Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1294

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 14 augustus 2015
De vaste commissie voor Europese Zaken heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan de Ministers van Buitenlandse Zaken en van
Financiën over de brief van 17 juni 2015 over de reactie op verzoek van
het lid Omtzigt, gedaan tijdens de Regeling van Werkzaamheden van
2 juni 2015, om alle documenten met het verkeer tussen de Europese
Commissie en de Nederlandse regering over de naheffing vrij te geven
(Kamerstuk 21 501-07, nr. 1276).
De vragen en opmerkingen zijn op 14 juli 2015 aan de Ministers van
Buitenlandse Zaken en van Financiën voorgelegd. Bij brief van 22 juli 2015
zijn de vragen beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Azmani
De adjunct-griffier van de commissie,
Beun

kst-21501-07-1294
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1294

1

Vragen en opmerkingen vanuit de CDA-fractie
De leden van de CDA fractie hebben de brief met de informatie over de
informatievoorziening over de naheffing van 642 miljoen euro, die vorig
jaar oktober bekend werd, met verbazing gelezen.
Het duurt nu al negen maanden om de informatie over deze naheffing
boven tafel te krijgen. Vooral de informatie in de periode tussen
17 oktober (de dag dat de commissie de Lidstaten informeerde) en
24 oktober (de dag dat Minister Dijsselbloem zeer verbaasd deed en
kennelijk pas de Minister President informeerde) wordt vertrouwelijk en
geheim gehouden. Ook de brieven die over de WOB-procedure van de
Telegraaf aan de commissie gestuurd zijn, worden geheim gehouden, met
een beroep op diplomatiek verkeer. Over de informatie van voor
17 oktober weten we helemaal niets.
Het steekt dat het zo lang duurt om de informatie boven tafel te krijgen:
ondertussen zijn we al twee naheffingen verder en er lijkt nog totaal geen
zicht op het gewoon beschikbaar stellen van de informatie over deze
naheffing.
Erger nog: er lijkt alles aan gedaan te zijn om stukken niet openbaar te
maken. Het antwoord op de WOB van de Telegraaf kwam precies een dag
na de snelle parlementaire goedkeuring in de Tweede Kamer. En het was
een weigering. De leden van het CDA vonden die datum – na uitstel – zeer
opvallend.
Pas na doorgaan kreeg de Telegraaf stukken boven tafel, zoals een
uitgebreide mail correspondentie van de Minister van Financiën met zijn
ambtenaren. Die werd na een verzoek toen ook naar de Kamer gestuurd.
Let wel: deze stukken werden in de bezwaarprocedure van de WOB
vrijgegeven en niet als gevolg van een rechtelijke uitspraak.
Het was bij grote uitzondering eerder voorgekomen dat de Kamer stukken,
waarom zij verzocht had, niet gekregen had maar dat de rechter wel
geoordeeld had dat zij in het kader van de WOB openbaar gemaakt
moesten worden. Het was, in de herinnering van de leden van de CDA
fractie, nog niet eerder voorgekomen dat de regering in de bezwaarfase
stukken onder de WOB openbaar maakte waarom de Kamer ook zeer
expliciet gevraagd had.
De regering had overigens niet eens het elementaire fatsoen om ze
onmiddellijk aan de Kamer te sturen. Daar was nota bene een apart
verzoek voor nodig.
Hiermee werpt zich een heel nare vraag op in dit dossier: kun je als
Kamerlid beter gebruik maken van de WOB om een documenten
openbaar te krijgen, of kun je beter een Kamervraag stellen als je
informatie wilt hebben.
Graag zouden de leden van het CDA op deze vraag een antwoord van de
regering ontvangen: indien zij informatie willen hebben over de naheffing,
moeten zij dan duidelijk Kamervragen stellen of moeten zij een WOB
verzoek indienen?
Reactie van de zijde van het kabinet
Het kabinet herkent zich niet in de onderliggende suggestie dat
regeringsstandpunten en -uitleg enkel ontvankelijk zijn na
openbaring van de volledige ambtelijke en diplomatieke correspondentie terzake. Over de totstandkoming van de EU-naheffing
zijn alle relevante feiten en argumenten met de Kamer gedeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1294

2

Een eerdere regering heeft deze vraag luid en duidelijk beantwoord
(Kamerstuk 28 362, nr. 2): het informatierecht van de Kamer is ruimer dan
het informatierecht in de WOB. Deelt de huidige regering die mening nog
steeds en staat zij nog achter alle conclusies in dit betreffende Kamerstuk
over artikel 68 van de Grondwet, namelijk het informatierecht van het
parlement? Zo ja, wil zij dan bekijken welke van de gevraagde
documenten nog onmiddellijk openbaar gemaakt kunnen worden? Zo
nee, waarin is de regeringsopvatting dan gewijzigd?
Reactie van de zijde van het kabinet
Het kabinet staat achter alle conclusies van Kamerstuk 28 362,
nr. 2. Informatie die op grond van de Wob wordt vrijgegeven
wordt niet aan de Kamer onthouden.
Nu worden er in deze WOB procedure en de eurowob procedure
rechtszaken gevoerd. Dat is bepaald ongelukkig omdat het hier zowel het
informatierecht van het parlement betreft als het budgetrecht van de
Kamer. En dat laatste punt is zeer materieel, aangezien het een bedrag van
643 miljoen euro betreft.
Het valt de leden van de CDA fractie verder op dat de regering persisteert
in het niet openbaar maken van correspondentie met de Europese
Commissie, omdat dit onder diplomatiek verkeer valt. Met deze
redenering is in Kamervragen 2801 2014/15 toch echt korte metten
gemaakt. De bewindspersonen van Financiën hebben uit zichzelf al
minstens 8 keer een briefwisseling met de Europese Commissie openbaar
gemaakt dit jaar, inclusief een zienswijze.
De zienswijze van het Nederlandse kabinet op het euroWOB verzoek van
de Telegraaf is echt geen diplomatiek verkeer en conform Kamerstuk
28 362, nr. 2. dient niet de inhoud, maar juist ook het onderliggende stuk
openbaar gemaakt te worden in dit geval. Wil de regering dit alsnog
doen?
Zo nee, kan zij dan heel precies aangeven waarom zij briefwisselingen
met de Europese Commissie wel openbaar maakt wanneer zij dat wenst
– en de Europese Commissie daar naar de observatie van de leden van de
CDA fractie nooit bezwaar tegen gemaakt heeft – maar het niet doet
wanneer het even niet uitkomt?
Reactie van de zijde van het kabinet
Het kabinet verwijst voor haar antwoord hierop naar de brief van
19 maart 20151. In antwoord 2 en 3 is de strekking van deze
correspondentie uitvoerig weergegeven. Voor de uitzonderingsgronden voor het diplomatiek verkeer verwijst het kabinet naar
de brief van 10 april 20152.
Ten overvloede merken de leden van de CDA fractie op dat «het belang
van de staat» de enige uitzonderingsgrond in artikel 68 Grondwet is. Dat
belang van de staat is iets breder dan staatsveiligheid en kan zich
uitstrekken tot bijvoorbeeld op dat moment geheime onderhandelingen.
Het belang van de staat is echter iets totaal anders dan «het belang van de
regering». Het is zeer goed mogelijk dat de regering er zelf belang bij
heeft iets niet openbaar te maken omdat zij daar politiek geen zin in heeft.
Maar daarmee is iets zeker geen staatsbelang geworden. Integendeel
zelfs.
Nu de Telegraaf een rechtszaak aangespannen heeft in Luxemburg bij het
Europees Hof is zelfs naar buiten gekomen dat de Europese Commissie de
1
2

Aanhangsel Handelingen II 2014/15, nr. 1630.
Kamerstuk 34 023, nr. 9.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1294

3

Nederlandse regering expliciet gevraagd heeft om haar bezwaren tegen
de geheimhouding van documenten opnieuw te heroverwegen. Ofwel, de
Europese Commissie is het 100% oneens met de Nederlandse wens tot
geheimhouding in deze.
De reden dat de relatie tussen Nederland en de Europese Commissie
geschaad zou worden, is dus een totale drogreden van de Nederlandse
regering die gewoon haar eigen stukken niet openbaar wil maken. Klopt
dat, en kunt u de hernieuwde verzoeken van de Europese Commissie in
zijn geheel aan de Tweede Kamer doen toekomen? En kunt u aangeven
welk besluit u in deze genomen heeft en wanneer?
Reactie van de zijde van het kabinet
Het kabinet heeft eerder op vragen over correspondentie met de
Europese Commissie antwoord gegeven; dit standpunt is niet
gewijzigd en daarom wordt hiervoor verwezen naar de brieven
van 10 april 20153en van 19 maart 20154, en naar het schriftelijk
overleg van 26 mei 20155. De Europese Commissie maakt haar
eigen afweging.
Dit dossier en de gebrekkige informatievoorziening van de Nederlandse
regering, sleept al even. Het zou van netheid getuigen als de regering uit
zichzelf binnen drie weken de volledige openheid zou geven, die zij
onmiddellijk had moeten geven. Is de regering daartoe bereid?
Of moeten we wachten op uitspraken van rechters en verzoeken van de
Europese Commissie waarna nieuwe documenten openbaar gemaakt
zullen worden?
Reactie van de zijde van het kabinet
Het kabinet verwijst hierbij naar zijn eerste reactie van dit
overleg.

3

Kamerstuk 34 023, nr. 9.
Aanhangsel Handelingen II 2014/15, nr. 1630.
5
Kamerstuk 34.023, nr. 10.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1294

4