Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 955

Uitbreiding van de mogelijkheid om
voorzieningen te verstrekken bij arbeid als
zelfstandige

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 2 juli 2009
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid1, belast met
het voorbereidend onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering de vragen en opmerkingen in dit
verslag afdoende zal beantwoorden, acht de commissie hiermee de openbare behandeling van het voorstel van wet voldoende voorbereid.
Inhoudsopgave
1. Inleiding
2. Doelgroep en startperiode
3. Inkomen
4. Effecten
5. Evaluatie
Artikelsgewijs

blz.
1
2
3
3
4
4

1. Inleiding
1

Samenstelling:
Leden: Van der Vlies (SGP), De Wit (SP), Van
Gent (GL), Blok (VVD), Nicolaï (VVD), Van Dijk
(CDA), Smeets (PvdA), Dezentjé HammingBluemink (VVD), Omtzigt (CDA), Van Hijum
(CDA), Timmer (PvdA), Koşer Kaya (D66),
Jonker (CDA), voorzitter, Luijben (SP), Ulenbelt
(SP), Ortega-Martijn (CU), Blanksma-van den
Heuvel (CDA), Van der Burg (VVD), Koppejan
(CDA), Van Dijck (PVV), Spekman (PvdA),
Vermeij (PvdA), Thieme (PvdD), Karabulut (SP)
en Vos (PvdA).
Plv. leden: Van der Staaij (SGP), Gerkens (SP),
Sap (GL), De Krom (VVD), Weekers (VVD),
Smilde (CDA), Depla (PvdA), Aptroot (VVD),
Pieper (CDA), Willemse-van der Ploeg (CDA),
Linhard (PvdA), Pechtold (D66), Spies (CDA),
Irrgang (SP), Lempens (SP), Cramer (CU),
Biskop (CDA), Elias (VVD), Joldersma (CDA),
Fritsma (PVV), Tang (PvdA), Heerts (PvdA),
Ouwehand (PvdD), Gesthuizen (SP) en Heijnen
(PvdA).

KST133415
0809tkkst31955-5
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorstel van de regering om de mogelijkheden voor mensen met
een handicap die als zelfstandige willen starten uit te breiden. De leden
van de CDA-fractie vinden het belangrijk dat deze groepen kansen worden
geboden om naar vermogen mee te doen op de arbeidsmarkt. Juist voor
deze groep is het belangrijk dat zij een reële kans krijgen om te werken als
zelfstandige: belemmeringen die arbeidsgehandicapten die werken in
loondienst kunnen ervaren (vanwege de specifieke handicap) kunnen
deels worden weggenomen door te starten als zelfstandige. Doelstelling
van het wetsvoorstel moet daarom dan ook zijn dat het voor arbeidsgehandicapten die als ondernemer willen beginnen makkelijker wordt om
te starten. Zij moeten hierbij dezelfde kansen krijgen als personen met een
ziekte of handicap die in loondienst werken. De leden van de CDA-fractie
zijn daarom blij met het voorstel van de regering om de voorzieningen
voor beide groepen gelijk te schakelen, vragen over het voorstel zijn opgenomen in dit verslag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 955, nr. 5

1

De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennis genomen
van het wetsvoorstel. Als medeondertekenaars van de motie Van Hijum
c.s. (31 224, nr. 8) constateren zij met waardering dat de regering de
opvatting deelt dat personen met een ziekte of handicap die willen starten
als zelfstandige geen belemmeringen moeten ondervinden maar juist
ondersteund moeten worden in hun voornemen. Het wetsvoorstel
verbreedt die wens tot alle gehandicapten. Over een aantal punten willen
de leden van de PvdA-fractie graag nader van gedachten wisselen, de
vragen daartoe zijn opgenomen in dit verslag.
De leden van de SP fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
en hebben een aantal vragen, deze zijn opgenomen in dit verslag.
De VVD-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen van de voorliggende wetswijziging. Wel heeft zij hierover nog de volgende vragen, deze
zijn weergegeven in dit verslag.
2. Doelgroep en startperiode
Belangrijk is dat met dit wetsvoorstel de grootse knelpunten voor personen die met een handicap als ondernemer willen starten worden opgelost,
aldus de leden van de CDA-fractie. Is de regering van mening dat dit ook
het geval is? Kan de regering toelichten of de terugvaloptie van zes
maanden op de oorspronkelijke uitkering voldoende de belemmering om
te starten wegneemt?
Starten als zelfstandig ondernemer brengt altijd risico’s met zich mee. De
leden van de CDA-fractie vinden het daarom van groot belang dat (jonge)
startende ondernemers die gebruik maken van de regeling een grote
slagingskans hebben en schuld wordt voorkomen. Het is daarom belangrijk dat Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) vooraf
zorgvuldig toetst of de ondernemer voldoende kwaliteit heeft om als
zelfstandige te starten. Kan de regering toelichten welke voorzieningen ter
beschikking staan aan zelfstandige ondernemers met een handicap of
ziekte die begeleiding nodig hebben voor het starten van hun bedrijf? Hoe
worden (jonge) ondernemers geïnformeerd over de risico’s bij het starten
als zelfstandig ondernemer? Op welke manier wordt beoordeeld of de
onderneming voldoende kans van slagen heeft?
De leden van de PvdA-fractie en de leden van de VVD-fractie vragen de
regering toe te lichten welke criteria zij hanteert om te bepalen of er
sprake is van zelfstandig ondernemerschap? Kan de regering inzicht
geven in de van toepassing zijnde bepalingen die zullen gelden om te
voldoen aan voorwaarden die gesteld worden voor het in aanmerking
komen van voorzieningen? Op welke wijze worden betreffende personen
hierover voorgelicht?
De leden van de PvdA-fractie vragen met de kwestie rond het UWV en de
startende zelfstandigen vanuit de WW in gedachten, of de mogelijkheid
bestaat dat door een samenloop van regelingen de personen die gebruik
maken van de voorzieningen er financieel op achteruit gaan?
De leden van de SP-fractie vragen of de regering voornemens is om door
middel van voorlichting of advies arbeidsongeschikten te stimuleren om
zelfstandige te worden. Zij vragen of het doel van het wetsvoorstel is om
het starten als zelfstandige te stimuleren of het starten slechts te faciliteren.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering uiteen kan zetten welke
informatie over de risico’s van het starten als zelfstandige aan aanvragers
van voorzieningen wordt verstrekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 955, nr. 5

2

3. Inkomen
De regering stelt voor dat het recht op voorziening vervalt indien het
inkomen van de zelfstandige meer bedraagt dan «bij een algemene maatregel van bestuur te bepalen bedrag».
Graag vernemen de leden van de CDA-fractie of er een herlevingsrecht
van toepassing zal zijn indien de hoogte van het inkomen binnen een
bepaalde termijn weer onder de inkomensgrens daalt. Kan de regering
tevens toelichten waarop de hoogte van de inkomensgrens wordt gebaseerd? Is de hoogte van deze grens al bekend? Waarom is niet gekozen
voor de invoering van een «glijdende schaal» in de vorm van een eigen
bijdrage boven de inkomensgrens? Is de regering bereid de mogelijkheden hiervoor te onderzoeken?
In de huidige regeling kunnen WAO-,WAZ- of Wajong-uitkeringsgerechtigden een aanvulling van 20% krijgen op het inkomen indien de zelfstandige minder verdient dan hij volgens de arbeidsdeskundige kan
verdienen. Kan de regering toelichten of deze regeling ongewijzigd blijft?
Biedt deze regeling wel voldoende prikkels om de verdiencapaciteit
volledig te benutten dan wel te ontwikkelen?
De leden van de SP-fractie vragen waarom de inkomensgrens niet gelijk
kan zijn aan bijvoorbeeld het minimumloon en waarom de regering bij
algemene maatregel van bestuur deze inkomensgrens wenst vast te
stellen.
Over de inkomensgrens vragen de leden van de VVD-fractie of de regering
nader kan toelichten welke inkomensgrens zij zal hanteren en op basis
waarvan deze is bepaald?
4. Effecten
De leden van de CDA-fractie verwijzen naar de toelichting bij het wetsvoorstel waar staat dat maximaal 270 personen op jaarbasis van de regeling gebruik zullen maken. Voor slechts een klein deel van de groep betreft
het een nieuwe aanvraag, voor de overige personen is het een verlenging
van de voorziening. Kan de regering toelichten of zij verwacht dat de
invoering van dit wetsvoorstel ertoe leidt dat meer personen die met
arbeidshandicap de weg naar de arbeidsmarkt vinden? Is de regering met
de leden van de CDA-fractie van mening dat het aantal van 270 personen
zeer gering is gezien het feit dat het met het voorliggende wetsvoorstel
aantrekkelijker wordt om als zelfstandige te starten?
Het Centraal Planbureau noemde in december 2007 de forse toename van
het aantal jongeren met een Wajong-uitkering verontrustend, zo merken
de leden van de PvdA-fractie op. De regering verwacht dat maximaal 270
personen per jaar van de regeling gebruik maken. Waarop is die verwachting gebaseerd, zo vragen de leden van de PvdA-fractie? Verwacht de
regering besparingen in uitkeringslasten?
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan toelichten welke
stijging van zelfstandigen zij verwacht als gevolg van het aantrekkelijker
zelfstandig ondernemerschap, zowel de komende jaren als structureel?
Tevens vragen zij welke besparingen in uitkeringslasten de regering
daarbij verwacht?
Voorts vragen de leden van de VVD-fractie of de regering de financiering
van de voorzieningen uit de IDM tranche 2008 nader kan toelichten?
Voldoet deze wijze voor structurele financiering van de voorzieningen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 955, nr. 5

3

5. Evaluatie
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering voornemens is om na
het in gebruik nemen van de voorgestelde wet deze wet te evalueren? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, welke termijn heeft de regering voor deze
evaluatie gepland? En op welke criteria zal er dan worden getoetst?
Artikelsgewijs

Artikel I Wijziging van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen,
Onderdeel B
Waarop, zo vragen de leden van de fractie van de PvdA, berust het voorstel dat er geen voorzieningen worden verstrekt als de persoon een tijdelijke functionele beperking heeft? Waarom kunnen bijvoorbeeld personen
met een tijdelijke ziekte die toch als zelfstandig ondernemer actief willen
worden niet ondersteund worden met extra voorzieningen die hun werk
makkelijker maakt?

Artikel I Wijziging van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen,
Onderdeel E
De leden van de PvdA-fractie merken op dat de Memorie van Toelichting
bij het wetsvoorstel stelt dat wordt voorgesteld om alleen aan personen
die na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel starten als zelfstandigen, of
in de re-integratiefase verkeren, voorzieningen toe te kennen. Waarom
komen personen met een structurele arbeidsbeperking die momenteel als
zelfstandige aan het werk zijn niet in aanmerking voor voorzieningen?
De voorzitter van de commissie,
Jonker
Adjunct-griffier van de commissie,
Van de Wiel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 955, nr. 5

4