Meldpunt Geneesmiddelentekorten en -defecten 2020

Ondanks onzekerheden door de COVID-19crisis vlakt de groei van het aantal meldingen
van leveringsproblemen af
Aantal meldingen
Het Meldpunt heeft vorig jaar in totaal
3.723 meldingen van verwachte leveringsproblemen ontvangen.
Voor een aantal geneesmiddelen is meerdere keren een leveringsprobleem gemeld. De 3.723 meldingen van leveringsproblemen gaan over 2.079 verschillende
geneesmiddelen. Dat is ongeveer 6%
meer dan in 2019; in dat jaar werden voor
1.965 verschillende geneesmiddelen meldingen gedaan.
Een melding bij het Meldpunt betekent
niet dat er daadwerkelijk een leveringsprobleem of een tekort zal ontstaan. Voor
99% van de geneesmiddelen die tijdelijk
niet beschikbaar waren, was een passende oplossing beschikbaar voor de patiënt.
Dit neemt niet weg dat het extra werk oplevert voor apothekers en dat het wisselen in sommige gevallen vervelend kan zijn voor patiënten.

Oorzaken leveringsproblemen
Bijna de helft (48%) van de leveringsproblemen is veroorzaakt door vertraging van
de productie of vrijgifte van het eindproduct. Bedrijven noemden dit in de voorgaande jaren ook als voornaamste reden.
Daarnaast speelden leveringsproblemen
door een toegenomen vraag een belangrijke rol (28%). Deze toename komt veelal
door een leveringsprobleem van een vergelijkbaar middel bij een of meerdere andere bedrijven.

Oplossingen bij leveringsproblemen
Het Meldpunt controleert voor iedere melding of er alternatieven in Nederland beschikbaar zijn. Voor veel geneesmiddelen is dit het geval, waardoor leveringsproblemen kunnen worden opgevangen. Een patiënt stapt dan bijvoorbeeld over naar hetzelfde geneesmiddel van een ander merk. Als dit niet mogelijk is, zoeken het CBG en de IGJ
met firma’s naar een andere oplossing. Vorig jaar is 45 keer toestemming gegeven aan firma’s om hun geneesmiddel tijdelijk in een buitenlandse verpakking te leveren. Daarnaast is er voor 52 geneesmiddelen toestemming verleend aan fabrikanten, groothandelaren en apothekers om een alternatief geneesmiddel uit het buitenland te halen. Patiënten kunnen zo geholpen worden met (vergelijkbare) alternatieven uit het buitenland.
Soms kan een langdurig tekort worden opgevangen door registratie van een nieuw geneesmiddel. Dat is vorig jaar
drie keer gebeurd. In enkele gevallen is een tekort opgevangen door apotheekbereidingen. In de uitzonderlijke
gevallen dat er geen alternatieven beschikbaar zijn, bekijken het CBG en de IGJ in overleg met de beroepsgroep
wat nodig is. Sinds 2017 heeft het CBG circa 13 keer adviezen gepubliceerd om de gevolgen voor patiënten zoveel
mogelijk te beperken.

Wat doen we bij een mogelijk medicijntekort?
•

Bekijk de grotere, interactieve versie van deze infographic op de website van het CBG.

Invloed verspreiding coronavirus op
beschikbaarheid van geneesmiddelen
Aan het begin van de pandemie ontstond onzekerheid en onrust over de gevolgen voor de
beschikbaarheid van geneesmiddelen. Door hamstergedrag werd de voorraad geneesmiddelen in openbare apotheken en drogisterijen sneller dan normaal verkocht. Het ministerie van VWS heeft in samenwerking met de IGJ, het CBG en veldpartijen diverse
(voorzorgs-)maatregelen genomen om onrust weg te nemen en tekorten te voorkomen.
•
•
•

Specifiek voor paracetamoltabletten is gevraagd niet meer dan één doosje per persoon af te leveren;
De voorraden en het gebruik van geneesmiddelen die een belangrijke rol spelen in
de behandeling van COVID-19 zijn gemonitord;
Voor een aantal geneesmiddelen die worden gebruikt bij de behandeling van
COVID-19 in het ziekenhuis heeft IGJ preventief toestemming verleend om alternatieven uit het buitenland te halen.

Door deze (en andere) inspanningen zijn tekorten van coronagerelateerde geneesmiddelen voorkomen. Grote beschikbaarheidsproblemen van geneesmiddelen, ook als gevolg
van logistieke uitdagingen en verminderde productie door lockdowns in India en China,
zijn uitgebleven. De internationale ontwikkelingen worden nauwlettend gevolgd.
Op dit moment zijn er geen signalen dat er nog leveringsproblemen vanwege de coronapandemie zullen ontstaan, maar voor de toekomst kunnen we dat niet volledig uitsluiten.

Definitief uit de handel
Het aantal geneesmiddelen waarvoor bedrijven definitief de handel hebben stopgezet is in
2020 stabiel gebleven ten opzichte van voorgaande jaren.
Voor deze meldingen zijn bedrijfseconomische
redenen als meest voorkomende oorzaak genoemd (85%). In 2019 was dat bij 88% van de
meldingen de reden, in 2018 bij 99% van de
meldingen.

Over het Meldpunt geneesmiddelentekorten en –defecten
Via het Meldpunt Geneesmiddelentekorten en –defecten kunnen bedrijven een melding maken van het (op)
nieuw in de handel brengen van een geneesmiddel, het stopzetten of onderbreken van de handel van een geneesmiddel (inclusief een mogelijk tekort), het ontstaan van een mogelijk tekort omdat een geneesmiddel in
kleinere hoeveelheden of in onvoldoende mate in de handel is of wordt gebracht en een kwaliteitsdefect. Combinaties hiervan zijn ook mogelijk. De coördinatie ligt bij het CBG en de IGJ. Het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) is opdrachtgever van het Meldpunt.