2023D05804

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
over zijn brief van 23 december 2022 «Stand van zaken rondom moties en
toezeggingen op het terrein van gewasbescherming» (Kamerstuk 27 858,
nr. 604).
De voorzitter van de commissie,
Geurts
De adjunct-griffier van de commissie,
Holtjer

nds-tk-2023D05804

1

Inhoudsopgave
I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie Vragen en
opmerkingen van de leden van de GroenLinks – en PvdA fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CU-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie Vragen en
opmerkingen van het lid van de BBB-fractie
II Antwoord / Reactie van de Minister
III Volledige agenda
I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de onderliggende stukken ten aanzien van gewasbescherming. Deze leden hebben
daarbij een aantal vragen.
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Minister voornemens is om
middelen en mensen beschikbaar te stellen voor de totstandkoming van
geschikte Europese methodieken voor onderzoek naar de effecten van
gewasbeschermingsmengsels. Deze leden onderstrepen het belang van
een degelijke wetenschappelijke onderbouwing van Europese en
nationale toelatings- en goedkeuringsprocedures. Zij vragen de Minister
hoeveel middelen en mensen hij voornemens is beschikbaar te stellen en
op welke wijze de betreffende kosten gaan worden gedekt. Deze leden
benadrukken het belang dat andere lidstaten een evenredige bijdrage
dienen te leveren ten aanzien van goedkeuring en toelating van nieuwe
gewasbeschermingsmiddelen. Het kan immers niet zo zijn dat Nederlandse instanties zoals het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) en het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) vanwege hun goede reputatie een onevenredig
zware portefeuille hebben ten opzichte van andere Europese lidstaten. Is
de Minister dat met deze leden eens? Zo ja, op welke wijze gaat hij daar
binnen de Europese Unie (EU) invulling aan geven? Zo nee, waarom niet?
Voorts vragen deze leden aan de Minister wanneer zij een brief kunnen
verwachten over de huidige knelpunten bij het Ctgb ten aanzien van
goedkeuring en toelating van nieuwe gewasbeschermingsmiddelen op de
Europese markt, conform de motie van het lid Van Campen c.s.
(Kamerstuk 22 112, nr. 3506).
De leden van de VVD-fractie vragen de Minister wanneer zij een brief
kunnen verwachten over de motie van het lid Beckerman c.s. (Kamerstuk
27 858, nr. 589) ten aanzien van een plan voor onderzoek naar een
verbeterd toelatingsbeleid. In hoeverre kan hier worden aangesloten bij
de European Food Safety Authority (EFSA), die naar verluidt met het oog
op de ziekte van Parkinson de methodiek van het toelatingsbeleid voor
gewasbeschermingsmiddelen wil aanpassen?1
1

De Boerderij, «Parkinson-wetenschapper: doorbraak rond toelatingsbeleid gewasbeschermingsmiddelen,» 25 januari 2023 (https://www.boerderij.nl/parkinson-doorbraaktoelatingsbeleid-gewasbeschermingsmiddelen)

2

De leden van de VVD-fractie vragen de Minister of hij opnieuw een update
kan geven over de voortgang van de besprekingen over de Verordening
duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen. Kan de Minister daarbij
in het bijzonder ingaan op het Europese speelveld ten aanzien van de
«Nederlandse aanpak» voor gevoelige gebieden, waarbij onderscheid
wordt gemaakt tussen professioneel gebruik binnen en buiten de
landbouw?
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister nader kan ingaan op de
voortgang van zijn pleidooi aan de Europese Commissie (EC) om een
actieplan te maken met ambities en doelen om de beschikbaarheid van
alternatieven te vergroten. Kan de Minister daarbij ook de bevindingen
van de EC tijdens hun presentatie in de Raadswerkgroep van 7 december
2022 over hun inspanningen op dat terrein met de Kamer delen? Wat zijn
volgens de Minister de vorderingen bij zijn inspanningen om bij verloop
van gewasbeschermingsmiddelen in te zetten op een automatische en
versnelde toelatingsprocedure voor alternatieve werkzame stoffen en
middelen met een laag risico, conform de motie van het lid Van Campen
c.s. (Kamerstuk 22 112, nr. 3516)?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
onderliggende stukken. Deze leden zijn positief over het overgenomen
advies van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) en het
Ctbg over de uitvoering van de moties van het lid Tjeerd de Groot
(Kamerstuk 27858, nrs, 538, 556 en 569) over laag-risico gewasbeschermingsmiddelen. Deze leden hebben nog enkele vragen en opmerkingen
die zij willen voorleggen aan de Minister.
De leden van de D66-fractie merken op dat de Minister het inzetten van
(groene) gewasbeschermingsmiddelen als een laatste redmiddel ziet.
Deze leden willen de Minister graag attenderen op het verschil tussen
chemische gewasbescherming en biologische gewasbescherming. Met de
Integrated Pest Management (IPM)-methode is de eerste stap gezet om
(biologische) alternatieve te overwegen en alleen als laatste alternatief
chemische middelen te gebruiken. De Minister geeft hierbij aan deze
methode te willen gebruiken om een indicator te maken. Op basis van de
nulmeting die daaruit komt, worden tussendoelen en een einddoel
bepaald. In het Nationaal actieplan duurzame gewasbescherming zijn
kwalitatieve doelen gesteld. De doelen geven aan dat er op termijn
nagenoeg geen emissies van pesticide op het water zijn. Echter zorgen
emissies naar de bodem voor een afname in het bodemleven dat
essentieel is voor weerbare teelten. Kan de Minister toezeggen onderzoek
te doen naar deze effecten, zodat ook voor emissies naar de bodem
normen en doelen kunnen worden gesteld?
De leden van de D66-fractie hebben enkele vragen over de Verordening
duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen. Wat is de verwachte
planning voor de uitvoering van de aanvullende effectbeoordeling? Is de
Minister bereid om drinkwaterproductie gebieden te laten vallen onder de
definitie «gevoelige gebieden»? Hoe verhoudt de invulling van de
verordening zich tot de normen in de Prioritaire Stoffenlijst en de
Grondwaterrichtlijn?
De leden van de D66-fractie vragen of de Minister wil toelichten hoe de
doelen van de Toekomstvisie gewasbescherming gaan worden gehaald.
Worden deze doelen meegenomen in het Nationaal Programma Landelijk
Gebied (NLPG)? Wordt daarin rekening gehouden met de cumulatieve
effecten van de werkzame stoffen in bestrijdingsmiddelen? Is de Minister

3

bereid zich in te zetten op een systeemgerichte aanpak bij de toelating van
bestrijdingsmiddelen? Zou de Minister in zijn algemeenheid in meer detail
de uitwerking van het coalitieakkoord kunnen toelichten? Ten slotte
vragen deze leden welke oplossing de Minister heeft voor de uitvoering
van de glyfosaatmotie van het lid Tjeerd de Groot c.s. (Kamerstuk 27 858,
nr. 599).
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de achterliggende stukken en hebben nog enkele vragen.
Verordening duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen
In de brief van 17 november 2022 over de Verordening duurzaam gebruik
gewasbeschermingsmiddelen wordt onder het subkopje «Nationale
actieplannen» ingegaan op het feit dat veel lidstaten hebben opgemerkt
dat deze actieplannen veel administratieve lasten met zich meebrengen.
Op welke wijze kan de Verordening duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen bijdragen aan het doel om administratieve lasten voor
agrarisch ondernemers te verlichten?
De leden van de CDA-fractie constateren dat in dezelfde brief wordt
ingegaan op de gevoelige gebieden. Kan de Minister een update geven
van de huidige stand van zaken met betrekking tot de discussie over
gevoelige gebieden?
Geïntegreerde gewasbescherming
De leden van de CDA-fractie lezen in de brief van 23 december 2022 over
een laagdrempelige stimuleringsregeling voor geïntegreerde gewasbescherming. Ter bescherming van het milieu, met name oppervlaktewater en grondwater, en de toepasser is er een gesloten vulsysteem voor
vloeibare gewasbeschermingsmiddelen ontwikkeld (easyconnect). Dit
systeem zal in de komende jaren worden verplicht voor gebruikers van
gewasbeschermingsmiddelen. Overweegt de Minister om de subsidieregeling voor investeringen in geïntegreerde gewasbescherming ook open
te stellen voor de implementatie van gesloten vulsystemen die ten
behoeve van het vullen van spuitmachines worden ontwikkeld? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de CDA-fractie lezen in dezelfde brief dat het inzetten van
(groene) gewasbeschermingsmiddelen een laatste redmiddel is. Hiermee
wordt de indruk gewekt dat groene gewasbeschermingsmiddelen worden
gelijkgesteld aan chemische middelen. Deze leden benadrukken dat onder
groene gewasbeschermingsmiddelen ook biologische middelen vallen en
dat dit niet hetzelfde is als chemische middelen.
Uitvoeringsprogramma
De leden van de CDA-fractie lezen dat onder het subkopje «Uitvoeringsprogramma» wordt ingegaan op laag-risicomiddelen. De NVWA is
gevraagd om de lijst Kleine Toepassingen in lijn te brengen met het advies
om alle toepassingen van laag-risicomiddelen gedurende de looptijd van
het Uitvoeringsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming 2030 te
definiëren als een «uitzonderlijke behoefte». Kan de Minister specificeren
om welke lijst van de NVWA het hier gaat, mede omdat na overname van
dit advies arealen voor kleine toepassingen van laag-risicomiddelen tot
2030 er niet meer toe lijken te doen?

4

Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van onderliggende
stukken en hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de SP-fractie vragen hoeveel middelen en full-time
equivalent (FTE) het kabinet beschikbaar gaat stellen om te laten
onderzoeken hoe en op welke wijze de meest geschikte Europese
methoden voor cumulatieonderzoek kan worden uitgevoerd. Daarnaast
willen de leden van de SP-fractie weten of het kabinet bereid is om ook in
Europees verband te pleiten voor zowel cumulatie-onderzoek als voor
onderzoek naar mengsel- of cocktaileffecten. Bij deze laatste kan de
werking van één of meer stoffen in een mengsel worden versterkt.
Daardoor is eenvoudigweg optellen van effecten niet voldoende.
De leden van de SP-fractie constateren dat de Minister aangeeft dat
geschikte methodieken voor het milieu ontbreken. Wordt op deze manier
het voorzorgbeginsel voldoende gewaarborgd, zo vragen deze leden. Dit
beginsel gaat er vanuit dat een werkzame stof pas op de Europese markt
mag komen als dat veilig is. Volgens het Ctgb is een middel veilig
wanneer wetenschappelijk is aangetoond dat er geen schadelijke effecten
zijn op de gezondheid van mens of dier en er geen onaanvaardbare risicos
zijn voor het milieu. Als er geen methodieken bestaan voor het milieu, hoe
kan het voorzorgbeginsel dan voldoende worden toegepast, zo vragen
deze leden. Kan de Minister verduidelijken op welke manier het kabinet
ervoor zorgt dat het voorzorgsbeginsel wel correct zal worden toegepast?
De leden van de SP-fractie vragen of er al meer duidelijkheid is rondom de
cumulatieve blootstelling van residuen op voedsel. Eén van de conclusies
van het laatste onderzoek was dat een risico op effect op het zenuwstelsel
niet kon worden uitgesloten. Is hier al meer kennis over zo, vragen deze
leden. Is de Minister voornemens om hier meer onderzoek naar te laten
uitvoeren in het huidige en volgende kalenderjaar?
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks – en
PvdA fracties
De leden van de GroenLinks- en PvdA-fracties hebben kennisgenomen
van de onderhavige stukken en hebben hier enkele vragen bij.
De leden van de GroenLinks- en PvdA-fracties hebben met interesse
kennisgenomen van de mogelijkheden en beperkingen die het aanwijzen
van gevoelige gebieden biedt, dan wel de bescherming van grond- en
drinkwater. Deze leden vragen de Minister hoe dit is te integreren in de
maatregelen voor de Kaderrichtlijn Water (KRW). Deze leden zijn ook
benieuwd hoe dit samenvalt met de uitvoering van de motie van de leden
Bromet en Thijssen (Kamerstuk 22 112, nr. 3509). De motie vraagt om een
verbod of gebruiksbeperking van bestrijdingsmiddelen overal daar waar
deze worden aangetroffen. Is de Minister van plan om dit per sloot, per
polder, per waterschap of per provincie te regelen? In hoeverre levert dit
mogelijk geschillen op met EU)-richtlijnen? Op welke manier zal er
uitvoering worden gegeven aan de motie zonder in conflict te komen met
EU-richtlijnen?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie
De leden van de PvdD-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
stukken en hebben hier enkele vragen bij.

5

De leden van de PvdD-fractie vinden het onaanvaardbaar dat de Minister
van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit de inhoud van de aangenomen
motie van het lid Vestering (Kamerstuk 21501-32, nr. 1346), die verzoekt
om tussendoelen te stellen voor de uitfasering van landbouwgif, volledig
verdraait en hier zijn eigen invulling aangeeft, met tussendoelen voor
geïntegreerde gewasbescherming, oftewel IPM. Deelt de Minister het
inzicht dat uitfasering van het gebruik van landbouwgif iets volledig
anders is dan IPM? Waarom handelt de Minister niet in lijn met de wens
van de Kamer, dus van de volksvertegenwoordiging?
De leden van de PvdD-fractie erkennen, wat ook in de betreffende motie
staat, dat boeren moeten worden gesteund om de uitfasering te kunnen
realiseren. Een IPM-indicator kan daarbij een middel zijn om het doel van
uitfasering te bereiken, maar het einddoel dat de Kamer stelt is niet IPM,
maar een gifvrije landbouw. Erkent de Minister dat?
De leden van de PvdD-fractie constateren dat de Kamer met de motie
verzoekt dat de Minister concrete reductiepercentages stelt voor het
gebruik van landbouwgif in de komende jaren. Kan de Minister aangeven
waarom hij dit niet doet? Erkent hij dat de EC reeds een reductiepercentage van 50 procent in 2030 heeft voorgesteld en dat Europese burgers
in het burgerinitiatief «Red bijen en boeren» pleiten voor 80 procent
reductie in 2030 en 100 procent in 2035?
De leden van de PvdD-fractie vinden het onacceptabel dat de Minister
aangeeft eerst de Europese onderhandelingen over het doel van de
Commissie af te wachten, voordat hij zelf een kwantitatief doel durft te
stellen, omdat deze onderhandelingen voortdurend worden gerekt. Kan
de Minister aangeven of de door de Raad van de EU gevraagde aanvullende effectbeoordeling zal worden uitgevoerd en zo ja, hoeveel
vertraging hij daardoor verwacht? Klopt het dat het nog jaren zou kunnen
duren voordat overeenstemming wordt bereikt over de nieuwe Verordening? Ondertussen is het voor de biodiversiteitscrisis en de landbouwtransitie waar de boeren voorstaan noodzakelijk dat de Minister snel met
concrete reductiepercentages komt, zodat voor iedereen, boeren en
burgers, duidelijk is waar we naartoe gaan. Graag ontvangen deze leden
een reactie.
De leden van de PvdD-fractie vragen of het klopt dat het principe van IPM
al in 2014 in de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden is
opgenomen. Kan de Minister uitleggen waarom hij dan nu pas tussendoelen wil gaan formuleren om dat te bereiken? Kan de Minister
bevestigen dat uit de tussenevaluatie van de nota Gezonde Groei,
Duurzame Oogst (GGDO) blijkt dat de wettelijke vastlegging van IPM
vooralsnog niet heeft geleid tot minder gebruik van landbouwgif? 2 Hoe
verklaart de Minister dit? Kan de Minister bovendien bevestigen dat uit
een evaluatie van Deltares blijkt dat het aantal locaties met normoverschrijdingen van landbouwgif in water sinds 2018 zelfs is toegenomen
naar 56 procent in 2021?3 Beaamt de Minister dat ook dit bevestigt dat
«IPM» tot nu toe vooral een papieren concept is gebleken en niet heeft
geleid tot een daadwerkelijke reductie van het gifgebruik? Begrijpt de
Minister waarom deze leden er geen genoegen mee nemen dat de
Minister «uitfasering van gebruik» verwatert tot slechts het implementeren van IPM? Zo nee, waarom niet?

2

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), 2019, «Geïntegreerde gewasbescherming nader
beschouwd Tussenevaluatie van de nota Gezonde Groei, Duurzame Oogst»
3
Deltares, 2 december 2022, «Landelijk Meetnet Gewasbeschermingsmiddelen Land- en
Tuinbouw, Evaluatie resultaten 2021»

6

De leden van de PvdD-fractie hebben ook vragen over de voorgenomen
nulmeting van de Minister voor de IPM-indicator. Kan de Minister
bevestigen dat een dergelijke nulmeting reeds is uitgevoerd door het
Centrum voor Landbouw en Milieu (CLM) als input voor de hierboven
genoemde tussenevaluatie van het Planbureau voor de Leefomgeving
(PBL)?4 Waarom maakt de Minister geen gebruik van dat onderzoek? Deze
leden vinden het ook de wereld op z’n kop dat de Minister (tussen)doelen
voor de implementatie van IPM wil formuleren aan de hand van de
nulmeting. Deelt de Minister de mening dat hij zélf doelen kan stellen, op
basis van milieu, natuur- en gezondheidsbelangen, waarna met een
nulmeting eventueel kan worden bekeken hoe groot de opgave voor de
sector is in plaats van andersom? Waarom kiest hij voor deze vreemde
volgorde?
De leden van de PvdD-fractie steunen de ontwikkeling van de digitale
gewasbeschermingsmonitor. Wordt hierin ook het gebruik van middelen
door boeren opgenomen? Deze leden benadrukken dat dat een essentiële
en logische indicator is en verwachten deze dan ook terug te zien in de
monitor.
De leden van de PvdD-fractie vragen de Minister daarnaast of het klopt dat
de einddoelen uit de nota GGDO in 2023 moeten worden bereikt. Wanneer
stuurt de Minister hier een eindevaluatie over naar de Kamer? In de nota
staat onder andere dat er in 2023 nagenoeg geen overschrijdingen meer
mogen plaatsvinden van de drinkwaternorm en de milieukwaliteitsnormen. De hierboven genoemde evaluatie van Deltares, over de
toename van de normoverschrijdingen, stemt deze leden niet hoopvol dat
deze doelen zijn bereikt. Kan de Minister deze zorgen wegnemen? Zo niet,
wat is zijn inzet om vóór het eind van 2023 alsnog de doelen te behalen?
De leden van de PvdD-fractie vragen bovendien naar de aangenomen
motie van het lid Vestering c.s. (Kamerstuk 27 858, nr. 597) over een
verbod op het gebruik van zeer giftige niet-toetsbare stoffen. Gaat de
Minister deze motie uitvoeren door de procedure van artikel 44 van
Verordening duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen ((EG) nr.
1107/2009) voor niet-toetsbare stoffen toe te passen? Zo nee, op welke
manier gaat de Minister de motie dan uitvoeren?
De leden van de PvdD-fractie benadrukken dat vervuiling door
landbouwgif nog steeds een groot probleem is in een groot deel van de
bronnen voor drinkwaterproductie. In dat kader hebben deze leden de
volgende vragen over de Europese Verordening duurzaam gebruik
gewasbeschermingsmiddelen. Gaat de Minister in de onderhandelingen
met de andere lidstaten pleiten voor het expliciet opnemen van gebieden
bestemd voor drinkwaterproductie in de definitie van «gevoelige
gebieden»? Hoe verhoudt de invulling van de Verordening zich tot de
herziening van de Prioritaire Stoffenlijst en de stoffenlijst van de Grondwaterrichtlijn, waarin (strengere) normen worden opgenomen voor onder
andere landbouwgif? Gaat de Minister ervoor pleiten dat in artikel acht
van de Verordening wordt verduidelijkt dat lidstaten in hun Nationaal
Actie Plan (NAP) expliciet moeten aangeven hoe het pesticidenbeleid
invulling geeft aan de bescherming van drinkwaterbronnen?
De leden van de PvdD-fractie vragen hoe de Minister zelf de mogelijkheden die de bestaande Richtlijn duurzaam gebruik pesticiden biedt beter
gaat benutten om in beschermingszones voor drinkwater meer restricties
op te leggen aan het gebruik van landbouwgif, omdat de onderhande4

Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), 2019, «Geïntegreerde gewasbescherming nader
beschouwd Tussenevaluatie van de nota Gezonde Groei, Duurzame Oogst»

7

lingen over de nieuwe Verordening vertraging lijken op te lopen. Hoe gaat
de Minister zorgen dat de emissie van landbouwgif naar drinkwaterbronnen zo snel mogelijk naar nul wordt teruggebracht? Is de Minister
bereid om te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om bij de nationale
toelating van landbouwgiffen een meer systeemgerichte aanpak te
hanteren om combinatie-effecten op het milieu, en specifiek op drinkwaterbronnen, te voorkomen? Gaat de Minister de bestaande doelen voor
het tegengaan van de vervuiling van drinkwaterbronnen met landbouwgif,
zoals onder andere vastgelegd in de KRW, vastleggen in het NPLG?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CU-fractie
De leden van de CU-fractie hebben kennisgenomen van de onderhavige
stukken en hebben nog enkele vragen.
De leden van de CU-fractie zijn het allereerst met de Minister eens dat er
nog geen concreet realistisch beeld is van een pad naar een volledig
bestrijdingsmiddelenvrije groente- en fruitteelt. Deze leden vragen wel of
het inzetten op groene middelen altijd vanuit ecologisch perspectief de
meest duurzame optie is. Is het niet denkbaar dat in sommige gevallen,
met precisielandbouw en zeer vroege signalering, het in zeer beperkte
mate inzetten van synthetische middelen een duurzamere weg kan zijn?
Ook biologische middelen kunnen, bijvoorbeeld bij de bestrijding van de
eikenprocessierups, zeer ontwrichtend zijn voor de ecologie. Hoe ziet de
Minister dit?
De leden van de CU-fractie lezen tevens dat ten aanzien van cumulatie en
risicobeoordeling er pas rekening moet worden gehouden met cumulatieve effecten zodra er wetenschappelijke methoden beschikbaar zijn. Hoe
verhoudt zich dit met het voorzorgsprincipe? Op welke termijn verwacht
de Minister dat deze methoden beschikbaar komen?
De leden van de CU-fractie zijn blij te lezen dat de Minister uitvoering
geeft aan de motie van het lid Grinwis c.s. (Kamerstuk 36 200 XIV, nr. 55)
waarin wordt verzocht om het Fonds Kleine Toepassingen te continueren
en te optimaliseren. De Minister schrijft daarin dat hij Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO) uit zal nodigen om te komen met oplossingsrichtingen. Is de Minister ook bereid om het ondernemersnetwerk voor
vollegrondsgroente, vollegrondsgroente.net, zelf uit te nodigen?
Tot slot hebben de leden van de CU-fractie nog een vraag over de stand
van zaken ten aanzien van vragen en moties van de Kamer over het
aangescherpte toelatingsbeleid dat nodig is om adequaat te toetsen op
het risico op de ziekte van Parkinson dat bestrijdingsmiddelen met zich
meebrengen. Hoe staat het daar op dit moment mee?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
Brief 17 november – 27 858 nr. 600
De leden van de SGP-fractie lezen wat betreft de Verordening duurzaam
gebruik gewasbeschermingsmiddelen dat een aantal landen vindt dat de
voorschriften over geïntegreerde gewasbescherming te weinig rekening
houdt met kleine telers. Ten opzichte van veel andere Europese lidstaten
heeft Nederland relatief veel kleine bedrijven en teelten. Deelt de Minister
de mening van de genoemde landen en neemt hij dit zorgpunt ook mee in
zijn inbreng, zo vragen deze leden.

8

De leden van de SGP-fractie constateren dat wat betreft de bescherming
van het grondwater en drinkwatervoorraden tegen de invloed van
gewasbeschermingsmiddelen, er ruimte is voor een nationale invulling.
Houdt de Minister er rekening mee dat de komende jaren het oppervlak
grondwaterbeschermingsgebieden verder zal uitbreiden, onder andere in
de Betuwe, met veel boom- en fruitteelt en dat een eventueel verbod op
gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in deze gebieden daardoor
grote gevolgen kan hebben voor teelten? Wil de Minister ervoor zorgen
dat deze teelten niet gevaar komen?
De leden van de SGP-fractie hebben een vraag over een mogelijk verbod
op gewasbeschermingsmiddelen in gevoelige gebieden. Worden
laag-risico en groene middelen en middelen voor biocontrol tenminste
uitgezonderd van een dergelijk verbod, zo vragen deze leden.
Brief 23 december – 27 858 nr. 604
De leden van de SGP-fractie hebben een vraag over de toelating van
groene en laag-risico gewasbeschermingsmiddelen. De tuinbouw en
andere sectoren hebben deze middelen nodig om al dan niet wegvallende
chemische middelen te vervangen. Toelatingsaanvragen voor groene
middelen sluiten bij het Ctgb echter achteraan in de rij, waardoor de start
van de toelatingsprocedure zo drie jaar moet wachten. Deze leden leggen
graag het voorstel voor om de herbeoordeling van middelen even te
parkeren en de toelatingsdossiers voor groene middelen met voorrang op
te pakken. Hoe kijkt de Minister hier tegenaan, zo vragen deze leden.
De leden van de SGP-fractie willen de zorgen van telers van vollegrondsgroenten over het afnemende middelenpakket graag onderstrepen. Kijkt
de Minister niet alleen naar alternatieven en innovatieve beheersmaatregelen, maar ook naar vrijstellingen en/of ontheffingen voor gebruik van
gewasbeschermingsmiddelen, zo vragen deze leden. Als we vanuit het
oogpunt van volksgezondheid gezonde groenten in Nederland
beschikbaar en betaalbaar willen houden, moet dat wat betreft de leden
van de SGP-fractie ook blijken in het gewasbeschermingsbeleid. Deelt de
Minister deze mening?
De leden van de SGP-fractie horen graag hoeveel budget er in 2023 en in
de komende jaren beschikbaar is voor de subsidieregeling om innovatie
en investeringen in geïntegreerde gewasbescherming te stimuleren.
Vragen en opmerkingen van de leden van de BBB-fractie
Het lid van de BBB-fractie heeft kennisgenomen van de onderhavige
stukken rondom gewasbescherming en heeft daarover nog enkele
opmerkingen.
Het lid van de BBB-fractie vindt het ontzettend onverstandig dat de
Minister instemt met kwantitatieve tussendoelen op het gebied van
gewasbeschermingsreductie. Alle actoren in de sector staan positief
tegenover het verminderen of vervangen van middelen voor alternatieven, als die maar aanwezig zijn. Kan de Minister aangeven of hij het
gevaar erkent dat doelen niet worden gehaald en daardoor rechtszaken
worden aangespannen om dat toch af te dwingen wanneer alternatieven
er niet (op tijd) zijn, wat misoogsten en opbrengstenderving tot gevolg
kan hebben? Is de Minister het eens met dit lid dat de doelen zouden
moeten worden gesynchroniseerd met de ontwikkeling van alternatieven
en de tijd die er nodig is om toelating op orde te hebben? Welke
voordelen ziet de Minister om dit niet te doen en welke nadelen ziet hij
hier? Wat gaat de Minister doen om ervoor te zorgen dat geïmporteerde

9

voedingsmiddelen van buiten Europa met dezelfde gewasbeschermingscriteria zijn geproduceerd? Ziet de Minister hiertoe mogelijkheden of
ontstaat het gevaar dat er straks nog meer levensmiddelen worden
geïmporteerd die op een wijze zijn geproduceerd die in Nederland niet is
toegestaan?
Het lid van de BBB-fractie is erkentelijk te lezen dat de Minister gereageerd
heeft op de motie (Kamerstuk 22 112, nr. 3518) over het opnemen van
laagdrempelige stimuleringsprogramma’s en bijbehorende middelen
voorprecisieland- en tuinbouw, de ontwikkeling van IPM-tools voor
duurzame teeltsystemen en het openstellen van kennisverspreidingsprogramma’s in het voorjaar van 2023.
Het lid van de BBB-fractie vraagt ten aanzien van de zin: «om verslechtering van de grondwatertoestand tegen te gaan en drinkwatervoorraden
te beschermen tegen de invloed van gewasbeschermingsmiddelen» in
welke mate het doel hier in verhouding staat tot het middel. Kan de
Minister een overzicht geven van de gebieden waarbij deze verontreiniging onomstotelijk vanuit gewasbeschermingsgebruik residue in
drinkwaterbronnen is veroorzaakt en kan de Minister daarbij een
inschatting geven van de impact die de voorgenomen maatregelen zullen
hebben op de voedselvoorziening?
II Antwoord / Reactie van de Minister
III Volledige agenda
Stand van zaken rondom moties en toezeggingen op het terrein
van gewasbescherming
Kamerstuk 27858-604, Brief d.d. 23-12-2022, Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit, P. Adema
Actuele ontwikkelingen gewasbescherming: glyfosaat en
verordening duurzaam gebruik gewasbeschermingsmiddelen
Kamerstuk 27858-600, Brief d.d. 17-11-2022, Minister van Landbouw,
Natuur en Voedselkwaliteit, P.Adema

10