Kwantitatieve analyses tbv tussentijdse evaluatie
Rotterdam en Zuid-Limburg

2018
april

Inhoud

1

Inleiding

4

Zorgaanbod in de regio

2

Effecten op de zorgvraag

5

Betaalbaarheid van zorg

3

Productie

6

Conclusies

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

2

Inleiding

1
2
3
4
5
6

Het experiment persoonsvolgende inkoop is
onderdeel van het landelijke programma ‘Waardig
leven met zorg’. Het experiment
persoonsvolgende zorg startte in 2017 in de
regio’s Rotterdam en Zuid-Limburg.

•

•

•
Achtergrond
Het tweejarige experiment richt zich op de groep mensen
die verpleging en verzorging of gehandicaptenzorg
ontvangen op basis van de Wet Langdurige Zorg (Wlz) en
vindt plaats in samenwerking door zorginstellingen,
zorgkantoren en cliëntorganisaties. De regio Rotterdam
experimenteert met persoonsvolgende zorg en inkoop
binnen de sector gehandicaptenzorg. De regio ZuidLimburg experimenteert binnen de sector verpleging en
verzorging.
Het experiment beoogt de mogelijkheden van cliënten om
zorg te kiezen die het beste bij hun wensen, behoeften en
manier van leven past, te vergroten. De doelstellingen
van het experiment zijn:
• versterking van de positie van de cliënt in dat
keuzeproces

vergroten van de keuzemogelijkheden en keuzevrijheid
voor de cliënt door een gedifferentieerd zorgaanbod in de
regio
alsmede zorgverlening, die qua aard, omvang en locatie
zoveel mogelijk aansluit en blijft aansluiten bij de
concrete vraag van de cliënt
het beter in beeld krijgen van de keuzemogelijkheden en
-processen vooraf, tijdens en na de zorgverlening in de
Wlz.

Als onderdeel van het experiment is het bestaande
inkoopmodel vervangen door een persoonsvolgend
inkoopmodel. Het plafond in de contracteerruimte verdwijnt,
zorg wordt aangeboden voor een vast tarief en de zorg
wordt bekostigd op basis van de geleverde zorg. De cliënt is
vrij om te kiezen voor een voor hem of haar gewenste
zorgaanbieder; het staat nieuwe aanbieders vrij om toe te
treden tot de ‘markt’, mits zij voldoen aan een aantal eisen
en voorwaarden met betrekking tot de kwaliteit van de zorg
en de zorgorganisatie.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

3

Inleiding

1
2
3
4
5
6

In het experiment gaan zorgaanbieders, zorgkantoor en
cliëntorganisaties de cliënt meer actief en in een vroeger
stadium van de ‘klantreis’ helpen om de zorgvraag helder
te krijgen en daarbij passend aanbod te vinden.
Daarnaast houden instellingen zich bezig met de vraag
hoe de zorg continu kan aansluiten bij de zorgvraag van
de cliënt; het is aan zorgaanbieders hoe zij hier vorm en
inhoud aan geven.
De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (VWS) heeft de NZa met een aanwijzing om op
grond van artikel 7 van de Wmg de opdracht gegeven om
regelgeving voor het experiment op te stellen. Naar
aanleiding van de aanwijzing van de staatssecretaris heeft
de NZa de beleidsregel ‘Experiment persoonsvolgende
inkoop’ en de regeling ‘Monitoring Experiment
persoonsvolgende inkoop’ vastgesteld. De beleidsregel en
regeling zijn in werking getreden op 1 januari 2017. In
deze regels is het beleid dat betrekking heeft op het
experiment beschreven.

Tussentijdse evaluatie
In de hiervoor genoemde aanwijzing heeft de staatssecretaris
de NZa de opdracht gegeven het experiment (tussentijds) te
evalueren. In dit document rapporteren we de resultaten van
onze kwantitatieve analyses voor de tussentijdse evaluatie.
Naast de kwantitatieve monitoring vindt ook een kwalitatieve
monitoring plaats door het bureau HHM (in opdracht van VWS)
gericht op de cliëntervaring. Hierin wordt gevolgd of de zorg
beter aansluit op de wensen van de cliënt. Ook voeren de
projectleiders uit beide experiment regio’s in opdracht van VWS
een procesevaluatie uit.
Deze rapportage beschrijft de resultaten van de kwantitatieve
monitoring van het experiment. Om de effecten van
persoonsvolgende inkoop te kunnen monitoren en evalueren
proberen we antwoord te geven op de volgende
onderzoeksvraag:
Wat is het effect van persoonsvolgende inkoop voor (de
toegankelijkheid en betaalbaarheid van) de zorgvraag en het
zorgaanbod van de regio’s Zuid-Limburg en Rotterdam?

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

4

Inleiding

1
2
3
4
5
6

Deze onderzoeksvraag bestaat uit de onderstaande
deelvragen:
1. Zijn er veranderingen in de indicaties van cliënten?
2. Zijn er veranderingen in de wachttijden?
3. Zijn er veranderingen in de keuze van cliënt voor zorg
(leveringsvorm)?
4. Zijn er veranderingen in het aantal cliënten dat in zorg is?
5. Zijn er veranderingen in (de omvang van) het
zorgaanbod?
6. Zijn er verschuivingen in productie bij bestaande
zorgaanbieders?
7. Zijn er veranderingen in de spreiding van het zorgaanbod
(marktaandelen)?
8. Welk effect hebben de veranderingen op het budgettair
kader?
Deze rapportage presenteert de uitkomsten van de beide
regio’s apart. Bij de analyses maken we een vergelijking
tussen een experimentregio en een vergelijkbare controleregio. De controle-regio voor het V&V-experiment in ZuidLimburg betreft West-Brabant, de controle-regio voor het
GHZ-experiment van Rotterdam is Amsterdam.

Reden voor de keuze voor deze controle regio’s is de
vergelijkbaarbaarheid met de experimentele regio’s qua
stedelijkheid en inkoopbeleid van de concessiehouder. De
concessiehouder van het GHZ-experiment is het Zilveren Kruis
en van het V&V-experiment is CZ.
In de analyses hebben we gebruik gemaakt van verschillende
databronnen. Informatie over de data en de methode van
onderzoek zijn terug te vinden in de bijlage Bronnen en
Methoden.
Leeswijzer
Hoofdstuk 2 gaat in de op de effecten van het experiment op de
zorgvraag van de cliënten.
Hoofdstuk 3 beschrijft de resultaten van de analyses ten
aanzien van de productie.
Hoofdstuk 4 kijkt naar het zorgaanbod in de regio.
Hoofdstuk 5 geeft de gevolgen van het experiment weer voor
het budgettair kader.
Ten slotte volgen in hoofdstuk 6 de conclusies.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

5

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3
4
5

In dit hoofdstuk onderzoeken we de effecten van het
experiment ten aanzien van de zorgvraag. Hierbij geven
we antwoord op de volgende vragen:
1. Zijn er veranderingen in de indicaties van cliënten?
2. Zijn er veranderingen in de wachtlijsten?
3. Zijn er veranderingen in de keuze van cliënt voor zorg?
Indicatieontwikkeling
De ‘objectieve’ zorgvraag (indicatie) wordt vastgesteld
door het CIZ. Daarom verwachten we dat de invoering
van het experiment niet van invloed is op deze zorgvraag.
Deze paragraaf geeft de resultaten van de ontwikkeling
van de hoge indicaties weer voor de experimentele regio
en de controleregio.

Experiment Zuid-Limburg: ontwikkeling hoge indicaties
Onderstaande figuur laat de ontwikkeling van de hoge
zorgprofielen (vv4-10) zien in Zuid-Limburg ten opzichte van
West-Brabant. Uit deze figuur is op te maken dat het aantal
hoge indicaties in Zuid-Limburg toeneemt in de periode 2015
tot en met 2017. Deze toename zien we ook in West-Brabant.
De statistische analyse laat geen significant verschil zien in
Zuid-Limburg ten opzichte van de trend.

6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

6

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3

Experiment Rotterdam: ontwikkeling hoge indicaties
De volgende figuur geeft de ontwikkeling van de hoge zorgprofielen (vg3-8, lvg1-5, sglvg1, lg2, lg4-6) weer in regio Rotterdam
ten opzichte van regio Amsterdam. Uit deze figuur is op te maken dat het aantal hoge indicaties in Rotterdam toeneemt in de
periode 2015 tot en met 2017. De toename in 2017 is sterker dan in de controleregio Amsterdam maar niet sterker dan de
indicatieontwikkeling in de periode voorafgaand aan het experiment.

4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

7

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3
4

Indicatiemix
Het is mogelijk dat tijdens het experiment de indicatiemix
verandert. Bijvoorbeeld omdat zorgaanbieders binnen het
experiment cliënten laten herindiceren die binnen een zzp
aan de bovenkant van benodigde zorg bevinden om
optimaal gebruik te kunnen maken van een hogere
financiering.

Experiment Zuid-Limburg: indicatiemix
Onderstaande figuur geeft de verandering van de indicatiemix
weer voor het experiment in Zuid-Limburg. De indicatiemix in
Zuid-Limburg en in West-Brabant zijn voor en na de invoering
van het experiment vergelijkbaar. Het aandeel bewoners in
een verpleeghuis met een indicatie voor dementiezorg (vv5) is
licht gestegen. Dit hangt overigens samen met de afbouw van
de lage zorgprofielen. Voor vv1 en vv2 zijn sinds 2012 en voor
vv3 sinds 2013 geen indicaties meer afgegeven.

5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

8

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3

Experiment Rotterdam: indicatiemix
Voor de indicatiemix van de gehandicaptensector
onderscheiden we lg-profielen (lichamelijk gehandicapt),
vg-profielen (verstandelijk gehandicapt) en zg-profielen
(zintuigelijk gehandicapt). De lvg-profielen (licht
verstandelijk gehandicapt) nemen we in deze analyse niet
mee omdat dit geen hoge indicaties zijn.

Onderstaande figuur laat de indicatiemix van de lg-profielen
zien. Het totaal aantal zorgprofielen voor de lg varieert van
430 op 1 januari 2015 tot 515 zorgprofielen op 1 december
2017. De indicatiemix van de lg-profielen is vergelijkbaar voor
beide regio’s. In beide regio’s zien we het aandeel lg 2 licht
dalen en het aandeel lg 5 licht stijgen.

4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

9

Effecten
op de
zorgvraag

1
2

Ook de ontwikkeling in indicatiemix van vg-profielen is hetzelfde in de experimentregio en controleregio. We zien een afname in
vg 3 en een toename in het aandeel vg 4, vg 5 en vg 8.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

10

Effecten
op de
zorgvraag

1
2

De indicatiemix in zg-profielen is verschillend. Dit heeft vooral te maken met het kleine aantal indicaties dat wordt afgegeven
(minder dan tien per zorgprofiel). Een uitspraak over de ontwikkeling van de zg-profielen is dan ook niet mogelijk.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

11

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3
4
5
6

Wachtlijstontwikkeling
De toegankelijkheid van zorg is afhankelijk van het
huidige zorgaanbod. Door de invoering van het
experiment hebben zorgaanbieders geen volumeplafond
(als gevolg van het macro uitgavenplafond) meer. We
verwachten daarom dat zorgaanbieders hun aanbod gaan
verruimen en dat nieuwe aanbieders op de markt komen.
Hierdoor verwachten we een afname van het aantal
wachtenden.
Experiment Zuid-Limburg: wachtenden
In deze paragraaf kijken we naar de ontwikkeling van het
aantal wachtenden. Het totaal aantal wachtenden is de
som van het aantal actief wachtenden en niet-actief
wachtenden. De figuur laat het percentage wachtenden in
Zuid-Limburg en West-Brabant zien. Omdat de
ontwikkeling van het percentage wachtenden in beide
regio’s verschillend verlopen is het lastig om deze regio’s
met elkaar te vergelijken. Wat wel opvalt is dat in ZuidLimburg het percentage wachtenden voor de invoering
van het experiment daalde van 10% naar 6.5% en vanaf
het tweede kwartaal het percentage wachtenden weer
toeneemt naar ruim 8%.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

12

Effecten
op de
zorgvraag

1
2

In de volgende figuur geven we het percentage actieve wachtenden weer als percentage van de totale wachtenden (Actief +
niet actief).Het percentage actief wachtenden heeft eenzelfde verloop in beide regio’s en blijft gedurende 2016 en 2017 min of
meer stabiel. In beide regio’s zijn in 2017 minder dan 5 procent actief wachtenden per kwartaal.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

13

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3

Experiment Rotterdam: wachtenden
Als we naar het percentage wachtenden in de periode voorafgaand aan het experiment kijken dan zien we een wisselend beeld.
Dit komt onder andere ook door seizoensinvloeden. De gegevens worden hier namelijk per kwartaal weergegeven. In het
algemeen kunnen we zeggen dat in deze jaren het aantal wachtenden in deze periode in beide regio’s is gedaald. Kijken we naar
2017 dan moeten we constateren dat het percentage wachtenden in Rotterdam de laatste twee kwartalen weer stijgt. Het
percentage wachtenden in Amsterdam stijgt sinds het derde kwartaal van 2016, daarna zien we een daling in het tweede
kwartaal om vervolgens weer te stijgen.

4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

14

Effecten
op de
zorgvraag

1
2

In de volgende figuur zien we het percentage actieve wachtenden (als percentage van de totale wachtenden). In Amsterdam
zien we het percentage actief wachtenden dalen en in de Rotterdam zien we het percentage actief wachtenden juist stijgen.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

15

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3
4
5
6

Ontwikkelingen in keuzes van cliënt: pgb
Wanneer een cliënt gekozen heeft voor een pgb, dan kan
de cliënt de noodzakelijk zorg zelf inkopen. Cliënten
kiezen voor een pgb, omdat zij meer zeggenschap hebben
ten opzichte van zorg in natura (zin). In het experiment is
de verwachting dat de keuzemogelijkheden vergroot
worden omdat meer zorgaanbieders zorg gaan leveren.
Hierdoor wordt zorg in natura voor cliënten die anders
voor een pgb zouden hebben gekozen mogelijk
interessanter.

Experiment Zuid-Limbug: leveringsvorm pgb
De figuur laat het aantal pgb-cliënten voor 2015 tot en met
2017 zien in Zuid-Limburg en West-Brabant. Het aantal pgbcliënten neemt in beide regio’s toe. Het aantal pgb-cliënten
lijkt in 2017 in Zuid-Limburg iets minder hard toe te nemen
ten opzichte van West-Brabant. De resultaten zijn echter niet
significant.

We verwachten dat door het experiment het aantal
cliënten met een pgb-leveringsvorm daalt. Om het aantal
pgb-cliënten te weer te geven hebben we het unieke
aantal cliënten geteld met een pgb-beschikking per jaar,
op peildata 31-12-2015, 31-12-2016 en op
16-12-2017.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

16

Effecten
op de
zorgvraag

1
2

Experiment Rotterdam: leveringsvorm pgb
Zowel in Rotterdam als in de controleregio Amsterdam steeg het aantal cliënten met een leveringsvorm pgb voorafgaand aan
het experiment. Na de invoering van het experiment stijgt het aantal cliënten in beide regio’s onverminderd door. Er zijn geen
statistische verschillen waarneembaar. Van een daling is in beide regio’s geen sprake.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

17

Effecten
op de
zorgvraag

1
2
3
4
5
6

Ontwikkelingen in keuzes van cliënt: zin
We verwachten dat door de invoering van
persoonsvolgende inkoop het aantal cliënten met een vpt
of mpt toeneemt, omdat aanbieders makkelijker kunnen
groeien ten opzichte van intramurale zorg in verband met
beschikbare capaciteit. In de onderstaande twee figuren
hebben we een verblijfsduurcorrectie toegepast om beter
weer te geven hoeveel cliënten op een moment in zorg
zijn.

Experiment Zuid-Limbug: leveringsvormen zin
Onderstaande figuur geeft het aantal cliënten weer per
leveringsvorm in Zuid-Limburg en West-Brabant. Het aantal
cliënten (na verblijfsduurcorrectie) daalde in 2016 ten opzichte
van 2015 en neemt in beide groepen in 2017 weer toe. Deze
toename is niet significant. We zien ook dat het aantal cliënten
met een vpt in Zuid-Limburg is gestegen. In West-Brabant
zien we deze stijging ook maar in lichtere mate.

Vooral in de v&v (experimentregio Zuid-Limburg) komen
er elk jaar nieuwe cliënten bij en gaan cliënten uit zorg,
waardoor het tellen van het aantal unieke cliënten het
daadwerkelijk aantal cliënten dat op een moment in zorg
is overschat. Daarnaast hebben we naar de zwaarste
leveringsvorm binnen het jaar gekeken. Het is namelijk
mogelijk dat cliënten in het begin van het jaar nog thuis
een mpt leveringsvorm hebben, totdat ze een definitieve
plek krijgen in een instelling van hun keuze, en deze
cliënten zouden we anders dubbel tellen. In dit hoofdstuk
bedoelen wij met leveringsvorm de zwaarste
leveringsvorm tijdens het jaar.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

18

Effecten
op de
zorgvraag

1
2

Experiment Rotterdam: leveringsvormen zin
Onderstaande figuur geeft het aantal cliënten weer per leveringsvorm voor het experiment in Rotterdam. Het aantal cliënten (na
verblijfsduurcorrectie) is in Rotterdam in 2017 iets gestegen ten opzichte van 2016 en is gelijk aan het aantal cliënten in 2015.
Het aantal cliënten in de controleregio Amsterdam is nagenoeg gelijk gebleven. In de regio Rotterdam is de leveringsvorm vpt in
2017 minder geleverd dan in 2015 en 2016. Dit verschil is ook statistisch significant ten opzichte van zzp’s.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

19

Productie

1
2
3
4
5

In dit hoofdstuk onderzoeken we de effecten van het
experiment ten aanzien van de geleverde zorg. Hierbij geven
we antwoord op de volgende vragen:
1. Zijn er veranderingen in het aantal cliënten dat in zorg is?
2. Zijn er veranderingen in (de omvang van) het
zorgaanbod?
3. Zien we verschuivingen in productie bij bestaande
zorgaanbieders?
Aantal cliënten in zorg
Door het wegvallen van het volumeplafond kunnen
zorgaanbieders meer cliënten aannemen. Volgens onze
hypothese verwachten we dat het aantal cliënten dat in zorg is
door het experiment persoonsvolgende inkoop toe is
genomen.

Experiment Zuid-Limburg: aantal cliënten per jaar
In onderstaande figuur zien we het aantal cliënten dat in
zorg is voor zorg in natura. Om de jaren met elkaar te
vergelijken hebben we gecorrigeerd voor
eerstelijnsverblijf en verhuiskosten door de I, IX, S en SE
prestaties niet mee te nemen in de analyse. Ook hebben
we in de figuren een correctie toegepast op verblijfsduur
om beter weer te geven hoeveel cliënten op een bepaald
moment in zorg zijn (zie hiervoor bijlage Bronnen en
methoden). De cliënt wordt op basis van het aantal
maanden dat hij verblijft in een instelling meegeteld. Uit
de resultaten blijkt dat het aantal cliënten in 2017 in
beide regio’s is gestegen ten opzichte van 2016. Er is
geen significant verschil in de groei.

6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

20

Productie

1
2
3
4
5
6

Indien we niet corrigeren voor verblijfsduur dan zien we in
Zuid-Limburg het aantal cliënten dat in zorg in 2015 is dalen
van 10516 naar 10083 in 2016 en vervolgens weer stijgen
naar 10567 in 2017 (niet opgenomen in de figuur). In WestBrabant daalt het aantal cliënten dat in zorg is van 10224 in
2015 naar 9462 in 2016 en stijgt het aantal naar 9907 in
2017. De daling in 2016 is mogelijk een administratief effect.
Experiment Rotterdam: aantal cliënten per jaar
Uit de figuur hiernaast blijkt dat het aantal cliënten dat in
zorg is in Rotterdam in 2016 is gedaald en in 2017 weer
stijgt naar het niveau van 2015. Een van de
zorgaanbieders viel in 2016 zorgkantoor CZ, maar sinds
2017 valt deze zorgaanbieder onder Zilveren Kruis. Wij
hebben deze zorgaanbieder wel in de analyse
meegenomen. Indien we deze aanbieder niet zouden
meenemen zou het aantal cliënten tussen 2016 en 2017
gelijk blijven. Ook in Amsterdam blijft het aantal cliënten
tussen 2016 en 2017 gelijk.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

21

Productie

1
2
3
4
5
6

Aantal cliënten dat verandert van instelling
We verwachten dat door de invoering van persoonsvolgende
inkoop er meer keuzevrijheid ontstaat voor de cliënt om zorg
te verkrijgen bij de voorkeurszorgaanbieder. Enerzijds doordat
er geen budgetplafond is, anderzijds omdat cliënten
ondersteuning krijgen in het zoekproces. Tevens probeert
men in dit experiment de transparantie te vergroten door
beter inzichtelijk te maken welke zorgaanbieders er zijn. Dit
zou de relatie tussen de keuze van de cliënt en de
uiteindelijke plaatsing ten goede moeten komen. Ook is de
verwachting dat meer zorgaanbieders de markt zullen
betreden en zullen inspelen op de zorgvraag van de cliënt.
Het is mogelijk dat hierdoor meer cliënten die al ergens in
zorg zijn veranderen van zorgaanbieder. Met name in de GHZ
zal hier sprake van kunnen zijn. Er bestaat niet alleen
keuzemogelijkheid voordat een cliënt in zorg gaat maar
eenmaal in zorg is het ook mogelijk nog een andere keuze te
maken. We verwachten dat er meer cliënten van intramurale
zorgaanbieder zullen veranderen door het experiment.

Experiment Zuid-Limburg: aantal cliënten die van
instelling veranderen
Onderstaande figuur laat het aantal cliënten zien dat per
jaar verandert van zorginstelling. Hiervoor hebben we
eerst de cliënten geïdentificeerd die in een jaar van twee of
meer instellingen zorg hebben ontvangen. Vervolgens
schonen we het bestand voor alle cliënten met een mpt
leveringsvorm bij een instelling, omdat deze cliënten of
geen intramurale cliënten zijn, of naast hun verblijf ook
apart behandeling of dagbesteding ontvangen via een mpt.
Daarnaast schonen we het bestand voor cliënten die meer
declaratiedagen hebben ontvangen dan hun verblijfsduur
in zorg.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

22

Productie

1
2
3
4
5

Het aantal cliënten dat van instelling verandert is min of meer
gelijk gebleven over de periode. Gezien de kleine aantallen en
het feit dat de twee regio’s een ongelijke trend hadden tussen
2015 en 2016 is het niet mogelijk om deze verandering
statistisch te toetsen. Het experiment heeft er niet toe geleid
dat meer cliënten van intramurale instelling veranderen.
Experiment Rotterdam: aantal cliënten die van
instelling veranderen
Het aantal cliënten dat van instelling verandert is in
Rotterdam vrijwel gelijk gebleven. Gezien de kleine aantallen
is het niet mogelijk geweest om deze verandering te toetsen.
In Rotterdam heeft het experiment ook niet tot een stijging in
het aantal cliënten geleid die van instelling veranderen.

6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

23

Productie

1
2
3
4
5
6

Omvang productie
Door het wegvallen van het volumeplafond kunnen
zorgaanbieders meer cliënten aannemen, mits hiervoor
voldoende capaciteit beschikbaar is voor bedden en personeel.
We verwachten daarom dat het aantal gedeclareerde
producten ook toe zal nemen. We verwachten dat de omvang
van de declaraties toeneemt in het experiment. Om de
omvang van de declaraties te vergelijken per jaar hebben we
het bestand geschoond voor de kapitaallasten. Door deze
schoning corrigeren wij voor het ingroeitraject kapitaallasten,
en op deze manier kunnen we de declaraties over de jaren
heen vergelijken.
Experiment Zuid-Limburg: omvang declaraties
Onderstaande figuur geeft de omvang van het totale
declaratiebedrag per jaar weer voor de experimentregio en de
controleregio, geschoond voor kapitaallasten en uitgesplitst
naar de hoogste leveringsvorm per jaar. Hieruit blijkt dat het
totaalbedrag aan declaraties in 2017 significant is gestegen
ten opzichte van 2016 maar ook ten opzichte van WestBrabant.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

24

Productie

1
2

Experiment Rotterdam: omvang declaraties
Onderstaande figuur toont de omvang van het totale declaratiebedrag per jaar voor het experiment in Rotterdam. In beide
groepen zien we de omvang van het declaratiebedrag toenemen. In de voorgaande paragraaf merkten we op dat de toename
van het aantal cliënten in beide groepen niet van elkaar verschilt. De statistische toets laat zien dat de uitgavengroei in
Rotterdam en in Amsterdam vergelijkbaar is.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

25

Productie

1
2
3
4
5
6

Gemiddelde uitgaven per cliënt
Omdat de zorgzwaartepakketten (zzp) in het experiment een
vast tarief hebben, zal een zorgaanbieder proberen de kosten
niet te laten uitstijgen boven het tarief dat zij voor de
betreffende zzp ontvangen. Dit kunnen we niet meten omdat
we geen inzicht hebben in de onderliggende kosten. We
kunnen wel meten of de gemiddelde uitgaven (gecorrigeerd
voor kapitaallasten) per cliënt stijgen of dalen. De gemiddelde
uitgaven kunnen stijgen indien zorgaanbieders extra services
willen bieden die zij naast het zorgzwaartepakket kunnen
declareren (bijvoorbeeld toeslagen en of herindicaties).
Experiment Zuid-Limburg: gemiddelde uitgaven per
cliënt
De figuur geeft de gemiddelde uitgaven per cliënt weer voor
de regio Zuid-Limburg ten opzichte van de controle regio
Brabant. Hierbij zien we dat de gemiddelde uitgaven in ZuidLimburg toenemen, waarbij we bij de controleregio een
afvlakking zien in de toename. Het verschil in toename is
statistisch significant.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

26

Productie

1
2

Experiment Rotterdam: gemiddelde uitgaven per cliënt
Onderstaande figuur toont de gemiddelde uitgaven per cliënt voor zowel Rotterdam als Amsterdam. In beide regio’s zijn de
gemiddelde uitgaven gestegen. In Rotterdam stijgen de gemiddelde uitgaven minder hard dan in Amsterdam. Dit verschil is niet
statistisch significant.

3
4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

27

Productie

1
2
3
4
5
6

Crisisopnamen
Door het opheffen van het productieplafond kunnen
zorgaanbieders meer cliënten plaatsen. We verwachten
daarom dat de wachtlijst zal afnemen. Doordat cliënten
minder lang op een wachtlijst hoeven te staan verwachten
we dat het aantal crisisopnamen zal afnemen.
Experiment Zuid-Limburg: crisisopnamen
Het aantal crisisopnamen wordt gemeten door het aantal
cliënten waarvoor een prestatiecode Z110 is gedeclareerd
per jaar te sommeren. Hierbij zien we in beide regio’s een
afname van het aantal cliënten met een crisisopnamen in
2016. Uit de figuur is ook op te maken dat het aantal
crisisopnamen in 2017 weer toeneemt ten opzichte van
2016. Het aantal crisisopnamen stijgt in de interventieregio
echter minder snel dan in de controleregio. Dit verschil is
echter niet significant.

Experiment Rotterdam: crisisopnamen
In Rotterdam of Amsterdam zijn er tijdens de hele periode
geen crisisopnamen geweest in de gehandicaptenzorg.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

28

Productie

1
2
3
4
5
6

Toeslagen
Door het wegvallen van het volumeplafond kunnen
zorgaanbieders meer cliënten aannemen. We verwachten
dat het aantal gedeclareerde producten ook toe zal nemen.
Daarnaast verwachten we dat het interessant is om
toeslagen aan te vragen. Het is mogelijk dat toeslagen
eerder in rekening worden gebracht omdat hier geen
productieafspraak voor wordt gemaakt. Als er aan de
voorwaarden wordt voldaan, dan kan de toeslag in
rekening worden gebracht. Het zou mogelijk kunnen zijn
dat door persoonsvolgende inkoop de gemiddelde toeslag
per zzp toeneemt.
Experiment Zuid-Limburg: toeslagen
In de figuur laten we de declaratiebedragen voor toeslagen
zien, gecorrigeerd voor kapitaallasten. Het declaratiebedrag
aan meerzorg stijgt in beide regio’s licht tussen 2015 en
2016 en heeft ook dezelfde trend. In 2017 stijgt het
declaratiebedrag aan meerzorg in Zuid-Limburg sterker dan
tussen 2015 en 2016. Echter, in West-Brabant daalt het
declaratiebedrag tussen 2016 en 2017. Voor de intramurale
toeslagen lopen de trends in de interventieregio en
controleregio uiteen. Hierdoor is niet goed vast te stellen of
de stijgende trend tussen 2016 en 2017 in de
interventieregio het gevolg is van de invoering van het
experiment.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

29

Productie

1
2
3

Experiment Rotterdam: toeslagen
In de figuur laten we de declaratiebedragen voor toeslagen zien, gecorrigeerd voor kapitaallasten. Het declaratiebedrag aan
meerzorg is min of meer gelijk tussen 2015 en 2016. Tussen 2016 en 2017 stijgt het declaratiebedrag vooral in Amsterdam
doordat het aantal meerzorg cliënten is gestegen. In Rotterdam stijgt het declaratiebedrag aan meerzorg ook, zij het in mindere
mate. De overige toeslagen dalen in beide groepen tussen 2015 en 2016, en tussen 2016 en 2017 dalen de toeslagen in
Rotterdam, terwijl die in Amsterdam gelijk blijven. Er zijn geen statistisch significante verschillen tussen de twee regio’s.

4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

30

Zorgaanbod
in de
regio

1
2
3
4
5
6

Door persoonsvolgende inkoop wordt de markt
voor langdurige zorg meer toegankelijk voor
nieuwe toetreders. Dit kan als gevolg hebben dat
er meer dynamiek in deze markt komt.
Hierdoor kan er meer concurrentie ontstaan. We
verwachten dat door de invoering van het experiment het
aantal aanbieders zal toenemen. Daarnaast denken we
dat er meer grote aanbieders vanuit andere regio’s de
markt zullen betreden. In dit hoofdstuk onderzoeken
hoeveel nieuwe aanbieders erbij zijn gekomen en wat
voor aanbieders dit zijn. Wij kijken ook naar het effect
van persoonsvolgende inkoop op bestaande aanbieders.
We geven ook een antwoord op de vraag: Zijn er
veranderingen in de spreiding van het zorgaanbod
(marktaandelen)?

Er zijn twee nieuwe zorgaanbieders die werkzaam zijn in de
thuiszorg die in 2017 zorg geleverd hebben (waarvan een
ook heeft gedeclareerd), daarnaast zijn er twee
thuiszorgcoöperaties met zelfstandig ondernemers
toegetreden en een thuiszorgorganisatie die reeds zorg
leverde in de provincie.
Onderstaande figuur geeft het aantal declarerende
zorgaanbieders per jaar weer. In beide groepen is het aantal
declarerende zorgaanbieders gestegen in 2017. In ZuidLimburg stijgt het aantal aanbieders harder dan in WestBrabant.

Aantal zorgaanbieders
Experiment Zuid-Limburg: aantal aanbieders
Het totaal aantal zorgaanbieders dat deelneemt aan het
experiment in 2017 bedraagt 29, waarvan er 5
zorgaanbieders nieuw zijn in 2017 en nog niet
gedeclareerd hebben.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

31

Nieuwe
cliënten

1
2
3
4
5
6

De nieuwe toetreders zijn allemaal thuiszorg instanties.
Waarvan er twee thuiszorg leveranciers werken met
zelfstandige ondernemers. Dat wil zeggen dat er binnen deze
organisaties zelfstandige zorg- en welzijnsprofessionals,
verenigd zijn in een coöperatie. De diensten die worden
aangeboden door de verschillende thuiszorg instanties
omvatten: Verpleging, persoonlijke verzorging, nachtzorg,
zorg in de laatste levensfase, hulp bij het huishouden,
begeleiding individueel, hulp bij dementie en dagbesteding.
Experiment Rotterdam: aantal aanbieders
Het totaal aantal zorgaanbieders dat zich heeft aangemeld
voor het experiment in 2017 bedraagt 25 (peildatum 1 januari
2018). Er zijn 18 bestaande aanbieders en 7 nieuwe
zorgaanbieders. In 2017 hebben 20 van 25 aanbieders zorg
gedeclareerd. Er is in 2017 1 instelling waarvan de zorg is
overgedragen aan een andere instelling. Er is daarnaast een
bestaande instelling in het derde kwartaal van 2017 aan het
experiment toegevoegd, deze instelling was eerder
gecontracteerd door een ander zorgkantoor. Dit betreft echter
geen nieuwe toetreder tot de Wlz markt, maar een bestaande
Wlz-aanbieder. Deze aanbieder hebben wij wel meegenomen
in de analyses en het onderstaande plaatje. Er zijn daarnaast
geen nieuwe GHZ instellingen die Wlz zorg leveren
toegetreden tot de markt in de regio Rotterdam.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

32

Nieuwe
cliënten

1
2
3
4
5
6

Marktconcentratie zorgaanbieders
Zoals in paragraaf ‘aantal zorgaanbieders’ is aangegeven is de
verwachting dat door persoonsvolgende inkoop de markt voor
langdurige zorg meer toegankelijk zal worden voor nieuwe
toetreders. Dit kan tot gevolg hebben dat er meer dynamiek in
deze markt komt. We verwachten dat door toenemende
concurrentie de marktconcentratie afneemt. De C4-index geeft
het marktaandeel weer van de vier grootste aanbieders op
basis van hun omzet.
Experiment Zuid-Limburg: marktconcentratie
In de regio Zuid-Limburg (vv-zorg) is op te maken dat de vier
grootste aanbieders ongeveer 70% marktaandeel hebben. Het
marktaandeel van de vier grootste zorgaanbieders is in 2017
ten opzichte van voorgaande jaren nauwelijks gewijzigd. In
West-Brabant is het marktaandeel van de vier grootste
aanbieders licht gedaald van 56.3% in 2015 naar 55.1% in
2017. Dit is opmerkelijk omdat de verwachting is dat juist de
marktconcentratie is Zuid-Limburg door het experiment zou
afnemen.

Jaar
2015
2016
2017

C4 index Zuid-Limburg
69.5%
69.5%
69.7%

C4-index West-Brabant
56.3%
56.2%
55.1%

Experiment Rotterdam: marktconcentratie
In de regio Rotterdam (ghz-zorg) zien we dat de vier
grootste aanbieders ongeveer 90% marktaandeel hebben.
Het marktaandeel van de vier grootste zorgaanbieders is in
2017 ten opzichte van voorgaande jaren wel gewijzigd. In
Rotterdam is het marktaandeel van de vier grootste
aanbieders gedaald van 91.3% in 2015 naar 87.7% in 2017.
Dit is inclusief de overheveling van de bestaande aanbieder
naar regio Rotterdam. Wanneer we corrigeren voor de
overheveling van de bestaande aanbieder dan is de daling
beperkt (90.5%). In Amsterdam zien we eerst een stijging
van het marktaandeel en vervolgens weer een daling.
Jaar
2015
2016
2017

C4 index Rotterdam
91,3%
91,6%
87,7%

C4-index Amsterdam
85,7%
87,0%
85,6%

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

33

Betaalbaarheid
van zorg

1
2
3
4
5
6

In dit hoofdstuk onderzoeken we de effecten van
het experiment ten aanzien van de betaalbaarheid
van zorg. Hierbij geven we antwoord op de
volgende vraag: Welk effect hebben de
veranderingen op het budgettair kader?
Deelkader
Met dit experiment is in de twee experimentregio's de
systematiek van macrobeheersing losgelaten. Om de
ontwikkelingen binnen het experiment te kunnen
monitoren, is voorafgaand aan het jaar een niet-bindend
kader per experimentregio vastgesteld. Op het moment
dat de uitgaven deze kaders dreigen te overschrijden
kunnen de herverdelingsmiddelen (deels) hiervoor worden
ingezet.
Binnen een experimentregio kunnen middelen worden
overgeheveld van het deelkader pgb of het deelkader zorg
in natura naar het deelkader experiment en vice versa.
Deze overhevelingen zijn mogelijk omdat er sprake is van
communicerende vaten. Een toename van het aantal
cliënten binnen het experiment kan bijvoorbeeld gepaard
gaan met een afname van het aantal pgb-cliënten. De
betreffende deelnemende Wlz-uitvoerder kan hierop
anticiperen door middelen over te hevelen.

De benutting van het vastgestelde deelkader voor het
experiment wordt gemonitord. Wanneer op basis van
declaratiegegevens en prognoses verwacht wordt dat het
deelkader voor het experiment ontoereikend is, moet de
deelnemende Wlz-uitvoerder dit melden bij de NZa.
Het deelkader voor het jaar 2017 van het experiment heeft
zich als volgt ontwikkeld:

Totaal (€ mln)

Voorlopig
e
Kaderbrie
f 2017
655

Definitieve
kaderbrief
2017
655

Voorlopig
e
kaderbrie
f 2018
660

Definitieve
kaderbrief
2018
678

Het deelkader voor 2018 is in de definitieve kaderbrief 2018
vastgesteld op € 720 mln. (het verschil met de stand in de
voorlopige kaderbrief 2018, € 690 mln., betreft loon- en
prijsbijstellingen, en de doorwerking van het verschil van €
18 mln. voor 2017 tussen de voorlopige en definitieve
kaderbrief 2018).

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

34

Betaalbaarheid
van zorg

1
2
3
4
5
6

De mutaties gedurende het jaar 2017 zijn het gevolg van
overhevelingen en loon- en prijsbijstellingen. Er hebben
overhevelingen plaatsgevonden náár het deelkader voor
het experiment; er zijn geen overhevelingen geweest in
de tegenovergestelde richting, vanuit het deelkader voor
het experiment naar het deelkader voor zorg in natura. In
ons augustusadvies van 2017 hebben wij geadviseerd om
€ 10 miljoen aan het experiment persoonsvolgende
inkoop toe te voegen. In reactie op dit advies heeft de
staatssecretaris van VWS aangegeven dat hij op basis van
de gerapporteerde benutting van de regionale kaders van
CZ concludeerde dat de Wlz-uitvoerder CZ de kosten van
het experiment persoonsvolgende inkoop in Zuid-Limburg
zelf binnen haar eigen regionale kaders kan dekken (Brief
VWS aan NZa d.d. 22 september 2017, kenmerk
1232208-167691-LZ).

Benutting kader Zuid-Limburg
De benutting van het budgettair kader blijft binnen het
beschikbare opgehoogde budget. Binnen de regio kan een
zorgkantoor overhevelen tussen het budgettair kader voor
het experiment en het overige budgettair kader. Het kader
voor het experiment voor de regio Zuid-Limburg bedroeg bij
aanvang 485 miljoen euro en is drie keer opgehoogd met in
totaal 22.1 miljoen euro naar 507 miljoen. In 2017 werd in
totaal 501 miljoen uitgegeven.

Binnen het experiment gelden vaste tarieven voor de
geleverde zorg. Het zorgkantoor maakt in het experiment
geen budgetafspraken. Dat betekent dat er, anders dan in
de regio’s buiten het experiment, ook geen sprake kan
zijn van niet-gehonoreerde overproductie. In het
experiment wordt alle productie vergoed.

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

35

Betaalbaarheid
van zorg

1
2
3
4
5

Als we Zuid-Limburg vergelijken met de controleregio
West-Brabant dan valt op dat de procentuele groei tijdens
het experiment duidelijk verschilt van die in WestBrabant. Tussen 2016 en 2017 stegen de uitgaven in
Zuid-Limburg met 7.5% harder ten opzichte van WestBrabant waar de uitgaven stegen met 4%.

2015

2016

2017

% groei
2017 t.o.v.
2016

Zuid-Limburg

€ 451.737.017,40

€ 466.430.890,12

€ 501.292.851,23

7,5%

West-Brabant

€ 437.841.670,68

€ 448.463.670,68

€ 467.224.789,13

4%

6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

36

Betaalbaarheid
van zorg

1
2
3

Benutting kader Rotterdam
De benutting van het budgettair kader blijft binnen het
beschikbare budget. Binnen de regio kan een zorgkantoor
overhevelen tussen het budgettair kader voor het
experiment en het overige budgettair kader. Het kader
voor het experiment bedroeg bij aanvang 170,0 miljoen
en is eenmaal opgehoogd naar 173,9 miljoen. In 2017
werd in totaal 172,4 miljoen uitgegeven.

4
5
6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

37

Betaalbaarheid
van zorg

1
2
3
4
5

Als we Rotterdam vergelijken met de controleregio
Amsterdam dan valt op dat de procentuele groei tijdens
het experiment duidelijk verschilt dan in Amsterdam. In
de periode 2016 tot 2017 groeiden de uitgaven in
Rotterdam (8%) harder dan in Amsterdam (5%).

2015

2016

2017

% groei
2017 t.o.v.
2016

Rotterdam

€ 152.231.205,67

€ 159.509.584,41

€ 172.374.573,96

8%

Amsterdam

€ 145.686.049,14

€ 155.553.594,91

€ 162.826.543,20

5%

6

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

38

Conclusies

1
2

Wat is het effect van persoonsvolgende inkoop op
de toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg in
de regio’s Zuid-Limburg en Rotterdam?

3

Conclusies

4

Persoonsvolgende inkoop is in het eerste jaar van het
experiment niet van invloed geweest op het aantal CIZ
indicaties. De toename van de zorgvraag zien we in alle
regio’s, zowel in de experiment- als controleregio’s.

5
6

Zijn er veranderingen in de indicaties van cliënten?

Zijn er veranderingen in het aantal wachtenden?
In beide experimentregio’s is het aantal (actief en nietactief) wachtenden tijdens het experiment niet gedaald.
Omdat we deze gegevens niet goed kunnen vergelijken
met de controleregio’s kunnen we niet zomaar
concluderen dat dit het gevolg is van het experiment.
Onze veronderstelling dat door het experiment het aantal
wachtenden dat op de wachtlijst staat afneemt moeten we
wel verwerpen.

Zijn er veranderingen in de keuze van cliënt voor zorg
(leveringsvorm)?
Het aantal cliënten met een leveringsvorm pgb steeg
voorafgaand aan het experiment in beide regio’s zowel in de
experiment als controleregio’s. Na de invoering van het
experiment stijgt het aantal cliënten in beide regio’s
onverminderd door. Onze veronderstelling dat door het
experiment het aantal cliënten met pgb afneemt moeten we
verwerpen.
In Rotterdam in de ghz-sector zien we in de experiment
regio een significante afname van het aantal vpt’s ten
opzichte van het aantal zzp’s.
Zijn er veranderingen in het aantal cliënten dat in zorg is?
We zien een toename in het aantal cliënten (na
verblijfsduurcorrectie) in de regio’s Zuid-Limburg en WestBrabant. Het verschil in de toename tussen de regio’s is
echter niet significant.
Het aantal cliënten blijft in het experiment ghz nagenoeg
gelijk. We zien wel een kleine daling in het voorafgaande
jaar aan het experiment en daarna een lichte stijging. Dit is
te verklaren door een aanbieder die in 2016 was
gecontracteerd door een ander zorgkantoor waardoor er
geen gegevens van 2016 in deze analyse zijn meegenomen.
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

39

t
in

Conclusies

1
2
3
4
5
6

Zijn er veranderingen in (de omvang van) het
zorgaanbod?

Zijn er veranderingen in de spreiding van het zorgaanbod
(marktaandelen)?

In beide regio’s zien we het totaalbedrag aan declaraties
(geschoond voor kapitaallasten) in 2017 stijgen ten
opzichte van 2016 en ten opzichte van de controleregio’s.

Er zijn nauwelijks veranderingen in de marktaandelen van de
vier grootste aanbieders in de regio’s. In de regio Rotterdam
zien we dat de vier grootste aanbieders ongeveer 90%
marktaandeel hebben. Het marktaandeel van de vier
grootste zorgaanbieders is in 2017 ten opzichte van
voorgaande jaren licht gedaald. In de regio Zuid-Limburg is
op te maken dat de vier grootste aanbieders ongeveer 70%
marktaandeel hebben. Het marktaandeel van de vier
grootste zorgaanbieders is in 2017 ten opzichte van
voorgaande jaren nauwelijks gewijzigd.

De extra stijging in Zuid-Limburg kan worden veroorzaakt
door:
• De gemiddelde uitgaven per cliënt. De gemiddelde
uitgaven per cliënt zijn significant gestegen ten
opzichte van de controleregio’s;
• er is een toename in toeslagen en toename in het
aantal crisisopnamen in Zuid-Limburg maar het
verschil is niet significant;
Er zijn wel nieuwe aanbieders bijgekomen maar het aantal
aanbieders dat daadwerkelijk zorg heeft geleverd is
beperkt en nog niet van die mate dat er meer cliënten
kunnen worden behandeld of de wachtlijsten hierdoor
verminderen.

Welk effect hebben de veranderingen op het budgettair
kader?
Bij de analyse van de uitgaven (productie) zien we dat de
uitgaven in de experimentregio’s harder zijn gestegen dan in
de controleregio’s. De zorgkantoren hebben dan ook
gedurende het jaar een (Rotterdam) of meerdere keren
(Zuid-Limburg) budgetruimte overgeheveld van zorg in
natura naar het experiment. Het deelkader voor het
experiment past zich met de systematiek van
overhevelingen aan de uitgavenontwikkeling aan.

EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

40

t
in

Conclusies

1
2
3

In onderstaande tabel zijn de bevindingen samengevat.
Onderwerp

Indicatieontwikkeling

5

Experiment
ZuidLimburg

Experiment
Rotterdam

0

0

0

Significant

Opmerkingen

nee-nee

In beide experimenten stijgen het aantal indicaties in experiment en controleregio’s
maar dit is een gevolg van de toenemende zorgvraag en niet het gevolg van het
experiment

Wachtlijsten

4

Verwachting

-

+

+

nee-nee

Aantal wachtenden neemt toe. Pre-trends echter niet vergelijkbaar.

Keuze leveringsvorm
-

Pgb

-

+

+

nee-nee

Pgb blijft toenemen, geen verschillen met controleregio

-

Vpt

+

+

-

nee-ja

In Zuid-Limburg toename in vpt maar niet significant verschillend van controleregio.
In Rotterdam afname in vpt. Dit is in tegenstelling tot wat we verwachten.

Aantal cliënten

+

+

+/0

nee-nee

In beide experimenten een toename van het aantal cliënten ten opzichte van 2016

Totale uitgaven

+

+

+

ja-nee

In beide experimenten een toename van de totale uitgaven. Voor Zuid-Limburg is

Gemiddelde uitgaven

+

+

+

ja-nee

In beide experimenten een toename van de gemiddelde uitgaven. Voor Zuid-

Crisisopnamen

-

+

n.v.t.

nee

Het aantal crisisopnamen stijgt zowel in Zuid-Limburg als in controleregio maar niet

Toeslagen

+

+

+

nee-nee

De totaalbedragen aan toeslagen nemen toe maar is in beide experimenten niet

Marktaandeel

-

0

-

nee-nee

Marktaandelen blijven gelijk. In Rotterdam lichte daling, niet significant.

(niet ten opzichte van 2015). Het verschil in toename is niet significant.

6

deze toename significant ten opzichte van controleregio.
Limburg is deze toename significant ten opzichte van controleregio.
als gevolg van experiment (geen significante verschillen)
significant.

t
in

Opmerking: Verwachting in groen is een gewenst effect, in rood een ongewenst effect van het experiment

EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

41

Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
Postadres
Postbus 3017
3502 GA Utrecht
Bezoekadres
Newtonlaan 1-41
3584 BX Utrecht
Telefoon: 030 - 296 81 11
Website: www.nza.nl
Twitter: @zorgautoriteit
Informatielijn
Telefoon: 088 - 770 8 770
(bereikbaar van 09.00 tot 17.00 uur - lokaal tarief)
E-mail: info@nza.nl

t
in
EXPERIMENT PERSOONSVOLGENDE ZORG │

42