Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

32 036

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
en enige andere wetten (Wijzigingswet
financiële markten 2010)

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
Algemeen
1. Inleiding
Dit wetsvoorstel wijzigt een aantal wetten op het terrein van de financiële
markten. Het wetsvoorstel betreft onder andere wijzigingen die voortvloeien uit door de toezichthouders en marktpartijen aangedragen knelpunten. Naast een beperkt aantal onderwerpen met een beleidsmatig
karakter bevat dit wetsvoorstel voornamelijk wijzigingen van technische
aard. Het is de bedoeling dat periodiek een voorstel met wijzigingen op
het terrein van de financiële markten wordt voorbereid. De voorbereidingen voor een opvolgend wetsvoorstel dat is beoogd om in werking te
treden medio 2011 zijn in het voorjaar van 2009 reeds aangevangen.
Bedoeling van deze wijzigingscyclus is dat daarin de voorgenomen wijzigingen van regelgeving op het terrein van de financiële markten worden
opgenomen. Dit lijdt in ieder geval uitzondering waar het gaat om implementatie van Europese regelgeving. Daarvoor geldt – conform de aanwijzingen voor de regelgeving – dat die in beginsel in afzonderlijke trajecten
wordt geïmplementeerd. Naast implementatievraagstukken zijn er op
Europees terrein onderwerpen die niet direct zullen leiden tot aanpassing
van wet- en regelgeving. Eén van die onderwerpen betreft het besluit
tijdens de Europese Raad Economische en Financiële Zaken (Ecofin) van
14 mei 2008 over financieel toezicht en financiële stabiliteit waarin de
lidstaten worden opgeroepen om ervoor te zorgen dat nationale toezichthouders bij de uitvoering van het financieel toezicht zich rekenschap
geven van de communautaire dimensie van dat toezicht. De vigerende
wetgeving in Nederland op het terrein van de financiële markten is met
het oog hierop bezien. Op grond hiervan wordt geoordeeld dat de
taakstellingartikelen van de Wft geen expliciete verwijzing bevatten naar
een nationale focus, terwijl in de uitwerking bij de paragrafen over samenwerking, naleving en handhaving – ter implementatie van tal van bepalingen in Europese richtlijnen – expliciet wordt ingegaan op de internationale dimensie en samenwerking met andere toezichthouders. Concreet
betekent dit dat de toezichthouders bij het uitoefenen van hun toezichtstaken – voor zover relevant – en binnen bestaande wettelijke kaders,
informatie uitwisselen en naar samenwerking tussen de toezichthouders

KST134156
0809tkkst32036-3
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

1

streven indien zich ontwikkelingen voordoen bij de onder toezicht staande
instellingen die van belang zijn voor buitenlandse financiële markten.
2. Inhoud van het voorstel
Op de eerste plaats behelst het wetsvoorstel een aantal wijzigingen van
de Wet op het financieel toezicht (Wft). De Wft is op 1 januari 2007 in
werking getreden. Door middel van de Reparatiewet Wft zijn met ingang
van 1 januari 2009 reeds verschrijvingen, onjuiste verwijzingen en technische omissies hersteld. In het onderhavige voorstel, dat beoogd is om in
werking te treden met ingang van 1 januari 2010, worden naast een
beperkt aantal onderwerpen met een beleidsmatig karakter vooral wijzigingen van technische aard voorgesteld.
Naast de wijziging van de Wft bevat het onderhavige voorstel wijziging
van een aantal andere wetten, te weten het Burgerlijk Wetboek, de
Faillissementswet, de Wet handhaving consumentenbescherming, de Wet
toezicht accountantsorganisaties, de Wet op de economische delicten, de
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en de
Wet toezicht trustkantoren.
De onderwerpen met een beleidsmatig karakter die in het onderhavige
voorstel worden voorgesteld betreffen: het «wildwestbordje», het «vrijwillig toezichtregime beleggingsinstellingen» en de «zware ontheffing».
Ten aanzien van deze beleidsmatige onderwerpen wordt hierna in het
algemeen deel een nadere toelichting gegeven.
3. «Wildwestbordje» (uitbreiding vrijstellingsmeldingen en
vormvoorschriften)
Het begrip «wildwestbordje» wordt hier gehanteerd om twee situaties aan
te duiden. Enerzijds gaat het om een uitbreiding van de gevallen waarin
een vrijstellingsmelding is vereist, anderzijds wordt een grondslag
gecreëerd om voorschriften te laten verbinden aan vorm en inhoud van
de vrijstellingsmeldingen. Door het gebruik van het begrip «wildwestbordje» wordt benadrukt dat we spreken over een ongereguleerd terrein.
Reeds bij eerdere gelegenheden is deze terminologie in de Tweede Kamer
gehanteerd ter aanduiding van de twee hierna te behandelen deelonderwerpen.

Uitbreiding vrijstellingsmeldingen
Een aanbieder van beleggingsobjecten en rechten van deelneming in een
beleggingsinstelling die gebruik wil maken van een vrijstelling van de
vergunningplicht of het lopende toezicht, moet thans reeds in beginsel in
reclame-uitingen, informatiedocumenten en bij het aanbod melden dat
die activiteiten zijn vrijgesteld. Voor de aanbieding van effecten aan het
publiek of de toelating van effecten tot de handel op een gereglementeerde markt die zijn vrijgesteld van de verbodsbepaling in artikel 5:2 Wft,
geldt thans in beginsel niet de verplichting van een dergelijke vrijstellingsmelding. Om een gelijk speelveld te bewerkstelligen tussen het aanbieden
van effecten, beleggingsobjecten en deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen en om een gelijkwaardig niveau van consumentenbescherming
te verkrijgen voor de genoemde financiële producten, is het wenselijk een
vergelijkbare verplichting te introduceren voor alle effecten die op grond
van artikel 5:3, eerste lid, Wft uitgezonderd zijn van het verbod om zonder
goedgekeurd prospectus effecten aan te bieden aan het publiek. Het voorgestelde artikel 5:20, vijfde lid, Wft ziet hierop.
Overigens geldt momenteel wel reeds op grond van artikel 53, derde lid,
van de Vrijstellingsregeling Wft als voorwaarde voor vrijstelling van de
prospectusplicht van aanbiedingen en toelatingen van effecten met een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

2

totale tegenwaarde van minder dan € 2,5 miljoen, dat de aanbieders een
dergelijke vermelding geven.

Voorschriften met betrekking tot vorm en inhoud
Op grond van de artikelen 2:59, eerste lid, 2:74, 2:79, eerste lid, 2:85,
eerste lid, en 4:7 Wft kan bij ministeriële regeling vrijstelling worden
verleend van bepaalde bij de Wft gestelde regels. Hiervan is onder meer
gebruik gemaakt door in de Vrijstellingsregeling Wft in bepaalde gevallen
vrijstelling te verlenen van het verbod op het zonder vergunning
aanbieden van beleggingsobjecten en rechten van deelneming in
beleggingsinstellingen en het adviseren en bemiddelen in beleggingsobjecten. Als voorwaarde voor vrijstelling wordt in de Vrijstellingsregeling
Wft bepaald dat bij het aanbod en in reclame-uitingen en andere documenten waarin de aanbieding in het vooruitzicht wordt gesteld, wordt
vermeld dat de aanbieder voor deze aanbieding niet vergunningplichtig is
en niet onder doorlopend toezicht staat. Deze vermelding is momenteel
vormvrij. In de praktijk heeft dit geleid tot situaties waarbij de schijn wordt
gewekt dat de aanbieding onder toezicht staat, of waarin gemeld wordt
dat de aanbieder zich conformeert aan richtlijnen van de toezichthouder.
Voorgesteld wordt daarom het mogelijk te maken om voor deze vermeldingen vormvoorschriften te laten stellen door de Autoriteit Financiële
Markten (AFM), op een manier vergelijkbaar met de manier waarop dat
voor de Financiële bijsluiter en de waarschuwingszinnen bij kredietreclames in de Nadere regeling gedragstoezicht financiële ondernemingen is gebeurd. Marktpartijen zullen worden geconsulteerd ten
aanzien van de ontwerpopdracht. Voorgesteld wordt ook om bij de uitbreiding van de vrijstellingsmelding ten aanzien van effecten, voor deze categorie vormvoorschriften voor de vermelding te laten stellen door de AFM.
Op grond van artikel 1:12, eerste lid, Wft zijn tevens bepaalde aanbiedingen van rechten van deelneming in beleggingsinstellingen uitgezonderd van de reikwijdte van een groot deel van de wet. Ook in deze
gevallen moet bij het aanbod en in reclame-uitingen worden vermeld dat
de beleggingsinstelling niet vergunningplichtig is en niet onder doorlopend toezicht staat. Voorgesteld wordt om ook hier de AFM voorschriften
met betrekking tot vorm en inhoud van de vermelding te laten stellen.
Overtreding van de door de AFM gestelde regels over de vorm en inhoud
van de vrijstellingsmelding zal, behalve bij artikel 5:20, vijfde lid, betekenen dat niet voldaan is aan de voorwaarde waaronder vrijstelling kan
worden verkregen. In een dergelijk geval is alsnog een vergunning vereist
voor het aanbieden, adviseren of bemiddelen. Overtreding van het verbod
om zonder vergunning aan te bieden, te adviseren of te bemiddelen is
beboetbaar op grond van artikel 1:80 juncto 1:81 Wft. De overtreding van
deze verbodsbepalingen valt in boetecategorie 3. Ingevolge het Besluit
bestuurlijke boetes financiële sector moet de AFM bij het bepalen van de
hoogte van de bestuurlijke boete rekening houden met de bijzondere
omstandigheden van het geval (ernst, duur, verwijtbaarheid, recidive en
draagkracht van de overtreder). Wanneer bijvoorbeeld de voorgeschreven
tekst van de vrijstellingsmelding is weergegeven op een manier die niet
wezenlijk afbreuk doet aan het doel van de melding, rechtvaardigt dit een
lagere boete. Dezelfde redenering geldt wanneer een overtreding wordt
geconstateerd van de voorwaarde bij de vrijstelling van artikel 53, derde
lid, van de Vrijstellingsregeling Wft. De constructie waarbij vermelding
van de vrijstelling voorwaarde is om van de vrijstelling gebruik te kunnen
maken, zorgt voor duidelijkheid ten aanzien van het geldende regime: er is
óf geen vermelding en derhalve in beginsel een vergunningplicht dan wel
prospectusplicht, óf wel een vermelding en dan in beginsel geen
vergunningplicht dan wel prospectusplicht.
Tegenover de hiervoor beschreven constructie waarbij vrijstelling afhankelijk is van de vervulling van een voorwaarde, staat overtreding van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

3

informatievoorschriften bij effecten die zijn uitgezonderd van het verbod
van artikel 5:3, eerste lid, Wft. In een dergelijk geval is de vermelding geen
voorwaarde voor het gebruik maken van de uitzondering. De Prospectusrichtlijn laat niet toe dat aanvullende voorwaarden worden gesteld aan de
uitzonderingen van artikel 5:3, eerste lid, Wft. Om die reden is overtreding
van het informatievoorschrift op grond van artikel 5:20, vijfde lid, Wft
zelfstandig beboetbaar gesteld.
4. Vrijwillig toezichtregime beleggingsinstellingen
Deze wijzigingen strekken ertoe om beleggingsinstellingen die hun
rechten van deelneming in Nederland uitsluitend aan gekwalificeerde
beleggers aanbieden en beheerders van dergelijke beleggingsinstellingen,
de mogelijkheid te bieden om zich vrijwillig te onderwerpen aan wettelijk
toezicht. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat, nu het moet gaan om
aanbiedingen van rechten van deelneming aan uitsluitend gekwalificeerde
beleggers, het vrijwillig toezichtregime niet openstaat voor instellingen
voor collectieve belegging in effecten.
Beleggingsinstellingen die zich richten op het aanbieden van rechten van
deelneming aan (louter) gekwalificeerde beleggers en beheerders van die
beleggingsinstellingen zijn niet vergunningplichtig en zijn alleen onderworpen aan enkele bepalingen uit het Algemeen Deel van de Wft en aan
bepalingen uit de Wft die betrekking hebben op het gebruik van het woord
«bank» (artikel 3:7 Wft), het aanbieden van effecten (hoofdstuk 5.1.), het
melden van stemmen, kapitaal, zeggenschap en kapitaalbelang in uitgevende instellingen (hoofdstuk 5.3), voorkoming van marktmisbruik en het
optreden op markten in financiële instrumenten (hoofdstuk 5.4) en openbare biedingen (hoofdstuk 5.5). Dit volgt uit artikel 1:12, eerste lid, onderdeel b, en het tweede lid, Wft. Voor deze beleggingsinstellingen en
beheerders van deze beleggingsinstellingen gelden op dit moment geen
verplichtingen met betrekking tot de markttoegang, evenmin als prudentiële regels of regels met betrekking tot het gedrag uit hoofde van deel 4
van de Wft.
Ofschoon dit voorstel dit basisuitgangspunt niet wijzigt, is gebleken dat er
beleggingsinstellingen en beheerders van beleggingsinstellingen zijn die
erbij gebaat zouden zijn om zich vrijwillig te onderwerpen aan toezicht
ingevolge de Wft. De partijen verenigd in het overlegorgaan Holland
Financial Centre hebben naar voren gebracht dat sommige buitenlandse
institutionele beleggers, vooral verzekeraars en pensioenfondsen, op
grond van het op hen toepasselijke nationale recht en/of hun interne
reglementen slechts mogen beleggen in rechten van deelneming in
beleggingsinstellingen die zijn gereguleerd en onder toezicht staan. Dit
voorstel maakt het daarom voor in Nederland opererende beleggingsinstellingen mogelijk zich vrijwillig onder toezicht te plaatsen, opdat zij
investeringen door de hiervoor bedoelde institutionele beleggers kunnen
aantrekken. Ook voor beleggingsinstellingen die zich in Nederland op
andere gekwalificeerde beleggers richten dan institutionele beleggers kan
het mogelijkerwijs interessant zijn zich vrijwillig onder toezicht te
plaatsen.
In grote lijnen worden in dit verband de volgende wijzigingen in de Wft
voorgesteld.
De mogelijkheid om een verklaring van ondertoezichtstelling aan te
vragen is geregeld in een nieuw artikel 2:69a. De introductie van dit artikel
leidt tot enkele technische aanpassingen van het eerste en tweede lid van
het reikwijdteartikel 1:12 Wft. Daarnaast wordt in artikel 1:12 Wft een
nieuw derde lid ingevoegd waaruit blijkt welke additionele bepalingen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

4

relevant zijn wanneer met betrekking tot een beleggingsinstelling wordt
geopteerd voor toepassing van het vrijwillig toezichtregime ingevolge
artikel 2:69a Wft.
Een beheerder hoeft zich niet te beperken tot het beheren van één
beleggingsinstelling, maar kan het beheer voeren over meerdere
beleggingsinstellingen. Een beheerder die beschikt over een vergunning
op grond van artikel 2:65, eerste lid, aanhef en onderdeel a, Wft voor het
beheren van beleggingsinstellingen zal op grond van dit voorstel van
rechtswege tevens beschikken over een verklaring van ondertoezichtstelling op grond van het voorgestelde artikel 2:69a, eerste lid, aanhef en
onderdeel a, Wft voor het beheren van beleggingsinstellingen die rechten
van deelneming in Nederland uitsluitend aanbieden aan gekwalificeerde
beleggers. Hiervoor geldt de voorwaarde dat de beheerder melding doet
bij de AFM van het voornemen om in Nederland rechten van deelneming
in de door hem beheerde beleggingsinstelling aan te bieden aan uitsluitend gekwalificeerde beleggers, onder vermelding van bepaalde gegevens.
Voor (beheerders van) beleggingsinstellingen die rechten van deelneming
uitsluitend aanbieden aan gekwalificeerde beleggers die zich vrijwillig
onderwerpen aan toezicht zullen minder voorwaarden gelden voor markttoegang en zullen bovendien minder doorlopende eisen van toepassing
zijn dan voor beleggingsinstellingen die (ook) rechten van deelneming
aan (meer dan 100) niet-gekwalificeerde beleggers aanbieden. Daarmee
zal het toezichtregime dat geldt voor (beheerders van) beleggingsinstellingen die zich uitsluitend richten op gekwalificeerde beleggers als minder
belastend worden ervaren dan het toezichtregime dat geldt voor
beleggingsinstellingen die zich (ook) richten op (meer dan 100) nietgekwalificeerde beleggers.
(Beheerders van) beleggingsinstellingen met een verklaring van ondertoezichtstelling op grond van het voorgestelde artikel 2:69a, eerste lid, Wft
zullen op grond van het bestaande artikel 1:107, tweede lid, onderdeel a,
onder 4°, Wft worden ingeschreven in het door de AFM beheerde openbaar register.
5. «Zware ontheffing»
Op grond van het huidige artikel 2:55, tweede lid, kan de AFM op
aanvraag een «zware ontheffing» verlenen. De financiële onderneming
wordt op die manier ontheven van de vergunningplicht zelf en alle
vergunningvereisten. Deze bevoegdheid van de AFM blijkt echter bij
marktpartijen ten onrechte de suggestie te wekken dat de AFM hiermee
ook een ontheffing van het zogenaamde doorlopend toezicht geeft. Er is
onder de huidige systematiek echter geen sprake van ontheffing van de
voorschriften van het doorlopend toezicht. Betreffende ondernemingen
moeten, nadat ze onder de huidige systematiek een «zware ontheffing»
hebben verkregen, in beginsel wel aan die voorschriften van het doorlopend toezicht voldoen.
De voorgestelde bepaling bewerkstelligt dat de «zware ontheffing» zich
ook uitstrekt tot het doorlopend toezicht. Dit betekent dat, wanneer de
AFM een «zware ontheffing» verleent, de financiële onderneming ook
voor het doorlopend toezicht is ontheven van alle voorschriften voorkomend in het Deel Gedragstoezicht financiële ondernemingen. De AFM zal
wel moeten beoordelen of de belangen die het Deel Markttoegang financiële ondernemingen en het Deel Gedragstoezicht financiële ondernemingen beogen te beschermen anderszins voldoende worden beschermd.
Dit onderscheid doet recht aan de eigenstandige betekenis van het door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

5

de AFM uit te oefenen toezicht en waarborgt dat de belangen van het
«eigen» toezicht leidend zijn bij de beoordeling van de aanvraag.
6. Uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid
De voorgestelde bepalingen zijn voorgelegd aan de toezichthouders. Met
hun opmerkingen is bij het opstellen van het voorstel rekening gehouden.
7. Toezichtkosten, administratieve lasten en nalevingkosten
In dit wetsvoorstel wordt een aantal technische punten geregeld. Deze
hebben geen tot zeer beperkte invloed op de uitvoeringskosten. Hetzelfde
geldt voor de administratieve lasten.
De onderwerpen «wildwestbordje», «vrijwillig toezichtregime beleggingsinstellingen» en «zware ontheffing» brengen wel verandering van de
lasten (toezichtkosten en lasten voor het bedrijfsleven) voor het bedrijfsleven met zich. De onderscheidenlijke lasten worden hierna weergegeven.

A. Toezichtkosten
«Wildwestbordje» (Uitbreiding vrijstellingsmeldingen en
vormvoorschriften)
Het monitoren van het gebruik van de vrijstellingsmeldingen kan worden
meegenomen in het toezicht door de AFM op reclame-uitingen. Dit betekent dat de extra inspanning hiervoor beperkt zal zijn tot ongeveer één uur
per week extra. Gedurende het eerste jaar zal door onbekendheid met de
nieuwe vrijstellingsmelding naar verwachting een iets grotere
handhavingsinspanning noodzakelijk zijn (verwachte totale inspanning
ongeveer 110 uur). Voor het eerste jaar worden de toezichtkosten daarom
geschat op 110 x € 180 = € 19 800; voor de jaren daarna steeds € 10 000.
Het ontwerp van de vrijstellingsmelding wordt begroot op eenmalig
€ 30 000.
Deze kosten kunnen niet worden omgeslagen over de ondernemingen
waarop dit toezicht van toepassing is, aangezien de betreffende ondernemingen niet vergunningplichtig zijn, maar ook niet op de onder toezicht
staande ondernemingen, aangezien het niet gaat om toezichtkosten die op
hen van toepassing zijn.

Vrijwillig toezichtregime beleggingsinstellingen
In deze paragraaf wordt ingegaan op de gevolgen voor het bedrijfsleven
in verband met de introductie van het vrijwillig toezichtregime voor
beleggingsinstellingen die hun deelnemingsrechten uitsluitend aan
gekwalificeerde beleggers aanbieden. Zoals reeds eerder in dit Algemeen
Deel is uiteengezet, wordt het vrijwillig toezichtregime in het leven
geroepen om de hiervoor bedoelde beleggingsinstellingen in staat te
stellen om investeringen aan te trekken van (buitenlandse) institutionele
beleggers die op grond van de op hen toepasselijke regelgeving hun
gelden alleen mogen beleggen in onder toezicht staande beleggingsinstellingen.
Het spreekt voor zich dat deze beleggingsinstellingen zullen analyseren in
hoeverre de met het vrijwillig toezichtregime gemoeide lasten voor hen
opwegen tegen de door hen verwachte extra inkomsten die zij als gevolg
van ondertoezichtstelling zullen kunnen genereren. Zij zullen hun beslissing om te opteren voor het vrijwillig toezichtregime grotendeels laten
afhangen van de uitkomst van deze analyse. Hiervoor is reeds aangegeven dat voor (beheerders) van beleggingsinstellingen die rechten van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

6

deelneming uitsluitend aanbieden aan gekwalificeerde beleggers en die
zich vrijwillig onderwerpen aan toezicht minder voorwaarden voor markttoegang gelden en dat bovendien minder doorlopende eisen van toepassing zijn dan voor beleggingsinstellingen die (ook) rechten van deelneming aan (meer dan 100) niet-gekwalificeerde beleggers aanbieden. Dit
betekent dat het vrijwillig toezichtregime als minder belastend zal worden
ervaren dan het (onvrijwillig) toezichtregime dat geldt voor beleggingsinstellingen die zich (ook) richten op (meer dan 100) niet-gekwalificeerde
beleggers.

Betrokken ondernemingen
De mogelijkheid van vrijwillige ondertoezichtstelling bestaat voor
beleggingsinstellingen die hun deelnemingsrechten in Nederland uitsluitend aanbieden aan gekwalificeerde beleggers en voor beheerders van
dergelijke beleggingsinstellingen. Het is niet bekend hoeveel beleggingsinstellingen ervan gebruik zullen willen maken. Er wordt ingeschat dat
circa 50 beleggingsinstellingen in aanmerking komen voor het vrijwillig
toezichtregime en dat er 15 daadwerkelijk voor zullen opteren.

Directe toezichtkosten
Aanvraag verklaring van ondertoezichtstelling
Het voorgestelde artikel 2:69a Wft regelt de mogelijkheid voor het
aanvragen van een verklaring van ondertoezichtstelling van de AFM. Het
bedrag dat de AFM eenmalig in rekening zal brengen aan de aanvrager ter
vergoeding van kosten van de behandeling van de aanvraag zal naar
verwachting ongeveer gelijk zijn aan het bedrag dat in rekening wordt
gebracht voor de aanvraag van een reguliere vergunning ex artikel 2:65,
eerste lid, Wft. Op basis van de Regeling van de Minister van Financiën tot
vaststelling voor 2008 van de bedragen voor eenmalige toezichthandelingen, bedoeld in de artikelen 2 en 3 van het Besluit bekostiging
financieel toezicht is dat een bedrag van € 9 618.
Bij de berekening van de directe toezichtkosten is rekening gehouden met
de mogelijke effecten van de bepaling van artikel 2:69b Wft. Uit deze
bepaling vloeit voort dat een ingevolge artikel 2:65 Wft vergunninghoudende beheerder na melding aan de AFM van rechtswege kan
beschikken over een verklaring van ondertoezichtstelling ten aanzien van
door hem beheerde beleggingsinstellingen waarvan de deelnemingsrechten uitsluitend worden aangeboden aan gekwalificeerde beleggers.
Bij het maken van de kostenraming is ervan uitgegaan dat eenderde van
de beleggingsinstellingen (1/3 x 15 = 5) gebruik zullen kunnen maken van
artikel 2:69b Wft.
Op basis van het vorenstaande komen de (incidentele) kosten voor de
aanvraag van ondertoezichtstelling neer op een totaalbedrag van € 96 180
(10 x € 9 618).
Bijdragen kosten doorlopend toezicht
De kosten die verband houden met het doorlopend toezicht bestaan uit
een vast bedrag (in 2008 € 770) en een variabel deel dat is gebaseerd op
de omvang van het balanstotaal (BLT) (voor 2008 werd bij een BLT tot
€ 3,5 miljard een bedrag van € 1,57 per € 500 000 BLT of gedeelte
daarvan in rekening gebracht; bij een BLT tussen € 3,5 miljard en € 6
miljard werd daarenboven voor elke € 500 000 of gedeelte daarvan boven
de € 3,5 miljard € 0,95 in rekening gebracht; voor zover het BLT het
bedrag van € 6 miljard overschreed, werd ter zake geen additionele

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

7

vergoeding in rekening gebracht). Aangezien niet bekend is welke
beleggingsinstellingen gebruik zullen maken van het vrijwillig toezichtregime, is het niet mogelijk om op basis van vaststaande gegevens een
berekening te maken van de totale verwachte bijdragen voor de kosten
van het doorlopend toezicht. Voor het maken van een zo realistisch mogelijke inschatting is ervan uitgegaan dat de balanstotalen van beleggingsinstellingen die uitsluitend in de professionele markt opereren aanzienlijk
zijn. Indien als uitgangspunt wordt genomen dat de betreffende
beleggingsinstellingen alle een balanstotaal hebben van minimaal € 6
miljard, dan zouden de (structurele) bijdragen in de kosten voor het doorlopend toezicht in totaal ongeveer € 165 000 (10 x € 16 500) belopen
(hierbij is ook weer rekening gehouden met de mogelijke effecten van
artikel 2:69b Wft zoals hiervoor bedoeld).

«Zware ontheffing»
Door de «zware ontheffing» ook te laten doorwerken in het doorlopend
toezicht zal er wat betreft de «toets aan de poort» een extra inspanningsverplichting van de AFM zijn vereist. De onderneming die een «zware
ontheffing» aanvraagt zal een verzwaarde toets ondergaan. De extra
inspanning wordt geraamd op 10 uur per te verlenen «zware ontheffing».
De AFM raamt het aantal aan te vragen zware ontheffingen op 8 per jaar,
waarbij zij aangeeft dat dit door voorgestelde bepaling toe zal nemen. Bij
de berekening zal hier uitgegaan worden van 10 zware ontheffingen per
jaar. Dit zal betekenen dat de totale toezichtkosten worden geschat op: 10
x € 180 x 10 zware ontheffingen = € 18 000 per jaar.

B. Administratieve lasten en nalevingkosten
«Wildwestbordje» (Uitbreiding vrijstellingsmeldingen en
vormvoorschriften)
Met het deel van het onderhavige wetsvoorstel dat betrekking heeft op de
vrijstellingsmeldingen worden geen verplichtingen opgelegd aan het
bedrijfsleven om overheidsinstanties te informeren, maar wel om consumenten en cliënten te informeren. Aangezien de betrokken financiële
ondernemingen vrijgesteld zijn van de vergunningplicht voor de activiteit
waarop dit voorstel betrekking heeft, is een exacte berekening van de
inhoudelijke nalevingkosten die uit dit wetsvoorstel voortvloeien, niet
mogelijk. De AFM raamt het aantal aanbieders van alle vrijgestelde
aanbiedingen (beleggingsobjecten, effecten en deelnemingsrechten in
beleggingsinstellingen) op 100 tot 300. Voor deze berekening wordt uitgegaan van 200 aanbieders. Schattingen van de AFM lopen uiteen van 200
tot 1000 aanbiedingen per jaar waarbij gebruik wordt gemaakt van de
vrijstellingsmelding; voor deze berekening wordt uitgegaan van een
gemiddeld aantal vrijgestelde aanbiedingen van 2 per aanbieder per jaar.
Geschat wordt dat een onderneming voor het op de hoogte geraken van
de vormvoorschriften eenmalig 15 minuten een jurist zal inschakelen. Bij
elke aanbieding zal de onderneming één van de modellen van de AFM
kunnen gebruiken. De handeling van het bij de aanbieding gebruiken van
het juiste model kost naar verwachting per aanbieding en per medium
gemiddeld vijf minuten. Bij een gemiddeld gebruik van twee typen media
per aanbieding (het aanbod zelf, reclame-uitingen op papier, andere
informatiedocumenten, reclame-uitingen op televisie en/of radio), neemt
dit 10 minuten per aanbieding in beslag. Uitgaande van een uurtarief van
een interne jurist van € 50 leiden bovengenoemde gegevens tot een berekening van de eenmalige inhoudelijke nalevingkosten van 0,25 uur x € 50
x 200 aanbieders = € 2 500. De berekening van de jaarlijkse inhoudelijke
nalevingkosten komt uit op 0,167 uur x € 50 x 2 aanbiedingen per jaar x
200 aanbieders = € 3 334.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

8

Vrijwillig toezichtregime beleggingsinstellingen
De nalevingkosten met betrekking tot de introductie van het vrijwillig
toezichtregime voor beleggingsinstellingen betreffen zowel de administratieve lasten als de overige nalevingkosten.
In dit kader wordt nogmaals opgemerkt dat het voorstel daarvoor in
aanmerking komende beleggingsinstellingen de mogelijkheid biedt om
zich op vrijwillige basis onder toezicht te plaatsen zodat zij investeringen
kunnen aantrekken die zonder toezicht buiten hun bereik zouden liggen.
Het ligt dan ook in de rede dat deze beleggingsinstellingen alleen voor het
vrijwillige toezicht zullen opteren, indien zij verwachten dat de daardoor te
genereren extra verdiensten de met het toezicht gemoeide lasten zullen
overtreffen.
De kosten in deze paragraaf zijn gebaseerd op het standaard kostenmodel.
Daarbij is uitgegaan van de kosten die een gemiddeld efficiënt bedrijf
moet maken om aan een bepaalde verplichting te voldoen. Per maatregel
is gekeken naar het tijdsbeslag dat nodig is om aan de verplichting te
voldoen, het tarief van de werknemer die deze verplichting moet
verzorgen en de frequentie waarmee geleverd moet worden. Daarbij is
zoveel als mogelijk gebruik gemaakt van de door het ministerie van Financiën uitgevoerde nulmeting administratieve lasten 2007. In gevallen
waarin dit niet mogelijk was is gebruik gemaakt van eerder gemaakte
nulmetingen met betrekking tot de administratieve lasten voor
beleggingsinstellingen.
De administratieve lasten in het kader van de aanvraag van ondertoezichtstelling worden geraamd op een totaalbedrag van €90 000. Hierbij is op
de eerste plaats rekening gehouden met het feit dat voor de aanvraag
voor een verklaring van ondertoezichtstelling minder gegevens behoeven
te worden verstrekt dan wanneer een vergunning op basis van artikel 2:65
Wft wordt aangevraagd. Ook is rekening gehouden met de mogelijke
effecten van de bepaling van artikel 2:69b Wft. Uit deze bepaling vloeit
voort dat een ingevolge artikel 2:65 Wft vergunninghoudende beheerder
na melding aan de AFM van rechtswege kan beschikken over een verklaring van ondertoezichtstelling ten aanzien van door hem beheerde
beleggingsinstellingen waarvan de deelnemingsrechten uitsluitend
worden aangeboden aan gekwalificeerde beleggers. Bij het maken van de
kostenraming is ervan uitgegaan dat eenderde van de beleggingsinstellingen (1/3 x 15 = 5) gebruik zal kunnen maken van artikel 2:69b Wft. Bij de
raming is ervan uitgegaan dat met de aanvraag 200 uren gemoeid zullen
zijn en dat het uurtarief voor betrokken medewerkers € 45 bedraagt (200 x
€ 45 x 10 = € 90 000). Het gaat hierbij om incidentele kosten.
De (structurele) administratieve lasten die verband houden met de relevante bepalingen als vermeld in artikel 1:12, derde lid, Wft belopen
volgens schatting in totaal ongeveer € 50 000 (10 x € 5 000). Hierbij is
eveneens rekening gehouden met de mogelijke werking van artikel 2:69b
Wft alsmede met het incidentele karakter van enkele van de relevante
informatieverplichtingen (artikelen 3:53, vijfde lid,, 3:88 en 4:11, vierde lid,
Wft).
De overige nalevingkosten worden geraamd op een totaalbedrag van
€ 150 000. Ook hierbij is rekening gehouden met artikel 2:69b Wft en met
het feit dat mag worden verwacht dat de verhouding tussen de
beleggingsinstelling en de deelnemers ter zake van beleggingsinstellingen
die op de professionele markt opereren reeds op een zodanige wijze is
vormgegeven en ingericht dat de betrokken beleggingsinstellingen reeds

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

9

eigener beweging zullen handelen in overeenstemming aan het overgrote
deel van de relevante wetsbepalingen.

«Zware ontheffing»
Door de zware ontheffing ook te laten doorwerken in het doorlopend
toezicht, is het in datzelfde doorlopend toezicht voor de onderneming die
een zware ontheffing heeft gekregen niet meer nodig om lichte ontheffingen aan te vragen. Het aantal lichte ontheffingen in het doorlopend
toezicht wordt geschat op 25. Hiervan zijn niet voor elk type onderneming
alle lichte ontheffingen van toepassing. Bij de berekening wordt uitgegaan
van 15 lichte ontheffingen die niet meer hoeven te worden aangevraagd.
De kosten die verbonden zijn aan het aanvragen van een lichte ontheffing,
zoals bijvoorbeeld art. 4:9, vierde lid, Wft, worden geraamd op € 150.
Uitgaande van 10 zware ontheffingen per jaar zal dit leiden tot een
vermindering van de informatieverplichting aan de overheid van: 15 x
€ 150 x 10 = € 22 500 per jaar. Daarnaast zal de onderneming die een
gehele zware ontheffing heeft gekregen ook vrijgesteld zijn van de
verplichtingen uit het doorlopend toezicht die voortvloeien uit artikelen
waarvoor geen lichte ontheffing is te verkrijgen, zoals bijvoorbeeld art.
4:10 Wft. Uitgaande van een uurtarief van een interne jurist van € 50 en
een inspanningsverplichting van 5 uur per zware ontheffing leiden bovengenoemde gegevens tot een berekening van de eenmalige inhoudelijke
nalevingkosten van 5 uur x € 50 x 10 zware ontheffingen = € 2 500 per
jaar.
Het Adviescollege toetsing administratieve lasten (Actal) heeft besloten
het dossier niet te selecteren voor advies. Dit gegeven de hoogte van de
administratieve lasten en de selectiecriteria van Actal.
8. Consultatie
Het wetsvoorstel is ter consultatie op de internetsite van het ministerie
van Financiën geplaatst. Met het ontvangen commentaar is bij de formulering van het voorstel rekening gehouden.
ARTIKELSGEWIJS
ARTIKEL I. Wijziging van de Wet op het financieel toezicht

(Onderdeel A)
Voorgesteld wordt om artikel 1:12 Wft op zodanige wijze te wijzigen dat
daarin tot uitdrukking komt dat beleggingsinstellingen wier rechten van
deelneming in Nederland uitsluitend worden aangeboden aan gekwalificeerde beleggers, kunnen opteren voor een vrijwillig toezichtregime.
Daartoe wordt in het eerste en het tweede lid een verwijzing opgenomen
naar artikel 2:69a Wft dat de vrijwillige ondertoezichtstelling als zodanig
regelt. In een nieuw derde lid wordt tot uitdrukking gebracht welke additionele bepalingen uit hoofde van de Wft met betrekking tot een dergelijke
beleggingsinstelling zullen gelden.
De wijzigingen in artikel 1:12 brengen aldus geen verandering teweeg in
de regeling die thans geldt voor beleggingsinstellingen die hun rechten
van deelneming aanbieden aan minder dan honderd personen die geen
gekwalificeerde belegger zijn of die hun rechten van deelneming uitsluitend aan gekwalificeerde beleggers aanbieden, zodat zij niet zijn onderworpen aan het verbod van artikel 2:65 Wft en de daaraan gekoppelde
vergunningplicht. Dergelijke beleggingsinstellingen zijn wel onderworpen
aan de bepalingen van het Algemeen Deel, artikel 3:7 en de hoofdstukken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

10

5.1, 5.3, 5.4 en 5.5 van de Wft. Een beleggingsinstelling die op vrijwillige
basis onder toezicht wordt gesteld op basis van artikel 2:69a Wft dient
ingevolge artikel 1:12, derde lid (nieuw) te voldoen aan additionele bepalingen uit deel 3 en 4 van de Wft. Deze additionele bepalingen corresponderen deels met de voorwaarden die worden gesteld aan het verlenen van
een verklaring van ondertoezichtstelling in artikel 2:69a Wft. In artikel
2:69a wordt namelijk tot uitdrukking gebracht aan welke normen (beheerders van) beleggingsinstellingen worden getoetst bij markttoetreding (de
artikelen 4:9, eerste lid, 4:10, 4:11, eerste lid, 4:13, 4:14, eerste lid, 3:53,
eerste en derde lid en 3:63, eerste en tweede lid, Wft). Aan de andere
bepalingen genoemd in het derde lid van artikel 1:12 zal door (beheerders
van) beleggingsinstellingen moeten worden voldaan nadat hen markttoegang is verleend.
Op (beheerders van) beleggingsinstellingen die zich uitsluitend richten op
gekwalificeerde beleggers en ervoor kiezen zich vrijwillig aan toezicht te
onderwerpen, rusten minder verplichtingen dan op beleggingsinstellingen
die rechten van deelneming aanbieden aan (meer dan 100) nietgekwalificeerde beleggers. Het vrijwillige toezichtregime voor (beheerders
van) beleggingsinstellingen die zich uitsluitend richten op gekwalificeerde
beleggers is daarmee lichter dan het verplichte toezichtregime voor
beleggingsinstellingen die rechten van deelneming aanbieden aan (meer
dan 100) niet-gekwalificeerde beleggers.
De volgende verplichtingen zijn wél relevant voor (beheerders van)
beleggingsinstellingen die zich uitsluitend richten op gekwalificeerde
beleggers en ervoor kiezen zich vrijwillig aan toezicht te onderwerpen:
(i) eisen met betrekking tot de deskundigheid en betrouwbaarheid van
personen die het dagelijks beleid bepalen, de zeggenschapsstructuur
binnen de (beheerder van de) beleggingsinstelling, het waarborgen
van een integere en beheerste bedrijfsuitoefening, het melden van
incidenten aan de AFM en de uitbesteding van werkzaamheden aan
derden (artikelen 4:9, eerste lid, 4:10, 4:11, eerste en vierde lid, 4:13,
4:14, eerste lid, en 4:16, eerste lid, Wft);
(ii) eisen met betrekking tot het aanhouden van een minimum eigen
vermogen, liquiditeit en meldingsplichten voor accountants die
omstandigheden die in strijd met de wet zijn of die het voortbestaan
van de onderneming bedreigen constateren (artikelen 3:53, eerste,
derde en vijfde lid, 3:63, eerste, tweede en derde lid, 3:88, eerste,
derde, vijfde en zesde lid, Wft);
(iii)bij algemene maatregel van bestuur geformuleerde regels ten aanzien
van de jegens de deelnemer in acht te nemen zorgvuldigheid (artikelen
4:25a Wft jo. artikel 83 Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft (Bgfo);
(iv)eisen met betrekking tot de inzet en de inrichting van (de verhouding
met) een bewaarder (artikelen 4:42, aanhef en onderdeel a, 4:43, eerste
lid, en 4:44, eerste lid, Wft);
(v) regels die de volgorde van verhaal door crediteuren op het vermogen
van een beleggingsfonds bepalen (artikel 4:45 Wft);
(vi)bijzondere eisen die zien op de registratie bij, de informatieverstrekking aan en de bevoegdheden van de AFM (artikelen 4:26, eerste en
zesde lid, 4:50, eerste lid, 4:51, eerste lid, 4:55 en 4:55a Wft); en
(vii)eisen die zien op de informatieverstrekking aan de deelnemers (artikelen 4:52b en 4:55a Wft).
De volgende bepalingen uit de Wft zijn daarentegen niet van toepassing
op (beheerders van) beleggingsinstellingen die zich uitsluitend richten op
gekwalificeerde beleggers en ervoor kiezen zich vrijwillig onder toezicht te
plaatsen:
(i) nadere eisen en ontheffingsmogelijkheden met betrekking tot het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

11

beleid voor een integere en beheerste bedrijfsvoering (artikelen 4:11,
derde en vijfde lid, en 4:14, tweede en vierde lid, Wft);
(ii) eisen met betrekking tot de kwaliteit van informatie (artikelen 4:19 en
4:22 Wft);
(iii)eisen met betrekking tot het minimum aantal personen dat het dagelijks beleid van een (beheerder van) een beleggingsinstelling bepaalt,
tot de plaats van waaruit deze mensen hun werkzaamheden verrichten
en met betrekking tot de statutaire rol van de beheerder van een beleggingsmaatschappij (artikelen 4:39, 4:40 en 4:41 Wft);
(iv)eisen met betrekking tot een nadere inrichting van en de samenwerking met de bewaarder (artikelen 4:42, aanhef en onderdeel b, 4:43,
tweede lid, en 4:44, tweede en derde lid, Wft);
(v) eisen met betrekking tot informatieverstrekking aan deelnemers en het
publiek (artikelen 4:46, 4:46a, 4:47, 4:48 en 4:49 Wft);
(vi)eisen met betrekking tot het verstrekken aan de AFM en het openbaarmaken van een jaarrekening, jaarverslag en overige gegevens en van
halfjaarcijfers welke dienen te worden opgesteld overeenkomstig Titel
9 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek (artikelen 4:51 tweede tot en
met vijfde lid, en 4:52 Wft; deze eisen gelden ook voor bewaarders);
(vii)een verplichting die ertoe strekt ten minste eenmaal per jaar een waardering van bepaalde activa te laten uitvoeren door een onafhankelijke
deskundige (artikel 4:52a Wft);
(viii)een bevoegdheid voor de AFM om af te kunnen dwingen dat de benaming van een (beheerder van) een beleggingsinstelling wordt gewijzigd indien van de gevoerde of te voeren naam gevaar voor verwarring of misleiding te duchten is (artikel 4:53 Wft); en
(ix)bevoegdheden van de AFM om een beleggingsmaatschappij of -fonds
te ontbinden en het vermogen van de maatschappij of het fonds te
laten vereffenen indien de vergunning van de beleggingsmaatschappij
of de beheerder van het fonds is ingetrokken (artikel 4:54 Wft).
In het algemeen kan worden gezegd dat bij de inrichting van het regime
uitdrukkelijk rekening is gehouden met de kenmerken van deelnemers,
namelijk gekwalificeerde beleggers, op wie de beleggingsinstellingen die
zich aan dit regime kunnen onderwerpen, zich richten. Gelet op de professionele aard van deze beleggers wordt het niet nodig geacht (uitgebreide)
regels te stellen ten aanzien van de informatieverstrekking richting deze
beleggers of ten aanzien van de inrichting van de bedrijfsvoering van de
(beheerder van) de beleggingsinstelling. In lijn met de thans in de Wft
neergelegde uitgangspunten ter zake worden gekwalificeerde beleggers in
het kader van dit voorstel in staat geacht de door de (beheerder van de)
beleggingsinstelling in verband hiermee genomen of voorgestelde maatregelen op waarde te kunnen schatten en desgewenst met de (beheerder
van de) beleggingsinstelling nadere afspraken te maken.
Via artikel 4:25 Wft jo. artikel 83 Bgfo is geborgd dat de (beheerder van de)
beleggingsinstelling telkens dient te handelen in het belang van de deelnemers in de beleggingsinstelling, deelnemers onder vergelijkbare
omstandigheden op gelijke wijze moet behandelen en zich bijvoorbeeld
zal moeten onthouden van zogenaamde churning (het uitvoeren van
transacties met een zodanige frequentie of van een zodanige omvang dat
dit gezien de omstandigheden kennelijk slechts strekt tot bevoordeling
van de (beheerder van) de beleggingsinstelling of aan haar gelieerde
partijen).
De artikelen 4:42, aanhef en onderdeel a, 4:43, eerste lid, en 4:44, eerste
lid, Wft hebben tot gevolg dat de activa van een beleggingsfonds bewaard
worden door een bewaarder en dat met deze bewaarder een overeenkomst van bewaring en beheer wordt aangegaan. Het wordt niet nodig
geacht om voor te schrijven dat de bewaarder slechts met medewerking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

12

van de beheerder over de vermogensbestanddelen van het beleggingsfonds kan beschikken (4:42, tweede lid, Wft). Evenmin wordt het nodig
geacht om in wet- of regelgeving invulling te geven aan de overeenkomst
van bewaring en beheer (4:43, tweede lid, Wft). Indien gekwalificeerde
beleggers het nodig mochten vinden dat de activa van een beleggingsfonds worden ondergebracht bij een bewaarder die uitsluitend die activa
bewaart, kunnen zij dit – in tegenstelling tot niet-gekwalificeerde beleggers – als voorwaarde stellen aan hun investering in het betreffende
fonds. Gekwalificeerde beleggers behoeven daarom niet de bescherming
van artikel 4:44, tweede lid, Wft. Dit artikellid schrijft voor dat activa van
een beleggingsfonds altijd bij een bewaarder die uitsluitend die activa
bewaart moeten worden ondergebracht, indien ten aanzien van die activa
een beleggingsbeleid wordt gevolgd dat een reëel (besmetting)risico
meebrengt voor andere vermogens die ter collectieve belegging bijeen
zijn gebracht. Aangezien (beheerders) van beleggingsinstellingen zelf de
keuze maken om zich al dan niet onder toezicht te plaatsen wordt het
bovendien niet nodig geacht de ontheffingsmogelijkheid van artikel 4:44,
derde lid, Wft van toepassing te doen zijn.
Vanwege artikel 4:45 Wft genieten gekwalificeerde beleggers die deelnemen aan een beleggingsfonds de bescherming van een rangregeling.
Deze rangregeling heeft primair tot doel te voorkomen dat crediteuren van
de rechtspersoon waarin het vermogen is ondergebracht, zich op dat
vermogen kunnen verhalen, indien het vermogen van die rechtspersoon
ontoereikend is om de vorderingen die voortvloeien uit de schulden die
verband houden met het beheer en het bewaren van het fonds en de
vorderingen die voortvloeien uit de rechten van deelneming, volledig te
voldoen. Secundair is het effect van de rangregeling dat crediteuren die
aanspraken hebben op het vermogen van beleggingsfonds A geen
verhaal voor hun vorderingen kunnen zoeken op beleggingsfonds B dat
tevens tot het vermogen van de rechtspersoon waarin het vermogen is
ondergebracht behoort.
Opdat de AFM en de deelnemers (kunnen) beschikken over (financiële)
gegevens om de soliditeit van het gevoerde (beleggings- en financiële)
beleid van de (beheerder en de bewaarder van de) beleggingsinstelling te
kunnen verifiëren, wordt voorgesteld de verplichtingen tot het verstrekken
aan de AFM en het bekend maken aan de deelnemers van de jaarrekening, het jaarverslag en overige voorgeschreven financiële gegevens, van
toepassing te doen zijn (artikelen 4:51, eerste lid, en 4:52b Wft). Het strekt
echter te ver om (beheerders en bewaarders van) beleggingsinstellingen
daarenboven te verplichten tot het openbaar maken van deze gegevens,
het eveneens verstrekken en openbaar maken van halfjaarcijfers en tot het
opstellen van de jaarrekening, het jaarverslag en de overige voorgeschreven financiële gegevens overeenkomstig Titel 9 van Boek 2 van het
Burgerlijk Wetboek (artikelen 4:51, tweede en derde lid, 4:52, tweede lid,
Wft) of tot navolging van regels gesteld ter uitwerking van deze verplichtingen bij algemene maatregel van bestuur (artikelen 4:51, vierde lid, 4:52,
derde lid, Wft). Jaarrekeningen, jaarverslagen en overige voorgeschreven
financiële gegevens worden door (beheerders en bewaarders) van
beleggingsinstellingen die zich uitsluitend richten op gekwalificeerde
beleggers in de regel in samenspraak met deze beleggers opgesteld
conform eigen standaarden die zijn toegesneden op de aard van de
beleggingsinstelling en als onderdeel van de fondsdocumentatie toegezonden aan de beleggers. Gelet op het bovenstaande kunnen de
ontheffingsmogelijkheden in de artikelen 4:51, vijfde lid, en 4:52, vierde
lid, Wft niet worden toegepast op de (beheerders en bewaarders) van
beleggingsinstellingen die zich uitsluitend richten op gekwalificeerde
beleggers en ervoor kiezen zich vrijwillig onder toezicht te plaatsen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

13

Tot slot wordt het zinvol geacht de toezichthouder en de deelnemers tijdig
te informeren over een eventuele opschorting van de inkoop of terugbetaling van rechten van deelneming (artikel 4:55 Wft) en een voornemen van
(de beheerder van) een beleggingsinstelling tot het laten intrekken van de
verklaring van ondertoezichtstelling (artikel 4:55a Wft).
Aangezien nog geen vormvoorschriften gelden voor het in het vierde en
vijfde lid bepaalde, dat in reclame-uitingen en in informatiedocumenten
vermelding wordt gegeven van de uitzondering van de reikwijdte van de
wet, wordt voorgesteld om een delegatiebepaling toe te voegen aan
artikel 1:12 Wft zodat de AFM vorm en inhoud van de vrijstellingsmeldingen kan bepalen. Het ligt in de rede dat de AFM hieraan invulling
geeft door het vaststellen van een model.

(Onderdeel B)
Artikel 4:9, tweede lid, bepaalt dat financiëledienstverleners ervoor zorg
moeten dragen dat hun werknemers en andere natuurlijke personen die
zich onder hun verantwoordelijkheid rechtstreeks bezighouden met het
verlenen van financiële diensten, vakbekwaam zijn. Ingevolge het derde
lid van artikel 4:9 zijn bij of krachtens algemene maatregel van bestuur
regels gesteld met betrekking tot de vakbekwaamheid van die personen,
terwijl het vierde lid aan de AFM de mogelijkheid verleent ontheffing te
verlenen van het tweede lid en het op grond van het derde lid bepaalde.
Bij het opstellen van artikel 1:22 is beoogd ook beide laatstgenoemde
leden van artikel 4:9 van toepassing te laten zijn op het bemiddelen in
verzekeringen en het herverzekeringsbemiddelen vanuit Nederland ten
behoeve van cliënten die hun gewone verblijfplaats hebben in een andere
lidstaat. In de praktijk blijkt hier echter onduidelijkheid over te bestaan. De
voorgestelde wijziging beoogt aan deze onduidelijkheid een einde te
maken.

(Onderdeel C)
Op grond van artikel 1:47, eerste lid, Wft is een toezichthouder verplicht
om bij het nemen van de in het tweede lid van dat artikel genoemde maatregelen de zienswijze van de andere toezichthouder te vragen alvorens
een besluit te nemen. Deze verplichting geldt ook indien die andere
toezichthouder op de desbetreffende onderneming geen toezicht houdt.
Uiteraard zal de andere toezichthouder melden dat hij van het uitbrengen
van zijn zienswijze afziet, maar de verplichting blijft bestaan dit zo spoedig
mogelijk schriftelijk te doen. Aangezien de plicht tot het horen van de
andere toezichthouder in de geschetste situatie derhalve overbodig is,
wordt voorgesteld deze verplichting te beperken.

(Onderdeel D)
Op 1 augustus 2009 is de Wet Wijziging boetestelsel financiële wetgeving
in werking getreden. Als gevolg hiervan vallen de in lagere regelgeving
opgenomen artikelen die vóór dat tijdstip conform het Besluit boetes Wft
in tariefnummer 4 waren opgenomen en die na dat tijdstip zijn opgenomen in (boete)categorie 2 van het Besluit bestuurlijke boetes financiële
sector – ten onrechte – niet langer onder de reikwijdte van artikel 1:97,
eerste lid, onderdeel b, Wft. Omdat het niet wenselijk is dat het aantal
artikelen dat onder de reikwijdte van artikel 1:97, eerste lid, valt wordt
gereduceerd, is voorzien in de mogelijkheid om bij algemene maatregel
van bestuur – in (boete)categorie 2 opgenomen – artikelen aan te wijzen
waarvoor de publicatieplicht, bedoeld artikel 1:97, eerste lid, Wft, blijft
gelden.
De voorgestelde wijziging van onderdeel b is van redactionele en van
wetstechnische aard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

14

(Onderdeel E)
In artikel 5:27, zesde lid, Wft is onder andere bepaald dat de Minister van
Financiën in de Staatscourant mededeling doet van een besluit tot intrekking van een door hem verleende vergunning voor het exploiteren of
beheren van een gereglementeerde markt. De grondslag voor het
intrekken van een dergelijke vergunning ontbreekt echter.
Voor de toezichthouders is het intrekken van een door de desbetreffende
toezichthouder verleende vergunning geregeld in artikel 1:104 Wft. De
voorgestelde toevoeging van een vierde lid aan het artikel voorziet in de
grondslag voor het door de Minister van Financiën intrekken van een door
hem verleende vergunning.

(Onderdeel F)
Opdat het bij of krachtens afdeling 1.6.1 met betrekking tot een vergunning bepaalde van overeenkomstige toepassing is op verklaringen van
ondertoezichtstelling als bedoeld in artikel 2:69a, Wft dient in artikel 1:105,
eerste lid, onderdeel a, Wft ook te worden verwezen naar artikel 2:69a.
Met de Wet implementatie richtlijn markten voor financiële instrumenten
is het aanvankelijk in de Wft opgenomen artikel 5:32 vernummerd tot
artikel 5:32d. Bij die gelegenheid had de verwijzing naar artikel 5:32 in
artikel 1:105, eerste lid, onderdeel b, Wft uiteraard moeten worden aangepast. Dit is toen echter verzuimd, welk verzuim hierbij wordt hersteld.

(Onderdelen G en H)
Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel T.

(Onderdeel I)
Op grond van het huidige artikel 2:55, tweede lid, Wft kan de AFM op
aanvraag een «zware ontheffing» verlenen. De voorgestelde bepaling laat
de «zware ontheffing» ook uitstrekken tot het doorlopend toezicht. Dit
betekent dat de financiële onderneming ook voor het doorlopend toezicht
is ontheven van alle voorschriften voorkomend in het Deel Gedragstoezicht financiële ondernemingen van de Wft. Een nadere toelichting op
deze wijziging is reeds in paragraaf 5 van het algemeen deel van de
memorie van toelichting uiteengezet.

(Onderdeel J)
Wanneer een beroep wordt gedaan op een vrijstelling van het verbod op
het zonder vergunning aanbieden van beleggingsobjecten of van rechten
van deelneming in een beleggingsinstelling, moet dit op grond van de
Vrijstellingsregeling Wft bij het aanbod, in reclame-uitingen en in
informatiedocumenten worden vermeld. Momenteel gelden daarvoor nog
geen vormvoorschriften. Voorgesteld wordt om aan artikel 2:59 Wft een
lid toe te voegen op grond waarvan de AFM de wijze van vermelden vaststelt. Hieronder wordt zowel de inhoud als de vorm van de vermelding
verstaan. Het ligt in de rede dat de AFM hier invulling aan geeft door het
vaststellen van een model.

(Onderdeel K)
Voorgesteld wordt de bevoegdheid tot het verlenen van een «zware»
ontheffing niet langer van toepassing te laten zijn op het aanbieden van
rechten van deelneming in instellingen voor collectieve belegging in
effecten, omdat dit een in de Richtlijn 85/611/EEG van 20 december 1985
(PB L 375 van 31.12 1985, blz. 3), gewijzigd bij onder meer Richtlijn 2001/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

15

107/EG («Richtlijn Beheermaatschappijen») van 21 januari 2002 (PB L 41
van 13.2 2002, blz. 20) en Richtlijn 2001/108/EG («Productrichtlijn») van
21 januari 2002 (PB L 41 van 13.2 2002, blz. 35) (ICBE-richtlijn) gereguleerde activiteit is en die richtlijn geen ruimte biedt voor een «zware»
ontheffing.
Voorts wordt verwezen naar de toelichting bij onderdeel I.

(Onderdeel L)
De mogelijkheid voor (beheerders van) beleggingsinstellingen die in
Nederland rechten van deelneming aanbieden aan uitsluitend gekwalificeerde beleggers om een verklaring van ondertoezichtstelling aan te
vragen, volgt uit het nieuw ingevoegde artikel 2:69a Wft.
Door de bepaling van het tweede lid van artikel 2:69a is geregeld dat
beleggingsinstellingen die op basis van artikel 4, eerste lid, onderdelen d
tot en met f, van de Vrijstellingsregeling Wft zijn vrijgesteld van de
verplichting om een vergunning te verwerven voor het aanbieden van
rechten van deelneming in Nederland, niet de mogelijkheid hebben om
zich vrijwillig onder toezicht te plaatsen. De redenen waarom deze
beleggingsinstellingen buiten het toezicht zijn gebracht gelden onverkort,
ongeacht of deze beleggingsinstellingen zich wel of niet uitsluitend op
gekwalificeerde beleggers richten. (Beheerders van) beleggingsinstellingen die rechten van deelneming aanbieden die slechts verworven
kunnen worden tegen een tegenwaarde van tenminste € 50 000 of die een
nominale waarde per recht hebben van tenminste € 50 000 (artikel 4,
eerste lid, onderdelen a en b, van de Vrijstellingsregeling Wft) kunnen
zich, nu zij niet worden genoemd in het tweede lid van artikel 2:69a Wft,
wel onder vrijwillig toezicht plaatsen (mits zij zich uitsluitend richten op
gekwalificeerde beleggers). Bij het mogelijk maken van het onder toezicht
plaatsen van (beheerders van) beleggingsinstellingen die zich uitsluitend
op gekwalificeerde beleggers richten past het tevens mogelijk maken van
het onder toezicht brengen van het aanbieden van rechten van deelneming met een tegenwaarde of nominale waarde die in de professionele
markt gebruikelijk is. Een begrenzing tot een tegenwaarde of nominale
waarde van € 50 000 past daar niet bij.
Uit het derde en vijfde lid volgen de voorwaarden waaronder door de
AFM een verklaring van ondertoezichtstelling als bedoeld in het eerste lid
kan worden verleend.
Uit het vierde lid volgt dat wanneer een aanvraag tot het verlenen van een
verklaring van ondertoezichtstelling wordt ingediend door een beheerder
van een beleggingsinstelling die reeds in Nederland aan uitsluitend
gekwalificeerde beleggers rechten van deelneming aanbiedt met toepassing van artikel 1:12, eerste lid, aanhef, onderdeel b, Wft deze beheerder
aan de AFM gegevens moet verstrekken over en in verband met die
aanbieding indien het wenselijk is om de betreffende beleggingsinstelling
onder de verklaring van ondertoezichtstelling te brengen. Dit opdat die
gegevens door de AFM kunnen worden opgenomen in het register
bedoeld in artikel 1:107 Wft. Deze bepaling heeft slechts betrekking op
bestaande aanbiedingen van deze beheerders. Bij nieuwe aanbiedingen
van beheerders van beleggingsinstellingen die uitsluitend aan gekwalificeerde beleggers rechten van deelneming aanbieden is artikel 4:50, eerste
lid, Wft relevant. Uit het eerste lid van artikel 4:50 volgt dat wanneer een
beheerder van een beleggingsinstelling met gebruikmaking van een
verklaring van ondertoezichtstelling als bedoeld in artikel 2:69a Wft het
voornemen heeft voor het eerst rechten van deelneming in een
beleggingsinstelling uitsluitend aan gekwalificeerde beleggers aan te
bieden deze twee weken voor het realiseren van dit voornemen bepaalde
gegevens aan de AFM moet verstrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

16

Uit artikel 2:69b, eerste lid, Wft volgt dat (beheerders van) beleggingsinstellingen die reeds beschikken over een vergunning op grond van artikel
2:65, eerste lid, onderdeel a of onderdeel b, Wft van rechtswege
beschikken over een verklaring van ondertoezichtstelling als bedoeld in
artikel 2:69a, eerste lid, onderdeel a of onderdeel b, Wft indien zij voldoen
aan de voorwaarde dat zij de AFM in kennis hebben gesteld van hun voornemen om rechten van deelneming in een beleggingsinstelling in Nederland aan uitsluitend gekwalificeerde beleggers met gebruikmaking van
een verklaring van ondertoezichtstelling als bedoeld in artikel 2:69a, eerste
lid, onderdeel a of b aan te bieden.

(Onderdeel M)
Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel J.

(Onderdeel N)
Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel I.

(Onderdeel O)
Wanneer een beroep wordt gedaan op een vrijstelling van het verbod op
het zonder vergunning adviseren of bemiddelen, moet dit in sommige
gevallen reeds op grond van de Vrijstellingsregeling Wft in reclameuitingen en andere onverplichte precontractuele informatie worden
vermeld. Momenteel gelden daarvoor nog geen vormvoorschriften. Voorgesteld wordt om aan artikel 2:79 een lid toe te voegen op grond waarvan
de AFM de wijze van vermelden vaststelt. Hieronder wordt zowel de
inhoud als de vorm van de vermelding verstaan. Het ligt in de rede dat de
AFM hier invulling aan geeft door het vaststellen van een model.

(Onderdeel P)
Voorgesteld wordt de bevoegdheid tot het verlenen van een «zware»
ontheffing niet langer van toepassing te laten zijn op verzekeringsbemiddeling, omdat dit in de Richtlijn 2002/92/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 9 december 2002 betreffende
verzekeringsbemiddeling gereguleerde activiteit is en die richtlijn geen
ruimte biedt voor een «zware» ontheffing.
Voorts wordt verwezen naar de toelichting bij onderdeel I.

(Onderdeel Q)
Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel O.

(Onderdeel R)
Ondernemingen die opvorderbare gelden ter beschikking krijgen van
professionele marktpartijen of binnen besloten kring zijn niet vergunningplichtig en zijn niet verplicht onderworpen aan het toezicht van de Nederlandsche Bank (DNB). Toch kunnen zij op grond van artikel 3:4 Wft een
vergunning aanvragen en zich vrijwillig onderwerpen aan het toezicht van
DNB. In het huidige tweede lid is bepaald dat op degene die een vergunning heeft aangevraagd de wet van overeenkomstige toepassing is. Een
strikte lezing van het tweede lid zou onbedoeld tot de interpretatie kunnen
leiden dat de wet alleen dan van toepassing is wanneer de vergunning is
verkregen – dus slechts tijdens lopend toezicht – maar niet in het kader
van de markttoetreding. Het is niet beoogd dat te bepalen. Ook degene die
onverplicht een vergunning aanvraagt dient te voldoen aan de in artikel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

17

2:12 Wft genoemde voorschriften om in aanmerking te komen voor een
vergunning. Teneinde dit buiten twijfel te stellen, is het tweede lid aangepast.

(Onderdeel S)
De wijziging van artikel 3:17 Wft hangt samen met de wijziging van artikel
3:261 Wft. De wijzigingsrichtlijn depositogarantiestelsels verkort de
termijn waarbinnen DNB een vergoeding moet betalen op grond van het
depositogarantiestelsel1. Die verkorting wordt geïmplementeerd met de
wijziging van artikel 3:261. DNB kan niet aan de verplichting voldoen om
binnen een korte termijn uit te betalen, indien de administratie van de
betrokken financiële onderneming niet op orde is, Daarom moeten aan de
administratie van banken eisen worden gesteld. Dat zal gebeuren bij algemene maategel van bestuur. De wijziging van artikel 3:17 biedt daarvoor
de grondslag. De wijziging is zodanig geformuleerd dat het voorgestelde
tweede lid, onderdeel d, ook geldt voor beleggingsondernemingen. De
termijn waarbinnen moet worden uitbetaald op grond van het beleggerscompensatiestelsel wordt niet verkort. Toch is het goed om ook aan
beleggingsondernemingen voor te schrijven dat hun administratie niet
zodanig is dat deze geen belemmering vormt of kan vormen voor een
tijdige uitbetaling.

(Onderdeel T)

1

Richtlijn nr. 2009/14/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie
van 11 maart 2009 tot wijziging van Richtlijn
94/19/EG inzake de depositogarantiestelsels
wat dekking en uitbetalingstermijn betreft
(PbEU L 68).

De wijzigingen onderscheidenlijk de invoeging van de artikelen 2:8, 2:21
en 3:20a Wft hangen met elkaar samen. In deze artikelen wordt beoogd
een lacune in de wet op te heffen. Het betreft de situatie waarin een
persoon zonder vergunning zijn bedrijf uitoefent terwijl een vergunning
naar het recht van die staat wel verplicht is. De Wft bevat nu nog niet in
alle gevallen een verbod aan een dergelijke illegale financiële onderneming om in Nederland haar bedrijf uit te oefenen.
De Nederlandse toezichthouder kan besluiten dat de illegale financiële
onderneming geen nieuwe overeenkomsten in Nederland mag afsluiten:
zie artikel 1:58 Wft. Zowel ingeval van dienstverrichting vanuit een andere
lidstaat naar Nederland, als ingeval van een in Nederland gelegen bijkantoor, wordt het verbod opgelegd aan de financiële onderneming als
geheel. In het eerste geval komt de vraag of het verbod wordt opgelegd
aan het in Nederland gelegen bijkantoor niet aan de orde, aangezien er
geen in Nederland gelegen bijkantoor is. In het tweede geval – een bijkantoor – wordt het verbod eveneens opgelegd aan de illegale financiële
onderneming als geheel en niet slechts aan het in Nederland gelegen
bijkantoor, omdat het bijkantoor geen zelfstandige rechtspersoonlijkheid
heeft. Een last onder dwangsom bij niet naleving van het verbod wordt
zowel ingeval van dienstverrichting als ingeval van een in Nederland
gelegen bijkantoor opgelegd aan de financiële onderneming als geheel.
Voor de fysieke handhaving zal het wel verschil maken of sprake is van
dienstverrichting naar Nederland dan wel een in Nederland gelegen
bijkantoor. De uiteindelijke feitelijke handhaving van het verbod zou, in
het uiterste geval, fysiek optreden kunnen vergen. Binnen de landsgrenzen is dat mogelijk. Buiten de landsgrenzen zou dat medewerking
vergen van de overheid in de desbetreffende lidstaat, hetgeen als een
hypothetische kwestie moet worden beschouwd. De reden dat het verbod
toch ook op dienstverrichting naar Nederland betrekking heeft, is buiten
twijfel te stellen dat de Nederlandse wet generlei bepaling inhoudt die de
Nederlandse toezichthouder zou belemmeren of verbieden op te treden
tegen overtreding van een verbod dat de Nederlandse financiële sector
direct raakt, ook wanneer die overtreding in een andere lidstaat plaatsvindt. Het is aan de toezichthoudende instantie van de andere lidstaat om
over de reikwijdte van het verbod binnen haar landsgrenzen te beslissen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

18

In artikel 3:20a Wft wordt voorgeschreven dat de desbetreffende financiële
ondernemingen in de staat van hun zetel bevoegd tot de uitoefening van
hun bedrijf moeten zijn.
De wijzigingen worden doorgevoerd zowel in het Deel Markttoegang
financiële ondernemingen als in het Deel Prudentieel toezicht. Voorschriften waaraan een financiële onderneming moet voldoen, worden
steeds gesteld zowel in het kader van de markttoetreding als in het kader
van het lopend toezicht. Dit geldt ook voor de eis dat een financiële onderneming in de staat van haar zetel bevoegd is om haar bedrijf uit te
oefenen. DNB moet dan kunnen optreden. Artikel 3:20a Wft, in combinatie
met artikel 1:75 Wft verschaft daarvoor een grondslag. Voor de goede
orde zij opgemerkt dat artikel 1:75 op zichzelf die grondslag thans niet
biedt. De verplichting om tijdens lopend toezicht bevoegd te zijn in de
staat van de zetel is immers thans nog niet in de wet opgenomen, zodat
niet kan worden gezegd dat een onderneming die na de toetreding tot de
Nederlandse markt haar bevoegdheid in de staat van haar zetel haar
bevoegdheid verliest, «niet voldoet aan hetgeen bij of krachtens deze wet
is bepaald».
In afwijking van Aanwijzing voor de regelgeving (Ar) 53 is gekozen voor
de formulering dat de desbetreffende onderneming bevoegd «dient te
zijn». De formulering dat de onderneming in de andere lidstaat «bevoegd
is» tot de uitoefening van zijn bedrijf is weliswaar conform Ar 53 en de
overige bepalingen in het Deel Prudentieel toezicht, maar zou bij onjuiste
lezing kunnen leiden tot de interpretatie dat de Wft beoogt de onderneming in haar eigen staat bevoegd te maken, hetgeen uiteraard niet de
bedoeling is.
De artikelen 2:8 en 2:21 Wft worden aangevuld met het voorschrift dat de
desbetreffende financiële ondernemingen ook in het kader van de markttoegang moeten aantonen dat zij in de staat van hun zetel bevoegd tot de
uitoefening van hun bedrijf zijn.
In de artikelen 2:15, 2:18, 2:26c, 2:26e, 2:38, 2:41, 2:50, 2:54 en 3:54c Wft is
reeds voorgeschreven dat de desbetreffende ondernemingen in de staat
van hun zetel bevoegd moeten zijn tot de uitoefening van hun bedrijf.
Voor de goede orde zij nog opgemerkt dat een dergelijke bepaling niet
behoeft te worden opgenomen in het Deel Gedragstoezicht. Dit hangt
samen met de volgende omstandigheid. In het Deel Markttoegang financiële ondernemingen zijn de markttoetredingsbepalingen steeds geformuleerd als een verbod: «Het is verboden in Nederland zonder een daartoe
door de AFM verleende vergunning ...» (zie bijvoorbeeld artikel 2:55 Wft).
Wanneer een financiële onderneming in strijd met dat verbod handelt, kan
de AFM ingrijpen. De bepalingen die de markttoetreding door middel van
dienstverrichting naar Nederland regelen van financiële ondernemingen
met zetel in een andere lidstaat die onder toezicht staan van DNB zijn niet
als verbod geformuleerd (zie bijvoorbeeld artikel 2:14 Wft). DNB kan daardoor niet optreden tegen de financiële onderneming die na de notificatie
niet langer in de lidstaat van de zetel bevoegd is tot de uitoefening van
haar bedrijf.
Met betrekking tot entiteiten voor risico-acceptatie, herverzekeraars,
levensverzekeraars en schadeverzekeraars met zetel in een andere lidstaat
komt daar nog het volgende bij. Het verdient de voorkeur om naast het
opleggen van de notificatieverplichting voor een entiteit voor risicoacceptatie, herverzekeraar, levensverzekeraar of schadeverzekeraar met
zetel in een andere lidstaat een verplichting op te leggen om bevoegd te
zijn tot de uitoefening van het bedrijf in de lidstaat van de zetel. Naast
schending van de notificatieplicht is schending van de vergunningplicht
van wezenlijk belang. Het geven van een aanwijzing op grond van de
lichtere overtreding om een zwaardere overtreding te redresseren zou
onzuiver en oneigenlijk zijn. Voor kredietinstellingen met zetel in een
andere lidstaat ligt dit anders omdat voor hen geen notificatieverplichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

19

geldt; een aanwijzing op grond van het niet-nakomen van een notificatieverplicht is dus niet mogelijk.

(Onderdeel U)
De voorgestelde wijziging betreft het herstel van een omissie.

(Onderdeel V)
Met de voorgestelde wijzigingen van artikel 3:154 Wft wordt bereikt dat de
rechtbank Amsterdam als enige bevoegd is een machtiging voor een
portefeuilleoverdracht te verlenen.
Voorts wordt verwezen naar de toelichting bij onderdeel X.

(Onderdeel W)
Met de wijziging van artikel 3:156, negende lid, Wft wordt de formulering
in overeenstemming gebracht met die van artikel 3:160 Wft. Een inhoudelijke wijziging is niet beoogd.

(Onderdeel X)
Het toepassen van een noodregeling op een kredietinstelling of verzekeraar komt relatief weinig voor. In de enkele gevallen waarin de toepassing
van de noodregeling is aangewezen, is doorgaans bij het verzoek daartoe
en de behandeling daarvan grote spoed geboden. Hetzelfde geldt met
betrekking tot het verzoek of voordracht om een kredietinstelling of verzekeraar in staat van faillissement te verklaren en bij de eigen aangifte door
de instelling zelf. Nog meer dan bij het faillissement van een «gewone»
debiteur geldt dat snelheid noodzakelijk is. Het verzoek om toepassing van
de noodregeling, dat door DNB wordt gedaan, moet op elk tijdstip kunnen
worden ingediend bij en behandeld door de bevoegde rechtbank, onder
omstandigheden ook in het weekeinde en op zon- en feestdagen. Het
spoedeisend belang is ook in artikel 3:162, tweede lid, Wft tot uitdrukking
gebracht, waarin is bepaald dat de rechtbank het verzoek «met de meeste
spoed» behandelt.
Bekeken is hoe het verzoek nog sneller kan verlopen. Overwogen is dat
DNB uniforme procedureafspraken maakt met elk van de negentien rechtbanken. De conclusie is evenwel dat het zowel procedureel als materieel
efficiënter en effectiever is dat één rechtbank bij uitsluiting bevoegd wordt
gemaakt om verzoeken om toepassing van de noodregeling en verzoeken
om faillietverklaring te behandelen. Nu DNB is gevestigd in Amsterdam,
ligt het voor de hand dat de exclusieve bevoegdheid aan de rechtbank
Amsterdam wordt toegekend. DNB speelt immers een belangrijke rol bij
de noodregeling en het faillissement van kredietinstellingen en verzekeraars. DNB is ingevolge de artikelen 3:160 en 3:161 Wft de enige die de
noodregeling kan aanvragen. De rol van DNB bij faillissementen van
kredietinstellingen en verzekeraars blijkt voorts uit de artikelen 212i, 212j,
212k, 212m, 212n, 212ll, 212mm, 213b, 213c, 213d, 213f, 213g, 213k,
213dd, 213hh, 213ii en 213jj Faillissementswet (Fw).
Het gerechtshof Amsterdam is als enige bevoegd om in hoger beroep te
oordelen. Het is niet nodig dat uitdrukkelijk te bepalen. Wanneer de rechtbank Amsterdam bij uitsluiting bevoegd is, volgt uit artikel 60, eerste lid,
Wet op de rechterlijke organisatie dat het gerechtshof Amsterdam als
enige instantie oordeelt in hoger beroep.
Het wetsvoorstel is opgesteld in overleg met DNB en de Raad voor de
rechtspraak. In dat kader wordt erop gewezen dat de Raad voor de rechtspraak op grond van de artikel 8 van het Besluit nevenvestigings- en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

20

nevenzittingsplaatsen de rechtbank Amsterdam tijdelijk heeft aangewezen
als nevenzittingsplaats voor de behandeling van verzoeken om de noodregeling uit te spreken (en voor de behandeling van verzoeken en voordrachten om kredietinstellingen en verzekeraars in staat van faillissement
te verklaren): Stcrt. 29 oktober 2008, nr. 348.

(Onderdeel Y)
Met de voorgestelde wijzigingen van de artikelen 3:160 en 3:161 Wft wordt
bereikt dat de rechtbank Amsterdam als enige bevoegd is de noodregeling uit te spreken ten aanzien van een kredietinstelling of verzekeraar met
zetel in Nederland.
Voorts wordt verwezen naar de toelichting bij onderdeel X.

(Onderdeel Z)
Artikel 3:162, vierde lid, Wft regelt de benoeming van een rechtercommissaris. De rechtbank benoemt een van haar leden of een van de
leden van een andere rechtbank tot rechter-commissaris. De mogelijkheid
dat de rechtbank een van de leden van een andere rechtbank benoemt, is
destijds in de wet opgenomen om rekening te houden met de mogelijke
situatie dat de bevoegde rechtbank, om wat voor reden dan ook, van
oordeel is dat een lid van een andere rechtbank beter toegerust is om de
rol van rechter-commissaris te vervullen dan de leden van de eigen rechtbank. Voor een dergelijke bepaling is bij een exclusieve bevoegdheid van
de rechtbank Amsterdam geen plaats meer. In dit verband zij erop
gewezen dat artikel 14 Fw, dat de benoeming van een rechter-commissaris
in faillissement regelt, de mogelijkheid van een benoeming van een lid
van een andere rechtbank niet kent. Voorts wordt verwezen naar de
toelichting bij onderdeel X.

(Onderdeel AA)
Artikel 3:202 Wft heeft betrekking op in Nederland gelegen bijkantoren
van kredietinstellingen zonder vergunning met zetel in een andere
lidstaat. In dat geval kan de noodregeling in Nederland worden uitgesproken. De rechtbank Amsterdam is daartoe bevoegd. In de huidige tekst
zijn de woorden «de kredietinstelling dan wel» opgenomen. Dit is niet
juist. Bijkomende omstandigheid van de voorgestelde wijziging is dat
deze onjuistheid weggenomen. Voorts wordt verwezen naar de toelichting
bij onderdeel X.

(Onderdeel BB) Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel X.
(Onderdeel CC)
Artikel 3:206 Wft heeft betrekking op in Nederland gelegen bijkantoren
van kredietinstellingen met zetel in een staat die geen lidstaat is. De rechtbank Amsterdam wordt bevoegd de noodregeling uit te spreken. Voorts
wordt verwezen naar de toelichting bij onderdeel X.

(Onderdeel DD)
Artikel 3:207 Wft heeft betrekking op in Nederland gelegen bijkantoren
van levensverzekeraars en schadeverzekeraars met zetel in een staat die
geen lidstaat is. De rechtbank Amsterdam wordt bevoegd de noodregeling uit te spreken. In de huidige tekst is bepaald dat die rechtbank
bevoegd is binnen het rechtsgebied waarvan de levensverzekeraar of
schadeverzekeraar zijn zetel heeft. Dit is niet juist. Bijkomende omstandig-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

21

heid van de voorgestelde wijziging is dat deze onjuistheid wordt weggenomen. Voorts wordt verwezen naar de toelichting bij onderdeel X.

(Onderdeel EE)
Artikel 3:222 heeft betrekking op in Nederland gelegen bijkantoren van
herverzekeraars en natura-uitvaartverzekeraars met zetel buiten Nederland. De rechtbank Amsterdam wordt bevoegd de noodregeling uit te
spreken. Voorts wordt verwezen naar de toelichting bij onderdeel X.

(Onderdeel FF)
In artikel 3:261, tweede lid, Wft is bepaald, dat de betaling van de vergoedingen ingevolge de vangnetregeling, wordt bepaald binnen een termijn
van drie maanden, en dat die termijn hoogstens driemaal kan worden
verlengd met drie maanden.
Artikel 1, onderdeel 6, in samenhang met artikel 2, van richtlijn nr. 2009/
14/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van
11 maart 2009 tot wijziging van Richtlijn 94/19/EG inzake de depositogarantiestelsels wat dekking en uitbetalingstermijn betreft (PbEU L 68),
komt op het volgende neer. De termijn wordt verkort tot twintig werkdagen, en deze termijn kan ten hoogste eenmaal worden verlengd met
tien dagen. Artikel 10, tweede lid, van de richtlijn bepaalt dat de termijn
ten hoogste twee maal kan worden verlengd met telkens maximaal drie
maanden. Deze bepaling vervalt; het vervallen dient uiterlijk op 30 juni te
zijn geïmplementeerd. Anders gezegd: de verkorting van de verlenging en
de verkorting van het maximale aantal malen van die verlenging dienen te
zijn geïmplementeerd uiterlijk op 30 juni 2009. De verkorting van de
termijn zelf dient te zijn geïmplementeerd uiterlijk op 31 december 2010.
Eveneens uiterlijk op die datum dient te zijn geïmplementeerd dat de
termijn een keer kan worden verlengd met ten hoogste tien dagen. Een en
ander leidt tot het volgende:
– tot 30 juni 2009: een termijn van maximaal drie maanden die ten
hoogste drie keer kan worden verlengd met telkens maximaal drie
maanden;
– tussen 30 juni 2009 en 31 december 2010: een termijn van maximaal
drie maanden die niet kan worden verlengd;
– vanaf 31 december 2010: een termijn van ten hoogste twintig werkdagen die een keer kan worden verlengd met maximaal tien werkdagen.
Gelet op de uitzonderlijk korte implementatietermijn (de richtlijn is in
werking getreden op 14 maart 2009), is voor het volgende gekozen. De
wet en het Besluit bijzondere prudentiële maatregelen, beleggerscompensatie en depositogarantie Wft (Besluit bpmbd) worden als volgt
aangepast. Zowel de termijn zelf als de verlenging en het maximale aantal
verlengingen, worden in het Besluit bpmbd geregeld. Daarvoor wordt een
grondslag in de wet opgenomen. De bepaling waarbij de grondslag in de
wet wordt opgenomen, krijgt terugwerkende kracht tot 30 juni 2009. Van
de mogelijkheid om in het Besluit bpmbd te bepalen dat de maximale
termijn twintig werkdagen is met de mogelijkheid van een verlenging van
tien dagen zal zodanig gebruik worden gemaakt, dat deze wijziging ingaat
op 31 december 2010.
DNB heeft kenbaar gemaakt zich dienovereenkomstig te gedragen, mits
de administratie van de betrokken ondernemingen toereikend is om een
tijdige uitbetaling te kunnen bewerkstelligen. Zie in dit verband ook de
wijziging van artikel 3:17 Wft (Onderdeel R). In het Besluit bpmbd treden
de bepaling die de termijn zelf regelt en de bepaling die de verlenging en
het maximale aantal verlengingen regelen op verschillende tijdstippen in
werking.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

22

(Onderdeel GG)
In de richtlijn 2009/14/EG die de depositogarantierichtlijn (Richtlijn
94/19/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie
van 30 mei 1994 inzake depositogarantiestelsels; PB L 135) wijzigt is
bepaald dat, indien een vordering niet voor voldoening in aanmerking
komt, de bank de in die volzin bedoelde personen hiervan in kennis stelt.
Voor zover nodig, is in het nieuwe vierde lid van artikel 3:263 Wft daarvoor
een grondslag opgenomen.

(Onderdeel HH)
De voorgestelde aanpassing van het vijfde lid van art. 3:290 Wft brengt de
redactie in lijn met die van artikel 3:291, eerste lid, Wft.

(Onderdeel II)
De aanpassing van het tweede lid van art. 3:292 Wft brengt de redactie
ervan in lijn met die van artikel 3:291, eerste lid, Wft.
Artikel 3:292, achtste lid, Wft beoogt onnodige administratieve lasten voor
een financieel conglomeraat te voorkomen. In de praktijk is evenwel
gebleken dat deze bepaling soms haar doel voorbijschiet en juist extra
administratieve lasten oplevert. Dit is het geval indien bijvoorbeeld een
financieel conglomeraat in feite bestaat uit twee financiële conglomeraten
die intern niet als één geheel worden gezien en elk hun eigen systeem
voor risk management voeren. Zij zullen dan ook onafhankelijk van elkaar
opereren. Het moeten rapporteren als één financieel conglomeraat, zo dat
al mogelijk is, brengt dan hoge extra kosten met zich. Daarom wordt het
negende lid voorgesteld zodat op verzoek van een financieel conglomeraat het prudentiële toezicht op financiële conglomeraten ook op
subconglomeraten kan worden uitgeoefend en er dus door beide
subconglomeraten op dat niveau moet worden gerapporteerd.
Hiermee wordt artikel 5, eerste lid, laatste alinea, van de richtlijn financiële
conglomeraten (richtlijn nr. 2002/87/EG van het Europees Parlement en de
Raad van de Europese Unie van 16 december 2002 betreffende het
aanvullende toezicht op kredietinstellingen, verzekeringsondernemingen
en beleggingsondernemingen in een financieel conglomeraat en tot wijziging van de Richtlijnen 73/239/EEG, 79/267/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG,
93/6/EEG en 93/22/EEG van de Raad en van de Richtlijnen 98/78/EG en
2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad (PbEG L 35)) alsnog
geïmplementeerd.

(Onderdeel JJ)
Ingevolge het huidige onderdeel d is het in het eerste lid van artikel 4:3
Wft opgenomen verbod niet van toepassing op internationale publiekrechtelijke instellingen waarin of waaraan een of meer lidstaten deelnemen. Deze bepaling is overbodig. In artikel 1:2, de algemene reikwijdtebepaling van de Wft, is immers reeds bepaald dat – afgezien van enkele
hier niet relevante hoofdstukken en een afdeling – de gehele Wft niet van
toepassing is op dergelijke internationale instellingen.

(Onderdeel KK)
Wanneer een beroep wordt gedaan op een vrijstelling van het gedragstoezicht op het aanbieden van beleggingsobjecten of rechten van deelneming in een beleggingsinstelling, of een vrijstelling van het gedragstoezicht op het adviseren of bemiddelen in beleggingsobjecten, moet dit
reeds op grond van de Vrijstellingsregeling Wft bij het aanbod, in reclameuitingen en in informatiedocumenten worden vermeld. Momenteel gelden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

23

daarvoor nog geen vormvoorschriften. Voorgesteld wordt om aan artikel
4:7 Wft een lid toe te voegen op grond waarvan de AFM de wijze van
vermelden vaststelt. Hieronder wordt zowel de inhoud als de vorm van de
vermelding verstaan. Het ligt in de rede dat de AFM hier invulling aan
geeft door het vaststellen van een of meerdere modellen.

(Onderdeel LL)
Financiëledienstverleners die voor de uitoefening van het bedrijf van
kredietinstelling of verzekeraar dan wel financiële instelling in het bezit
zijn van een door DNB verleende vergunning of verklaring van ondertoezichtstelling, zijn uitgezonderd van de regels met betrekking tot deskundigheid van de personen die het dagelijks beleid bepalen, betrouwbaarheid en integriteit, zoals opgenomen in afdeling 4.2.1. Zij dienen immers
op grond van afdeling 3.3.2 aan dergelijke regels te voldoen en staan
daarvoor reeds onder toezicht van DNB.
Teneinde te bewerkstelligen dat ook de werknemers en andere natuurlijke
personen die zich onder verantwoordelijkheid van de financiëledienstverlener rechtstreeks bezighouden met het verlenen van financiële diensten vakbekwaam zijn, is artikel 4:9, tweede lid, wel op deze financiëledienstverleners van toepassing verklaard. Ingevolge het derde lid van
artikel 4:9 zijn bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels
gesteld met betrekking tot de vakbekwaamheid van die personen, terwijl
het vierde lid aan de AFM de mogelijkheid verleent ontheffing te verlenen
van het tweede lid en het op grond van het derde lid bepaalde. Bij het
opstellen van artikel 4:8, derde lid, is beoogd ook beide laatstgenoemde
leden van artikel 4:9 op financiëledienstverleners van toepassing te laten
zijn. In de praktijk blijkt hier echter onduidelijkheid over te bestaan. De
voorgestelde wijziging beoogt aan deze onduidelijkheid een einde te
maken.

(Onderdeel MM)
Op grond van artikel 4:9, tweede lid, Wft moet een financiëledienstverlener, naast het vereiste dat zijn feitelijk leidinggevenden vakbekwaam
zijn, zorg dragen voor de vakbekwaamheid van zijn werknemers en van
andere natuurlijke personen die zich onder zijn verantwoordelijkheid
rechtstreeks bezighouden met het verlenen van financiële diensten aan
consumenten of cliënten. In dat kader wordt naast de reeds vastgelegde
bevoegdheid van de Minister van Financiën tot het erkennen van exameninstituten, in het derde lid van dit artikel tevens de grondslag gecreëerd
voor erkenning van instituten voor permanente educatie en het stellen
van voorwaarden daaromtrent.

(Onderdeel NN)
Door de invoeging van «de betaaldienstverlener» in artikel 4:16, tweede
lid, van de Wft, wordt een wettelijke grondslag opgenomen voor de
aanwijzing bij algemene maatregel van bestuur van werkzaamheden die
door een betaaldienstverlener niet mogen worden uitbesteed.
Deze wijziging houdt verband met een technische omissie bij de implementatie van Richtlijn 2007/64/EG van het Europees Parlement en de Raad
van de Europese Unie betreffende betalingsdiensten in de interne markt
(PbEU L 319). Per abuis was deze wijziging niet opgenomen in het implementatiewetsvoorstel (Kamerstukken I, 2008/09, 31 892, nr. A).

(Onderdeel OO)
Door de wijziging van artikel 4:17, eerste lid, aanhef, van de Wft, wordt
geborgd dat een betaaldienstverlener zorg draagt voor een adequate

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

24

behandeling van klachten ter zake van alle betaaldiensten. Zonder toevoeging van «betaaldiensten» zou slechts een deel van de betaaldiensten
onder de reikwijdte van artikel 4:17 vallen, namelijk uitsluitend die betaaldiensten die tevens zijn aan te merken als een financiële dienst.
De toevoeging van betaaldiensten aan artikel 4:17, eerste lid, onderdeel b,
heeft een vergelijkbare achtergrond. Zonder deze toevoeging is een
betaaldienstverlener niet verplicht om zich aan te sluiten bij een
geschilleninstantie, althans niet voor zover het betaaldiensten betreft die
niet ook zijn te kwalificeren als een financiële dienst. Deze wijziging houdt
verband met een technische omissie bij de implementatie van Richtlijn
2007/64/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie
betreffende betalingsdiensten in de interne markt (PbEU L 319). Per abuis
was deze wijziging niet opgenomen in het implementatiewetsvoorstel
(Kamerstukken I, 2008/09, 31 892, nr. A).

(Onderdeel PP)
De toevoeging van artikel 2:69a, vierde en zesde lid, Wft aan de opsomming in artikel 4:26, eerste lid, Wft heeft tot gevolg dat wijzigingen met
betrekking tot de onderwerpen waarover beheerders van beleggingsinstellingen als bedoeld in artikel 4:69a, vierde en zesde lid, Wft gegevens
moeten verstrekken aan de AFM door deze beheerders worden gemeld
aan de toezichthouder.

(Onderdeel QQ)
In artikel 4:46 Wft is bepaald dat een beheerder over een website moet
beschikken. Op verschillende plaatsen in de wet en het Bgfo is nader
aangegeven welke informatie een beheerder op zijn website beschikbaar
moet hebben voor de deelnemers in een door hem beheerde beleggingsinstelling. De voorwaarden die gelden tussen de beleggingsinstelling en
de deelnemers kunnen in verschillende documenten zijn opgenomen
zoals de statuten, het fondsreglement, het prospectus en eventuele algemene voorwaarden van de beleggingsinstelling. Niet voor al deze documenten is bepaald dat zij op de website beschikbaar gehouden moeten
worden. Het is echter wel de bedoeling dat alle voorwaarden die gelden
tussen de beleggingsinstelling en de deelnemers op de website beschikbaar zijn, zoals ook een wijziging van die voorwaarden op de website
gepubliceerd moet worden. Dit ongeacht de vorm en het document
waarin de voorwaarden zijn opgenomen. Met het nieuwe eerste lid is deze
verplichting alsnog expliciet opgenomen in artikel 4:47.
Uit het huidige artikel 4:47 Wft volgt dat een beheerder bij een voorgenomen wijziging van de voorwaarden die gelden tussen een door hem
beheerde beleggingsinstelling en de deelnemers in deze beleggingsinstelling zowel dat voornemen als de uiteindelijke wijziging van de voorwaarden bekend moet maken door middel van een advertentie in een
landelijk verspreid dagblad of aan het adres van iedere deelnemer. De
wijziging en het voorstel daartoe dienen daarnaast gepubliceerd te
worden op de website van de beheerder. Aangezien de wijziging van de
voorwaarden in de regel precies overeenkomt met het wijzigingsvoorstel
moet een beheerder doorgaans twee advertenties plaatsen die inhoudelijk
gelijk zijn. Dit kan leiden tot onnodige administratieve lasten voor de
financiële sector. De toevoeging aan het derde lid (nieuw) heeft tot gevolg
dat een beheerder, indien een voorstel tot wijziging van voorwaarden tot
een, ten opzichte van het wijzigingsvoorstel, niet-geamendeerde
voorwaardenwijziging leidt, zal kunnen volstaan met één advertentie en
een publicatie op zijn website (ter bekendmaking van het voornemen). De
toevoeging aan het tweede lid (nieuw) heeft tot gevolg dat bij algemene
maatregel van bestuur regels worden gesteld ten aanzien van de inhoud
van dergelijke advertenties en publicaties. In deze nadere regels zal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

25

bijvoorbeeld verplicht gesteld kunnen worden om in de advertentie te
vermelden dat een ten opzichte van het wijzigingsvoorstel nietgeamendeerde voorwaardenwijziging niet separaat zal worden bekendgemaakt, maar als onderdeel van de gewijzigde voorwaarden op de website
beschikbaar zal zijn alsmede de datum waarop deze gewijzigde voorwaarden op de website beschikbaar zullen zijn. Op die manier kan worden
gewaarborgd dat beleggers alert zijn op het verschijnen van een publicatie op de website van de beheerder waarmee zij zich adequaat kunnen
informeren over hun rechten en verplichtingen jegens de beleggingsinstelling.
Uit het voorgaande volgt dat indien een wijziging van de voorwaarden
afwijkt van een eerder gepubliceerd voorstel een tweede advertentie wel
vereist is. Deze advertentieverplichting geldt naast de eis tot publicatie
van de gewijzigde voorwaarden op de website van de beheerder.
Het zesde lid (nieuw) biedt de AFM de mogelijkheid om beheerders
ontheffing te verlenen van het bepaalde in artikel 4:47, vierde en vijfde lid
(nieuw). In die artikelleden is geregeld dat bepaalde voorwaardenwijzigingen eerst kunnen worden ingevoerd na ommekomst van een
termijn van drie maanden na het moment van de bekendmaking van het
wijzigingsvoorstel. In de praktijk kunnen zich situaties voordoen waarin
het in het belang van beleggers is om voorwaarden sneller te wijzigen.
Tijdens de kredietcrisis is bijvoorbeeld gebleken dat het in verband met de
continuïteit van een beleggingsinstelling in het belang van beleggers kan
zijn dat op korte termijn het beleggingsbeleid van een beleggingsinstelling wordt gewijzigd. In zulke specifieke en uitzonderlijke gevallen, waarin
bijvoorbeeld de continuïteit van de beleggingsinstelling in het geding is,
kan de AFM op grond van de voorgestelde ontheffingsgrondslag voortaan
op verzoek ontheffing verlenen van de toepassing van de driemaandstermijn. Ten slotte wordt vermeld dat de grondslagen voor ontheffing van lid
5 (oud) zijn verwerkt in lid 6 (nieuw) en dat de daarin opgenomen
ontheffingsmogelijkheden ten aanzien van lid 2 en lid 4 (nieuw) in ongewijzigde vorm blijven bestaan.

(Onderdeel RR)
Artikel 4:52 Wft wordt niet genoemd in de opsomming van artikel 1:12,
derde lid, Wft en is daardoor niet van toepassing op beleggingsinstellingen die uitsluitend rechten van deelneming aanbieden aan gekwalificeerde beleggers en aan deze beleggingsinstellingen verbonden beheerders en bewaarders. In plaats van artikel 4:52 Wft geldt voor (beheerders
van) beleggingsinstellingen die beschikken over een verklaring van ondertoezichtstelling een nieuw artikel 4:52b Wft, dat regelt dat dergelijke
beleggingsinstellingen alsmede aan deze beleggingsinstellingen
verbonden beheerders en bewaarders binnen vier maanden na afloop van
het boekjaar de jaarrekening, het jaarverslag en de overige gegevens,
bedoeld in artikel 4:51, eerste lid, Wft bekend maken aan de deelnemers.
In de toelichting op artikel 1:12 Wft kwam al aan de orde dat het in de
markt gebruikelijk is dat deze gegevens toegezonden worden aan de deelnemers. Beleggingsinstellingen, daaraan verbonden beheerders en
bewaarders en deelnemers kunnen overeenkomen dat de voorgeschreven
gegevens op een andere wijze aan hen bekend worden gemaakt. De groep
van deelnemers is beperkt en bekend bij de beleggingsinstelling. Openbaarmaking van de informatie heeft daarom geen nut.

(Onderdeel SS)
Indien een (beheerder van een) beleggingsinstelling ervoor kiest de AFM
te verzoeken om de op grond van artikel 2:69a Wft verleende verklaring
van ondertoezichtstelling in te trekken is het van groot belang dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

26

houders van rechten van deelneming in de betreffende beleggingsinstelling en de AFM hiervan tijdig op de hoogte worden gesteld. Dit opdat zij
zich op de nieuwe situatie kunnen voorbereiden. Het verzoek tot intrekking
mag daarom pas worden gedaan nadat zes maanden zijn verstreken vanaf
het moment waarop het voornemen daartoe bekend is gemaakt aan de
deelnemers en tevens de AFM op de hoogte is gesteld. (Beheerders van)
beleggingsinstellingen die voor een verklaring van ondertoezichtstelling
op grond van artikel 2:69a Wft kiezen zijn praktisch altijd bekend met de
(buitenlandse) gekwalificeerde beleggers die rechten van deelneming in
de beleggingsinstelling houden. Vooral voor buitenlandse (institutionele)
beleggers – aan wie een publicatie in een Nederlands dagblad doorgaans
voorbij zal gaan – is het van eminent belang tijdig te weten van het
verliezen van de status van onder toezicht staande instelling. Het verliezen
van deze status maakt het immers voor een deel van deze buitenlandse
institutionele beleggers niet langer mogelijk rechten van deelneming in
deze beleggingsinstelling aan te houden, omdat dat in strijd zou zijn met
de voor hen geldende wettelijke beleggingsrestricties.

(Onderdeel TT)
De voorgestelde wijziging betreft het herstel van een onjuiste verwijzing.

(Onderdeel UU)
Voor adviseurs en bemiddelaars is in de artikelen 4:72, derde lid, onderdeel c, en 4:73, derde lid, onderdeel c, Wft, een grondslag opgenomen om
bij of krachtens algemene maatregel van bestuur regels te stellen met
betrekking tot de beloning of de vergoeding voor het adviseren over en
het bemiddelen in financiële producten, en de wijze van uitbetaling
daarvan.
Voor aanbieders is een dergelijke grondslag nog niet in de wet opgenomen. Deze omissie wordt hierbij hersteld in die zin dat een grondslag
wordt gecreëerd om voor aanbieders regels te stellen met betrekking tot
provisies en de wijze van uitbetalen daarvan.

(Onderdeel VV)
Artikel 4:87, eerste en tweede lid, Wft bepaalt dat een beleggingsonderneming die financiële instrumenten respectievelijk gelden onder
zich houdt die toebehoren aan een cliënt adequate maatregelen treft ter
bescherming van de rechten van de cliënt en ter voorkoming van het
gebruik van die financiële instrumenten en gelden voor eigen rekening
door de beleggingsonderneming.
Door het gebruik van de woorden «onder zich houdt» in artikel 4:87 kan
onduidelijkheid ontstaan over de reikwijdte van de bepaling en de daarop
gebaseerde regelingen in het Bgfo en de Nadere regeling gedragstoezicht
financiële ondernemingen (Nrgfo). De term «onder zich houden» zou zo
uitgelegd kunnen worden dat instellingen die op basis van de Nrgfo
verplicht zijn er voor te zorgen dat de cliënt haar financiële instrumenten
en gelden aanhoudt bij een bank (orderremissiers, brokers en vermogensbeheerders niet zijnde banken) niet onder de reikwijdte van artikel 4:87 en
de daarop gebaseerde regels zouden vallen. Om duidelijk te maken dat de
norm zich richt tot beleggingsondernemingen die beleggingsdiensten
verleent, is de bepaling geherformuleerd.

(Onderdeel WW)
Wanneer een beroep wordt gedaan op een vrijstelling van het verbod om
zonder goedgekeurd prospectus effecten aan te bieden aan het publiek of
te doen toelaten tot de handel op een in Nederland gelegen of functione-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

27

rende gereglementeerde markt om de reden dat de totale tegenwaarde
van de aanbieding minder dan € 2,5 miljoen bedraagt, moet reeds op
grond van artikel 53, derde lid van de Vrijstellingsregeling Wft in reclameuitingen en in informatiedocumenten worden vermeld dat de aanbieder
daarvoor niet vergunningplichtig is ingevolge de wet en niet onder
toezicht staat van de Autoriteit Financiële Markten. Momenteel gelden
daarvoor nog geen vormvoorschriften. Met het voorgestelde tweede lid
van artikel 5:5 wordt de AFM opgedragen om ten aanzien van deze
vrijstellingsmelding de wijze te bepalen waarop de vermelding wordt
gedaan. Voor zover voor andere vrijstellingen op basis van artikel 5:5
eveneens een meldingsplicht wordt verplicht gesteld, geldt de opdracht
aan de AFM evenzeer.

(Onderdeel XX)
Om een gelijk speelveld te bewerkstelligen tussen het aanbieden van
effecten, beleggingsobjecten en deelnemingsrechten in beleggingsinstellingen en om een gelijkwaardiger niveau van consumentenbescherming
te verkrijgen voor de genoemde financiële producten, is het wenselijk een
beschermingsbepaling te introduceren voor bepaalde aanbiedingen van
effecten die zijn uitgezonderd van de prospectusplicht. Het gaat om de
uitgezonderde aanbiedingen van artikel 5:3, eerste lid, Wft. De
beschermingsbepaling houdt in dat bij de desbetreffende aanbiedingen
wordt vermeld dat geen prospectus algemeen verkrijgbaar wordt gesteld.
Vergelijkbare beschermingsbepalingen gelden voor het aanbieden van
rechten van deelnemingen in beleggingsinstellingen en van beleggingsobjecten. In afwijking van een eerder ingenomen standpunt ter zake1
wordt aangenomen dat de richtlijn prospectus aan de introductie van de
hier bedoelde vermelding niet in de weg staat.
Voorgesteld wordt om aan artikel 5:20 een vijfde lid toe te voegen waarin
enerzijds bij een vrijgestelde aanbieding zoals hiervoor bedoeld een
vermelding verplicht wordt gesteld die bij het aanbod, en in reclameuitingen en informatiedocumenten duidelijk moet maken dat ter zake van
de aanbieding geen prospectusplicht geldt, en anderzijds de AFM wordt
opgedragen de wijze te bepalen waarop deze vermelding wordt gedaan.
Hieronder wordt zowel de inhoud als de vorm van de vermelding
verstaan. Het ligt in de rede dat de AFM hier invulling aan geeft door het
vaststellen van een model.

(Onderdeel YY)

1

Kamerstukken II 2005/06, 29 708, nr. 41,
p. 58.

Dit artikel betreft een wijziging van onderdeel c, onder 2°, van artikel
5:25c, tweede lid, van de Wft. Onderdeel c ziet op de verklaringen die de
voor het opmaken van de halfjaarlijkse financiële verslaggeving verantwoordelijke personen (meestal bestuurders) dienen te geven omtrent de
getrouwheid van de stukken. De verklaringen dienen als onderdeel van de
halfjaarlijkse financiële verslaggeving algemeen verkrijgbaar worden
gesteld op grond van het eerste lid van artikel 5:25c.
Gebleken is dat de eisen die in onderdeel c, onder 2°, worden gesteld aan
de tekst van de verklaring ten aanzien van het halfjaarverslag in de praktijk
tot problemen kunnen leiden. Deze eisen sluiten niet goed aan op de eisen
die aan inhoud van het halfjaarverslag zelf worden gesteld, zoals bedoeld
in het achtste en negende lid van artikel 5:25c. Daarnaast is vast komen te
staan dat de formulering van onderdeel c, onder 2°, op onderdelen afwijkt
van artikel 5, tweede lid, onder c, van de richtlijn transparantie, ter implementatie waarvan onderdeel c, onder 2°, geldt. Met de voorgestelde wijziging wordt beoogd de eisen voor de verklaring ten aanzien van het
halfjaarverslag beter te laten aansluiten bij de voorgeschreven inhoud van
het halfjaarverslag en tevens meer in overeenstemming te brengen met
de tekst van artikel 5, tweede lid, onder c, van richtlijn 2004/109/EG van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

28

het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie betreffende de
transparantievereisten die gelden voor informatie over uitgevende instellingen waarvan effecten tot de handel op een gereglementeerde markt zijn
toegelaten en tot wijziging van Richtlijn 2001/34/EG (PbEUL 390).

(Onderdeel ZZ)
Gebleken is dat wanneer een aanbieding van obligaties wordt gedaan
waarvoor op grond van artikel 5:2 Wft een prospectus algemeen verkrijgbaar gesteld dient te worden, een samenloop kan optreden met betrekking tot de verplichting tot algemeenverkrijgbaarstelling op grond van
artikel 5:25h Wft. Aangezien de wijzen van algemeenverkrijgbaarstelling
onderling verschillen, kan deze samenloop tot hogere administratieve
lasten leiden voor de desbetreffende uitgevende instelling. De wijzen van
algemeenverkrijgbaarstelling zijn geregeld bij of krachtens artikel 5:21
respectievelijk 5:25m Wft. Omdat een dergelijke belastende samenloop
onwenselijk wordt geacht, wordt voorgesteld dat de verplichting tot
algemeenverkrijgbaarstelling van informatie inzake een aanbieding van
obligaties buiten toepassing blijft, indien er reeds een door de AFM (of
andere toezichthoudende instantie) goedgekeurd prospectus met betrekking tot die obligaties algemeen verkrijgbaar is gesteld. Deze uitzondering
op de algemeenverkrijgbaarstelling geldt uiteraard niet voor de aanbieding van obligaties waarvoor op grond van hoofdstuk 5.1 een vrijstelling
geldt van de verplichting om vooraf een goedgekeurd prospectus algemeen verkrijgbaar te stellen. Eveneens ziet deze wijze van algemeenverkrijgbaarstelling niet op de uitzonderingen, bedoeld in de artikelen 5:3
en 5:4 Wft.

(Onderdeel AAA)
Deze bepalingen betreft in de eerste twee onderdelen het herstellen van
foutieve verwijzingen. Het derde onderdeel betreft het volgende. Op
grond van artikel 19 van de richtlijn transparantie dient ook de voorwetenschap die op grond van de wetgeving van een andere lidstaat openbaar dient te worden gemaakt en betrekking heeft op een uitgevende
instelling met Nederland als lidstaat van herkomst, bij de AFM te worden
gedeponeerd. Door de beperking van de definitie van gereglementeerde
informatie in de Reparatiewet Wft is deze verplichting per abuis weggevallen uit artikel 5:25m Wft. Het voorgestelde tiende lid strekt ertoe dit te
herstellen.

(Onderdelen BBB en CCC)
De voorgestelde wijzigingen betreffen het herstel van onjuiste verwijzingen.

(Onderdeel DDD)
De Wijzigingswet tot implementatie van de transparantierichtlijn houdt
ten onrechte artikel 5:59, achtste lid, Wft in stand. Dat wordt bij deze
hersteld.

(Onderdelen EEE en FFF)
De wijzigingen in de artikelen 1:12 en 5:20 Wft, alsmede het invoegen van
een nieuw artikel 4:55a Wft, maken het nodig om de grondslagen voor het
uitoefenen van de bevoegdheid van de toezichthouder om ter zake van
een overtreding van (onderdelen van deze) voorschriften een last onder
dwangsom of een bestuurlijke boete op te leggen, (opnieuw) vast te
leggen. Daartoe dient de bijlage bij artikel 1:79 respectievelijk 1:80 Wft te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

29

worden aangepast. Voorts worden door de wijziging van de bijlage bij
artikel 1:80 Wft enkele bepalingen toegevoegd waardoor ook ter zake van
overtreding van die bepalingen een bestuurlijke boete kan worden opgelegd.
II. Wijziging van de Wet toezicht accountantsorganisaties

(Onderdeel A)
De voorgestelde wijziging betreft het herstel van een onjuiste verwijzing.

(Onderdeel B)
Door deze verwijzing naar artikel 26, vijfde lid, is de mogelijkheid voor de
externe accountant om vertrouwelijke gegevens of inlichtingen aan
derden te verstrekken onder dezelfde voorwaarden ook van toepassing op
de accountantsorganisatie waar die externe accountant werkzaam is.

(Onderdeel C)
Op basis van het nieuwe vijfde lid wordt het voor externe accountants
mogelijk vertrouwelijke gegevens of inlichtingen te verstrekken aan
derden. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn als de controlecliënt voornemens
is een fusie aan te gaan en de fusiepartner met het oog hierop bepaalde
gegevens wil inzien. De externe accountant mag geen vertrouwelijke
gegevens of inlichtingen verschaffen aan toezichthoudende instanties in
het buitenland. Dergelijke informatieoverdracht geschiedt op grond van
hoofdstuk 5c van deze wet door de accountantsorganisatie via de AFM,
volgens de in dat hoofdstuk vastgelegde voorschriften. Dit betekent ook
dat geen vertrouwelijke gegevens of inlichtingen aan derden worden
verstrekt met het oog op het verder doorgeven van deze informatie aan
toezichthoudende instanties in het buitenland.
Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere voorschriften gesteld met betrekking tot het vijfde lid. Deze voorschiften zullen
met name betrekking hebben op de situaties waarin vertrouwelijke gegevens of inlichtingen al dan niet kunnen worden verstrekt.

(Onderdeel D)
Dit artikel dient te vervallen omdat de publicatie van handhavingmaatregelen niet meer op basis van dit artikel geschiedt, maar op basis
van de artikelen 68 tot en met 70 van de Wet toezicht accountantsorganisaties die met inwerkingtreding van de wet van 12 juni 2008 (Stb
2008, 243) de publicatie van handhavingmaatregelen regelen.

(Onderdeel E)
Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel F.

(Onderdeel F)
Voorgesteld wordt een nieuwe onderverdeling in hoofdstukken, waarbij
bepalingen die de geheimhoudingsplicht regelen ten aanzien van de
verstrekking door de AFM van vertrouwelijke gegevens of inlichtingen aan
andere instanties, vast te leggen in de specifieke hoofdstukken betreffende de samenwerking met nationale instanties (hoofdstuk 5b) en de
samenwerking met toezichthoudende instanties (hoofdstuk 5c). Dit laatste
hoofdstuk wordt onderverdeeld in een afdeling betreffende samenwerking
met toezichthoudende instanties van andere lidstaten (afdeling 5c.1) en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

30

samenwerking met toezichthoudende instanties van staten die geen
lidstaat zijn (afdeling 5c.2).

(Onderdeel G)
Artikel 63b dient te vervallen omdat de verstrekking van informatie aan
toezichthoudende instanties van andere lidstaten wordt geregeld in afdeling 5c.1.

(Onderdeel H)
Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel F.

(Onderdeel I)
De materiële inhoud van het met dit wetsvoorstel te vervallen artikel 63b,
wordt overgebracht naar het tweede en derde lid van artikel 63f.

(Onderdeel J)
Verwezen wordt naar de toelichting bij het onderdeel F.

(Onderdeel K)
De zinsnede «in afwijking van artikel 63a» wordt ingevoegd in artikel 63j
om te verduidelijken dat de verstrekking van gegevens door de AFM aan
toezichthoudende instanties van derde landen een afwijking is van de
geheimhoudingsplicht waaraan de AFM gebonden is.
Onderdeel d vervalt, omdat de betreffende eis voor informatieverstrekking
aan toezichthoudende instanties van staten die geen lidstaat zijn, niet
voorkomt in artikel 47 van de richtlijn nr. 2006/43 EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie van 17 mei 2006 betreffende
de wettelijke controles van jaarrekeningen en geconsolideerde jaarrekeningen, tot wijziging van de Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de
Raad en houdende intrekking van Richtlijn 84/253/EEG van de Raad (PbEU
L 157).

(Onderdeel L)
De voorgestelde wijziging betreft het herstel van een onjuiste verwijzing.
III. Wijziging van het Burgerlijk Wetboek

(Onderdeel A)
Artikel 76a van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek stelt als voorwaarde
voor een kwalificatie als beleggingsmaatschappij met veranderlijk kapitaal
onder meer dat de beheerder van de beleggingsmaatschappij aandelen
plaatst met gebruikmaking van een vergunning als bedoeld in de Wet op
het financieel toezicht (eerste lid, onderdeel c). Nu beleggingsinstellingen
die rechten van deelneming uitsluitend aanbieden aan gekwalificeerde
beleggers zich vrijwillig onder Wft-toezicht kunnen plaatsen en daartoe
geen vergunning, maar een verklaring van ondertoezichtstelling kunnen
verkrijgen, dient de verwijzing naar de Wft te worden aangepast.

(Onderdeel B)
De AFM is op grond van de Wet toezicht financiële verslaggeving sinds
eind 2006 belast met het toezien op de juiste toepassing van
verslaggevingsvoorschriften door uitgevende instellingen waarvan Neder-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

31

land lidstaat van herkomst is (hierna: beursvennootschappen). In dat
verband heeft de AFM op grond van artikel 448 van Boek 2 BW de
bevoegdheid om ten aanzien van een beursvennootschap een
jaarrekeningprocedure te entameren bij de Ondernemingskamer binnen
een termijn van zes maanden na, in beginsel, de vaststelling van de jaarrekening. Alvorens een daartoe strekkend verzoekschrift te kunnen
indienen, dient de AFM een preprocessueel traject te doorlopen. Dit
proces omvat onder andere het doen van onderzoek naar de juiste toepassing van verslaggevingvoorschriften, het verzoeken om een nadere
toelichting ingeval van gerezen twijfel over die verslaggevingvoorschriften, het voeren van overleg met de vennootschap en het doen
van een mededeling (al dan niet gecombineerd met een aanbeveling) als
bedoeld in artikel 3 van de Wet toezicht financiële verslaggeving. Ook is
soms afstemming met andere, buitenlandse toezichthoudende instantie
nodig.
Het is in sommige gevallen lastig gebleken om bedoelde preprocessuele
voorfase binnen de wettelijke termijn zes maanden met de gewenste mate
van zorgvuldigheid te doorlopen. De AFM heeft in een enkel geval een
onderzoek naar de juiste toepassing van verslaggevingsvoorschriften
vroegtijdig moeten afbreken zonder dat de gerezen twijfel omtrent die
juiste toepassing van verslaggevingsvoorschriften was weggenomen. Dit
wordt onwenselijk geacht. Een zorgvuldige voorbereidingsfase waarin
enerzijds de AFM voldoende gelegenheid heeft om gedegen onderzoek te
doen naar de toepassing van verslaggevingsvoorschriften en anderzijds
de betrokken vennootschap, indien er twijfels daaromtrent zijn gerezen bij
de AFM, voldoende tijd wordt gegund om nadere informatie te
verschaffen en met de AFM te overleggen, wordt van groot belang geacht.
Uitgangspunt van het toezicht op financiële verslaggeving is immers om
de gerezen twijfel omtrent de juiste toepassing van verslaggevingvoorschriften zoveel mogelijk weg te nemen in bedoelde preprocessuele
fase.
Om een zorgvuldige preprocessuele fase te bevorderen wordt voorgesteld
de termijn voor het entameren van een jaarrekening ten aanzien van een
beursvennootschap voor de AFM – of een individuele belanghebbende –
te stellen op negen maanden na, in beginsel, de vaststelling van de jaarrekening. Met een termijn van negen maanden krijgt de AFM meer mogelijkheden om beursvennootschappen een langere termijn voor het geven van
een nadere toelichting te gunnen, en heeft een vennootschap dus meer
gelegenheid om eventuele twijfel over de toepassing van verslaggevingvoorschriften weg te nemen. De regelingen waarbij de termijn pas begint
te lopen na deponering van de niet vastgestelde jaarrekening (tweede lid),
respectievelijk nadat feiten en omstandigheden bekend zijn geworden
waardoor een verzoeker, tot een ander oordeel over de juiste toepassing
van de verslaggevingvoorschriften in de jaarrekening kan komen (vierde
lid), blijven gehandhaafd, evenals de uiteindelijke termijn van twee jaar.
IV. Wijziging van de Faillissementswet

(Onderdeel A)
Artikel 3:4 van de Wft heeft betrekking op een ieder die zijn bedrijf maakt
van:
a. het van professionele marktpartijen of binnen besloten kring ter
beschikking verkrijgen van opvorderbare gelden en van het voor eigen
rekening verrichten van kredietuitzettingen; of
b. het ter beschikking verkrijgen van opvorderbare gelden en van het
voor eigen rekening verrichten van beleggingen, niet zijnde kredietuitzettingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

32

Degene die daarvan zijn bedrijf maakt kan vrijwillig een vergunning kan
verkrijgen en zich daarmee vrijwillig onderwerpen aan toezicht. Degene
die aldus een vergunning heeft verkregen wordt ten onrechte niet vermeld
in de definitie van «instelling» in de zin van artikel 212a. Deze omissie
wordt door de voorgestelde wijziging opgeheven.
Voor de goede orde wordt gewezen op subonderdeel 6°. In dat
subonderdeel wordt eveneens verwezen naar artikel 3:4 van de Wft. Die
verwijzing heeft slechts betrekking op «een ieder, bedoeld in artikel 3:4, en
niet op de vergunning. Het betreft personen die onder de oude Wtk onder
de – ruime – definitie van «bank» vielen maar niet vallen onder de –
engere – definitie van «bank» in de Wft. Deze personen hebben op grond
van artikel 57 van de Aanpassings- en Invoeringswet Wft een vergunning
als bedoeld in artikel 2:11 van de Wft; zij mogen dan ook het bedrijf van
«bank» uitoefenen. Degene waarop het nieuwe subonderdeel 8° betrekking op heeft, heeft geen vergunning op grond van artikel 57 van de
Aanpassings- en Invoeringswet Wft. Hij vraagt op grond van de Wft een
vergunning aan. Dat is geen vergunning om het bedrijf van bank uit te
oefenen, maar een vergunning om het bedrijf, bedoeld in artikel 3:4,
onderdelen a of b, van de Wft uit te oefenen.

(Onderdeel B)
In het nieuwe artikel 212h wordt bepaald dat de rechtbank Amsterdam bij
uitsluiting bevoegd is het faillissement van een kredietinstelling uit te
spreken. Daarmee wordt afgeweken van de gewone bevoegdheidsregel
die is opgenomen in artikel 2. Gekozen is voor de terminologie «gevestigd
in» en niet voor «met zetel in». Hiermee is aangesloten bij de terminologie
die geldt voor kredietinstellingen: zie artikel 212g, tweede lid.
Onderscheid wordt gemaakt tussen vier typen kredietinstellingen.
Het eerste type is de kredietinstelling die is gevestigd in Nederland. Het
eerste lid heeft betrekking op dit type kredietinstelling.
Het tweede type is de kredietinstelling die is gevestigd in een andere
lidstaat van de Europese Unie dan Nederland, die in die andere lidstaat
een vergunning heeft verkregen en die in Nederland een bijkantoor heeft.
Het tweede lid heeft betrekking op dit type kredietinstelling. Een dergelijke
kredietinstelling kan in Nederland niet failliet worden verklaard. Zij kan
alleen in de lidstaat waar zij haar zetel heeft worden onderworpen aan een
insolventieprocedure. Dit volgt uit artikel 9 van richtlijn 2001/42/EG van
het Europees Parlement en de Europese Raad van 4 april betreffende de
sanering en liquidatie van kredietinstellingen. In het huidige artikel 212h,
tweede lid, is dat al bepaald. In het huidige artikel 212h, eerste lid, is
tevens bepaald dat artikel 2, tweede tot en met vijfde lid, niet van toepassing is op een in een andere lidstaat dan Nederland gevestigde kredietinstelling die daar een vergunning heeft verkregen. Artikel 2, tweede tot en
met vijfde lid, regelt in welke gevallen de Nederlandse rechter bevoegd is
het faillissement uit te spreken van een persoon die zijn woonplaats niet
of niet meer in Nederland heeft, en geeft daarnaast ook regels van relatieve competentie. Bij nader inzien is het huidige artikel 212h, tweede lid,
overbodig. Wanneer eenmaal is bepaald dat een dergelijke kredietinstelling in Nederland niet failliet kan worden verklaard, is het immers niet
nodig ook nog eens te bepalen dat de gewone bevoegdheidsregels met
betrekking tot – kort gezegd – in Nederland gelegen bijkantoren van in het
buitenland gevestigde ondernemingen niet van toepassing zijn. Met het
laten vervallen van het huidige eerste lid is derhalve geen inhoudelijke
wijziging beoogd.
Het derde type is de in een andere lidstaat dan Nederland gevestigde
kredietinstelling die daar geen vergunning heeft verkregen. Hier kunnen
twee gevallen worden onderscheiden. In de eerste plaats kan het een
illegale kredietinstelling betreffen: hij is in de andere lidstaat wel vergunningplichtig maar heeft geen vergunning. In de tweede plaats kan het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

33

gaan om een kredietinstelling die op grond van het recht van die andere
lidstaat geen vergunning behoeft te hebben, en ook niet vrijwillig een
vergunning heeft, maar op grond van de Nederlandse Wet op het financieel toezicht wel een vergunning dient te hebben. Wanneer een dergelijke
kredietinstelling in Nederland een bijkantoor heeft, kan de rechtbank
Amsterdam het faillissement uitspreken. Aangezien de definitie van
«kredietinstelling» in het communautaire recht is geharmoniseerd, zal dit
geval zich in de praktijk vrijwel niet voordoen. Het derde lid, onderdeel a,
heeft betrekking op beide gevallen.
Het vierde type is de kredietinstelling die is gevestigd in een staat die
geen lidstaat is. Wanneer een dergelijke kredietinstelling een in Nederland
gelegen bijkantoor heeft, is de rechtbank Amsterdam bevoegd het faillissement uit te spreken. Dit wordt geregeld in het derde lid, onderdeel b.

(Onderdeel C)
Zie ook de toelichting op de wijziging van artikel 212h. De daar gemaakte
opmerkingen gelden mutatis mutandis ook ten aanzien van verzekeraars.
In aanvulling daarop worden hier nog enkele opmerkingen gemaakt. In
artikel 213a wordt niet de terminologie «gevestigd in» gebruikt, maar
«met zetel in». Het verschil wordt veroorzaakt doordat verzekeraars, in
tegenstelling tot kredietinstellingen, een rechtspersoon moeten zijn, en
dus een zetel hebben. Daarmee wordt aangesloten bij de terminologie die
geldt voor verzekeraars: zie artikel 213, onderdeel f.
Dat de Nederlandse rechter een verzekeraar met zetel in een andere
lidstaat die daar een vergunning heeft verkregen niet failliet kan verklaren
volgt uit artikel 8 van richtlijn 2001/17/EG van het Europees Parlement en
de Raad van de Europese Unie van 19 maart 2001 betreffende de sanering
en de liquidatie van verzekeringsondernemingen (PbEG L 110). Een verzekeraar kan alleen in de lidstaat waar hij zijn zetel heeft worden onderworpen aan een insolventieprocedure.
V. Wijziging van de Wet op de economische delicten
Door invoeging van een nieuw derde lid in artikel 1:12 van de Wft, moet
ook de verwijzing naar dat artikel in artikel 1, onder 2° van de Wet op de
economische delicten (Wed) worden aangepast. En wordt het derde en
vierde lid van artikel 1:12 van de Wft vernummerd tot het vierde en vijfde
lid.
Voorts maakt deze aanpassing van de Wed het mogelijk om bij overtreding van een aantal in de Wft opgenomen bepalingen te kiezen voor een
strafrechtelijke afdoening in plaats van handhaving via het bestuursrecht.
Met deze aanpassing wordt het mogelijk overtreding van de volgende
artikelen via het strafrecht af te doen: artikel 5:2 van de Wft (het uitgeven
van effecten zonder prospectus) en 5:25i van de Wft (omgang met koersgevoelige informatie). Deze artikelen waren tot aan de zomer van 2009
opgenomen in de Wed, maar zijn weggevallen door de aanpassing van de
Wed middels de Wet wijziging boetestelsel financiële wetgeving. Dit
wordt bij deze hersteld.
VI. Wijziging van de Wet handhaving consumentenbescherming

(Onderdeel A)

1

Wet van 25 september 2008 tot aanpassing
van de Boeken 3 en 6 van het Burgerlijk
Wetboek en andere wetten aan de richtlijn
betreffende oneerlijke handelspraktijken van
ondernemingen jegens consumenten op de
interne markt (Stb. 2008, 397).

De AFM is toezichthouder met betrekking tot oneerlijke handelspraktijken
voor zover het de financiële sector betreft. Het toepassingsgebied van de
regeling omtrent oneerlijke handelspraktijken zoals neergelegd in het
Burgerlijk Wetboek strekt zich uit tot handelspraktijken van ondernemingen jegens consumenten voor, tijdens en na de totstandkoming van
een commerciële transactie1. In de Wet handhaving consumentenbescher-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

34

ming (Whc) is bepaald dat de AFM de bevoegde toezichthouder is ten
aanzien van oneerlijke handelspraktijken voor zover deze betrekking
hebben op de in artikel 1.1, onderdeel e, van de Whc bedoelde financiële
diensten en activiteiten. Uit de woorden «betrekking hebben op» vloeit
voort dat de toezichtbevoegdheid van de AFM conform de bedoeling van
de wetgever niet beperkt is tot het moment waarop de in artikel 1, onderdeel e, onder 1°, Whc vermelde financiële diensten en activiteiten plaatsvinden (zoals bijvoorbeeld het aanbieden van effecten of andere financiële
producten), doch dat deze zich uitstrekt tot oneerlijke handelspraktijken
die zich in verband met die financiële diensten of activiteiten voordoen,
zodat in lijn met de desbetreffende BW-bepalingen de toezichtbevoegdheden van de AFM zien op de periode voor, tijdens en na de
totstandkoming van een commerciële transactie. Om te voorkomen dat
vragen zouden rijzen over een vermeende discrepantie tussen de in artikel
1.1, onderdeel e, onder 1°, Whc gehanteerde terminologie uit de Wft en de
bedoelde reikwijdte van de toezichtbevoegdheid van de AFM uit hoofde
van de Whc, wordt voorgesteld om artikel 1.1, onderdeel e, onder 1°, Whc
zodanig aan te passen dat over de toezichtbevoegdheid van de AFM geen
misverstand kan ontstaan. Zoals uit de voorgestelde teksttoevoeging
blijkt, gaat het om overeenkomsten die rechtstreeks uit de desbetreffende
financiële diensten of activiteiten voortvloeien of daarvan het resultaat
zijn. Zo gaat het bijvoorbeeld bij de aanbieding van effecten om overeenkomsten die zien op de verkrijging van het economisch of juridisch
eigendom van effecten.

(Onderdeel B)
Artikel 3.2, eerste lid, van de Wet handhaving consumentenbescherming
(Whc) regelt de aanwijzing van toezichthouders. De AFM kan op grond
van deze bepaling personen aanwijzen die belast zijn met het toezicht op
de naleving van de bepalingen bedoeld in de onderdelen a, c en d van de
bijlage bij deze wet. De toevoeging «voor zover de overtreding betrekking
heeft op een financiële dienst of activiteit» is opgenomen ter afbakening
van de taak van de Consumentenautoriteit, zoals geregeld in artikel 2.2
van deze wet. De bevoegdheden van de toezichthouders bij de uitoefening
van hun taak is geregeld in afdeling 5.2 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Met de toevoeging van artikel 2.23 in artikel 3.2, tweede lid,
wordt bewerkstelligd dat de AFM de bevoegdheid krijgt om ook een last
onder dwangsom, opgelegd wegens overtreding van artikel 5:20 van de
Awb, openbaar te maken. Deze bevoegdheid bestond op grond van artikel
3.4, tweede en vierde lid, van de Whc al ten aanzien van een last onder
dwangsom opgelegd wegens een geconstateerde intracommunautaire
inbreuk dan wel overtreding van bepalingen uit de onderdelen c en d van
de bijlage bij de wet. Het is echter wenselijk om de bevoegdheid uit te
breiden naar de last onder dwangsom wegens overtreding van artikel 5:20
Awb. De Consumentenautoriteit beschikt al over deze bevoegdheid op
basis van artikel 2.23 j° 2.10 van de Whc.

(Onderdeel C)
Verwezen wordt naar de toelichting bij onderdeel D.

(Onderdeel D)
De zinsnede «intracommunautaire inbreuk op» in de artikelen 3.3 en 3.4
van de Whc wordt vervangen door het begrip «overtreding van» zoals
gedefinieerd in artikel 1.1, onderdeel k, van die wet. Door deze wijziging
wordt de AFM bevoegd om zowel ten aanzien van nationale als ten
aanzien van intracommunautaire inbreuken op het consumentenrecht
handhavend op te treden. Dit laat overigens onverlet dat de AFM voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

35

overtreding van de bepalingen die betrekking hebben op de
Colportagewet en die voortvloeien uit de Richtlijn oneerlijke handelspraktijken reeds over de noodzakelijke nationale bevoegdheden beschikt
(artikel 3.2, eerste lid, onder b, Whc en artikel 3.4, lid 4, Whc).
VII. Wijziging van de Wet ter voorkoming van witwassen en
financieren van terrorisme

(Onderdeel A)
In artikel IV van het wetsvoorstel strekkende tot wijziging van de Wet op
het financieel toezicht, het Burgerlijk Wetboek en de Wet inzake geldtransactiekantoren en intrekking van de Wet op het grensoverschrijdend betalingsverkeer ter implementatie van richtlijn nr. 2007/64/EG van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie betreffende
betalingsdiensten in de interne markt en tot wijziging van de Richtlijnen
97/7/EG, 2005/60/EG en 2006/48/EG en tot intrekking van Richtlijn 97/5/EG
(PbEU L 319) is een wijziging opgenomen van artikel 1, eerste lid, onderdeel a, van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van
terrorisme (WWFT)1. Bij die wijziging is op een onjuiste wijze uitvoering
gegeven aan het bepaalde in artikel 92 van de richtlijn betaaldiensten2.
Met de in dit artikel opgenomen aanpassingen van de WWFT wordt
beoogd die onjuistheid te herstellen. Aanpassing van artikel 1, eerste lid,
onderdeel a, van de WWFT is verder noodzakelijk vanwege de eveneens
in dit wetsvoorstel voorgestelde wijziging van de Wet toezicht trustkantoren (Wtt). Voorts wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om
enkele technische aanpassingen door te voeren.
Artikel 92 van de richtlijn betaaldiensten wijzigt bijlage I bij de herziene
richtlijn banken3. Als gevolg daarvan is in die bijlage, onder 4, een verwijzing opgenomen naar de «betalingsdiensten», bedoeld in artikel 4, onder
3, van de richtlijn betaaldiensten. Deze betalingsdiensten, die zijn opgenomen in de bijlage van de richtlijn betaaldiensten, zijn de betaaldiensten,
bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht (Wft). Een en
ander is van belang omdat artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder 2°, van
de WWFT bepaalt dat een financiële instelling als bedoeld in artikel 1:1
van de Wft een WWFT-instelling is. Een financiële instelling is – voor zover
hier van belang – degene die, geen kredietinstelling zijnde, in hoofdzaak
zijn bedrijf maakt van het verrichten van de werkzaamheden, bedoeld
onder 2 tot en met 12 van bijlage I bij de herziene richtlijn banken.
Daarmee is via de in artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder 2°, van de
WWFT opgenomen verwijzing naar de definitie van het begrip «financiële
instelling» in de Wft veiliggesteld dat degene die in hoofdzaak zijn bedrijf
maakt van het verlenen van betaaldiensten onder de reikwijdte van de
WWFT valt. Immers, betaaldiensten zijn de onder 4 van bijlage I bij de
herziene richtlijn banken vermelde bedrijfswerkzaamheden.

1

Kamerstukken I, 2008/09, 31 892, nr. A,
blz. 30.
2
Richtlijn nr. 2007/64/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie
van 13 november 2007 betreffende betalingsdiensten in de interne markt (PbEU L 319)
(richtlijn betaaldiensten).
3
Richtlijn nr. 2006/48/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie
van 14 juni 2006 betreffende de toegang tot en
de uitoefening van de werkzaamheden van
kredietinstellingen (PBEU L 177) (herziene
richtlijn banken).

Niet als financiële instelling als bedoeld in artikel 1, eerste lid, onderdeel
a, onder 2°, van de WWFT kan worden aangemerkt degene die weliswaar
zijn bedrijf maakt van het verlenen van betaaldiensten maar dit niet in
hoofdzaak doet. In dit verband is van belang om vast te stellen dat de
richtlijn betaaldiensten geen beperkingen stelt aan het zijn van betaaldienstagent of betaaldienstverlener waar het betreft het verrichten van
andere bedrijfswerkzaamheden dan de in de bijlage bij die richtlijn
genoemde betaaldiensten. Het vijfde lid van artikel 10 van de richtlijn
betaaldiensten voorziet er slechts in dat wanneer een instelling andere
werkzaamheden verricht dan betaaldiensten, deze andere werkzaamheden
– voor zover hier van belang – geen afbreuk mogen doen aan de financiële
soliditeit van de betrokken instelling. De wijziging van artikel 1, eerste lid,
onderdeel a, strekt ertoe dat betaaldienstagenten en betaaldienstverleners

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

36

als bedoeld in artikel 1:1 van de Wft die hun bedrijf maken van het
verlenen van betaaldiensten maar dat niet in hoofdzaak doen, worden
aangemerkt als WWFT-instelling. Daardoor kan ook op de in artikel 1,
eerste lid, onderdeel a, onder 18° en 19°, genoemde instellingen (die geen
financiële instelling zijn in de zin van de Wft) in het kader van de Wet ter
voorkoming van witwassen en het financieren van terrorisme toezicht
worden gehouden. Via een wijziging van het Besluit aanwijzing toezichthouders WWFT zal De Nederlandsche Bank N.V. (DNB) worden aangewezen als bevoegde toezichthouder1.
Het voorgaande betekent dat alle betaaldienstagenten en betaaldienstverleners, waaronder betaalinstellingen, die in Nederland betaaldiensten
verlenen onder de reikwijdte van de WWFT komen te vallen. Dit betreft
niet alleen betaaldienstagenten en betaaldienstverleners met zetel in
Nederland maar ook degenen met zetel buiten Nederland die hier betaaldiensten verlenen door middel van een in Nederland gelegen bijkantoor
of (zonder bijkantoor) door middel van dienstverrichting alsmede degenen
die op grond van artikel 2:3d van de Wft zijn vrijgesteld van het bepaalde
in artikel 2:3a van die wet.
De voorgestelde wijziging van onderdeel a, onder 4°, behelst een aanpassing van een verwijzing naar artikel 1, onderdeel c, van de Wet inzake de
geldtransactiekantoren. Deze wijziging is noodzakelijk omdat geldtransfers
niet langer (kunnen) worden aangemerkt als geldtransactie in de zin van
de Wet inzake de geldtransactiekantoren. Geldtransfers zijn bedrijfswerkzaamheden als bedoeld onder 6 van de richtlijn betaaldiensten. Voor
de achtergrond van deze wijziging wordt verwezen naar de toelichting op
artikel IV van het hiervoor genoemde wetsvoorstel (Kamerstukken II
2008/09, 31 892, nr. 3, blz. 47).

1

Stcrt. 2008, nr. 142, blz. 19.
Richtlijn 2005/60/EG van het Europees
Parlement en de Raad van de Europese Unie
van 26 oktober 2005 tot voorkoming van het
gebruik van het financiële stelsel voor het
witwassen van geld en de financiering van
terrorisme (PbEG L 309).

Artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder 17°, van de WWFT wijst de onderneming die creditcards uitgeeft aan als WWFT-instelling. Er wordt voorgesteld om die bepaling te laten vervallen omdat in artikel 1, eerste lid,
onderdeel a, onder 2° en 19°, van de WWFT al is bepaald dat een financiële instelling respectievelijk betaaldienstverlener die zijn bedrijf maakt
van het uitgeven of aanvaarden van creditcards of van de uitvoering van
betalingen via een creditcard onder de reikwijdte van de WWFT valt. Het
uitgeven van creditcards is één van de in de bijlage bij de richtlijn betaaldiensten vermelde bedrijfswerkzaamheden (vgl. punt 4 en 5 van die
bijlage).
In het nieuwe artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder 20°, worden de
natuurlijke personen, rechtspersonen of vennootschappen die beroeps- of
bedrijfsmatig een adres of een postadres ter beschikking stellen, aangewezen als WWFT-instelling. In artikel 7, derde lid, onderdeel c van de
derde witwasrichtlijn2 worden de verleners van deze diensten nadrukkelijk
aangewezen. Aanvankelijk werd dit soort dienstverlening geacht te vallen
onder het bereik van de Wtt en zodoende op basis van artikel 1, eerste lid,
onderdeel a, onder 10° ook onder de WWFT, maar daar vielen slechts die
instellingen onder die daarbij nog minstens één andere, zogenaamde
kwalificerende dienst verrichten, zoals het verlenen van advies of andere
bijkomende werkzaamheden. Het enkel en alleen ter beschikking stellen
van een adres of correspondentieadres viel en valt niet onder het bereik
van de Wtt en daarmee ook niet onder de WWFT. Met voorgestelde wijziging wordt deze omissie in de implementatie van de derde witwasrichtlijn
hersteld.

2

(Onderdeel B)
De voorgestelde wijziging van artikel 2, eerste lid, van de WWFT houdt
verband met de aanpassing van artikel 1, eerste lid, onderdeel a, van die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

37

wet. Op grond van artikel 2, eerste lid, van de WWFT dienen de in dat lid
genoemde WWFT-instellingen voor hun bijkantoren of dochterondernemingen in landen die geen lidstaten zijn gelijkwaardige maatregelen te
treffen wat betreft de in de Wet ter voorkoming van witwassen en het
financieren van terrorisme geregelde verplichtingen met betrekking tot
het cliëntenonderzoek en het bewaren van gegevens met betrekking tot
het cliëntenonderzoek. Eén van de in artikel 2, eerste lid, aangewezen
WWFT-instellingen is de financiële instelling, bedoeld in artikel 1, eerste
lid, onderdeel a, onder 2°, van de WWFT. Hiervoor is uiteengezet dat
degene die in hoofdzaak zijn bedrijf maakt van het verlenen van betaaldiensten een financiële instelling in de zin van de WWFT is. Voorgesteld
wordt betaaldienstagenten en betaaldienstverleners die geen financiële
instellingen zijn eveneens onder het bereik van artikel 2, eerste lid, van de
WWFT te brengen. Het gevolg daarvan is dat de instellingen, bedoeld in
het voorgestelde artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder 18° en 19°,
worden verplicht tot het treffen van de in het eerste lid van artikel 2 van de
WWFT beschreven maatregelen.

(Onderdeel C)
De wijziging van artikel 6, eerste lid, onderdelen a en b, van de WWFT
houdt verband met de aanpassing van artikel 1, eerste lid, onderdeel a,
van de WWFT. Artikel 6, eerste lid, staat toe dat in bepaalde situaties met
een laag risico op witwassen of financieren van terrorisme een versoepeld
regime van cliëntenonderzoek kan worden toegepast. Tot de in de onderdelen a en b van artikel 6, eerste lid, genoemde instellingen, ten aanzien
waarvan dat versoepeld regime toepassing kan vinden, behoren onder
meer kredietinstellingen, financiële instellingen en geldtransactiekantoren
(vgl. artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onderdelen 1°, 2° en 4°, WWFT).
Voorgesteld wordt in artikel 6, eerste lid, onderdelen a en b, van de WWFT
een verwijzing op te nemen naar artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder
18° en 19°, van die wet zodat het versoepelde regime van cliëntenonderzoek ook toepassing kan vinden ten aanzien betaaldienstagenten en
betaaldienstverleners die geen financiële instelling zijn.

(Onderdeel D)
De wijziging van artikel 8, eerste lid, van de WWFT behelst een technische
aanpassing. Ter voorkoming van eventuele misverstanden wordt voorgesteld om in artikel 8, eerste lid, van de WWFT net als in de titel van de
paragraaf 2.3 van die wet het begrip «verscherpt cliëntenonderzoek» te
hanteren in plaats «aanvullend cliëntenonderzoek». Met deze aanpassing
wordt uitvoering gegeven aan een toezegging van de Minister van Financiën1 tijdens de parlementaire behandeling van de WWFT in de Eerste
Kamer.

(Onderdeel E)

1

Kamerstukken I, 2007/08, 31 237, nr. E.

Voorgesteld wordt om in artikel 9, eerste lid, onderdeel b, van de WWFT
een verwijzing op te nemen naar artikel 1, eerste lid, onderdeel a, onder
18° en 19°, van die wet. Artikel 9, eerste lid, van de WWFT behelst eveneens een versoepeling van het cliëntenonderzoek-regime. Op grond van
dat lid kan een WWFT-instelling – indien is voldaan aan de daartoe
gestelde voorwaarden – de door bepaalde andere WWFT-instellingen uit
cliëntenonderzoek verkregen gegevens overnemen. De voorgestelde
wijziging van artikel 9, eerste lid, onderdeel b, strekt ertoe dat die versoepeling ook toepassing kan vinden ten aanzien van betaaldienstagenten en
betaaldienstverleners die geen financiële instelling als bedoeld in artikel 1,
eerste lid, onderdeel a, onder 2°, van de WWFT zijn. Voorts bevat onderdeel E een wijziging van het tweede lid van artikel 9 van de WWFT. Die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

38

wijziging strekt ertoe te verduidelijken dat in het kader van de introductie
van cliënten een WWFT-instelling «onverwijld» moet voldoen aan het
verzoek van een andere WWFT-instelling tot het ter beschikking stellen
van (overige) gegevens en bescheiden.

(Onderdeel F)
Deze wijziging strekt tot reparatie van artikel 23 van de WWFT. Gelet op
het bepaalde in artikel 28 van de derde witwasrichtlijn is niet alleen de
instelling tot geheimhouding verplicht, maar ook de bestuurders en werknemers van die instelling. Door opneming van een nieuw vijfde lid in
artikel 23 WWFT wordt dit in de wet tot uitdrukking gebracht. Dit leidt er
tevens toe dat niet alleen ten aanzien van de instelling handhavend kan
worden opgetreden, maar ook ten aanzien van de bestuurders en de werknemers van die instelling, indien de geheimhoudingsplicht zoals neergelegd in artikel 23 WWFT door hen wordt geschonden.

(Onderdelen G en H)
In de onderdelen G en H wordt geëxpliceerd dat de artikelen 26 en 27 over
de bestuurlijke boete en de last onder dwangsom niet van toepassing zijn
op degene die onderworpen is aan wettelijk geregelde tuchtrechtspraak.

(Onderdeel I)
Door de wijziging van artikel 29 van de WWFT wordt geregeld dat de
Minister van Financiën zowel de bestuurlijke boete als de dwangsom bij
dwangbevel kan invorderen.

(Onderdeel J)
Met de in onderdeel J voorgestelde wijziging wordt beoogd de omissie
van «uiteindelijk belanghebbende» te herstellen. Dit wordt bereikt door
middel van een nieuw lid dat regelt dat de gegevens die worden
gevonden over de uiteindelijk belanghebbende ook bewaard dienen te
worden.

(Onderdeel K)
Met onderdeel K wordt verhelderd dat de overgangsregeling van de Wet
identificatie bij dienstverlening en de Wet melding ongebruikelijke transacties naar de Wet ter voorkoming van witwassen en terrorismefinanciering niet alleen betrekking heeft op de bestuurlijke boete, maar
ook op het toezicht zelf. Het opleggen van een bestuurlijke boete is
immers pas mogelijk als er sprake is van een bevoegdheid om toezicht te
houden. Deze bepaling werkt terug tot en met 1 augustus 2008, hetgeen in
de inwerkingtredingbepaling, artikel IX, tot uitdrukking wordt gebracht.
VIII. Wijziging van de Wet toezicht trustkantoren
Voorgesteld wordt om artikel 1 van de Wtt aan te passen. De in onderdeel
a van dat artikel opgenomen zinsnede «in opdracht van een, niet tot
dezelfde groep als waarvan het trustkantoor deel uitmaakt behorende
rechtspersoon, vennootschap of natuurlijke persoon» wordt ondergebracht in artikel 1, onderdeel d, onder 1°, 2° en 4°, van die opgenomen
definitie van het begrip «dienst». Hiermee wordt duidelijk gemaakt dat het
verkopen van rechtspersonen een dienst is in de zin van de Wtt en dat een
rechtspersoon, vennootschap of natuurlijke persoon die zonder opdracht
van een derde rechtspersonen verkoopt dan ook dient te voldoen aan de
eisen van de Wtt. Hoewel uit recente jurisprudentie is gebleken dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

39

huidige wettekst ruimte laat voor een andere uitleg, is het reeds vanaf de
inwerkingtreding van de Wtt de bedoeling geweest dat de verkoop van
rechtspersonen is aan te merken als een trustdienst en derhalve enkel en
alleen mag worden uitgevoerd door een vergunninghoudend trustkantoor. Bij de oprichting van een rechtspersoon dient door de oprichter
eenmalig een verklaring van geen bezwaar te worden verkregen van de
minister van Justitie. Daarna is het mogelijk om de rechtspersoon door te
verkopen aan een derde zonder dat er een antecedentenonderzoek plaatsvindt ten aanzien van de nieuwe uiteindelijke belanghebbende bij de
vennootschap. Er werd verondersteld dat de Wet toezicht trustkantoren
van toepassing was op deze dienst en dat verlenen van die dienst uitsluitend was toegestaan indien DNB aan betrokkene een daartoe strekkende
vergunning had verleend.
Verder wordt in artikel 1, onderdeel d, onder 2°, aanhef, de verwijzing naar
enkele artikelen van het Handelsregisterbesluit 1996 vervangen door een
verwijzing naar enkele artikelen van de Handelsregisterwet 2007. Die
vervanging is noodzakelijk vanwege het in werking treden op 1 juli 2008
van laatstgenoemde wet. Daarnaast wordt aan artikel 1, tweede lid, onder
2°, sub i, toegevoegd dat het verrichten van receptiewerkzaamheden is
uitgezonderd. Als receptiewerkzaamheden worden aangemerkt het doorschakelen van telefonisch verkeer en het doorzenden van ongeopende
poststukken. Het enkel en alleen ter beschikking stellen van het postadres
van het trustkantoor aan een cliënt en het uitsluitend verrichten van
bovengenoemde activiteiten, is daardoor niet langer een kwalificerende
dienst in de zin van de Wtt. De belangen die de Wtt beoogt te beschermen
betreffen de integriteit van het financiële stelsel. De integriteitrisico’s van
domicilieverlening in combinatie met uitsluitend het verrichten van
receptiewerkzaamheden zijn zodanig beperkt dat dit toezicht uit hoofde
van de Wtt niet rechtvaardigt.
De minister van Financiën,
W. J. Bos

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 32 036, nr. 3

40