2010D18360

Wijziging van het Besluit bekostiging WPO en
het Bekostigingsbesluit W.V.O. in verband met
de wijziging van enkele bedragen van het
leerlinggebonden budget
Verslag van een schriftelijk overleg
Vastgesteld d.d. ..

Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief d.d. 31 maart jl. van de demissionaire minister van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzake de voorhang van het besluit tot
wijziging van het Besluit bekostiging WPO en het Bekostigingsbesluit
W.V.O. in verband met de wijziging van enkele bedragen van het
leerlinggebonden budget (Kamerstuk 32361, nr. 1).
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Bochove
Adjunct-griffier van de commissie,
Boeve

nds-tk-2010D18360

1

I.

Vragen en opmerkingen uit de fracties

1.
2.
3.

Inhoudsopgave
Algemeen
Besluit bekostiging WPO en bekostigingsbesluit W.V.O.
Financiële gevolgen

II.

Reactie van de minister

I. Vragen en opmerkingen uit de fracties
1. Algemeen
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het besluit tot
wijziging van het Besluit bekostiging WPO en het Bekostigingsbesluit
W.V.O. in verband met de wijziging van enkele bedragen van het
leerlinggebonden budget. Alhoewel deze leden onderschrijven dat de
toenemende groei van het aantal zorgleerlingen vanwege de financiële
druk ingedamd dient te worden hebben deze leden nog wel enige vragen
over het besluit en de daarin voorgenomen bezuinigingen.
De leden van de SP-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen van
het voorstel om te bezuinigen op de ambulante begeleiding en de rugzak
in het speciaal basisonderwijs. De leden van deze fractie vragen of de
minister dit besluit legitiem en verantwoord acht, in een periode waarin
het kabinet demissionair is. Hoe rijmt de minister een dergelijk ingrijpend
besluit met het feit dat een demissionair kabinet geen nieuw beleid dient
te maken? De leden betreuren het dat de Tweede Kamer het onderwerp
niet controversieel heeft verklaard. Deelt de minister de mening dat een
dergelijk besluit eigenlijk niet genomen dient te worden, gezien het
controversieel verklaren van passend onderwijs, zo vragen deze leden.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
voornoemde besluit.
2. Besluit bekostiging WPO en bekostigingsbesluit W.V.O.

1
Zie antwoorden op de schriftelijke vragen
van 26 maart jl. van de leden Ferrier (CDA),
Kraneveldt-Van der Veen (PvdA), Anker
(ChristenUnie), Van der Vlies (SGP), Dezentjé
Hamming-Bluemink (VVD) en Dibi (Groenlinks) aan de minister van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap, over bezuinigingen in
Passend Onderwijs.

De leden van de CDA-fractie zouden graag de bedragen per leerling voor
het bekostigd onderwijs willen weten voor zowel regulier onderwijs,
speciaal onderwijs en speciaal basisonderwijs. Voor speciaal onderwijs en
speciaal basisonderwijs zouden deze leden ook graag willen weten wat
voor zorg deze scholen moeten bieden voor deze bekostiging. De leden
zijn ook benieuwd naar de redenering achter het amendement op het toen
voorliggende wetsvoorstel waardoor het speciaal basisonderwijs toch de
volledige rugzak kreeg1, ondanks de hogere bekostiging van het speciaal
basisonderwijs.
Voorts zijn de leden van deze fractie benieuwd in hoeverre de diverse
sectorraden (en met name de PO-raad) en andere organisaties betrokken
zijn geweest bij deze besluitvorming.
Wanneer heeft deze besluitvorming plaatsgevonden en op welke wijze
heeft u deze gecommuniceerd naar het veld? Kunt u aangeven of zij, en zo
ja waarom, hebben ingestemd met de in het besluit genoemde
voorstellen? Zijn er bij de diverse overleggen ook alternatieven voor deze
bezuinigingen besproken? Zo ja, welke alternatieven zijn besproken en
kunt u aangeven wat de voor- en nadelen van deze alternatieven zijn en
waarom deze voorstellen het niet hebben gehaald?
De leden vragen verder wat de reden is dat de bezuiniging alleen
neerkomt in de rugzakjes van het speciaal basisonderwijs; waarom is niet
gekozen voor bijvoorbeeld een korting op alle rugzakjes? Immers, niet

2

alleen in het speciaal basisonderwijs is een groei te zien van het aantal
rugzakjes. Is ook overwogen om de openeinderegeling van de rugzakjes in
het leerwegondersteunend onderwijs en praktijkonderwijs aan te passen?
Zo neen, waarom niet?
Ook zijn de leden benieuwd naar de mening van de minister over reacties
van samenwerkingsverbanden die aangeven dat er wat hen betreft geen
sprake is van dubbele bekostiging van speciale basisscholen omdat zij
financiële afspraken hebben gemaakt binnen het samenwerkingsverband.
Hierdoor ontvangen zij slechts een bedrag dat met het veld is afgestemd
op de verleende onderwijszorg en zou er geen sprake zijn van dubbele
bekostiging.
Toenmalig staatssecretaris Dijksma heeft aangegeven dat zij van plan is
de rugzakjes volledig af te schaffen. Moeten de leden dit besluit opvatten
als een eerste stap hier naartoe? Komt er een pilot voor de volgende
stappen in dit proces worden genomen? Deze leden kunnen zich
voorstellen dat deze maatregelen in sommige scholen bovenmatig hard
zullen aankomen. Is de minister voornemens hulp te bieden aan deze
scholen en zo ja, onder welke condities, zo vragen zij.
De leden van de SP-fractie willen weten hoe het overleg met de betrokken
partijen verlopen is. Is er overleg geweest? En met wie? Hebben de
diensten voor ambulante begeleiding en de scholen voor speciaal
basisonderwijs aangegeven achter de bezuinigingen te staan? Zo neen,
wat waren hun bezwaren, zo vragen deze leden.
Voorts willen de leden weten wat het draagvlak voor de bezuiniging op de
rugzak in het speciaal basisonderwijs is. De minister schrijft in de nota van
toelichting: «Binnen de sectoren bestaat draagvlak voor deze maatregel».
Waarop baseert de minister dit? Op welke manier is dit draagvlak
gemeten? Zijn daarbij ook de scholen voor speciaal basisonderwijs
gehoord? Is er onderzoek gedaan naar het draagvlak onder het personeel
en schoolleiders van deze scholen? En onder de ouders van de leerlingen
in het speciaal basisonderwijs? Wat waren de reacties? Dezelfde vragen
gelden voor de bezuiniging op de ambulante begeleiding. De WEC-raad
heeft in een reactie aangegeven veel kritiek te hebben op de gemaakte
keuzes. Zijn zij betrokken bij het besluit? In hoeverre zijn ouders,
leerkrachten, schoolleiders en ambulant begeleiders gehoord, willen de
leden weten.
Welke gevolgen hebben de bezuinigingen op het speciaal basisonderwijs
voor de leerlingen? Wat is het oordeel van de minister over de vrees die
het werkverband speciaal basisonderwijs uitspreekt, namelijk dat meer
kinderen door deze bezuiniging naar het speciaal onderwijs zullen
moeten? Onderkent de minister dat risico, zo willen de leden weten. Ook
vernemen zij graag wat hij hiertegen doet. Hoe verhoudt dat zich tot de
doelstellingen van passend onderwijs, dat er juist op gericht is zoveel
mogelijk kinderen uit het speciaal onderwijs te krijgen?
De leden betwijfelen of de scholen voor speciaal basisonderwijs hun werk
nog naar behoren kunnen doen na de bezuinigingen. Deelt de minister de
mening dat de leerlingen in het speciaal basisonderwijs de laatste jaren
relatief zwaardere stoornissen hebben dan een aantal jaar geleden? In
hoeverre is de bekostiging van het speciaal basisonderwijs meegegroeid
met de verzwaring van de doelgroep? Is er zicht op de wijze waarop het
rugzakgeld in het speciaal basisonderwijs wordt ingezet?
De leden maken zich zorgen over de kwaliteitsslag die de laatste jaren is
ingezet in het speciaal basisonderwijs. Komt deze verbeterde onderwijskwaliteit in gevaar met het verminderen van de leerlinggebonden
financiering? Hoe denkt de minister dat de kwaliteitsverbeteringen
voortgezet kunnen worden, zo vragen de leden van deze fractie.

3

De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen toe te lichten op welke
manier de sectororganisaties zijn betrokken in voorliggend besluit. Op
welke manier hebben zij invloed kunnen uitoefenen? Op welke manier
hebben zij zich kunnen voorbereiden op de wijziging in bedragen van het
leerlinggebonden budget, zo willen deze leden weten.
Bijstellen ambulante begeleiding
De leden van de CDA-fractie verwijzen naar de toelichting van het besluit
waarin de minister aangeeft dat de reden voor het naar beneden bijstellen
van de middelen voor ambulante begeleiding voor cluster 3 en 4 is
gelegen in het feit dat de ambulante begeleiding niet in alle regio’s goed
functioneert. Kan de minister aangeven wat hij verstaat onder niet goed
functioneren? Tegen welke problemen is hij aangelopen? Is ook onderzoek
gedaan naar het niet goed functioneren van de ambulante begeleiding, zo
neen waarom niet en zo ja, wat waren de aanbevelingen? Kan de minister
aangeven waarom hij ervoor heeft gekozen deze bezuiniging op de
ambulante middelen te laten neerdalen in alle regio’s, dus ook de regio’s
waar de ambulante begeleiding wel goed functioneert, en niet alleen in de
regio’s waar de ambulante begeleiding minder goed functioneert?
De leden van de SP-fractie willen weten wat de gevolgen zijn van de
bezuinigingen op de ambulante begeleiding. Krijgen kinderen met een
rugzak vanaf 1 september minder begeleiding? Hoe uit zich dat? Wat
betekent dat voor de kwaliteit van de ambulante begeleiding? Kan de
minister toelichten hoe hij de kwaliteit van de begeleiding van rugzakleerlingen in cluster drie en vier op orde denkt te houden? De Inspectie
oordeelde in 2008 dat de leerlingenzorg voor leerlingen met een extra
zorgvraag in het regulier onderwijs niet van voldoende kwaliteit was. Hoe
verhoudt deze conclusie zich tot de nu voorgenomen bezuinigingen?
De leden vragen zich af wat de personele gevolgen zullen zijn. Zullen er
ontslagen vallen? Zo ja, hoeveel zullen dat er naar schatting zijn? Is er
overleg geweest met ambulant begeleiders of hun vertegenwoordigers in
de vakbonden? Is er voorzien in een overgangsmaatregel, zo vernemen
deze leden graag.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de gevolgen die
door voorliggend besluit optreden voor de ambulante begeleiding. Welke
gevolgen zijn er voor geïndiceerde leerlingen?
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen naar de personele
gevolgen van voorliggend besluit, met name bij het speciaal onderwijs en
in de ambulante begeleiding.
3. Financiële gevolgen
De leden van de CDA-fractie vragen of de minister kan aangeven wat er
financieel gaat gebeuren indien de voorgenomen maatregelen in het
besluit niet door kunnen gaan.
De leden van de SP-fractie maken zich grote zorgen over de snelle
invoering van de bezuinigingen. Zij hebben de indruk dat het voor veel
scholen moeilijk zal zijn deze bezuinigingen zo snel door te voeren,
waardoor de kwaliteit van het onderwijs voor de leerlingen in gevaar
komt. De leden vinden het onverantwoord om op zo’n korte termijn zoveel
geld te bezuinigen op de begeleiding van kinderen die de extra zorg goed
kunnen gebruiken. Zij vragen zich af waarom niet zorgvuldiger wordt
omgegaan met het doorvoeren van een dergelijke, ingrijpende bezuiniging. Welke regelingen worden er getroffen om de scholen te ondersteunen bij eventuele financiële problemen, zo vragen zij.

4

II. Reactie van de minister

5