Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

478
Vragen van de leden Van Nispen (SP), Van Tongeren (GroenLinks) en Bruins
Slot (CDA) aan de Ministers van Veiligheid en Justitie, van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over het bericht dat
lijkschouwers misdrijven missen door een gebrekkige opleiding (ingezonden
20 augustus 2014).
Antwoord van Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
6 november 2014). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2013–2014,
nr. 3003.
Vraag 1
Herinnert u zich uw antwoorden op eerdere Kamervragen over het bericht dat
lijkschouwers misdrijven missen door een gebrekkige opleiding?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u in aanvulling hierop reageren op de noodkreet van de praktijk over de
kwaliteit van lijkschouwing?2
Antwoord 2
Er bestaat in het kader van het kwaliteitsbeleid betreffende het medisch
handelen een richtlijn lijkschouw, die is opgesteld door de Vakgroep
Forensische geneeskunde van GGD NL, het Forensisch Medisch Genootschap
(FMG) en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Een lijkschouw is een
vorm van «maatwerk». Wanneer het feitelijk handelen afwijkt van de
handelingsinstructies van de bedoelde richtlijn dient degene die afwijkt van
de richtlijn, de gevolgde werkwijze en de motivatie voor het afwijken
registreert. Er is ook ruimte voor lokaal en regionaal maatwerk. In deze
gevallen zullen de afwijkende afspraken, als aanvulling op de standaardrichtlijnen, in de uitvoeringsorganisatie moeten worden vastgelegd. Het
registeren van afwijkingen is een vereiste in het kader van de HKZ-certificatie
(Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in de Zorgsector).

1
2

ah-tk-20142015-478
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, aanhangsel Handelingen, nr. 2666
Het Parool, «Wat je mist, zul je nooit weten», 20 juni 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Erkent u dat er niet alleen sprake is van een Amsterdams probleem, maar van
een landelijk probleem, aangezien het Forensisch Medisch Genootschap
(FMG), de Vakgroep Forensische Geneeskunde en de Gezondheidsraad in
adviezen letterlijk stellen dat vervolgopleidingen ontoereikend zijn en dit niet
alleen gevolgen heeft voor de kwaliteit maar ook voor de kwantiteit? Zo ja,
kunt u hierop aanvullend op uw eerdere antwoorden reageren?3 Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 3
Sinds de wijziging in de Wet op de lijkbezorging van januari 2010 mogen
uitsluitend artsen die adequaat geschoold zijn en ingeschreven in een
register, benoemd worden tot gemeentelijk lijkschouwer. Tot januari 2013
gold een overgangsregeling. Tot dat moment konden (forensisch) artsen die
niet waren ingeschreven in een register benoemd zijn als gemeentelijk
lijkschouwer. Nu deze overgangsperiode is verstreken, worden de forensisch
artsen die ingeschreven staan in het register van het Forensisch Medisch
Genootschap (FMG) bekwaam geacht en wordt de kwaliteit voldoende
geborgd volgens de normen van de beroepsvereniging.
Indien de FMG van mening is dat de huidige eisen onvoldoende zijn, kan de
FMG zelf de eisen tot registratie verhogen en daarmee de kwaliteit van de
beroepsgroep naar een nog hoger niveau tillen. Ik zag en zie daarom geen
aanleiding om op korte termijn maatregelen te nemen.
Ik verwijs verder naar mijn antwoord op vraag 7.
Vraag 4
Hoe verhoudt uw interpretatie van het rapport van de Gezondheidsraad,
namelijk dat de verwachte uitstroom uit de beroepsgroep gecompenseerd zal
kunnen worden, zich tot de conclusie van de Gezondheidsraad dat «de
verwachte uitstroom uit de beroepsgroep deels gecompenseerd zal kunnen
worden» maar «de instroom een punt van zorg blijft» en «het te verwachten
tekort een ernstige bedreiging inhoudt voor de forensisch-medische
beroepsuitoefening»?4 Waarom lopen uw conclusie en die van de Gezondheidsraad zo uiteen?
Vraag 4
Hoe verhoudt uw interpretatie van het rapport van de Gezondheidsraad,
namelijk dat de verwachte uitstroom uit de beroepsgroep gecompenseerd zal
kunnen worden, zich tot de conclusie van de Gezondheidsraad dat «de
verwachte uitstroom uit de beroepsgroep deels gecompenseerd zal kunnen
worden» maar «de instroom een punt van zorg blijft» en «het te verwachten
tekort een ernstige bedreiging inhoudt voor de forensisch-medische
beroepsuitoefening»?5 Waarom lopen uw conclusie en die van de Gezondheidsraad zo uiteen?
Antwoord 5
Het FMG-register is een register van artsen in de forensische geneeskunde.
Uitsluitend artsen die als forensisch arts in dit register zijn ingeschreven,
kunnen worden benoemd als gemeentelijke lijkschouwer. Het NRGD-register
heeft ten doel de gebruikmaking van deskundigen in strafzaken, die voldoen
aan de door het College gestelde kwaliteitseisen, te bevorderen. In het
NRGD-register worden aan de geregistreerde deskundigen op het gebied van
de forensische pathologie nadere eisen gesteld met betrekking tot onder
meer de kennis van het strafrecht en de rol van de deskundige daarin; de
onderzoekvaardigheden en het vermogen om onafhankelijk, onpartijdig,
zorgvuldig, vakbekwaam en integer op te treden. De functies van de twee
registers zijn zodoende verschillend. Waar het register bij het FMG ziet op de
kwaliteit van de beroepsbeoefenaar als zodanig, heeft het NRGD tot doel de
kwaliteit van deskundigen in strafzaken te borgen.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, aanhangsel Handelingen, nr. 2666, antwoord op de
vragen 2, 3 en 5
Gezondheidsraad, «Forensische Geneeskunde ontleed», blz. 46 (http://
www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/ForensischeGeneeskundeOntleed2013_0.pdf)
5
Gezondheidsraad, «Forensische Geneeskunde ontleed», blz. 46 (http://
www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/ForensischeGeneeskundeOntleed2013_0.pdf)
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 6
Klopt het dat u de opleiding tot forensisch arts niet wil financieren omdat
hiervoor geen wettelijke basis is en omdat volgens u een register het bewijs
is dat er voldoende kwaliteit aanwezig is?6
Antwoord 6
Gezien de kwaliteitsborging via de registers en de jaarlijkse instroom in de
basisopleiding tot forensisch arts zie ik vooralsnog geen aanleiding om
overheidsfinanciering te overwegen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het bestaan van een register niet direct betekent dat
het niveau van de opleiding op peil is? Zo ja, kunt u dit dan uitgebreid
toelichten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Nee. Het bestaan van een register houdt in dat er over inhoud, duur en
niveau van de gevolgde opleiding openbare afspraken zijn gemaakt waaraan
de opleiding worden getoetst.
Het Forensisch Medisch Genootschap (FMG) respectievelijk het College
Geneeskundige Specialismen (CGS) bij de Koninklijke Nederlandsche
Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) heeft de kwaliteitseisen vastgesteld voor de opleiding tot forensisch arts FMG, respectievelijk de
opleiding tot forensisch arts KNMG. Het register van het FMG bevat de
forensisch artsen, die de 1-jarige basisopleiding tot forensisch geneeskundige
hebben gevolgd en worden geregistreerd als forensisch arts FMG. Het
register van de KNMG bevat de artsen die de 2-jarige profielopleiding
forensische geneeskunde hebben gevolgd en worden geregistreerd als
forensisch arts KNMG.
Daarmee leveren de registers een waarborg voor de kwaliteit van (de
opleiding van) deze groepen forensisch artsen.
Vraag 8
Kunt u alsnog uitgebreid reageren op de aanbeveling van de Gezondheidsraad om de vervolgopleiding forensische geneeskunde op dezelfde manier te
financieren als andere medische vakgebieden en een leerstoel in te stellen
met een bijbehorende onderzoeksgroep?7 Indien hier een wettelijke grondslag
voor nodig is, bent u dan bereid om hiervoor te zorgen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 8
In aanvulling op het antwoord op vraag 6 merk ik op dat de medische
vervolgopleidingen die nu in aanmerking komen voor publieke financiering
van overheidswege via VWS, opleiden voor de zorg die voortvloeit uit de
Zorgverzekeringswet, Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten of Wet publieke
gezondheid. Voor de opleiding tot forensisch arts is dit niet het geval. Gelet
op het voorgaande, meen ik dat hiervoor thans onvoldoende aanleiding
bestaat.
Vraag 9
Deelt u de mening van de Gezondheidsraad dat het voor de hand zou liggen
als de kosten van de financiering voor rekening komt van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie, omdat forensisch artsen werken ten behoeve van de
veiligheid en rechtspraak?8 Zo ja, waarom slaat u deze aanbeveling in de
wind? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Nee, de betrokken Ministeries hebben elk hun eigen verantwoordelijkheid
voor een deel van het beleid dat raakvlakken heeft met de forensische
geneeskunde. Dat laat onverlet dat de ontwikkelingen worden gevolgd. Dit is

6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, aanhangsel Handelingen, nr. 2666, antwoord op vraag
6
7
Gezondheidsraad, «Forensische Geneeskunde ontleed», blz. 76
8
Gezondheidsraad, «Forensische Geneeskunde ontleed», blz. 87

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

ook in lijn met de toezegging die gedaan is tijdens het Algemeen Overleg
Wet op de lijkbezorging. Tijdens dit AO is met uw Kamer over de kwaliteit
van de lijkschouw gesproken. Recente signalen vanuit het veld en uw Kamer
zijn aanleiding om na te gaan of de kwaliteit van de lijkschouw dient te
worden aangescherpt. U wordt over de uitwerking van deze toezegging
medio 2015 nader geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4