Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2172
Vragen van de leden Van Kent en Jasper van Dijk (beiden SP) aan de
Staatssecretaris en de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over
onveilige distributiecentra (ingezonden 21 januari 2021).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 29 maart 2021).
Vraag 1, 2 en 3
Wat is uw reactie op het artikel «Zeven op de tien distributiecentra overtreden
veiligheidsregels»?1
Wat vindt u van de conclusie dat zeven op de tien distributiecentra coronaen veiligheidsregels overtreden?
Bent u het ermee eens dat het verbijsterend is dat bij zoveel centra overtredingen worden geconstateerd?
Antwoord 1, 2 en 3
Werkgevers zijn er verantwoordelijk voor dat werknemers in gezonde, veilige
en eerlijke omstandigheden hun werk kunnen uitvoeren. Dat houdt in dat
werkgevers o.a. moeten zorgen voor het juiste loon en fatsoenlijke arbeidstijden, maar ook maatregelen moeten nemen om het risico op besmetting met
SARS-CoV-2 te voorkomen of te beperken. Dat de Inspectie SZW heeft
geconstateerd dat bij zeven op de tien distributiecentra die zij hebben
gecontroleerd de wet- en regelgeving die hierop van toepassing is wordt
overtreden, vind ik zorgelijk.
Vraag 4
Welke corona- en veiligheidsregels worden precies overtreden? Kunt u een
lijst leveren van het exacte aantal overtredingen?
Antwoord 4
Over individuele bedrijven of lopende onderzoeken kan ik geen uitspraken
doen of lijsten aanleveren. Wel kan ik in algemene zin melden, dat de aanpak
van de Inspectie SZW gericht is op gedragsverandering bij bedrijven en

1

ah-tk-20202021-2172
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NRC, 19-01-2021, Zeven op de tien distributiecentra overtreden veiligheidsregels (https://
www.nrc.nl/nieuws/2021/01/18/zeven-op-de-tien-distributiecentra-overtreden-veiligheidsregelsa4028077).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

werknemers om de risico’s door corona te verkleinen. Handhaving is daarvan
een onderdeel.
Onderdeel van deze aanpak is ook om indien nodig ter plaatse te inspecteren.
In 2020 zijn er ruim tweehonderd bedrijven in de distributie gecontroleerd,
waarbij er ook overtredingen op grond van de Arbeidsomstandighedenwetgeving zijn geconstateerd. Er zijn waarschuwingen of eisen tot verbetering
gegeven. Hoe snel deze zijn opgelost, hangt af van de soort overtreding en
de termijn die is gesteld om deze op te heffen. De komende tijd zullen de
herinspecties plaatsvinden. Naast controle op risico’s, zoals aanrijdgevaar (vb.
onveilige verbindingswegen, ontbreken verkeersregels) en arbozorg (vb.
toetsen en adviseren RI&E door arbokerndeskundigen, basiscontract) is ook
op de naleving van de coronamaatregelen gecontroleerd. Bij circa veertig
bedrijven was er sprake van een coronagerelateerde overtreding. De
overtredingen die de Inspectie SZW heeft aangetroffen in verband met
corona hebben voornamelijk betrekking op de situatie waarin het risico op
blootstelling aan SARS-CoV-2 niet is opgenomen in de RI&E en er onvoldoende maatregelen worden genomen om besmetting te voorkomen
conform de abeidshygiënische strategie. Dat betekent dat organisatorische
beheersmaatregelen, zoals het houden van 1,5 meter afstand, voorrang
moeten hebben op het toepassen van individuele beheersmaatregelen, zoals
persoonlijke beschermingsmiddelen. Daarnaast wordt regelmatig geconstateerd dat er onvoldoende uitvoering gegeven wordt aan voorlichting en
toezicht. Dat is wel wenselijk zodat medewerkers de maatregelen naleven,
zoals afstand houden, handen wassen en persoonlijke beschermingsmiddelen
dragen en adequaat gebruiken. In het Jaarverslag 2020 zal de Inspectie SZW
haar aanpak in verband met corona nader verantwoorden.
Vraag 5
Hoe gaat u ervoor zorgen dat vanaf nu alle maatregelen nageleefd worden,
waaronder de 1,5-meter-maatregel? Welke sanctie hanteert u bij een
overtreding?
Antwoord 5
De norm is dat iedereen in beginsel thuiswerkt, waar dat kan. Waar thuiswerken niet mogelijk is, zoals in distributiecentra, is het van groot belang dat op
de werkvloer de COVID-maatregelen door iedereen worden toegepast. Op
basis van de Arbeidsomstandighedenwet is de werkgever verantwoordelijk
voor gezonde en veilige werkomstandigheden. Voor werkgevers die de regels
op de werkvloer overtreden, heeft de Inspectie SZW verschillende mogelijkheden om handhavend op te treden. Naast het geven van een waarschuwing of
een eis tot naleving, kan de Inspectie SZW via de Tijdelijke wet maatregelen
Covid-19 ook de werkzaamheden stilleggen of een bestuurlijke boete
opleggen.
Melden blijft van groot belang om op te kunnen treden tegen werkgevers die
niet de vereiste maatregelen nemen. De Inspectie SZW heeft een meldpunt
voor meldingen over corona in relatie tot werk, arbeidsomstandigheden en
arbeidsvoorwaarden.
De Inspectie SZW werkt risicogericht en programmatisch. Op basis van de
programmering van 2020 voerde de Inspectie SZW de controles uit bij
distributiecentra. Dit doet zij ook in 2021.
Vraag 6
Is tijdelijke sluiting een optie als de maatregelen niet nagekomen worden?
Antwoord 6
De Inspectie SZW heeft krachtens de tijdelijke Wet maatregelen Covid-19
sinds december 2020 de bevoegdheid om de werkzaamheden bij werkgevers
die geen maatregelen nemen om het risico op besmetting met SARS-CoV-2 te
voorkomen en te beperken, tijdelijk stil te leggen. De werkzaamheden mogen
dan pas weer worden hervat, zodra er sprake is van een gezonde en veilige
werkomgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 7
Welke impact hebben de geconstateerde overtredingen op het aantal
besmettingen? Zijn er meer besmettingen in distributiecentra dan elders in
vergelijkbare situaties?
Antwoord 7
Onvoldoende maatregelen om het risico met besmetting met SARS-CoV-2 op
de werkvloer te voorkomen of te beperken, draagt bij aan het aantal
besmettingen in Nederland. De werksetting blijkt echter uit cijfers van het
RIVM, vergeleken met de thuissituatie en bezoek thuis, een beduidend
kleinere bron van besmetting dan de thuissfeer. Het is niet mogelijk deze
cijfers verder uit te splitsen naar type werklocatie zoals distributiecentra,
aangezien dit niet bijgehouden wordt in de besmettingscijfers.
Vraag 8 en 9
Worden alle medewerkers en dus ook arbeidsmigranten getest op corona bij
klachten?
Blijven alle medewerkers bij klachten thuis?
Antwoord 8 en 9
Medewerkers en dus ook arbeidsmigranten die klachten hebben, passend bij
SARS-CoV-2, moeten zich laten testen en thuisblijven tot de testuitslag
bekend is en zij niet langer besmettelijk zijn. Iedere burger, en dus ook iedere
medewerker, hoort zich aan deze richtlijn te houden.
Indien er het vermoeden bestaat dat medewerkers niet thuisblijven bij
klachten is het verstandig om dit te melden bij het eerder genoemde
meldpunt van de Inspectie SZW.
Vraag 10
Weet u dat er distributiecentra zijn waar medewerkers (bij lichtere klachten)
aangespoord worden toch te komen werken? Deelt u de mening dat dit
onaanvaardbaar is? Welke sancties onderneemt u hiertegen?
Antwoord 10
Deze signalen zijn mij niet bekend, maar ik deel de mening dat hier tegen
moet worden opgetreden. Dat kan echter alleen als deze signalen ook bij de
Inspectie SZW gemeld worden. Ik benadruk daarom nogmaals dat indien er
in onveilige omstandigheden moet worden gewerkt, de werknemer, ondernemingsraad, personeelsvertegenwoordiging of vakbond een melding kan doen
bij de Inspectie SZW. Indien daartoe aanleiding is, controleert de Inspectie
SZW ter plaatse.
Daarnaast is per 1 september 2020 het «Samenwerkingsplatform Arbeidsmigranten en Covid-19» operationeel. Deelnemers zijn de NVWA, de GGD’s,
veiligheidsregio’s, het RIVM, de Inspectie SZW en LOT-C. Dit initiatief is naar
aanleiding van de aanbeveling van het Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten opgericht. Het Samenwerkingsplatform Arbeidsmigranten en
Covid-19 heeft als doel het voorkomen en beperken van de verspreiding van
het Covid-19 virus binnen of door de doelgroep arbeidsmigranten die in
Nederland wonen of werken. Het platform kijkt naar de woon-, werk- en
vervoersomstandigheden van arbeidsmigranten, geeft een operationeel
landelijk beeld, gaat preventieve bedrijfsbezoeken afleggen, zal repressief
optreden bij brandhaarden en faciliteert bij grensoverschrijdende samenwerking op dit thema, zoals met de Duitse autoriteiten. Naast de preventieve en
repressieve interventies levert de Inspectie SZW ook een bijdrage aan het
platform door relevante meldingen te delen of informatie uit te wisselen
teneinde gezamenlijk op te treden bij een uitbraak van Covid-19 in een bedrijf
of sector.
Vraag 11
Hoeveel arbeidsmigranten zijn besmet met corona sinds het uitbreken van de
coronacrisis? Hoeveel daarvan hebben een besmetting op het werk opgelopen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Ik beschik niet over cijfers specifiek over arbeidsmigranten die besmet zouden
zijn en hoeveel daarvan een besmetting op het werk hebben opgelopen. De
cijfers over besmettingen van het RIVM kennen geen nadere uitsplitsing
hiernaar.
Vraag 12
Klopt het dat sommige medewerkers minder dan het minimumloon betaald
krijgen? Zo ja, wat onderneemt u om ervoor te zorgen dat iedereen alsnog
het minimumloon krijgt?
Antwoord 12
In sommige gevallen is gebleken dat minder dan het minimumloon is
betaald. Afhankelijk van de uitslag van het onderzoek kan de Inspectie SZW
bij geconstateerde onderbetaling van het minimumloon een nabetalingsverplichting opleggen. De werkgever moet dan het achterstallig loon en/of de
achterstallige vakantiebijslag alsnog aan de werknemer(s) betalen. Als de
werkgever niet of onvoldoende aan deze nabetalingsverplichting voldoet, kan
de Inspectie SZW hem een dwangsom opleggen.
Vraag 13
Hoe voorkomt u dat volgend jaar niet opnieuw bij zeven op de tien distributiecentra overtredingen worden geconstateerd? Hoe wordt de handhaving
aangescherpt?
Antwoord 13
De inzet van Inspectie SZW leidt tot het nemen van maatregelen door de
werkgevers, zo ook maatregelen om besmetting met SARS-CoV-2 te
voorkomen. In het geval van SARS-CoV-2 heeft het grootste deel van de
werkgevers (90%) de problemen opgelost, soms na een waarschuwing of een
eis van de Inspectie. Een klein deel van de coronameldingen leidt tot
handhaving zoals een tijdelijke stillegging van werkzaamheden of een
boeterapport.
Werkgevers moeten de ernst van de situatie inzien en blijvend zorgen voor
gezonde, veilige en eerlijke arbeidsomstandigheden. De Inspectie SZW voert
ook in 2021 controles uit in deze sector.
Daarnaast heb ik, via de Tijdelijke wet maatregelen covid-19, tijdelijk de
Arbeidsomstandighedenwet uitgebreid, zodat de Inspectie SZW meer
bevoegdheden heeft om op te treden tegen werkgevers die niets doen om
het risico op besmetting met SARS-CoV-2 te voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4