Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

24 170

Gehandicaptenbeleid

Nr. 137

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 mei 2012
Op verzoek van de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en
Sport reageer ik hierbij op de brief van het bestuur van KansPlus en de
bijbehorende rapportage «Kennis- en adviescentrum 2011».
KansPlus heeft de afgelopen periode deelgenomen aan de Denktank
complexe zorg. Zij heeft hierbij waardevolle inbreng geleverd. Ik heb
daarom met interesse kennisgenomen van de brief en de rapportage. In
deze brief ga ik met name in op de beleidsinhoudelijke punten die
genoemd worden in de begeleidende brief. Gelet op de recente ontwikkelingen en het lopende politieke debat over bezuinigingen en de zorg zal ik
opmerkingen op dit vlak buiten deze brief houden.
Betrokkenheid cliëntenorganisaties bij de decentralisatie van rijksoverheid
naar gemeentelijk niveau
Het bestuur van KansPlus geeft aan er bezorgd over te zijn dat de
organisatie onvoldoende gehoor vindt bij het ministerie van VWS, de VNG
(Vereniging der Nederlandse Gemeenten) en andere beleidsspelers inzake
de decentralisatie. Ik betreur het dat de organisatie dit zo beleeft. Ik zet mij
er voor in dat organisaties voor mensen met een beperking – en andere
patiëntenorganisaties – bij beleidsvorming en bij de uitvoering van beleid
worden betrokken. Om dit contact efficiënt te laten verlopen zijn de
koepelorganisaties (CG-Raad, Landelijk Platform GGZ en Platform VG)
voor VWS op dit dossier het aanspreekpunt. Het is immers ondoenlijk om
met alle organisaties die bij deze koepels zijn aangesloten afzonderlijk
overleg te hebben. Hiermee heb ik voldoende waarborgen geboden dat
het perspectief en de ervaringsdeskundigheid van verstandelijk gehandicapten en hun naasten in het traject worden ingebracht. KansPlus kan
haar inbreng leveren via deze betrokken organisaties.

kst-24170-137
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 170, nr. 137

1

Subsidies voor KansPlus
In de brief van KansPlus wordt gesteld dat beleid en praktijk van zorg aan
oudere verstandelijke gehandicapten meer aandacht verdient. Ik vind het
positief dat KansPlus zich inzet om deze aandacht te genereren. KansPlus
verwijst specifiek naar een project «De Dementietafels» waarin ervaringsdeskundigheid van familieleden en professionele deskundigheid van
zorgverleners gebundeld worden. Ik herken de constatering niet dat hier
vanuit het ministerie niet positief op is gereageerd. De minister en ik
stimuleren in ons beleid juist de krachtenbundeling vanuit de kant van de
cliënt. Het is echter niet aan mij, maar aan cliëntenorganisaties zelf, om te
bepalen welke projecten zij vanuit het verbeteren van het cliëntperspectief
willen uitvoeren. Om die reden ontvangen organisaties van patiënten- en
gehandicapten in de nieuwe subsidiesystematiek naast hun instellingssubsidie een «voucher» waarmee zij zelf kunnen aangeven welke
projecten zij gerealiseerd willen zien. Als minimaal zeven organisaties
gezamenlijk hun voucher willen inzetten voor een projectplan, is hiervoor
€ 126 000,– beschikbaar (of meer als meer organisaties hun voucher van
€ 18 000,– willen inzetten).
Onduidelijkheid eigen betalingen
KansPlus geeft aan dat zij vragen binnenkrijgt over waar wel – en waar
geen – aanvullende betalingen voor gevraagd mogen worden en over de
hoogte van bedragen die door zorgaanbieders gevraagd worden.
Wat wel en niet in het AWBZ-pakket valt, is te lezen in de brochure «Daar
hebt u recht op in de AWBZ» van het CVZ. Deze brochure is speciaal
ontwikkeld voor cliënten. Indien een cliënt moet bijbetalen voor verstrekkingen die onder de verzekerde zorg vallen, dan kunnen zij dat melden bij
het meldpunt van de Nederlandse Zorgautoriteit. De NZa zal handhaven
als organisaties zich niet aan deze wetgeving houden, bijvoorbeeld door
een aanwijzing te geven en de naam van de organisatie publiek te maken.
Over de hoogte van bedragen voor aanvullende diensten en producten
maakt de zorgaanbieder afspraken met de cliëntenraad. Op basis van de
WMCZ heeft de cliëntenraad een verzwaard adviesrecht op dit onderwerp.
Het LOC heeft een handreiking aanvullende diensten gemaakt om
cliëntenraad en zorgaanbieder te ondersteunen bij het gesprek over de
hoogte van aanvullende diensten.
Minder geleverd dan geïndiceerd
KansPlus stelt dat veel leden constateren dat mensen aanmerkelijk minder
zorg krijgen dan in de indicatie of ZZP is aangegeven. Zorgorganisaties
kunnen aan cliënten inderdaad zorg leveren in een omvang die ruim
binnen het geïndiceerde volume blijft. Diverse brancheorganisaties geven
ook aan dat dit gebeurt. In de benchmarkrapportages van Actiz bijvoorbeeld wordt vastgesteld dat de thuiszorg professionals voldoende ruimte
biedt om zorg te leveren in een omvang die voldoet aan de zorgbehoefte
van de cliënt. Het volledig uitnutten van de geïndiceerde zorgomvang
over een bepaalde periode blijkt lang niet altijd nodig om cliënten de zorg
te geven die zij nodig hebben. De geïndiceerde zorgomvang (in indicatiebesluit) biedt deze ruimte omdat deze, gedurende een bepaalde periode,
moet voldoen aan de te verwachten fluctuaties in de individuele
zorgvraag.
De positie van de cliënt en de cliëntenraad
Ik herken het signaal van KansPlus dat de rechtspositie van de cliënt in de
zorg dient te worden verbeterd. Op dit punt hebben de minister en ik
enkele wetsvoorstellen aan de Tweede Kamer voorgelegd. Zij wijzen ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 170, nr. 137

2

op de positie en financiering van cliëntenraden, die met het voorstel voor
de Wet cliëntenrechten zorg worden verbeterd. Het is op dit moment aan
de Tweede Kamer om te bepalen of zij deze wetten in behandeling neemt.
Het signaal van KansPlus onderstreept het belang dat deze voorstellen
worden voortgezet.
De brief en de rapportage geven verder geen aanleiding om in gang gezet
beleid te wijzigen.
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. L. L. E. Veldhuijzen van Zanten-Hyllner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 24 170, nr. 137

3