Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1322
Vragen van het lid Krol (50PLUS) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over het ophalen van ondersteuningsverklaringen voor
nieuwe partijen (ingezonden 5 januari 2021).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 13 januari 2021).
Vraag 1 t/m 5
Heeft u kennisgenomen van het feit dat er meerdere gemeenten zich niet aan
de richtlijnen van het ministerie houden aangaande het afleggen van
ondersteuningsverklaringen, zoals die beschreven zijn in de brief van
14 december jl. gericht aan alle burgemeesters, waarin u schrijft dat de
gemeente de kiezer zonder afspraak de gelegenheid moet bieden de
ondersteuningsverklaring af te leggen?
Bent u van mening dat gemeenten zich aan de geldende richtlijnen vanuit het
ministerie dienen te houden?
Weet u dat, onder andere de gemeenten Woerden, Wijchen, Hollands Kroon,
meerdere gemeenten in Limburg, Westerkwartier en Rijswijk, bij de aanvang
van het verzamelen op 4 januari jl. zich niet aan de richtlijnen hielden?
Bent u van mening dat door deze gang van zaken het democratische proces
wordt belemmerd voor nieuwe partijen die mee willen doen aan de Tweede
Kamerverkiezingen?
Kunt u met onmiddellijke ingang ervoor zorgen dat alle gemeenten nogmaals
worden aangeschreven zich wel aan de geldende richtlijnen te houden?
Antwoord 1 t/m 5
Ik heb bij brief van 14 december jl. (waaraan de vragensteller ook refereert)
de burgemeesters van alle gemeenten gewezen op de regels en instructies,
en op het grote belang dat voor politieke partijen gemoeid is met adequate
afhandeling van verzoeken om de verklaringen af te leggen.
Ik heb er kennis van genomen dat kiezers die een ondersteuningsverklaring
willen afleggen, in enkele gemeenten niet (meteen) correct zijn geholpen. Ook
is de informatie over de procedure voor het afleggen van de verklaringen op
de websites van sommige gemeenten niet altijd correct of volledig.
Ik heb er, met het oog op de strengere maatregelen die sinds 14 december
van kracht zijn, begrip voor dat gemeenten in ieder geval tot 19 januari vooral
op afspraak willen werken. Zij kunnen kiezers er in de communicatie
(bijvoorbeeld op de gemeentelijke website) op wijzen dat het maken van een
afspraak de regel is, en hen dringend verzoeken om een afspraak te maken.

ah-tk-20202021-1322
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Maar het is van belang dat kiezers ook zonder afspraak terecht kunnen om
een verklaring af te leggen. Daar wijs ik gemeenten ook op.
Ik heb contact laten leggen met de gemeenten waarvan mij (ook na contacten
met vertegenwoordigers van de Lijst Henk Krol) bekend is dat er mogelijk
problemen speelden rondom het afleggen van de verklaringen, en mij ervan
verzekerd dat in elk van deze gemeenten de instructies correct zullen worden
nageleefd.
Op mijn verzoek hebben de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en de
Nederlandse Vereniging voor Burgerzaken bij hun leden op 6 januari
nogmaals aandacht gevraagd voor de richtlijnen en het belang van het
kunnen afleggen van een ondersteuningsverklaring. Dat heeft mijn ministerie
ook opnieuw gedaan in een nieuwsbrief aan gemeenten.
Vraag 6
Bent u het eens dat door deze situatie de periode voor het verzamelen van de
ondersteuningsverklaringen dient te worden verlengd?
Antwoord 6
De termijn voor het afleggen van ondersteuningsverklaringen is in de wet
vastgelegd. In de Tijdelijke wet verkiezingen covid-19 is de periode voor het
kunnen afleggen van de verklaringen verlengd van twee naar vier weken (van
4 januari tot en met de dag van kandidaatstelling op 1 februari en, in het
kader van het herstel van eventuele verzuimen, op 3 en 4 februari). Die
verlenging is juist doorgevoerd met het oog op de mogelijkheid dat
beperkende maatregelen die tot doel hebben om verspreiding van het
coronavirus tegen te gaan (zoals beperkingen in de openingstijden van de
gemeentelijke loketten) van invloed zijn op de mate waarin kiezers in staat
zijn om tijdig de bedoelde verklaring af te leggen1. Zoals ik hiervoor heb
opgemerkt, zijn alle gemeenten opnieuw gewezen op de regels en op het
belang van een correcte naleving daarvan. Ik ga ervan uit dat alle gemeenten
daarmee zullen zorgen voor een correct verloop van de procedure voor het
afleggen van de ondersteuningsverklaringen. Een verdere verlenging van de
termijn acht ik daarom niet nodig. Bovendien is de dag van kandidaatstelling
(1 februari) het moment waarop de politieke partijen aan de voorwaarden
voor deelname aan de verkiezing moeten voldoen; het heeft dus geen zin om
het afleggen van ondersteuningsverklaringen te laten doorlopen tot na die
dag.

1

Kamerstuk 35 590, nr. 3, p. 18.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2