Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

27 926

Huurbeleid

Nr. 226

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 juni 2014
1) Inleiding
Tijdens het Algemeen Overleg (AO) van 27 maart 2013 (Kamerstuk 27 926,
nr. 199) en het VAO van 9 april 2013 (Handelingen II 2013/14, nr. 72, item
38) met de vaste Kamercommissie voor Wonen en Rijksdienst is met
name het functioneren van Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) aan de
orde geweest en heb ik uw Kamer een aantal toezeggingen gedaan. Ik heb
aangegeven een tweetal onderzoeken in nauwe samenwerking met
VvE-Belang te zullen laten uitvoeren. Deze onderzoeken betreffen: de wijze
waarop tot opschaling of samenwerking van kleine VvE’s in één bouwblok
gekomen kan worden en de mogelijkheden tot uniformering van de
modelreglementen. Bijgaand treft u de betreffende onderzoeksrapporten
aan, alsmede de zienswijze van VvE-Belang daarop1. In een gesprek op
3 april 2014 heeft VvE-Belang haar zienswijze nader aan me toegelicht.
Met deze brief doe ik u mijn conclusies toekomen omtrent de wijze
waarop gekomen kan worden tot een verbetering van het functioneren
van de VvE’s. Ik ga daarbij in op de desbetreffende onderzoeken, alsmede
op een aantal andere actuele zaken, zoals het ondersteunen van de
energiebesparing bij VvE’s. Daarnaast informeer ik u over mijn conclusies
naar aanleiding van gesprekken met het veld aangaande de motie
Verhoeven (Kamerstuk 27 926, nr. 197).
2) Stand van zaken en nieuwe ontwikkelingen
Het functioneren van de VvE’s is al enige jaren reden tot zorg. Het u begin
2013 toegestuurde Companen rapport geeft goed weer hoe het met het
functioneren van de VvE’s gaat. Het rapport laat zien dat ongeveer
tweederde van de VvE’s naar behoren functioneert en eenderde deel
matig tot slecht functioneert dan wel «slapend» is. Dit laatste is zorgelijk
omdat dit ten koste van het onderhoud van het bezit en de leefbaarheid
1

kst-27926-226
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

1

van de buurt kan gaan. Appartementseigenaren zijn verantwoordelijk om
met elkaar de gezamenlijke gedeelten van het gebouw te onderhouden.
Om te zorgen dat ook aan deze verantwoordelijkheid kan worden voldaan,
is in de wet de oprichting van een VvE verplicht gesteld en is elke
appartementseigenaar hier automatisch lid van. Daarmee zijn de
wettelijke kaders op zich helder, de uitvoering en toepassing in de praktijk
is het vraagstuk waar het om gaat.
In dit verband is er in eerdergenoemd AO gesproken over de vraag of het
mogelijk is:
– te komen tot een vorm van samenwerking tussen kleinere VvE’s of
samenvoeging van kleinere VvE’s tot grotere, beter bestuurde VvE’s;
– te bevorderen dat bij een VvE voldoende geld wordt gereserveerd voor
toekomstig onderhoud, zodat het (groot) onderhoud ook daadwerkelijk
kan worden uitgevoerd wanneer dat nodig is;
– te komen tot een uniformering en mogelijk ook vermindering van de
modelreglementen voor VvE’s (er zijn sinds 1973 vier opeenvolgende
versies van de modelreglementen tot stand gebracht, die alle nog hun
doorwerking hebben in de individuele akten, afhankelijk van het jaar
waarin het desbetreffende appartementsgebouw is ontstaan);
– de juridische positie van VvE’s op onderdelen te verbeteren.
De onderzoeken laten enerzijds zien dat het vanwege de aard van de VvE
(een splitsingsakte is een privaatrechtelijke overeenkomst) in een aantal
opzichten niet eenvoudig is hierin van overheidswege – als verbetering
bedoelde – veranderingen aan te brengen. Anderzijds dragen de onderzoeken ook diverse uitvoerbare verbeterpunten aan, waar ik hieronder
nader op inga.
Verder constateer ik dat de ontwikkelingen in de VvE-branche niet
stilstaan. Zo is onlangs de branchevereniging VvE-Beheerders (BVVB)
opgericht en heeft een consortium van belangenpartijen het initiatief
genomen tot het ontwikkelen van een persoonsgebonden bekwaamheidscertificaat voor VvE-beheerders. Waar nodig en mogelijk worden
dergelijke (branche)initiatieven door het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) ondersteund.
De pilot van het machtigingsmodel laat de eerste voorzichtige resultaten
zien. Het per 1 juli 2011 op verzoek van gemeenten geïntroduceerde
machtigingsmodel geeft een gemeente meer mogelijkheden om in
aangewezen gebieden waar de leefbaarheid onder druk staat preventief in
te grijpen bij VvE’s die aantoonbaar niet functioneren. Omdat er door de
gemeenten tot 2012 nog geen gebruik gemaakt is van de mogelijkheden
van het machtigingsmodel, zijn de gemeenten Rotterdam en Den Haag
met betrokkenheid van het Ministerie van BZK vorig jaar een pilot gestart
waarbij in beide gemeenten bij vijf niet-functionerende VvE’s ervaring
wordt opgedaan met dit nieuwe wettelijke instrumentarium. Inmiddels is
de eerste procedure op 13 februari 2014 afgerond en heeft de gemeente
Den Haag de machtiging van de Kantonrechter gekregen. De overige
procedures tot verkrijging van machtiging lopen nog. De gemeenten
geven aan dat de zorgvuldige voorbereiding van de pilot iets meer tijd
heeft gekost dan vooraf ingeschat, maar dat nu kan worden voortgebouwd op de verkregen ervaring. Begin 2015 wordt u geïnformeerd over
de resultaten van de pilot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

2

3) Activering kleine VvE’s door onderlinge samenwerking of
«opschaling»?
Met name de grote steden, zoals Den Haag, Rotterdam, Amsterdam,
Utrecht en Groningen, kennen veel kleine VvE’s. Een VvE bestaande uit
twee of drie appartementseigenaren komt daar zeer vaak voor. Het
Companenrapport uit 2013 laat zien dat zich juist bij de kleinere VvE’s de
grootste problematiek voordoet. Door de zeer beperkte omvang van de
VvE’s komt relatief vaak de besluitvorming over beheer, (groot)
onderhoud en/of woningverbetering niet van de grond. Veel van deze
kleinere VvE’s bevinden zich in één bouwblok, zoals in de bekende
portiekwoningen. Uiteindelijk betekent deze situatie dat er te weinig aan
het onderhoud wordt gedaan en er (structureel) onderhoudsachterstanden ontstaan. Hierdoor is de gedachte ontstaan of het niet mogelijk
zou zijn een aantal kleine VvE’s samen te laten werken of samen te voegen
tot één grotere VvE («opschaling»).
Onderzoeksbureau Companen heeft in opdracht van VvE-Belang en het
Ministerie van BZK onderzocht hoe de VvE’s in de praktijk aankijken tegen
opschaling en samenwerking en wat de juridische mogelijkheden en
valkuilen zijn. Companen geeft aan dat het effect van het bereiken van
schaalgrootte voor- en nadelen heeft. De VvE kan professioneler worden
bestuurd en beheerd. Dit kan directe consequenties hebben voor de
onderhoudsstaat en de waarde van het gebouw en de verkoopbaarheid.
Op buurtniveau kan de schaalvergroting de woon- en leefbaarheid van de
woonomgeving positief beïnvloeden. Verder geeft Companen aan dat het
onderhoud niet vanzelfsprekend goedkoper wordt door opschaling: kleine
VvE’s kunnen vaak onderhoud goedkoop regelen door het bijvoorbeeld
deels zelf uit te voeren; iets wat op grotere schaalgrootte lastiger is.
Het rapport beschrijft vijf vormen van samenwerking, van incidentele
samenwerking tot fusie, waarbij per vorm ook pakkende voorbeelden uit
de praktijk worden aangehaald. Zowel de VvE’s als de geraadpleegde
juristen concluderen dat samenwerking kan bijdragen aan succesvol
beheer, maar dat de haalbaarheidsgrens ligt bij het uit handen geven van
bevoegdheden. Zodra bevoegdheden moeten worden overgedragen aan
een overkoepelende organisatievorm is er meestal geen bereidheid bij
betreffende VvE’s (vanwege bijvoorbeeld verschil in staat van onderhoud
en/of de hoogte van de reservering). Daarnaast is dit juridisch bijna niet te
realiseren.
Samen met VvE-Belang onderschrijf ik het belang van samenwerken op
vrijwillige basis: dit kan positief bijdragen aan het functioneren van de
VvE’s. Het is goed als dit door de gemeenten en belangenverenigingen
wordt gestimuleerd, waardoor bijvoorbeeld de onderhoudsstaat binnen
één bouwkundig blok (met meerdere VvE’s) beter en homogener wordt.
En er kans bestaat op intensievere en blijvende samenwerking tussen
betrokken VvE’s.
4) Reservering voor en financiering van onderhoud
Het is van groot belang dat er tijdig en voldoende wordt gereserveerd
voor het toekomstige onderhoud. Het Burgerlijk Wetboek legt dit sinds
2008 ook in algemene zin op aan VvE’s. Men is verplicht te zorgen voor
een onderhoudsreserve «ter bestrijding van andere dan de gewone
jaarlijkse kosten». Veel VvE’s voldoen hier aan, bijvoorbeeld op basis van
een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Maar helaas zijn er ook de nodige
VvE’s die hier nog niet aan voldoen. Wettelijk gezien zijn VvE’s met een
heel lage onderhoudsreservering niet in overtreding. Dit komt doordat er
na discussie met uw Kamer in 2008 voor is gekozen om de omvang van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

3

deze nieuwe verplichting niet nader te regelen en eerst te bezien hoe dit in
de praktijk zou uitwerken. In het modelreglement van 2006 is overigens
wel de eis opgenomen dat het reservefonds gevuld dient te worden ter
uitvoering van het opgestelde MJOP. Voor andere, eerdere gesplitste
complexen geldt deze eis niet, terwijl juist bij die complexen – gezien de
ouderdom – de onderhoudsbehoefte vaak groter is.
Dit helpt VvE-bestuurders niet die serieus invulling willen geven aan hun
taken en verantwoordelijkheden. Ook diverse partijen, zoals VvE-Belang,
de gemeente Rotterdam en een aantal beheerders, geven aan dat in
aanvulling op de reeds bestaande privaatrechterlijke verplichting, het
wettelijk voorschrijven van een minimumomvang van het reservefonds
zeer wenselijk is en een stimulerende werking zal hebben. Vraag daarbij is
wel op welke grondslag dit dan gebaseerd zou kunnen worden: de
WOZ-waarde, de herbouwwaarde of het MJOP. Een MJOP geeft het beste
weer hoe de staat van het gebouw is en welke onderhoudsingrepen er
aan zitten te komen. Vanuit die optiek zou een MJOP dus de voorkeur
verdienen. Nadeel is echter dat dit alle VvE’s zou verplichten een MJOP op
te laten stellen, wat zeker voor kleine VvE’s een forse financiële last
betekent. Een percentage van de waarde van het pand leidt niet tot een
dergelijke kostenpost. De herbouwwaarde, zoals ook gehanteerd in de op
grond van het modelreglement benodigde brand- of opstalverzekering,
geeft de beste indicatie van de kosten die gemaakt moeten worden om
een pand in goede staat te houden.
Het onderzoeksrapport «Onderzoek naar mogelijkheden tot modernisering
van wet- en regelgeving in het kader van het verbeteren van het functioneren van VvE’s» geeft aan dat diverse (praktijk)deskundigen denken dat
een dergelijk minimumpercentage in sommige gevallen te hoog zal zijn.
Dit is bijvoorbeeld het geval bij relatief nieuwe panden. Gedacht zou
kunnen worden aan een percentage van de herbouwwaarde, eventueel in
combinatie met een MJOP. Het – door een deskundige opgestelde – MJOP
biedt dan ruimte aan de VvE om gemotiveerd af te wijken van de
standaardnorm gebaseerd op een percentage van de herbouwwaarde.
Het overleg met VvE-Belang en de G4 heeft mij er van overtuigd dat het
opnemen van een minimumpercentage voor de onderhoudsreservering
goedwillende appartementseigenaren en VvE-bestuurders op dit vlak een
extra instrument in handen geeft om zelf voldoende reservering tot stand
te brengen. Waarbij indien nodig een beroep op de rechter gedaan kan
worden. Daarbij is belangrijk dat goed functionerende VvE’s geen last
zullen hebben van deze verplichting, omdat zij reeds voldoende sparen en
vaak MJOP hebben. Verder leidt dit er toe dat bij aankoop van een
appartement direct rekening wordt gehouden met de juiste maandlasten,
inclusief de benodigde reservering voor onderhoud. Zodoende kan in de
toekomst worden voorkomen dat appartementseigenaren de kosten voor
het benodigde onderhoud niet kunnen betalen.
Ik ben voornemens om, in lijn met het meest recente modelreglement
(2006), een minimum vulling van het reservefonds in het Burgerlijk
Wetboek op te nemen. Mijn bedoeling is om uit te gaan van een
percentage van de herbouwwaarde met de mogelijkheid hier gemotiveerd
van af te kunnen wijken op basis van een MJOP. Hierbij hebben een
redelijke overgangstermijn en een mogelijke gefaseerde invoering mijn
aandacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

4

5) Financiering van onderhoud
In geval een VvE onvoldoende middelen heeft gereserveerd voor het op
korte termijn benodigde onderhoud, is er op zich de mogelijkheid om
eenmalig een stevige bijdrage ter dekking van betreffende onderhoudskosten te vragen aan de leden van de VvE. Vraag is echter of alle leden
een dergelijk (eenmalige) storting kunnen betalen. Indien dit niet geval is,
zou gedacht kunnen worden aan het, als VvE, aantrekken van een lening.
In de meeste modelreglementen (en daarmee ook de individuele akten)
staan echter beperkingen aangegeven die het lastig maken voor de VvE
om langere contracten aan te gaan dan voor de periode van 1 jaar.
Hieronder valt ook het aangaan van financiering. Verder speelt mee dat de
hoofdelijke aansprakelijkheid binnen de VvE er voor zorgt dat in de
praktijk de leden van een VvE niet snel geneigd zijn in te stemmen met het
aantrekken van een dergelijke lening. Effect hiervan is dat een patstelling
kan ontstaan, met als gevolg dat het noodzakelijke onderhoud op de lange
baan wordt geschoven. Ditzelfde vraagstuk speelt bij het aantrekken van
financiering voor energiebesparingsmaatregelen.
6) Verduurzaming
Verduurzaming en het energiezuinig maken van de gebouwde omgeving
is een belangrijk speerpunt van mijn beleid. Daarbij wordt specifieke
aandacht gegeven aan de meergezinswoningen in particulier eigendom.
Dit omdat VvE’s tot nu toe duidelijk minder doen aan energiebesparing
dan eigenaren van grondgebonden woningen. De ongeveer 120.000 VvE’s
vertegenwoordigen ongeveer 1,8 miljoen woningen en appartementen.
Hier valt dus grote winst te behalen voor wat betreft het te bereiken
besparingsdoel. Ook in het Energieakkoord voor duurzame groei is het
belang van energiebesparing bij appartementen onderkend. Afgesproken
is dat in 2014 een brede werkgroep zal worden ingericht die zich specifiek
met VvE-thema’s gaat bezighouden met tot doel met concrete verbeteradviezen te komen. Deze werkgroep is inmiddels operationeel en wordt
getrokken door VvE-Belang.
Een goed eigenaar zorgt voor goed onderhoud en dat zijn bezit met de tijd
meegaat door het waar nodig te moderniseren en te verduurzamen. Dit is
maatschappelijk van belang, maar ook voor de eigenaar zelf: het draagt bij
aan het waardebehoud van het pand en zorgt voor vermindering van de
woonlasten. Verduurzaming kan immers leiden tot een besparing op de
energierekening doordat de maatregelen zich op termijn terugverdienen,
waardoor per saldo de totale woonlasten verminderen.
Verduurzaming in de vorm van energetische besparing en energieopwekking (door middel van bijvoorbeeld zonnepanelen of
wko-systemen) zou daarmee mogelijk een taak van de VvE kunnen
worden. Zo is in het Bouwbesluit 2012 al opgenomen dat bij ingrijpende
renovatie voor wat betreft de thermische isolatie de nieuwbouweisen
gelden in plaats van het zogenoemde rechtens verkregen niveau. Op dit
moment wordt verduurzaming veelal gezien als iets wat buiten het
reguliere onderhoud valt, waar niet voor wordt gereserveerd en waarvoor
geldt dat bij besluitvorming over te treffen (verduurzamings)maatregelen
een gekwalificeerde meerderheid2 vóór dient te zijn. Daarnaast verschillen
VvE-juristen hierdoor van mening of het aangaan van een lening door de
VvE voor verduurzaming mogelijk is. Ook speelt de hoofdelijke aansprakelijkheid een rol bij het lenen door een VvE. Effect van dit alles is dat de

2

van tweederde of hoger, afhankelijk van wat hierover precies in de akte is opgenomen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

5

verduurzaming van het VvE-bezit in de praktijk tot nu toe moeilijk tot
stand komt.
Ik acht het wenselijk hierin verbeteringen aan te brengen, met doel te
bereiken dat het treffen van verduurzamingmaatregelen voor VvE’s wordt
vergemakkelijkt. Ik heb in dit verband goede hoop dat de bevindingen van
de eerdergenoemde werkgroep zullen zorgen voor een nadere invulling
en uitwerking. Indien in dit kader mocht blijken dat het nodig is bepaalde
belemmeringen in wet- en regelgeving weg te nemen, ben ik bereid die
op korte termijn serieus naar te kijken en waar nodig aan te pakken.
Daarnaast vind ik het van belang dat ook appartementseigenaren – ter
verduurzaming van hun bezit – gebruik kunnen maken van de laagrentende leningen van het onlangs opgerichte Nationaal Energiebespaarfonds. In de eerste plaats kan dit door als individuele appartementseigenaar, gelijk een eigenaar van een grondgebonden woning, een
leningsaanvraag in te dienen. Maar als niet alle afzonderlijke
VvE-eigenaren dit willen doen, bijvoorbeeld omdat men voornemens is te
gaan verhuizen, komt de financiering van de door de VvE gewenste
verduurzamingsmaatregelen vaak niet rond.
Een oplossing hiervoor kan gevonden worden door middel van het
verstrekken van een laagrentende lening aan de VvE. Ik onderzoek
daarom, zoals ook aangegeven in mijn brief van 15 november 2013 over
het Energieakkoord (Kamerstuk 30 196, nr. 223), de mogelijkheden om de
35 miljoen euro die als gevolg van het begrotingsakkoord is toegevoegd
aan de middelen van het revolverend fonds gericht in te zetten voor VvE’s,
die hun bezit willen verduurzamen. Aandachtspunt daarbij is het aspect
van de hoofdelijke aansprakelijkheid en de relatieve onbekendheid van
banken met de doelgroep VvE’s. Voor wat betreft de hoofdelijke aansprakelijkheid, ben ik aan het verkennen of het mogelijk is deze te ondervangen door een vorm van zekerheidstelling en of een wetswijziging hier
een antwoord op is.
7) NHG in relatie tot functioneren VvE
Het eerdergenoemde Companenrapport uit 2013 gaf als verbetersuggestie
aan een mogelijke koppeling aan te brengen tussen de toekenning van
NHG en het functioneren van de VvE. Tijdens het AO van 27 maart 2013
heb ik u aangegeven deze gedachte samen met de stichting WEW (die de
NHG uitvoert) nader te zullen onderzoeken. Na gesprekken met belanghebbenden en het WEW ben ik tot de conclusie gekomen dat een directe
koppeling onwenselijk is, omdat hiervan een belemmerende werking uit
kan gaan voor de aan- en verkoop van appartementen.
8) Uniformering modelreglementen en juridische vraagstukken
Het in gezamenlijk opdracht van VvE-Belang en het Ministerie van BZK
door de Open Universiteit uitgevoerde onderzoek naar de (on)mogelijkheden van de uniformering van de modelreglementen, geeft veel inzicht
in de werking van de huidige wet- en regelgeving met betrekking tot de
VvE’s. De informatie werd verzameld middels een tweetal expertmeetings
en interviews met 20 professionals die op verschillende wijzen beroepsmatig veel met VvE’s te maken hebben, variërend van juristen tot
beheerders.
Als een gebouw opgedeeld (gesplitst) wordt in appartementen ontstaat er
een VvE, alle eigenaren zijn daar verplicht lid van. In de splitsingsakte
wordt o.a. het aandeel in de gemeenschappelijke delen en het stemrecht
(breukdeel), de verdeling van de gemeenschappelijke lasten en de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

6

bijbehorende rechten en plichten beschreven. Afhankelijk van het jaar
waarin de splitsing heeft plaatsgevonden is de splitsingsakte meestal
gebaseerd op het voor dat moment meest actuele modelreglement. Er zijn
in de loop der jaren vier opeenvolgende versies van de modelreglementen tot stand gebracht. In elke actualisering werd het eerdere
modelreglement aan de tijdgeest aangepast. Dit kan bij (aspirant)kopers
tot veel onduidelijkheid leiden, doordat de akten onderling verschillen. Dit
maakt goede uniforme voorlichting van bijvoorbeeld een (aspirant)koper
lastig. Men moet de afzonderlijke akte goed lezen om te begrijpen welke
bepalingen van toepassing zijn. In 1973 was verduurzaming bijvoorbeeld
nog helemaal geen thema en zijn er afwijkende stemverhoudingen ten
opzichte van het modelreglement 2006. Kortom, de oude reglementen
bevatten een aantal spelregels waarvan men zich kan afvragen of deze
nog voldoende aan de eisen van de huidige tijd zijn aangepast.
Vandaar dat er een roep om uniformering en modernisering is. Het
onderzoek laat zien dat de betrokken experts verdeeld zijn over de vraag
hoe er tot een vorm van uniformering gekomen kan worden. Wel is er de
vrij algemeen gedeelde conclusie dat het algemeen verbindend verklaren
van het huidige modelreglement niet zonder meer mogelijk is. Ook
VvE-Belang geeft aan dat één nieuw reglement voor iedereen, juridisch
moeilijk haalbaar en bovendien relatief kostbaar is voor de VvE’s. Dit
laatste omdat dan alle oude akten, door tussenkomst van de notaris
aangepast moeten worden. Ik deel deze conclusies.
In het verlengde hiervan constateer ik samen met VvE-Belang dat het
modelreglement uit 2006 aan een update toe is en dat bezien zou kunnen
worden welke onderdelen van dat reglement zo belangrijk zijn dat die
beter in de wet opgenomen zouden kunnen worden, zodat die dan –
zonder dat afzonderlijke aktes hoeven te worden aangepast – voor elke
VvE gelden. Ik acht het een goede zaak dat de branche wil komen tot een
nieuw breed gedragen modelreglement, waarbij ook wordt bezien welke
delen in de wet zouden kunnen opgenomen. Daarbij onderschrijf ik het
belang dat naast notarissen en advocaten (commissie Beekhuis), de
appartementeigenaars zelf nadrukkelijk worden betrokken, evenals andere
partijen uit de markt zoals professionele beheerders en belangenbehartigers.
Overigens is er in België al wel ervaring opgedaan met het invoeren van
een nieuwe set wet- en regelgeving voor VvE’s. Daarbij zijn de VvE’s met
een splitsingsakte die niet meer voldeed aan de nieuwe bepalingen
verplicht deze binnen een bepaalde termijn door een bevoegd persoon
daarmee in overeenstemming te laten brengen. Vertaald naar de
Nederlandse setting betekent dit voor de VvE’s een gang naar de notaris,
met bijbehorende kosten.
Het rapport benoemt verder een aantal vraagpunten ten aanzien van de
vigerende regelgeving. Deze vergen veelal wetswijziging en dienen
daarom eerst zorgvuldig te worden onderzocht en uitgewerkt, daarbij
kunnen ervaringen in het buitenland als inspiratie dienen. Waar mogelijk
wil ik de betreffende suggesties meenemen bij de wetswijziging die nodig
is voor de verplichte minimumhoogte van het reservefonds en het
vergemakkelijken van het aangaan van een lening. Leidend uitgangspunt
voor een aanpassing van wet- en regelgeving omtrent VvE’s is mijns
inziens dat die ervoor moet zorgen dat het functioneren van de VvE wordt
bevorderd en de bestuurders van de VvE beter in staat zijn hun werk te
doen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

7

9) De rechtspersoon van een VvE
Tijdens het VAO van 9 april 2013 heeft de heer Verhoeven (D66) bij motie
(Kamerstuk 27 926, nr. 197) verzocht om te bezien of de inschrijving in het
Handelsregister ertoe leidt dat een VvE gezien wordt als bedrijf, met extra
kosten tot gevolg bij bijvoorbeeld haar bankzaken. In reactie op de motie
is toegezegd deze vraag met o.a. de banken te bespreken.
Om de lasten voor ondernemers te drukken zijn overigens eerst per
1 januari 2013 de inschrijvingskosten voor het Handelsregister afgeschaft.
Vervolgens heeft op 20 juni 2013 Kamerlid Óztürk (PvdA) bij motie
(Kamerstuk 33 553, nr. 12) verzocht tot herinvoering van de inschrijfvergoeding. De Tweede Kamer heeft deze motie aangenomen. Dit leidt ertoe
dat per 1 januari 2014 weer een inschrijfvergoeding moet worden
voldaan; hetgeen dus ook geldt voor inschrijving in het Handelsregister
door een VvE.
Tijdens het gesprek met de banken en uit contact met andere partijen uit
de branche is gebleken dat de VvE wordt gezien als zakelijk gebruiker. Ik
deel deze zienswijze: zelfs een niet-ingeschreven VvE blijft een vereniging
met volledige rechtspersoonlijkheid, die deelneemt aan het handelsverkeer, met door de notaris opgemaakte statuten en splitsingsakte. De
inschrijving in het Handelsregister is hier dus niet op van invloed. De
organisatievorm van de VvE verandert door de inschrijving in het
Handelsregister niet en de zienswijze van banken en bedrijven evenmin. Ik
heb naar aanleiding van deze gesprekken geconcludeerd dat «sec» de
inschrijving van de VvE in het Handelsregister niet leidt tot een verhoging
van de kosten voor een VvE.
Vooruitblik
De bijgevoegde onderzoeken3 geven een goed beeld van de vragen
waarmee VvE’s in de praktijk worden geconfronteerd en de complexiteit
van het appartementsrecht waar appartementseigenaren, bestuurders en
professionals dagelijks mee te maken hebben. Het is aan alle betrokken
partijen, vanuit eigen rol en verantwoordelijkheid, verbetering in het
functioneren van VvE’s te bewerkstelligen.
Geconstateerd kan worden dat er ook al de nodige zaken lopen die
hieraan bijdragen: VvE-belang doet veel aan voorlichting en kennisbevordering, gemeenten zijn gericht bezig met de activering van VvE’s en er
wordt gewerkt aan kwaliteitsverhoging bij VvE-beheerders. De onderzoeken geven aan dat dit kan worden versterkt door een aantal
aanpassing in de op VvE’s van toepassing zijnde regelgeving. Ik zal daarbij
prioriteit geven aan het komen tot een verplichte minimale vulling van het
reservefonds en het makkelijker maken en verduidelijken van het aangaan
van financiering ten behoeve van verduurzaming.
Daarnaast vind ik het onwenselijk dat bepaalde knelpunten in de wet- en
regelgeving het goed functioneren van VvE’s soms in de weg lijken te
staan. De overige aangereikte verbetersuggesties verdienen daarom
aandacht en zullen nader op haalbaarheid en effectiviteit worden
onderzocht. Daarbij zullen ook enige verdiepende onderzoeken, in
samenwerking met VvE-Belang worden uitgevoerd.
De rest van het jaar 2014 zal ik gebruiken om de voorstellen die wet- en
regelgeving aangaan nader uit te werken en deze hoop ik u in 2015 voor te
leggen. Ik verwacht dat de beschreven combinatie van beoogde maatre-

3

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

8

gelen in de komende jaren zal zorgen voor een duidelijke verbetering van
het functioneren van VvE’s en vooral voor een verbetering van de staat
van het VvE-bezit.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 27 926, nr. 226

9