Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2288
Vragen van het lid Helder (PVV) aan de Minister van Veiligheid en Justitie over
de politie die het onderspit delft tegen zware criminaliteit (ingezonden 9 maart
2016).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
14 april 2016).
Vraag 1
Kent u de berichten: «Politie delft onderspit»1, «Water staat ons aan de
lippen»2, «Een beetje hennepteler is tegenwoordig bewapend»3 en «WestBrabant land van hennep en intimidatie»4?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3 en 4
Ziet u, nu de voorzitter van de Taskforce georganiseerde criminaliteit Brabant
(tevens burgemeester van Tilburg), de politiebond ACP, de recherchechef van
de regionale eenheid Zeeland-West-Brabant en de hoofdofficier van justitie in
diezelfde regio aangeven dat er door drugsmoorden en aanslagen tussen
criminelen er een overclaim ligt op de politie, eindelijk in dat de bezuinigingen te ver gaan en het water de politie letterlijk aan de lippen staat? Zo nee,
wat is daar dan voor nodig?
Gaat u gehoor geven aan de dringende oproep te zorgen voor meer
capaciteit, zowel bij de politie (recherche) als bij het OM (officieren van
justitie), zeker nu blijkt dat de extra 125 agenten die eind 2014 werden
ingevlogen om het zuiden te helpen onvoldoende zijn en deze misdaadgolf
ook de rest van het land dreigt te overspoelen? Zo nee, waarom niet?
Indien u niet bereid bent om fors meer capaciteit te regelen, wat gaat u dan
wel doen om de zware criminaliteit een halt toe te roepen en uw prioriteit eer
aan te doen?

1

Telegraaf, 06 maart 2016, «Politie delft onderspit»
Telegraaf, 06 maart 2016, «Water staat ons aan de lippen»
3
Trouw, 05 maart 2016, «Een beetje hennepteler is tegenwoordig bewapend»
4
Trouw, 05 maart 2016, «West-Brabant land van hennep en intimidatie»
2

ah-tk-20152016-2288
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3 en 4
Het afbreken van de criminele industrie is geen makkelijke opgave. Het
vereist onze volle aandacht. In Zuid Nederland zijn daarom de afgelopen
jaren veel extra maatregelen getroffen, zoals een sterke intensivering van de
aanpak door een brede coalitie van overheidspartijen via de Taskforce
Brabant Zeeland, een Integraal Afpakteam Brabant Zeeland en het vrijspelen
van gelabelde capaciteit bij het Openbaar Ministerie (OM) en politie (Intensivering Zuid Nederland). Om nog een extra impuls te geven aan de strafrechtelijke aanpak van ondermijnende criminaliteit heb ik hier in de Begroting
2016 structureel € 3 miljoen voor vrijgemaakt in het bijzonder voor Zuid
Nederland en het strafrechtelijk afpakken van crimineel vermogen. Daarnaast
wordt momenteel druk gewerkt aan de voorstellen uit de Contourennota
Versterking Opsporing5. Onderdeel van deze versterking is ook het vullen van
nog bestaande vacatures bij de recherche.
Over de actuele stand van zaken en over de benodigde aanpak in de
komende jaren in Zuid Nederland ben ik momenteel druk in gesprek met alle
betrokkenen.
Vraag 5
Deelt u de mening van de ACP dat de CBS-cijfers, die een daling van de
criminaliteit laten zien, geen reëel beeld vormen omdat veel criminaliteit niet
geregistreerd wordt? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De dalende trend die de geregistreerde criminaliteit vertoont, is onmiskenbaar. Maar de totale omvang van criminaliteit behelst inderdaad meer dan
wat de politie registreert of wat blijkt uit slachtofferenquêtes. Criminaliteit die
wordt aangepakt door de Bijzondere Opsporingsdiensten, inspecties of
bestuurlijke autoriteiten komt bijvoorbeeld deels niet in deze cijfers terug,
zoals thema’s als fraude en milieucriminaliteit. De CBS-cijfers verschaffen
slechts in beperkte mate informatie over zogenaamde «slachtofferloze»
delicten, zoals handel in verdovende middelen en illegaal wapenbezit:
delicten waarvan meestal geen aangifte wordt gedaan. Bovendien wordt in
toenemende mate ingezet op een integrale aanpak waarbij veel overheidsdiensten samen optreden. Activiteiten van politie en OM leiden in dit verband
niet per definitie tot strafrechtelijke opsporing en vervolging, maar ook en
juist tot het in positie brengen van bestuursrechtelijke autoriteiten of
inspecties. Deze activiteiten komen dan niet tot uitdrukking in de cijfers van
geregistreerde criminaliteit.
Vraag 6 en 7
Deelt u de mening dat het, gezien die landelijke «daling», extra opvallend is
dat blijkbaar op alle fronten van zware criminaliteit in het zuiden juist een
stijging te zien is? Zo nee, waarom niet?
Wat is de reden van deze stijging?
Antwoord 6 en 7
Geografisch is de criminaliteit in Nederland niet evenredig verdeeld. Er zijn
gebieden en locaties waar criminaliteit zich bovengemiddeld voordoet.
Ondermijnende criminaliteit concentreert zich bij specifieke dadergroepen of
op specifieke plaatsen, die in het zuiden van Nederland meer dan gemiddeld
voorkomen. Dat is ook de reden waarom hier extra op wordt ingezet door alle
organisaties.
Vraag 8
Klopt het dat criminelen veel gewelddadiger worden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Dat kan in algemene zin niet zo worden gesteld. Het gebruik van geweld in
Nederland laat een genuanceerd en deels tegenstrijdig beeld zien. De
Veiligheidsmonitor van het CBS en het Wetenschappelijk Onderzoek- en
Documentatie Centrum (WODC) toont een daling van alle vormen en typen
van geweld. Ook het door de politie geregistreerde niveau van geweldscrimi5

Kamerstuk 29 628, nr. 593

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

naliteit laat een daling zien. Zo is bijvoorbeeld het aantal moorden in 2015 ten
opzichte van 2010 met meer dan een kwart afgenomen. Tegelijkertijd neemt
het gebruik van zware automatische wapens toe bij liquidaties, daar is dus
wel sprake van meer extreem geweld. Dat is zeer ernstig en onaanvaardbaar.
Dergelijk gebruik van grof geweld krijgt bij de aanpak vanzelfsprekend de
hoogste prioriteit.
Vraag 9
Klopt het dat er bij veel vormen van nieuwe criminaliteit (cybercrime etc.)
nog geen beeld is van de omvang daarvan en dat het dus heel goed mogelijk
is dat de daling van de geregistreerde criminaliteit mede veroorzaakt wordt
door de verplaatsing van klassieke misdrijven naar nieuwe misdrijven?
Antwoord 9
De geregistreerde klassieke «offline» vermogenscriminaliteit is afgenomen.
Door de nog maar recente opkomst van nieuwe vormen van «online»
criminaliteit, is er nog weinig betrouwbare statistische informatie beschikbaar
over aard en omvang van dit fenomeen.
Het WODC is daarom gevraagd een onderzoek te starten om meer helderheid
te verkrijgen over (de duiding van) deze ontwikkeling. Op dit moment bestaat
er nog geen eenduidig beeld over de mogelijke verschuiving van criminaliteit
naar de digitale wereld.
Vraag 10
Bent u bereid om een realistisch beeld geven van de criminaliteit, dus niet
alleen kale cijfers met daaraan een mooi-weer-conclusie, maar (om in termen
van het kabinet te blijven) het eerlijke verhaal? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Ja. Zo laat ik jaarlijks door het WODC, het CBS en de Raad voor de Rechtspraak de publicatie Criminaliteit en Rechtshandhaving vervaardigen.
Daarnaast verschijnt jaarlijks de hierboven genoemde Veiligheidsmonitor, die
cijfers bevat over slachtofferschap van criminaliteit. Op deze wijze wordt een
realistisch beeld gepresenteerd over de trends, omvang en ernst van
criminaliteit. In aanvulling hierop noem ik het in antwoord 9 genoemde
WODC onderzoek naar een mogelijke verschuiving van criminaliteit naar de
digitale wereld. Met de uitkomsten van dit onderzoek hoop ik een nog
completer beeld van de criminaliteitsontwikkelingen te kunnen geven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3