Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 896

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 november 2021
Hierbij stuur ik uw Kamer mijn reactie op de vragen gesteld tijdens het
Commissiedebat Energieraad van 25 november 2021 die tijdens dit debat
niet konden worden beantwoord wegens tijdsgebrek. Tevens stuur ik u
hierbij reactie op de vraag van het lid Van Raan om de inzet op het gebied
van biomassa in het BNC-fiche over de hernieuwbare energierichtlijn
(RED) nogmaals na te gaan.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
D. Yeşilgöz-Zegerius

kst-21501-33-896
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 896

1

Vragen en opmerkingen van de fractie van de VVD
Vraag
Hoe zet het kabinet zich in voor internationale samenwerking bij waterstofproductie op de Noordzee in combinatie met wind op zee?
Antwoord
Het kabinet erkent het belang van internationale samenwerking op dit
gebied en werkt al met veel Noordzeelanden samen aan onderzoeken
naar offshore energieproductie. Tijdens het plenaire debat over het
Fit-for-55-pakket heb ik toegezegd dit nader uit te werken in de Kamerbrief
over waterstof die ik voor het eind van het jaar aan de Kamer zal sturen
(Handelingen II 2021/22, nr. 14, item 8).
Vraag
Wat is er nog te melden over de leveringszekerheid van aardgas?
Antwoord
De VVD-fractie heeft meerdere keren aandacht gevraagd voor de
voorzieningszekerheid en de leveringszekerheid van aardgas. Het kabinet
heeft hierover een uitgebreide Kamerbrief op 1 november jl. gestuurd
(Kamerstuk 29 023, nr. 276). Ook heeft het kabinet toegezegd om een
Kamerbrief te sturen over de lange termijn, tot 2050, voor leveringszekerheid en voorzieningszekerheid zoals genoemd in de Kamerbrief van
1 november jl. Het kabinet blijft uiteraard de ontwikkelingen op de
gasmarkt goed volgen en in gesprek met alle betrokken marktpartijen en
andere betrokkenen. Als de situatie op de markt de komende tijd
ingrijpend wijzigt, zal ik uw Kamer hierover informeren.
Vragen en opmerkingen van de fractie van D66
Vraag
Kunnen we met het Fit-for-55-pakket doorpakken en versnellen? Kan de
Staatssecretaris Europese regelgeving en financiering versnellen zodat we
snel door kunnen met verduurzaming?
Antwoord
Snelle verduurzaming is belangrijk. Het kabinet zet zich om die reden ook
in voor snelle afronding van de onderhandeling over het Fit-for-55-pakket.
Daarvoor verwijs ik u ook naar de voortgangsbrief over dit pakket die
recent naar uw Kamer is gestuurd.
Hoe snel de onderhandelingen kunnen plaatsvinden, is ook afhankelijk
van de 27 lidstaten en het Europees parlement. Ik zal u ook in toekomstige
voortgangsbrieven over het Fit-for-55-pakket over de voortgang van het
pakket informeren. Daarnaast zal ik in de aanstaande Milieuraad oproepen
tot een vlotte en ambitieuze behandeling van de voorstellen. Voor de
financiering van klimaatmaatregelen is reeds een substantieel pakket
beschikbaar uit het MFK en EU Herstelfonds (ten minste 30% voor
klimaat).
Vragen en opmerkingen van de fractie van het CDA
Vraag
Is het niet gek dat het Verenigd Koninkrijk niet aangesloten is bij de
Noordzee-energiesamenwerking?
Antwoord
Het kabinet acht het van belang dat er met het Verenigd Koninkrijk wordt
samengewerkt op het gebied van wind op zee. Als gevolg van Brexit moet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 896

2

deze samenwerking echter wel passen in het kader van de handels- en
samenwerkingsovereenkomst die door de EU met het Verenigd Koninkrijk
is afgesloten. Daarin staat dat er met het Verenigd Koninkrijk gesproken
zal worden over verdere energiesamenwerking die voortbouwt op de
samenwerking in het Noordzee-energiesamenwerkingsverband (North
Sea Energy Cooperation, NSEC). Gesprekken over de vorm die deze
samenwerking moet krijgen vinden op dit moment plaats tussen de
Europese Commissie en het VK.
Vraag
Zou de Europese Commissie geen coördinerende rol moeten spelen bij
energie-eilandprojecten (hubs) zoals tussen Denemarken en België?
Antwoord
Ondanks het stijgende belang van grensoverschrijdende en regionale
samenwerking om de ambitieuze doelen voor wind op zee te realiseren,
ziet het kabinet dat de snelste voortgang wordt geboekt met bilaterale
samenwerking. Nederland heeft voor statistische overdracht ook een
bilaterale overeenkomst met Denemarken. Daarbij is het bij dergelijke
samenwerking, zoals tussen Denemarken en België, belangrijk om zowel
de Europese Commissie als de andere Noordzee-lidstaten goed te
informeren. Zo spreekt het kabinet in regionaal verband (bijvoorbeeld bij
de Noordzee-energiesamenwerking, NSEC) met de Noordzee-lidstaten en
de Europese Commissie ook regulier over dergelijke ontwikkelingen.
Vragen en opmerkingen van de fractie van de Partij voor de
Dieren
Vraag
Hoe wordt brede welvaart opgenomen in de cumulatieve CO2-doelen van
de EU?
Antwoord
De effecten voor de brede welvaart in de Europese Unie zijn door de
Europese Commissie meegenomen in het totale Fit-for-55-pakket in de
zogenaamde impact analyses van de diverse voorstellen. Deze effecten
zijn dus meegenomen bij de vaststelling van de overkoepelende 55%
broeikasgasemissiereductiedoelstelling en meegewogen in de formulering van de 14 voorstellen van het pakket. Het kabinet heeft de gevolgen
voor de brede welvaart ook meegenomen in de corresponderende
BNC-fiches die 17 september jl. aan de Kamer zijn gestuurd (Kamerstuk
22 112, nrs. 3185 en 3201).
Vragen en opmerkingen van de fractie van Volt
Vraag
Is de Staatssecretaris bereid zich uit te spreken tegen fossiele uitbreiding
in de TEN-E Verordening?
Antwoord
Momenteel vinden de trilogen over deze verordening plaats. Hierin
onderhandelt het voorzitterschap van de Europese Unie (momenteel
Slovenië) met het Europees parlement en de Europese Commissie. Het
kabinet is er, samen met tien andere lidstaten en de Commissie,
voorstander van om aardgasinfrastructuur niet langer onder de TEN-E te
subsidiëren. Dit was ook de inzet van het kabinet tijdens de Energieraad
van 11 juni jl. waar een gezamenlijk standpunt van de lidstaten, een
zogeheten Algemene Oriëntatie, is overeengekomen (Kamerstuk
21 501-33, nr. 870). Het kabinet wil graag aan dit gezamenlijk standpunt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 896

3

van de lidstaten vasthouden. Echter kan er in de onderhandelingen met
het Europees parlement een compromis gesloten worden.
Vraag
Nederland werkt samen met Denemarken in het project North Sea Wind
Power Hub. Een Nederlandse rol in dit project is cruciaal.
Antwoord
Nederland onderzoekt met Denemarken, onder de vlag van het project
North Sea Wind Power Hub, of een verbinding tussen Nederland en
Denemarken toegevoegde waarde heeft voor Nederland. De aanlandlocaties in het noorden van Nederland zijn beperkt en er is daar krapte op
het elektriciteitsnetwerk. Een energieverbinding met Denemarken kan
daarom voordelig zijn, wanneer deze geen barrière vormen voor
Nederlandse windprojecten. Op verzoek van Nederland wordt deze
verbinding dan ook breder geanalyseerd waarbij ook de opties voor
netwerken met andere landen of de koppeling met waterstofproductie
onderzocht worden.
Vraag
(Denemarken zal onder een diversenpunt op de Energieraad spreken over
wind op zee en biodiversiteit.) Project Noordzee windenergie: Europese
samenwerking in dit project is cruciaal. Is Nederland bereid een actieve rol
in de volgende Raad te nemen en wat zal de inzet van Nederland zijn?
Antwoord
Het kabinet is bekend met het Deense paper en herkent de problematiek.
Ook in Nederland lopen we tegen ecologische grenzen aan bij de verdere
uitrol van windenergie op zee. Tegelijkertijd heeft het kabinet zich ook
gecommitteerd aan de bescherming van natuur en biodiversiteit. Voor het
kabinet is het van belang dat de natuur, de voedseltransitie en de
energietransitie op de Noordzee in balans zijn. Het kabinet wil inzetten op
grensoverschrijdend onderzoek naar ecologische effecten van
windenergie op zee. Tijdens de aankomende Energieraad zal het kabinet
de Deense oproep tot een dialoog steunen. Hierbij moet goed gekeken
worden naar het voldoen aan de voorwaarden voor ecologie en
biodiversiteit.
Reactie op verzoek Van Raan om te dubbelchecken of de werkelijke uitstoot van biomassa is opgenomen in het BNC-fiche over
de RED n.a.v. motie Teunissen/Van Raan van 8 juli jl.
Het BNC-fiche over de Hernieuwbare Energierichtlijn (RED) van
17 september jl. bevat een eerste – en daarmee algemene – appreciatie
van het Commissievoorstel voor de herziening van deze richtlijn
(Kamerstuk 22 112, nr. 3185). Zoals staat opgenomen in dit BNC-fiche zet
het kabinet zich in Brussel in voor een hernieuwbare energierichtlijn met
ambitieuze duurzaamheidscriteria voor biomassa. Hierbij is niet expliciet
verwezen naar de motie van de leden Teunissen en Van Raan (Kamerstuk
32 813, nr. 785), maar de Nederlandse inzet zoals omschreven in het
BNC-fiche is, in mijn ogen, wel in lijn met deze breed gedragen motie. Ik
bevestig dan ook via deze weg dat ik mij in de Europese vervolgonderhandelingen over de RED – die net van start zijn gegaan – ervoor zal inzetten
om waar mogelijk ambitie toe te voegen aan het Commissievoorstel. Ik zal
dit herhalen in de periodieke Kamerbrief over de voortgang rondom het
gehele Fit-for-55-pakket, waarin het kabinet uw kamer ook informeert over
eventuele wijzigingen in de Nederlandse inzet. Daarmee is dit onderdeel
van de Nederlandse inzet. Aanpassing van het BNC-fiche is daarvoor niet
noodzakelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 896

4

In dat kader ga ik bekijken – mede in overleg met andere EU-lidstaten – of
er draagvlak is om de CO2-uitstoot die vrijkomt bij de verbranding van
houtige biomassa mee te tellen bij het bepalen of wordt voldaan aan de
emissiereductie-eis uit de RED. Echter, het huidige krachtenveld rondom
de RED laat zien dat veel lidstaten juist pleiten voor afzwakking waar het
gaat om criteria voor de duurzaamheid van biomassa. Daarom ben ik niet
optimistisch over het resultaat. Wel zal ik mij voor dit thema blijven
inzetten en de Kamer hierover informeren in de periodieke Kamerbrief
over de voortgang rondom het gehele Fit-for-55-pakket.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 896

5