Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1483
Vragen van het lid Marcouch (PvdA) aan de minister van Veiligheid en Justitie
over het gebruik door de politie van een zwarte lijst van overvallers
(ingezonden 5 december 2011).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
9 februari 2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012,
nr. 1060.
Vraag 1
Bent u bekend met de zwarte lijst die de politie Zaanstreek-Waterland
gebruikt om beginnende en gevorderde overvallers zeer actief te volgen, aan
te sporen hun leven op orde te krijgen en daarmee het recidivegevaar te
verminderen?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft u inzicht in de effectiviteit van het zeer actief volgen van bepaalde
dadergroepen op de mate van recidive? Zo ja, bij welke dadergroepen is dit
effectief en hoe past het hanteren van een zwarte lijst daarin? Zo nee, bent u
bereid hier onderzoek naar te doen?
Antwoord 2
De methodiek van Top-X lijsten die door politie en gemeenten gebruikt wordt
is nog relatief jong. In het kader van het Actieprogramma Ketenaanpak
Overvalcriminaliteit wordt met ingang van 2012 van start gegaan met
verscherpt toezicht op overvallers na detentie. Het effect van deze inzet op de
recidive (binnen twee jaar) van overvallers wordt in een aantal gemeenten
gemonitord. Omdat we recidive meten binnen twee jaar zal een eerste
rapportage over de effecten van verscherpt toezicht op recidive pas na
minimaal twee jaar beschikbaar komen.
Vraag 3
Hoe verhoudt deze aanpak van overvallers zich tot de landelijke prioriteit om
criminaliteit met een grote impact te bestrijden? Hoe wordt de uitwerking van
deze prioriteit afgestemd met de politiekorpsen?

ah-tk-20112012-1483
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De aanpak van overvallers past samen met de aanpak van straatroof,
woninginbraak en geweld, in de landelijke prioriteit om criminaliteit met een
grote impact te bestrijden.
In het gehele proces van de landelijke prioriteiten voor de Nederlandse politie
vindt afstemming plaats. Vervolgens is het aan het gezag om met de politie
invulling te geven aan de uitvoering van de prioriteiten. De aanpak van
Zaanstreek-Waterland is een mooi voorbeeld van hoe de politie dit opgepakt
heeft.
Vraag 4
Acht u het zeer actief volgen van gestrafte daders met een hoog recidiverisico
ook bruikbaar voor andere vormen van criminaliteit met een grote impact,
namelijk straatroof, inbraak en geweld?
Antwoord 4
Afhankelijk van het succes van de aanpak bij overvallers acht ik het zeer actief
volgen van gestrafte daders bruikbaar voor andere vormen van criminaliteit.
De methodiek die gebruikt wordt is nog relatief jong, maar als dit project
goede resultaten oplevert zal het ook voor andere gevallen van criminaliteit
met een grote impact ingezet kunnen worden. Overigens blijft het effect van
de dadergerichte aanpak niet beperkt tot het thema overvallen, omdat daders
dikwijls ook voor andere vormen van criminaliteit verantwoordelijk zijn. Om
die reden zet een aantal gemeenten de Top-X aanpak ook breder in dan
alleen op overvallers. De in Amsterdam gehanteerde «groslijst» voor de
Top-600 aanpak bestaat bijvoorbeeld uit personen die verdacht zijn van
overvallen, straatroof, woninginbraken, zware mishandeling, moord en
doodslag of openlijke geweldpleging.
Vraag 5
Hoe wordt in andere politiekorpsen omgegaan met de persoonsgebonden
aanpak bij het volgen van gestrafte criminelen? In hoeverre wordt hierbij
intensief politietoezicht ingezet om recidive te verminderen, die alleen stopt
als de criminelen aan kunnen tonen dat ze hun leven gebeterd hebben?
Antwoord 5
Elke regio maakt inmiddels, in samenwerking met het gezag, een Top-X op
overvalcriminaliteit. De regio’s construeren deze lijst op basis van gegevens
uit de politiesystemen. Een aantal regio’s gebruikt naast deze gegevens ook
«straatinformatie» van bijvoorbeeld wijkagenten. Politie-inzet is uiteraard
belangrijk, maar ook de inzet van andere partijen is van belang om te komen
tot vermindering van recidive.
Vraag 6
Deelt u de mening dat de politie in heel Nederland de daders van zeer
overlastgevende criminaliteit, zoals overvallen, inbraken, straatroof en
geweld, zeer intensief in de gaten zou moeten houden, zolang niet blijkt dat
ze hun leven beteren?Hoe gaat u er voor zorgen dat deze aanpak in het hele
land een standaard methode wordt?
Antwoord 6
Ik deel de mening dat daders van high impact crimes intensief in de gaten
moeten worden gehouden. De politie speelt hierbij een belangrijke rol, maar
ook andere partijen hebben een rol. Als er sprake is van een justitieel kader
speelt de reclassering bijvoorbeeld een belangrijke rol. De burgemeester kan
bestuurlijke maatregelen toepassen. De politie kan met gerichte interventies
criminaliteit verstoren en tegenhouden.
Een van de landelijke prioriteiten van de Nederlandse politie is veiligheid op
straat. In het kader daarvan worden op verzoek van gemeenten gebiedsscans
Criminaliteit & Overlast op gemeenteniveau gemaakt. Op basis van deze
gebiedsscan kan een lokale aanpak worden ingezet, die bestaat uit een
dadergerichte aanpak (hot-shots en hot-groups), een gebiedsgerichte aanpak
(hot-spots en hot-times) en een slachtoffergerichte aanpak (hot-victims).
Daarin hebben alle ketenpartners een rol. Ik stimuleer de Top-X aanpak, die
tevens ziet op toezicht na detentie. Voor 2012 worden aan de reclassering
extra middelen beschikbaar gesteld voor de invoering van verscherpt toezicht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

op overvallers. De effecten van dit intensiever toezicht op de vermindering
van recidive bij overvallers zal ik de komende twee jaar in een aantal
gemeenten monitoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3