Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2640
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over de betrokkenheid van Nederland bij spionageoperatie
«Rubicon» en afluistergenootschap «Maximator» (ingezonden 14 april 2020).
Antwoord van Minister Bijleveld-Schouten (Defensie), mede namens de
Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen 29 april
2020).
Vraag 1, 2, 3 en 6
Sinds wanneer bent u op de hoogte van de betrokkenheid van ons land bij
spionageoperatie «Rubicon»? Wanneer was uw ministerie hiervan op de
hoogte? Wie heeft wanneer besloten tot deelname aan deze spionageoperatie? Is deze operatie nog steeds aan de gang?1
Sinds wanneer bent u op de hoogte van onze betrokkenheid bij het afluistergenootschap «Maximator»? Wanneer was uw ministerie hiervan op de
hoogte? Wie heeft wanneer besloten tot deelname aan dit afluistergenootschap? Is het waar dat dit verbond bestaat uit Nederland, Duitsland, Frankrijk,
Zweden en Denemarken? Is dit afluistergenootschap nog altijd actief?
Waarom is het actief afluisteren van buurlanden en bondgenoten zoals België
en Italië volgens u gewenst? Waarom is het volgens u geoorloofd? Waarom
mogen Nederlandse geheime diensten hier aan meewerken? Gebeurt dit nog
altijd?
Welke geheime diensten in ons land waren betrokken bij afluistergenootschap «Maximator»? Welke geheime diensten in ons land waren betrokken bij
spionageoperatie «Rubicon»? Hebben bepaalde diensten wél en andere niet
bepaalde gegevens gekregen? Wist bijvoorbeeld de Militaire Inlichtingendienst hoe de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) was betrokken? Kreeg het
Technisch Informatie Verwerkingscentrum (TIVC), de afluisterdienst van de
Marine, informatie over de afgezwakte Aroflex die, op verzoek van de
National Security Agency (NSA) en met medewerking van het Nationaal
Bureau Verbindingsbeveiliging (NBV), een afdeling van de BVD, aan Turkije
werd geleverd?

1

ah-tk-20192020-2640
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://www.vpro.nl/argos/lees/nieuws/2020/Nederland-maakt-deel-uit-van-geheime-Europeseafluisteralliantie-.html ; Maximator. De afluistervrienden van Nederland. VPRO Argos-nieuws
8 april 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 1, 2, 3 en 6
In het openbaar worden geen uitspraken gedaan over het kennisniveau en de
werkwijze van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
In algemene zin kunnen we zeggen dat samenwerking met buitenlandse
diensten een belangrijk onderdeel is van het werk van de AIVD en de MIVD
en noodzakelijk is voor de goede taakuitvoering. De Commissie van Toezicht
op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) ziet toe op de rechtmatige
uitvoering van deze bevoegdheid.
Vraag 4 en 5
Welke Nederlandse bedrijven zijn nu of in het verleden direct of indirect
betrokken geweest bij «Operatie Rubicon»? Is het waar dat Philips bij deze
operatie betrokken is geweest? Wisten deze bedrijven bij wat voor soort
operatie zij betrokken waren? Wisten de bedrijven dat in deze operatie
agenten en andere betrokkenen om het leven zijn gekomen? Hebben
vertegenwoordigers van deze bedrijven zélf ooit gevaar gelopen?
Is het geoorloofd dat vertegenwoordigers van bedrijven, zonder dat ze dit
weten, door geheime diensten worden ingezet als agenten? Is het waar dat
Crypto AG, maar ook Philips, mensen naar landen als Iran, Saoedi-Arabië,
China en Turkije stuurde met afgezwakte apparaten, zonder dat die mensen
wisten dat ze betrokken waren bij een operatie in het kader van «Rubicon»?
Wanneer wist u dat vertegenwoordigers van bedrijven die, zonder het te
weten, actief waren in het kader van «Rubicon», gevangen hebben gezeten en
zelfs zijn vermoord in Iran, Pakistan en Saoedi-Arabië?
Antwoord 4 en 5
In het openbaar worden geen uitspraken gedaan over het kennisniveau en de
werkwijze van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.
In algemene zin geldt dat op grond van artikel 41 van de Wet op de
inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 de diensten bevoegd zijn tot de inzet
van agenten. De CTIVD ziet toe op de rechtmatige uitvoering van deze
bijzondere bevoegdheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2