Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 930 IV

Jaarverslag en slotwet Koninkrijksrelaties 2013

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN KONINKRIJKSRELATIES (IV)
Aangeboden 21 mei 2014

kst-33930-IV-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

1

Gerealiseerde uitgaven naar beleidsterrein (x € 1.000)

Waarborgfunctie;
63.859

Bevorderen autonomie
Koninkrijkspartners;
247.217
Gerealiseerde ontvangsten naar beleidsterrein (x € 1.000)

Waarborgfunctie;
5.295

Bevorderen autonomie
Koninkrijkspartners;
34.705

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

2

Inhoudsopgave
A.

Algemeen
1. Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot
dechargeverlening
2. Leeswijzer

5

B.

Beleidsverslag
1. Beleidsprioriteiten
2. Beleidsartikelen
Artikel 1. Waarborgfunctie
Artikel 2. Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners
3. Niet-beleidsartikel
Artikel 3. Nominaal en onvoorzien
4. Bedrijfsvoeringsparagraaf

11
11
14
14
18
25
25
26

C.

Jaarrekening
1. De verantwoordingsstaat
2. De saldibalans

28
28
29

D.

Bijlagen
1. Afgerond evaluatie en overig onderzoek
2. Externe inhuur

37
37
37

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

5
9

3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

4

A. Algemeen
1. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
AAN de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik het jaarverslag met betrekking tot de begroting van
Koninkrijksrelaties (IV) over het jaar 2013 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties decharge te verlenen over het
in het jaar 2013 gevoerde financiële beheer.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
a. het gevoerde financieel beheer en materieel beheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in het jaarverslag;
d. de betrokken saldibalans;
e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;
f.
de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering.
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2013;
b. het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag
samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer met betrekking tot het
onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks schatkist en van
het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2013
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2013, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over
2013 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid,
van de Comptabiliteitswet 2001).
Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.H.A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

6

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, tweede lid, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling
doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
Minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

8

2. LEESWIJZER
Algemeen
Dit begrotingshoofdstuk valt onder het regime voor «kleine begrotingen»
en heeft geen apart centraal apparaatsartikel. De apparaatsuitgaven zijn
opgenomen onder artikel 2.
Opbouw Jaarverslag 2013
De begroting van Koninkrijksrelaties kent een vertrouwde opbouw waarbij
het jaarverslag de opbouw van de begroting 2013 volgt.
Het jaarverslag 2013 bestaat uit vier delen:
A. Een algemeen deel met de dechargeverlening;
B. Het beleidsverslag 2013 over de prioriteiten en de beleidsartikelen;
C. De jaarrekening 2013;
D. De bijlagen.
Het beleidsverslag 2013
In het beleidsverslag 2013 wordt teruggekeken op de resultaten uit 2013.
In de paragraaf «Beleidsprioriteiten» wordt op hoofdlijnen verantwoording afgelegd over het beleid van het afgelopen jaar. Hierin kunt u
lezen welke resultaten zijn behaald bij de gemaakte beleidsafspraken
(prioriteiten) voor 2013. Ook wordt ingegaan op een aantal urgente
onderwerpen die in 2013 specifieke aandacht hebben gekregen.
In de paragraaf «Beleidsartikelen» wordt meer in detail ingegaan op de
verantwoording over de verschillende onderwerpen. De paragraaf kent
per beleidsartikel de volgende opzet:
A. Algemene doelstelling;
B. Rol en verantwoordelijkheid;
C. Beleidsconclusies;
D. Tabel Budgettaire gevolgen van beleid;
E. Toelichting op de financiële instrumenten.
Wat betreft de budgettaire gevolgen van beleid is alleen een inhoudelijke
toelichting gegeven bij opmerkelijke verschillen (boven € 1,0 mln.) tussen
de oorspronkelijke vastgestelde begroting 2013 en de realisatie 2013.
Het jaarverslag Koninkrijksrelaties 2013 bevat ook een bedrijfsvoeringparagraaf. Hierin wordt verslag gedaan over specifieke bedrijfsvoeringpunten voor Koninkrijksrelaties (IV). Voor het verslag over de bedrijfsvoering in algemene zin wordt verwezen naar het jaarverslag van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII).
De jaarrekening 2013
In de jaarrekening treft u de verantwoordingsstaat voor de begroting van
Koninkrijksrelaties en de saldibalans met toelichting. De slotwet wordt als
een apart kamerstuk gepubliceerd.
De bijlagen
Een tweetal bijlagen is opgenomen:
1. Afgerond evaluatie en overig onderzoek
2. Externe inhuur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

9

Groeiparagraaf
Er zijn dit jaar geen nieuwe ontwikkelingen voor de groeiparagraaf te
melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

10

B. BELEIDSVERSLAG
1. Beleidsprioriteiten
Het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden (1954) regelt de
staatkundige relatie tussen de landen Nederland, Aruba, Curaçao en Sint
Maarten. De landen behartigen zelfstandig hun eigen aangelegenheden,
maar ze zorgen samen voor de Koninkrijksaangelegenheden. Het Statuut
geeft regels voor onderlinge samenwerking, bijstand, overleg en de
staatsinrichting van de landen. Sinds 10 oktober 2010 zijn Curaçao en Sint
Maarten zelfstandige landen binnen het Koninkrijk en zijn Bonaire, Sint
Eustatius en Saba Openbare Lichamen binnen Nederland.
Curaçao en Sint Maarten
Om de afsluiting van de samenwerkingsprogramma’s in goede banen te
leiden zijn de landen en stichtingen in juli 2013 schriftelijk geïnformeerd
over de afspraken die hierover eerder gemaakt zijn. Tevens is aandacht
gevraagd voor duurzaamheid, dat wil zeggen voortzetting van de
resultaten van de samenwerkingsprogramma’s in het beleid en in de
begroting van de landen. Het gaat concreet om het samenbrengen van de
afspraken die in beheersovereenkomsten, protocollen en addenda daarop
met elkaar zijn afgesproken.
In het kader van het samenwerkingsbeleid heeft een herprioritering van
middelen plaatsgevonden van de bestaande programma’s op Curaçao.
In opdracht van de Raad van Ministers van het Koninkrijk is de
gouverneur een onderzoek gestart naar de integriteit van het bestuur op
Sint Maarten. Het rapport zal aanbevelingen bevatten ten aanzien van de
geconstateerde knelpunten en tekortkomingen in het functioneren van het
openbaar bestuur.
Aruba
Nederland ondersteunt Aruba onder meer op gebieden als rechtshandhaving, wetgeving, het leefklimaat van de binnenstad van Oranjestad en
de economische initiatieven van het Arubaans Kabinet. In mei is de
handelsconferentie Europe Meets the Americas geweest als uitvloeisel
van het in 2012 afgesloten samenwerkingsprotocol. In juli is MinisterPresident Rutte met een handelsdelegatie naar Aruba en de andere landen
van het Koninkrijk geweest. Daar zijn diverse samenwerkingsafspraken uit
voortgekomen die inmiddels ter hand worden genomen.
De laatste bijdragen voor de samenwerkingsmiddelen zijn begin 2013
gestort. In de zomer is inzichtelijk gemaakt welke projecten definitief zijn
afgerond. Hiermee rekening houdend is een nieuwe programmering van
projecten afgesproken voor de periode 2013–2015. Ook daarin is meer
aandacht gevraagd voor voortzetting van de resultaten in het beleid en in
de begroting van de landen.
Waarborgfunctie
De doelstelling van de waarborgfunctie is het borgen van de fundamentele mensenrechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de deugdelijkheid van bestuur. Dit komt vooral tot uitdrukking in de aandacht van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties voor
rechtshandhaving en goed bestuur binnen het Koninkrijk. Het beleid van
het ministerie richt zich vooral op het voorkomen van toepassing van de
waarborgfunctie in plaats van het daadwerkelijk toepassen daarvan.
Hiermee is het beleid op het terrein van de rechtshandhaving wellicht
meer te typeren als preventief en ondersteunend; hoe wordt voorkomen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

11

dat aan de waarborgfunctie daadwerkelijk invulling moet worden
gegeven? Om de waarborgfunctie te borgen worden vanuit Nederland
bijdragen geleverd aan de Kustwacht, het Recherche Samenwerkingsteam, de Koninklijke Marechaussee en het Openbaar Ministerie. In
2013 is de inzet van deze organisaties voornamelijk gericht geweest op de
maritieme rechtshandhaving, waarbij drugsbestrijding, mensenhandel en
mensensmokkel en illegale immigratie prioriteiten waren, als ook op de
bestrijding van zware, georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit en het beschikbaar stellen van rechters en officieren aan Aruba,
Curaçao en Sint Maarten.
Financieel Toezicht
Het College financieel toezicht (Cft) heeft met zorg geconstateerd dat
zowel in Curaçao als in Sint Maarten nog steeds sprake is van een
gebrekkige tijdigheid van opstelling en vaststelling van begrotingen,
begrotingswijzigingen en jaarrekeningen. Deze instrumenten van het
budgetrecht van de Staten van deze landen worden dus nog verre van
optimaal benut.
Positieve ontwikkeling is dat Curaçao, mede naar aanleiding van de
aanwijzing die zij in 2012 kreeg van de Rijksministerraad, een aanzienlijk
pakket aan maatregelen heeft genomen dat noodzakelijk is om structureel
gezonde overheidsfinanciën te kunnen verkrijgen. Aan de belangrijkste en
nagenoeg alle eisen uit de aanwijzing van 2012 is voldaan. Het begrotingsevenwicht is daarmee onder meer terug gebracht. Met het pakket aan
maatregelen is voor Curaçao de weg vrij gekomen om te kunnen
investeren in maatschappelijke en economische ontwikkeling. Noodzakelijkerwijs is daarmee een lijn gekozen van bestendigen en versterken van
de financiële positie evenals het beperken van financiële risico’s.
Over de ontwikkeling op de overheidsfinanciën van Sint Maarten is het Cft
over heel 2013 genomen niet positief. Sint Maarten beschikt pas sinds
september 2013 over een vastgestelde begroting over het jaar 2013. Deze
kwam tot stand onder de druk van een dreigende aanwijzing vanuit de
Rijksministerraad. Het Cft heeft hierbij opgemerkt dat hoewel deze
begroting inhoudelijk nog tekortkomingen vertoont, deze toch in
uitvoering moest worden genomen, zodat de inspanning in het resterende
deel van het jaar gericht kon worden op de tijdige realisatie van de
begroting 2014. In december 2013 heeft Sint Maarten uitstel gekregen tot
16 januari 2014. Mede als gevolg van dit langdurige traject om tot een
vastgestelde begroting te komen, zijn in 2013 de betalingsachterstanden
van Sint Maarten aan haar sociale fondsen opgelopen, zo constateert het
Cft. Het is de verantwoordelijkheid van Sint Maarten om voor 2014
passende maatregelen te nemen.
Voor een uitgebreide verslaglegging wordt verwezen naar de halfjaarrapportages van het Cft (brief d.d. 7 maart 2014, Halfjaarrapportage College
financieel toezicht).
Vereffening Boedel Nederlandse Antillen
De vereffeningcommissie heeft haar werkzaamheden in 2013 nog niet
afgerond en heeft daarom verzocht de onderliggende regeling met 1 jaar
te verlengen. Ook is daarbij verlenging met één jaar voor de voorzitter en
de leden van de commissie gevraagd. De verlenging wordt bij gezamenlijk
besluit door Nederland en de Landen genomen. In het voorjaar van 2014
is een conceptrapportage voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

12

Caribisch Nederland
In 2013 is conform planning tweemaal een zogenaamde Caribisch
Nederland-week (CN-week) georganiseerd, in maart en oktober. Beide
weken hebben bijgedragen aan een goede relatie en samenwerking
tussen de Rijksoverheid en de drie eilandbesturen. Overigens is in de
CN-week in het najaar 2013 besloten om in verband met de logistieke
belasting aan beide kanten vanaf 2014 in principe één keer per jaar een
CN-week te organiseren. De CN-week vindt in 2014 in juni plaats.
Tot slot heeft de Tweede Kamer de kabinetreactie op het onderzoek
deregulering en taakverlichting Caribisch Nederland ontvangen (Kamerstukken II, 33 750 IV, nr. 7). Daarin komt ook de reactie van de bestuurscolleges van Bonaire, St. Eustatius en Saba aan de orde.
Realisatie beleidsdoorlichtingen
Artikel

Realisatie
2011

2012

1. Waarborgfunctie

Toelichting

2013

X

Dit onderzoek is in februari 2012 naar de TK
gestuurd. (Kamerstukken II, 33 189, nr. 1)
Dit onderzoek is verplaatst naar 2015 in verband
met de afronding van de samenwerkingsmiddelen.

2. Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners

Overzicht verstrekte garanties (bedragen x € 1.000)
Artikel

Omschrijving

2. Bevorderen
autonomie
Koninkrijkspartners
2. Bevorderen
autonomie
Koninkrijkspartners

2. Bevorderen
autonomie
Koninkrijkspartners

Totaal

Uitstaande
garanties
2012

Verleende
garanties
2013

Vervallen
garanties
2013

Uitstaande
garanties
2013

Garantieplafond

Totaal
plafond

Rente en aflossingen
van leningen aan
Aruba

8.581

0

1.735

6.846

6.846

6.846

Leningen Europese
Commissie aan
Bonaire(Sociaal
Infrastructuurprogramma/
riolerings en
waterzuiveringsprogramma)

43.600

0

0

43.600

43.600

43.600

Leningen 10e
Europees Ontwikkelingsfonds van
Europese Commissie
aan Curaçao/Sint
Maarten/BESeilanden

21.000

0

0

21.000

21.000

21.000

73.181

0

1.735

71.446

71.446

71.446

Er zijn in 2013 geen uitgaven gedaan op garanties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

13

2. BELEIDSARTIKELEN
Artikel 1. Waarborgfunctie
A Algemene doelstelling
Het waarborgen van de rechtszekerheid, deugdelijkheid van bestuur en de
mensenrechten in Aruba, Curaçao en Sint Maarten.
B Rol en verantwoordelijkheid
Elk land in het Koninkrijk heeft de zorg voor de verwezenlijking van de
fundamentele menselijke rechten en vrijheden, de rechtszekerheid en de
deugdelijkheid van bestuur. Het waarborgen hiervan is een aangelegenheid van het Koninkrijk. De Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor deze waarborgfunctie van het
Koninkrijk. Vanuit deze verantwoordelijkheid worden de ontwikkelingen
met betrekking tot het functioneren van het openbaar bestuur en de
verwezenlijking van de mensenrechten en de rechtszekerheid in de landen
Aruba, Curaçao en Sint Maarten gevolgd. Het feit dat het Koninkrijk de
bevoegdheid heeft in het kader van de waarborgfunctie op te treden,
sterkt de instituties van de landen in hun taak om de beginselen van de
democratische rechtsstaat te realiseren. De Koninkrijksregering kan
maatregelen nemen als er sprake is van ernstige inbreuk op fundamentele
rechten en vrijheden in een land of in een situatie waarin rechtszekerheid
of deugdelijk bestuur niet langer gewaarborgd zijn en de interne controlemechanismen feitelijk disfunctioneren. Van geval tot geval zal dan moeten
worden bezien of ingrijpen in de zin van artikel 43, 50 of 51 Statuut
noodzakelijk is en welke maatregel dan het meest passend is.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties draagt geen
directe verantwoordelijkheid voor de instituties op Aruba, Curaçao en Sint
Maarten. De instrumenten uit artikel 1 versterken deze instituties. Dit
betekent dat het Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties op
afstand staat van de daadwerkelijke uitvoering van het beleid en beperkte
mogelijkheden heeft om het beleid te sturen.
C Beleidsconclusies
Ook in 2013 is gezocht naar een aanvaardbare balans tussen de mate van
autonomie en de verantwoordelijkheid van het Koninkrijk. Door de
bijdrage van Nederland aan onder meer de Kustwacht voor het Koninkrijk
der Nederlanden in het Caribisch gebied, het Recherche Samenwerkingsteam en de rechterlijke macht en het openbaar ministerie slaagde
het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties er in deze
effectieve maatregelen in stand te houden en gaf het ministerie invulling
aan internationale verplichtingen op het terrein van de bestrijding van
georganiseerde criminaliteit. De gouverneur op Sint Maarten is in
opdracht van de Raad van Ministers van het Koninkrijk een onderzoek
gestart naar de integriteit van het bestuur in dat land.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

14

D Tabel Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 1.1 Waarborgfunctie

(x € 1.000)

Realisatie

Oorspronkelijk
Vastgestelde
begroting

Verschil

2009

2010

2011

2012

2013

2013

2013

Verplichtingen

51.071

57.227

66.730

51.896

75.317

63.607

11.710

Uitgaven:
1.1 Rechterlijke macht/
samenwerkingsmiddelen
kustwacht
Bijdragen aan andere
begrotingshoofdstukken
Kustwacht en grensbewaking
Recherchecapaciteit
Rechterlijke macht

50.890

55.957

57.888

57.818

63.859

63.607

252

50.890

55.957

57.888

57.818

63.859

63.607

252

17.100

17.118

57.818
40.974
13.745
3.099

63.859
43.650
17.277
2.932

63.607
42.281
16.968
4.358

252
1.369
309
– 1.426

Ontvangsten

2.557

10.025

2.460

4.497

5.295

4.857

438

E Toelichting op de financiële instrumenten
1.1 Rechterlijke macht en samenwerkingsmiddelen kustwacht
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
Kustwacht en grensbewaking
Bijdragen aan het functioneren van de Kustwacht voor het
Koninkrijk der Nederlanden in het Caribisch gebied
De Kustwacht heeft ook in 2013 een belangrijke bijdrage geleverd aan de
maritieme rechtshandhaving, waarbij drugsbestrijding, mensenhandel en
mensensmokkel en illegale immigratie prioriteiten waren. Daarmee was
de Kustwacht voor het Caribische deel van het Koninkrijk een onmisbare
schakel in de rechtshandhavingketen. Daarnaast heeft de Kustwacht een
bijdrage geleverd aan de veiligheid op het water door het uitvoeren van
zoek- en reddingsoperaties (Search and Rescue) en haar toezichthoudende taken uitgevoerd, waaronder visserij- en milieu-inspecties. In
Caribisch Nederland lag het accent op de bescherming van het mariene
milieu, waaronder de Sababank en koraalriffen, en het optreden tegen
illegale (speer)visserij.
Het verschil tussen oorspronkelijke begroting en realisatie is grotendeels
ontstaan door een hogere inzet voor de luchtverkenning door de
Kustwacht. De hierbij behorende capaciteit zowel in personeel als
materieel heeft mede geleid tot deze overschrijding.
Door de inzet van eigen personeel en geavanceerd varend en vliegend
materieel hebben de vier landen van het Koninkrijk via dit unieke
samenwerkingsverband in 2013 wederom goede resultaten geboekt. De
Minister van Defensie informeert de Tweede Kamer daarover in een
uitgebreid Jaarverslag van de Kustwacht (Kamerstuk II, 2012–2013, 33 400
X, nr. 78).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

15

Deelname aan Gemeenschappelijke Grenscontrole Teams op
Curaçao en Sint Maarten
Sinds 2008 levert de Koninklijke Marechaussee (KMar) vanuit een flexibel
inzetbare pool met 43 fte ondersteuning op Curaçao en Sint Maarten.
Deze inzet geschiedt op basis van een protocol dat ondersteuning
mogelijk maakt bij grenscontroles en drugscontroles aan de grenzen en
de bestrijding van migratie-, drugs-, en geweldscriminaliteit. Het huidige
protocol loopt tot medio 2015. De inzet van het personeel binnen de lokale
politiekorpsen vindt plaats onder het gezag van de Minister van Justitie
ter plaatse en onder de hiërarchische leiding van de lokale brigadecommandant van de KMar. In 2013 is het Ministerie van BZK een meerjarige
verplichting aangegaan (t/m 2015) voor het financieren van de inzet van
KMar. Dit verklaart grotendeels het verschil tussen de realisatie van de
verplichtingen en de oorspronkelijke begroting op het artikelniveau.
Eind 2012 is een evaluatie uitgevoerd naar de inzet van de KMar vanuit de
flexibele pool. De Tweede Kamer is in 2013 geïnformeerd over de
uitkomsten van deze evaluatie (Kamerstuk II, 2012–2013, 30 176, nr. 31).
Recherchecapaciteit
Het recherchesamenwerkingsteam (RST) is een in het Caribisch deel van
het Koninkrijk functionerend rechercheteam, waaraan Nederland 73
rechercheurs levert. De hoofdtaak van het RST is de bestrijding van zware,
georganiseerde en grensoverschrijdende criminaliteit. Dit kwam onder
andere tot uitdrukking in verschillende onderzoeken naar onder meer
internationale verdovende middelenhandel en een witwasonderzoek.
Daarnaast handelt het RST ook rechtshulpverzoeken af. In 2013 ging het
om diverse rechtshulpverzoeken vanuit verschillende landen. Het RST
levert tevens ondersteuning aan de recherchediensten van de landelijke
politiekorpsen. Zo heeft het RST op Curaçao in 2013 veel capaciteit ingezet
in het onderzoek «Magnus» naar de moord op politicus Helmin Wiels.
Rechterlijke macht
Nederland stelt op verzoek rechters en officieren van justitie ter
beschikking aan Aruba, Curaçao en Sint Maarten om op die manier te
komen tot een volledige bezetting van het Gemeenschappelijk Hof en het
Openbaar Ministerie (OM). In 2013 zijn gemiddeld 39 uitgezonden rechters
en officieren van justitie werkzaam geweest. Het OM in Nederland stelt de
betreffende rechterlijke ambtenaren ter beschikking. Vanuit het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt de «Voorzieningenstelsel Buitenlandtoelagen Rechterlijke Ambtenaren (VBRA)» bekostigd.
De onderschrijding van het oorspronkelijke budget is o.a. het gevolg van
het vertraagd van start gaan van het project Duradero dat bedoeld is voor
onderzoeken naar bijzondere transacties.
Ontvangsten
De ontvangsten hebben voornamelijk betrekking op de Kustwachtbijdragen. De Kustwacht wordt door middel van drie geldstromen gefinancierd. De Luchtverkenning inclusief integrale exploitatie van Steunpunt
Hato wordt volledig gefinancierd uit de begroting Koninkrijksrelaties. De
inzet van Defensiemiddelen (vaardagen van het stationsschip en vlieguren
van de boordhelikopter) wordt gefinancierd door het Ministerie van
Defensie. De personele en materiële exploitatie-uitgaven en de investeringsuitgaven worden door alle deelnemende landen gezamenlijk
gefinancierd op basis van een door de Rijksministerraad vastgestelde
verdeelsleutel. Het Ministerie van BZK verzorgt de initiële bijdrage (zie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

16

hierboven onder Bijdrage aan andere begrotingshoofdstukken).
Vervolgens betalen de landen hun deel achteraf aan Nederland (Aruba:
11%, Curaçao: 16%, en Sint Maarten: 4%) op basis van de werkelijke
realisatie en geactualiseerde wisselkoers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

17

Artikel 2. Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners
A Algemene doelstelling
Het ondersteunen van Aruba, Curaçao en Sint Maarten bij het verbeteren
van het bestuur, de rechtszekerheid, de economische ontwikkeling, het
onderwijs en de overheidsfinanciën.
B Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het stellen van randvoorwaarden die de rechtmatigheid en
doelmatigheid van de inzet van middelen uit hoofdstuk IV van de
Rijksbegroting garanderen. Aruba, Curaçao en Sint Maarten blijven
volledig verantwoordelijk voor het beleid op de terreinen waarop de
samenwerkingsprogramma’s met Nederland van toepassing zijn.
C Beleidsconclusies
De samenwerkingsprogramma’s zijn in uitvoering. Tijdens ambtelijke en
bestuurlijke overleggen wordt regelmatig aandacht gevraagd voor de
duurzaamheid van de samenwerkingsprogramma’s, dat wil zeggen op
welke wijze de landen een vervolg willen geven aan de programma’s in
hun eigen begroting en beleid. In 2013 zijn met de landen afspraken
gemaakt over de afwikkeling van de nog lopende samenwerkingsprogramma’s. In Curaçao heeft dat onder meer tot een herprioritering van
middelen geleid.
De overheidsfinanciën van Curaçao ontwikkelden zich in 2013 in de goede
richting, wat niet gezegd kan worden van de overheidsfinanciën op St.
Maarten. Continuering van het financieel toezicht blijft noodzakelijk. In
2013 is besloten tot enige (tijdelijke) uitbreiding van de personele
capaciteit op het gebied van financieel toezicht, evaluatie van beleid en
financieel beheer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

18

D Tabel Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2.1 Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners

(x € 1.000)

Realisatie

Oorspronkelijk
Vastgestelde
begroting

Verschil

2009

2010

2011

2012

2013

2013

2013

Verplichtingen

620.010

3.593.418

151.728

64.066

39.846

20.149

19.697

Uitgaven:
2.1 Apparaat

556.984

1.688.040

378.666

373.839

247.217

213.131

34.086

11.617

20.513

11.674

9.869
6.928
3.661
814
2.452
2.941
2.941

9.077
7.230
6.887
49
294
1.847
1.847

9.151
6.521
3.573
0
2.948
2.630
2.630

– 74
709
3.314
49
– 2.654
– 783
– 783

102.943

129.460

90.816

65.775
0
0
3.239
3.239
4.240
4.240

19.932
979
979
96
96
4.244
4.244

9.998
0
0
0
0
5.009
5.009

9.934
979
979
96
96
– 765
– 765

58.296

14.613

4.989

9.624

58.296

14.613

4.989

9.624

Personeel
Eigen personeel
Externe inhuur
Overig personeel
Materieel
Overig materieel
2.2 Duurzame economische
ontwikkeling
Subsidies
IUCN
Opdrachten
Overig
Inkomensoverdracht
Pensioenen
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Samenwerkingsprogramma′s
2.3 Raden en commissies
4.176

1.490

294

183
4
4
179
179

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

0
0
0
0
0

438.248

1.536.577

275.882

298.011
294.461
294.427
34

218.208
218.208
218.208
0

193.982
193.982
193.982
0

24.226
24.226
24.226
0

3.550
3.550

0
0

0
0

0
0

105.805

34.705

28.013

6.692

Opdrachten
Overig
Personeel
Eigen personeel
2.4
Schuldsanering
Leningen
Lopende inschrijving
Tijdelijke leenfaciliteit
Bijdragen aan medeoverheden
Schuldsanering
Ontvangsten

125.192

1.162.967

45.794

E Toelichting op de financiële instrumenten
2.1 Apparaat
De verschillen op het niveau van financieel instrument tussen oorspronkelijke begroting in realisatie zijn grotendeels het gevolg van een administratieve fout.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

19

Personeel
Eigen personeel
In 2013 is besloten tot enige (tijdelijke) uitbreiding van de personele
capaciteit op het gebied van financieel toezicht, evaluatie van beleid en
financieel beheer. De financiële gevolgen hiervan zijn pas in 2014
zichtbaar.
Overig personeel
Het verschil met de oorspronkelijk vastgestelde begroting is de tegenhanger van de onderschrijding van eigen personeel. De uitgaven voor
lokaal personeel op Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn ten onrechte
onder materiële uitgaven begroot.
Materieel
Overig materieel
Het verschil met de oorspronkelijk vastgestelde begroting is de tegenhanger van de overschrijding van de personele uitgaven. De uitgaven
voor lokaal personeel op Aruba, Curaçao en Sint Maarten zijn ten
onrechte onder materiële uitgaven begroot.
2.2 Duurzame economische ontwikkeling
Subsidies
IUCN
In 2006 is door de toenmalige Minister van BZK een subsidie toegezegd
voor de duur van 10 jaar aan de Stichting International Union for the
Conservation of Nature Nederlands Comité (IUCN NL). De subsidieverlening is bedoeld voor het veiligstellen van het natuurbeheer op de
eilandgebieden van het «Caribisch deel van het Koninkrijk». In de
oorspronkelijke begroting was deze subsidie abusievelijk onder bijdrage
aan (inter)nationale organisaties opgenomen.
IUCN stelt de subsidie ter beschikking aan de Dutch Caribbean Nature
Alliance (DCNA), de overkoepelende organisatie van de natuurparken in
het «Caribisch deel van het Koninkrijk».
Inkomensoverdracht
Pensioenen
Conform de vaste verrekenkoersregeling Antilliaanse en Arubaanse
pensioenen zijn de voor pensioengerechtigden nadelige koersverschillen
als gevolg van wisselkoersfluctuatie tussen NAF en euro gecompenseerd.
Door vertraging in declaraties is enige onderuitputting van het budget
opgetreden.
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Samenwerkingsprogramma’s
In januari 2013 is het laatste Nederlandse voorschot voor de stichting
Fondo Desaroyo Aruba (FDA) gestort. De laatste stortingen voor de
stichting SONA en de Antilliaanse Medefinancieringsorganisatie (AMFO)
zijn eind 2012/begin 2013 overgemaakt. De storting van het voorschot aan
FDA is bij 1e suppletoire begroting geregeld (€ 7,6 mln.). Dit verklaart voor
een belangrijk deel het verschil tussen de oorspronkelijke begroting en de
realisatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

20

Om de afsluiting van de samenwerkingsprogramma’s in goede banen te
leiden zijn de landen en stichtingen in juli 2013 schriftelijk geïnformeerd
over de afspraken die hierover eerder gemaakt zijn. Tevens is aandacht
gevraagd voor duurzaamheid, dat wil zeggen voortzetting van de
resultaten van de samenwerkingsprogramma’s in het beleid en in de
begroting van de landen. Het gaat concreet om het samenbrengen van de
afspraken die in beheersovereenkomsten, protocollen en addenda daarop
met elkaar zijn afgesproken. Daarnaast is in een aantal gevallen de
frequentie van voortgangsverslagen en contactmomenten verhoogd. Zo
zijn er met de Antilliaanse Medefinancieringsorganisatie (AMFO) een
aantal extra videoconference overleggen ingepland om de afsluiting zo
soepel mogelijk te laten verlopen.
In Curaçao stond 2013 voor wat betreft de samenwerkingsprogramma’s in
het teken van een herprioritering. NAF 9 miljoen is herverdeeld waarvan
NAF 3 miljoen (€ 1,2 mln.) beschikbaar is gekomen voor financiering
non-gouvernementele organisaties in 2014 (bijlage bij TK 2013–2014,
33 750-IV nr. A). Om de uitvoering van de samenwerkingsprogramma’s te
versnellen, is door de Stichting Overheidsaccountantsbureau (SOAB) en
de stichting SONA eind 2013 een voorstel gedaan tot het oprichten van
een programmabureau. Dit zal in 2014 zijn beslag krijgen.
Onderwijs en Jongeren Samenwerkingsprogramma (OJSP)
Zowel in Sint Maarten als in Curaçao is in 2013 verder gewerkt aan de
uitvoering van de actieplannen voor het Onderwijs en het Jongeren
Samenwerkingsprogramma. Het feit dat ook dit jaar in Curaçao sprake
was van ministeriële wisselingen – en wisselingen in de ambtelijke top –
bij het verantwoordelijke Ministerie van Onderwijs, heeft niet bijgedragen
aan het behalen van de onder het OJSP-programma geformuleerde
doelstellingen in Curaçao. Wel zijn in 2013 alle projecten vastgelegd in
verplichtingen, waardoor 2014 volledig benut kan worden voor de
uitvoering van de projecten. Ook is men in 2013 gestart met het maken
van een berekening welke middelen op de eigen begroting en welke
capaciteit nodig is om de behaalde resultaten van het OJSP-programma
te verduurzamen. De eerste stappen zijn gezet om de sociale vormingsplicht te integreren in zowel de reguliere onderwijsstructuur als in de
reguliere zorgstructuur. Dit moet leiden tot een teruggang van het aantal
«drop outs» van het programma. Door de huisvesting van een vooruitgeschoven post van het Ministerie van OCW en de gemeente Amsterdam bij
de Vertegenwoordiging van Nederland in Willemstad, wordt afstemming
van verschillende initiatieven op het gebied van leerplicht en schooluitval
gebundeld.
In Sint Maarten zijn moderne klaslokalen, gymzalen en computerruimtes
gerealiseerd. Daarnaast is er geïnvesteerd in moderne lesmethodes, in de
bij- en nascholing van leraren, is een leerlingvolgsysteem in alle scholen
gerealiseerd en is de Onderwijsinspectie versterkt.
Subsidiering van non-gouvernementele organisaties
De AMFO heeft in 2013 voor het laatst NGO-projecten in Curaçao en Sint
Maarten gefinancierd, gericht op de thema’s jeugd, ouderen, zieken en
gehandicapten, tienermoeders en integrale wijkaanpak. Op 31 december
2013 zijn de projecten op alle eilanden van de voormalige Nederlandse
Antillen formeel afgesloten. In 2014 volgt nog een administratieve
afsluiting van AMFO door middel van een definitieve subsidievaststelling,
de eindafrekening en het jaarverslag 2013. Met Curaçao zijn in het kader
van de eerder genoemde herprioritering in het najaar van 2013 afspraken
gemaakt om de financiering van NGO’s vanaf 2014 uit te laten voeren
door een door Curaçao aangewezen stichting (bijlage bij TK 2013–2014,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

21

33 750-IV nr. A). Het Land Curaçao zal hiervoor zowel in 2014 als in 2015
en verder geld reserveren op de eigen begroting. In Sint Maarten is het
Sint Maarten Development Fund (SMDF) opgericht voor de
NGO-financiering. Het Land Sint Maarten heeft de Minister van BZK
verzocht restmiddelen van AMFO beschikbaar te stellen aan het SMDF. In
2014 zal hierover nader overleg worden gevoerd.
Samenwerkingsprogramma Sociaal-economische ontwikkeling
(SEI)
Op Curaçao en Sint Maarten is eind 2013 nog maar een klein deel van het
budget voor het SEI-programma niet tot besteding gekomen. Voor de
uitvoering van een aantal projecten is meer tijd gegeven. In 2013 is de
ondertekening van het addendum op het SEI protocol voor Curaçao
gerealiseerd, waardoor een aantal projecten die in 2012 stil lagen nu weer
tot uitvoering zijn gekomen. In Sint Maarten is in het kader van de
wederopbouw van de wijk Belvedere na de orkaan Luis een basisschool
gebouwd die in het eerste kwartaal 2014 opgeleverd zal worden. De
uitvoering van het SEI zal nog tot eind 2014 lopen.
Samenwerkingsprogramma Institutionele Versterking van de
Bestuurskracht (IVB)
In Curaçao is in 2013 voor ruim NAF 5 miljoen aan middelen geherprioriteerd binnen het IVB programma. Dit heeft er onder meer toe geleid dat
het verbeteren van het financieel beheer en het vergunningenloket meer
aandacht krijgen. De regie over het programma onder het Ministerie van
Bestuur, Planning en Dienstverlening is in 2013 versterkt door een goed
functionerend programmabureau dat de voortgang van de uitvoering van
het programma monitort en waar nodig bijstuurt en ondersteunt.
Projecten om de Rekenkamer en de communicatie door de Ombudsman
te versterken zijn succesvol uitgevoerd.
Met Sint Maarten is eind 2012 afgesproken dat tot uiterlijk 30 september
2013 nog nieuwe verplichtingen mochten worden aangegaan. Dit betekent
dat er sinds oktober 2013 alleen nog verschuivingen tussen verplichtingen
plaats mogen vinden. In Sint Maarten is onder andere het archief van
Burgerzaken opgeschoond en is een bureau Intellectueel Eigendom
opgericht. Daarnaast is er gewerkt aan het opzetten van een public service
centrum in Simpson Bay om de dienstverlening aan burgers te vergroten
en hebben alle scholen nu een leerlingvolgsysteem dat aangesloten zal
worden op het vanuit IVB ontwikkelde Educational Management Information System (EMIS) dat managementinformatie aan de overheid van
Sint Maarten verschaft. Het IVB programma zal nog tot eind 2014 lopen.
Tijdens de voortgangsoverleggen over het IVB wordt regelmatig aandacht
gevraagd voor het duurzaam borgen van de resultaten van het samenwerkingsbeleid in het reguliere beleid en de eigen begroting van Curaçao en
Sint Maarten.
FDA
In juni 2013 hebben Nederland en Aruba twee addenda ondertekend (de
addenda V en VI bij het Protocol van afspraken inzake de samenwerking
tussen Aruba en Nederland vanaf het jaar 2000, d.d. 15 mei 2000) waarin
onder meer afspraken zijn gemaakt over de herprioritering van projecten
en het afsluiten van eerdere Meerjarenprogramma’s (TK 2012–2013,
33 400 IV, nr. 36). In december zijn de beheersovereenkomst, het controleprotocol en de procedureregels van FDA aangepast zodat deze recht doen
aan de nieuw afgesproken voortgangsrapportages. Met het oog op de
afsluiting van de samenwerkingsprogramma’s is zoals eerder vermeld een
behoefte ontstaan om de frequentie van de voortgangsrapportages te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

22

verhogen naar eenmaal per kwartaal in plaats van tweejaarlijks. In het
bestuurlijk overleg van 5 december 2013 is daarnaast opnieuw gesproken
over het belang van een duurzame borging van de resultaten van FDA en
is het belang van een goede kinderrechtensituatie in het Caribische deel
van het Koninkrijk kort aan de orde gekomen.
Sociale Vormingsplicht Aruba
Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties draagt voor
de duur van drie jaar maximaal € 1 mln. per jaar bij aan het Sociale
Vormingstraject Aruba (SVA). Het SVA is bedoeld voor werkloze, niet naar
schoolgaande jongvolwassenen in de leeftijd van 18 tot 24 jaar. Het traject
bestaat uit twee delen: een trainingtraject van vier maanden dat op
militaire leest geschoeid is en een opleidingstraject van zes maanden. Tot
nu toe zijn 4 lichtingen geselecteerd. De 2e lichting heeft op 26 maart 2013
het traject afgerond. De 3e lichting is op 7 januari 2013 van start gegaan.
De 4e lichting is in augustus 2013 begonnen en de 5e lichting in januari
2014. Het totaal aantal geselecteerde deelnemers t/m september 2013 is
112. De hiermee gemoeide kosten zijn lager dan het beschikbare budget.
In 2013 is ruim € 0,3 mln. besteed.
Solidariteitsfonds
De middelen voor het solidariteitsfonds zijn in 2013 onbenut gebleven
omdat de vereffening in het kader van de boedelscheiding nog niet is
afgerond. Dit verklaart een deel van de onderschrijding van de uitgaven
op de «regeling» samenwerkingsprogramma’s. Het hiermee gemoeide
budget wordt doorgeschoven naar 2014.
Glasvezelkabel
In 2013 is € 1 mln. aanvullend budget ter beschikking gesteld om de
zeekabel te onderhouden door de aanschaf van vervangingsonderdelen
en een bijdrage aan een consortium dat een kabelreparatieschip opereert.
De aanleg tussen Saba, Sint Eustatius en Sint Kitts is inmiddels voltooid.
Ook Sint Maarten heeft toestemming gegeven voor de aanleg en recent is
de aanlanding gerealiseerd. De belangrijkste operators op Saba (Satel) en
Sint Eustatius (Eutel) hebben nu de benodigde capaciteit op de zeekabel
beschikbaar. Inmiddels is het internetgebruik gemeten in volume verkeer
verdrievoudigd. Het prijsniveau per eenheid verkeer is tot een derde van
het oorspronkelijke niveau teruggebracht.
Uitvoeringskosten plannen van aanpak
De kosten van de uitvoering van de plannen van aanpak op grond van de
Algemene Maatregel van Rijksbestuur Waarborging plannen van aanpak
landstaken Curaçao en Sint Maarten (Staatsblad 2010, nr. 344) komen in
beginsel voor rekening van de landen Sint Maarten en Curaçao. Voor Sint
Maarten geldt dat gedurende enige tijd arbeidscapaciteit uit Nederland
nodig is, waarmee kosten gemoeid zijn. In het kader van de toegezegde
ondersteuning van Sint Maarten zijn de kosten, voor zover zij volgen uit
de uitvoering van de plannen van aanpak, ten laste van Hoofdstuk IV
gebracht. Door vertraging in de declaraties is enige onderuitputting
opgetreden. De regeling waarop dit is gebaseerd, de zogenaamde
meerkostenregeling, is per 1 november 2013 geëindigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

23

2.4 Schuldsanering
Leningen
Lopende inschrijving
De sanering van schuldtitels en betalingsachterstanden is afgerond. Op
grond van art. 16 van de Rijkswet financieel toezicht Curaçao en Sint
Maarten heeft Nederland onder nauwkeurig in de Rijkswet omschreven
voorwaarden een lopende inschrijving op alle openbare en onderhandse
geldleningen van de landen Curaçao en Sint Maarten. De geldleningen
waarop wordt ingeschreven moeten passen binnen de normen en criteria
uit de Rijkswet. Het College financieel toezicht ziet hierop toe.
In 2013 heeft Curaçao een nieuwe lening afgesloten van ruim € 25 mln.
Dit verklaart het verschil met de oorspronkelijke begroting.
Ontvangsten
De reguliere rente en aflossingen op leningen aan Aruba, Curaçao en Sint
Maarten worden hier verantwoord. In 2013 is bovendien € 5,2 mln.
ontvangen van de Nederlandse Participatie Maatschappij Nederlandse
Antillen (NPMNA) als gevolg van het afronden van de belastingclaim van
de NPMNA op CREOF (de koper van Plant Hotel NV in 2006). Dit zal
grotendeels worden aangewend voor investeringen in de Kustwacht in de
komende jaren. Dit verklaart voor een belangrijk deel het verschil met de
oorspronkelijke begroting.
Over 2013 realiseerde het BES-fonds een negatief wisselkoersresultaat.
Deze wordt gedekt door de meerontvangsten uit de begroting Koninkrijksrelaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

24

3. NIET-BELEIDSARTIKEL
Artikel 3. Nominaal en onvoorzien
Tabel 3.1 Nominaal en onvoorzien

(x € 1.000)

Realisatie

Oorspronkelijk
Vastgestelde
begroting

Verschil

2009

2010

2011

2012

2013

2013

2013

Verplichtingen

0

0

0

0

0

805

– 805

Uitgaven:
3.1 Loonbijstelling

0

0

0

0

0

805

– 805

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

626

– 626

0

0

0

0

0

179

– 179

3.2 Prijsbijstelling
3.3 Onvoorzien

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

25

4. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Inleiding
In de bedrijfsvoeringsparagraaf wordt verslag gedaan van relevante
verbeteringen en aandachtspunten in de bedrijfsvoering. De bedrijfsvoeringsparagraaf heeft conform de Comptabiliteitswet het karakter van een
uitzonderingsrapportage. Voor de algemene en BZK brede onderwerpen
wordt verwezen naar de bedrijfsvoeringparagraaf van het Jaarverslag
Hoofdstuk VII. In deze paragraaf komen de verplichte elementen en
specifieke onderwerpen voor Hoofdstuk IV aan de orde, te weten de
rechtmatigheid en de totstandkoming van de beleidsinformatie.
1. Rechtmatigheid
De Auditdienst Rijk heeft in haar controle over 2013 geen rechtmatigheidsfouten geconstateerd die de tolerantiegrenzen overschrijden. Wel heeft de
Auditdienst Rijk in haar controle over 2013 bij Koninkrijksrelaties een
onzekerheid geconstateerd in de rechtmatigheid van de projectuitgaven
van SONA waarover in 2011 decharge is verleend. Het gaat om een
bedrag van circa € 33 miljoen. De omvang van deze onzekerheid
overschrijdt de tolerantiegrens.
Misbruik- en oneigenlijk beleid
Het Ministerie van BZK heeft met de stichtingen waaraan samenwerkingsmiddelen zijn verstrekt (zie verderop onder verantwoording samenwerkingsprogramma’s) afgesproken welke normen gehanteerd worden ten
aanzien van het financieel beheer en de accountantscontrole. Dit is
vastgelegd in controleprotocollen. Een dergelijke werkwijze is ook
afgesproken met de stichting die de besteding van de restmiddelen op
Curaçao uitvoert.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
De totstandkoming van de beleidsinformatie in het jaarverslag voldoet
aan de eisen die daaraan worden gesteld in de Rijksbegrotingsvoorschriften van het Ministerie van Financiën.
Voor algemene aandachtspunten bij het proces van de totstandkoming
van de niet financiële beleidsinformatie bij het Ministerie van BZK wordt
verwezen naar de bedrijfsvoeringparagraaf van BZK (VII).
Beleidsdoorlichtingen en evaluaties.
In de begroting voor 2013 stond geen beleidsdoorlichting vermeld.
3. Financieel en materieel beheer
Het financieel en materieel beheer van de vertegenwoordigingen op
Aruba, Curaçao en Sint Maarten en het College Financieel Toezicht
voldoet aan de gestelde eisen.
Het financieel en materieel beheer van de directie Koninkrijksrelaties
maakt onderdeel uit van het Ministerie van BZK. Voor opmerkingen over
de kwaliteit van onder meer de centrale inkoop, personeelsbeheer,
financiën en betaalgedrag verwijs ik naar de bedrijfsvoeringparagraaf van
hoofdstuk VII.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

26

Financieel beheer Koninkrijksrelaties
De Algemene Rekenkamer heeft in het jaarverslag over 2012 een
onvolkomenheid voor het financieel beheer geconstateerd. Het betrof de
totstandkoming van het jaarverslag en het beheer bij de administraties,
zoals verplichtingen en voorschotten.
De Auditdienst Rijk constateert dat het totstandkomingsproces van het
jaarverslag is verbeterd in 2013. De personele capaciteit van de directie
Koninkrijksrelaties is uitgebreid met één functionaris. Ter verbetering van
het financieel beheer is het handboek «Rollen en verantwoordelijkheden»
opgesteld om de onduidelijkheden in de verantwoordelijkheidsverdelingen weg te nemen. Daarnaast is een nieuwe rapportage ontwikkeld,
waarbij de voortgang van facturen, voorschotten, verplichtingen en
vorderingen alsmede andere financieel beheergerelateerde onderwerpen
periodiek door het management wordt gemonitord. De achterstanden in
de voorschotten en verplichtingen zijn gedurende 2013 volledig weggewerkt.
Verantwoording samenwerkingsprogramma’s
In januari 2013 is het laatste Nederlandse voorschot voor de stichting
Fondo Desaroyo Aruba (FDA) gestort. De laatste stortingen aan de
stichting SONA en de Antilliaanse Medefinancieringsorganisatie (AMFO)
zijn eind 2012 en begin 2013 overgemaakt. Om de afsluiting van de
samenwerkingsprogramma’s in goede banen te leiden zijn de landen en
stichtingen in juli 2013 schriftelijk geïnformeerd over de afspraken die
hierover eerder zijn gemaakt. Daarnaast is in een aantal gevallen de
frequentie van voortgangsverslagen en contactmomenten verhoogd. Alle
landen zijn in februari 2014 geïnformeerd over de geactualiseerde
afspraken.
Ter voorbereiding van de eindafrekening heeft de directie Koninkrijksrelaties een format opgesteld voor de definitieve vaststelling. Daarnaast
heeft de directie Koninkrijksrelaties een analyse gemaakt van de
voorschotten die in de loop der jaren zijn verstrekt en de bijdragen die
door AMFO in de eindafrekening zullen worden opgenomen op grond van
hun eigen jaarrekeningen. Deze stemmen met elkaar overeen. AMFO zal
bij het verzoek tot bijdragevaststelling een overzicht verstrekken van alle
projecten die met BZK-geld gefinancierd zijn, vergezeld van een verklaring
van de accountant. Tegelijk met het verzoek tot vaststelling zal AMFO de
jaarrekening 2013 opleveren. Alle voorgaande jaarrekeningen zijn al
goedgekeurd door BZK. De vaststelling AMFO zal uiterlijk 1 september
2014 zijn afgerond.
Bij de eindafrekeningen van SONA (per ultimo 2014) en FDA (per ultimo
2015) zal in principe dezelfde werkwijze als bij AMFO worden gehanteerd.
Voortgangsrapportage Vereffeningscommissie
Er is in 2011 een vereffeningscommissie ingesteld die adviezen opstelt
over de verdeling van de boedel van de voormalige Nederlandse Antillen.
De vereffeningscommissie verwacht in het voorjaar 2014 haar werkzaamheden af te ronden en een concept boedelbalans op te leveren. Na
aanbieding van deze balans, worden in een bestuurlijk overleg de
afspraken vastgelegd over de uiteindelijke vereffening.
4. Overige aspecten van de bedrijfsvoering
Voor de overige aspecten van de bedrijfsvoering verwijs ik u naar de
bedrijfsvoeringsparagraaf van het Ministerie van BZK (VII).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

27

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

28

Beleidsartikelen
Waarborgfunctie
Bevorderen autonomie Koninkrijkspartners

Niet-beleidsartikel
Nominaal en onvoorzien

3

Totaal

Omschrijving

1
2

Art.

Verplichtingen

805

213.131

20.149

805

63.607

63.607

277.543

0

28.013

4.857

32.870

0

39.846

75.317

0

247.217

63.859

311.076

Uitgaven

0

34.705

5.295

40.000

Ontvangsten

Ontvangsten

Verplichtingen
Uitgaven

Realisatie

-2-

Oorspronkelijk vastgestelde begroting

-1-

Verantwoordingsstaat 2013 van Koninkrijksrelaties (IV) (bedragen x € 1.000)

1. De verantwoordingsstaat

C. JAARREKENING

– 805

19.697

11.710

Verplichtingen

– 805

34.086

252

33.533

Uitgaven

0

– 6.692

– 438

– 7.130

Ontvangsten

Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting
(+ = tekortschietend t.o.v. geraamd
bedrag)

3=(2–1)

2. De saldibalans
Saldibalans per 31 december 2013
Koninkrijksrelaties (IV) (bedragen x € 1.000)
Activa

31–12-’13

31–12-’12

1)

Uitgaven ten laste van
de begroting

311.076

431.657

3)

Liquide middelen

24.656

26.029

4)

Rekening-courant
Rijkshoofdboekhouding

0

0

Passiva

31–12-’13

31–12-’12

2)

Ontvangsten ten
gunste van de
begroting

40.000

110.302

4a)

Rekening-courant
Rijkshoofdboekhouding

298.124

347.692

5)

Begrotingsreserves

0

302

7)

Ontvangsten buiten
Begrotingsverband
(intra-comptabele
schulden)

2.948

4.536

341.072

462.832

0

0

6)

Uitgaven buiten
begrotingsverband
(intra-comptabele
vorderingen)

5.340

5.146

8)

Kas-transverschillen

0

0

341.072

462.832

0

0

9a)

Tegenrekening
openstaande rechten

853.604

834.251

10a)

Tegenrekening
extra-comptabele
Vorderingen

853.604

834.251

0

0

11)

Extra-comptabele
Schulden

0

0

Subtotaal
9)

Openstaande rechten

10)

Extra-comptabele
vorderingen

11a)

Tegenrekening extracomptabele schulden

12)

Voorschotten

386.045

382.325

12a)

Tegenrekening
Voorschotten

386.045

382.325

13a)

Tegenrekening
garantieverplichtingen

71.446

73.181

13)

Garantieverplichtingen

71.446

73.181

14a)

Tegenrekening
openstaande
verplichtingen

1.174.800

1.371.953

14)

Openstaande
verplichtingen

1.174.800

1.371.953

15)

Deelnemingen

2.306

1.998

15a)

Tegenrekening
Deelnemingen

2.306

1.998

2.829.273

3.126.540

2.829.273

3.126.540

TOTAAL

TOTAAL

Toelichting bij de saldibalans per 31 december 2013 Koninkrijksrelaties (IV)
Ad 1 en 2. Uitgaven en ontvangsten 2013
Bij deze posten zijn de gerealiseerde uitgaven en ontvangsten opgenomen
met betrekking tot het jaar 2013 waarvoor de Rijksrekening nog niet door
de Tweede Kamer is goedgekeurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

29

Ad 3. Liquide middelen
De post liquide middelen is opgebouwd uit het saldo bij de banken en de
contante gelden aanwezig in de kluis van de Kasbeheerders.
Het bedrag is als volgt opgebouwd:
Totaal liquide middelen in €
Vertegenwoordiging van Nederland in Aruba, Curaçao en Sint
maarten
College financieel toezicht
Bankrekening lopende inschrijving
MCB Bank Curaçao

357.921
261.104
24.001.785
35.027

Totaal:

24.655.837

Ad 4. Rekening-courant RHB
Op de Rekening-courant met de Rijkshoofdboekhouding (RHB) is de
financiële verhouding met het Ministerie van Financiën weergegeven.
Opgenomen zijn de bedragen conform Rekening-courant afschriften en
het saldobiljet van genoemd departement. De volgende Rekeningcourantverhoudingen zijn opgenomen in de balans:
Bedragen in €
a)
b)
c)
d)

Rekening-courant FIN/RHB
Rekening-courant FIN/RHB Cft Bonaire
Rekening-courant FIN/RHB Cft Saba
Rekening-courant FIN/RHB Cft Sint Eustatius

283.742.467
9.078.118
1.520.529
3.783.297

Totaal

298.124.411

Ad 5. Begrotingsreserves
De laatste restmiddelen uit de begrotingsreserve voor de sanering van
betalingsachterstanden zijn in 2013 van de overzeese rekening bij het
College financieel toezicht (Cft) teruggestort naar Nederland. Het
eindsaldo van de reserve is 0.
Ad 6. Uitgaven buiten begrotingsverband (intra-comptabele
vorderingen)
Het bedrag aan uitgaven buiten begrotingsverband is als volgt
opgebouwd:
Bedragen in €
a. Vorderingen Kasbeheerders Rijksdiensten
b. Te vorderen van ministeries en derden
c. Intra-comptabele debiteuren
Totaal

377.794
670.762
4.292.260
5.340.816

Ad a. Vorderingen Kasbeheerders Rijksdiensten
De vorderingen van de Vertegenwoordigingen van Nederland op Aruba,
Curaçao en Sint Maarten bestaan uit diverse vorderingen op ministeries
en derden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

30

Ad b. Te vorderen van ministeries en derden
De vorderingen hebben betrekking op de Stichting Ontwikkeling Nederlandse Antillen (SONA) in verband met doorberekening van uitgezonden
belastingambtenaren en de toelagen en verhuiskosten van uitgezonden
personeel.
Ad c. Intra-comptabele debiteuren
De saldi op de bankrekeningen in beheer bij het Cft ten behoeve van de
eilanden Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES) zijn in 2012 overgeboekt
naar de bankrekeningen van de openbare lichamen en zijn opgenomen als
vordering.
Ad 7. Ontvangsten buiten begrotingsverband (intra-comptabele
schulden)
Het bedrag aan ontvangsten buiten begrotingsverband is als volgt
opgebouwd:
Bedragen in €
a. Schulden Kasbeheerders Rijksdiensten
b. Te betalen aan ministeries en derden

12.352
2.935.659

Totaal

2.948.011

Ad a. Schulden Kasbeheerders Rijksdiensten
De schulden van de Vertegenwoordiging van Nederland op Aruba,
Curaçao en Sint Maarten bestaat uit diverse af te dragen belastingen en
betalingen die onderweg zijn.
Ad b. Te betalen aan ministeries en derden
Het bedrag van € 2,9 mln. is opgebouwd uit schulden aan andere
begrotingshoofdstukken (€ 2,6 mln.) die ook in administratief beheer zijn
bij het Ministerie van BZK en derden (€ 0,3 mln.).
Ad 10. Extra-comptabele vorderingen
Het saldo per 31 december 2013 kan als volgt worden gespecificeerd naar
de mate van liquiditeit:
bedragen in €
Totaal bedrag

Korte Termijn (< 1
jaar)

Lange Termijn (>1
jaar)

1. Algemeen
2. Leningen

11.412.015
842.191.839

11.412.015
0

0
842.191.839

Totaal

853.603.854

11.412.015

842.191.839

Ad 1. Algemeen
De vorderingen hebben voornamelijk betrekking op de doorberekening
van de kosten van de uitvoering van de Kustwacht aan de landen Aruba,
Curaçao en St. Maarten (€ 6,7 mln.) en de aflossing en rente op leningen
(€ 4 mln.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

31

Ad 2. Leningen
Ontstaansjaar leningen:
Bedragen in €
Leningen 1991–2009
Leningen 2010
Leningen 2011
Leningen 2013

27.774.110
778.580.861
10.610.945
25.225.923

Totaal leningen

842.191.839

Bedragen in €
Gehanteerde
koersen
a. Begrotingssteun Aruba
b. Maatregel Tussenbalans
c. Water- en Energiebedrijf (akte
263-JZ/1995)
d. Leningen lopende inschrijving
Curaçao
e. Leningen lopende inschrijving Sint
Maarten

in €
in €
AFL 0,45

Valuta

Euro

17.131.543

9.075.603
10.989.311
7.709.195

in €

682.776.561

in €

131.641.169

TOTAAL

842.191.839

Ad a. Begrotingssteun Aruba
In 1985 tot 1988 is aan Aruba een begrotingssteun verleend in de vorm
van een lening van € 45,4 mln. met een jaarlijkse rente van 2,5%. Vanaf
eind 1994 vindt aflossing plaats in 25 jaarlijkse termijnen van € 1,8 mln.
Eind 2018 zal de laatste aflossing plaatsvinden.
Ad b. Maatregel Tussenbalans
In het kader van de maatregel Tussenbalans zijn met ingang van 1991
begrotingsleningen verstrekt aan Aruba ter financiering van projecten,
waarvan een bepaald rendement verwacht mag worden. De leningen
hebben een looptijd van 30 jaar waarvan de eerste acht jaar vrij van
aflossing zijn. Het jaarlijkse rentepercentage is 2,5%. In 2025 zullen de
laatste aflossingen plaatsvinden.
Ad c. Water- en Energiebedrijf Aruba (akte 263-JZ/1995)
Begrotingslening ten behoeve van het Water- en Energiebedrijf NV
gevestigd te Aruba. De lening is verstrekt voor het aldaar verrichten van
een groot aantal investeringen voor de renovatie en uitbreiding van het
Water- en Energiebedrijf. Deze leningsovereenkomst is opgesteld in
Arubaanse valuta ad AFL 28 mln. (€ 10,9 mln.). Inmiddels is er op deze
lening een bedrag van € 3,8 mln. afgelost. De lening heeft een looptijd tot
30 juni 2026 waarvan de eerste acht jaar vrij van aflossing zijn. Het
jaarlijkse rentepercentage is 2,5%.
Ad d. Leningen lopende inschrijving Curaçao
Op 15 oktober 2010 heeft de Nederlandse Staat een vijftal leningen
verstrekt aan het land Curaçao. De maximale looptijd van de langstlopende lening is 30 jaar. De Rijkshoofdboekhouding van het Ministerie van
Financiën voert het beheer over deze leningen, de belasting vindt evenwel
plaats op Hoofdstuk IV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

32

Op 16 september 2013 heeft de Nederlandse Staat een lening van ANG 60
mln. verstrekt aan het land Curaçao. Deze lening heeft een looptijd van 30
jaar. Ook hiervoor geldt dat de Rijkshoofdboekhouding het beheer over
deze lening voert.
Ad e. Leningen lopende inschrijving Sint Maarten
Op 21 oktober 2010 heeft de Nederlandse Staat een vijftal leningen
verstrekt aan het land Sint Maarten. De maximale looptijd van de
langstlopende lening is 30 jaar. Op 12 oktober 2012 heeft de Nederlandse
Staat een volgende lening verstrekt. De maximale looptijd van deze lening
is 5 jaar. De Rijkshoofdboekhouding van het Ministerie van Financiën
voert het beheer over deze leningen, de belasting vindt evenwel plaats op
Hoofdstuk IV.
Ad 12. Openstaande voorschotten
De saldi van de per 31 december 2013 openstaande voorschotten en van
de in 2013 afgerekende voorschotten worden hieronder per jaar gespecificeerd:
Bedragen in €
Jaar

t/m 2009
2010
2011
2012
2013

Saldo per
1/1/2013

Bevoorschot
2013

Afgerekend
2013

Saldo per
31/12/2013

145.271.149
37.775.491
43.292.118
155.986.135
0

0
0
0
0
71.772.682

7.599.568
1.075.538
2.660.000
50.591.939
6.125.762

137.671.581
36.699.953
40.632.118
105.394.196
65.646.920

382.324.893

71.772.682

68.052.807

386.044.768

Het openstaande saldo voorschotten per artikel wordt als volgt onderverdeeld:
Bedragen in €
Artikel

Omschrijving artikel

1
2

Waarborgfunctie
Bevorderen autonomie Koninkrijk partners

50.098.708
335.946.060

Totaal openstaande voorschotten

386.044.768

Artikel 01 Waarborgfunctie
De openstaande voorschotten op dit artikel betreffen voornamelijk de
voorschotten aan het Ministerie van Defensie voor de inzet van de
Kustwacht in het Caribisch gebied (€ 37,5 mln.). Ook zijn er voorschotten
verstrekt aan het Korps Landelijke Politiediensten ten behoeve van de
inzet van het Recherchesamenwerkingsteam (€ 12,5 mln.). De
voorschotten worden in 2013 en volgende jaren afgewikkeld na ontvangst
van de goedgekeurde jaarrekeningen.
Artikel 02 Bevorderen autonomie Koninkrijkpartners
Een groot deel van de openstaande voorschotten op dit artikel betreft de
voorschotten aan de Stichting SONA (€ 202,9 mln.) en aan de Antilliaanse
Medefinancieringsorganisatie (AMFO) (€ 10,7 mln.) ten behoeve van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

33

uitvoering van projecten. De laatste stortingen voor de stichting SONA en
de AMFO zijn eind 2012/begin 2013 overgemaakt.
Ook zijn er in het kader van de «Arubadeal» voorschotten verstrekt aan de
Centrale Bank van Aruba (€ 91,1 mln.). Dit betreft de samenwerkingsmiddelen die onder verantwoordelijkheid van de stichting Fondo Desaroyo
Aruba (FDA) worden besteed. In januari 2013 is het laatste Nederlandse
voorschot voor FDA gestort.
Om de afsluiting van de samenwerkingsprogramma’s in goede banen te
leiden zijn de landen en stichtingen in juli 2013 schriftelijk geïnformeerd
over de afspraken die hierover eerder gemaakt zijn.
AMFO is de eerste Stichting die definitief zal afrekenen namelijk per
ultimo 2013. Daarna volgen SONA (ultimo 2014) en de stichting FDA
(ultimo 2015).
Een deel van de voorschotten op dit artikel heeft betrekking op de
koersverschillen van de pensioenbetalingen van in Nederland wonende
gepensioneerden, die ten laste van diverse pensioenfondsen een
pensioen genieten. Jaarlijks vindt er een controle op de uitvoering plaats.
Het bedrag ad € 25,7 mln. wordt in 2014 afgewikkeld.
Ad 13. Garantieverplichtingen
Ad 13a. Tegenrekening garantieverplichtingen
Het bedrag aan garantieverplichtingen is als volgt opgebouwd:
Bedragen in €
Garantieverplichtingen per 1 januari 2013
Aangegane verplichtingen in 2013

73.180.741
0

+/+

73.180.741
Tot betaling gekomen in 2013
Negatieve bijstellingen verplichtingen uit eerdere
begrotingsjaren

0
1.734.284
1.734.284

Totaal openstaande garantieverplichtingen per
31 december 2013

-/-

71.446.457

De openstaande garantieverplichtingen zijn als volgt opgebouwd:
1.

Garantie Atradius
De garantieverplichting op de leningen die door Atradius (€ 6,8 mln.)
verstrekt zijn, hebben betrekking op een overeenkomst van het Rijk
voor het garant staan van Nederland voor de aflossing en rente van
deze leningen door het Land Aruba. Tot op heden is er geen beroep
gedaan op deze garantstelling. Aruba betaalt consequent en de
garantie loopt contractueel in 2019 af.

2.

Bankgarantie Europese Commissie ten behoeve van Bonaire
De bankgarantie ten behoeve van de leningen aan Bonaire bij de
Europese Commissie (€ 43,6 mln.) hebben betrekking op het Sociaal
Infrastructuur-programma en het Bonaire riolerings- en waterzuiveringsprogramma. Deze garantie loopt tot 31 december 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

34

Nader onderzoek geeft aanleiding te veronderstellen dat er mogelijk
een beroep op de garantie van het Bonaire riolerings- en waterzuiveringsprogramma gedaan zal worden.
3.

Bankgarantie Europese Commissie ten behoeve van 10e Europees
Ontwikkelingsfonds (EOF)
De bankgarantie ten behoeve van de leningen aan Curaçao, St.
Maarten en de BES-eilanden (€ 21,0 mln.) bij de Europese Commissie
hebben betrekking op het 10e EOF-programma en is opgebouwd uit
projecten ten behoeve van de infrastructuur, ontwikkeling haven en
woningbouw.
De garantieverplichting heeft betrekking op het uitvoeren van diverse
projecten in het kader van subsidieverstrekking van de EEG. De
landen/openbare lichamen dienen garant te staan voor de uitvoering.
In geval van de BES-eilanden staat Nederland garant, in geval van
Curaçao en Sint Maarten staat Nederland garant tegenover de EU,
maar is van beide landen een volledige garantie ad € 16 mln.
gekregen.

Ad 14. Openstaande verplichtingen
Ad 14a. Tegenrekening openstaande verplichtingen
Het bedrag aan openstaande verplichtingen is als volgt opgebouwd:
Bedragen in €
Verplichtingen per 1 januari 2013
Aangegane verplichtingen in 2013
Tot betaling gekomen in 2013
Negatieve bijstelling verplichtingen uit eerdere
begrotingsjaren

1.371.952.578
115.162.656
1.487.115.234

+/+

312.315.636

-/-

311.075.390
1.240.246

Totaal openstaande verplichtingen per
31 december 2013

1.174.799.598

Ad 15. Deelnemingen
Ad 15a. Tegenrekening deelnemingen
Bedragen in €

Arubaanse
Investeringsbank
(AIB)

Bedrag

Koers

Bedragen in €

NAF 5.123.424,00

0,45

2.305.541

Financiering Deelnemingen en Participaties
Het verwerven van aandelen door de staat in privaatrechtelijke ondernemingen wordt conform het gestelde in de Regeling Departementale
Begrotingsadministratie, tegen de oorspronkelijke aankoopprijs extracomptabel vastgelegd. In bovenstaande tabel wordt inzicht verkregen in
de deelnemingen in de AIB via de Nederlandse Participatie Maatschappij
voor de Nederlandse Antillen (NPMNA).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

35

De Nederlandse staat is geen juridisch eigenaar van de deelneming, maar
staat wel garant en draagt daarom het risico.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

36

D. Bijlagen
1. Afgerond evaluatie en overig onderzoek
In het jaar 2013 zijn geen onderzoeken gestart dan wel afgerond.
2. Externe inhuur
Het overzicht Externe inhuur is voor het Ministerie van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties opgenomen in de bijlagen van het begrotingshoofdstuk VII.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 930 IV, nr. 1

37