Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1922
Vragen van de leden Ulenbelt en Van Gerven (beiden SP) aan de minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu over het bericht «met vaststellen van nieuwe
blootstellingsnormen voor asbest per 1 juli 2013 de bestaande
voorzorgsmaatregelen onvoldoende bescherming bieden» (ingezonden
15 maart 2013).
Antwoord van minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 11 april 2013).
Vraag 1
Onderkent u dat met het vaststellen van nieuwe blootstellingsnormen voor
asbest per 1 juli 2013 de bestaande voorzorgsmaatregelen onvoldoende
bescherming bieden?1
Antwoord vraag 1
Voor de meest voorkomende saneringen, het verwijderen van hechtgebonden
asbestcementproducten die als enige asbestsoort chrysotiel bevatten, wordt
verwacht dat de huidige werkwijze nog steeds zal voldoen2. Dit geldt niet
voor de verwijdering van niet-hechtgebonden asbest. Om het beoogde
beschermingsniveau te bereiken zullen de werkmethoden moeten worden
aangepast. Dit wordt op dit moment voorbereid onder leiding van beheersstichting Ascert.
U noemt de datum 1 juli 2013. Bij het uitwerken van de verlaging van de
grenswaarden in werkmethoden, werkprocessen en normen (bijvoorbeeld op
het gebied van meetmethoden) binnen Ascert en het NEN is gebleken dat er
diverse technische vragen zijn gerezen over de wijze waarop de verlaagde
grenswaarde bereikt kan worden. Ook de SER heeft mij recent gevraagd de
invoering van de nieuwe grenswaarden van asbest uit te stellen in verband
met signalen dat er meer tijd nodig is voor de praktische uitwerking. Omdat
ik hecht aan een zorgvuldige uitwerking heb ik naar aanleiding daarvan
besloten de invoering van de nieuwe grenswaarden uit te stellen tot 1 januari
2014.

1
2

ah-tk-20122013-1922
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Nieuwsbrief Asbest en Bouw, Maart 2013
«Praktische consequenties van het advies van de Gezondheidsraad inzake asbest 2010»,
TNO/RIVM rapport, TNO-034-UT-2010–01344 / RIVM 607647001

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 2
Onderschrijft u de stelling uit het onderzoek/ de zelftest3 dat werkgevers en
werknemers in de asbestbranche een vals besef van veiligheid hebben en de
feitelijke blootstellingsrisico’s van asbest ernstig onderschatten? Zo ja, wat is
uw reactie hierop? Zo nee, waarop baseert u uw stellingname?
Antwoord vraag 2
De risico’s van het beroepsmatig blootgesteld worden aan asbest worden
regelmatig onderschat. De Inspectie SZW inspecteert en treedt handhavend
op indien daar aanleiding toe bestaat. De Inspectie SZW treedt af en toe op
tegen aannemers die hun medewerkers zelfs willens en wetens blootstellen
aan asbest, dus zonder enige beschermingsmaatregelen.
Maar ook wanneer er gebruik gemaakt wordt van beschermingsmiddelen of
andere beheersmaatregelen vindt dit niet altijd verantwoord plaats. Zo toont
de beschreven zelftest aan dat het van groot belang is dat het masker goed
op het gelaat van de gebruiker past.
Naast haar handhavende taak heeft de Inspectie in nauwe samenwerking met
de branche een zogenaamde Zelfinspectietool ontwikkeld. Dit is een digitaal
instrument dat werknemers voorlichting geeft over belangrijke arbeidsrisico’s
bij asbestverwijdering.
Verder loopt momenteel een door mij gesubsidieerd project van de brancheverenigingen VERAS (Vereniging voor Aannemers in de Sloop) en VVTB
(Vereniging voor Verwijdering van Toxische en gevaarlijke Bouwmaterialen)
gericht op het versterken van de arbeidsveiligheidscultuur. Binnen dit project
worden interventies ontwikkeld die het veiligheidsbewustzijn en veilig gedrag
van asbestverwijderaars stimuleren.
Vraag 3
Zullen huidige adembeschermingsmiddelen voldoen aan de norm als de
nieuwe verlaagde grenswaarden per 1 juli 2013 worden ingevoerd? Zo ja,
welke wel en welke niet meer?
Antwoord vraag 3
Het verlagen van de grenswaarden verandert niets aan de normen waaraan
ademhalingsbeschermingsmiddelen dienen te voldoen. Deze normen
verwijzen niet naar specifieke grenswaarden.
Vraag 4
Is het waar dat formeel gezien kan worden betwijfeld of asbestsaneringen
met de huidige adembeschermingsmiddelen nog mogen worden uitgevoerd?
Zo ja, wat is daarvoor uw oplossing, om te voorkomen dat alle saneringen
moeten worden stilgelegd? Zo nee, garandeert u dat bij correct gebruik van
de beschermingsmiddelen geen blootstelling plaats vindt?
Antwoord vraag 4
Indien op dit moment bepaalde handelingen leiden tot een blootstelling tot
boven de nieuwe grenswaarden, dan zal na het invoeren van deze nieuwe
grenswaarden de blootstelling bij deze handelingen moeten worden verlaagd.
Dit kan op verschillende manieren worden bereikt. Het inzetten van (zwaardere) ademhalingsbescherming is zeker niet het enige en niet het eerste
middel wat moet worden ingezet. Het is mogelijk dat voor bepaalde
specifieke activiteiten binnen een asbestsanering geen persoonlijke beschermingsmiddelen bestaan die voldoende beschermend zijn, uitgaande van de
concentratie asbest in de lucht die door het verrichten van de activiteit op de
huidige wijze te verwachten is. De oplossing is aanpassing van de werkwijze
(gericht op emissiebeperking). Dit kan ook een impuls zijn voor innovatie in
de asbestsanering.
Het te verwachten effect van de verschillende manieren om de blootstelling
te verlagen wordt de komende maanden op verzoek van de asbestbranche en
met financiering van mij in kaart gebracht door TNO.

3

http://cache.asbestenbouw.com/upload/as_f48zu5ao/files/Afhankelijke_adembescherming__RIR_publicatie.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 5
Is het waar dat vanaf 1 juli 2013 bij een sanering vanaf de grens van klasse
2 of 3, de toekomstige Grenswaarde in de schone ruimte bij het gebruik van
een H13 HEPA filter, fors kan worden overschreden en dat dat betekent dat bij
alle klasse 3 werkzaamheden is te verwachten dat de Grenswaarde buiten het
containment overschreden zal gaan worden? Zo ja, welke aanpassingen van
de eisen aan de inrichting van het containment en/of de kwaliteit van de
gebruikte filtratie heeft dat tot gevolg?
Antwoord vraag 5
Op dit moment worden de werkvoorschriften bezien op benodigde aanpassingen door de branches en de beheersstichting op het gebied van asbest. Dit
moet leiden tot een vernieuwd certificeringsschema SC530, dat op advies van
het College van Deskundigen is opgesteld. Ik ga er van uit dat zij een
aanpassing van het containment indien nodig zullen meenemen.
Vraag 6
Is het waar dat uit verschillende onderzoeken en ervaringen van de Inspectie
SZW blijkt dat teveel bedrijven niet voldoen aan deze wetgeving? Zo ja, om
welk percentage van de bedrijven gaat het?
Antwoord vraag 6
Uit het meest actuele inspectierapport «Asbest: stof tot nadenken»(2011)4 ,
bleek dat op 55% van de plekken waar asbest werd gesaneerd handhavend is
opgetreden door de Inspectie SZW. Bij 50 bedrijven, die geselecteerd zijn
vanwege het aantal en de ernst van de bij dit bedrijf eerder geconstateerde
overtredingen, is bij 66% van de locaties handhavend opgetreden. Deze
percentages geven aan dat de wet- en regelgeving nog steeds te vaak wordt
overtreden.
Het aantal bedrijven dat niet voldoet aan de wet- en regelgeving moet naar
beneden. Asbest is een gevaarlijke stof waar werknemers en burgers
zorgvuldig mee om moeten gaan. Zoals eerder is aangegeven, is er sinds
januari 2012 daarom sprake van een intensivering van de inspectieactiviteiten
gericht op de asbestsector door de vorming van een asbestinspectieteam
waarin inspecteurs voltijds met de asbestproblematiek actief zijn. Bij de
uitvoering van deze inspectieactiviteiten richt de Inspectie SZW zich steeds
meer op de bedrijven waarvan de Inspectie vermoedt dat zij de regels niet
goed naleven. Ik zal rond de zomer een rapportage van de Inspectie SZW
aanbieden aan de Tweede Kamer met meer recente inspectiegegevens.
Vraag 7
Is het waar dat bedrijven de wetten en regels rond gevaarlijke stoffen
ingewikkeld vinden? Zo ja, welke regels worden door bedrijven als onduidelijk of te ingewikkeld ervaren aangaande asbestverwijdering?
Antwoord vraag 7
Dit hangt sterk af van het bedrijf. In zijn algemeenheid is het beeld dat met
name sommige MKB-bedrijven regels ingewikkeld vinden; dit geldt ook voor
de regels rond gevaarlijke stoffen.
De asbestregelgeving is uitgebreid en gedetailleerd. Dit biedt enerzijds een
bepaalde duidelijkheid, maar kan daardoor ook complex overkomen.
De regelgeving op het gebied van asbestverwijdering is mede door de
betrokkenen in de asbestbranche zelf vormgegeven in de certificeringsschema’s (SC 530 en 540) en NEN normen. De diverse partijen in het College van
Deskundigen en de normcommissies kunnen samen inzetten op het
begrijpelijk opstellen van de schema’s en normen.

4

In dit rapport dat in november 2011 is gepubliceerd (www.inspectieszw.nl) staan de resultaten
van de inspecties in de asbestsector vermeld over 2009/2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3