Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2691
Vragen van het lid Oosenbrug (PvdA) aan de ministers van Veiligheid en
Justitie en van Infrastructuur en Milieu over regelgeving met betrekking tot
drones (ingezonden 29 mei 2013).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie), mede namens
de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu (ontvangen 26 juni 2013)
Vraag 1
Kent u het bericht «Besluit Luchtfotografie vervalt»1, het bericht «vliegende
opnames tot op 120 m hoogte»2 en herinnert u zich de antwoorden op
eerdere vragen over het gebruik van onbemande vliegtuigjes?3
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Betekent de intrekking per 1 juni 2013 van het Besluit luchtfotografie dat, mits
aan andere voorschriften op het terrein van de luchtvaart wordt voldaan, er
minder juridische belemmeringen zijn voor het maken van luchtopnamen
door particulieren? Zo ja, betekent dit dan ook dat het maken van luchtopnamen waar personen opstaan wat betreft wet- en regelgeving eenvoudiger
wordt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Het Besluit luchtfotografie schreef voor dat, behoudens enkele uitzonderingen, voor luchtfotografie vanuit luchtvaartuigen een vergunning van de
Minister van Defensie nodig was. Bij de beoordeling van de vergunningaanvraag speelde uitsluitend de beveiliging van militaire belangen een rol (artikel
76, eerste lid, onder d, van de Luchtvaartwet). De regelgeving omtrent het
maken van luchtopnamen waar personen op staan is door het vervallen van
het besluit niet veranderd, aangezien vergunningaanvragen onder dit besluit
uitsluitend beoordeeld werden op de bescherming van militaire belangen.

1

http://www.rijksoverheid.nl/nieuws/2013/05/24/besluit-luchtfotografie-vervalt.html
Noordhollands Dagblad/Enkhuizer Courant, 28 mei 2013
3
Antwoord van minister van Veiligheid en Justitie op vragen van het lid Oosenbrug (PvdA)
23 mei 2013
2

ah-tk-20122013-2691
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat een onbemand laagvliegend geluidsarm vliegtuigje
voorzien van beeldopnameapparatuur met een hoge resolutie dat personen
herkenbaar in beeld kan brengen, een relatief nieuw middel is waarmee de
privacy van anderen kan worden geschonden? Zo ja, is de geldende wet- en
regelgeving en ten aanzien van de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer en de handhaving daarvan voldoende toegerust om dit nieuwe
middel te controleren? Zo ja, waar blijkt dat uit? Zo nee, waarom deelt u die
mening niet?
Antwoord 3
Onbemande luchtvaartuigen zijn een relatief nieuwe ontwikkeling in de
luchtvaart. Als daarbij afbeeldingen kunnen worden gemaakt die herleidbaar
zijn tot personen dan kan dat een schending van de privacy opleveren. Het
maken van dergelijke afbeeldingen valt overigens niet onder de Wet
bescherming persoonsgegevens (Wbp) als het gaat om het maken van
afbeeldingen ten behoeve van uitsluitend persoonlijke of huishoudelijke
doeleinden (artikel 2, tweede lid onder a Wbp). Het College bescherming
persoonsgegevens kan handhavend optreden bij inbreuken op de Wbp.
Daarnaast bieden, zoals in de in vraag 1 aangehaalde antwoorden op eerdere
schriftelijke vragen is toegelicht, de artikelen 139f en 441b van het Wetboek
van Strafrecht de mogelijkheid om op te treden tegen het heimelijk inzetten
van op een onbemand luchtvaartuig gemonteerde camera’s als het oogmerk
en de mogelijkheid bestaat daarmee een persoon herkenbaar in beeld te
brengen.
Op dit moment wordt gewerkt aan nadere regelgeving ten aanzien van
modelvliegtuigen (recreatief gebruik door particulieren). Voor een toelichting
daarop verwijs ik naar het antwoord op vraag 5. De aanstaande inperking van
gebieden waarboven modelvliegtuigen mogen vliegen betekent onder andere
dat de toelaatbaarheid van het recreatief vliegen boven plekken waar zich
zichtbaar vaak en/of veel mensen bevinden sterk wordt ingeperkt. Dit heeft
als bijkomend gevolg dat de kans op het herkenbaar in beeld brengen van
personen vanaf modelvliegtuigen kleiner wordt. Voor onbemande luchtvaartuigen (beroepsmatig gebruik door particulieren) geldt in de praktijk al dat
vluchten boven gebieden met aaneengesloten bebouwing en mensenmenigten niet zijn toegestaan, tenzij daarvoor een dringende maatschappelijke
reden bestaat.
Ik acht de geldende en aanstaande wet- en regelgeving hiermee voldoende
toegerust om rekening te houden met het beschermen van de persoonlijke
levenssfeer als het gaat om het civiele gebruik van op een onbemand
luchtvaartuig gemonteerde camera’s.
Vraag 4
Bevatten de wet- en regelgeving ten aanzien het vliegen met onbemande
vliegtuigen door particulieren ook voorschriften ten aanzien van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer? Zo ja, welke zijn dat dan? Zo ja, wat
zijn de verschillen met betrekking tot de voorschriften voor particulieren die
deze vliegtuigen bedrijfsmatig gebruiken en particulieren die dat voor
privédoeleinden gebruiken? Zo nee, deelt u de mening dat, gezien de
vergaande mogelijkheden om de persoonlijke levenssfeer van anderen aan te
tasten, er specifieke regelgeving moet komen ter bescherming van die
persoonlijke levenssfeer op dit gebied? Hoe gaat u die regelgeving vormgeven?
Antwoord 4
De wet- en regelgeving voor de luchtvaart is primair gericht op het bewerkstelligen van een veilige vluchtuitvoering. Daarom zijn hierin geen voorschriften ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer opgenomen. In de
regelgeving zal wél onderscheid worden gemaakt tussen recreatief en
beroepsmatig gebruik, zoals nader is beschreven in het antwoord op vraag 5.
Voor de wet- en regelgeving ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer
verwijs ik naar het antwoord op vraag 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 5
Deelt u de mening dat het nieuwe gebruik [met drones] van het luchtruim om
voorwaarden vraagt en dat deze vliegtuigjes onder een sterk verouderde wet
voor modelvliegtuigen vallen?4 Zo ja, is het in het bericht gestelde waar dat
het ministerie van Infrastructuur en Milieu aan regelgeving werkt? Zo ja, wat
is de aard van die regelgeving? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ja. Bij het opstellen van de regelgeving voor civiel gebruik wordt door het
Ministerie van Infrastructuur en Milieu onderscheid gemaakt tussen modelvliegtuigen (recreatief gebruik) en onbemande luchtvaartuigen (beroepsmatig
gebruik). De reeds bestaande Regeling modelvliegen wordt aangescherpt om
het verschil in gebruik tussen modelvliegtuigen en onbemande luchtvaartuigen te verduidelijken. Zodra deze regeling van kracht wordt is het ook
verboden om vluchten met modelvliegtuigen uit te voeren boven gebieden
met aaneengesloten bebouwing en mensenmenigten.
Voor onbemande luchtvaartuigen worden momenteel regels opgesteld. Ook
bij deze regeling zal het verboden zijn om vluchten uit te voeren boven
gebieden met aaneengesloten bebouwing en mensenmenigten met onbemande luchtvaartuigen, tenzij hiervoor een dringende maatschappelijke reden
bestaat. Gezien de diversiteit in vluchtuitvoering en de snelle technische
ontwikkelingen op het gebied van onbemande luchtvaartuigen is solide
regelgeving noodzakelijk, die is afgestemd met vergelijkbare regelgeving in
diverse andere Europese landen. Tot aan het moment waarop deze regels van
kracht worden, moet een bedrijf dat vluchten met een onbemand luchtvaartuig uitvoert over een ontheffing van de Inspectie Leefomgeving en Transport
beschikken. De eisen die worden gesteld voor het verkrijgen van de ontheffing zijn in lijn met de toekomstige regelgeving voor onbemande luchtvaartuigen.

4

Noordhollands Dagblad/Enkhuizer Courant, 28 mei 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3