Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2476
Vragen van het lid Koopmans (CDA) aan de minister van Verkeer en
Waterstaat over een groen geluidsscherm (ingezonden 6 april 2010).
Antwoord van minister Eurlings (Verkeer en Waterstaat) (ontvangen 11 mei
2010).
Vraag 1
Kent u de artikelen «Innovatieve luchtschermen leiden niet tot betere
luchtkwaliteit» en «Geluidsscherm zuivert lucht zeker wel»?1
Antwoord 1
Ik ben bekend met de genoemde artikelen.
Vraag 2
Is de bewering waar dat enerzijds geen significant effect is gemeten bij de
test van het geluidsscherm van CleanScreen, maar dat anderzijds dit scherm
wel het equivalent van de fijnstofuitstoot van 8000 vrachtwagens per dag
blijkt te hebben afgevangen?
Antwoord 2
In de proef van het Innovatieprogramma Luchtkwaliteit (IPL) is er geen
significant verschil gemeten tussen het effect van een standaard geluidsscherm en het effect van het scherm «CleanScreen» op de luchtkwaliteit. In
een proef van «CleanScreen» zelf is voor een andere meetopzet gekozen en is
iets anders gemeten.
In de Proeftuin Schermen van het IPL is getest of geluidsschermen de
luchtkwaliteit kunnen verbeteren op die plaatsen waar mensen in verhoogde
mate aan vervuiling worden blootgesteld. Met de gekozen meetopzet wordt
antwoord gegeven op die onderzoeksvraag. De meetmethoden zijn door een
internationaal wetenschappelijk comité getoetst en valide bevonden. De
methoden zijn bovendien in overeenstemming met de Nederlandse regelgeving (Regeling Beoordeling Luchtkwaliteit). Deze regeling is erop gericht te
bepalen of de luchtkwaliteit daar verbetert waar dit het meest van belang is.
Na analyse kan geconcludeerd worden dat het scherm »Cleanscrean»
positieve effecten heeft op de concentraties gemeten stoffen achter het
scherm, maar dat dit effect niet significant beter is (het effect leek zelfs wat
minder goed) dan het effect van het referentiescherm. Andere beproefde
1

ah-tk-20092010-2476
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

Cobouw, 12 resp. 19 maart 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

1

innovatieve schermen (7 in totaal) lieten vergelijkbare resultaten zien; het
referentiescherm bleek in de praktijk het beste te werken voor luchtkwaliteit.
De meetopzet in de proef van de ontwerper van het scherm «CleanScreen»
geeft geen antwoord op de vraag of de luchtkwaliteit verbetert op die
plaatsen waar mensen aan vervuiling worden blootgesteld en geeft daarmee
geen antwoord op de vraag, zoals het IPL die heeft gesteld. Bovendien is de
opzet niet door wetenschappelijke experts getoetst.
De leverancier van «CleanScreen» (BAM) heeft onderzocht hoeveel fijn stof
op het scherm is neergeslagen in de periode dat het scherm beproefd werd
in de Proeftuin Schermen. Daarbij werd een effect van een equivalent van
8000 vrachtwagens per dag gevonden. De vraag of de luchtkwaliteit achter
het scherm ook significant meer is verbeterd dan met een standaard scherm
is daarmee niet beantwoord.
Vraag 3
Kunt u de schijnbare tegenstrijdigheid tussen deze resultaten verklaren? Zou
het zo kunnen zijn dat de winst in luchtkwaliteit in een groter gebied is
«neergeslagen» dan eerder was aangenomen?
Antwoord 3
Zie ook de beantwoording van vraag 2. In de twee proeven zijn verschillende
zaken onderzocht. In de Proeftuin Schermen stond de vraag centraal in
hoeverre de luchtkwaliteit achter het scherm is verbeterd, de proef van BAM
geeft antwoord op de vraag of het scherm fijnstof afvangt. Er is in mijn ogen
geen sprake van een tegenstrijdigheid, maar van een andere onderzoeksvraag. Hierdoor zijn de resultaten niet te vergelijken.
Dat is niet uit te sluiten, maar in de proef niet gemeten. Er is door het IPL
gemeten op drie afstanden achter het scherm (5, 10 en 28,5 meter achter het
scherm, steeds op 1,5 meter boven maaiveld).
Vraag 4
Bent u van mening dat de winter het meest geschikte seizoen is om een
groen geluidsscherm te testen?
Antwoord 4
Eén van de andere beproefde innovatieve schermen was een groen geluidsscherm (ook een scherm van BAM). Dit scherm bestond louter en alleen uit
vegetatie. Dit scherm is beproefd in de Proeftuin Schermen in de periode
december 2007 – maart 2008, dus in de winter. Hoewel het scherm bestond
uit een evergreen plant, zullen de bladen in de zomer wat anders van vorm
en grootte zijn dan in de winter.
Wellicht had dit scherm in de zomer een betere prestatie laten zien. Echter, dit
scherm liet in de beproefde periode zo weinig effect op de luchtkwaliteit zien
dat de verwachting niet is dat dit veel beter was geweest in de zomer.
Tevens zal in een praktijksituatie een scherm het gehele jaar goed moeten
presteren en zou het effect niet afhankelijk mogen zijn van het seizoen.
Vraag 5
Zijn bovenstaande overwegingen voor u aanleiding vervolgonderzoek te doen
naar de mogelijkheden om fijnstof af te vangen met groene of kunstmatige
geluidswallen?
Antwoord 5
De resultaten laten duidelijk zien dat het beproefde groene scherm geen
groter effect heeft op de luchtkwaliteit achter het scherm dan een standaard
geluidscherm. Deze conclusie is wetenschappelijk gevalideerd. Ik zie dan ook
geen aanleiding nader onderzoek te doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2