Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1163
Vragen van het lid Bouwmeester (PvdA) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht: «Fiscus geeft oude
maatschap nieuwe kans» (ingezonden 27 december 2016).
Antwoord van MinisterSchippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 8 februari 2017). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2016–2017, nr. 990.
Vraag 1
Kent u het bericht «Fiscus geeft oude maatschap nieuwe kans»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat door medisch specialisten in dienstverband, naast
lagere kosten, vooral ook onderlinge samenwerking wordt bereikt, waarbij het
patiëntbelang centraal staat? Vindt u het daarom ook zeer gewenst dat
medisch specialisten in dienstverband werken?
Vraag 3
Welke invloed heeft het dienstverband volgens u op de bevordering van
samenwerking en onderlinge verbondenheid tussen artsen?
Antwoord 2 en 3
Zoals ik eerder aan uw Kamer heb aangegeven zie ik zowel het loondienstmodel als het participatiemodel als stip op de horizon. Beide modellen scheppen
condities voor gelijkgerichtheid – en dus samenwerking – tussen ziekenhuisbestuur en medisch specialisten en tussen medisch specialisten onderling en
zodoende goede en doelmatige patiëntenzorg. Ik heb echter geen voorkeur
voor één van deze modellen, noch gegevens op basis waarvan ik met
stelligheid kan concluderen dat een dienstverband lagere kosten met zich
meebrengt of mee zou brengen. De Technische Werkgroep Zorgkeuzes in

1

ah-tk-20162017-1163
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Zorgvisie, 13 december 2016: «Fiscus geeft oude maatschap nieuwe kans»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Kaart2 concludeert dat er grote onzekerheid bestaat over het structurele
besparingspotentieel van verplicht dienstverband. Het is aan ziekenhuizen en
medisch specialisten samen om te overwegen welk besturingsmodel zij
willen hanteren.
Vraag 4
Bent u daarom ook geschrokken van het bericht dat de fiscus de oude
maatschap een nieuwe kans geeft? Wat vindt u van het feit dat dankzij de
uitspraak van de Belastingdienst, de betrokken medisch specialisten hun
persoonlijke bv’s kunnen opheffen en weer een maatschap kunnen oprichten?
Antwoord 4
In het betreffende artikel wordt verwezen naar aanpassingen in de juridische
structuur, waarbij de medisch specialist niet langer in een Medisch Specialistisch Bedrijf (MSB)/coöperatie participeert door middel van zijn Personal
Holding BV, maar als natuurlijk persoon in een maatschap. Dat gaat over de
vraag of een specialist rechtstreeks of indirect participeert in het MSB. Een
dergelijke aanpassing heeft geen betrekking op de samenwerkingsovereenkomst tussen het ziekenhuis en het MSB/de coöperatie en leidt daarom niet
tot een structuur die vergelijkbaar is met de oude maatschapsstructuren. Voor
de beantwoording van de vraag of een medisch specialist als ondernemer in
een maatschap kan worden aangemerkt is relevant welke ondernemingsrisico’s de medisch specialist loopt. De Belastingdienst beoordeelt van geval tot
geval de zelfstandigheid en het realiteitsgehalte van het ondernemerschap.
Het beoordelingskader van het ondernemerschap is niet gewijzigd.
Vraag 5
Hoe verhoudt de «nieuwe kans» voor oude maatschappen voor medisch
specialisten zich tot de afspraken hierover in het regeerakkoord?
Antwoord 5
Zoals uit mijn antwoord bij vraag 4 blijkt, is geen sprake van een «nieuwe
kans» of een terugkeer naar oude maatschapstructuren. Er is dus ook geen
sprake van een koerswijziging ten opzichte van de afspraken in het regeerakkoord.
Vraag 6
Herinnert u zich de antwoorden op de eerdere vragen over de oude maatschappen?3
Antwoord 6
Ja.
Vraag 7
Bent u nog steeds van mening dat invoering van integrale bekostiging in de
ziekenhuiszorg een mijlpaal is, die kan bijdragen aan de kwaliteit, samenwerking en doelmatigheid van de zorg?
Antwoord 7
Ja, ik ben van mening dat met de invoering van integrale bekostiging een
belangrijke belemmering voor onder andere gelijkgerichtheid en doelmatige
zorg binnen het ziekenhuis is weggenomen. Met de invoering van integrale
bekostiging is de deelregulering, waarbij de bekostiging en budgettaire
sturing van ziekenhuizen en (vrijgevestigde) medisch specialisten deels
gescheiden systemen waren, immers afgeschaft. De zorgverzekeraar heeft nu
één onderhandelingspartner in de ziekenhuiszorg, de Raad van Bestuur van
het ziekenhuis, wat de gelijkgerichtheid en realisatie van doelmatigheid en
kwaliteit ten goede kan komen. Met mijn brief van 4 juli 2016 (Kamerstuk
32 012, nr. 39) heb ik u nader geïnformeerd over de stand van zaken van de

2

Zorgkeuzes in Kaart – technische uitwerking van alle afzonderlijke beleidsopties (2015, p. 20)
via https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2015/03/31/zorgkeuzes-in-kaarttechnische-uitwerking-van-alle-afzonderlijke-beleidsopties
3
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016, nr. 1214

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

invoering van integrale bekostiging. Ik volg de ontwikkelingen omtrent deze
invoering via onder andere de monitor integrale bekostiging van de NZa.
Vraag 8
Staat u na de uitspraken van de Belastingdienst nog steeds achter uw
antwoorden op de eerder gestelde schriftelijke vragen: «Ik ben dan ook van
mening dat het terugkeren naar de oude maatschapstructuur een stap in de
verkeerde richting zou zijn», en dat volgens u «Gelukkig er geen aanwijzingen
zijn dat er sprake is van een dergelijke beweging»? Vindt u ook nu dat er
geen aanwijzingen zijn dat er sprake is van een beweging richting de oude
maatschap?
Antwoord 8
Ja, zie mijn antwoord op vraag 4.
Vraag 9
Hoe kan een ziekenhuisbestuur ervoor zorgen dat de focus van medisch
specialisten ligt op onderlinge samenwerking? Op welke wijze kan een
ziekenhuisbestuur stimuleren dat de zorg rondom ziektebeelden en patiënten
wordt georganiseerd, terwijl de specialisten bezig zijn met de tegengestelde
ontwikkeling? Hoe kan de verbinding worden hersteld?
Antwoord 9
Mij valt op dat partijen, ziekenhuizen en medisch specialisten, steeds meer
bezig zijn met thema’s als «Samen beslissen» en de toegevoegde waarde van
de behandeling – waarbij de integrale zorgvraag van en de uitkomsten van de
zorg voor de patiënt centraal staan. Het is vooral zaak deze ontwikkeling te
omarmen en aan te jagen. Het is de verantwoordelijkheid van ziekenhuisbestuurders om aandacht te hebben voor onderlinge samenwerking tussen
medisch specialisten. Zij kunnen inzetten op «samen beslissen» in de
spreekkamer en in de bedrijfsvoering van de instelling (interne logistiek)
afspraken maken over hoe de uitkomsten van zorg worden gemeten en dit
openbaar maken. Ik zet hierop in ter bevordering van transparantie over de
kwaliteit van zorg. Tegelijkertijd zal dit de doelen van ziekenhuisbesturen en
medisch specialisten verbinden.
Vraag 10
Hoe staat de uitspraak van de Belastingdienst volgens u in verhouding tot het
feit dat medisch specialisten de afgelopen jaren erg hun best hebben gedaan
om aan te tonen dat ze een bedrijf zijn in het ziekenhuis? Vindt u dit
gewenst?
Antwoord 10
Zoals aangegeven bij de beantwoording van vraag 4 beoordeelt de Belastingdienst van geval tot geval de zelfstandigheid en het realiteitsgehalte van het
ondernemerschap. Het beoordelingskader van het ondernemerschap is niet
gewijzigd.
Vraag 11
Deelt u de mening dat het vormen van dergelijke constructies zonde van tijd
en energie is van specialisten, die beter hadden kunnen worden ingezet in
goede zorg voor de patiënt?
Antwoord 11
Zie mijn antwoord op de vragen 2, 3 en 10.
Vraag 12
Wat gaat u doen om een cultuuromslag te creëren richting samenwerking
tussen medisch specialisten waarbij de patiënt centraal staat?
Antwoord 12
Ik ben van mening dat die omslag in gang is gezet en wordt gestimuleerd
door het beleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3