Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3044
Vragen van het lid Van der Steur (VVD) aan de minister van Veiligheid en
Justitie over het artikel «Notaris wordt vrije beroepsoefenaar» (ingezonden
14 juni 2011).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 4 juli
2011).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Notaris wordt vrije beroepsoefenaar»1 en de
uitspraak van het Hof van Justitie van de Europees Unie van 24 mei 2011?2
Antwoord 1
Ja, het betreft uitspraak in de zaken tegen België, Frankrijk, Luxemburg,
Oostenrijk, Duitsland en Griekenland. Het Hof heeft nog geen uitspraak
gedaan in eenzelfde zaak tegen Nederland.
Vraag 2
Klop het dat als gevolg van hier bedoelde uitspraak notarissen in een aantal
EU-lidstaten niet langer de nationaliteit moeten hebben van de lidstaat waarin
zij werken? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ja, door het Hof is in voornoemde zaken bepaald dat het vereiste van
nationaliteit van het land waarin men werkzaam is als notaris in strijd is met
het beginsel van vrijheid van vestiging (artikel 49 van het Verdrag betreffende
de werking van de Europese Unie VwEU). Ten aanzien van de mogelijkheid
om een uitzondering te maken op het beginsel van vrije vestiging voor het
uitoefenen van openbaar gezag op grond van artikel 51 VwEU concludeert
het Hof dat de werkzaamheden van de notaris in de betrokken landen niet
kan worden beschouwd als rechtstreekse en specifieke deelneming aan de
uitoefening van openbaar gezag.

1
2

ah-tk-20102011-3044
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Het Financieel Dagblad, Notaris wordt vrij beroepsoefenaar, 9 juni 2011.
Hof van Justitie van de Europese Unie. 24 mei 2011. Europese Commissie v. Bondsrepubliek
Duitsland. Zaak C-54/08
http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:62008J0054:NL:HTML

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Welke opleiding- en nationaliteiteisen worden nu gesteld aan notarissen die
zich willen vestigen in Nederland, maar een opleiding hebben genoten in
ander EU-lidstaat?
Antwoord 3
Artikel 6 van de Wet op het notarisambt (Wna) bepaalt dat het bezit van de
Nederlandse nationaliteit en een EG-verklaring als bedoeld in de Algemene
wet erkenning EG-beroepskwalificaties vereist is. Voorts is een stage als
bedoeld in artikel 31 van de Wna vereist, een met goed gevolg afgelegd
examen als bedoeld in artikel 33 van de Wna, het bezit van een ondernemingsplan dat voldoet aan de eisen van artikel 7, eerste lid, van de Wna, een
verklaring omtrent het gedrag, een verklaring van de kamers van toezicht, en
moet betrokkene tenminste 3 jaren werkzaam zijn geweest in het notariaat in
het Koninkrijk onder verantwoordelijkheid van een notaris of een waarnemer.
Vraag 4
Bent u het met de auteurs van het artikel eens dat het stellen van een
vestigingseis voor het ambt van de notaris op basis van het arrest niet meer
mogelijk is? Zo ja, waarom. Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het Hof heeft in voornoemde zaken geoordeeld dat het stellen van een
nationaliteitsvereiste op grond van de uitspraak van het Hof in strijd is met
het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. In de uitspraak
van het Hof wordt echter benadrukt dat notariële werkzaamheden doelen van
algemeen belang nastreven, zoals het waarborgen van de rechtmatigheid en
rechtszekerheid. Een dwingende reden van algemeen belang vormt een
rechtvaardiging van noodzakelijke en proportionele beperkingen van de
vrijheid van vestiging. Het Hof vermeldt in het bijzonder regels omtrent de
aanstelling, aantal, territoriale bevoegdheden, beloning, onafhankelijkheid en
incompatibiliteiten. Aangenomen dat het Hof bij de beoordeling van het
Nederlandse notarisambt tot dezelfde conclusie komt, blijven dergelijke
vestigingseisen mogelijk.
Vraag 5
Bent u van plan de Wet op het notarisambt omtrent de nationaliteitseis te
wijzigen?
Antwoord 5
Thans ligt bij de Eerste Kamer een wetsvoorstel (dossiernummer 31040) dat
voorziet in het vervallen van de eis van Nederlanderschap voor de benoeming tot notaris. Onafhankelijk van de vraag van de europeesrechtelijke
toelaatbaarheid is eerder door de regering geoordeeld dat de eis van
Nederlanderschap voor benoeming tot notaris geen extra waarborg biedt of
toegevoegde waarde heeft voor het goed functioneren als notaris. Wel
voorziet genoemd wetsvoorstel in de invoering van het vereiste van een
goede beheersing van de Nederlandse taal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2