Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

29 507

Regels voor de financiële dienstverlening (Wet
financiële dienstverlening)

Nr. 114

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 april 2013
Deze brief is een vervolg op de tussenrapportage van het flankerend
beleid beleggingsverzekeringen die op 5 juli 2012 naar uw Kamer is
gezonden.1 Bij de onderhavige brief wordt u de eindrapportage over het
flankerend beleid van verzekeraars aangeboden2, waarin de stand van
zaken per 31 december 2012 is opgenomen. In deze rapportage wordt
weergegeven hoe het flankerend beleid van verzekeraars zich verhoudt tot
de eerder geformuleerde best of class.3 Op een aantal onderdelen is voor
de volledigheid aanvullende informatie opgenomen over de stand van
zaken per 31 maart 2013. Dat betreft bijvoorbeeld het informeren van
klanten over de voor hen geldende individuele compensatie.
De rapportage is, net als de eerdere tussenrapportage, opgesteld door
Deloitte. In de tussenrapportage die eerder aan uw Kamer is aangeboden
werd alleen gerapporteerd over de zes grootste levensverzekeraars
(Achmea, AEGON, ASR, Delta Lloyd, Nationale Nederlanden en REAAL),
omdat het merendeel van de beleggingsverzekeringen bij deze verzekeraars is afgesloten. In de eindrapportage zijn ook de kleinere aanbieders
van beleggingsverzekeringen toegevoegd (Allianz, BNP Paribas Cardif,
Conservatrix, Generali, De Goudse, Legal & General, Loyalis, Robein en
VvAA), aangezien ook voor klanten die bij een kleinere verzekeraar zijn
aangesloten belangrijk is dat zij gebruik kunnen maken van een goed
flankerend beleid.
Verzekeraars hanteren voor klanten met een beleggingsverzekering een
flankerend beleid naast de (kosten)compensatie die is overeengekomen
tussen verzekeraars en de stichtingen Verliespolis en Woekerpolisclaim.
Onderdelen van het flankerend beleid zijn bijvoorbeeld het tijdig en
volledig informeren van klanten en het bieden van mogelijkheden om in
1

Kamerstuk 29 507, nr. 113.
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
3
Kamerstuk 29 507, nr. 106.
2

kst-29507-114
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

1

lopende beleggingsverzekeringen kosteloos goedkopere beleggingen toe
te voegen of om zonder enige belemmering over te stappen naar een
ander product.
Om het flankerend beleid van de verschillende verzekeraars te verbeteren
is in overleg met uw Kamer een best of class geformuleerd. Individuele
verzekeraars hebben naar aanleiding van die best of class verschillende
verbeteringen in hun flankerend beleid aangebracht. Om te zorgen dat
niet alleen beleidswijzigingen worden aangekondigd, maar dat het beleid
ook daadwerkelijk wordt verbeterd, wordt over de toepassing van het
flankerend beleid gerapporteerd. Bijgevoegd treft u de rapportage over de
toepassing van het flankerend beleid in 2012. De rapportage is opgesteld
door Deloitte.
Beleggingsverzekeringen
Beleggingsverzekeringen zijn overeenkomsten die zijn gesloten tussen
verzekeraar en klant. Door veel klanten is de beleggingsverzekering
destijds afgesloten om een bepaald doel te halen zoals een (aanvullende)
oudedagsvoorziening of een voorziening om de eigenwoningschuld af te
lossen. In het verleden zijn er bij beleggingsverzekeringen op verschillende fronten dingen misgegaan, waardoor het behalen van de oorspronkelijke doelen moeilijker is geworden. In het vervolg van deze brief wordt
ingegaan op het flankerend beleid. Met het flankerend beleid wordt
beoogd mensen met een beleggingsverzekering de mogelijkheid te geven
om toekomstgericht hun situatie te verbeteren. De overige fronten waarop
dingen zijn misgegaan zijn: te hoge en intransparante kosten, zorgplichtproblemen en tegenvallende beleggingsresultaten. Voor de te hoge en
intransparante kosten is beoogd een oplossing te zoeken door middel van
de akkoorden die zijn gesloten tussen verzekeraars en de stichtingen
Verliespolis en Woekerpolisclaim en compensatieregelingen die kleinere
verzekeraars hebben voorgelegd aan de ombudsman of anderszins
hebben vastgesteld. Met betrekking tot zorgplichtproblemen is sprake van
individuele of specifieke gebreken in bijvoorbeeld de informatieverstrekking door een adviseur of verzekeraar. Het Klachteninstituut
financiële dienstverlening (Kifid) of de rechter kunnen in deze gevallen
zorgen dat recht wordt gedaan aan de belangen van klanten. Verder is bij
beleggen, al dan niet door middel van een beleggingsverzekering,
inherent sprake van een risico op koersdalingen. In recente jaren is sprake
geweest van tegenvallende beleggingsresultaten, wat ook een negatieve
invloed heeft op de huidige waarde van beleggingsverzekeringen.
In het vervolg van deze brief wordt alleen ingegaan op beleggingsverzekeringen die in het verleden zijn afgesloten. Voor producten die recent zijn
en worden afgesloten is in regelgeving een aantal maatregelen getroffen
om dergelijke problemen te voorkomen. Zo zijn bijvoorbeeld de regels
voor het verstrekken van informatie over dergelijke producten uitgebreid,
is een provisieverbod geïntroduceerd en zijn regels met betrekking tot het
productontwikkelingsproces gesteld. De Autoriteit Financiële Markten
(AFM) houdt toezicht op grond van deze en andere regelgeving. Ook in
het verleden afgesloten beleggingsverzekeringen hebben de bijzondere
aandacht van de AFM. Zo heeft de AFM in oktober 2012 de publiciteit
gezocht om klanten met een beleggingsverzekering rechtstreeks aan te
spreken om in actie te komen. Ook tot verzekeraars en adviseurs heeft de
AFM zich gericht, met als doel dat zij hun klanten activeren om hun positie
te verbeteren. De AFM heeft ook onderzoek gedaan naar de kostenstructuur van nieuwe producten die kunnen dienen als vervanging van de
oude beleggingsverzekeringen. De meeste nieuwe producten hebben
lagere kosten dan de oude producten, daardoor kan de klant over het
algemeen een hogere opbrengst verwachten ten opzichte van de oude
producten. Deze werkzaamheden van de AFM sluiten goed aan bij het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

2

flankerend beleid dat verzekeraars nu toepassen. In het kader van het
centraal stellen van het klantbelang heeft de AFM over de stand van zaken
tot september 2012 geconcludeerd dat de door verzekeraars geleverde
inspanning nog onvoldoende klanten hebben bereikt. De AFM heeft
aangegeven dat verzekeraars diverse plannen en intenties hebben
aangekondigd om in aanvulling op het flankerend beleid klanten te
activeren. Deze plannen zijn nog niet meegenomen in de stand van zaken
tot september 2012. In 2013 wordt opnieuw bezien hoe verzekeraars
binnen dit dossier het belang van hun klanten centraal stellen.
De verschillende verzekeraars gaven in het verleden elk hun eigen
invulling aan het flankerend beleid. Er is, op initiatief van het ministerie
van Financiën, een best of class geformuleerd met de belangrijkste punten
van het flankerend beleid, zodat alle verzekeraars een zo hoog mogelijk
niveau van flankerend beleid hebben en getoetst kan worden of verzekeraars aan de best of class voldoen. De doelstelling van het flankerend
beleid is om klanten de mogelijkheid te geven om toekomstgericht hun
positie te verbeteren. Dat begint met de klant duidelijkheid bieden over de
beleggingsverzekering die hij in het verleden heeft afgesloten (box 1
«klant weet wat hij heeft»). Verder is het van belang dat de klant duidelijkheid krijgt over de compensatie (box 2 «klant weet wat hij krijgt»). Ten
slotte hoort de klant alle mogelijkheid te worden geboden om voor de
toekomst beter af te zijn (box 3 «klant is voor de toekomst beter af»).
Rapportage Deloitte
De belangrijkste punten uit de rapportage worden toegelicht aan de hand
van de best of class zoals opgenomen in de boxen 1 tot en met 3 uit de
brief van 24 november 2011. Volledigheidshalve wordt eerst weergegeven
wat best of class is en worden vervolgens de bevindingen over deze
onderdelen weergegeven. Het flankerend beleid van de verzekeraars is,
volgens het rapport, inmiddels op de meeste punten in lijn met de best of
class. In deze brief wordt vooral aandacht besteed aan de punten waarop
verzekeraars hun flankerend beleid nog kunnen verbeteren.
Box 1. Best of class «klant weet wat hij heeft»:
•

•

•

•

Verzekeraars verstrekken hun klanten begrijpelijke en bruikbare,
individuele informatie over wat de eventuele compensatie voor
het product betekent. Verzekeraars informeren de klant over de
mogelijkheden voor verbetering van hun situatie, bijvoorbeeld
door aanpassing van het product, waarbij de klant zoveel
mogelijk geactiveerd wordt om goed te bekijken wat in zijn
situatie het beste is om te doen;
Verzekeraars ontwikkelen laagdrempelige informatiemogelijkheden voor hun klanten, zodat zij zelf kunnen onderzoeken wat hun
mogelijkheden zijn (bijvoorbeeld internettools);
Adviseurs geven bij lopende polissen advies over aanpassingen
van deze polis zonder daarvoor aanvullende kosten in rekening te
brengen;
Als de klant geen adviseur (meer) heeft bieden verzekeraars daar
oplossingen voor, bijvoorbeeld door middel van een helpdesk. De
verzekeraar brengt daarvoor de klant geen kosten in rekening.
Ook kan de verzekeraar de klant wijzen op alternatieve
adviesmogelijkheden.

Uit het rapport van Deloitte blijkt dat de meeste verzekeraars, conform de
best of class, de vereiste informatieverstrekking aan al hun klanten met
een beleggingsverzekering in 2012 hebben afgerond. Het gaat om
informatie over de individuele compensatie die de klant daadwerkelijk
ontvangt. De afwijkingen van de best of class die zichtbaar zijn in het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

3

overzicht worden hieronder beschreven. Voor zover geen beschrijving
over een verzekeraar wordt opgenomen, betekent dat dat de verzekeraar
de best of class zoals in de box beschreven toepast.
Helaas zal een deel van de klanten pas in 2013 de vereiste informatie
ontvangen. AEGON en Loyalis hebben in 2012 bijna 100% van hun klanten
met een beleggingsverzekering geïnformeerd (AEGON heeft 98% op
31 december 2012, 99,8% op 31 maart 2013, Loyalis heeft ook bijna de
100% bereikt) en moeten dus nog een zeer beperkt aantal klanten
informeren in 2013. Reaal heeft in 2012 42% van de klanten met een
beleggingsverzekering geïnformeerd over de compensatie. Begin 2013 is
een inhaalslag gemaakt waardoor per 31 maart 2013 inmiddels 96,5% van
de klanten met een beleggingsverzekering van Reaal is geïnformeerd over
de compensatie. AEGON, Allianz, Delta Lloyd en De Goudse hebben in de
loop van 2012 besloten de compensatie niet op einddatum te storten maar
de compensatie direct in de polis te storten. De klanten van deze
verzekeraars waren wel geïnformeerd over de individuele compensatie op
einddatum en worden in 2013 geïnformeerd over het bedrag aan
compensatie dat zij nu daadwerkelijk zullen ontvangen. Generali stort de
compensatie niet direct in de polis, maar biedt polishouders de
mogelijkheid om voor directe storting van de compensatie te kiezen. Deze
keuze wordt gegeven omdat de klant bij directe storting een garantie van
6% verliest waarmee het compensatie bedrag is berekend.
Robein kent geen compensatie toe, wel zijn de klanten hierover geïnformeerd. Robein heeft aangegeven dat klanten een klacht kunnen indienen
als ze vinden dat zij toch in aanmerking zouden moeten komen voor
compensatie. Legal & General heeft ook aangegeven dat klanten die geen
compensatie krijgen een klacht kunnen indienen en wijst haar klanten op
de mogelijkheid op onafhankelijke toetsing door bijvoorbeeld het KIFID.
De rapportage van Deloitte ziet op de activiteiten van verzekeraars met
betrekking tot hun flankerend beleid. De informatie over de activiteiten
van adviseurs is afkomstig van de AFM. De AFM besteedt in haar toezicht
ook aandacht aan hersteladviezen voor klanten met een beleggingsverzekering. Het beeld van de AFM is dat de adviseurs die hun klanten met een
beleggingsverzekering een hersteladvies hebben gegeven dat doorgaans
kosteloos doen. Tegelijkertijd blijkt dat nog niet alle adviseurs hun klanten
hebben benaderd voor een hersteladvies. Ook adviseurs hebben een
verantwoordelijkheid voor de zaken die in het verleden mis zijn gegaan bij
beleggingsverzekeringen. Ik roep adviseurs die hun klanten nog niet
hebben voorzien van gratis hersteladvies op dit in ieder geval bij klanten
met beleggingsverzekeringen die voor compensatie in aanmerking komen
alsnog op korte termijn te doen.
Verzekeraars bieden hun klanten eenvoudig toegankelijke manieren om
algemene informatie met betrekking tot hun beleggingsverzekering te
krijgen. Er worden verschillende manieren van informeren gebruikt, van
brieven tot app’s, maar bij elke verzekeraar heeft de klant de mogelijkheid
om de vereiste informatie boven tafel te krijgen. Deloitte heeft getoetst of
verzekeraars informatie verstrekken, daaraan voldoen alle verzekeraars. In
het kader van het onderzoek naar het centraal stellen van het klantbelang
dat de AFM het komende jaar gaat uitvoeren komt ook aan de orde of de
verstrekte informatie effectief is. Ook hanteren de verschillende verzekeraars verschillende manieren om een klant die om welke reden dan ook
geen adviseur meer heeft verder te helpen. Vaak wordt doorverwezen
naar een andere adviseur, een aantal verzekeraars verstrekt ook zelf
adviesmogelijkheden.
Box 2. Best of class «klant weet wat hij krijgt»:
•

Verzekeraar vraagt geen kwijting bij uitbetaling compensatie;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

4

•

De tot nu toe verschuldigde compensatie wordt in de polis
gestort.

Alle verzekeraars hebben richting Deloitte aangegeven dat zij geen
kwijting zullen vragen bij uitbetaling van de compensatie. De compensatie
heeft dus geen enkel gevolg voor de mogelijkheid van klanten om
(alsnog) naar Kifid of de rechter te stappen, als in hun situatie de
compensatie onredelijk is of er andere gebreken zijn met betrekking tot de
beleggingsverzekering. De verzekeraars hebben ook verklaard dat zij geen
beroep zullen doen op eventueel in het verleden bij uitbetaling van de
compensatie gevraagde kwijting. Ik ben tevreden dat verzekeraars dit
onderdeel van de best of class allemaal hebben overgenomen.
Best of class is om de compensatie direct in de polis te storten. De meeste
verzekeraars hanteren inmiddels dit beleid. In 2012 hebben ook Delta
Lloyd, Allianz, De Goudse en AEGON besloten om de compensatie direct
in de polis te storten. Conservatrix, Aegon, Loyalis, Nationale Nederlanden en Reaal storten de compensatie op het moment waarop ze de
klant informeren. Voor zover klanten nog geïnformeerd moeten worden
over de compensatie, moet de storing dus ook nog plaatsvinden. Bij de
overige verzekeraars die direct storten hebben de stortingen reeds
plaatsgevonden. De klanten die de storting nog niet hebben ontvangen,
moeten deze op korte termijn krijgen waardoor zij, met de compensatie
als onderdeel van hun tegoed, de blik op de toekomst kunnen richten.
Achmea, AEGON en Legal & General storten de compensatie over de
gehele looptijd nu in de polis. Legal & General past aan het eind van de
verzekering nog een controle toets toe om te borgen dat de klant de juiste
compensatie ontvangt. Een correctie vindt dan alleen plaats in het
voordeel van de klant. De overige verzekeraars storten nu de compensatie
over het deel van de looptijd dat al verstreken is en bezien nu of in de rest
van de looptijd jaarlijks of compensatie verschuldigd is. Of, zoals VvAA
het heeft vormgegeven, storten nu compensatie over de gehele looptijd
maar bij tussentijdse afkoop wordt de compensatie over de rest van de
looptijd in mindering gebracht op de waarde van de polis. Twee kleinere
verzekeraars voldoen niet aan de best of class. Generali stort de compensatie pas op einddatum4 en Robein kent geen compensatieregeling. Alle
andere verzekeraars voldoen op dit onderdeel aan de best of class,
waarbij wordt opgemerkt dat Achmea, AEGON en Legal & General door
het nu in de polis storten van de compensatie over de gehele looptijd zelfs
boven de best of class uitstijgen.
De compensatieregelingen zelf behoren niet tot het flankerend beleid en
zijn daarmee geen onderdeel van deze beoordeling. Evenwel hecht ik
eraan om op te merken dat er in ieder geval bij de kleinere verzekeraars
die geen compensatieregeling met de stichtingen zijn overeengekomen en
geen compensatieregeling aan de ombudsman hebben voorgelegd, nog
ruimte voor verbetering van de compensatie en onafhankelijke toetsing
van die compensatie bestaat. Robein kent geen compensatieregeling
maar biedt klanten de (reeds bestaande) mogelijkheid om een klacht in te
dienen. Conservatrix en Legal & General hebben zelf een compensatieregeling opgesteld en op basis daarvan aan een deel van de polishouders
compensatie toegekend. Aangezien deze verzekeraars eenzijdig beslissen
om al dan niet voor compensatie te kiezen is het juist bij hen belangrijk
dat zij volledige transparant zijn over de regeling en de gehanteerde
criteria en berekeningen. Ook heeft het toegevoegde waarde om een
onafhankelijke partij, zoals een accountant, een toets te laten uitvoeren en
4

De klant kan ervoor kiezen om de compensatie nu te laten storten, maar dan vervalt bij
Generali een garantie van 6% waarmee bij het berekenen van de compensatie rekening is
gehouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

5

die toets ook openbaar te maken. Uiteindelijk kan uiteraard het Kifid of
een rechter een oordeel geven over de redelijkheid van de compensatie.
Toetsing van de naleving van de compensatieregeling door een externe
accountant en publicatie van die toets op de website van de verzekeraar
draagt bij aan de duidelijkheid en uitlegbaarheid van de compensatie en is
daarom onderdeel van de best of class. De meeste verzekeraars hebben
de toetsing door een externe accountant al openbaar gemaakt (of in ieder
geval al een eerste deel). Bij een deel van de verzekeraars moet nog
toetsing plaatsvinden (AEGON, Conservatrix, Loyalis, NationaleNederlanden, Reaal). Bij AEGON is de toetsing in gang gezet en moet deze
nog worden afgerond. De genoemde verzekeraars kondigen aan
vervolgens de resultaten openbaar te maken. Bij Robein is geen toets
verricht aangezien er geen compensatieregeling is. Bij De Goudse en
VvAA is wel een toets uitgevoerd door een externe accountant, maar deze
wordt niet openbaar gemaakt. Bij VvAA is de toets alleen voor leden
opvraagbaar. Bij Allianz heeft de externe accountant die de jaarrekeningcontrole verricht, daarbij de voorziening voor de compensatie getoetst. Ik
roep deze verzekeraars op om alsnog te zorgen dat een toegankelijk
geformuleerde toets wordt gepubliceerd op de website op een voor
klanten eenvoudig vindbare plek.
Box 3. Best of class «klant is voor de toekomst beter af»:
•

•
•

•

Binnen het lopende product is wisselen naar goedkopere fondsen
of van risicodekking eenmalig of binnen de periode van uitvoering van het flankerend beleid, zonder kosten mogelijk;
Een aanbieder biedt goedkopere en betere alternatieve producten
aan;
Als de klant voor een alternatief product kiest bij dezelfde of een
andere aanbieder, worden er geen kosten als gevolg van de
overstap berekend.
Aanbieders onderwerpen de nieuwe en aangepaste producten
aan grondige analyse door middel van hun review- en
productontwikkelingsprocessen.

Zowel klanten die er, om welke reden dan ook, voor kiezen om hun
lopende beleggingsverzekering te houden als klanten die overstappen
naar een alternatief product moeten beter af zijn door het flankerend
beleid van de verzekeraars.
Binnen lopende producten moet het volgens de best of class mogelijk zijn
om gratis over te stappen naar zowel goedkopere beleggingsmogelijkheden als een goedkopere vormgeving van overlijdensrisicodekking. De
meeste verzekeraars bieden deze mogelijkheden. Dit is erg belangrijk voor
klanten die er om welke reden dan ook voor kiezen om in het bestaande
product te blijven. De producten van Legal & General die onder de door
hen opgestelde compensatieregeling vallen zijn vrijwel niet aanpasbaar
en voldoen daarmee niet aan dit onderdeel van de best of class, het gaat
om circa 2% van de portefeuille van Legal & General.
De mogelijkheid om kosteloos over te stappen naar een separate
overlijdensrisicoverzekering of de risicodekking binnen het lopende
product kosteloos aan te passen wordt geboden bij alle grote verzekeraars. Bij de grotere verzekeraars gelden als bijzonderheden alleen dat
Nationale-Nederlanden deze mogelijkheid tot 1 juni 2014 kosteloos biedt
(de overige verzekeraars hanteren geen einddatum voor deze
mogelijkheid). Overigens is het in het belang van klanten om (in overleg
met hun adviseur) zo snel mogelijk te bezien of ze aanpassing van de
overlijdensrisicodekking wenselijk vinden. Bij de kleinere verzekeraars
wordt op verschillende manieren omgegaan met de mogelijkheden om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

6

overlijdensrisicodekking aan te passen. Allianz biedt de mogelijkheid om
kosteloos over te stappen naar een separate overlijdensrisicoverzekering.
Bij BNP Paribas Cardif, Conservatrix, De Goudse en VvAA is aanpassen
van de overlijdensrisicodekking alleen binnen de polis mogelijk.
Het is niet eenvoudig de kosten van de beleggingen binnen lopende
producten bij de verschillende verzekeraars te vergelijken. Wel is duidelijk
dat de meeste verzekeraars een serieuze kostenverlaging hebben
gerealiseerd. In lopende producten hebben Nationale Nederlanden en
AEGON vanaf 2013 een kostenmaximum van 1,25% geïntroduceerd. De
meeste verzekeraars hebben ook weergegeven welke TER’s (total expense
ratio) de verschillende beleggingsfondsen die zij hebben hanteren. In het
overzicht van Deloitte wordt voor verschillende verzekeraars weergegeven
welke TER de beleggingsfondsen die zij aanbieden hebben. De verzekeraars met de goedkopere fondsen worden daardoor voor klanten
aantrekkelijker. Behalve Conservatrix (en Legal & General, zoals hierboven
toegelicht) bieden verzekeraars al hun klanten beduidend goedkopere
beleggingsmogelijkheden. De klanten kunnen bij alle verzekeraars ten
minste eenmalig kosteloos switchen naar andere beleggingsfondsen.
Hoewel dit geen expliciet onderdeel van de best of class is, verwacht ik
dat verzekeraars in ieder geval hun klanten met polissen waarbij zich in de
toekomst een nihilstelling5 kan voordoen actief benaderen zodat de klant
met zijn adviseur en de verzekeraar kan zoeken naar een oplossing.
Best of class is dat ook alternatieve producten worden aangeboden. De
grote verzekeraars bieden naast aanpassingen in het lopende product ook
alternatieve producten, zoals bijvoorbeeld banksparen. Van kleinere
verzekeraars kan niet altijd verwacht worden dat ze zelf alternatieve
producten aanbieden. Bij verzekeraars die zelf geen alternatieve
producten in het productaanbod hebben (omdat ze zich bijvoorbeeld
alleen op bepaalde specifieke producten richten), verwacht ik een extra
inspanning om klanten te adviseren of door te verwijzen naar een
adviseur die kan aangeven of een ander product misschien beter passend
is.
Best of class is dat geen kosten in rekening worden gebracht bij afkoop.
Onder afkoopkosten wordt verstaan alle kosten die door de verzekeraar in
rekening worden gebracht bij het beëindigen of oversluiten van de
beleggingsverzekering. Juist de klanten die in het verleden een beleggingsverzekering hebben aangeschaft moeten geen belemmeringen
worden opgelegd als zij hun positie willen verbeteren. Achmea heeft in dit
kader recent besloten de afkoopkosten die bij een deel van de portefeuille
nog in rekening werden gebracht af te schaffen. AEGON en De Goudse
voldoen niet voor hun hele portefeuille aan de best of class. AEGON
brengt bij de productlijn Fund/Safe nog niet verrekende eerste kosten in
rekening bij afkoop. De Goudse brengt bij een deel van de producten nog
niet verrekende eerste kosten in rekening bij afkoop, maar heeft andere
afkoopkosten afgeschaft. VvAA, heeft de afkoopkosten verlaagd, maar
brengt bij afkoop nog steeds aan- en verkoopkosten in rekening en
voldoet dus niet aan de best of class. Een verzekeraar voldoet alleen aan
de best of class als geen afkoopbelemmeringen bestaan voor alle klanten
met een beleggingsverzekering (dus niet alleen klanten met een beleggingsverzekering die voor compensatie in aanmerking komen). Legal &
General heeft alleen de afkoopbelemmeringen weggenomen voor klanten
die voor compensatie in aanmerking komen en klanten die binnen Legal &
General blijven en voldoet hiermee dus niet aan de best of class.

5

Wanneer blijkt dat de waarde van de polis op enig moment € 0 is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

7

Alle verzekeraars hebben een klachtenregeling en geven aan dat
schrijnende gevallen ook een klacht kunnen indienen. De meeste
verzekeraars hebben een separate regeling voor schrijnende gevallen (een
coulanceregeling). Bij de toepassing van een dergelijke regeling is het
vooral belangrijk dat de verzekeraar daadwerkelijk coulant omgaat met
schrijnende gevallen. Ook is het belangrijk dat verzekeraars hun klanten
erop attenderen dat zij, als hun situatie schrijnend zou kunnen zijn, een
beroep kunnen doen op de klachten- of coulanceregeling.
Conclusie rapportage
Op basis van de rapportage kan in algemene zin worden geconcludeerd
dat verzekeraars in het afgelopen jaar positieve stappen hebben gezet.
Hun flankerend beleid is verbeterd. Zo hebben Delta Lloyd, AEGON en
Legal & General besloten de compensatie nu te storten in plaats van aan
het einde van de looptijd en heeft Achmea de nog bestaande overstapdrempels verwijderd. In de rapportage wordt getoetst of verzekeraars aan
de best of class voldoen. Hoewel op veel punten wel wordt voldaan,
voldoen nog steeds niet alle verzekeraars volledig aan de best of class. Op
de punten waar nog niet aan de best of class wordt voldaan zie ik nog
ruimte voor verbetering. Vooral bij een aantal kleinere verzekeraars
ontbreken checks and balances met betrekking tot de compensatie en
onderdelen van het flankerend beleid die daarbij aanhaken. Voor een
kleinere verzekeraar is het verklaarbaar dat niet voor uitgebreide
onderhandelingen met stichtingen wordt gekozen, maar het is wel van
belang dat ook dergelijke verzekeraars zorgen dat de compensatie niet
alleen eenzijdig wordt vastgesteld en er voor de klant makkelijk vindbaar
en begrijpelijk verantwoording afgelegd wordt over de gemaakte keuzes.
Tussen het beleid van de verzekeraar en beleving van de klanten zit helaas
ook nu nog vaak een kloof. Het is belangrijk dat verzekeraars nu niet
achterover leunen maar doorgaan met juist deze klanten, die in het
verleden een polis hebben gesloten waar zij vaak om goede redenen niet
meer gelukkig mee zijn, te begeleiden naar een beter product. Beter is in
dit geval vooral een product dat de oorspronkelijke doelen van klanten
weer in zicht brengt. De AFM vervult hierbij een belangrijke rol door
verzekeraars te blijven aanspreken op hun verantwoordelijkheden om hun
klanten te bewegen om ook daadwerkelijk hun uitgangspositie te
verbeteren. In het kader van het project waarbij de AFM toetst in hoeverre
het klantbelang centraal wordt gesteld is vorig jaar een specifieke module
«nazorg beleggingsverzekeringen» toegevoegd. Uit de volgende toetsing
door de AFM zal blijken of beleid ook daadwerkelijk leidt tot activering van
klanten. Ik zie deze toetsing als vervolg op het in kaart brengen van het
flankerend beleid.
Commissie individuele schrijnende gevallen (CISG)
In de akkoorden die ten behoeve van de kostencompensatie zijn gesloten
tussen de grotere verzekeraars en de stichtingen Verliespolis en Woekerpolisclaim is ook overeengekomen dat er een commissie komt ten
behoeve van de beoordeling van schrijnende gevallen. Deze commissie is
recent ingesteld. De heer mr. dr. M. Oosting, voormalig Nationale
ombudsman en staatsraad bij de Raad van State, is bereid gevonden
voorzitter van de commissie te zijn. Klanten van een van de zes grotere
verzekeraars die van mening zijn dat zij onder de reikwijdte van de
regeling voor schrijnende gevallen vallen, kunnen zich eerst richten tot
hun verzekeraar. Als de verzekeraar en de klant van mening verschillen
over de vraag of de klant een schrijnend geval is, kan de klant zich richten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

8

tot de commissie individuele schrijnende gevallen. Als de commissie
concludeert dat sprake is van een schrijnend geval, beslist de commissie
voor dat geval bindend.
De minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 29 507, nr. 114

9