Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 933

De rol van maatschappelijke organisaties bij
ontwikkelingssamenwerking

Nr. 2

BRIEF MINISTER VOOR ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 mei 2009
Tijdens het Algemeen Overleg over de nieuwe beleidsnotitie voor maatschappelijke organisaties: «samenwerking, maatwerk, meerwaarde» op
20 mei 2009 heeft de Tweede Kamer verzocht om een financieel overzicht
van de uitgaven voor het particuliere kanaal. Dit overzicht doe ik u hierbij
toekomen.
De totale uitgaven binnen het particuliere kanaal in 2008 bedroegen EUR
1,141 miljard. De planning voor 2009 bedraagt EUR 1,07 miljard. Het
verschil tussen 2008 en 2009 (ca. EUR 70 mln) wordt met name verklaard
door bevoorschotting eind 2008 van enkele organisaties die een
MFS-subsidie ontvangen. Oftewel, in 2009 is geen sprake van onevenredige kortingen bij het particuliere kanaal als gevolg van het lagere
ODA-budget door de economische neergang. Dat zou ik ook pertinent
onjuist hebben gevonden. Uitgedrukt als percentage van het totale
ODA-budget bedraagt de omvang van het particuliere kanaal zowel in
2008 als 2009 ca. 23%. Dit hoge percentage voor het particuliere kanaal –
zeker in vergelijking met andere donoren – onderstreept nogmaals de
grote waarde die door mij aan het particuliere kanaal wordt gehecht.

Het bedrag van EUR 1,14 miljard beslaat het
brede particuliere kanaal. Dit bevat zowel de
genoemde subsidiekaders alsook het centrale
onderzoeksprogramma, het internationaal
onderwijsprogramma en de bijdragen aan
internationale onderwijsinstituten.

Wat betreft 2010 en verder geldt dat de precieze ontwikkeling van het
ODA-budget – en in het verlengde hiervan ook de verdeling over de
verschillende kanalen – van meerdere factoren afhangt. Zo zijn de
ramingen over het Nederlandse BNP, en daarmee dus ook van het Nederlandse ODA-budget, nog door veel onzekerheden omgeven. In het
verlengde hiervan geldt dat een aanhoudende economische crisis in
ontwikkelingslanden, ook tot additionele beleidsinspanningen aan Nederlandse kant zal leiden. Dit teneinde deze crisis en de gevolgen voor de
allerarmsten zoveel mogelijk te mitigeren. Op voorhand is niet aan te
geven welke programma’s of activiteiten, en dus ook niet welk kanaal,
hiervoor ingezet zullen worden. Dit jaar heb ik vanwege de ernst van de
financiële crisis en de noodzaak van directe effectieve contra-cyclische
maatregelen, extra maatregelen genomen via de Wereldbankgroep
(handelsfinanciering en het kwetsbaarheidsfonds), het FMO en de particu-

KST131968
0809tkkst31933-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 933, nr. 2

1

1

liere sector. Deze maatregelen zullen van geval tot geval, op basis van
onder meer effectiviteits-criteria, beoordeeld worden. Ook meer in het
algemeen geldt dat de hoogte van bijdragen, bij welk kanaal dan ook, van
de kwaliteit van de voorstellen afhankelijk is. Dit geldt evenzeer voor de
Nederlandse inzet bij het multilaterale kanaal, waarover binnenkort met
uw Kamer gesproken zal worden. Daarnaast wil ik er op wijzen dat voor
de andere kanalen het percentage niet bij voorbaat vaststaat, dit ook in
het licht van de economische crisis.
Over de invulling van het Nederlandse ODA-budget en de verdeling
hiervan over de kanalen in latere jaren zult u uiteraard bijtijds en op de
daarvoor geëigende momenten, onder meer bij de begroting 2010, nader
geïnformeerd worden.
Om u een overzicht te geven over de verschuiving in subsidiemodaliteiten
voor het particuliere kanaal, die gekoppeld worden aan het totaal beschikbare budget in 2011, verwijs ik u naar onderstaande tabel.
Was:

Wordt:

MFS I
2007–2010
525 miljoen per jaar
MFS-Jong en Vernieuwend
2009–2010
8 miljoen per jaar
TMF
2006 – 2010
34 miljoen per jaar
SALIN
2006 – 2010
20 miljoen per jaar

MFS II
2011–2015
425 – 500 miljoen euro
Gaat op in MFS II

MDG3 fonds
2008 – 1e helft 2011
14 miljoen per jaar
VMP
2009 – 2012
16.25 miljoen euro per jaar
SNV
2007 – 2015
90 miljoen euro per jaar
PSO
2007 – 2010
27 miljoen euro per jaar
Interparlementaire Samenwerking (NIMD)
2007 – 2010
9 miljoen per jaar

Gaat op in MFS II

Loopt t/m 2010, gaat daarna op in standaardkader
Loopt t/m 2011, gaat daarna op in standaardkader
Loopt t/m 2012

Loopt t/m 2015

Loopt t/m 2010, gaat daarna eventueel op in
MFS II (in dat geval wordt budget toegevoegd
aan het budget voor MFS II)
Loopt t/m 2010

NB de genoemde bedragen betreffen de gepubliceerde subsidieplafonds. Latere optoppingen
zijn niet in deze tabel opgenomen.

Wat betreft 2010 en daarna geldt dat een gedeelte van de huidige
subsidiekaders (bijvoorbeeld SNV en VMP) nog van kracht is. Een eventuele verlenging daarvan zal zoals gebruikelijk per geval, mede op basis
van voorliggende evaluaties en de kwaliteit van de voorstellen, beoordeeld worden.
Zoals aangegeven in de beleidsnotitie wordt er naast het MFS II als hoofdkanaal, een standaardkader ontwikkeld dat kan inspelen op nieuwe
wereldwijde ontwikkelingen of politieke prioriteiten. Mogelijke opvolgers
van huidige regelingen als het MDG3 fonds of het SALIN, zullen in dit
standaardkader worden ondergebracht. Voor dit kader is vanaf 2011 een
bedrag van minimaal EUR 50 miljoen per jaar1 beschikbaar.
1

Dit bedrag is hoger dan de huidige budgetten voor SALIN en MDG3 fonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 933, nr. 2

2

Ten slotte maak ik van de gelegenheid gebruik om naar aanleiding van
onder meer de wensen uit uw Kamer de volgende gemaakte afspraken
tijdens het Algemeen Overleg van 20 mei jl. te bevestigen. Bij de uitwerking van het subsidie-/beoordelingskader voor het nieuwe MFS zal
hiermee rekening worden gehouden:
– Met betrekking tot de eis dat 60% van de subsidiemiddelen in partnerlanden moet worden ingezet, zal een infaseertermijn van vier tot vijf
jaar worden gehanteerd. Dit betekent dat er voldoende tijd zal zijn om,
waar nodig, bestaande programma’s in niet-partnerlanden af te
bouwen, zodat kapitaalvernietiging wordt voorkomen. Overigens geldt
de 60% eis niet voor mondiale programma’s zoals ook in de notitie is
weergegeven. Mondiale programma’s zijn programma’s die niet aan
landen of regio’s specifiek zijn toe te rekenen. Dit kan bijvoorbeeld
gelden voor mondiale programma’s op het gebied van handelspolitiek,
milieudegradatie en voedselproblematiek of voor mondiale
aidsprogramma’s;
– Programma’s die zich (grotendeels) richten op directe armoedebestrijding moeten voldoen aan de ondergrens van 500 000 euro per
land per jaar. Voor programma’s op het gebied van maatschappijopbouw en beleidsbeinvloeding moet worden aangetoond dat ze van
voldoende omvang zijn om impact te hebben. De ondergrens van
500 000 euro per land per jaar betreft een gemiddelde over de
subsidieperiode, met andere woorden: overof onderschrijdingen in
één jaar kunnen worden gecompenseerd in andere jaren;
– Over de invulling van de 75% evaluatie-eis zal ik, zoals toegezegd, met
maatschappelijke organisaties nog nadere afspraken maken. Het gaat
daarbij om het bereiken van een zo groot mogelijke dekkingsgraad en
representativiteit;
– De hoogte van het percentage voor de eigen bijdrage voor de nieuwe
draagvlakprogramma’s zal worden verminderd van 40 naar 25% en
wordt hiermee gelijk getrokken met het percentage eigen bijdrage voor
het nieuwe MFS.
De minister voor Ontwikkelingssamenwerking,
A. G. Koenders

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 933, nr. 2

3