2013D33333

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over de brief van 26 juni 2013 inzake vermogensinkomensbijtelling eigen
bijdrage AWBZ/Wmo (Kamerstuk 33 204, nr. 33).
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de commissie,
Clemens

nds-tk-2013D33333

1

Inhoudsopgave
I.
II.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Staatssecretaris

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Staatssecretaris betreffende de vermogensinkomensbijtelling (VIB). Zij hebben nog enkele vragen.
De leden van de VVD-fractie zijn verheugd dat letselschadevergoedingen
worden uitgezonderd van de VIB. De Staatssecretaris geeft aan dat het
Centraal Administratie Kantoor (CAK) hiervoor een systeem moet
inrichten en handmatig deze gegevens zal verwerken. Wat zijn de
uitvoeringskosten van deze uitzonderingsmaatregel (incidenteel en
structureel)?
Ten aanzien van letselschadevergoedingen dienen burgers zelf informatie
te verstrekken aan het CAK. Op welke wijze zal het CAK deze informatie
beoordelen? Welke eisen zal het CAK stellen aan deze informatie? Is er
een mogelijk risico op fraude bij deze maatregel?
Vragen en opmerkingen van de PvdA-fractie
De leden van de fractie van de PvdA hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief van de Staatssecretaris over de oplossingen voor de
ongewenste effecten van de vermogensinkomensbijtelling in de
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ). Voor situaties rondom
letselschade, de eigen onverkochte woning, het persoonsgebonden
budget (pgb) en bij langdurig verblijf in een instelling zijn goede oplossingen gevonden, zo stellen genoemde leden. Ook over de uitvoering van
de motie Van der Staaij (Kamerstuk 33 204, nr. 28) zijn deze leden tevreden
en zij delen de conclusie van de Staatssecretaris dat box 3 de best
beschikbare grondslag is om de draagkracht naar vermogen te kunnen
bepalen.
Deze leden hebben, samen met alle andere fracties in de Kamer, voor dit
wetsvoorstel gestemd. De leden van de PvdA-fractie steunen het principe
dat ook vermogen meetelt om te bepalen hoeveel iemand zelf bijdraagt
aan zorg uit de AWBZ of Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Als
men ouder wordt of gehandicapt is krijgt men goede zorg en ondersteuning in Nederland. Inkomenspositie of achtergrond maken daarbij niet
uit. Daarvoor betaalt men met elkaar premies en belastingen. Zo doet men
dat in een land waarin solidariteit belangrijk is, zo stellen genoemde
leden. Maar ook van mensen zelf wordt een bijdrage voor hun eigen zorg
gevraagd. Van mensen die meer kunnen bijdragen wordt meer gevraagd.
Van mensen die minder hebben vraagt men minder. Op die manier kan de
zorg voor iedereen gegarandeerd blijven. Deze leden vinden dat deze
maatregel daarbij past.
De leden van de PvdA-fractie hebben echter ook kunnen concluderen dat
er ongewenste effecten optraden. Deze worden nu op goede wijze
opgelost, deze leden zijn hierover zeer tevreden. Wel hebben genoemde
leden nog enkele vragen met betrekking tot de uitvoering van de
gevonden oplossingen bij de maatregel. Begin van dit jaar voelden veel
mensen zich overvallen door de maatregel en de financiële gevolgen

2

ervan, zo hebben deze leden ook in het debat in april geconstateerd.
Tijdige en goede informatievoorziening voor cliënten is voor deze leden
dan ook van groot belang. Wanneer en op welke wijze zijn of worden
cliënten geïnformeerd over de nieuwe regels en de betalingen met
terugwerkende kracht in geval van vermogen uit letselschade? Hoe wordt
geprobeerd zoveel mogelijk cliënten (en toekomstige cliënten) tijdig op de
hoogte te stellen van de nieuwe regels?
Het pgb gaat vanaf 2014 niet meer meetellen als vermogen, zo lezen de
leden van de fractie van de PvdA. Het is echter door uitvoeringsproblematiek niet mogelijk om met terugwerkende kracht het vermogen
bestaande uit een pgb van pgb-houders in 2012 en 2013 niet mee te laten
tellen. Om hoeveel budgethouders gaat het? Over hoeveel teveel betaalde
eigen bijdragen gaat het? Kan hiervan een overzicht gegeven worden?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de brief vermogensinkomensbijtelling eigen bijdrage AWBZ/Wmo. De Staatssecretaris
wil in deze brief de harde consequenties van deze maatregel verzachten.
Dat is een positieve beweging, maar deze leden vragen de Staatssecretaris of hij niet van mening is dat deze regeling een boete is gebleken op
sparen. Zijn de aanpassingen niet te laat, bureaucratisch en duur?
Genoemde leden willen graag een overzicht van de inkomsten uit de VIB,
maar ook wat deze aan uitvoering kost. De leden van de SP-fractie willen
een garantie dat het CAK deze wijzigingen probleemloos gaat doorvoeren.
Tevens willen zij weten hoeveel beschikkingen er het afgelopen half jaar
zijn afgegeven door het CAK. Hoeveel bezwaren heeft het CAK ontvangen
en hoeveel bezwaren waren hiervan terecht?
Letselschade
De leden van de SP-fractie zijn tevreden dat mensen met letselschade en
bepaalde uitkeringen uitgesloten worden van de vermogensinkomensbijtelling, maar zij vinden het onbegrijpelijk en niet uit te leggen dat deze
uitzondering beperkt is tot mensen die een letselschade-uitkering
ontvingen tot 11 oktober 2010. Leidt dit niet tot rechtsongelijkheid? Welke
argumenten zijn er om iemand die op dit moment een letselschadeuitkering krijgt wel de VIB op te leggen en iemand die vijf jaar geleden in
zijn letselschade gecompenseerd werd niet? Waarom kiest de Staatssecretaris maar voor een gedeeltelijke uitzondering?
De eigen onverkochte woning
De leden van de SP-fractie vinden de regeling die ervoor zorgt dat mensen
die hun huis niet kunnen verkopen, met terugwerkende kracht de eigen
bijdrage na vier jaar moeten terugbetalen, onacceptabel en onwerkbaar.
Allereerst is dit geen verzachting, maar een uitgestelde eigen bijdrage en
daarmee een ordinaire melkkoe om geld uit de zakken te kloppen van
mensen die in een zorgafhankelijke positie verkeren. Ten tweede zadelt de
Staatssecretaris zich op met inningsproblemen die groot kunnen zijn: wat
als de eigen bijdrage uit vermogen na vier jaar hoger is geworden dan de
waarde van het huis waarvoor het verkocht is? Moet, als de familie een
negatieve erfenis (ontstaan door de uitgestelde eigen bijdrage) niet
accepteert, de uitgestelde eigen bijdrage dan worden kwijtgescholden?
Hoe zal een gezin waarvan één ouder permanent zorg nodig heeft,
moeten omgaan met het eigen huis als de ouder definitief elders gaat
wonen?
De leden van de SP-fractie willen graag weten wat de opbrengst binnen
de VIB is van bezit uit woningen.

3

Langdurig verblijf in een instelling
Dat de Staatssecretaris kiest om de vrijgestelde grens voor het heffen van
de VIB te verhogen, is een positieve stap. Maar waarom alleen voor
mensen die nog niet de AOW-leeftijd hebben bereikt? De leden van de
SP-fractie constateren dat mensen die de AOW-gerechtigde leeftijd
hebben bereikt zwaar de dupe zijn, omdat zij volop hun spaargeld moeten
inleveren. Immers niet iedereen in deze doelgroep ontvangt een ouderentoeslag. En hoe zit het precies met ouderen die geld opzij hebben gezet
voor bijvoorbeeld hun begrafenis, of een klein bedrag hebben voor een
mogelijke verhuizing? Genoemde leden willen opnieuw wijzen op de
rechtsongelijkheid van deze maatregel, omdat het van de leeftijd afhangt
hoeveel spaargeld men moet inleveren. Zij verwachten een uitgebreide
reactie van de Staatssecretaris op dit punt.
Verder willen deze leden weten waarom dit pas ingaat per 2014 en niet
met terugwerkende kracht.
Reactie motie Van der Staaij
Verwacht de Staatssecretaris de komende jaren alle zieken een poot uit te
draaien met deze maatregel of is hij bereid om verder te kijken naar echte
verzachtingen in deze maatregel om mensen te ontzien? Is de Staatssecretaris bereid nu wel te kijken naar mensen die veel vermogen hebben en
bijvoorbeeld kunnen investeren in groenvoorzieningen en durfkapitaal?
Zo ja, is de Staatssecretaris bereid om het amendement van de SP-fractie
(Kamerstuk 33 204, nr. 10) over te nemen? Zo nee, waarom niet?
Tot slot willen de leden van de SP-fractie weten wat de opbrengst van
deze maatregel op dit moment is. Voorts willen zij weten hoe en waar de
huidige opbrengst verschilt met de geraamde opbrengst.
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie danken de Staatssecretaris voor de heldere
brief. Zij hebben nog wel een aantal vragen over de maatregelen.
Letselschadevergoedingen
Waarom kiest de Staatssecretaris ervoor om nieuwe letselschadevergoedingen niet onder de uitzondering te brengen? Deze vergoedingen zijn
juist bedoeld om in de rest van het leven permanent de gevolgen van
letselschade te kunnen betalen. Nu moeten mensen gaan interen op hun
vermogen, wanneer zij een letselschade-uitkering krijgen. Is de Staatssecretaris bereid deze regeling permanent te maken?
Jongeren onder de 65
De leden van de CDA-fractie waarderen het feit dat de vrijstelling
verhoogd wordt, maar begrijpen niet waarom dat niet met terugwerkende
kracht kan en waarom dat niet een klein beetje royaler kan. Kan de
Staatssecretaris dat toelichten? Zo moeilijk is het integraal in mindering
brengen van een vast bedrag toch niet in de berekening? Niet valt in te
zien om welke reden de thans voorgestelde hogere vrijstelling alleen voor
65-minners zou moeten gelden. Met welk bedrag stijgen de uitvoeringskosten van de eigen bijdrageregeling indien rekening wordt gehouden
met de aanpassing ervan?

4

De eigen onverkochte woning
De leden van de CDA-fractie merken op dat wanneer de woning lang te
koop staat, zij vaak veel minder oplevert dan de WOZ-waarde waartegen
zij gewaardeerd wordt. Dit geldt overigens nog in sterkere mate voor
zaken als serviceappartementen. Is de Staatssecretaris bereid bij verkoop
uit te gaan van de gerealiseerde verkoopwaarde en niet van de
WOZ-waarde? Zo niet, dan voorzien deze leden een aantal probleemgevallen.
Pgb eigen bijdrage
De leden van de CDA-fractie kunnen de berekening niet helemaal volgen
over de € 80 extra bijdrage. Is dat € 80 per jaar of per tijdvak? Hoe is de
Staatssecretaris aan dat bedrag gekomen? Graag ontvangen zij een
specificatie.
Ook vragen deze leden de Staatssecretaris of mensen die een pgb
voorschot ontvangen hebben, dit wel moeten opgeven voor box 3.
Immers dit geld hoort niet tot het vermogen op 1 januari omdat het voor
een latere datum is. Daarom vragen zij of mensen dit in mindering mogen
brengen op hun box 3 aangifte.
Maatregelen in het regeerakkoord
Welke maatregel volgt nog meer dit jaar in het regeerakkoord inzake de
eigen bijdragen? Kan de Staatssecretaris een berekening geven voor een
alleenstaande 65-plusser die al een aantal jaren in een intramurale
instelling verblijft en een verzamelinkomen heeft van € 20.0000 per jaar
en een eigen box 3 vermogen van € 60.000. Hoeveel betaalt hij in 2011,
2012, 2013, 2014 en 2015 aan eigen bijdrage per periode?
Kan dezelfde som gemaakt worden voor € 30.000 per jaar en € 60.000
eigen vermogen?
De leden van de CDA-fractie vragen of de Staatssecretaris een beeld heeft
van het aantal mensen dat papieren schenkingen doet, dat vermogen in
een geld-bv in box 2 plaatst of andere maatregelen neemt. Hoe apprecieert de Staatssecretaris die bewegingen en wat levert deze
VIB-maatregel in de komende jaren op in de raming van het kabinet?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met instemming kennisgenomen van
de brief van de Staatssecretaris over de vermogensinkomensbijtelling.
Wel hebben zij nog enkele vragen die zij aan de Staatssecretaris willen
voorleggen.
Letselschade
De leden van de D66-fractie lezen dat de uitzondering met betrekking tot
de letselschade zal gelden tot 1 januari 2023 en voorts alleen voor
letselschadevergoedingen die voor 11 oktober 2010 zijn toegekend.
Waarom is voor deze inperking van de werking van de uitzondering
gekozen? Voorts lezen genoemde leden dat mensen met letselschadevergoedingen zich met bewijsmateriaal zullen moeten melden bij het CAK.
Op welke wijze zal hierover met de belanghebbenden worden gecommuniceerd? Dit is in het bijzonder van belang gezien het feit dat de maatregel
met terugwerkende kracht zal gelden vanaf 1 januari 2013. Voorts zijn deze
leden huiverig voor een grote administratieve last voor betrokkenen. Hoe
gaat de Staatssecretaris deze zo beperkt mogelijk houden?

5

Eigen onverkochte woning
De leden van de D66-fractie lezen dat voor cliënten met een onverkocht
huis die reeds voor 1 januari 2013 in een AWBZ-instelling verbleven een
betalingsregeling zal worden gehanteerd. Deze betalingsregeling betekent
dat cliënten uitstel van betaling krijgen tot het moment van verkoop van
de woning, met een maximum van vier jaar. Is bij deze betalingsregeling
sprake van een renteloze lening? Zo nee, waarop zal de hoogte van de
rente zijn gebaseerd? Waarom is, zo vragen deze leden voorts, gekozen
voor dit maximum van vier jaar? Wat gebeurt er indien de woning na
afloop van de maximumtermijn nog steeds niet is verkocht?
Pgb
De leden van de D66-fractie lezen dat de voorschotten die reeds zijn
uitbetaald in december 2011 en december 2012 nog zullen meetellen bij
de berekening van de VIB voor 2014 en 2015. Terugwerkende kracht is hier
niet goed mogelijk, omdat een waterdicht systeem niet kan worden
gegarandeerd aangezien rekening moet worden gehouden met deze
correctie bij «herhaaldelijk beschikbaar komende gegevens». Wat wordt
daarmee precies bedoeld? Genoemde leden ontvangen ter zake graag een
nadere toelichting.
Vragen en opmerkingen van de 50PLUS-fractie
De leden van de 50PLUS-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de brief «Vermogensinkomensbijtelling in de AWBZ/Wmo»
van de Staatssecretaris. Graag willen deze leden de gelegenheid te baat
nemen om enkele kanttekeningen te plaatsen bij de genoemde brief.
De leden van de 50PLUS-fractie spreken hun genoegen uit over het feit
dat de Staatssecretaris gehoor heeft gegeven aan de oproep vermogensbestanddelen verkregen door letselschade voor een groot deel uit te
zonderen van de vermogensinkomensbijtelling. Dit is niet meer dan
rechtvaardig; men ontvangt immers letselschadevergoeding in situaties
waarin men buiten de eigen schuld zwaar lichamelijk letsel heeft
opgelopen en daardoor mogelijk zorg nodig heeft. Het is niet kies om dit
bedrag mee te nemen in de berekening van de eigen bijdrage. Deze leden
verzoeken de Staatssecretaris wel erop toe te zien dat het CAK voldoende
en tijdig toegerust is een goed systeem hiertoe in te richten.
De leden van de 50PLUS-fractie reageren verheugd op de extra vrijlating
van € 10.000 bij de berekening van de eigen bijdrage bij verblijf in een
instelling, maar zij betreuren ten zeerste dat dit alleen geldt voor mensen
die nog niet AOW-gerechtigd zijn. Op deze wijze profiteert slechts een
relatief kleine groep van deze maatregel. De meest kwetsbare groep, de
ouderen boven de 65 jaar, die de afgelopen jaren al erg werd gedupeerd
komt nog verder op achterstand.
Laatstgenoemde groep werd recentelijk al onevenredig zwaar getroffen
door de ingrepen op het gebied van zorg en sociale zekerheid. Genoemde
leden vragen de Staatssecretaris daarom de extra vrijlating tevens te laten
gelden voor deze groep. Daarnaast verzoeken zij ook nu de Staatssecretaris erop toe te zien dat het CAK voldoende is toegerust om dit op
correcte wijze uit te voeren.
Bovendien hebben de leden van de 50PLUS-fractie vragen bij de
betalingsregeling voor huidige cliënten met een onverkochte woning. Het
gaat hier om uitstel van betaling. Bij uiteindelijke verkoop van de eigen
woning kan de eigen bijdrage oplopen tot een flink bedrag ineens. Deze
leden vinden dit onwenselijk omdat dit mensen in betalingsproblemen

6

kan brengen. Genoemde leden vragen de Staatssecretaris om de garantie
dat er in zulke situaties een goede afbetalingsregeling getroffen kan
worden. Daarnaast vragen zij wat er gebeurt als de woning na vier jaar
nog niet verkocht is. Het lijkt erop dat het onverkochte huis dan wel gaat
meetellen; de eigen bijdrage zal in deze situaties flink kunnen stijgen. Op
de huidige woningmarkt komt het zeker voor dat huizen langer dan vier
jaar te koop staan. Aangezien de ontwikkelingen hier moeilijk te
voorspellen zijn, is deze vraag legitiem. De leden van de fractie van
50PLUS verzoeken om de garantie dat er voor deze groep een redelijke
oplossing komt.
De leden van de 50PLUS-fractie zijn tevreden met de toezegging van
zorgkantoren om geen pgb-gelden meer over te maken in december,
zodat deze niet meetellen bij de berekening van de eigen bijdrage. Wel
willen deze leden de Staatssecretaris verzoeken nog eens te onderzoeken
of er echt geen waterdichte oplossing voorhanden is voor mensen die
voorschotten hebben ontvangen in december 2011 en 2012. Zij ondervinden nog twee jaar de financiële gevolgen van het feit dat zij in die twee
jaar de voorschotten op het pgb in december hebben ontvangen, alleen
omdat het administratief kennelijk moeilijk te regelen is dat deze bedragen
niet worden meegerekend. Dat is in de ogen van genoemde leden niet
acceptabel. Temeer omdat pgb-houders al doen wat de Staatssecretaris
voorstaat: eigen verantwoordelijkheid nemen voor hun behoefte aan zorg
en ondersteuning. Het kan toch niet zo zijn dat zij daar op deze manier de
rekening voor gepresenteerd krijgen.
De leden van de fractie van 50PLUS verzoeken de Staatssecretaris te
reageren op deze opmerkingen en vragen.
II. Reactie van de Staatssecretaris

7