Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 2761

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juli 2021
Blijkens het stenografisch verslag van de vergadering van 15 juni 2021
(Handelingen II 2020/21, nr. 88, Regeling van Werkzaamheden) dat u mij
op dezelfde datum toezond, wenst uw Kamer geïnformeerd te worden
over een arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie1 waardoor
volgens de media Nederland duizenden hernieuwde asielaanvragen zou
kunnen verwachten. Met deze brief voldoe ik aan dit verzoek.
De voorafgaande procedure
Het arrest is op 10 juni 2021 gewezen naar aanleiding van prejudiciële
vragen die de rechtbank Den Bosch had gesteld in de zaak van de
Afghaanse vreemdeling LH.2 Nadat de afwijzende beschikking op zijn
eerste asielaanvraag onherroepelijk was geworden heeft LH in september
2018 een opvolgende asielaanvraag ingediend. Daarbij heeft hij nieuwe
documenten overgelegd, waaronder de originele documenten die hij in de
eerdere procedure in kopie had overgelegd. Deze opvolgende aanvraag
werd op 30 augustus 2019 niet-ontvankelijk verklaard op grond dat de
authenticiteit van deze documenten niet kon worden vastgesteld, zodat
deze reeds daarom geen nieuwe elementen of bevindingen konden zijn.
LH heeft hiertegen beroep ingesteld bij de rechtbank Den Haag. De
rechtbank Den Bosch heeft in deze procedure het Hof gevraagd of
motivering waarmee de opvolgende aanvraag niet-ontvankelijk is
verklaard verenigbaar is met de EU-wetgeving.

1

In het stenografisch verslag wordt abusievelijk het Europees Hof voor de Rechten van de Mens
genoemd.
2
HvJ EU 21 juni 2021, C-921/19, ECLI:EU:C:2021:478 (LH)

kst-19637-2761
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2761

1

Inhoud van het arrest
Het Hof oordeelt dat als een verzoeker ter ondersteuning van zijn
opvolgende aanvraag documenten heeft overgelegd die niet eerder zijn
beoordeeld, deze documenten niet automatisch buiten beschouwing
kunnen worden gelaten, ook niet als niet kan worden vastgesteld of de
documenten echt zijn. De aanvraag kan niet op deze enkele grond
niet-ontvankelijk worden verklaard.
Het Hof geeft daarbij in algemene zin aan dat de niet-ontvankelijkheidstoetsing bij opvolgende aanvragen bestaat uit twee fasen. In de eerste
plaats moet worden beoordeeld of de aangevoerde elementen of
bevindingen nieuw zijn. Het Hof lijkt daarbij geen hoge eisen te stellen.
Indien hetgeen is aangevoerd niet in de eerdere procedure is onderzocht
en in de besluitvorming betrokken, lijkt al snel te zijn voldaan aan deze
voorwaarde.
Als dat het geval is, dan moet vervolgens in de tweede fase worden
onderzocht of een dergelijk nieuw element of bevinding de kans
aanzienlijk groter maakt dat de asielzoeker in aanmerking komt voor
internationale bescherming. Als ook aan die voorwaarde is voldaan, zal de
aanvraag ontvankelijk moeten worden geacht. Daarop volgt de inhoudelijke toetsing van de aanvraag.
Gevolgen van de uitspaak
De uitleg van het Hof van de EU-wetgeving stemt niet overeen met de
vaste jurisprudentie van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van
State. Uit die jurisprudentie volgt dat documenten waarvan de authenticiteit niet kan worden vastgesteld, in beginsel niet kunnen worden
aangemerkt als nieuwe elementen of bevindingen. Hetzelfde geldt voor
kopieën van documenten en documenten die afkomstig zijn van
niet-objectieve bronnen.
Na het arrest zijn in de media berichten verschenen met als strekking dat
het arrest kan leiden tot honderden nieuwe asielaanvragen. Uiteraard
staat het vreemdelingen van wie de vervolgaanvraag eerder is afgewezen
vrij om een nieuwe vervolgaanvraag in te dienen. Ter relativering merk ik
wel op dat de IND in zijn besluitvorming ook voor dit arrest veelal niet
volstond met de enkele vaststelling dat de echtheid van een document
niet kan worden vastgesteld. Vaak worden meer factoren betrokken en
worden ook andere argumenten geboden om te motiveren dat een
document wel of niet kan leiden tot een inwilliging. In dergelijke zaken zal
het arrest geen of beperkte gevolgen hebben voor de individuele zaak.
In de gevallen waarin de eerdere aanvraag niet-ontvankelijk is verklaard
op de enkele grond dat de authenticiteit van een document niet is komen
vast te staan, zal alsnog moeten worden beoordeeld of het overgelegde
document de kans aanzienlijk groter maakt dat de vreemdeling voor een
asielstatus in aanmerking komt en of alsnog een inhoudelijke beoordeling
moet plaatsvinden.
Ook in laatstgenoemde situatie brengt dat echter niet noodzakelijkerwijze
met zich dat opvolgende aanvragen moeten worden ingewilligd.
Dergelijke documenten leiden ook bij de beoordeling van eerste asielaanvragen niet vanzelfsprekend tot een inwilliging. De inschatting is daarom
dat deze opvolgende aanvragen veelal zullen worden afgewezen als
(kennelijk) ongegrond.
Op dit moment valt geen inschatting te maken in hoeveel zaken dit aan de
orde zal zijn. In de systemen wordt niet geautomatiseerd bijgehouden in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2761

2

welke gevallen een uitgebreide motivering is gebruikt en in welk gevallen
een minder uitgebreide motivering. Ook is niet in te schatten of en zo ja,
hoeveel vreemdelingen de komende tijd een opvolgende aanvraag zullen
indienen louter vanwege dit arrest van het Hof. Daarmee is moeilijk in te
schatten hoeveel extra belasting dit voor de IND met zich zal brengen. Ook
de eventuele impact voor de opvang en de effectuering van terugkeer is
moeilijk in te schatten.
De IND zal de komende tijd nauwkeurig monitoren of er als gevolg van het
arrest effecten zijn te merken op de hoeveelheid ingediende opvolgende
asielaanvragen en op de tijd en inspanning die het kost om opvolgende
aanvragen te beoordelen. Zodra er signalen zijn dat de belasting van de
IND als gevolg van het arrest hoog zal worden, zullen er passende
maatregelen worden genomen.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 19 637, nr. 2761

3