Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

18 106

Voortgang rivierdijkversterkingen

Nr. 231

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 9 juni 2015
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de Minister van Infrastructuur en Milieu over de brief van
1 april 2015 inzake de 27ste Voortgangsrapportage Zandmaas en
Grensmaas (Kamerstuk 18 106, nr. 229).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 8 juni 2015.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van Dekken
De griffier van de commissie,
Sneep

kst-18106-231
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 18 106, nr. 231

1

Vraag 1
Op welke wijze wordt er bij de budgettering van de verdere werkzaamheden voor de projecten Zandmaas en Grensmaas rekening gehouden
met de oorspronkelijke bijdrage van de participerende overheden?
Antwoord 1
De verdere werkzaamheden voor de projecten Zandmaas en Grensmaas
worden geheel gefinancierd uit het (resterende) projectbudget op het
Deltafonds. Voor zover er nog sprake was van een bijdrage van de
participerende overheden zijn deze tussen partijen verrekend.
Vraag 2
Kunt u aangeven in hoeverre de door u te nemen beheersmaatregelen
voor de aankoop van 42 hectare grond voor de Zandmaas voldoende
zullen zijn om de natuurdoelstelling te behalen?
Antwoord 2
Als de beheersmaatregelen volledig kunnen worden uitgevoerd, zijn deze
voldoende om de natuurdoelstelling te behalen. Het risico is echter altijd
aanwezig dat niet tot overeenstemming gekomen kan worden met
grondeigenaren of dat onteigeningsprocedures niet succesvol zijn.
Vraag 3
Wat is de bestemming van het budget dat – gelet op het feit dat de
prognose van de eindstand van Zandmaas met € 4,3 miljoen gestegen is
tot € 392 miljoen en op peildatum 31 december 2014 dus € 14,7 miljoen
onder het beschikbaar budget ligt – overblijft? Wat is de verhouding in de
verdeling van de onderbesteding tussen participerende overheden?
Antwoord 3
Het resterende budget vloeit na afronding van het project terug naar de
investeringsruimte op het Deltafonds. Er zit geen budget van participerende overheden in. Zie ook het antwoord op vraag 1.
Vraag 4
Wat is de bestemming van het budget dat – gelet op het feit dat de
prognose van de eindstand van Grensmaas in de rapportageperiode met
€ 0,8 miljoen gestegen is tot € 139,3 miljoen maar hiermee nog steeds
ruim onder het beschikbaar budget van € 150,1 miljoen ligt – overblijft?
Wat is de verhouding in de verdeling van de onderbesteding tussen
participerende overheden?
Antwoord 4
Zie hiervoor het antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Kunt u toelichten welke alternatieve projecten er zijn gestart in zowel het
Grensmaasgebied als het Zandmaasgebied in het kader van de verplichtingen op basis van de Kaderrichtlijn Water?
Antwoord 5
In het Grensmaasgebied vormen de Vlaamse Boertienmaatregelen de
alternatieve projecten. Voor de Zandmaas starten geen alternatieve
projecten.
Vraag 6
Waarom lukt het niet om bij de Grensmaas de verplichting van de
Kaderrichtlijn Water volledig te realiseren? Op welke onderdelen wordt de
verplichting niet gerealiseerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 18 106, nr. 231

2

Antwoord 6
Op de onderdelen stroomgeulverbreding en uiterwaardverlaging lukt het
niet om de bijdrage aan de Kaderrichtlijn Water volledig te realiseren
omdat er ontwerpwijzigingen zijn geweest en de maatregelen qua
omvang niet voldoende zijn voor het realiseren van de volledige Kaderrichtlijn Water-opgave.
Vraag 7
Wat zijn de extra kosten door de brand in de zandverwerkingsinstallatie in
Moerdijk in augustus 2014? Is er geen andere zandverwerkingsinstallatie
waarmee (tijdelijk) gewerkt kan worden?
Antwoord 7
De extra kosten door de brand in de zandverwerkingsinstallatie in
Moerdijk is een ondernemersrisico. Op dit moment zijn de problemen
opgelost en is de zandverwerkingsinstallatie weer in bedrijf.
Vraag 8
Wordt de natuurdoelstelling van de Kampergeul naar verwachting
gehaald? Wanneer komen hier nadere specificaties over?
Antwoord 8
Ja, de nadere specificaties over hoe Kampergeul B.V. de natuurdoelstelling nakomt, zijn inmiddels ontvangen.
Vraag 9
Heeft zelfrealisator Kampergeul B.V. voor de Noordgeul van de Zandmaas
inmiddels een specificatie gegeven van de wijze waarop zij de overeenkomst voor het behalen van de natuurdoelstelling zal realiseren? Zo ja,
kunt u aangeven hoe de natuurdoelstelling voor de Noordgeul bereikt zal
worden? Zo nee, wanneer verwacht u de specificatie?
Antwoord 9
Kampergeul B.V. heeft een specificatie gegeven. Van de 128 ha die
Kampergeul B.V. volgens de overeenkomst moet realiseren, wordt 81 ha
in het gebied van het Tracébesluit gerealiseerd en 47 ha in het aangrenzende gebied van het Maaspark Well.
Vraag 10
Waarom verloopt de vrijwillige verkoop van gronden van eigenaren
moeizaam? Waarom is er niet eerder gebruik gemaakt van de aanvullende
beheersmaatregelen? Zullen deze maatregelen voldoende zijn om het
probleem te verhelpen? Hoeveel extra kosten zijn hiermee gemoeid?
Antwoord 10
Vrijwillige verkoop van gronden verloopt in sommige gevallen moeizaam
omdat de overheid verkoop niet kan afdwingen. Redenen voor eigenaren
om niet te verkopen zijn van uiteenlopende aard, zowel emotioneel als
zakelijk. De natuurdoelstelling voor de Zandmaas is daarom ook niet
expliciet gekoppeld aan een einddatum. In het aankoopproces heeft
Maaswerken gestuurd op realisatie eind 2015. Vanwege stagnerende
voortgang bij de vrijwillige aankoop van de laatste 10% van de gronden
zijn begin 2014 mogelijkheden bezien om op andere wijze alsnog een zo
groot mogelijk deel van deze gronden aan te kopen. In hoeverre de
aanvullende beheersmaatregelen voldoende zijn, is onzeker. Het risico is
altijd aanwezig dat niet tot overeenstemming gekomen kan worden met
grondeigenaren of dat onteigeningsprocedures niet succesvol zijn. Het
treffen van beheersmaatregelen kan extra geld kosten, maar hierin is
voorzien in de projectraming.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 18 106, nr. 231

3

Vraag 11
Waarom is er bij de locatie Itteren een vertraging van maximaal zes
maanden voorzien bij het verwerken van ontgraven materiaal en hoeveel
extra kosten brengt dat met zich mee?
Antwoord 11
Door de stagnerende afzet van zand en grind is een vertraging van
maximaal zes maanden voorzien bij het verwerken van ontgraven
materiaal. Hier zijn geen kosten voor de overheid mee gemoeid. Dit is
voor risico van het Consortium Grensmaas.
Vraag 12
Waarom bent u niet eerder begonnen met het nemen van maatregelen
om de natuurdoelstelling eind 2015 te kunnen realiseren?
Antwoord 12
Zie hiervoor het antwoord bij vraag 10.
Vraag 13
Waarom hebben de beheersmaatregelen, die al in de 26ste voortgangsrapportage (Kamerstuk 18 106, nr. 228) werden genoemd om de natuurdoelstelling voor de Zandmaas te behalen, niet geleid tot grondaankopen
in de tweede helft van 2014?
Antwoord 13
De beheersmaatregelen leiden niet op zo’n korte termijn tot het kunnen
aankopen van gronden. Het vestigen van een onteigeningstitel en het
vervolgens doorlopen van de onteigeningsprocedure kost enkele jaren.
Vraag 14
Bent u van plan om de deadline voor het behalen van de natuurdoelstelling naar latere jaren uit te stellen indien u het doel eind 2015 niet
behaalt? Zo ja, in welk jaar en met inzet van welke maatregelen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 14
De natuurdoelstelling voor Zandmaas is niet expliciet gekoppeld aan een
einddatum, omdat de overheid afhankelijk is van vrijwillige verkoop van
gronden. In het aankoopproces heeft Maaswerken gestuurd op realisatie
eind 2015. Mijn ambitie is de natuurdoelstelling zo snel mogelijk te
realiseren en ik wil dit op een zo doelmatig mogelijke wijze doen. Ik ben
daarbij wel afhankelijk van de effectiviteit van de in de voortgangsrapportage genoemde beheersmaatregelen.
Vraag 15
Wat is precies de inhoud van de nadere Overeenkomst tussen de Staat en
het Consortium Grensmaas? Hoe groot is de lening die zo nodig verstrekt
kan worden?
Antwoord 15
De inhoud van de nadere Overeenkomst betreft wijzigingen van het
programma van eisen en optimalisaties. De lening die zo nodig verstrekt
kan worden bedraagt maximaal € 40 miljoen.
Vraag 16
Kan er meer informatie gegeven worden over de uitkomst van de
gesprekken – buiten de ervaren situaties – tussen het Rijk en de provincies
met het Consortium Grensmaas over de tegenvallende afzet van zand en
grind?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 18 106, nr. 231

4

Antwoord 16
Nee. De gevoerde gesprekken tussen de convenantpartners en het
Consortium Grensmaas hebben tot op heden niet geleid tot een formele
schriftelijke toelichting (brief) met duiding van de door het Consortium
Grensmaas ervaren problematiek. Ik kan u derhalve niet meer informatie
verstrekken.
Vraag 17
Heeft de vertraging van de werkzaamheden om de aanvullende Boertienmaatregelen (Boertien-plus) gezamenlijk ten uitvoer te brengen extra
kosten met zich meegebracht?
Antwoord 17
Deze vertraging brengt geen extra kosten met zich mee voor het project
Maaswerken. Ik kan niet beoordelen of de vertraging tot extra kosten heeft
geleid buiten het project (bijvoorbeeld bij Vlaanderen).
Vraag 18
Heeft de vertraging van de voortgang van werkpakket 2 (dijkverbeteringsmaatregelen bij Lottum, Grubbenvorst en Neer) extra kosten met zich
meegebracht?
Antwoord 18
Deze vertraging brengt geen extra kosten met zich mee voor het project
Maaswerken. Ik kan niet beoordelen of de vertraging tot extra kosten heeft
geleid buiten het project (bijvoorbeeld bij het uitvoerende waterschap).
Vraag 19
Hoeveel extra kosten brengt het rekening houden met de doelstellingen
van de Maaswerken en Kaderrichtlijn Water met zich mee? Waarom lukt
het niet om de verplichtingen volledig te realiseren?
Antwoord 19
Het rekening houden met de genoemde doelstellingen leidt niet tot extra
kosten. Door wijzigingen in het ontwerp is de oppervlakte van de
maatregelen verminderd. Daarnaast zijn de Maaswerkenmaatregelen qua
omvang niet voldoende voor het realiseren van de volledige KRW opgave.
Hierdoor lukt het niet de bijdrage aan de Kaderrichtlijn Water volledig te
realiseren. Zoals in de 27e voortgangsrapportage gemeld zijn hiervoor
alternatieve projecten in het Beheerplan Rijkswateren (BPRW)
opgenomen.
Vraag 20
Welke maatregelen worden er getroffen om de bouwmarkt meer aan te
(laten) trekken voor een positieve uitwerking op de afzetmogelijkheden
voor zand en grind?
Antwoord 20
Er worden geen maatregelen getroffen om de bouwmarkt meer aan te
(laten) trekken voor een positieve uitwerking op de afzetmogelijkheden
voor zand en grind.
Vraag 21
Kan er preciezer worden aangegeven wat de mogelijke financiële en
planmatige consequenties zijn van de slechte afzet van delfstoffen?
Antwoord 21
Mogelijke financiële en planmatige consequenties kan ik niet nader
duiden. Ik baseer mij hiervoor op de monitoringrapportages van KPMG.
De zesde monitoringrapportage meldt het risico dat bij langdurig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 18 106, nr. 231

5

achterblijvende afzet niet alle grind binnen de contractuele termijn kan
worden gewonnen.
Vraag 22
Wat staat er precies in de uitspraak ten aanzien van robuustheid van de te
realiseren kades en de discussie over overstroombaarheid?
Antwoord 22
Ten aanzien van robuustheid van de te realiseren kades is aangegeven dat
het is toegestaan om, rekening houdend met nieuwe normeringen, te
kiezen voor bredere dijkvoeten, mits het past in het ontwerpkader. In het
kader van overstroombaarheid is het niet toegestaan een hogere
waterstand toe te passen dan die uit het ontwerpkader.
Vraag 23
Welke afspraken zijn er gemaakt waaraan partijen zich moeten houden om
het risico op een bezwaarprocedure zo klein mogelijk te houden?
Antwoord 23
Partijen moeten zich houden aan de met de Europese Commissie
gemaakte afspraken over het openbaar aanbesteden van een deel van de
benodigde werken ter uitvoering van het Grensmaasplan. Het openbaar
aan te besteden deel van de werken is opgenomen in de overeenkomst
tussen de Overheid en het Consortium Grensmaas.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 18 106, nr. 231

6