> Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag

De Nationale ombudsman
Postbus 93122
2509 AC Den Haag

Directoraat-Generaal
Belastingdienst
Korte Voorhout 7
2511 CW Den Haag
Postbus 20201
2500 EE Den Haag
www.rijksoverheid.nl
Ons kenmerk
2018-0000023906
Uw brief (kenmerk)

Datum 16 februari 2018
Betreft Reactie op uw vragen naar aanleiding van het rapport Geen powerplay
maar fair play

Geachte heer Van Zutphen,
Bij brief van 7 november 2017 heb ik gereageerd op uw rapport “Geen powerplay
maar fair play”. Naar aanleiding van deze reactie heeft op 11 januari 2018 een
constructief overleg plaatsgevonden tussen medewerkers van u, het ministerie van
Financiën en de Belastingdienst/Toeslagen. Tijdens dit overleg is toegezegd dat wij
u op een aantal onderwerpen nog aanvullende informatie zullen verstrekken. Met
deze brief geef ik uitvoering aan deze toezegging.
Opschorten betalingen
Zowel in mijn reactie van 7 november 2017 als in antwoord op Kamervragen is
aangeven dat in bepaalde situaties de uitbetaling van een voorschot wordt
opgeschort. De grondslag hiervoor ligt in artikel 23 van de Algemene wet
inkomensafhankelijke regelingen (hierna: Awir). Belastingdienst/Toeslagen maakt
van deze mogelijkheid gebruik wanneer er een sterk vermoeden bestaat dat ten
onrechte een voorschot is verleend of het voorschot tot een te hoog bedrag is
verleend. Hierbij is sprake van een individuele beoordeling. Wanneer gebruik wordt
gemaakt van deze mogelijkheid wordt de aanvrager hierover geïnformeerd en
wordt hij tevens gewezen op de mogelijkheid tegen de opschorting in bezwaar te
gaan.
Hierbij merk ik op, dat het opschorten niet alleen een instrument is om te
voorkomen dat de Belastingdienst/Toeslagen teveel uitbetaalt, maar ook bedoeld is
om te voorkomen dat de aanvrager achteraf met een (hoge) terugvordering wordt
geconfronteerd.
Excuses
In mijn brief van 7 november 2017 heb ik toegezegd dat in voorkomende gevallen
excuses aangeboden zullen worden. Ik geef graag een toelichting op de manier
waarop en situaties waarin excuses zijn en worden aangeboden.
Allereerst heb ik mijn brief van 7 november 2017 erkend dat er fouten zijn
gemaakt in deze casus. Ook in het antwoord op eerder genoemde Kamervragen is
erkend dat er fouten zijn gemaakt. Verder zijn op 17 juni 2016 en 22 december
2016 al excuses aangeboden naar aanleiding van ingediende klachten.

Pagina 1 van 4

Omdat de Belastingdienst nog bezig is met de zorgvuldige behandeling van
individuele gevallen, is het niet exact te zeggen in hoeveel gevallen er excuses zijn
of worden aangeboden. Wel kan ik zeggen dat in elke individuele situatie waar het
passend is deze excuses worden aangeboden. Hieronder leg ik nader uit hoe dat in
zijn werk gaat.

Directoraat-Generaal
Belastingdienst
Ons kenmerk
2018-0000023906

Niet bij alle ouders die aangesloten waren bij het betreffende gastouderbureau
was sprake van een stopzetting van de kinderopvangtoeslag per september 2014.
Daarnaast zijn er ook ouders die om een andere reden dan het niet betalen van de
kosten voor kinderopvang geen recht hebben op kinderopvangtoeslag,
bijvoorbeeld omdat de ouder niet werkt. Daarom is ervoor gekozen om niet naar
alle ouders die aangesloten waren bij het gastouderbureau een excuusbrief te
sturen, maar excuses aan te bieden tijdens de behandeling van het individuele
dossier.
Dit betekent dat bij de behandeling van bezwaren en beroepen excuses zijn of
worden aangeboden. De excuses kunnen hierbij zowel mondeling als schriftelijk
aangeboden worden, afhankelijk van wat het meest passend is in de individuele
situatie. Hierbij geldt dat niet alleen excuses worden aangeboden wanneer aan het
bezwaar of beroep van de ouder tegemoet wordt gekomen. Overigens kunnen ook
tijdens andere contactmomenten excuses aangeboden worden. Ten slotte worden
ook excuses aangeboden wanneer uit een herbeoordeling blijkt dat er toch een
(gedeeltelijk) recht op kinderopvangtoeslag bestaat.
Betaaltermijn
In mijn brief van 7 november 2017 heb ik aangegeven dat Toeslagen coulance zal
betrachten bij de termijn waarbinnen de kosten voor kinderopvang betaald
moeten worden om in aanmerking te kunnen komen voor kinderopvangtoeslag.
Omdat het om een individuele beoordeling gaat, kan ik geen harde termijn
noemen waarbinnen dan wel betaald moet zijn. Er wordt gekeken naar de
individuele situatie van de ouder en de inspanningen die deze betracht heeft. De
coulance betekent echter niet dat in alle gevallen alsnog toegekend kan worden.
De kinderopvangtoeslag kent immers meer voorwaarden dan het tijdig betalen
van de kosten van de opvang.
Volledigheidshalve merk ik ook op dat het accepteren van een gedeeltelijke
betaling van de kosten in strijd is met de wet en de vaste jurisprudentie van de
Raad van State, inclusief de uitspraak van 8 maart 2017
(ECLI:NL:RVS:2017:589). Toeslagen kan daarom geen genoegen nemen met een
gedeeltelijke betaling van de opgegeven kosten. Volledigheidshalve merk ik hierbij
wel op dat Toeslagen uitgaat van de opgegeven kosten. Als een ouder tijdig, dus
uiterlijk kort na afloop van het berekeningsjaar, aangeeft dat een ander bedrag
aan kosten is gemaakt dan waarvoor aanvankelijk is aangevraagd, wordt
uitgegaan van de later opgegeven kosten.
Schadevergoeding
In mijn brief van 7 november 2017 heb ik geschreven dat vraagouders die denken
schade te hebben geleden door het eerdere handelen van Toeslagen een
schriftelijk verzoek tot vergoeding kunnen indienen. Toeslagen hanteert bij de
afhandeling van deze schadeclaims hetzelfde beoordelingskader als bij andere
verzoeken om schadevergoeding. Dit kader komt grotendeels overeen met de
werkwijze als beschreven in de schadevergoedingswijzer. Uiteraard geldt dat
wanneer iemand het niets eens is met de beslissing er rechtsmiddelen open staan.
De verzoeken worden afgehandeld door een aantal specialistische medewerkers
die deel uitmaken van het klachtenteam. Hiermee is de zorgvuldige afhandeling
extra geborgd. Tot nu toe heeft Belastingdienst/Toeslagen drie schadeclaims

Pagina 2 van 4

ontvangen die alle om inhoudelijke redenen niet zijn gehonoreerd. In één dossier
is tegen de beslissing vervolgens bezwaar aangetekend. Die bezwaarprocedure
loopt momenteel nog.
Herbeoordeling dossiers
In mijn brief van 7 november 2017 heb ik aangegeven dat bij de behandeling van
bezwaren en beroepen rekening zal worden gehouden met de uitspraak van de
Raad van State. Verder heb ik toegezegd dat bij de reeds afgedane zaken
ambtshalve wordt getoetst aan de uitspraak van de Raad van State. Deze toetsing
heeft inmiddels plaats gevonden. Er bleken 55 reeds afgeronde dossiers te zijn
waarin sprake was van een stop van de toeslag per september 2014 en waarbij
nog geen rekening gehouden was met de uitspraak. Deze dossiers zijn
herbeoordeeld en daarbij is geconcludeerd dat in vier gevallen de uitspraak van
toepassing is. Daarnaast is in één dossier geoordeeld dat de overschrijding van de
betaaltermijn dusdanig beperkt is, dat de toegezegde coulance kan worden
toegepast. Dit betekent dat in vijf van de 55 gevallen alsnog (gedeeltelijk)
kinderopvangtoeslag zal worden toegekend. Zoals eerder aangegeven zal aan
deze ouders ook excuses worden aangeboden.

Directoraat-Generaal
Belastingdienst
Ons kenmerk
2018-0000023906

Terugvordering
In mijn brief van 7 november 2017 heb ik aangegeven dat ook bij het treffen van
betalingsregelingen coulance betracht zal worden, waardoor een aanvrager eerder
in aanmerking komt voor een betalingsregeling waarbij rekening wordt gehouden
met de draagkracht.
Bij de standaard betalingsregeling moet de gehele vordering in 24 maandelijkse
termijnen voldaan worden. Als een aanvrager van mening is dat dit maandbedrag
te hoog is, kan hij een verzoek doen om een betalingsregeling naar draagkracht.
Wanneer voldaan wordt aan de voorwaarde voor een betalingsregeling naar
draagkracht, wordt berekend welk maandbedrag wel passend is. De aanvrager
dient dan 24 maanden dit (lagere) maandbedrag te betalen. Na deze 24 maanden
is de vordering nog niet geheel voldaan, maar voor het restant zullen geen
verdere invorderingsmaatregelen worden genomen. Slechts een incidentele
nabetaling, zoals de nabetaling bij een definitieve toekenning, wordt nog
gedurende drie jaar verrekend. Na afloop van deze drie jaar vervalt de dan nog
openstaande (rest)vordering, alles conform artikel 7 van de Uitvoeringsregeling
Awir.
Een aanvrager komt echter niet in aanmerking voor een betalingsregeling naar
draagkracht, wanneer het ontstaan van de terugvordering is te wijten aan opzet of
grove schuld van de aanvrager of diens partner. Mijn toezegging in de brief van 7
november 2017 ziet op het feit dat minder snel geoordeeld zal worden dat sprake
is van opzet of grove schuld als het gaat om het niet voldoen aan de
betalingsverplichtingen. Het niet kunnen voldoen aan de betalingsverplichting
houdt immers mogelijk verband met de stopzetting van de kinderopvangtoeslag
per september 2014.
Van de 26 tot nu toe ingediende verzoeken om een betalingsregeling naar
draagkracht zijn er tien afgewezen, vooral vanwege het niet nakomen van de
verplichting om informatie te verstrekken. In ongeveer de helft van deze gevallen
was bovendien ook sprake van een stapeling met andere schulden. Uiteraard
betekent het niet in aanmerking komen voor een betalingsregeling naar
draagkracht niet dat geen rekening wordt gehouden met de beslagvrije voet.

Pagina 3 van 4

Aantallen
In reactie op uw vraag om een actueel overzicht van de aantallen en voortgang
kan ik u het volgende mededelen.
In totaal waren er 302 ouders die in de jaren 2012 tot en met 2014
kinderopvangtoeslag hebben aangevraagd voor kinderopvang via het betreffende
gastouderbureau. Hiervan ontvingen 235 ouders kinderopvangtoeslag in 2014.
Naar aanleiding van het onderzoek is geoordeeld dat 221 betrokkenen geen recht
hadden op kinderopvangtoeslag over 2014.

Directoraat-Generaal
Belastingdienst
Ons kenmerk
2018-0000023906

Van deze 221 ouders hebben 166 bezwaar ingediend tegen de nihilstelling van de
kinderopvangtoeslag over 2014. Naar aanleiding van deze bezwaren of de
daaropvolgende (hoger) beroepen is aan 108 ouders (gedeeltelijk) toegekend.
Hierbij merk ik op, dat in een aantal van deze dossiers nog een vervolgprocedure
bij de rechter loopt. In 15 gevallen moet nog op het bezwaarschrift beslist worden.
Naar verwachting zullen de betrokkenen deze beslissing voor 1 maart 2018
ontvangen. Daarnaast is, zoals eerder aangegeven, naar aanleiding van de
herbeoordeling in vijf gevallen alsnog (gedeeltelijk) toegekend. In totaal is op dit
moment in 129 dossiers een (gedeeltelijk) recht op kinderopvangtoeslag over
2014 toegekend. In ongeveer de helft van deze dossiers blijft Toeslagen, ook na
de herbeoordeling, van mening dat er geen recht op kinderopvangtoeslag bestaat.

Hoogachtend,
de staatssecretaris van Financiën,
namens deze,

Prof. dr. J.J.M. Uijlenbroek
directeur-generaal Belastingdienst,

Pagina 4 van 4