Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3970
Vragen van het lid Kops (PVV) aan de Ministers van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en van Economische Zaken en Klimaat over het bericht
Paula (79) en Wiggert (82) in stress door «gedwongen» verduurzaming
(ingezonden 14 augustus 2019).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 11 september 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Paula (79) en Wiggert (82) in stress door «gedwongen»
verduurzaming»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Hoe reageert u op het trieste verhaal van deze ouderen, wier appartement in
de Haagse wijk Leyenburg volgend jaar door woningcorporatie Vestia
volledig van het gas wordt afgekoppeld? Deelt u de mening dat het onaanvaardbaar is dat daardoor hun appartement – waarin zij zélf in overleg met
Vestia veel hebben geïnvesteerd – wekenlang in een bouwput zal veranderen,
dat zij géén vervangende woonruimte krijgen aangeboden, dat hun huurprijs
zal stijgen én dat zij door deze gedwongen verduurzaming nu al compleet in
de stress zitten?
Antwoord 2
Ik vind het zeer vervelend voor deze bewoners dat zij stress ervaren door de
voorgenomen renovatie van hun woning. Renovaties kunnen uiteraard
overlast met zich meebrengen voor zittende bewoners. Dat geldt in het
bijzonder oudere bewoners omdat zij veelal vaker thuis zijn.
Uit informatie van de verhuurder blijkt dat de woningen momenteel al zijn
aangesloten op het warmtenet van Den Haag. De woningen zijn dus al
geruime tijd aardgasloos voor wat betreft de verwarming. Nu is het voornemen ook het gas voor koken en warm tapwater af te koppelen, en daarnaast

1

ah-tk-20182019-3970
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

«Paula (79) en Wiggert (82) in stress door «gedwongen» verduurzaming», Algemeen Dagblad,
3-8-2019: https://www.ad.nl/den-haag/paula-79-en-wiggert-82-in-stress-door-gedwongenverduurzaming-wij-zitten-straks-in-een-bouwput~a8b66ddf/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

de gevels en de plafonds van de bergingen te isoleren en de ventilatie in de
woningen te verbeteren. De huurder kan zijn instemming aan deze ingrepen
mede afhankelijk maken van de huurverhoging die de verhuurder aan deze
woningverbetering wil verbinden. Huurders kunnen hun instemming ook
afhankelijk stellen van aspecten zoals eventuele overlast gedurende de
werkzaamheden en de verwachte lagere energierekening na voltooiing van de
werkzaamheden. Uit het bericht maak ik op, dat de verhuurder van plan is om
hierover in gesprek te gaan met de huurders.
In veel gevallen leidt de bespreking met de huurders ertoe dat de verhuurder
bewoners de ondersteuning biedt die zij nodig hebben, zoals hulp voor
oudere bewoners bij het verplaatsen van spullen of het beschikbaar stellen
van een logeeradres voor wie door persoonlijke omstandigheden (zoals
gezondheid) een korte periode niet in zijn of haar eigen woning kan slapen.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het onacceptabel is dat ouderen – die hun hele leven
keihard hebben gewerkt en nu van hun rustige oude dag willen genieten – als
«proefkonijn» voor uw duurzaamheids- en klimaatagenda worden ingezet,
daarnaast worden afgescheept met een niet-afdoende luttele vergoeding van
een paar honderd euro en het vervolgens kunnen uitzoeken?
Antwoord 3
Ik herken het beeld niet dat ouderen als «proefkonijn» voor de
duurzaamheids- en klimaatagenda, worden afgescheept met een nietafdoende luttele vergoeding van een paar honderd euro en het vervolgens
kunnen uitzoeken.
De woningen uit het bericht zijn al op een warmtenet aangesloten en worden
nu voor het koken en warm tapwater ook aardgasloos gemaakt. Dat gebeurt
op veel plaatsen in Nederland. De bewoners in dit complex worden daarbij
niet aan hun lot overgelaten. Uit informatie van de verhuurder maak ik op dat
bewoners een ongeriefsvergoeding ontvangen voor het ongemak tijdens de
werkzaamheden. Daarnaast zal de verhuurder met de bewoners afspraken
maken over de keuken die zij zelf hebben geplaatst. Desgewenst krijgen alle
bewoners een nieuwe elektrische kookvoorziening en een pannenset. Wie
liever zelf een nieuwe kookplaat kiest, ontvangt een vergoeding hiervoor als
tegemoetkoming voor de vervangingskosten.
Vraag 4
Hoe garandeert u dat deze «proefkonijnen» niet – net als bewoners van
recent aardgasvrij gemaakte woningen in Zoetermeer2 – in een praktisch
luchtdicht gemaakte woning zullen terugkeren met gezondheidsklachten tot
gevolg?
Antwoord 4
De situatie in Zoetermeer is niet vergelijkbaar met die in Leyenburg. De
desbetreffende woningen in Zoetermeer zijn Nul-op-de-meter-woningen. De
ventilatieproblemen in deze woningen zijn inmiddels opgelost. De genoemde
woningen in Leyenburg gaan weliswaar van het aardgas af en de gevels
worden beter geïsoleerd, maar dat levert geen energieneutrale woningen op.
Gezondheidsklachten als gevolg van onvoldoende ventilatie zijn hier niet te
verwachten. De ventilatie wordt juist verbeterd.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het compleet openbreken van een appartement,
waarin door de bewoners zélf veel geld is gestoken, allesbehalve «duurzaam»
is?
Antwoord 5
Er is geen sprake van het compleet openbreken van het appartement. Het is
op zichzelf niet duurzaam als recent aangebrachte voorzieningen ongedaan
worden gemaakt. Het is wél mogelijk dat door deze ingrepen, waarbij sprake
is van een beperkte desinvestering, een woning weer voor tientallen jaren op
duurzame wijze geëxploiteerd kan worden.
2

De Telegraaf, 13-8-2019: https://www.telegraaf.nl/nieuws/2054971419/hoofdpijn-in-je-milieuhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 6
Bent u ertoe bereid woningcorporatie Vestia tot de orde te roepen en ervoor
te zorgen dat deze hele verduurzamingsellende niet doorgaat?
Antwoord 6
Nee. De toegepaste verbouwing past in de uitvoering van afspraken die met
de huursector zijn gemaakt, zoals het Convenant energiebesparing huursector.
De uitvoering van renovaties in huurwoningen is een zaak van verhuurders,
in dit geval van Vestia. Het Rijk stelt aan de hand van de bouwregelgeving
kaders ten aanzien van ventilatie en isolatie. Het ligt niet in mijn rol om
corporaties hierover tot de orde te roepen, noch is daar aanleiding toe.
Vraag 7
Zijn er andere, vergelijkbare complexen waar ouderen als duurzaamheidsproefkonijn worden ingezet? Hoeveel ouderen zitten momenteel in de
duurzaamheidsstress?
Antwoord 7
Het is duidelijk dat ook oudere bewoners zijn betrokken bij projecten waarin
energiebesparende maatregelen worden genomen. Over het aantal daarvan
heb ik geen gegevens. Er zijn mij geen andere gevallen bekend van ouderen
die vanwege een renovatie in de duurzaamheidsstress zitten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3