Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid op weg naar
2020

Nr. 125

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 mei 2017
Naar aanleiding van mondelinge vragen van het lid Ouwehand (PvdD)
tijdens het vragenuur van dinsdag 18 april jl. (Handelingen II 2016/17, nr.
69, item 4) heeft uw Kamer gevraagd om nadere toelichting op de relatie
tussen metingen en rapportages van de Nederlandse broeikasgasuitstoot
en de wijze waarop omgegaan wordt met onzekerheidsbandbreedtes bij
het formuleren van klimaatbeleid. Met deze brief voldoe ik aan dit verzoek.
Zoals gemeld tijdens het vragenuur zijn er verschillende redenen waarom
de gemeten concentraties van bepaalde broeikasgassen in de atmosfeer
kunnen afwijken van de gerapporteerde uitstoot. Allereerst hebben de
broeikasgasrapportages die Nederland indient bij de EU en de VN,
conform de geldende internationale afspraken, alleen betrekking op de
door de mens veroorzaakte uitstoot. Dit betekent dat broeikasgassen uit
natuurlijke oorsprong kunnen bijdragen aan een hogere gemeten uitstoot
dan waarover wordt gerapporteerd. Verder heeft het KNMI geconcludeerd
dat het zeer waarschijnlijk is dat El Niño als natuurlijke klimaatfluctuatie
(o.a. veroorzaker van grotere veenbranden) een belangrijke bijdrage heeft
geleverd aan de sterke toename van de mondiale methaanemissies in
2015, zoals eerder in 1998. Overigens wil ik daarbij opmerken dat de
meetresultaten en de verklaring daarvan ook nog onderwerp zijn van
wetenschappelijk debat.
Daarnaast heb ik aangegeven dat bij metingen van bepaalde broeikasgassen de precieze herkomst niet altijd direct herleidbaar is. Gemeten
concentraties in de lucht kunnen het resultaat zijn van directe emissies,
atmosferisch transport over nationale grenzen heen of chemische
omzettingen in de atmosfeer. Het omrekenen van concentraties naar
emissies is daarmee een complex proces waaraan ook de nodige
onzekerheden zijn verbonden. Voor de broeikasgasrapportages worden
daarom berekeningen gemaakt op basis van actuele data over econo-

kst-32813-125
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 813, nr. 125

1

mische activiteiten, die worden gecombineerd met specifieke emissiefactoren. Hiermee wordt voorkomen dat emissies afkomstig uit het
buitenland dubbel gerapporteerd worden of emissies afkomstig uit
Nederlandse bronnen buiten de data vallen. Uiteraard zijn die emissiefactoren en de onderliggende data onderhevig aan kritische verificatieprocessen, zowel door Nederlandse experts als door onafhankelijke reviewteams van de EU en de VN. Indien op basis van actuele wetenschappelijke
inzichten blijkt dat de cijfers moeten worden bijgesteld, dan worden deze
ook doorgevoerd in de gegevensreeksen voor de broeikasgasrapportages.
Dergelijke fine-tuning vindt vrijwel elk jaar plaats, en draagt bij aan een
verdere kwaliteitsverbetering van de emissiedata. Voorbeelden hiervan
zijn de aanpassing van de broeikasgasfactor van methaan van 21 naar 25,
de verlaging van de methaanemissies uit stortplaatsen in 1990 op basis
van een UNFCCC review en de beperkte verhoging van CO2-emissies als
gevolg van een revisie van de Nederlandse energie-statistieken.
Dit laat onverlet dat emissiedata vrijwel altijd gepaard gaan met een
bepaalde onzekerheidsbandbreedte, die ook vermeld wordt in de
betreffende rapportages. Ook voor data uit metingen gelden overigens
bepaalde onzekerheidsmarges. Ondanks de voornoemde verificatieprocessen kan het daarom voorkomen dat in de data emissies in bepaalde
mate worden onder- of overschat. Bij het formuleren van beleid realiseert
het kabinet zich dit terdege en wordt het beleid aangepast als nieuwe
inzichten daar aanleiding toe geven.
Voor methaan geldt dat dit broeikasgas in Nederland in 1990 verantwoordelijk was voor ongeveer 15% van de gerapporteerde broeikasgasemissies (in CO2-equivalenten) en in 2015 voor 10%. Ten aanzien van dit
laatste percentage geldt op basis van internationaal geaccepteerde
onzekerheden in emissieberekeningen een bandbreedte van 8 tot 12%.
Gezien het relatief beperkte aandeel van methaan in de totale uitstoot van
broeikasgassen, komt deze bandbreedte overeen met een geringe marge
in de totale uitstoot waarvoor eventueel extra beleid ingezet moet worden
om de klimaatdoelen te realiseren. De onzekerheidsmarge voor de
uitstoot van CO2, dat verantwoordelijk is voor het overgrote deel van de
uitstoot van broeikasgassen, is significant lager.
Desalniettemin vindt het kabinet het van groot belang om te waarborgen
dat de Nederlandse broeikasgasrapportages accuraat, betrouwbaar en
van hoge kwaliteit zijn. Zoals gemeld is dit een continu verbeterproces,
dat periodiek leidt tot verdere precisering in de rapportagesystematiek.
Ook metingen van broeikasgasconcentraties in de atmosfeer worden
gebruikt om de berekeningen te valideren en waar nodig te verbeteren.
Met name voor niet-CO2 broeikasgassen – waaronder methaan – wordt
actief en in nauwe samenwerking met experts in EU- en VN-verband
gewerkt aan het verkleinen van de onzekerheidsbandbreedte.
Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 813, nr. 125

2