1
M
inisterie van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid

>

Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag

Kinderombudsman
Dhr. Marc Dullaert,
Postbus 93122
2509 AC Den Haag

Datum 1 0 SEP 2013
Betreft Rapport Kinderombudsman ‘Kinderen in armoede in Nederland’

Geachte heer Dullaert,
In uw brief d.d. 24 juni 2013, vraagt u mij aan te geven hoe ik navolging geef aan
uw aanbevelingen in het rapport ‘Kinderen in armoede in Nederland’ d.d. 25 juni
2013. Hierbij voldoe ik aan dit verzoek.
Ik heb met belangstelling kennis genomen van uw rapport. Sinds 2010 is het
aantal kinderen dat leeft in een huishouden met een inkomen onder de lageinkomensgrens helaas toegenomen. Voor huishoudens met een dergelijk inkomen
is het vaak moeilijk om de eindjes aan elkaar te knopen. Het kabinet wil
voorkomen dat kinderen hiervan de dupe worden. Niemand mag door armoede
buiten de boot vallen en zeker kinderen niet. Kinderen moeten zich kunnen
ontplooien en volop mee kunnen doen in de samenleving, zonder zich te schamen
voor hun financiële situatie. Kennis van de problematiek van kinderen die in
armoede opgroeien en van het armoedebeleid van gemeenten om deze
problemen aan te pakken is belangrijk om de effectiviteit van het beleid verder te
verbeteren. Zoals ik eerder in onze gesprekken aangaf, levert uw onderzoek
hieraan een belangrijke bijdrage. De informatie die verzameld is via het Meldpunt
geeft inzicht in welke nadelige gevolgen kinderen kunnen ondervinden van het
opgroeien in armoede en hoe ouders en professionals hulp voor de situatie van
kinderen ervaren. De kennis die u verzameld heeft over het gemeentebeleid en de
door gemeenten en private partijen geboden voorzieningen kan gemeenten
aanknopingspunten bieden voor intensivering van het beleid. Om die reden is de
Kinderombudsman ook vertegenwoordigd in het overleg over de intensivering van
het armoede- en schuldenbeleid, dat ik met een groot aantal partijen periodiek
voer.
In uw rapport doet u een aantal behartigenswaardige aanbevelingen. Aan de
rijksoverheid beveelt u aan het armoedebeleid gericht op kinderen te monitoren
en gemeenten gericht aan te sporen en aan te spreken op hun taak om kinderen
lokaal te voorzien van een toereikende levensstandaard.
Zoals ik in mijn brief van 3 juli 2013 aan de Tweede Kamer over de intensivering
van het armoede- en schuldenbeleid heb aangegeven, vraag ik gemeenten om bij
de inzet van de extra middelen voor 2013 speciale aandacht te besteden aan
Pagina 1 van 3

kinderen die in armoede opgroeien. Gemeenten besteden hier in de regel al veel
aandacht aan, maar de huidige economische situatie en het beschikbaar komen
van extra middelen voor armoede- en schuldenbeleid zijn voor mij aanleiding om
nogmaals expliciet aandacht voor het beleid voor deze kinderen te vragen.
Nederland kent gelukkig geen armoedecultuur in de zin dat armoede wordt
overgedragen van generatie op generatie’. Er is het kabinet veel aan gelegen om
dit zo te houden en de kans op overerving zo klein mogelijk te maken.

Datum

Onze referentie
2013-0000116013

In lijn met uw aanbeveling zal ik gemeenteraden en colleges oproepen om op
lokaal niveau te komen tot een robuuste en integrale aanpak van armoede- en
schuldenproblematiek, gebaseerd op samenhangend beleid, zeker waar het om
kinderen gaat. In dit kader zal ik gemeenten ook ondersteunen door het bieden
van handvatten, het verspreiden van goede voorbeelden en het stimuleren van
kennisdeling. Ook zal ik samenwerking tussen publieke en private partijen op
lokaal niveau stimuleren, Ik ben mij zeer bewust van de bijdrage die lokale
maatschappelijke organisaties leveren aan de participatie van kinderen en ben
van mening dat met een goede samenwerking tussen partijen veel winst te
behalen is. Voorts zal ik bij mijn verzoek aan gemeenten om in het najaar 2014
inzicht te geven in de versterking van het armoede- en schuldenbeleid sinds juli
2013, specifiek aandacht vragen voor de ondersteuning die zij bieden voor
kinderen die in armoede opgroeien. Door de opbrengst van deze uitvraag breed
beschikbaar te stellen aan gemeenten kan dit bijdragen aan weer een verdere
kwaliteitsslag van het beleid.
De jaarlijkse armoedecijfers van het CBS en het SCP geven inzicht in de
ontwikkeling van de armoedeproblematiek. Op lokaal niveau is het aan
gemeenten om goed te volgen of de met het gemeentebeleid beoogde doelgroep
daadwerkelijk bereikt wordt en of de voorzieningen het beoogde effect sorteren.
Een brede integrale aanpak in het sociale domein zal aan beide punten (bereik en
effect van het beleid) een positieve bijdrage leveren. Een goede communicatie
door gemeenten over de voorzieningen is daarbij eveneens van groot belang.
De meeste van uw aanbevelingen richten zich op gemeenten, waar de
verantwoordelijkheid voor lokaal armoedebeleid is belegd. Veel van deze
aanbevelingen vind ik zeer behartigenswaardig. Dit geldt ook voor de aanbeveling
om op gemeenteniveau duidelijk aan te geven op de vervulling van welke
levensbehoeften de gemeente zich richt. Zoals u in uw aanbeveling voor het
samenstellen van een kindpakket aangeeft, is het voor een goede ontwikkeling
van een kind van belang dat deze behoeften verder strekken dan basisbehoeften
zoals voedsel en kleding. Voor een goede ontwikkeling van een kind en een
perspectief op een zelfstandig bestaan in de toekomst is maatschappelijke
participatie in de kinderjaren eveneens van groot belang. Waar de financiële
situatie van de ouders de vervulling van deze levensbehoeften belemmert,
bepalen de individuele omstandigheden van het kind en het huishouden waar het
kind deel van uitmaakt welke hulp het meest effectief is. Individueel maatwerk en
een integrale aanpak vormen daarom bij voorkeur het uitgangspunt voor het
bieden van ondersteuning door gemeenten. De door u voorgestelde generieke
maatregel voor kinderen in huishoudens met een besteedbaar inkomen onder
l20% van het sociaal minimum, waarbij het verlenen van individueel maatwerk
niet aan de orde is, sluit hier niet bij aan. Daarnaast is een dergelijke maatregel in
1

SCP-Publicatie 2011, Voorbestemd tot achterstand? Armoede en sociale uitsluiting in de
kindertijd en 25 jaar later.

Pagina 2 van 3

strijd met de Wet werk en bijstand, op grond waarvan categoriale bijzondere
bijstand slechts verleend mag worden aan huishoudens met een inkomen onder
110% van het sociaal minimum. Zoals in het regeerakkoord ‘Bruggen bouwen’ is
aangegeven, wil de regering de mogelijkheden voor categoriale bijzondere
bijstand beperken vanwege het ongerichte karakter hiervan. Tegelijkertijd heeft
de regering de centrale inkomensnorm voor de stadspas laten vervallen en wil de
regering de mogelijkheden voor individuele bijzondere bijstand verruimen.
Ondersteuning in de vorm van individuele bijzondere bijstand zorgt er ook voor
dat de ondersteuning ten goede komt aan de kinderen zelt, omdat er daarbij
sprake moet zijn van daadwerkelijk en aantoonbaar gemaakte kosten. Gemeenten
kunnen bij het op deze individuele wijze ondersteunen van kinderen in
huishoudens met een laag inkomen uiteraard de elementen van een kindpakket
als uitgangspunt nemen.

Datum

Onze refei-entie
2013-0000116013

In mijn contacten met gemeenten zal ik uw rapport onder de aandacht brengen
en hen vragen de hierin gemelde bevindingen en aanbevelingen te betrekken bij
de intensivering van hun armoede- en schuldenbeleid. Want ik ben het zeer met u
eens dat voorkomen moet worden dat kinderen in ons land opgroeien in armoede.

Met vriendelijke groet,
de Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkglegejiheid,

-

Jetta Klijnsma

\

Pagina 3 van 3