Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

32 793

Preventief gezondheidsbeleid

Nr. 294

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 april 2018
Het Gerechtshof Den Haag (verder: het Hof) heeft op 13 februari jl. arrest
gewezen in de zaak Clean Air Nederland (CAN) tegen de Staat1. Het Hof
heeft geoordeeld dat de uitzondering op het rookverbod voor rookruimtes
in horeca-inrichtingen2 in strijd is met artikel 8, tweede lid, van het
WHO-Kaderverdrag inzake tabaksontmoediging en daarmee onrechtmatig
en onverbindend is. Op grond daarvan zouden rookruimtes in de horeca
per direct moeten worden gesloten. De mogelijkheid bestaat echter om in
cassatie te gaan; dat maakt dat de rookruimtes niet per direct gesloten
hoeven worden. Hoewel ik de intentie heb om rookruimtes af te schaffen,
heb ik besloten tegen dit arrest in cassatie te gaan. Hieronder licht ik deze
keuze toe.
Jaarlijks sterven er zo’n 20.000 mensen aan de gevolgen van roken. Elke
stap die we extra kunnen zetten om het roken terug te dringen en om een
rookvrije generatie te bereiken, verdient wat mij betreft steun. Ook in het
regeerakkoord is hiervoor steun uitgesproken.
Ik begrijp dat mijn intentie om rookruimtes af te schaffen voor horecaondernemers en gebruikers van rookruimtes onbevredigend voelt. Maar
zij zullen moeten begrijpen dat – linksom of rechtsom, sneller of geleidelijker – het einde in zicht komt voor de rookruimtes. Het is dus raadzaam
om niet meer te investeren in rookruimtes.
Niettemin wil ik ook zorgvuldig besturen, zodat mensen niet van de ene
op de andere dag worden overvallen door nieuwe regels. Het arrest biedt
daarvoor geen ruimte, omdat het directe gevolgen heeft voor de
uitzondering op het rookverbod in rookruimtes in de horeca. Daar mag
vanaf de datum van het gewezen arrest in beginsel namelijk niet meer
worden gerookt. Cassatie schorst echter de werking van dit arrest van het
1
2

kst-32793-294
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

ECLI:NL:GHDHA:2018:172.
Horeca-inrichtingen zijn op basis van de definitie in de Tabaks- en rookwarenwet inrichtingen
waar drank en etenswaren worden verstrekt voor gebruik ter plaatse.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 793, nr. 294

1

Hof. Rookruimtes hoeven dan niet direct gesloten te worden. Dat biedt de
mogelijkheid om eigen beleid met betrekking tot rookruimtes te ontwikkelen en daarbij een overgangstermijn te hanteren. Een periode van 2 jaar
zou daarbij denkbaar kunnen zijn. Daarover ga ik ook met de horeca in
gesprek.
Ik ben van mening dat het Hof in dit geval ten onrechte rechtstreekse
werking aan artikel 8, tweede lid van het WHO Kaderverdrag inzake
tabaksontmoediging heeft toegekend en het arrest geen ruimte overlaat
voor een overgangstermijn.
Aan het bestuur moet ook nog enige ruimte worden gelaten om zelf te
beslissen hoe en op welke termijn invulling wordt gegeven aan het
WHO-Kaderverdrag.
Vanwege het voorgaande heb ik besloten om in cassatie te gaan tegen het
arrest van het Hof. Dit betekent dat rookruimtes nu praktisch gezien respijt
krijgen.
Ik werk aan een pakket van maatregelen in de vorm van wet- en regelgeving en samenwerkingsafspraken – in het kader van het nationaal
preventieakkoord – dat eraan moet bijdragen dat volwassenen van roken
afgeholpen worden en kinderen nooit met roken beginnen. Het afschaffen
van alle rookruimtes maakt uiteraard ook deel uit van de discussie over
dat pakket.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
P. Blokhuis

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 32 793, nr. 294

2