2023D47538

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat heeft een aantal
vragen en opmerkingen aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat voorgelegd over de geannoteerde agenda Raad voor Concurrentievermogen op 7 en 8 december 2023 (Kamerstuk 21 501-30, nr. 590).
De voorzitter van de commissie,
Klink
De adjunct-griffier van de commissie,
Van Tilburg

nds-tk-2023D47538

1

Inhoudsopgave
I
II

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Antwoord / Reactie van de Minister

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
stukken ter voorbereiding van de Raad voor Concurrentievermogen op 7
en 8 december aanstaande. Deze leden wensen de Minister nog enkele
vragen voor te leggen.
De leden van de D66-fractie benadrukken dat zij verheugd zijn dat er op
veel onderwerpen, die van uiterst belang zijn voor de toekomst van
Europa, eensgezindheid lijkt te zijn binnen de Raad. Deze kernpunten,
zoals innovatie en verduurzaming, zijn volgens deze leden zaken waar we
als Europa in moeten investeren en waarop we stilstand niet kunnen
veroorloven.
Net zoals in Nederland willen de leden van de D66-fractie dat ook de
industrie in de gehele Europese Unie verduurzaamd wordt, voor onze
planeet maar ook voor ons concurrentievermogen in een geopolitiek
veranderende wereld. Deze leden willen daarom ook de Minister
oproepen om zich op Europees niveau in te blijven zetten voor de
verduurzaming van de Europese industrie. Op welke manier vult de
Minister haar rol hierop in en ziet zij mogelijkheden om deze rol nog te
versterken? Bijvoorbeeld door het vormen van een kopgroep met
gelijkgestemde landen die ieder ook in hun eigen lidstaat vooruitstrevend
toewerkt naar het verduurzamen van de industrie.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de waarschuwingen die onder andere Nederland heeft gedaan over mogelijke
complexe regels voor groene technologiecontracten. Kan de Minister hier
meer duidelijkheid over geven? Wat is er met de waarschuwingen van
deze lidstaten gebeurt. Is de compromistekst aangepast zodat regeldruk
niet toeneemt? Op welke manier kunnen lidstaten dit zelf in de hand
houden?
De leden van de D66-fractie horen graag van de Minister hoe zij aankijkt
tegen het voorstel van het Europees Parlement (EP) voor een enkele lijst
met categorieën waarbij de lidstaten kunnen bepalen welke technologieën
zij strategisch achten. Pleit Nederland hier ook voor in de Raad, zo nee,
waarom niet? Deze leden nemen kennis dat de Raad hier niet voor pleit.
Wat is hier de reden van en welke meerderheid aan lidstaten steunt dit
idee van het EP niet?
De leden van de D66-fractie merken op dat de ruimtevaart wereldwijd een
steeds prominentere rol inneemt en de EU kan daar niet op achterblijven.
Deze leden vinden dat we onze positie als Nederland moeten behouden
en verder moeten versterken op Europees niveau. Zij vinden daarnaast
dat de ruimtevaart bij zou moeten dragen aan een duurzame toekomst op
aarde. De leden vragen de Minister daarom om het vanuit de ruimte in
kaart brengen van diverse vormen van klimaatimpact tot een van de
prioriteiten te maken.
De versterking van onderzoek en innovatie (O&I) in het beleidsproces van
de EU is voor de leden van de D66-fractie van enorm belang en willen
benoemen dat zij content zijn met het onderscheid tussen Cohesiebeleid

2

en Horizon Europe. Wel hebben we beide doelstellingen nodig om op
concurrentiegebied echte vooruitgang te boeken. Daarom vragen deze
leden de Minister om de doelen van de O&I-ecosystemen ten alle tijden
voorop te zetten en waar nodig ook in samenspraak te handelen.
De leden van de D66-fractie zijn blij dat er een politiek akkoord ligt die
bijdraagt aan het verzekeren van duurzame en betrouwbare bronnen van
kritieke grondstoffen voor de EU. Wel vinden deze leden dat dit akkoord
ambitieuzer zou mogen zijn, onder meer de recyclingdoelen. Daarom
roepen deze leden de Minister op om een stapje extra te zetten voor de
recyclingdoelen zodat onze strategische autonomie verbetert en ons
milieu.
Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie
De leden van de BBB-fractie hebben kennisgenomen van de geannoteerde
agenda Raad voor Concurrentievermogen op 7 en 8 december 2023. Deze
leden hebben een aantal vragen.
De leden van de BBB-fractie merken op dat uit het fiche inzake de Net Zero
Industry Act (NZIA) blijkt dat het kabinet het NZIA-voorstel verwelkomt en
de doelstellingen om de energietransitie in de EU te versnellen en
risicovolle afhankelijkheden in dit domein af te bouwen. Het kabinet
constateert ook verbeterpunten ten aanzien van de volgende onderwerpen: het productiedoel van 40%, de reikwijdte, aanvullende reikwijdte,
vergunningverlening, toegang tot markten, vaardigheden en governance.
Kan er meer verduidelijking komen wat er in het fiche bedoeld wordt met
dat het kabinet voorstander is van «een EU breed, overkoepelend en
indicatief doel dat uitgaat van een gemiddelde productie van strategische
netto-nul technologieën in de EU»? Wat zou dit indicatieve doel moeten
zijn en wat zouden de gevolgen zijn voor de Nederlandse industrie ten
opzichte van andere Europese industrieën?
Ook hebben de leden van de BBB-fractie de vraag wat het NZIA-voorstel
Nederland ongeveer zou gaan kosten op structurele basis, ook omdat de
Commissie aangeeft dat de huidige EU-begroting onvoldoende middelen
biedt. Deze leden horen graag horen of 40% een haalbaar percentage is.
Eerder probeerde de EU middels de Strategie van Lissabon om de meest
concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te worden
door iedere lidstaat 3% van het Bruto binnenlands product (bbp) te laten
investeren in research en development (R&D), iets wat faliekant mislukte.
Nu is het NZIA-voorstel iets anders, maar deze leden hebben wel twijfels
bij de haalbaarheid van de 40%-doelstelling, en wat dit moet gaan vergen
van de lidstaten.
De leden van de BBB-fractie merken tevens op dat in het fiche valt te lezen
dat het kabinet met name positief is over de opname van hernieuwbaar
op zee. Deze leden vragen waarom, aangezien er ook een aantal nucleaire
technologieën is opgenomen in het NZIA-voorstel, waarmee de Nederlandse ambitie om twee centrales te bouwen, beperkt onder de reikwijdte
ondersteund kunnen worden. Waarom wordt er niet meer ingezet op de
reikwijdte van nucleaire technologieën te versterken, in plaats van blijven
inzetten op hernieuwbaar op de zee?
De leden van de BBB-fractie zien graag dat we méér investeren in
CO2-afvanginstallaties, waarmee vrijgekomen CO2 wordt afgevangen en
onder andere wordt getransporteerd naar tuinders die CO2 gebruiken voor
hun teeltproces. Daardoor daalt het gasverbruik van tuinders én wordt de
uitstoot van CO2 verminderd. Welke ruimte biedt het NZIA-voorstel voor
opvang en afvang van CO2 en wat is de inzet van Nederland om dit voor

3

onze ondernemers te bevorderen? Op pagina 39 van het voorstel staat
dat: «Member States shall ensure that the national competent authority
responsible for the entire permit-granting processes, including all
procedural steps, has a sufficient number of qualified staff and sufficient
financial, technical and technological resources necessary, including for
up- and re-skilling, for the effective performance of its tasks under this
Regulation.» Welke autoriteit wordt dit in Nederland? Wordt het ondergebracht bij een bestaande autoriteit of komt er een nieuwe? Hoeveel gaat
dit kosten?
De leden van de BBB-fractie merken op dat het Europees Parlement in
tegenstelling tot de Raad pleit, voor een enkele lijst bestaande uit 17
categorieën waarbij de lidstaten kunnen bepalen welke technologie als
«strategisch» wordt geacht. Hierdoor zou het voor bedrijven gunstiger zijn
om in de EU te vestigen. Hoe ziet het kabinet dit?
II Antwoord / Reactie van de Minister

4