere lidstaat gaf aan te vrezen voor te veel
administratieve lasten voor lidstaten.
Wat betreft de vrijwillige pool, pleitten de voorstanders van het voorstel
om kosten voor registratie en onderhoud van capaciteiten in de pool met
25% en transportkosten tot 100% te financieren tevens voor het afmelden
van capaciteiten op basis van gegronde redenen. Als argument voerden
deze lidstaten aan dat het aanmelden van capaciteiten weliswaar vrijwillig
is, maar eenmaal aangemeld ontstaat er wel een commitment om
voorspelbaarheid van inzet te vergroten.
Diverse lidstaten,waaronder Nederland, verzetten zich tegen het opgeven
van gegronde redenen bij het terugtrekken van capaciteiten uit de pool
wanneer de Commissie daar een beroep op doet. Deze lidstaten pleitten
ook voor veel lagere cofinanciering voor capaciteiten in de pool en dan
alleen voor de kosten die gemaakt moeten worden in verband met de
aanpassingen die nodig zijn om de beschikbaar gestelde middelen
geschikt te maken voor EU inzet. Onderhoudskosten zouden niet moeten
worden gefinancierd door de Commissie, dat is immers een puur
nationale verantwoordelijkheid.
Commissaris Georgieva stelde vast dat er overeenstemming bestaat over
nut en noodzaak van de pool, maar dat er nog onenigheid is over de mate
van commitment wanneer een lidstaat eenmaal vrijwillig meedoet.
Uiteraard blijft «command & control» bij de lidstaten, maar het moet niet
al te makkelijk worden steeds nee te zeggen wanneer er een beroep wordt
gedaan op een capaciteit uit de pool. De Commissaris gaf aan bereid te
zijn tot een compromis: het tijdig terugtrekken van capaciteiten uit de
pool, waarbij de lidstaat in kwestie zich beroept op artikel 11.7 (beroep op
binnenlandse aangelegenheden, force majeure of andere ernstige
bedreigingen) zonder elke keer uit te hoeven leggen wat de reden precies
is.
Voorts lichtte Commissaris Georgieva toe waarom zij de mogelijkheid wil
om transport van capaciteiten uit de pool tot 100% te vergoeden: ten
eerste kunnen kleine lidstaten amper meedoen met verlenen van bijstand
als zij niet financieel worden ondersteund met transportvergoedingen, ten
tweede schept het slechts ten dele vergoeden van kosten een grotere
administratieve last voor de Commissie, waar zij graag vanaf wil.
Het Voorzitterschap concludeerde dat moet worden doorgepraat over de
percentages van financiering op werkgroepniveau, maar dat zich voor wat
betreft de opt out uit de pool mogelijk overeenstemming aftekent onder
de lidstaten.
Wat betreft het opvullen van lacunes in de Europese responscapaciteit
steunden enkele lidstaten, waaronder Nederland, het gemeenschappelijk
analyseren van lacunes in de paraatheid van lidstaten, maar zij gaven
tevens aan dat dit niet altijd automatisch moet leiden tot gemeenschappelijke EU capaciteiten.
Enkele lidstaten, waaronder Nederland, gaven aan twijfels te hebben bij
de kosten efficiëntie van het stand-by houden van gemeenschappelijke
capaciteiten. In tijden die nopen tot financiële soberheid mogen de kosten
juist niet oplopen, zoals de Commissie voorstelt. Andere lidstaten gaven
aan voorstander te zijn van de mogelijkheid om op termijn EU «funded
assets» te ontwikkelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

7

Het Voorzitterschap gaf aan het eens te zijn met Commissie dat de
voorgestelde wetgeving de mogelijkheid moet scheppen om op lange
termijn EU «funded assets» te ontwikkelen. Er moet wel eerst een
gedegen analyse komen, voordat lidstaten gezamenlijk kunnen besluiten
of de gemeenschappelijke capaciteiten nodig zijn. Het Voorzitterschap
verwacht dat in januari 2013 met de triloog kan worden begonnen.
2. Gemeenschappelijk Europees asielstelsel
Tijdens de Raad lichtte het Cypriotisch voorzitterschap de stand van zaken
toe over de besprekingen met het Europees Parlement inzake het
gemeenschappelijk Europees asielstelsel (GEAS). In hoofdlijnen is de
stand van zaken als volgt. Er is een politiek akkoord op de Opvangrichtlijn
en een informeel akkoord op de inhoud van de Dublin Verordening.
Gesprekken over uitvoerings- en gedelegeerde handelingen inzake de
Dublin Verordening zijn nog gaande, evenals besprekingen over de
Procedurerichtlijn. De triloog over Eurodac is gestart. Het voorzitterschap
heeft aangegeven in te zetten op het naar voren halen van de stemming
over Eurodac in de LIBE-commissie van het Europees Parlement, die nu is
voorzien voor 17/18 december. De Commissie bevestigde dat het akkoord
op het GEAS dichterbij komt en er nog steeds hoop is dat de deadline van
eind 2012 wordt gehaald.
3. Diversen
Seizoenswerkersrichtlijn: Het voorzitterschap gaf de stand van zaken
ten aanzien van de besprekingen over de Seizoenswerkersrichtlijn. Er is
sprake van voortgang nu op 3 oktober jl. in Coreper is besloten dat kort
verblijf tot drie maanden onder de werking van het voorstel valt.
Richtlijn Intra Corporate Transferees: Ook gaf het voorzitterschap de
stand van zaken ten aanzien van de besprekingen over de Richtlijn Intra
Corporate Transferees (ICT). Op 30 mei jl. is in Coreper een gezamenlijk
standpunt bereikt over het ICT-voorstel. Er lopen nu contacten met het EP
op technisch niveau. De eerste triloog zal plaatsvinden op 13 november.
Meerjarig Financieel Kader: Het voorzitterschap gaf aan dat de
voorstellen van het voorzitterschap ten aanzien van de bedragen voor het
Meerjarig Financieel Kader (MFK) binnenkort bekend worden gemaakt.
Niet-wetgevende besprekingen
4. Syrië
De Commissie gaf een toelichting op de situatie in Syrië; de crisis
verergert en de aantallen vluchtelingen en internally displaced persons
(IDP’s) nemen toe. Tot op heden hebben de EU en de lidstaten € 230 mln
beschikbaar gesteld voor humanitaire hulp, hetgeen 50% van het totaal is.
De Commissie benadrukte dat er meer fondsen gemobiliseerd moeten
worden. Een toekomstig regionaal beschermingsprogramma (RPP) zal
zich op de vier buurlanden richten. De Commissie wees er daarbij op dat
dit geen humanitaire hulp is, maar dat het hierbij gaat om lange termijn
duurzame (capaciteits)oplossingen, inclusief hervestiging. Dat laatste kan
via het Europees Vluchtelingenfonds mede gefinancierd worden. De
voorbereidingen voor een RPP zullen doorlopen tot in de eerste helft van
2013 waarna een gedetailleerde, inhoudelijke discussie zal volgen. De
Commissie gaf aan ook de ontwikkelingen in de EU zelf nauwkeurig te
volgen, en lidstaten die onder uitzonderlijke druk staan te helpen door
middel van financiële steun en expertise via EASO (Europees ondersteuningsbureau voor asielzaken). Ten slotte waarschuwde de Commissie dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

8

in de toekomst massale uitstroom richting de EU niet kan worden
uitgesloten. Hoewel dit nu nog niet aan de orde is, zou dit te zijner tijd de
inzet van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming kunnen rechtvaardigen.
Minister Leers gaf aan dat het – mede in het licht van de aankomende
winter – van het grootste belang is dat de opvangcapaciteit in de regio op
sterkte blijft en dat de VN Vluchtelingenorganisatie (UNHCR) en andere
internationale organisaties opvang aan vluchtelingen in de regio kunnen
blijven bieden. Hij benadrukt dat, gezien de verslechterende situatie in
Syrië en de potentiële uitstroom, de EU voorbereid moet zijn op elk
scenario, inclusief het scenario waarin veel Syriërs een veilig heenkomen
zullen zoeken in de EU. Ook deed de minister een oproep aan de EU en
alle lidstaten om het Syria Regional Response Plan financieel te blijven
steunen. Ten slotte verzocht hij de Commissie vaart te maken bij het
opstellen van het RPP.
Verschillende lidstaten onderschreven de schetsen van de alarmerende
situatie in Syrië en legden de prioriteit bij het geven van humanitaire hulp.
De noodzaak van een RPP werd door de meeste lidstaten onderschreven,
waarbij benadrukt werd dat afstemming gezocht dient te worden met de
UNHCR. Een aantal lidstaten ziet een toename van Syrische asielzoekers
in hun land. Griekenland gaf aan in gesprek te zijn met de UNHCR over de
planning van 20 000 noodopvangplaatsen in de vorm van tenten.
Het voorzitterschap concludeerde dat de Raad een RPP steunt en wil dat
de EU zich voorbereidt op een hoge instroom van asielzoekers uit Syrië.
Ook zal de EU op korte termijn flankerende maatregelen (humanitaire
hulp) nemen in nauwe afstemming met de UNHCR, de Internationale
Organisatie voor Migratie (IOM), Frontex en EASO.
5. Ontwerpbesluit van de Raad betreffende de volledige toepassing van de
bepalingen van het Schengenacquis in Bulgarije en Roemenië
Zie gemengd comité.
6. Conclusies van de Raad over de bescherming van zachte doelwitten
tegen terroristische activiteiten
De raadsconclusies zien op het delen van ervaringen en kennis tussen
lidstaten ten aanzien van de bescherming van zachte doelwitten. Met
zachte doelwitten wordt gedoeld op mensen, plekken, faciliteiten of
evenementen die in beginsel vrij toegankelijk zijn.
Het Voorzitterschap verwees naar de aanslag op het vliegveld in Bulgarije
op 18 juli 2012. Die liet zien dat de EU nog steeds een doelwit is voor
terroristen.
Met de conclusies geeft de Unie een duidelijk signaal dat samenwerking
en solidariteit nodig zijn als het gaat om bescherming van zachte
doelwitten.
7. Uitvoeringsverslag betreffende de conclusies van de Raad over een
sterkere koppeling tussen de interne en de externe aspecten van
terrorismebestrijding
Aan de hand van het verslag gaf het Voorzitterschap een overzicht van het
werk van de contraterrorisme-coördinator van de EU, van de
EU-instellingen en organisaties en van de lidstaten om de inzet van het
contraterrorisme-instrumentarium in de EU te stroomlijnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

9

De secretaris-generaal van de Europese Dienst voor Extern Optreden
(EDEO), de heer Vimont,wees erop dat de voornaamste bedreigingen
komen van buiten de EU, met name vanuit de Sahel en Pakistan, de Hoorn
van Afrika en Jemen. De contraterrorisme-coördinator, de heer De
Kerchove, merkte op dat vooruitgang nodig is op de volgende punten:
financiën moeten effectiever worden ingezet, extra aandacht is nodig voor
preventieve maatregelen in ontwikkelingsrelaties met derde landen en er
zijn experts nodig voor de CSDP-missies in het kader van het Gemeenschappelijk Veiligheids- en Defensiebeleid. Hij benoemde de toename van
jihadisten onder EU-burgers en wil meer betrokkenheid van DG Justice bij
derde landen, betere samenwerking van agentschappen (Frontex,
Eurojust en Europol) en betere aansluiting van de dialoog inzake
buitenlands beleid met JBZ.
7. Diversen
Forum van Salzburg inzake politiële samenwerking: Het Voorzitterschap verwees naar de gezamenlijke verklaring van betrokken lidstaten in
dit forum. Hongarije merkte in dit verband onder meer op dat de
betrokken lidstaten zich actief willen opstellen om toetreding van
Roemenië en Bulgarije tot Schengen te bevorderen.
Illegale handel in vuurwapens: De Commissie informeerde de Raad
dat criminele groeperingen in lidstaten steeds vaker over zware
vuurwapens beschikken. Deze vuurwapens betreffen bijvoorbeeld
kalashnikovs en zijn afkomstig zijn uit de West Balkan. De Commissie wil
conclusies aannemen op de ministeriële bijeenkomst met de landen van
de Westelijke Balkan in Tirana op 5 en 6 november 2012. De conceptconclusies verwijzen naar betere informatie-uitwisseling tussen autoriteiten op het gebied van wapenvoorraden, betere operationele samenwerking bij het tegengaan van de (illegale) handel in vuurwapens, betere
statistieken en specifieke projecten met EU-financiering. In 2013 zal de
Commissie met een mededeling over dit onderwerp komen.
8. Lunchbespreking: evaluatie van de intra-EU relocatie activiteiten vanuit
Malta
Tijdens de lunchbespreking vond een gedachtewisseling plaats over het
rapport dat EASO eind juli 2012 heeft geschreven over de evaluatie van de
intra-EU relocatie activiteiten vanuit Malta. De conclusie van de discussie
was dat EU-relocatie vanuit Malta moet worden voortgezet en verder
moet worden verbeterd. Ook werd geconcludeerd dat het opzetten van
een permanent vrijwillig relocatie systeem voorlopig niet aan de orde is.
Minister Leers vroeg aandacht voor het verschil tussen hervestiging en
relocatie. Het eerste ziet op humanitaire solidariteit, het tweede op
politieke solidariteit. Enkele lidstaten sloten zich hier expliciet bij aan.
III. Veiligheid en Justitie, Grondrechten en Burgerschap
Raad – wetgevende besprekingen
1. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de bevriezing en confiscatie van opbrengsten van misdrijven
in de Europese Unie
Het Voorzitterschap informeerde de Raad over de stand van zaken in de
onderhandelingen over de richtlijn bevriezing en confiscatie. Het gaf aan
te streven naar een algemene oriëntatie tijdens de JBZ Raad van
december 2012. Het Voorzitterschap lichtte het discussiedocument toe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

10

waarin de lidstaten enkele vragen worden gesteld over verruimde
confiscatie, in het bijzonder de werkingssfeer voor deze vorm van
confiscatie.
Daarna vond een discussie plaats over artikel 4 van het richtlijnvoorstel
over verruimde confiscatie (extended confiscation). Deze vorm van
confiscatie is mogelijk voor de zogenoemde «eurocrimes» die zijn
opgesomd in artikel 83, lid 1, VWEU. Daarnaast stelt het Voorzitterschap
nog enkele andere eisen voor. Er worden hiervoor in een discussiedocument verschillende opties geschetst.
Commissaris Malmström gaf namens de Commissie aan dat het
hoofddoel van de richtlijn het vergroten van de harmonisatie op het
terrein van confiscatie betreft. Vanuit dat doel bezien, is het van belang
dat de werkingssfeer van de bepaling over verruimde confiscatie wordt
bepaald door een objectief criterium, dat in alle lidstaten op dezelfde wijze
toepassing vindt. Dat is ook van belang voor de samenwerking tussen
lidstaten. De Commissie wil daarom werken op basis van het criterium
«economisch voordeel». Het is volgens de Commissie niet wenselijk om
bij de omlijning van de werkingssfeer met een strafmaximum te werken,
want daaronder vallen op nationaal niveau verschillende feiten.
Nederland onderschrijft dit.
Staatssecretaris Teeven wees daarnaast op artikel 7 (bevriezing). Hoewel
Nederland de noodzaak van een dergelijke voorziening onderschrijft, kan
worden betwijfeld of artikel 7 ook onder de gekozen rechtsgrondslag,
artikel 83, eerste lid, VWEU kan worden gebracht. Nederland refereerde in
dit verband aan het door de Commissie aangekondigde voorstel voor een
instrument op basis van het beginsel van wederzijdse erkenning. Gelet op
de rechtsgrondslag, zou het beter zijn de voorzieningen voor bevriezing
daarin onder te brengen. Staatssecretaris Teeven maande de Commissie
tot spoed met dat voorstel.
Het Voorzitterschap concludeerde dat een meerderheid van de lidstaten
voor het opnemen van een extra criterium naast «economisch voordeel»
is. Een beperking tot «ernstige misdaad» of «ernstige zaken» is gelet op
de positie van de meeste lidstaten het meest aangewezen.
Naar aanleiding van de toezegging bij het Algemeen Overleg d.d.
24 oktober 2012, wordt hier nog stilgestaan bij het advies van het
Europees Economisch en Sociaal Comité (EESC) over deze richtlijn
(2012/C 299/23). Net als Nederland steunt het Comité het commissievoorstel maar besteedt het ook aandacht aan de beperkte reikwijdte
daarvan. Zo maken van de richtlijn geen bepalingen inzake de wederzijdse
erkenning en tenuitvoerlegging deel uit. Dit is voor een succesvolle
internationale samenwerking op dit gebied echter wel van belang.
Nederland heeft hiervoor de aandacht gevraagd van de Commissie.
Vooruitlopend op de totstandkoming daarvan, blijft het wetgevend
instrumentarium waarnaar ook het Comité verwijst van kracht.
2. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de strafrechtelijke bestrijding van fraude die de financiële
belangen van de Unie schaadt
Commissaris Reding presenteerde het voorstel voor strafrechtelijke
bestrijding van EU-fraude. Volgens Reding is het bedrag aan EU-gelden
waarmee jaarlijks wordt gefraudeerd honderden miljoenen euro’s.
Volgens Reding verschilt het aantal vervolgingen in de lidstaten en loopt
de wetgevingen van de lidstaten uiteen en dat is volgens haar onaanvaardbaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

11

Reding lichtte vier elementen uit de richtlijn:
1) Definities en delictsomschrijvingen. De wetgevingen van de lidstaten
vertonen thans vooral lacunes met betrekking tot omkoping en fraude
in het kader van aanbestedingsprocedures.
2) Sancties zijn te verschillend. Voor de meest ernstige feiten stelt de
Commissie in de richtlijn een minimumstraf voor. Reding gaf aan zich
te realiseren dat het voorstel voor een minimumstraf een nieuw
element betreft in EU-instrumenten van strafrechtelijke aard. Zij
benadrukte daarom het belang van een afschrikwekkend effect op het
onderhavige beleidsterrein. Zij gaf ten slotte aan dat de richtlijn
ruimte laat om in het geval van mitigerende omstandigheden van de
minimumstraf af te wijken.
3) Verjaringstermijnen worden door het uiteenlopen ervan als knellend
ervaren door bij het overdragen van onderzoeken aan nationale
strafrechtelijke autoriteiten. Ten gevolge van verjaring lopen
strafvervolgingen stuk.
4) Confiscatie. Reding wees op het verband met de richtlijn bevriezing
en confiscatie van crimineel vermogen. Het is van belang dat voor de
delicten als omschreven in de onderhavige richtlijn het confiscatieregime als opgenomen in de richtlijn bevriezing en confiscatie van
toepassing zal zijn.
Lidstaten gaven aan de richtlijn te verwelkomen, maar velen hadden
tegelijkertijd stevige kritiek. Enkele lidstaten ervaren het voorstel om
BTW-fraude onder de reikwijdte van de richtlijn te brengen als zeer
problematisch, omdat in dit verband BTW als een nationale belasting
moet worden beschouwd. Volgens een enkele lidstaat is naast de
strafrechtelijke aanpak, vooral een preventieve aanpak van belang. De
gekozen rechtsgrondslag van artikel 325 VWEU kreeg veel kritiek evenals
de minimumstraffen.
Staatssecretaris Teeven intervenieerde – volgens de lijnen aangegeven
tijdens het Algemeen Overleg op 24 oktober 2012 – op de punten van de
rechtsgrondslag, de onbalans op het punt van sancties voor enerzijds
natuurlijke en anderzijds rechtspersonen.1 Tot slot maakte de staatssecretaris ondubbelzinnig duidelijk dat het voorstel voor minimumstraffen voor
Nederland onaanvaardbaar is. De noodzaak daartoe is door de Commissie
niet aangetoond. Dat laatste geldt vooralsnog ook voor het ontbreken van
de noodzaak van harmonisatie van de verjaringstermijnen. Namens
Nederland deed de staatssecretaris een beroep op de Commissie om aan
deze bezwaren tegemoet te komen, omdat voortgang op dit dossier
anders uitgesloten lijkt.

1
Zie ook het BNC-fiche, de brief van
19 oktober 2012 (Kamerstukken II 2012/23,
32 317, nr. 141).

Volgens de Juridische dienst van de Raad (JDR) is het Verdrag van
Lissabon helder: harmonisatie van strafrecht kan alleen onder artikel 83
VWEU. In reactie op de interventies van de lidstaten benadrukte Commissaris Reding dat het om een eerste uitwisseling van gedachten ging. De
verdere uitwerking zal in de raadswerkgroep moeten volgen. Maar zij gaf
ook aan dat de Commissie bij de keuze blijft voor artikel 325, vierde lid,
VWEU als rechtsgrondslag. Het advies van de JDR overtuigt de
Commissie niet. De aanpak van EU-fraude betreft een zeer specifiek
terrein, waarbij de belangen van de Unie rechtstreeks in het geding zijn.
Het gaat in onderhavig verband om de Europese begroting, een terrein
dat specifieke bescherming behoeft. Artikel 325 VWEU ziet daarop en
spreekt van afschrikwekkende maatregelen. Daar hoort ook de inzet van
het strafrecht bij.
Commissaris Reding wees op het feit dat bij artikel 83, tweede lid, VWEU
protocol 21 van toepassing is:het feit dat daarmee een aantal lidstaten niet
gebonden zou zijn aan de verplichtingen uit de richtlijn raakt aan de
geloofwaardigheid van de EU. Dat is op dit beleidsterrein niet uit te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

12

leggen, aldus Reding. Ten slotte stelde Reding zich op het standpunt dat
BTW-fraude wel degelijk raakt aan het EU-belang. Volgens Reding is de
jurisprudentie van het Hof van Justitie daar ook duidelijk over.
Het Voorzitterschap concludeerde dat het voorstel door de lidstaten is
verwelkomd, maar dat er wel veel zorgen zijn uitgesproken. Daarover zal
in de raadswerkgroep verder moeten worden gesproken. Daarbij verdient
ook de keuze voor de rechtsgrondslag aandacht. Verder zal vanuit het
oogpunt van proportionaliteit nader moeten gekeken naar met name de
voorgestelde sancties.
3. Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad
betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de
verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van
die gegevens (algemene verordening gegevensbescherming)
Het Voorzitterschap gaf een laatste stand van zaken van het dossier
gegevensbescherming. Naar aanleiding van de Informele JBZ-Raad in juli
2012 zijn drie onderwerpen, te weten: het onderscheid publiek-privaat, de
administratieve lasten en de gedelegeerde handelingen, bij de lidstaten
door middel van een questionnaire uitgezet voor nadere inbreng.
Uit die inbreng bleek dat vrijwel alle lidstaten moeite hebben met de vele
gedelegeerde handelingen in de verordening. De Commissie gaf de Raad
daarop duidelijk aan dat zij bereid is om te zoeken naar alternatieven. Ook
zal in november verder worden gesproken over de administratieve lasten.
Het Voorzitterschap stelde vast dat de lidstaten samen met de Commissie
hard werken. Het Voorzitterschap gaf aan met name de gedelegeerde
handelingen en de administratieve lasten in dit dossier te willen
agenderen voor de JBZ-Raad in december 2012.
Commissaris Reding gaf namens de Commissie aan dat deze streeft naar
vermindering van de administratieve lasten en meer maatwerk voor het
MKB. De verordening moet eenvoudig blijven, lage kosten hebben en
duidelijke rechtszekerheid aan alle betrokken partijen bieden.
Wat betreft gedelegeerde handelingen gaf Commissaris Reding aan dat de
Commissie de signalen van de Raad en het Europees Parlement over de
gedelegeerde handelingen goed heeft begrepen. De Commissie heeft
destijds nadrukkelijk gekozen om de verordening technologisch neutraal
te maken en koos daarom voor gedelegeerde handelingen om de
verordening, gezien de technologische ontwikkelingen, flexibel te houden.
De Commissie gaf aan duidelijk alleen die gedelegeerde handelingen te
willen behouden die er voor zorgen dat de verordening goed kan worden
toegepast. De Commissie stelde dat 40% van de handelingen zou kunnen
vervallen, mits daar vanuit de lidstaten duidelijke alternatieven voor
komen.
Wat betreft de private en publieke sector gaf Commissaris Reding aan dat
al eerder onder de lidstaten bleek dat een volledige differentiatie tussen
de publieke en private sector bij gegevensbescherming niet wenselijk is.
De lidstaten hebben eerder duidelijk aangegeven dat de fragmentatie van
gegevensbeschermingsregimes binnen de EU moest worden aangepakt.
De Commissie gaf aan bereid te zijn nog eens goed te kijken naar
gevoelige kwesties in de verordening als het gaat om meer flexibiliteit
voor de publieke sector, onder de voorwaarde van een goede balans met
de burgerrechten. De Commissie gaf aan om ook hier met de lidstaten
mee te willen denken en uit te zien naar de discussie in de JBZ-Raad van
december om hier definitieve besluiten over te nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

13

Enkele lidstaten gaven aan en meer flexibiliteit te wensen in dit dossier, en
pleitten voor een richtlijn in plaats van de voorliggende verordening. Een
richtlijn verdient de voorkeur, omdat een richtlijn meer ruimte geeft voor
eigen nationale wet- en regelgeving. Het zou de onderhandelingen op dit
dossier ook bespoedigen, aldus die lidstaten.
Staatssecretaris Teeven sprak waardering uit voor de onderhandelingen
tot nu toe en voor het optreden van de Commissie, gaf aan dat Nederland
de keuze voor de verordening steunt, en riep de lidstaten en de
Commissie op om het huidige tempo in de onderhandelingen vast te
houden.
Ook veel andere lidstaten gaven aan veel waarde te hechten aan een
verordening die duidelijke regelgeving bevat. Daarnaast gaven veel
lidstaten aan zorgen te hebben bij de vele gedelegeerde handelingen in de
verordening. Enkele lidstaten benadrukten dat voldoende ruimte moet
blijven voor de publieke sector. In de lopende onderhandelingen moet
nog eens goed naar dit aspect worden gekeken. Zij uitten ook zorgen over
te veel administratieve lasten voor het MKB.
4. Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad
betreffende strafrechtelijke sancties voor handel met voorwetenschap en
marktmanipulatie (richtlijn marktmisbruik)
Het Voorzitterschap lichtte de stand van zaken in de onderhandelingen
over de richtlijn marktmisbruik (MAD) toe, wees in dit verband op de
verwevenheid met de verordening marktmisbruik (MAR) en stipte de door
de Commissie voorgestelde aanvulling naar aanleiding van de actualiteit
van het LIBOR-schandaal aan. Het voorliggende discussiedocument
bevatte de vraag of in MAD moet worden voorzien in een regeling met
betrekking tot het beginsel van ne bis in idem.
Commissaris Reding benadrukte dat de richtlijn van groot belang is voor
de bescherming van de financiële markten. De Commissie stelt zich op het
standpunt dat het beginsel van ne bis in idem pas in werking treedt als
sprake is van een beslissing in een concrete zaak. Voor zover de
Commissie bekend, heeft dit aspect in bestaande gevallen van overlap
van EU-instrumenten nimmer tot discussie geleid. De Commissie acht een
specifieke regeling in dit instrument dan ook niet nodig, maar is bereid
constructief mee te denken.
Enkele lidstaten bepleitten een communautaire regeling voor het ne bis in
idem vraagstuk dat zich in de verhouding tussen MAD en MAR voordoet.
In dit verband werd gewezen op het advies van de Juridische Dienst van
de Raad. Een enkele lidstaat benoemde het belang van deelname van het
Verenigd Koninkrijk aan de richtlijn, gelet op het financiële centrum in
Londen en de opt-out positie van het VK.
Staatssecretaris Teeven gaf namens Nederland aan de relevantie van het
beginsel van ne bis in idem in de verhouding tussen MAR en MAD te zien.
Nederland stelt zich op het standpunt dat MAR en MAD voorzien in
verplichtingen voor de lidstaten op het niveau van de wet, maar dat de
instrumenten niet treden in de vraag naar het sanctieregime in het
concrete geval. Dat is aan de lidstaten, en daarbij zal het ne bis in idem
beginsel in acht moeten worden genomen. Een regeling op Europees
niveau is niet nodig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

14

Ook veel andere lidstaten gaven aan het beginsel van ne bis in idem te
willen overlaten aan de lidstaten. Het is voor hen van belang de ruimte te
hebben om de normen in MAR strafrechtelijk te kunnen afdoen. Dat is een
belangrijke waarborg voor het voorkomen van vragen rond ne bis in
idem.
Het Voorzitterschap concludeerde dat de meerderheid van de Raad de
uitwerking van het beginsel van ne bis in idem in de verhouding tussen
MAR en MAD wil overlaten aan de lidstaten. Er is onvoldoende steun voor
een regeling op EU-niveau.
5. Diversen
Richtlijn Europees onderzoeksbevel: het Voorzitterschap informeerde
de Raad dat voor de maand november trilogen staan geagendeerd.
Richtlijn toegang tot een raadsman: het Voorzitterschap gaf aan te
streven naar een compromis dit jaar.
MFK (Justitie Programma): het Voorzitterschap gaf aan dat de
begroting een horizontale benadering behoeft en dat stemming in het
Europees Parlement voor 27 november 2012 staat geagendeerd. Voor
2012 zijn er nog drie trilogen geagendeerd.
MFK (Rechten, Gelijkheid en Burgerschap Programma): het
Voorzitterschap wees op de stemming in het Europees Parlement die op
27 november 2012 geagendeerd staat. De eerste triloog is gepland voor
december 2012.
Meerjarenprogramma Agentschap voor de Grondrechten: het
Voorzitterschap wees op het feit dat het huidige programma afloopt en
dat in een nieuw programma moet worden voorzien. Het Europees
Parlement zal in november stemmen en het Voorzitterschap verzocht een
drietal lidstaten de gemaakte voorbehouden in te trekken.
Brussel I: het Voorzitterschap gaf aan dat de goedkeuring van dit
instrument als A-punt is voorzien tijdens de JBZ-Raad van december.
Raad – niet wetgevende besprekingen
6. Eindverslag over de vijfde wederzijdse evaluatieronde over financiële
criminaliteit en financiële recherche
Het verslag over de evaluatieronde over financiële criminaliteit bevat
conclusies en aanbevelingen voor de lidstaten om de bestrijding van
financiële criminaliteit verder te verbeteren. Het Voorzitterschap had op
basis van dit eindrapport voor een politieke discussie in de Raad
drievragen geformuleerd:
1) Moet het beginsel «Misdaad mag niet lonen» ruimere toepassing
krijgen via het strafrecht?
2) Moet er in alle lidstaten een gecentraliseerd register van bankrekeningen of een soortgelijk mechanisme komen?
3) Moet meer aandacht worden besteed aan een grotere uitwisseling
van operationele gegevens tussen rechtshandhavingsinstanties?
De Commissie stelde dat dit eindverslag nuttig is en gaf aan akkoord te
zijn met de aanbevelingen van het rapport. De Commissie vroeg nadrukkelijk de aandacht voor een alomvattend beleid in de lidstaten ter
bestrijding van financieel-economische criminaliteit en voor een multidisciplinaire aanpak. Bij vraag 1) stelde de Commissie dat zij hier bijzonder
aan hecht en verwees in dit kader naar de twee nieuwe voorstellen die
ook in onderhavige Raad geagendeerd waren: de richtlijn bevriezing en
confiscatie en de richtlijn bestrijding EU-fraude. Bij vraag 2) stelde de
Commissie dat dit aan de lidstaten is. Bij vraag 3) benadrukte de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

15

Commissie het belang van de uitwisseling van informatie tussen de
betrokken diensten.
Staatssecretaris Teeven gaf aan dat Nederland het eindrapport op dit
belangrijke onderwerp steunt. Nederland is ingenomen met de aandacht
in het rapport voor de Nederlandse bestuurlijke aanpak van financieeleconomische criminaliteit. Op vraag 1) gaf de Staatssecretaris aan dat
Nederland van mening is dat de strafrechtelijke aanpak van financieeleconomische criminaliteit wel het ultimum remedium moet zijn. Op vraag
2) gaf hij aan dat een centraal register een goed instrument kan zijn, maar
dat wel rekening moet worden gehouden met de nationale wet- en
regelgeving op dit gebied. Wat betreft vraag 3) gaf de Staatssecretaris aan
dat informatie-uitwisseling is binnen financieel-economische criminaliteit
uiteraard van groot belang is.
De meeste lidstaten gaven aan tevreden te zijn met het eindverslag en
antwoordden op vraag 1) dat zij de strafrechtelijk aanpak van financieeleconomische criminaliteit steunen. Op vraag 2) meldden de meeste
lidstaten geen centraal bankrekeningenregister te willen. Op vraag 3)
gaven de meeste lidstaten aan dat informatie-uitwisseling binnen gestelde
kaders is van groot belang is om financieel-economische criminaliteit aan
te pakken.
Het Voorzitterschap concludeerde dan ook dat de huidige strafrechtelijke
aanpak van financieel-economische criminaliteit en de voorstellen van de
Commissie op brede steun kunnen rekenen. Het inrichten van een centraal
bankrekeningenregister wordt niet door alle lidstaten onderschreven,
maar kan wel een nuttig instrument zijn om financieel-economische
criminaliteit aan te pakken. Informatie-uitwisseling is een cruciaal
onderdeel van een effectieve aanpak, zo stellen de meeste lidstaten.
7. Jaarverslag 2012 over de stand van de drugsproblematiek in Europa
De directeur van het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en
Drugsverslaving (EMCDDA), de heer Götz, gaf een uitgebreide toelichting
op het concept jaarverslag 2012 inzake drugsproblematiek. Het verslag zal
naar verwachting half november 2012 uitkomen. De directeur concludeerde dat het jaarverslag de drugsproblematiek en ontwikkelingen
binnen de EU grondig in kaart heeft gebracht en benadrukte het belang
van een blijvende Europese aanpak, met voldoende beschikbare capaciteit
voor de strijd tegen drugs. Begin 2013 zal het EMCDDA in samenwerking
met Europol een drugsstrategie uitwerken. De Commissie gaf aan het
voornemen om samen met Europol en EMCDDA te komen tot een
holistische en strategische aanpak van de drugsproblematiek, te steunen.
8. Diversen
Commissaris Reding vroeg aandacht voor het belang van spoedige
implementatie van enkele instrumenten van wederzijdse erkenning, in het
bijzonder het kaderbesluit strafvonnissen en het kaderbesluit voorwaardelijke en alternatieve sancties. Deze twee kaderbesluiten vormen een
nuttige aanvulling op het kaderbesluit over het Europees aanhoudingsbevel. Met de implementatie van deze instrumenten kunnen vervelende
situaties worden voorkomen. EU-burgers moeten erop kunnen
vertrouwen dat Europese afspraken door de lidstaten worden nageleefd
en rechtens afdwingbaar zijn. Commissaris Reding gaf aan dat de
Commissie thans nog geen inbreukprocedures kan starten. Zij deed met
klem een beroep op de lidstaten om de desbetreffende instrumenten zo
snel mogelijk te implementeren, daartoe gesteund door enkele lidstaten.
(Nederland heeft beide instrumenten geïmplementeerd.)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

16

9. Lunchbespreking: Europees beslagbevel
De lunchbespreking betrof het voorstel om de civielrechtelijke inning van
grensoverschrijdende schuldvorderingen voor burgers en bedrijven te
vereenvoudigen. Dit gebeurt door instelling van een nieuwe en
zelfstandige Europese procedure voor grensoverschrijdend conservatoir
beslag op bankrekeningen. De meeste lidstaten gaven aan dat het treffen
van bewarende maatregelen een taak van de rechter is. Zo ook Nederland.
Wat betreft het voorstel van het Voorzitterschap om een artikel op te
nemen over de aansprakelijkheid van de schuldeiser voor schade van de
schuldenaar in geval de schuldeiser zich niet aan de voorwaarden in het
voorstel houdt, reageerden de meeste lidstaten, ook Nederland, negatief
omdat dit een zeer vergaand voorstel is dat nieuwe, Europese aansprakelijkheidsregels introduceert.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 32 317, nr. 143

17