3
Vragenuur: Vragen Servaes
Vragen van het lid Servaes aan de minister van Defensie,
bij afwezigheid van de minister voor Buitenlandse Handel
en Ontwikkelingssamenwerking en de minister van Buitenlandse Zaken, over het bericht "VN: Israël martelt Palestijnse kinderen in gevangenissen".

De heer Servaes (PvdA):
Voorzitter. Vorige week publiceerde een van de belangrijkste
mensenrechtenfora binnen de VN, namelijk het Comité voor
de Rechten van het Kind, een rapport over de behandeling
van zo'n 7.000 Palestijnse kinderen door Israëlische militairen en politiemensen in de periode 2002-2012. Het gaat in
de meeste gevallen om kinderen die zich schuldig hebben
gemaakt aan het gooien van stenen, waarop in Israël een
maximumstraf van maar liefst twintig jaar staat. De conclusies van het rapport zijn even duidelijk als schokkend. Het
rapport signaleert ernstige mensenrechtenschendingen, in
het bijzonder bij Palestijnse kinderen. Die zouden zijn
gemarteld in Israëlische gevangenissen, ze zouden aan
vernederend gedrag zijn onderworpen, er zou langdurig
eenzame opsluiting voorkomen en ze zouden ondervraagd
zijn in een andere taal dan zij spraken. Daarnaast maakt het
rapport er melding van dat Palestijnse kinderen door Israël
ingezet zijn als menselijk schild of informant. Ook worden
er kwesties omtrent kinderen in Israël op de Westbank en
in de Gazastrook onder de aandacht gebracht. Het gaat om
een gebrek aan onderwijskansen voor Israëlische Arabieren,
bedoeïenen en Ethiopiërs en kwesties met betrekking tot
gehandicapte kinderen.
Het is niet de eerste keer dat deze kwesties aan de orde
komen. Eerder dit jaar bracht ook UNICEF een rapport uit
waarin vergelijkbare voorbeelden genoemd werden. Het is
nu echter voor het eerst dat een VN-comité gebaseerd op
het Verdrag inzake de rechten van het kind, dat door 193
landen is ondertekend én geratificeerd, een dergelijke uitspraak doet.
Hoe denkt de minister over dit schokkende VN-rapport?
Deelt zij mijn overtuiging dat kinderen te allen tijde en onder
alle omstandigheden gevrijwaard moeten zijn van de in het
rapport genoemde feiten? Is deze kwestie vorige week aan
de orde geweest bij het bezoek van de minister van Buitenlandse Zaken aan Israël? Toen was de uitspraak er weliswaar nog niet, maar het UNICEF-rapport was er wel. Zal
Nederland, nu deze uitspraak er wel ligt, langs andere
wegen de zorg en verontwaardiging naar aanleiding van
het rapport delen met de Israëlische regering?

Minister Hennis-Plasschaert:
Voorzitter. Het rapport is bekend bij Buitenlandse Zaken en
bij collega Timmermans. Ik kan bevestigen dat het kabinet
ook zeer bezorgd is. De detentieomstandigheden moeten
blijvend worden verbeterd. We zijn er nog lang niet.
Minister Timmermans heeft zoals de heer Servaes weet
vorige week gesproken met minister van Justitie Livni. Er
is uitgebreid ingegaan op het UNICEF-rapport uit februari
2010 "Children in Israeli Military Detention, Observations
and Recommendations". We hebben gezegd dat het beter

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Servaes

moet en dat het beter kan. Minister Livni nam de kwestie
zeer serieus. Zij stelde ook dat er gewerkt wordt aan verbeteringen. Dat hebben we door de jaren heen ook kunnen
constateren, maar er is nog een lange weg te gaan. Het
goede nieuws is dat ook Israël het belang onderstreept van
The Committee on the Rights of the Child, anders dan je
zou vermoeden op basis van de indrukken die eerder zijn
gewekt.
De heer Servaes (PvdA):
Dank voor deze beantwoording die de minister namens
haar collega doet; dat begrijp ik goed. Ik heb toch een
andere reactie van de Israëlische regering gezien. Een
woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken
gaf in de Israëlische pers de volgende reactie: het is
bedroevend dat een VN-rapport enkel dient als eenvoudige
Israëlbashing; we zullen dit negeren als wat achtergrondruis. Er werd ook gezegd dat het enkel bedoeld was om wat
kabaal te maken en dat men het daarom ook als dusdanig
zou behandelen. Ik ben er dus nog niet van overtuigd dat
de Israëli's dit echt serieus nemen. Ik wil daarom vragen of
de minister na het gesprek van vorige week bereid is
opnieuw contact te zoeken met zijn ambtsgenoot in Israël
om die zorgen over te brengen en te vragen wat de Israëli's
eraan gaan doen. Ook vraag ik wat er in multilateraal verband kan gebeuren, bijvoorbeeld via de EU. Zou de Hoge
Vertegenwoordiger van de EU zich uit kunnen spreken?
Wat zijn onze mogelijkheden in VN-verband? Tot slot vraag
ik de minister welke mogelijkheden zij ziet om bijvoorbeeld
maatschappelijke organisaties in Israël zelf te ondersteunen
om de situatie daar te verbeteren. Wij weten dat er diverse
ngo's zijn die dit soort doelstellingen hebben en dat die
juist binnen Israël de bewustwording van de misstanden
in de gevangenissen aan de kaak willen stellen. Kan
Nederland dat soort kleine ngo's ondersteunen?
Minister Hennis-Plasschaert:
De heer Servaes gaat begrijpelijkerwijze af op de reactie
van de woordvoerder en die is inderdaad weinig verheffend
is; teleurstellend zelfs. Daar hoeven wij niet veel woorden
aan vuil te maken. Voor mij en ook voor de heer Timmermans is vooral de reactie van minister Livni van belang,
want bij haar gebeurt het. Zij heeft nogmaals bevestigd dat
er gewerkt wordt aan verbeteringen en dat de kwestie wel
degelijk zeer serieus wordt genomen. Dat wij er nog niet
zijn, spreekt voor zich. Nederland zal zich in alle relevante
gremia blijvend hiervoor inzetten. Er bestaat een permanente dialoog tussen Israël en de EU en daar zal ook aandacht hieraan worden besteed. Ik vind het echt van belang,
net zoals minister Timmermans, dat wij de dialoog blijven
voeren, juist omdat de dialoog in het verleden wel degelijk
enkele vruchten heeft afgeworpen. Die moeten wij nu
bestendigen en verder uitbreiden voor de toekomst.
Nu ga ik in op de vraag over de maatschappelijke organisaties, de ngo's. Zij worden gesteund. Ik vraag de heer Servaes — waarvoor mijn excuses — om dat detailniveau even
met minister Timmermans op te nemen. Desnoods vraag
ik hem om het antwoord op die vraag even op schrift aan
de heer Servaes te doen toekomen.
De heer Servaes (PvdA):
Ik dank de minister wederom voor de beantwoording, maar
ik wil één punt rechtzetten. Toen minister Timmermans

25 juni 2013
TK 99

99-3-1

vorige week in Israël was, was dit rapport nog niet gepubliceerd. Het commentaar van de minister van Justitie kan
dus alleen maar betrekking hebben gehad op eerdere rapporten, zoals het UNICEF-rapport. Omdat er nu een nieuw,
serieus feit is, vind ik dat een nieuwe reactie, een nieuwe
dialoog en het opnieuw overbrengen van onze zorgen zeer
gerechtvaardigd zijn.
Minister Hennis-Plasschaert:
Ik ben het van harte eens met de heer Servaes. Ik zei in
eerste instantie al dat er toen gesproken is op basis van het
UNICEF-rapport van februari 2013. Er is nu nieuwe informatie en dus een nieuw vertrekpunt voor de dialoog waarover
ik net sprak.
De voorzitter:
Voordat ik de heer Van Bommel het woord geef, vraag ik
de minister of ik goed begrepen heb dat zij zojuist een brief
heeft toegezegd over de openstaande vraag.
Minister Hennis-Plasschaert:
Zeker. Voor het detailniveau, de aanvullende punten over
de ngo's en de steun daaraan vanuit Nederland, moet ik
echt even doorverwijzen naar mijn collega.
De voorzitter:
Dan heb ik het goed begrepen.
De heer Van Bommel (SP):
In 2011 was ik samen met mijn fractievoorzitter bij de militaire rechtbank in Ofer, waar de kinderen aan wie een
onderdeel van dit rapport is gewijd, worden veroordeeld
tot langdurige gevangenisstraffen wegens het gooien van
stenen, soms naar een muur. Het gaat dus om langdurige
gevangenisstraffen. Israël is partij bij het Verdrag inzake de
rechten van het kind. Dat verdrag schrijft voor dat kinderen
die aangehouden en vervolgd worden, recht hebben op
rechtsbijstand. Heel veel van deze kinderen hebben echter
geen toegang tot een advocaat. Deelt de minister de
opvatting dat deze kinderen recht hebben op een advocaat?
Israël is partij bij het kinderrechtenverdrag en moet dit dus
naleven. Als de minister dat inzicht deelt, vraag ik haar om
dit met klem bij Israël te bepleiten.
Minister Hennis-Plasschaert:
Dat ben ik met de heer Van Bommel eens. De toepassing
van het kinderrechtenverdrag zou niet afhankelijk van een
plaats mogen zijn. Ja, het kabinet is dus bereid om dit te
bepleiten in de dialoog met Israël.

Minister Hennis-Plasschaert:
Voor dit kabinet, voor mij en voor minister Timmermans is
de dialoog met Israël van belang om een hoeveelheid van
redenen. Een daarvan is het verder aandacht vragen voor
de toepassing van het kinderrechtenverdrag. Met andere
woorden: als je de dialoog stopt, valt er weinig te bepraten.
Juist dan is het van belang om met elkaar in gesprek te
blijven en ervoor te zorgen dat Israël vooruitgang boekt.
De heer De Roon (PVV):
Heeft de regering ook gezien dat dit rapport niet is gebaseerd op onderzoek ter plaatse, maar op berichtgeving uit
secundaire bronnen die verder niet zijn onderzocht? Is de
regering ervan op de hoogte dat Israël informatie aan deze
commissie heeft gegeven die totaal is genegeerd en waarover niets uit het rapport blijkt? Weet de regering dat Israël
geen gelegenheid heeft gehad om op dit conceptrapport
te reageren terwijl dat wel gebruikelijk is en ook fatsoenlijk
zou zijn geweest? Weet de regering bijvoorbeeld dat in het
rapport wordt beweerd dat lichaamsstraffen worden toegepast terwijl iedere onderbouwing daarvan ontbreekt? Weet
de regering dat dit rapport is ondertekend door landen als
Saudi-Arabië, Bahrein, Tunesië, Egypte, Maleisië, Sri Lanka
en Rusland, allemaal notoire mensenrechtenschenders? Is
de regering het met mij eens dat dit een tendentieus rapport
is, een vod van een rapport, dat het rechtstreeks de prullenbak in kan en dat er geen enkele reden is voor de Nederlandse regering om hierop actie te ondernemen?
Minister Hennis-Plasschaert:
Dat ben ik niet met de heer De Roon eens. Ik heb al gezegd
dat niet voor het eerst aandacht wordt gevraagd voor de
detentieomstandigheden van Palestijnse kinderen. Die
dialoog moet gevoerd worden. Natuurlijk wordt goed naar
het rapport als zodanig gekeken en worden alle aspecten
bestudeerd. Er zal hoor en wederhoor plaatsvinden. Het
gaat mij echter te ver om dit rapport zo maar te negeren.
Het is niet voor het eerst, dit komt bij herhaling terug en
Israël zal daar een stap harder moeten gaan lopen.
De heer Van Ojik (GroenLinks):
Zo'n twee weken geleden hebben wij in deze Kamer
gesproken over de muur die Israël bouwt, de illegale muur
die Israël voor een groot deel op Palestijns grondgebied
bouwt. Wij spreken hier ettelijke malen over de bouw van
illegale nederzettingen. Nu spreken wij over de schending
van de rechten van Palestijnse kinderen. De minister zegt:
dialoog, dialoog. De vraag is natuurlijk of Nederland bereid
is om — bij voorkeur samen met andere landen — een keer
een stap verder te zetten en te kijken of het geen tijd wordt
om andere maatregelen te nemen tegen een land dat zo
overduidelijk een loopje neemt met een aantal bepalingen
uit de internationale rechtsorde, dan alleen te zeggen: wij
zijn in dialoog. Die dialoog heeft immers niets opgeleverd?

De heer Sjoerdsma (D66):
D66 heeft ook met zorg kennis genomen van dit rapport
over de marteling van Palestijnse kinderen. Wij hebben een
vraag over de contracten die minister Timmermans vorige
week in Israël heeft getekend om de relaties met Israël
verder te versterken. Is er dan geen enkele voorwaarde
verbonden aan de verdere verbetering van de relaties met
Israël?

Minister Hennis-Plasschaert:
Dat ben ik echt niet met de heer Van Ojik eens. De Israëlische militaire autoriteiten hebben de afgelopen jaren een
aantal wijzigingen aangebracht. Die doen er wel degelijk
toe. Er zijn verbeteringen doorgevoerd. Ik heb al gezegd
dat wij er nog niet zijn en dat Israël verdere vooruitgang

Tweede Kamer

25 juni 2013
TK 99

Vragenuur: Vragen Servaes

99-3-2

zal moeten boeken. Toch is te zien dat de dialoog wel
degelijk vruchten afwerpt.
De heer Ten Broeke (VVD):
Er zijn verbeteringen aangebracht, maar nog niet genoeg.
Ik heb dit rapport daar niet voor nodig. Dat is het enige punt
waarop de heer De Roon gelijk had, namelijk dat het op
secundaire bronnen is gebaseerd. Wie naar de primaire en
oorspronkelijke bronnen kijkt of bijvoorbeeld naar een ngo
als B'Tselem die wel de Israëlische regering rechtstreeks
aanspreekt, komt tot een aardig lijstje. Ik zou graag zien dat
dit wordt meegenomen in de brief die de minister zojuist
heeft toegezegd. 1. Dat kinderen in hun eigen taal te woord
worden gestaan als sprake is van een arrestatie. 2. Dat een
advocaat aanwezig is of in ieder geval een videoregistratie
wordt gemaakt van het verhoor. 3. Dat kinderen niet 's
nachts worden opgepakt en dat, als het even kan, de ouders
erbij zijn als het om minderjarigen gaat.
Minister Hennis-Plasschaert:
Ik ben van harte bereid om toe te zeggen dat minister Timmermans dit zal meenemen in zijn brief.
De voorzitter:
Dank voor uw antwoord en dank voor uw komst naar de
Kamer voor vragen over een voor u toch onbekend terrein.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Servaes

25 juni 2013
TK 99

99-3-3