Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

4001
Vragen van de leden Van Wijngaarden (VVD) en Piri (PvdA) aan de Minister
van Buitenlandse Zaken over het annuleren van Europride (ingezonden
1 september 2022).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
13 september 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het feit dat de Servische regering het Europride evenement dat tussen 12 en 18 september zou plaatsvinden annuleert vanwege
mogelijke extreemrechtse tegendemonstraties en vanwege economische
problemen in het land en spanningen met Kosovo?1
Antwoord 1
Ik ben bekend met de berichten over mogelijke annulering.
Vraag 2
Deelt u de mening dat de Servische regering conform mensenrechtenverdragen juist ruimte moet bieden voor demonstraties en demonstranten tegen
geweld dient te beschermen?
Antwoord 2
Ja. Vrijheid van vereniging en vergadering zijn universele mensenrechten en
een belangrijke voorwaarde voor een gezond functionerende democratie. De
Servische overheid was ruimschoots van tevoren op de hoogte van de
organisatie van Europride in Belgrado. Het land heeft in 2019 het besluit
genomen om als eerste land in de Balkan-regio de organisatie van de
Europride te ondersteunen. De Servische overheid toonde hiermee dat de
bescherming van gelijke rechten voor LHBTIQ+ personen op de agenda staat.
Met het hosten van de evenementen rondom Europride en de verwachte
toestroom van vele duizenden (internationale) bezoekers heeft Servië ook de
verantwoordelijkheid aanvaard voor de bescherming en veiligheid van de
deelnemers aan Europride, wanneer mogelijke veiligheidsrisico’s zich
voordoen. Het recht op vrijheid van vereniging en vergadering dient ook
onder uitdagende omstandigheden gehandhaafd te worden.

1

ah-tk-20212022-4001
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

https://nos.nl/artikel/2442222-servie-zet-streep-door-europride-onder-meer-om-situatie-kosovo

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat juist van een kandidaat-lidstaat van de Europese Unie
verwacht mag worden dat zij een evenement als Europride toestaat en
beschermt tegen intimidatie en geweld?
Antwoord 3
Ja. Het bevorderen van gelijke rechten voor iedereen en het recht van
vereniging en vergadering zijn kernelementen die aan de orde komen in de
toetredingsonderhandelingen met Servië en andere kandidaat-lidstaten van
de EU. Beide rechten zijn onderdeel van het Fundamentals Cluster; het cluster
waar alle hervormingen op het gebied van mensenrechten en de rechtsstaat
aan de orde komen. Zoals gesteld in de kabinetsappreciatie van het uitbreidingspakket 20212 is het kabinet van mening dat van Servië meer verwacht
wordt op het terrein van de rechtsstaat en fundamentele rechten.
Vraag 4
Klopt het dat andere landen zoals Zweden en Tsjechië al openlijk afwijzend
hebben gereageerd op het Servische besluit?
Antwoord 4
Internationaal is de afgelopen dagen breed gereageerd op de ontwikkelingen
rondom Europride. Diverse landen, waaronder de Verenigde Staten, Zweden,
Denemarken, Italië, Nederland maar ook de VN, de EU en de Raad van
Europa hebben zich publiekelijk uitgesproken over de berichtgeving.
Vraag 5
Bent u bereid ook namens Nederland afkeuring van het besluit aan Servië
kenbaar te maken en erop aan te dringen dat Europride alsnog door kan gaan
in Servië?
Antwoord 5
Nederland heeft sinds de berichtgeving over Europride nauw overleg gevoerd
met maatschappelijke partners in Servië, met de EU en met gelijkgezinde
landen over mogelijke handelingsopties voor zowel voor als achter de
schermen. Op 29 augustus heeft Nederland, als co-voorzitter van een
werkgroep binnen de Equal Rights Coalition, Europride geagendeerd en
samen met gelijkgezinde landen besloten tot informatie-uitwisseling en
gezamenlijk optreden.
De Nederlandse Mensenrechtenambassadeur heeft op 2 september het
onderwerp geagendeerd bij haar Europese collegamensenrechtenambassadeurs en de Italiaanse LHBTIQ+ gezant. Zij heeft
samen met haar collega’s de Servische autoriteiten opgeroepen om Europride
doorgang te laten vinden zoals gepland en om het recht op vrije vereniging
en vergadering te respecteren.
Vraag 6
Bent u bereid zich ervoor in te spannen dat deze actie van de Servische
regering meegewogen wordt bij de eerstkomende beoordeling van het land
in het EU-toetredingstraject, indien Europride niet alsnog onder adequate
politiebescherming door kan gaan?
Antwoord 6
De Europese Commissie volgt de ontwikkelingen t.a.v. Europride op de voet
en zal hierover naar verwachting ook rapporteren in het jaarlijkse voortgangsrapport van de Commissie dat in oktober wordt gepresenteerd (uitbreidingspakket 2022). Het kabinet zal hier op aandringen en zal zoals gebruikelijk de
belangrijkste zorgen op het gebied van rechtsstaat en mensenrechten
adresseren in de kabinetsappreciatie van dit voortgangsrapport.
Vraag 7
Kunt u gezien de korte termijn waarop Europride zou plaatsvinden deze
vragen binnen één week beantwoorden?

2

Lidmaatschap van de Europese Unie | Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 7
De vragen zijn zo spoedig mogelijk beantwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3