Vragen van het lid Çörüz aan de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het bericht dat
slechts zes van de 26 korpsen erin slagen de norm
te halen van het in de wijk aanwezig laten zijn van
wijkagenten.
©
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. De wijkagent is 24 uur
de ogen en oren van een wijk. De wijkagent weet wat er
speelt in een wijk en heeft een belangrijke preventieve
functie. Het kabinet heeft dit ingezien en is daarom
gekomen met 500 extra wijkagenten in deze kabinetsperiode. Wijkagenten horen op straat te zijn. Uit het bericht
van RTL Nieuws van gisteren blijkt dat uit onderzoek van
de Raad van Korpschefs blijkt dat wijkagenten driekwart
van de tijd niet in de wijk bezig zijn, maar ingezet
worden voor ander politiewerk.
Ik heb zojuist een mail gekregen van een agent die 40
jaar in het vak zit. Hij geeft aan dat dit met name komt
door de gigantische toename van administratieve
verslaglegging. Wijkagenten zijn niet buiten, maar zitten
achter de computer. De politie heeft de afgelopen zes
jaar 1,2 mld. erbij gekregen. De korpsen krijgen eveneens
extra geld voor 500 wijkagenten. Het aantal agenten en
wijkagenten is de afgelopen jaren zowel in absolute als
relatieve zin toegenomen.
Volgens de normen moet een wijkagent 80% van zijn
tijd in de eigen wijk aan het werk zijn. Van de 26 korpsen
lukt het maar zes korpsen om die norm te halen. Wat de
CDA-fractie betreft kan dit niet. Daarom stel ik de
volgende vragen:
- In haar brief van 15 december 2009 kondigde de
minister een onderzoek aan naar de vraag hoe veel tijd
agenten kwijt zijn. Zij verwacht in het voorjaar de
resultaten daarvan te kunnen presenteren. Wat is de
aanleiding geweest voor de korpschefs om dit eigen
onderzoek uit te voeren? Vindt de minister dit onderzoek
representatief? Om welke korpsen gaat het?
- Is de minister het met de CDA-fractie eens dat
wijkagenten op zijn minst 80% van hun tijd aan het werk
moeten zijn in hun wijk? Welke actie gaat de minister
ondernemen om dit resultaat daadwerkelijk te bereiken?
- Hoe kan het dat het het ene korps wel lukt en het
andere korps niet? Waarom lukt het 19 korpsen niet om
de norm van 80% te halen? Hoe veel tijd besteden die 19
korpsen dan wel aan het werken in de wijken?
©

bedoeling van de politie zelf was om een indicatie te
krijgen van hoe het staat met de wijkagenten, overigens
niet alleen op het punt van de tijdsbesteding, maar ook
op andere punten. Dat beeld hebben we nu. Ik heb
daarop gewacht om de politie niet te zeer te belasten
met onderzoek, maar ik vind dit onderzoek voor ons doel
– daarmee bedoel ik de Tweede Kamer en mij – te weinig
specifieke kwantitatieve informatie geven. Dat is voor mij
de reden geweest om het onderzoek op een andere
manier op te zetten. Op de vraag of de wijkagent
voldoende is vrijgemaakt voor wijkwerkzaamheden, 80%,
bleek de gemiddelde score 3,4 te zijn. Dat zegt natuurlijk
niet zo vreselijk veel. Een aantal korpsen doet het goed.
Het interessante is echter dat dit niet gemeten is. Het is
dus een vrij kwalitatieve benadering geweest. Misschien
is het onderzoek wel representatief, maar erg kwalitatief.
Ik wil het kwantitatief en dat was de reden om er eigen
onderzoek naar te doen.
De heer Çörüz vraagt mij ook waarom het bij het ene
korps wel lukt en bij een ander korps niet. Ik heb geen
idee. Ik ga ervan uit dat het onderzoek dat op dit
moment loopt daar ook informatie over zal geven. Hij
heeft mij voorts gevraagd of ik 80% een redelijke norm
vind. Het kabinet heeft niet 8,1 mln. per jaar uitgetrokken
voor 125 wijkagenten om die wijkagenten andere dingen
te laten doen dan activiteiten in de wijk. Nu kan ik met
de Kamer ook wel begrijpen dat een klein deel van de
tijd bijvoorbeeld voor noodhulp wordt ingezet. Dat is niet
zo raar, zeker niet als het gaat om noodhulp binnen de
wijk waarin de wijkagent actief is. Het moet echter wel
duidelijk zijn dat een substantieel deel wordt besteed aan
activiteiten in de wijk. Ik vind die 80% niet gek gekozen.
Dat percentage is door de politie zelf bepaald en ik denk
dat dit ons uitgangspunt zou moeten zijn. Overigens was
de conclusie van de politie zelf dat een aantal korpsen
het goed deed en dat een groot aantal andere korpsen er
in ieder geval aan werkt om wijkagenten voor het
grootste deel van hun tijd in de wijk te laten werken. De
resultaten van het onderzoek die wij in het voorjaar
tegemoet kunnen zien, zullen de Kamer en mij de
mogelijkheid bieden om daarover met elkaar te spreken.
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. Ik ben blij dat de
minister met de CDA-fractie van mening is dat die 80% in
ieder geval substantieel zijn. Dat lijkt mij goed en daar
moeten wij naar streven. Ik zal de minister niet vragen
naar de 19 korpsen die het niet halen, maar kan de
minister ons de namen geven van de korpsen die het wel
halen? Wat gaat de minister doen om met name de
administratieve lasten naar beneden te halen? Ik denk
dan aan de Basisvoorziening Handhaving, de zogenaamde BVH. Wij hebben bij de begrotingsbehandeling
gesproken over het project in Lisse. Zou dit voor de
minister niet aanleiding moeten zijn om die heel
innovatieve werkmethoden veel sneller landelijk te
implementeren, opdat de politie veel minder tijd kwijt is
aan administratieve rompslomp?

Minister Ter Horst: Voorzitter. De heer Çörüz vraagt naar
aanleiding van een onderzoek dat binnen de politie zelf
gedaan is, wat mijn opvatting daarover is. Hij heeft
specifiek gevraagd wat de aanleiding was voor dat
onderzoek. Het onderzoek is gedaan in het kader van het
programma Ontwikkeling gebiedsgebonden politie. Dat is
een programma dat de politie in Nederland van groot
belang acht. Daarvoor was het van belang om te
achterhalen hoe wijkagenten op dit moment hun tijd
besteden. Dat was de aanleiding.
De tweede vraag die mij gesteld is, is of het een
representatief onderzoek was. Ik wil hier geen beoordeling geven van het onderzoek, want daar valt nogal wat
over te zeggen, met name over de gemiddelde scores,
waardoor je eigenlijk niet zo vreselijk veel weet. De

Minister Ter Horst: De voorbeeldkorpsen die staan in
het rapportje dat op 15 december naar de Kamer is
gestuurd, zijn de korpsen Amsterdam Amstelland,
Noord-Holland Noord, Utrecht, Friesland, Haaglanden,
Zuid-Holland Zuid, Zaanstreek-Waterland, Groningen,
Midden en West-Brabant Noord, Gelderland en OostGelderland. Het zijn overigens meer dan zes, dus ik neem
aan dat dit rapportje iets dichter bij de waarheid is dan

Tweede Kamer

12 januari 2010
TK 40

Vragenuur

40-3887

Ter Horst
de publicaties erover. Dat zijn de voorbeeldkorpsen. Ik
neem aan dat dit voorbeelden zijn in de goede zin. Ik gaf
al aan dat dit niet gemeten is, maar dat er een kwalitatief
oordeel is gegeven. De administratieve lasten zijn een
grote zorg voor elke politieagent. Mijn staatssecretaris is
er nu niet meer, maar u weet dat het één van haar
projecten is om in goed overleg met de politie de tien
door de politie als meest belastend ervaren administratieve lasten terug te dringen. Ik moet daar wel bij zeggen
dat dit voor een deel natuurlijk ook zaken zijn die wij zelf
aan de politie opleggen. Zo worden er door het
Openbaar Ministerie eisen gesteld aan de politie
aangaande de wijze waarop de gegevens worden
aangeleverd. Wij zijn wel met man en macht bezig om te
proberen te bereiken dat de administratieve last minder
wordt. Dat gebeurt in overleg met het veld, dus daar
moet ook de goede informatie uit komen.
De heer Van Raak (SP): Voorzitter. Het CDA wil een
representatief onderzoek, evenals de minister. Dat kan ik
snel leveren. De SP heeft namelijk onderzoek gedaan
onder 10.000 agenten. Daaruit blijkt dat negen van de
tien wijkagenten zeggen dat zij veel te weinig op straat
kunnen zijn, minder dan de helft van de tijd die daarvoor
staat. Dit onderzoek is dus verricht. Nu kunnen wij de
problemen oplossen.
Wijkagenten moeten elders de nood lenigen, dus de
tekorten bij de politie elders opvullen. Ik denk aan de
nooddienst bij evenementen. De minister wil 125
agenten extra per jaar. Die zullen allemaal verdwijnen in
de nooddienst, ten behoeve van evenementen, zo
verwacht ik. Met hen worden de gaten gevuld waarvan
nu sprake is bij de politie.
Heel veel wijkagenten zijn in naam wijkagent en
hebben dat ook op hun pet staan, maar in de praktijk zijn
zij dat niet. Van de minister wil ik dus horen hoe wij
ervoor gaan zorgen dat de agenten die op papier
wijkagent zijn, dat in de praktijk ook kunnen zijn.
Aan de heer Çörüz van het CDA wil ik vragen om niet
zulke krokodillentranen te plengen. Waarom zijn die
gaten bij de politie ontstaan? Hoe komt het dat de
wijkagenten hun werk niet kunnen doen? Er zijn door de
bezuinigingen grote tekorten bij de politie: 190 mln. per
jaar. De heer Çörüz staat hier dus krokodillentranen te
plengen vanwege de tekorten bij de politie. Gaan wij dan
ook stoppen met de bezuinigingen bij de politie? Anders
is zijn verhaal over alle (wijk)agenten en de mensen in de
buurt totaal ongeloofwaardig!
De voorzitter: De heer Çörüz krijgt het woord voor een
korte reactie.
De heer Çörüz (CDA): Voorzitter. De heer Van Raak gaat
altijd wel harder praten, maar dat overtuigt nog niet
helemaal. Als hij goed heeft geluisterd, heeft hij gehoord
dat ik zojuist heb gezegd dat de politie de afgelopen zes
jaar 1,2 mld. extra heeft gekregen. Dat was ook voor
extra wijkagenten. Het aantal agenten en wijkagenten is
relatief absoluut toegenomen. Dan kan de heer Van Raak
hier toch niet meer volhouden dat gaten met gaten
gedicht worden?
De voorzitter: Ik heb zo’n vermoeden dat de heren het
niet eens worden. Het woord is aan de minister.

verwacht dat die overeenstemming alsnog bereikt wordt.
Ik hoop van niet.
De voorzitter: Ik heb geen enkele verwachting.
Minister Ter Horst: Het is altijd mooi om zo het nieuwe
jaar te beginnen.
De voorzitter: Ja.
Minister Ter Horst: Voorzitter. De heer Van Raak heeft
gesproken over het onderzoek dat de SP heeft gedaan.
Het is bekend dat ik dat zeer waardeer. Over representativiteit kunnen wij lang met elkaar stoeien, want het feit
dat 10.000 van de 50.000 mensen hebben gereageerd, wil
nog niet zeggen dat het onderzoek representatief is.
Anders moet men zijn schoolgeld terughalen. Van een
representatief onderzoek is alleen sprake als een aselecte
steekproef is gedaan. Daar was in dit geval geen sprake
van. Dat doet overigens niets af aan de waarde van het
onderzoek.
Ik onderschrijf wat de heer Çörüz in dat verband
gezegd heeft: de politie heeft er in de afgelopen jaren 1,2
mld. bij gekregen en dat kan ook vorm krijgen in
formatieplaatsen. Welnu, het aantal politiemensen is in
de afgelopen tien jaar alleen maar toegenomen. Dit leidt
bij mij tot de stellige overtuiging dat het geen kwestie
van formatie is, maar van prioriteiten. Als de politie,
evenals deze Kamer en evenals deze minister van
mening is dat blauw op straat van groot belang is, zal de
politie daaraan ook prioriteit moeten geven, zodat
agenten op straat werken. De problemen rond de
noodhulp zullen dus op een andere manier moeten
worden opgelost.
Mevrouw Verdonk (Verdonk): Voorzitter. Allereerst wil ik
een opmerking maken aan het adres van de heer Çörüz.
Hij sprak heel zacht, maar toch hoop ik dat alle politieagenten die kijken, hebben gehoord dat het CDA alle
politieagenten in Nederland in de steek laat. Het CDA is
immers akkoord met de bezuinigingen. De heer Çörüz zei
zojuist namens het CDA dat er in deze kabinetsperiode
500 agenten bij komen. Dat is flauwekul. Ik wil dat even
recht zetten.
Vandaar de volgende vraag aan deze minister. Het is
toch zo dat de peildatum voor die 500 extra agenten
31 december 2011 is, dus dat dit aantal pas dan ingevuld
moet zijn? Dit kabinet zit er dan niet meer, dus dit aantal
zal niet meer in deze kabinetsperiode gerealiseerd
worden.
Minister Ter Horst: Ik kan mij herinneren dat mevrouw
Verdonk en ik vorig jaar dit debatje ook hadden. Dit
kabinet heeft afgesproken dat er 500 wijkagenten
bijkomen; 125 per jaar. Dat betekent 125 in 2008, 125 in
2009, 125 in 2010 en 125 in 2011. Wij weten niet tot
wanneer dit kabinet aanblijft. Omdat het geld in de
begroting zit en ook in de begroting voor 2011 zal zitten,
ga ik ervan uit dat het mogelijk zal zijn om de doelstelling van 500 nieuwe wijkagenten eind 2011 gerealiseerd
te hebben.

Minister Ter Horst: Ik weet niet of de voorzitter van mij

De heer Van der Staaij (SGP): De wijkagenten zijn
terecht een paradepaardje van dit kabinet. Er moeten er
meer komen. Het is zorgwekkend dat wij bij werkbezoeken horen en dat uit onderzoeken blijkt dat er simpelweg

Tweede Kamer

12 januari 2010
TK 40

Vragenuur

40-3888

Ter Horst
te weinig van terecht komt. Ik vraag de minister om niet
te wachten op het laatste proefschrift over de representativiteit van een onderzoek en allerlei toeters en bellen
daaromheen. Hoe kan er op korte termijn voor worden
gezorgd dat wij de agenten in de praktijk ook tegenkomen in de wijken en dorpen?
Minister Ter Horst: Wellicht wil de heer Van der Staaij
het beeld laten ontstaan dat je in de wijken geen
wijkagenten tegenkomt. Dat is natuurlijk niet waar. De
heer Van der Staaij gaat vaak op werkbezoek bij de
politie. Ik ga vaak op werkbezoek. Dat geldt ook voor
andere leden van de Kamer. Uiteraard zijn er in al die
korpsen daadwerkelijk wijkagenten. Het kabinet heeft 500
nieuwe wijkagenten beloofd. Dit betekent dat er 125 per
jaar bijkomen. In 2008 zijn er 118 gerealiseerd. Dat is dus
iets minder dan 125, maar het waren er wel 118. Ik hoop
te kunnen melden dat het aantal over 2009 ook in die
orde van grootte zal liggen. Dat weet ik nog niet zeker. Ik
deel de zorg van de heer Van der Staaij over de vraag of
alle korpsen in Nederland de grootste prioriteit geven
aan de wijkagenten. Ik zie ook wel dat sommige dingen
belangrijker worden gevonden dan andere. Wij moeten
steeds het signaal uitstralen dat wij het van groot belang
vinden dat er wijkagenten zijn en dat die het grootste
deel van hun tijd daadwerkelijk in de wijk en het liefst op
straat doorbrengen.
Mevrouw Azough (GroenLinks): GroenLinks vindt de
wijkagent van cruciaal belang, zeker als het gaat om
sociale veiligheid. Recente incidenten tonen dit maar
weer aan. Ik vraag mij af wat die term nog voorstelt als
je dit soort cijfers hoort. Ik vraag aan de minister om in
de nadere analyse ook scherp weer te geven waarom
ongeveer zes politiekorpsen er wel in slagen om aan de
voorwaarden te voldoen en ongeveer negentien
politiekorpsen dus niet.
Minister Ter Horst: De heer Çörüz stelde deze vraag ook
al. Ik heb al gezegd dat het niet om zes korpsen gaat. Ik
tel nog een keer. Volgens het rapportje dat door de
politie zelf is gemaakt en waarover wij nu spreken, gaat
het om elf voorbeeldkorpsen. Ik ga ervan uit dat wij via
het lopende onderzoek een beeld kunnen krijgen van het
verschil tussen korpsen die het wel halen en korpsen die
het niet halen. Zit het verschil in financiële problematiek
of zit het in de prioriteiten die zij stellen? Ik ga ervan uit
dat dit een onderdeel is van het rapport, dat ik naar de
Kamer stuur zodra ik het heb.
De heer Brinkman (PVV): De minister neemt het rapport
ter hand dat de korpsen zelf hebben opgesteld. Dat is nu
net het probleem met de politie in Nederland. De
minister kijkt alleen naar waar de korpsleiding mee aan
komt zetten. Natuurlijk hebben die mensen hun zaakjes
op papier goed voor elkaar. Niet op straat, maar op
papier hebben zij de zaakjes goed voor elkaar. Als ik deze
minister vraag om concreet afspraken te maken met de
korpschefs, zegt ze dat ze niet met hen aan tafel gaat
zitten, omdat zij alleen met korpsbeheerders praat.
Wanneer gaat de minister eindelijk de korpschefs
afrekenen op de wanprestaties die zij aan de burgers
leveren?

ik vind dat hier toch wel een nuancerende opmerking
mag worden gemaakt. Ik ga nu juist niet af op het
rapport van de politie zelf! Ik heb het rapport op verzoek
naar de Kamer gestuurd. Bovendien heb ik eerder
gemeld dat ik zelf onderzoek ga doen, niet omdat ik denk
dat de politie het positiever zal voorstellen dan het is,
maar omdat de manier waarop het onderzoek is gedaan,
de Kamer en mij te weinig informatie geeft om daadwerkelijk te kunnen sturen op het aantal wijkagenten en de
tijdsbesteding. Daarom laat ik het onderzoek doen op de
manier waarop ik het in kwantitatieve zin wil. Ik ga ervan
uit dat dit de Kamer en mij de informatie biedt om
korpsen nadrukkelijker een stimulans te geven.
Mevrouw Griffith (VVD): Het aanpakken van de
problematiek van de overlast en de verloedering is één
van de doelstellingen van dit kabinet. Het presteert op
dat gebied echter heel mager. De minister van BZK weet
zelf ook dat de doelstelling op dat terrein lang niet is
behaald. De wijkagenten, die wij juist zo hard nodig
hebben om het probleem van de overlast en de
verloedering aan te pakken, stellen verkeerde prioriteiten.
Dat zou een oorzaak kunnen zijn van het feit dat deze
kabinetsdoelstelling niet is gerealiseerd. Deze minister zei
zojuist dat zij de uitkomsten van het onderzoek van de
korpschef niet overneemt en dat zij daarop dus niet zal
ingaan. Waarom doet de minister dat niet? Wij verliezen
immers kostbare tijd als wij niet nu al aan de slag gaan
om ervoor te zorgen dat de wijkagenten dat werk doen
waarvoor zij zijn aangenomen.
Minister Ter Horst: Het probleem waarop mevrouw
Griffith doelt, namelijk dat van de overlast en de
verloedering, heeft de aandacht van het kabinet. Dat is
een hardnekkig probleem. Ik ben er overigens stellig van
overtuigd dat dit niet alleen door de politie, en dus
evenmin door de wijkagenten, kan worden opgelost. Zij
spelen bij het oplossen van dat probleem absoluut een
belangrijke rol, maar het gaat om een veel bredere
aanpak. Om die reden zijn er met veertig gemeenten in
Nederland nieuwe afspraken gemaakt over het reduceren
van de overlast. Ik zeg nogmaals dat wijkagenten bij het
oplossen van deze problematiek zeker een rol spelen,
maar dat die rol niet allesbepalend is.
Mevrouw Griffith vroeg of wij niet nu al iets kunnen
doen in plaats van dat wij het onderzoek afwachten. Dit
onderzoek heeft mij een beetje teleurgesteld. Ik hoopte
dat dit de informatie zou opleveren waaraan wij behoefte
hebben. Dat dit niet is gebeurd, kan de politie ook niet
helpen. Dat neemt niet weg dat wij pas over twee
maanden kunnen constateren hoe de stand van zaken is
en evenmin dat ik er tijdens gesprekken met de
korpsbeheerders, waarbij ook de voorzitter van de
korpschefs aanwezig is, voortdurend op hamer dat het
van groot belang is dat wijkagenten daadwerkelijk aan
het werk zijn. Daarvoor krijgen de korpsen dan ook 8,1
mln. per jaar. Het kabinet verwacht dus dat die wijkagenten worden aangesteld en dat zij een substantieel deel
van hun tijd op straat doorbrengen.

Minister Ter Horst: Voorzitter. De heer Brinkman weet
dat ik altijd opensta voor kritiek van de PVV-fractie, maar

Tweede Kamer

Vragenuur

12 januari 2010
TK 40

40-3889