1
> Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Aan de Voorzitter van Eerste Kamer
der Staten-Generaal
Postbus 20017
2500 EA DEN HAAG

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtshandhaving en
Criminaliteitsbestrijding
F&O
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Datum
2 oktober 2018
Onderwerp Eerste voortgangsrapportage EOM

Ons kenmerk
2373861

1. Inleiding

Bij beantwoording de datum
en ons kenmerk vermelden.
Wilt u slechts één zaak in uw
brief behandelen.

Bij brief van 22 juni jl. (met kenmerk 163310u) hebben de vaste commissies voor
Immigratie & Asiel/JBZ-Raad en voor Justitie en Veiligheid aangegeven dat zij er
belang aan hechten voortdurend te worden geïnformeerd over eventuele voortgang
in de voorbereidingen voor de oprichting van het EOM, bijvoorbeeld met betrekking
tot de nadere invulling van functies en samenwerkingsafspraken voor het EOM. De
commissies geven er ter zake de voorkeur aan om halfjaarlijks per separate brief
integraal over de voortgang te worden geïnformeerd. Graag doe ik u door middel
van deze brief een eerste rapportage toekomen.
2. Ontwikkelingen in EU-verband
De Europese Commissie (hierna: de Commissie) heeft het voortouw bij het
implementeren van de maatregelen die op EU-niveau vereist zijn om het EOM eind
2020 operationeel te laten zijn. De Commissie en OLAF zitten gezamenlijk de
expertgroep van nationale deskundigen voor bedoeld in artikel 20 (4), EOMVerordening. Nederland participeert sinds het besluit van de Commissie d.d. 1
augustus jl. inhoudende dat Nederland kan gaan deelnemen aan de nauwere
samenwerking inzake het EOM 1 als volwaardig deelnemer aan deze expertgroep.
Een aantal ontwikkelingen is in dit verband vermeldenswaardig:
- op voorstel van de Commissie heeft de Raad op 13 juli 2018 de interne
proceduregels voor het selectiepanel bedoeld in artikel 14 (3), EOM-Verordening
aangenomen 2. Op 18 september jl. heeft de Raad de 12 leden van dit
selectiepanel benoemd 3;
- de ‘vacancy notice’ voor de Europese Hoofdaanklager zal binnenkort worden
gepubliceerd;
- de Commissie zal eind oktober/begin november een oproep aan de deelnemende
lidstaten doen om begin 2019 drie kandidaten voor de positie van Europese
aanklager voor te dragen;
- De Commissie is in nauw overleg met de Luxemburgse autoriteiten over de
1

Zie mijn brief van 22 augustus, EK, 2017-2018, 33 709, AK
Zie voorstel COM(2018) 318 final van 25 mei 2018 en Raadsdocument 10413/18
3
Pb L 238 van 21 september 2018, p. 92
2

Pagina 1 van 3

toekomstige huisvesting van het EOM;
- in opdracht van de Commissie loopt momenteel een haalbaarheidsstudie naar
het case management systeem (CMS) van het EOM. De aan het EOM
deelnemende lidstaten worden daar nauw bij betrokken, en
- tot slot heeft de Commissie op 12 september jl. een Mededeling uitgebracht over
de mogelijke uitbreiding van het mandaat van het EOM tot terrorismebestrijding.
U zult via de gebruikelijke procedure en in de vorm van een BNC-fiche worden
geïnformeerd over de inhoudelijke reactie van het kabinet op deze mededeling.
Conform de motie van het lid Leijten (SP) heeft de minister-president in deze
eerste gedachtewisseling helder gemarkeerd dat Nederland niet overtuigd is van
nut en noodzaak hiervan, en dat er geen politieke steun is voor een dergelijke
uitbreiding. Nederland werd hierin gesteund door één andere lidstaat. Ik wijs u
volledigheidshalve op het verslag van de informele Europese Raad in Salzburg op
20 september jl., dat u op 24 september jl.4 is toegegaan.

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtshandhaving en
Criminaliteitsbestrijding
F&O
Datum
2 oktober 2018
Ons kenmerk
2373861

3. Implementatie van de EOM-verordening in Nederland
Ook in Nederland zijn de voorbereidingen voor de implementatie van de EOMVerordening in volle gang. Onder regie van mijn ministerie is een
programmastructuur in het leven geroepen die ervoor moet zorgdragen dat
Nederland gereed is voor de feitelijke start van het EOM, thans voorzien eind
2020. De meest betrokken nationale instanties, waaronder in de eerste plaats het
OM, de FIOD, de NVWA, de Inspectie SZW-IOD en de politie, participeren in het
implementatieprogramma. Andere instanties, zoals de Raad voor de rechtspraak
en bepaalde inspecties zullen in het vervolg van het proces eveneens worden
betrokken ten aanzien van hen regarderende aspecten van de implementatie.
Het implementatieprogramma heeft tot doel dat bij de feitelijke start van het EOM
in Nederland in elk geval de volgende zaken geregeld zijn:
1. noodzakelijke wijziging van wetgeving (Wet rechtspositie rechterlijke

ambtenaren, Wet op de rechterlijke organisatie, mogelijk Wetboek
van Strafvordering);
2.
3.
4.
5.
6.

voldoende geëquipeerde organisaties;
afgestemde werkprocessen tussen betrokken organisaties;
aansluiting betrokken organisaties op het CMS van het EOM;
financiële dekking van de EOM-activiteiten van de betrokken organisaties, en
(mogelijk) huisvesting van betrokken organisaties.

Het OM zal begin oktober een start maken met de belangstellingsregistratie en
selectie van kandidaten ten behoeve van een tijdige voordracht voor de functie
van het Nederlandse lid van het College dat het EOM gaat aansturen, de
Nederlandse Europese aanklager.
Ter ondersteuning van het wetgevingstraject en deels ook ter uitvoering van de
motie Wezel 5 wordt in nauwe afstemming met de meest betrokken organisaties
momenteel een impact analyse uitgevoerd teneinde de financiële en
organisatorische gevolgen van de implementatie van de EOM-Verordening zo goed
mogelijk in beeld te brengen. Het betreft een complexe en tijdrovende exercitie.

4
5

EK, 2018-1029, 21501-20, V.
EK, 2017-2018, 33 709, AG.
Pagina 2 van 3

Dat wordt deels veroorzaakt doordat de tekst van de EOM-Verordening op
onderdelen interpretatievragen oproept vanuit de Nederlandse opsporings- en
vervolgingspraktijk. Verder is het College van het EOM nog niet operationeel en is
dientengevolge ook nog niet duidelijk hoe het EOM in de praktijk zal gaan
functioneren en welke interne regels daarbij zullen gelden. Ook is het niet
eenvoudig in te schatten hoeveel meldingen Nederlandse instanties in de praktijk
ingevolge artikel 24, EOM-Verordening zullen doen met betrekking tot zaken ten
aanzien waarvan het EOM mogelijk bevoegd is. Hetzelfde geldt voor het aantal
strafzaken dat het EOM aan Nederland zal toewijzen of overlaten en voor het
aantal gevallen waarin vanuit andere deelnemende lidstaten een beroep op
Nederlandse opsporingsinstanties zal worden gedaan ter ondersteuning van
werkzaamheden van het EOM in de desbetreffende lidstaten. De resultaten van de
impact analyse zullen in elk geval worden betrokken bij de financiële paragraaf
van het wetsvoorstel, dat naar verwachting tegen het eind van het jaar ter
consultatie zal kunnen worden aangeboden aan de te doen gebruikelijke
instanties.

Directoraat-Generaal
Rechtspleging en
Rechtshandhaving
Directie Rechtshandhaving en
Criminaliteitsbestrijding
F&O
Datum
2 oktober 2018
Ons kenmerk
2373861

De Minister van Justitie en Veiligheid,

Ferd Grapperhaus

Pagina 3 van 3