Rapport van bevindingen t.b.v.
een tussentijds oordeel over de
verbeterpotentie van de
opleidingen BE, CE, MEM en
VTM van Hogeschool Inholland
1 juli 2011
NVAO Onderzoekscommissie Inholland

Advies

1

Samenvattend advies

3

2

Verantwoording van het uitgevoerde onderzoek:
onderzoeksopdracht, samenstelling Commissie,
gevolgde werkwijze en opbouw van het rapport
2.1
Onderzoeksopdracht Commissie
2.2
Samenstelling Commissie
2.3
Werkwijze Commissie
2.4
Opbouw rapport

4
4
5
5
6

3

pagina 2

Overzicht van het verbeterbeleid
3.1
Hogeschool Inholland
3.2
De opleiding BE
3.3
De opleiding CE
3.4
De opleiding MEM
3.5
De opleiding VTM
3.6
Beoordeling van de kwaliteit van het ontwikkelde
verbeterbeleid en (deel)conclusies
3.7
Conclusies in het licht van de aanbevelingen van de
Commissie in haar rapport van 26/04/2011
3.8
Enkele aanbevelingen c.q. aandachtspunten tot slot

8
8
10
14
17
22
25
31
33

Bijlage 2: Overzicht van gehouden gespreksrondes

36

Bijlage 3: Overzicht van aangeleverde en bestudeerde
documenten

39

Bijlage 4: Lijst van afkortingen

42

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

1 Samenvattend advies
De Commissie van onderzoek, die door de NVAO is ingesteld om haar van advies te dienen
over, kort gezegd, de verbeterpotentie van de opleidingen BE, CE, MEM en VTM van
Hogeschool Inholland - gemeten naar de stand van de verbetertrajecten waarin deze
opleidingen zich op dit moment bevinden - ,doet met het voorliggende rapport verslag van
de bevindingen waartoe zij is gekomen.
De Commissie heeft zich in haar onderzoek in hoofdzaak op drie vragen toegelegd, te
weten:
(i)
Wat is de kwaliteit van het ontwikkelde verbeterbeleid als zodanig (op papier),
onderscheiden naar instellings- en opleidingsniveau?
(ii)
Hoe staan management en docenten in het verbetertraject en wat is van dit
traject gerealiseerd?
(iii)
Valt te verwachten dat met het ontwikkelde verbeterbeleid en de daarbij
voorziene (en inmiddels al geïmplementeerde) verbetermaatregelen bereikt
wordt wat de Commissie bij haar eerdere opdracht (in bredere samenstelling)
als aanbevelingen formuleerde? En wordt daarmee een stevige basis gelegd
om de accreditatiebeoordeling van de opleidingen met vertrouwen tegemoet te
kunnen zien?
De Commissie heeft op elk van die vragen, na gedegen onderzoek van alle relevante
schriftelijke documentatie en informatie die haar was toegestuurd en na verificatie daarvan
door middel van gesprekken met alle betrokken partijen, een positief antwoord verkregen.
Dat laat onverlet dat er per opleiding nog wel aandachtspunten bestaan bij de verdere
realisatie van het verbetertraject. Echter het tussenoordeel, gericht op de vraag of de
opleidingen met kracht aan de eerder geconstateerde tekortkomingen hebben gewerkt, luidt
positief.
De Commissie adviseert de NVAO daarom, in het licht van haar bevindingen, de
staatssecretaris te berichten dat - bij de huidige stand van voorgenomen en deels al
geïmplementeerde verbetermaatregelen en bij eenzelfde voortzetting van het huidige
verbeterbeleid – er ten aanzien van de opleidingen BE, CE, MEM en VTM van Hogeschool
Inholland voldoende vertrouwen bestaat dat alle aan het einde van het studiejaar 2010-2011
door de instelling als voldoende beoordeelde afstudeerwerkstukken van hbo-bachelor
niveau zullen zijn.
De aanstaande accreditatiebeoordeling van de opleidingen is een onderzoek gericht op de
kwaliteit van de gehele opleiding en is daardoor breder dan het onderhavige onderzoek van
de Commissie dat een focus heeft op de kwaliteit van de afstudeerfase en de naleving van
de wet in de opleidingen.
Den Haag, 1 juli 2011
Namens de NVAO-Commissie van onderzoek verbeterpotentie opleidingen BE, CE, MEM
en VTM van Hogeschool Inholland

drs. M. Dunnewijk-Budé
voorzitter

pagina 3

mr. dr. Th.L. Bellekom
secretaris

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

2 Verantwoording van het uitgevoerde onderzoek:
onderzoeksopdracht, samenstelling Commissie, gevolgde
werkwijze en opbouw van het rapport
2.1

Onderzoeksopdracht Commissie
Bij brief van 20 mei 2011, gericht aan de voorzitter van de Tweede Kamer van de StatenGeneraal, verwoordt de staatssecretaris van OC&W zijn beleidsreactie op het Eindrapport
van de Inspectie van het Onderwijs over alternatieve afstudeertrajecten en de bewaking van
het eindniveau in het hoger onderwijs.
Hij geeft daarin aan dat hij de NVAO zal vragen om hem ten aanzien van de vier, als ‘zeer
zwak’ in het Eindrapport gekwalificeerde, opleidingen van Inholland van advies te willen
dienen over de eventuele intrekking van de accreditatie van deze opleidingen, conform de
hem ingevolge art. 5a. 12b. WHW in deze toekomende bevoegdheid.
De staatssecretaris geeft daarbij aan dat hij van de NVAO over de accreditatiewaardigheid
van deze opleidingen eerst begin 2012 een definitief oordeel verwacht, maar dat hij wel
graag van haar nog voor de zomer van 2011 een indicatie wil hebben van de
verbeterpotentie van de betrokken opleidingen, zodat hierover vóór de start van het nieuwe
1
studiejaar duidelijkheid bestaat.
De NVAO heeft, met het oog op het door haar uit te spreken oordeel over de
verbeterpotentie – gelet op het door de instelling en de opleidingen ontwikkelde
verbeterbeleid – een onderzoekscommissie (hierna: Commissie) ingesteld om haar in deze
van advies te dienen.
De Commissie meent de haar gegeven opdracht als volgt te moeten begrijpen.
Een oordeel geven over de ‘verbeterpotentie’ (op dit moment) van de als ‘zeer zwak’
aangemerkte opleidingen van Inholland - zoals van de NVAO wordt verwacht - komt in de
kern neer op een (tussentijdse) beoordeling toegespitst op de kwaliteit van het op
instellings- en opleidingsniveau ontwikkelde verbeterbeleid en de kwaliteit en relevantie van
getroffen en voorziene verbetermaatregelen naar de huidige stand van zaken.
In het licht van de opdracht die aan de Commissie eerder (in bredere samenstelling) was
2
verstrekt , ziet de Commissie het meer in het bijzonder ook als haar taak om een uitspraak
te doen over de vraag of het ontwikkelde verbeterbeleid en de in het kader daarvan
getroffen maatregelen voldoende vertrouwen geven dat in het voorjaar van 2012 de
eindwerken, die in de betreffende opleidingen met een voldoende worden beoordeeld, van
toereikende hbo-bachelor kwaliteit zullen zijn. Binnen het geheel van getroffen
verbetermaatregelen lag overigens ook duidelijk het accent op het verbeteren van het
afstudeertraject. De Commissie wil hier daarom benadrukken dat het door haar
geformuleerde oordeel over het ingezette verbetertraject dan ook niet zozeer de kwaliteit
van de opleidingen in hun geheel betreft, als wel de afstudeerfase. Deze focus sluit goed

1
2

TK 2010//2011, 31 288, nr. 167, p. 4
Die geleid heeft tot het ‘Rapport van Bevindingen NVAO-Commissie Onderzoek Hogeschool Inholland’ dat op 28 april aan de Inspectie

van het onderwijs werd aangeboden.

pagina 4

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

aan bij de vorige opdracht aan de Commissie en de door haar in dat verband opgedane
kennis van zaken en beoordelingsexpertise.
2.2

Samenstelling Commissie
Voor het aan haar in deze uit te brengen advies heeft de NVAO een hernieuwd beroep
gedaan op de commissie die eerder (in november 2010) was ingesteld om de kwaliteit van
de eindwerken te beoordelen, die in het kader van zogeheten verkorte afstudeertrajecten in
3
de opleidingen CE, MEM en VTM van Hogeschool Inholland tot stand waren gekomen.
Die commissie had voor het uit te voeren onderzoek bestaan uit drie deelcommissies voor
resp. de opleidingen (i) BE en CE, (ii) MEM en (iii) VTM.
Naar het oordeel van de NVAO kon voor het uitvoeren van de nieuwe opdracht worden
volstaan met een bezetting van steeds één deskundige per deelcommissie en verzocht zij
voorzitter, procescoördinator en extern secretaris van de commissie (in de oude
samenstelling) ook in de nieuwe Commissie weer in die functie te willen aantreden.
Voorzitter, procescoördinator en extern secretaris bleken daartoe bereid en beschikbaar.
Eén en ander resulteerde in de volgende samenstelling van de Commissie:
mw. drs. M. Dunnewijk-Budé, voorzitter en
mw. drs. J.E.D. Ossewold (MEM-deskundige)
drs. J.P.D. Riegen (BE en CE-deskundige) en
drs. A.K. Schilder (VTM-deskundige) als leden
ondersteund door
drs. H.H.A. Ponds (beleidsmedewerker bij de NVAO), als procescoördinator en
mr. dr. Th.L. Bellekom, als extern secretaris.
Voor een overzicht van relevante cv-gegevens van de Commissieleden, de
procescoördinator en de secretaris zij hier verwezen naar Bijlage 1 bij dit rapport.

2.3

Werkwijze Commissie
De Commissie heeft op 23 mei - in de eindfase van afrondende werkzaamheden voor het
eerdere onderzoek naar de kwaliteit van eindwerken in het kader van verkorte
afstudeertrajecten – een eerste constituerend beraad gehouden.
Zij heeft er toen kennis van genomen dat door de NVAO al het nodige voorwerk was
verricht. Zo bleek dat met Inholland afspraken waren gemaakt over het aanleveren van
documenten waarin informatie zou worden verschaft over het op instellings- en
opleidingsniveau ontwikkelde verbeterbeleid en van uitgevoerde en nog uit te voeren
verbetermaatregelen.
Met de instelling was in beginsel afgesproken dat die informatie zo spoedig mogelijk zou
worden aangeleverd, zodat de NVAO voldoende tijd zou hebben om haar antwoord naar de
staatssecretaris toe (uiterlijk de eerste week van juli 2011) voor te bereiden.
Op die beide data heeft de Commissie de planning van haar werkzaamheden afgestemd.
En wel zo dat er ruimte zou zijn voor zowel leeswerk als het houden van gesprekken met
het CvB, met het middenmanagement (van de betrokken opleidingen) en met docenten en
leden van (deel)examen-, curriculum- en toetscommissies. Omdat deze gesprekken een
essentieel onderdeel vormden van haar opdracht - met het oog op het verifiëren van de in
de documenten aangeleverde schriftelijke informatie - en de Commissie daar de tijd voor
3

pagina 5

Zie ook noot 2.

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

wilde nemen, zijn twee bezoekdagen (9 en 14 juni 2011) belegd en met de instelling
afgesproken. [Zie voor een overzicht van de gespreksronden die de Commissie op die
dagen heeft gevoerd Bijlage 2 bij dit rapport.]
Ter voorbereiding van die gesprekken heeft de Commissie zich eerst ingelezen in de
documenten die door de instelling werden toegestuurd en heeft vervolgens (op 8 juni 2011)
een vooroverleg gehouden om onderling van gedachten te wisselen over de indrukken
waartoe de aangeleverde informatie bij de Commissieleden aanleiding had gegeven.
Dat toezenden heeft in goed overleg met de NVAO in twee etappes plaatsgevonden: op 2
juni en volgend op de gesprekken van 9 juni, zijn door de instelling (digitaal) documenten
verstuurd met informatie over het verbeterbeleid en de verbetermaatregelen binnen de
opleidingen MEM en VTM, en op 7 juni is dat gebeurd voor het verbeterbeleid e.d. op
instellingsniveau (CvB) en binnen de opleidingen BE en CE. Voor een overzicht van alle
documenten die op genoemde data werden toegestuurd zij hier verwezen naar Bijlage 3 bij
dit rapport.
De Commissie heeft op zowel 9 als 14 juni 2011 na afloop van de gespreksronden (maar
ook tussentijds) de tijd genomen om de resultaten van verschillende gesprekken te
bespreken en te evalueren.
Dat heeft geresulteerd in een aantal bevindingen en conclusies, die door de secretaris
nader zijn uitgewerkt in een conceptrapport, dat op 27 juni aan de leden van de Commissie
is toegestuurd. Na verwerking van het daarop van de kant van de Commissieleden
binnengekomen commentaar is het rapport definitief vastgesteld door de voorzitter op 1 juli
2011 en aan het bestuur van de NVAO gezonden.
2.4

Opbouw rapport
Het rapport bedoelt in hoofdzaak drie vragen te beantwoorden, te weten:
(i)
Wat is de kwaliteit van het ontwikkelde verbeterbeleid als zodanig (op papier),
onderscheiden naar instellings- en opleidingsniveau?
(ii)
Hoe staan management en docenten in het verbetertraject en wat is van dit
traject gerealiseerd?
4
Deze vraag heeft de Commissie, aan de hand van een zestal thema’s , als
rode draad gebruikt bij alle door haar gevoerde gesprekken, zowel met het
CvB, het middenmanagement als de docenten.
(iii)
Valt te verwachten dat met het ontwikkelde verbeterbeleid en de daarbij
voorziene (en inmiddels al geïmplementeerde) verbetermaatregelen bereikt
wordt wat de Commissie bij haar eerdere opdracht (in bredere samenstelling)
als aanbevelingen formuleerde? En wordt daarmee een stevige basis gelegd
om de accreditatiebeoordeling van de opleidingen met vertrouwen tegemoet te
kunnen zien?

4

Die zes thema’s waren de volgende: 1. Wat is de drive van het management en de docenten geweest, na de golf

van negatieve kritiek en aandacht die vanuit de media op hen afkwam? 2. heeft het verbetertraject geleid tot een
andere kijk op de identiteit c.q. het profiel van de instelling/opleiding?, 3 hoe is omgegaan met de ‘spagaat’ van
verbetermaatregelen op korte vs. lange termijn?, 4. hoe kijken management en docenten aan tegen wat aan
verbetermaatregelen is getroffen en wat vinden ze dat nog gedaan zou moeten worden?, 5. wat is gedaan aan het
teruggeven/terugkrijgen van het vakmanschap en het professioneel zelfbewustzijn; hoe wordt hieraan gewerkt en hoe
wordt dat gefaciliteerd?, 6. zijn er verschillen in verbeterdynamiek tussen de vier betrokken opleidingen en, zo ja, hoe
werd/wordt daarmee omgegaan?

pagina 6

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Beantwoording van deze vragen vindt in het navolgende hoofdstuk (3) plaats.
Daartoe zal eerst in de paragrafen 3.1 tot en met 3.5 beschreven worden wat - op schrift het verbeterbeleid is dat respectievelijk op instellings- ( 3.1) en op opleidingsniveau (3.2 3.5) tot ontwikkeling is gekomen en wat daarvan inmiddels (kenbaar) aan
verbetermaatregelen is gerealiseerd en wat nog te implementeren staat.
In de paragrafen 3.6 en 3.7 zet de Commissie zich aan een beoordeling van het
geformuleerde verbeterbeleid, op zichzelf genomen (3.6) en in het licht van de
aanbevelingen die de Commissie eerder in haar rapport van 26 april 2011 verwoordde (3.7).
Tot slot volgen in paragraaf 3.8 nog een aantal aanbevelingen die de Commissie de
instelling en de opleidingen in het verdere verbetertraject zou willen meegeven.

pagina 7

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

3 Overzicht van het verbeterbeleid op instellings- en
opleidingsniveau en de beoordeling van de kwaliteit
daarvan
3.1

Hogeschool Inholland
Speciaal met het oog op het gesprek dat de NVAO-onderzoekscommissie op 9 juni 2011
met het College van bestuur (CvB) zou hebben over de voortgang van het verbeterbeleid
van Inholland, was door het college een notitie met achtergrondinformatie samengesteld.
5
De notitie bevatte een beschrijvend overzicht van wat er op instellingsniveau aan
6
verbeterbeleid, sinds november 2010 , is ontwikkeld en wat aan verbetermaatregelen al is
uitgevoerd, of nog uitgevoerd gaat worden.
Wat hierna (in deze paragraaf) volgt is goeddeels een weergave van die notitie, zij het
verkort en hier en daar enigszins geparafraseerd.
Verbeterbeleid
Op instellingsniveau heeft Inholland in november 2010 een Verbeterplan opgesteld dat naar zeggen van het CvB - voor een groot deel gerealiseerd is en nog verder gerealiseerd
zal worden, maar dat op dit moment niet meer als ‘leidend plan’ gehanteerd wordt. Vanuit
dit plan zijn eind 2010/begin 2011 enkele, zogenaamde, ‘versnellingskamers’ opgezet om
op een beperkt aantal belangrijke onderwerpen instellingsbrede oplossingen aan te reiken
aan de opleidingen. Thema’s waren onder andere examencommissies, toetsing,
kwaliteitszorg, archivering en cijferregistratie.
Op 20 april 2011 heeft het College van Bestuur de ‘Strategische Aanpak’ vastgesteld en van
een uitgebreide schriftelijke toelichting voorzien voor alle medewerkers van Inholland op de
diverse locaties. De Strategische Aanpak zal na de zomer leiden tot een ‘Strategisch
Programma’.
Bedoeling is dat dit Strategisch Programma tot stand zal komen met een grote mate van
betrokkenheid van docenten. Basis van het te ontwikkelen Strategische Programma vormen
de negen resultaatsgebieden, zoals die in de Strategische Aanpak zijn vastgesteld en
gefaseerd in de tijd zullen worden uitgevoerd, te weten: (i) Het onderwijshuis op orde:
Inholland WHW-proof, rechtmatig (fase 1) en in verdiepende zin (fase 2), (ii) Aansprekende
bachelors voor studenten, waarmee zij goed voorbereid worden op de praktijk c.q. de
arbeidsmarkt, (iii) Bachelors zijn zo ingericht dat studiesucces bevorderd wordt, (iv)
Inrichting organisatie naar vestigingsplaats, (v) Een kwalitatief goed aanbod waarmee
Inholland een impuls geeft aan de (creatieve) kenniseconomie en meer specifiek die in de
regionale driehoek, (vi) Ontstaffing en de diensten in lijn met het primaire proces, (vii)
Keuzes zijn gemaakt en geëxpliciteerd over de top governance, (viii) Merkstrategie

5
6

Getiteld: ‘Verbeterscan NVAO’.
Inholland was overigens al enkele jaren eerder gestart met een groot verbeterprogramma (onder de naam Bestuurlijke Agenda 2008-

2010) , waarin 48 actiepunten centraal stonden. Belangrijke actiepunten in dit kader waren o.a. verzwaring curricula, verbinding lectoraat
en onderwijs, kwaliteit docenten verbeteren en de proceskwaliteit van de onderwijsondersteunende processen verbeteren. Een aantal van
de actiepunten staat, naar zeggen van het CvB, nog steeds volop op de agenda van het management.

pagina 8

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

vastgesteld en (ix) Een uitgewerkt implementatieprogramma voor de verdere samenwerking
en verankering in de driehoek van bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden.
Veel aandacht zal daarnaast uitgaan naar de professionele houding van docenten en
(opleidings)managers. Er is op dit moment op diverse plaatsen bij Inholland sprake van een
hoge mate van onzekerheid bij onderwijsprofessionals over (de grenzen van) de eigen
professionele ruimte en het eigen professionele kunnen. Via interventies zal hier aandacht
aan worden geschonken. Die interventies (en intervisies) wil het CvB langs twee wegen
invulling geven, namelijk via seminars voor een breed publiek van betrokkenen (Large Scale
Intervention) en door middel van (meer) face-to-face gesprekken volgens de
Iva/TiasNimbas methode, ter versterking van vakmanschap en professioneel zelfbewustzijn.
Inholland investeert daarnaast veel in scholing die het professioneel handelen ondersteunt.
Leden van de examencommissies hebben inmiddels een training ondergaan op hun
werkgebied en zullen nog nadere trainingen ontvangen over het praktisch omgaan met hun
veranderde rol. Daarbij zal ook de gewijzigde relatie met het opleidingsmanagement aan de
orde komen.
Ook wordt een heldere structuur gecreëerd waarin de eigen professionele
verantwoordelijkheid van de opleiding(steams) centraal staat via een goed samenhangend
en samenwerkend stelsel van gremia in en rond een opleiding (examencommissie,
toetscommissie, opleidingscommissie, curriculumcommissie, werkveldoverleg etc.).
Inholland werkt daarnaast aan een (naar eigen zeggen) robuust stelsel van toezicht, zonder
bovenmatige top-down resultaatsturing, maar vooral geënt op faciliterend en
verbeteringsgericht onderwijsleiderschap. In de notitie ‘Kernpunten Verbeterbeleid
7
Inholland’ zijn veel van deze maatregelen verankerd.
Toezicht op de vier als ‘zeer zwak’ aangemerkte opleidingen
De opleidingen MEM, BE, CE en VTM zijn ‘onder curatele gesteld’ van het CvB. Hierbij is de
lijnorganisatie en de lijnverantwoordelijkheid overigens geheel intact gehouden. De
opleidingen staan onder verscherpt toezicht voor wat betreft de formulering en de realisatie
van verbeterpunten. Tweewekelijks vindt in aanwezigheid van het CvB overleg plaats met
de opleidingen over de voortgang van de verbeteringen. Hiertoe is een ‘Monitorgroep C4’
opgericht die het verbeterproces begeleidt. Vanuit de afdeling Onderwijs & Onderzoek wordt
ondersteuning verleend op de verbeteraanpak en worden behaalde resultaten periodiek
getoetst. Die toetsing vindt plaats aan de hand van de ‘Projectenmatrix’, waarin alle
verbeterelementen zijn verwoord, die vanuit de rapporten van de Inspectie en de NVAO zijn
aangedragen, waar nodig aangevuld op basis van interne analyses.
Het verbeterprogramma van de vier opleidingen vindt plaats in de lijn, maar kent wel een
sterk projectmatige aanpak.
Reorganisatie
Inholland heeft aangekondigd een (formeel) reorganisatietraject te starten. Het doel van de
reorganisatie is het maken van een kwaliteitsslag. Dit is alleen mogelijk met een
verschuiving van middelen richting het primaire proces. Mede door de afbouw en overdracht
van opleidingen wordt ruimte gecreëerd om de kwaliteit van vitale en gezonde opleidingen
vorm te geven en te borgen voor nu en langere termijn.
7

De notitie is ongedateerd, maar is onmiskenbaar na de Strategische Aanpak tot stand gekomen en bevat in essentie de punten waar –

in de woorden van de notitie zelf - ‘Inholland de komende periode aan kan worden gehouden en getoetst’.

pagina 9

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Daarnaast heeft Inholland te maken met een korting in de bekostiging vanuit het ministerie
en een terugloop in het aantal studenten. Dit alles maakt dat binnen de bestaande
mogelijkheden de problemen niet opgelost kunnen worden en Inholland er voor kiest over te
gaan tot een formele reorganisatie.
Het CvB onderkent dat dit reorganisatieproces op korte termijn een risico kan vormen voor
het herstelproces van de vier opleidingen. Het college is dan ook voornemens om waar
mogelijk dit korte termijn risico met flankerend beleid voldoende af te dekken. In elk geval is
gesteld dat de docent/student-ratio voor deze opleidingen niet ongunstiger dan 1 op 30 zal
zijn.
Herstelbeleid
Het herstelbeleid op instellingsniveau, zoals hier besproken, heeft geen betrekking op het
hersteltraject van de onterecht verstrekte diploma’s.
Het CvB hecht niettemin wel veel waarde aan dit hersteltraject omdat het een
randvoorwaarde is voor hersteld vertrouwen in de betreffende opleidingen van Inholland.
Het college merkt dan ook het feit dat met studentenorganisaties een overeenkomst tot
stand is gebracht over de wijze waarop dit hersteltraject voor alle betrokken oud-studenten
en overige oud-studenten van de onderzochte opleidingen vorm gaat worden gegeven, als
een belangrijke mijlpaal aan.

3.2

De opleiding BE
8

Het verbeterbeleid voor de opleiding BE vindt, grofweg gezegd, vanaf november 2010
langs twee lijnen plaats, te weten door: (i) inhoudelijke borging van het afstudeerniveau en
(ii) een consequente naleving van de WHW.
Ad (i)
De inhoudelijke borging van het afstudeerniveau heeft vanaf november 2010 op een viertal
wijzen vorm en richting gekregen, te weten door:
1. Het formuleren van inhoudelijke kwaliteitscriteria voor het begeleiden en
beoordelen van eindscripties en het vastleggen van de procedures van het
afstudeerproces.
De lectoren van het domein Management, Finance en Recht (MFR) hebben een set
´Kwaliteitscriteria Afstudeeronderzoek´ ontwikkeld. Deze set fungeert als hulpmiddel, in de
vorm van inhoudelijke kwaliteitscriteria, bij het begeleiden en beoordelen van de
eindscripties van studenten gericht op normering van de kwaliteit van eindscripties. De set
beoogt het hbo-bachelor niveau van de afstudeeronderzoeken te borgen.
Om zowel de procedures van het afstudeerproces als de kwaliteitscriteria in het
afstudeerproces te borgen is een voorbeeldset Afstudeerformulieren ontwikkeld. De set stelt
de opleiding in staat de beoordeling van de toegang tot het afstuderen (aan de hand van de
eisen in het OER en het competentieprofiel), de beoordeling van het plan van aanpak tot en
met de beoordeling van de scriptie en het eindgesprek kwalitatief te borgen, inzichtelijk te
maken en vast te leggen. Ook verslaglegging van het eindgesprek maakt onderdeel uit van
deze beoordelingsset.

8

pagina 10

Zoals weergegeven in het document ‘Stand van zaken, Opleiding BE’, Domein Management, Finance en Recht, 6 juni 2011

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Essentieel zijn vier controlemomenten die in het afstudeerproces aantoonbaar (via
ondertekende beoordelingsformulieren) moeten worden toegepast en vastgelegd: (1) de
toegang tot het afstuderen, (2) de beoordeling van het Plan van Aanpak, (3) toelating tot
eindgesprek en beoordeling (de opleiding heeft een afstudeercommissie die uiteindelijk het
‘go - no go’ afstuderen bepaalt) en (4) beoordeling afstudeerwerkstuk en eindgesprek met
daarbij een scheiding tussen begeleiding en beoordeling.
De opleiding BE past dit met ingang van maart 2011 in het studiejaar 2010-2011 strikt toe.
De Plannen van Aanpak zijn beoordeeld door de afstudeercommissie. Tijdens reviewsessies zijn de scripties besproken door de afstudeerbegeleiders. De afstudeerscripties zijn
tevens voorgelegd aan een onafhankelijke commissie bestaande uit de lector en een docent
van een andere vestiging om een ‘go - no go’ te krijgen voor de verdediging van de scriptie.
De beoordeling wordt verricht door twee beoordelaars (aangewezen door de
examencommissie) waarbij er altijd scheiding is tussen de begeleider en de assessor, die
de onafhankelijke vakdeskundige beoordelaar is. Hiermee wordt voldaan aan het 4ogenprincipe, aldus het BE-management.
Tenslotte is de gehele afstudeerhandleiding voor komend cursusjaar herzien.
2. Professionalisering examinatoren
Alle examinatoren van BE die in het tweede semester van studiejaar 2010-2011 een rol
hebben in de begeleiding en/of beoordeling van afstudeerscripties zijn geschoold en goed
op de hoogte van de te volgen werkwijze, inclusief de administratieve en organisatorische
afhandeling van de afstudeerfase, aldus de opleiding.
Op verschillende manieren zijn examinatoren inhoudelijk voorbereid, getraind en gecoacht.
Dit is, aanvullend op de beoordelingsformulieren, gericht op vergroting van de
intersubjectiviteit binnen het opleidingsteam BE:
- In februari hebben de studenten een intervisiebijeenkomst gehad op het Plan van Aanpak.
Deze bijeenkomst was onder begeleiding van een onderwijskundige, de
afstudeercoördinator en de afstudeerbegeleider. De studenten geven reflectie op elkaars
Plan van Aanpak. Zij leren hoe de probleemstelling, de deelvragen en onderzoeksopzet
opgesteld moeten worden.
- Op 24 maart 2011 hebben de docenten die begeleiden dan wel beoordelen bij het
afstuderen een training Kwaliteitscriteria afstuderen gevolgd onder leiding van de betrokken
lector. De bijeenkomst betrof een verdieping op belangrijke aspecten als types van
onderzoek, probleemstelling, deelvragen en onderzoeksopzet.
- Op 18 april 2011 heeft het team van de opleiding BE Haarlem een terugkoppeling
gekregen van de bevindingen van de Inspectie en NVAO. Hierna zijn de scripties die
onvoldoende zijn beoordeeld vergezeld van het beoordelingsformulier van de NVAO
teruggekoppeld aan de begeleidende docenten.
- Begin mei is er een tweede intervisie bijeenkomst geweest. Hierbij vond reflectie plaats op
de concept scripties. Hier werd weer ingegaan op probleemstelling, deelvragen en
onderzoeksopzet.
- Op 12 mei hebben de afstudeerbegeleiders een review-sessie gedaan op de concept
scripties. Bepaald is of de concepten van voldoende kwaliteit zijn voor het eindgesprek.
- Alle goedgekeurde scripties zijn tevens gereviewd door een onafhankelijke commissie,
bestaande uit de betrokken lector en kwaliteitsmedewerker.
- Het opleidingsmanagement van het domein MFR heeft op 9 maart 2010 een training
kwaliteit afstudeerniveau/ begeleiden van afstudeerders aan de hand van de
kwaliteitscriteria afstudeerproces gevolgd.
- Op de domeindag van 7 juni is de handleiding afstuderen gepresenteerd, de

pagina 11

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

onderzoekslijn en het opleidingstraject voor afstudeerbegeleiding. De betrokken lector zal
tevens nog een training Kwaliteitsbeoordeling scripties geven. Als casus worden er twee
scripties behandeld van studenten die in juni gaan afstuderen. Daarnaast wordt er een
toetstraining gegeven aan de hand van het opleidingsprofiel, de competentiekaart en
toetsbare leerdoelen. Verder wordt toelichting gegeven op het programma toetstrainingen
cohort 2011-2012.
Ter ondersteuning van de docenten en studenten heeft de betrokken lector weblectures
over onderzoek uitgebracht. Hierin wordt onder andere aandacht besteed aan
probleemstelling, theoretisch kader, methoden & technieken van onderzoek,
literatuuronderzoek en kwaliteitscriteria. Deze weblectures zijn ter beschikking gesteld aan
examinatoren en de studenten van BE.
Verder is afgesproken/bepaald dat:
- afstudeerbegeleiders een beroep kunnen doen op de expertise van een senior
beoordelaar en op de betrokken lector;
- met ingang van studiejaar 2011-2012 de OER zal voorschrijven dat het plan van aanpak
van de afstudeerscriptie als voldoende moet worden beoordeeld (go - no go moment);
- naast de onderwijskundige ondersteuning door de onderwijskundige binnen het cluster
Finance, de opleiding ondersteund zal worden door experts van het Kenniscentrum op het
terrein van toetsing;
- de audit van de toetsen plaats zal vinden door externe deskundigen van het Bureau Triam
Float. Op basis van de audit zal de werkwijze van de toetscommissie verbeterd worden.
3. Professionalisering Toetscommissies
In februari 2011 is de notitie ‘Toetscommissies domein MFR’ vastgesteld. In dit document
wordt de inrichting en samenstelling van de door de examencommissie benoemde
toetscommissie beschreven. Daarna volgt een overzicht van de taakstelling, welke in de
paragraaf ‘werkwijze’ nader wordt toegelicht. Het document eindigt met de benodigde
facilitering en de planning voor implementatie. Op dit moment wordt door de opleiding BE
gewerkt met een bestaande systematiek. Implementatie van de toetscommissie en daaraan
gepaarde professionalisering van de leden vindt in cursusjaar 2011-2012 plaats. De
scholing zich voor komend jaar vooral richten op het ontwikkelen van toetsen.
4. Professionalisering management en docenten
Naast de ‘ambachtelijke’ scholing op het terrein van onderzoeksvaardigheden, het
begeleiden van afstuderen en toetsing neemt de opleiding zich de aanbeveling van de
NVAO-commissie met betrekking tot de ‘professionalisering van management en docenten’,
naar eigen zeggen, zeer ter harte.
In ‘Stand van Zaken, Opleiding BE’ licht de opleiding dit als volgt nader toe:
“Onderwijsleiderschap is niet een exclusieve taak of functie van de manager. Juist ook bij
docenten, medewerkers van de Onderwijs Service Centra, leden van de kenniskringen,
lectoren en onderzoekers wordt een beroep gedaan op leiderschap. Een professional
opereert in een context en werkt in een team. Het domein MFR wil bij bovenstaande
aansluiten en de individuele kwaliteit en effectiviteit van medewerkers verhogen door in te
zetten op teamvorming en het functioneren van teams te optimaliseren. Daarbij wordt met
name ingezet op het verbeteren van vakmanschap en meesterschap, niet door op zichzelf
staande scholingstrajecten uit te voeren, maar door zoveel mogelijk de werkzaamheden van
de medewerker/het team als uitgangspunt te nemen en daar via gerichte interventies en
begeleiding kwaliteitswinst te behalen en de onderlinge samenwerking te verbeteren.

pagina 12

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Een belangrijke inspanning en investering die hiervoor gedaan wordt, is het inregelen en
bekostigen van structureel teamoverleg, zodat steevast gewerkt wordt vanuit de rijke
context van de dagelijkse werkzaamheden. Bij deze context hoort ook de slag die gemaakt
gaat (en moet) worden op het terrein van het overwinnen van een cultuur van
vrijblijvendheid naar de inbedding van een cultuur van bespreken, afspreken en aanspreken
met en van elkaar op professionele verantwoordelijkheid.
Het streven is daarbij om de docenten terug te brengen naar vakmanschap en professioneel
bewustzijn en dit op systeemniveau te verankeren en uit te dragen via versterking van
leiderschap.
Toetsing zal daarbij als hefboom gebruikt worden. Het domein zal zich in dit traject gericht
laten begeleiden. Er worden op dit moment gesprekken gevoerd met prof. dr. M. Vermeulen
9
(directeur IVA , Universiteit van Tilburg) om de teams te begeleiden.”
Als concrete maatregelen op het niveau van taakbeleid noemt de opleiding de volgende:
- structureel inroosteren en faciliteren van teamoverleg;
e
- aandacht in Performance & Competence Management (PCM) voor de zgn. 2
professionaliteit;
- verantwoordelijkheid op het niveau in de organisatie leggen waar het behoort;
- werken met jaarplannen voor clusters en teams en de bewaking van de voortgang van die
plannen;
- cluster- en teamplannen opnemen in de Planning & Control cyclus;
- strikt te werk gaan volgens het adagium ‘geen verantwoordelijkheid zonder
verantwoording’;
- wijziging van het opleidingsportfolio: varianten BE deeltijd en -duaal worden
afgebouwd om meer focus in het team aan te brengen;
- versterking van de samenwerking tussen locaties als het gaat om toetsontwikkeling,
onderwijsontwikkeling, uitwisseling expertise.
Ad (ii)
Consequente naleving van de WHW
De opleiding meldt hierover in Stand van zaken, Opleiding BE het volgende:
“De opleiding BE heeft een duidelijke handreiking gekregen van de Inspectie om de kwaliteit
van onderwijs te verbeteren en om te voldoen aan WHW en WvB (Wet versterking besturing
hogeronderwijsinstellingen). Het domein MFR heeft meerdere maatregelen genomen om
aan het normenkader van de inspectie te gaan voldoen.
In het ‘Normenkader inspectie’ staan de resultaten van de verbeteracties voor de punten
waar de Inspectie in haar bevindingen tot het oordeel “N, niet conform WHW” of “D, deels
conform WHW” is gekomen.
Omdat de examencommissie een gewichtige rol speelt in de borging van het niveau van
afstuderen wordt onderstaand een aantal maatregelen weergegeven die genomen zijn om
aan het normenkader van de inspectie te gaan voldoen.
In maart 2011 is de notitie Examencommissie Fase 2 vastgesteld. Een bijgestelde notitie
voor cursusjaar 2011-2012 wordt besproken met de examencommissies. De
examencommissie Finance handelt conform de in dit document vastgelegde procedures.
Op verschillende manieren zijn en worden leden van de examencommissie en de opleiding
inhoudelijk voorbereid en getraind:
9

pagina 13

Instituut voor beleidsonderzoek en advies

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Gedurende het studiejaar 2010-2011 zijn de volgende bijeenkomsten georganiseerd:
▪ Eerste WHW- training medewerkers heeft op 11 januari 2011 plaatsgevonden.
▪ Via 7 werksessies zijn examencommissieleden betrokken geweest bij de opstelling van de
notitie Examencommissie Fase 2.
▪ Een inhoudelijke training voor examencommissieleden door Juridische Zaken heeft
plaatsgevonden; de vervolgtrainingen zijn uitgevoerd in april 2011.
▪ Werksessies met examencommissieleden zijn uitgevoerd in april en mei gericht op het
bespreken van casussen aan de hand van notitie Examencommissie Fase 2.
▪ De WHW training door Hobeon aan het management van het domein MFR heeft
plaatsgevonden op 9 en 10 maart 2011.
▪ De WHW training voor de docenten van de opleiding heeft plaatsgevonden op de domeinmedewerkersdag van 22 maart 2011.
▪ Het management is geschoold in WHW op 29 maart 2011.
Voor het studiejaar 2011-2012 geldt:
- Voor alle examencommissies is een standaard-trainingsdagdeel gereserveerd.
- Bij alle vergaderingen van opleidingsteams in periode 1, studiejaar 2011-2012, is het
onderwerp OER/WHW geagendeerd. De leden van de eigen examencommissies verzorgen
dit agendapunt.
- Bij de algemene OER/WHW training in oktober 2011 worden ook de opleidingsmanagers
en beleidsadviseurs uitgenodigd.
- 2x tijdens een MT bijeenkomst wordt nadrukkelijk het onderwerp WHW/OER besproken
onder leiding van een (extern) deskundige.”

3.3

De opleiding CE
10

Het stramien in de presentatie van het verbeterbeleid binnen de opleiding CE is nagenoeg
gelijk aan dat bij de opleiding BE.
Ook hier wordt het verbeterbeleid, zoals dat vanaf november 2010 is ontwikkeld, langs twee
lijnen beschreven en gepresenteerd, te weten (i) langs de lijn van de inhoudelijke
verbetering, middels borging van het afstudeerniveau en (ii) langs de lijn van de formele en
procedurele verbetering door consequente naleving van de WHW.
11

De opleiding licht één en ander als volgt nader toe :
Algemeen
“In de projectenmatrix CE zijn onder het kopje ‘Rapport van Bevindingen NVAO 26 april
2011’ negen maatregelen geformuleerd die direct gerelateerd zijn aan de conclusies en
aanbevelingen van de NVAO-deelcommissie CE. Onder het kopje ‘Rapportage
versnellingskamer Afstuderen’ staan aanvullende inhoudelijke en organisatorische
verbetermaatregelen. Verschillende inhoudelijke maatregelen vragen om aanpassingen van
de onderwijs- en examenregeling (OER).

10

Zoals neergelegd in het document ‘Stand van zaken, Opleiding CE’, Domein Marketing, Toerisme en Vrijetijdsmanagement, 7 juni

2011

11

De hierna volgende tekst is een vrijwel integrale weergave van het door de opleiding verwoorde verbeterbeleid in het document Stand

van Zaken (zie ook noot 9). De commissie heeft hier en daar wel de vrijheid genomen om de tekst wat in te korten en om de twee lijnen
van het verbeterbeleid wat pregnanter aan te zetten door in de tekst met aparte kopjes [Ad (i) en Ad (ii)] te werken.

pagina 14

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

In het cursusjaar 2010-2011 is een aantal verbeterslagen gerealiseerd die binnen de kaders
van de vastgestelde OER 2010-2011 gerealiseerd konden worden. Deze maatregelen
hebben vooral betrekking op de borging kwaliteit afstudeerniveau, het voldoen aan de WHW
en het direct verbeteren en handhaven van de formele regels, procedures en
administratieve organisatie rondom afstuderen, toetsing, archivering.
Hieronder volgt een min of meer chronologische opsomming van acties die in 2010-2011
zijn ingezet (verdeeld naar resp. inhoudelijke en procedureel/organisatorische zaken). De
status van deze acties is in detail terug te vinden in de verbetermatrix.
Ad (i)
Inhoudelijke verbeteringen, langs 4 wegen:
1.1 Borging afstudeerniveau
In het eerste semester van 2010-2011 hebben de opleidingsmanagers en
afstudeercoördinatoren van het cluster Marketing zich, mede in het kader van het natraject
van de accreditatie van de opleiding International Business and Languages (IBL), gebogen
over de aanscherping van de afstudeerfase. Dit heeft geresulteerd in een verbeterde,
locatieoverstijgende Afstudeerhandleiding Marketing 2010- 2011. Deze handleiding wordt
sinds 2009-2010 op alle locaties gebruikt voor de opleidingen CE, IBL en SBRM (Small
Business & Retail Management).
Als nadere uitwerking van de Inholland ‘Versnellingskamer borging eindniveau’ heeft het
domein Marketing, Toerisme en Vrijetijdsmanagement (MTV) op 22 februari 2011 een
‘Versnellingskamer Afstuderen MTV-MFR’ ingesteld, waarvan de resultaten tijdens de MTMTV tweedaagse in maart 2011 zijn besproken en vastgesteld. Daarmee zijn de
vastgelegde uitgangspunten en procedures bindend voor alle opleidingen van het domein
MTV en dus ook voor de opleiding CE. De afstudeerhandleiding Marketing 2010-2011
voldoet aan de criteria uit het format review afstudeerhandleidingen van Inholland.
De opleiding CE hanteert vier controlemomenten in het afstudeerproces:
Groenlicht gesprek start afstudeerfase
Beoordeling plan van aanpak
Go/no go om afstudeerwerk te mogen laten beoordelen
Beoordeling en eindgesprek afstudeeronderzoek
De beoordeling wordt verricht door beoordelaars die zijn aangewezen door de
examencommissie.
1.2 Professionalisering examinatoren
Examinatoren van CE die in het tweede semester van 2010-2011 een rol hebben in de
begeleiding en/of beoordeling van afstudeerscripties zijn geschoold en op de hoogte van de
te volgen werkwijze, inclusief de administratieve en organisatorische afhandeling van de
afstudeerfase.
De examencommissies hebben conform de WHW op alle locaties de examinatoren voor de
afstudeerfase aangewezen.
Op verschillende manieren zijn examinatoren inhoudelijk voorbereid, getraind en gecoacht.
Op de domeindag van 22 maart jl. is aandacht besteed aan de WHW en de beoordeling van
de afstudeerfase.
Ter ondersteuning van de docenten en studenten heeft de betrokken lector weblectures
over onderzoek uitgebracht. Hierin wordt onder andere aandacht besteed aan
probleemstelling, theoretisch kader, methoden & technieken van onderzoek,
literatuuronderzoek en kwaliteitscriteria.

pagina 15

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Afstudeerbegeleiders kunnen op alle locaties een beroep doen op de expertise van een
senior beoordelaar.
Met ingang van studiejaar 2011-2012 schrijft de OER voor dat het plan van aanpak van de
afstudeerscriptie als voldoende moet worden beoordeeld (go/no go moment).
De opleiding wordt ondersteund vanuit experts van het Kenniscentrum van het domein op
het terrein van toetsing.
1.3 Professionalisering Toetscommissies
In april 2011 is de notitie Toetscommissies domein MTV vastgesteld. In deze notitie wordt
de inrichting en samenstelling van de door de examencommissie benoemde
toetscommissies beschreven. Daarna volgt een overzicht van de taakstelling, welke in de
paragraaf ‘werkwijze’ nader wordt toegelicht. Het document eindigt met de benodigde
facilitering en de planning voor implementatie. Op dit moment wordt door de opleiding CE
gewerkt met een bestaande systematiek. Implementatie van de toetscommissie en daaraan
gepaarde professionalisering van de leden vindt in cursusjaar 2011-2012 plaats. De
scholing zich voor komend jaar vooral richten op het ontwikkelen van toetsen.
1.4 Professionalisering docenten en management
Onderwijsleiderschap is niet een exclusieve taak of functie van de manager. Juist ook bij
docenten, medewerkers van het Onderwijs Service Centrum, leden van de kenniskringen en
onderzoekers wordt een beroep gedaan op leiderschap. Een professional opereert in een
context en werkt in een team. Het domein MTV wil bij bovenstaande aansluiten en de
individuele kwaliteit en effectiviteit van medewerkers verhogen door in te zetten op
teamvorming en het functioneren van teams te optimaliseren. Daarbij wordt met name
ingezet op verbeteren van vakmanschap en meesterschap, niet door op zichzelf staande
scholingstrajecten uit te voeren, maar door zoveel mogelijk de werkzaamheden van de
medewerker/het team als uitgangspunt te nemen en daar via gerichte interventies en
begeleiding kwaliteitswinst te behalen en de onderlinge samenwerking te verbeteren. Een
belangrijke inspanning en investering die hiervoor gedaan wordt, is het inregelen en
bekostigen van structureel teamoverleg, zodat steevast gewerkt wordt vanuit de rijke
context van de dagelijkse werkzaamheden. Bij deze rijke context hoort ook de slag die
gemaakt gaat (en moet) worden op het terrein van het overwinnen van een cultuur van
vrijblijvendheid; gericht op een cultuur van bespreken, begrijpen, afspreken en aanspreken
met en van elkaar op professionele verantwoordelijkheid.
In de verbetermatrix CE staan onder het kopje “Rapport van Bevindingen NVAO” twee
verbetermaatregelen ten aanzien van de professionele cultuur. De ontwikkeling van de
professionaliteit van docenten en management vraagt meer tijd.
1.5 Rol centrale curriculumcommissie
De clustermanager Marketing is verantwoordelijk voor de aansturing van de centrale
curriculumcommissie Marketing. Deze is samengesteld uit docenten van alle locaties. De
centrale curriculumcommissie heeft in de periode 2007-2011 grote inhoudelijke slagen
gemaakt op gebied van de fasetoetsing, het toetsbeleid inzake het eindniveau van de
moderne vreemde talen en de inhoudelijke afstemming van de studieplannen over de
locaties.
De leden van de centrale curriculumcommissie spelen een rol in de relatie met de
beroepenveldcommissies en de landelijke opleidingsoverleggen van de opleidingen van het
cluster Marketing. De rol van de centrale curriculumcommissie wordt met ingang van 20112012 aangescherpt waar het gaat om de samenwerking met opleidingsmanagers,
opleidingscommissies en examencommissies.

pagina 16

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

In 2011-2012 zal de centrale curriculumcommissie inhoudelijk aan de slag gaan met de
versterking van de onderzoeksleerlijn in het curriculum.
Ad (ii)
Consequente naleving van de WHW
De eerste training WHW voor medewerkers heeft op 11 januari 2011 plaatsgevonden.
Via zeven werksessies zijn examencommissieleden betrokken geweest bij de opstelling van
de notitie Examencommissie Fase 2.
Een inhoudelijke training voor examencommissieleden door Juridische Zaken heeft
plaatsgevonden; de vervolgtrainingen zijn uitgevoerd in april 2011.
Werksessies werden gehouden met examencommissieleden (april en mei 2011) gericht op
het bespreken van casussen aan de hand van notitie Examencommissie Fase 2.
De WHW training door Hobéon aan het management van het domein MTV heeft
plaatsgevonden op 9 en 10 maart 2011.
De WHW training door Juridische zaken voor de docenten van de opleiding heeft
plaatsgevonden op de domein medewerkersdag van 22 maart 2011. De scholing van de
directie in de WHW vond plaats op 29 maart 2011.
Om de administratieve en organisatorische afhandeling van tentamens, de stagefase en de
afstudeerfase WHW-proof te maken, is archiveringsbeleid geformuleerd en als eerste stap
richting implementatie zijn met het Onderwijs Service Centrum en docenten afspraken over
archivering gemaakt, gericht op aanlevering en archivering. Het Onderwijs Service Centrum
archiveert en rapporteert aan de opleiding.

3.4

De opleiding MEM
Met het verschijnen van de onderzoeksrapporten van de Onderwijsinspectie en de NVAO is
12
voor de MEM - naar zeggen van het MEM management - een nieuwe fase aangebroken,
namelijk één van realisatie van verbeteringen, herstel en het maken van keuzes.
De in het NVAO rapport beschreven conclusies en aanbevelingen onderschrijft het
management in dit verband volledig en neemt die ook tot richtsnoer voor handelen.
Het management zegt dat de opleiding klaar is voor de nieuwe fase, die moet leiden tot een
structurele verbeterslag van het onderwijsproces, de organisatie en haar medewerkers en
van de handhaving van inhoudelijke en procedurele kwaliteitsstandaarden.
Voor het maken van die verbeterslag is een Jaarplan (2011-2012) opgesteld, waarin de in
de Kritische Zelfreflectie genoemde verbeteracties, het MEM-verbeterplan van 2010-2011
en de SWOT-analyse van de opleiding zijn opgenomen.
In mei 2010 is door het Landelijk Overleg MEM het nieuwe landelijke Opleidingsprofiel
vastgesteld. Op basis van dit nieuwe profiel gaat de MEM haar profilering opnieuw ijken, en
op basis van deze herijking het bestaande curriculum in nauw overleg met het werkveld en
de interne commissies verbeteren. De borging van het hbo-bachelor eindniveau zal hier een
van de centrale thema’s zijn.

12

pagina 17

Media & Entertainment Management, Jaarplan 2011-2012, 31 mei 2011

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Naast dit omvangrijke project van onderwijsontwikkeling investeert de MEM vooral in het
verder professionaliseren van haar medewerkers, de versterking van alle relevante PDCAcycli, het beter equiperen en beter op elkaar ingespeeld raken van de betrokken
commissies, het verbeteren van de onderwijslogistieke processen, het herstel van haar
reputatie bij het werkveld, toeleverende scholen en potentiële studenten en het
vereenvoudigen van haar onderwijsportfolio.
Waar mogelijk trekken de drie locaties (Den Haag, Haarlem en Rotterdam) met elkaar op bij
de uitvoering van dit jaarplan. Er zijn echter ook locatiespecifieke speerpunten of accenten.
Voor Den Haag geldt nadrukkelijke aandacht voor de versterking van het docentenkorps,
met name gericht op de internationale variant, de IMEM. Voor Haarlem ligt de nadruk
voornamelijk op het weer ‘eigen’ en solide maken van de organisatie. De drie interim
managers zullen volgens een doordachte fasering worden vervangen door nieuwe ‘vaste’
krachten waarmee stabiliteit en identiteit weer terug kan keren. Voor Rotterdam zal de
nadruk met name liggen op regionale profilering en het WHW-proof maken van de
opleiding.
De verbeteracties vinden plaats in een context van teruglopende financiële middelen. Het
management is zich daarvan bewust en heeft budget aangevraagd om de verbeteracties te
kunnen doorvoeren.
13

De verbeteracties vinden plaats langs de volgende zes lijnen :
1. Profilering en curriculumversteviging
In mei 2010 is het nieuwe landelijke opleidingsprofiel MEM door het landelijke overleg MEM
vastgesteld. Dit nieuwe profiel vormt de basis en de start van de door- en herontwikkeling
van het MEM-curriculum. De timing van dit nieuwe landelijke opleidingsprofiel valt voor de
MEM op een gunstig moment.
Als te bereiken doelen merkt de opleiding onder meer aan:
- Een uitgewerkt MEM-profiel dat is afgeleid van het nieuwe landelijke profiel;
- Een transparant en solide curriculum dat past binnen de eisen van WHW / OER
en tegemoetkomt aan de adviezen van de NVAO en het Inspectierapport m.b.t. tot
toetsing en afstuderen.
- Een curriculum dat verder:
▪ past in het BBA-domein, het nieuwe landelijke profiel en de strategische
profilering van de MEM Inholland;
▪ gebaseerd is op de vastgestelde competenties, met een logischer samenhang
van deze competenties, waardoor de inhoudelijke samenhang en de opbouw van
competentieniveaus beter herkenbaar is – voor zowel studenten als docenten;
▪ sterke, logische, integrale en samenhangende leerlijnen bevat vanaf jaar 1 tot en
met jaar 4 op de MEM-inhoudelijke gebieden, alsmede op het gebied van
internationalisering, onderzoeksvaardigheden als ook spelling en grammatica van
de Nederlandse taal (met expliciete toetsing van deze onderdelen);
▪ opleidt tot hbo-bachelor niveau, zoals verwoord in de Dublin descriptoren;
▪ voldoende individuele toetsing kent, waardoor meeliften moeilijker wordt;
13

De hierna volgende tekst over de zes lijnen waarlangs het verbeterbeleid plaatsvindt voor de opleiding(en) MEM is een vrijwel

integrale weergave van de relevante passages uit het MEM-Jaarplan 2011-2012,. De Commissie heeft wel de vrijheid genomen de tekst
op onderdelen te verkorten of enigszins te parafraseren. Daarom heeft de Commissie ervan afgezien de tekst geheel tussen
aanhalingstekens te zetten.

pagina 18

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

▪ een stevige lijn studieloopbaanbegeleiding kent, waardoor studenten beter
geholpen worden bij hun ‘routing’ richting afstuderen. [In Haarlem wordt bovendien
een Studiebegeleidingscentrum (SBC) ingericht op basis van de ervaringen in
Rotterdam en Den Haag.]
▪ een herkenbare body of knowledge kent, afgeleid van het landelijke profiel;
▪ maar enkele afstudeerrichtingen (en minder minoren) kent, afgestemd op de
marktbehoefte en de eigen positionering van de opleiding en met een duidelijke
profilering (waaruit het traject tot het afstuderen goed herkenbaar is);
▪ uniforme module-, stage- en afstudeerhandleidingen kent.
2. Professionaliseren van medewerkers, werkdruk en werkplezier
De medewerkers vervullen een cruciale rol binnen de verantwoordelijkheid die de MEM
heeft, namelijk het voorbereiden van jonge professionals op de MEM-branche, aldus de
opleiding. De werkdruk is een continu onderwerp van aandacht en gesprek. De
kwantitatieve werkdruk wordt gemeten op basis van de taaktoedelingssystematiek. De
beleefde werkdruk en cultuur vormen een vast onderdeel van de beoordelings- en
functioneringsgesprekken met de medewerkers.
In 2010-2011 hebben medewerkers qua hoeveelheid werk, versterkt door de continue
negatieve berichtgeving over Inholland, een hoge werkdruk ervaren. De noodzakelijke
verbeterslagen gecombineerd met de ambities zal ook in 2011-2012 veel van medewerkers
vragen. De voorziene inkrimping van het personeelsbestand als gevolg van de forse
instroomdaling versterkt dit. Het is daarom van groot belang dat hierop gestuurd wordt.
In Haarlem bestaat het opleidingsmanagement bij aanvang van het collegejaar 2011-2012
grotendeels uit interim managers die in de loop van 2010-2011 ter vervanging van het
zittende management zijn aangesteld. Het is van groot (cultuur)belang voor de opleiding dat
deze tijdelijke situatie weer terug gaat naar een situatie met vast eigen management.
Het management zegt in dit verband verder de aanbeveling van de NVAO ter harte te zullen
nemen om extra aandacht te besteden aan de professionele cultuur binnen de opleiding.
Voor Den Haag geldt daarenboven dat er aandacht besteed moet worden aan de
versterking van het docentenkorps, met name gericht op de internationale variant, de IMEM.
3. Versterking van alle relevante PDCA-cycli en beter equiperen commissies
Goede uitvoering van het onderwijs vraagt naast goed personeel en een gedegen
curriculum ook duidelijke, ten dienste van het onderwijs staande, processen, zo stelt de
opleiding. Zij voegt daar nog aan toe dat deze processen tot doel hebben studenten, binnen
de wettelijke kaders (WHW), het best mogelijke onderwijs te laten genieten. Daarnaast
kunnen docenten hierbinnen excelleren en heeft het management op de juiste momenten
en onderdelen inzicht in het verloop van het primaire proces.
De WHW stelt duidelijke eisen t.a.v. de uitvoering van het onderwijs en de daaraan
gekoppelde organisatie-inrichting en onderliggende processen. De ambitie van de MEM op
dit vlak is zonder omhaal: de WHW is het kader waarbinnen geopereerd wordt, de
processen dienen eenvoudig, daar waar mogelijk uniform over de locaties, efficiënt,
transparant en logisch te zijn.
Binnen het cluster MEM is een aantal commissies ingesteld, te weten de
examencommissie, toetscommissie, curriculumcommissie, opleidingscommissie en de
beroepenveldcommissie. Deze commissies hebben onder het gesternte van de Wet

pagina 19

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

versterking besturing (Wvb) een sterkere en belangrijkere rol gekregen binnen de opleiding
dan in het verleden. De bezetting, benoeming en scholing van deze commissies is in 20102011 gerealiseerd. In 2011-2012 zal ingezet worden op het verder versterken en faciliteren
van deze commissies in de uitvoering van hun werkzaamheden.
Kwaliteitszorg wordt door de werking van deze commissies voor een groot deel geborgd,
meent de opleiding. Maar zo voegt zij daaraan toe: Dit gaat niet vanzelf. Het management
stelt zich ten aanzien van de onderwijsuitvoering ambitieuze doelen. Deze doelen zijn
eenvoudig te meten: namelijk een score van minimaal 3,0 (op een schaal van 0-5) waarbij
gestreefd wordt naar structurele stappen richting de 3.5 op alle mogelijke facetten van de
onderwijsevaluaties. Deze onderwijsevaluaties vormen een belangrijk instrument om de
door studenten beleefde kwaliteit te meten.
Evaluaties worden onder studenten afgenomen, de uitkomsten worden besproken in de
docententeams, studentenpanels, klassenvertegenwoordigersoverleggen en commissies.
Op basis van de uitkomsten van deze besproken evaluaties, worden verbeterplannen per
locatie opgesteld en uitgevoerd, zo licht de opleiding toe.
4. Versterken informatievoorziening en administratieve organisatie
De opleiding stelt zich in dit verband tweeërlei ten doel, te weten:
▪ snelle en wettelijk correcte uitvoering van onderwijslogistieke processen (rooster,
formatie, bereikbaarheid, informatievoorziening, studievoortgangsregistratie,
administratieve volledigheid); en
▪ beter leesbare en meer specifieke opleidingsinformatie voor studenten.
De opleiding denkt één en ander als volgt te kunnen realiseren:
▪ De opleiding stelt kwantitatieve doelen op voor het op tijd beschikbaar zijn van roosters,
nakijktermijn toetsen, contacturen, aanleveren diploma’s, inschrijving voor
differentiatieminors, de afhandeling van klachten en de afgifte van bindende studieadviezen
en stuurt hier via het management op.
▪ De locaties waken erover dat docenten goed op de hoogte zijn van de deadline voor het
bekendmaken van de resultaten, onder andere via medewerkers nieuwsbrieven (door
manager bedrijfsvoering).
▪ De opleiding houdt periodiek bij of de tentamencijfers tijdig worden ingeleverd bij de
cijferadministratie en onderneemt zo nodig actie door de betreffende docent aan te spreken
(door teammanagers en opleidingsmanagers).
▪ OER, studiegids en opleidingsinformatie zijn in lijn en duidelijker en specifieker.
5. Herstel van reputatie
Inholland, en meer specifiek de MEM, heeft het afgelopen jaar in een negatief daglicht
gestaan. Dit is sterk van invloed (geweest) op het interne, maar vooral ook externe imago
van de MEM. Er is onrust onder studenten, hetgeen ook tot uiting komt in de teruglopende
instroomaantallen. In het jaar 2011-2012, waarin de MEM zich wenst te herpakken en
bewijzen als kwalitatief goede opleiding, is verbetering van dit aangetaste imago van het
grootste belang.
Buiten winnen is binnen beginnen, is een bekende uitspraak. Maar zonder zelfvertrouwen is
niet te bouwen. En dit gaat ook voor de MEM op. Medewerkers en studenten hebben veel te
verduren gehad. De trots en het vertrouwen hebben een deuk opgelopen en dienen
daarmee herwonnen te worden.

pagina 20

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Communicatie en transparantie zijn daarom de sleutelwoorden. Door middel van de
teamoverleggen, curriculumdagen en andere (digitale) manieren van communicatie zullen
medewerkers nadrukkelijk geïnformeerd worden over alle relevante onderwerpen.
De MEM juicht initiatieven tot en ideeën over samenwerking en projecten met externe
(regionale) partijen toe en zal, als daarmee binnen de kwaliteitskaders wordt geopereerd,
waar mogelijk realisatie stimuleren.
Minder meetbaar maar minstens zo belangrijk is het vertrouwen en de verantwoordelijkheid
dat het management aan haar medewerkers geeft om het onderwijs kwalitatief goed uit te
voeren.
Het laten zien van goede en mooie eindresultaten van interne en/of extern gerealiseerde
opdrachten verdient daarnaast meer aandacht.
Naast het intern verder op orde krijgen maar vooral versterken van de ingezette koers, moet
de MEM ook werk maken van de opgedane imagoschade. Om een stabiele en
verantwoorde instroom (wil ik nog wel naar Inholland en meer specifiek naar de MEM?),
doorstroom (wil ik nog wel stagiairs van Inholland, opdrachten bij leerwerkbedrijven
uitzetten?) en uitstroom (wil ik wel een afgestudeerde van Inholland en in het bijzonder de
MEM aannemen?) te behouden, zal de MEM zich versterkt richten op de betrokken
doelgroepen: studenten, medewerkers en werkveld.
6. Vereenvoudigen onderwijsportfolio
In het bestaande portfolio heeft de MEM op alle locaties de voltijd variant in haar aanbod.
Deze voorziet ook duidelijk in de behoefte van de markt en de studenten. Alle drie de
voltijdse opleidingen hebben bestaansrecht. Er is duidelijke behoefte vanuit het werkveld en
de studenten. Ze zijn alle drie levensvatbaar en bieden met ieder hun eigen specifieke
omgeving de mogelijkheid tot sterke regionale profilering.
In Den Haag en in Haarlem zijn ook de internationale opleidingsvarianten, respectievelijk de
IMEM en de IMM, opgenomen in het aanbod.
In Rotterdam wordt de deeltijd variant aangeboden. De opleiding worstelt al jaren met de
invulling van het programma. Studenten geven aan dat de studielast hoog ligt. Zeker in jaar
3 en 4 leidt dit niet zelden tot vertraging. Ook de borging van de kwaliteit van de werkplek
en het daarmee verkrijgen van vrijstelling voor de stage zijn voor de opleiding in verhouding
tot de grootte van de deeltijdopleiding een zorg. Zowel studenten (de instroom is nooit
groter geworden dan twee klassen, de uitval is relatief hoog) als de opleiding zelf
(organiseerbaarheid, programma vs studielast) zijn gematigd tevreden.
De duale variant (Rotterdam) is al een jaar in afbouw.
Concreet wil de opleiding in 2011-2012 het volgende ten uitvoer brengen/finaliseren:
▪ De drie voltijdvarianten zullen ieder op basis van de omgeving van hun locaties een
duidelijke en stevige eigen kleur ontwikkelen zonder dat de kracht en de brede dekking van
de sector verloren gaat.
▪ De MEM overweegt om de twee internationale varianten eventueel te concentreren in één
van de vestigingen, definitieve besluitvorming dient nog plaats te vinden en voorbereid te
worden. Dit is nu nog in het stadium van ideevorming.
▪ Het cluster MEM overweegt om per 2012-2013 te stoppen met het aanbieden van de
deeltijdvariant.

pagina 21

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

3.5

De opleiding VTM
In het document Analyse NVAO-rapport VTM en plan van aanpak vervolgstappen en
14
verbeteracties wordt door de opleiding verantwoording gegeven van de
verbetermaatregelen die in gang zijn gezet naar aanleiding van de resultaten van het
Inspectieonderzoek, de conclusies en aanbevelingen van de NVAO, de intensieve
gesprekken met studenten, ouders en vertegenwoordigers uit het beroepenveld en de
uitkomsten van de debatten in de Tweede Kamer.
De opleiding geeft aan dat uitkomsten van het Inspectierapport en het rapport van de NVAO
bij het opleidingsteam en het opleidingsmanagement hard zijn aangekomen. De opleiding
VTM was ten tijde van beide onderzoeken namelijk al ver gevorderd in het
accreditatietraject, dat zou plaatsvinden in oktober 2011. In het kader hiervan had de
opleiding al diverse verbetermaatregelen doorgevoerd en was druk bezig met het realiseren
van nog verder door te voeren verbetermaatregelen. De rapporten van de Inspectie en de
NVAO gaven echter aanleiding om tot een verdere aanscherping van de
verbetermaatregelen te komen.
De opleiding maakt bij de door haar getroffen verbetermaatregelen een onderscheid naar:
(i) korte termijn maatregelen die specifiek met het oog op de afstudeerfase 2011 zijn
genomen en (ii) structurele verbetermaatregelen.
Ad (i)
Korte termijn maatregelen die specifiek met het oog op de afstudeerfase 2011 zijn genomen
De inhoud van de conceptversie van het NVAO-rapport dat de opleiding op 8 april 2011 in
het kader van hoor en wederhoor ontving, was voor de clustermanager Leisure directe
aanleiding om een aantal zaken intern nader te laten onderzoeken:
▪ Een onderzoeksdocent is gevraagd om de vier door de NVAO als onvoldoende
beoordeelde scripties te reviewen en daarbij ook te kijken naar verschillen en
overeenkomsten van het beoordelingskader van de NVAO (december 2010) en de
beoordelingsprocedure van de opleiding VTM;
▪ Een senior afstudeerbeoordelaar is gevraagd om een acht-tal aanvullende
15
scripties van de opleidingen VTM en HTRO te reviewen. Dit betrof in alle
gevallen scripties van langstudeerders die in het najaar van 2010 zijn
afgestudeerd.
▪ De opleidingsmanager heeft met alle examinatoren van wie één of meerdere
afstudeerscripties in de steekproef zaten een informatief gesprek gevoerd. In dit
gesprek is iedereen op de hoogte gesteld van het oordeel van de NVAOcommissie over de betreffende scripties;
▪ De opleidingsmanager, de afstudeercommissie, de stuwmeercoördinator en de
onderwijskundige van het cluster zijn gevraagd om inhoudelijk commentaar op het
rapport van de NVAO te geven.
De uitkomst van één en ander was dat de opleiding het oordeel van de NVAO op vrijwel alle
punten onderschreef. De genoemde review door een senior afstudeerbeoordelaar leverde
een vergelijkbaar resultaat op. Het ging in al die gevallen om afstudeerscripties van
langstudeerders. De senior afstudeerbeoordelaar kwam in alle gevallen tot een

14
15

pagina 22

Domein MTV, 30 mei 2011
Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

onvoldoende beoordeling, waarbij hij - in vergelijkbare zin als de NVAO-deelcommissie concludeerde dat begeleiders en beoordelaars het vastgestelde beoordelingsformulier niet
hadden gevolgd.
Voor de opleiding was dat aanleiding om direct de volgende verbetermaatregelen voor de
afstudeerfase 2011 te treffen:

1. Deskundigheidsbevordering en scholing 2010-2011
▪ Gedurende het collegejaar 2010-2011 heeft de opleiding VTM veel aandacht besteed aan
deskundigheidsbevordering en scholing van afstudeerkringdocenten, afstudeerbegeleiders
en afstudeerbeoordelaars. De afstudeercommissie heeft voor alle personen die in 20102011 voor het eerst afstudeerders begeleiden een drietal scholingsbijeenkomsten verzorgd.
Alle begeleiders hebben een exemplaar ontvangen van het boekje: Begeleiden / Heinze
Oost.
▪ In 2010-2011 zijn een vijftal intervisiegroepen / intercollegiale consultancy gehouden. De
intervisie is verzorgd door senior-afstudeerbegeleiders.

2. Verbetermaatregelen naar aanleiding van het van de rapporten van de Inspectie en
de NVAO en het interne vervolgonderzoek
▪ De procedure voor de beoordeling van afstudeerscripties 2011 en de beoordeling van het
portfolio 2011 zijn aangescherpt:
- Studenten leveren bij het Quality Office of Leisure (QOOL) naast een digitale versie drie
beoordeelbare hard copy exemplaren van hun scriptie in, zonder vermelding van de naam
van de student en de begeleider.
- QOOL stuurt twee van de drie exemplaren door naar de door de examencommissie
aangewezen examinatoren. Het uitgangspunt is dat één van de examinatoren de
begeleidende docent is, tenzij de examencommissie hier anders over beslist.
- De twee examinatoren retourneren de beoordeelde scriptie en formulieren onafhankelijk
van elkaar aan QOOL.
▪ Op basis van door de examencommissie vastgestelde criteria bepaalt QOOL het
vervolgtraject:
- De beoordelaar en begeleider krijgen fiattering voor het aangaan van een gesprek met de
student. De scriptie is door beiden met een voldoende beoordeeld.
- De beoordelaar en begeleider krijgen fiattering voor het aangaan van een gesprek met de
student. De scriptie is door beiden met een onvoldoende beoordeeld.
- QOOL draagt de scriptie over aan een derde beoordelaar voor een derde oordeel. Het
opleidingsmanagement geeft de examencommissie het advies om formeel vast te stellen
dat de mening van de derde beoordelaar doorslaggevend is.
▪ Voor de beoordeling van het portfolio 2011 is de volgende procedure vastgesteld:
- Studenten leveren bij het QOOL het portfolio + longitudinaal verslag in.
- QOOL stuurt portfolio en longitudinaal verslag naar portfolioassessor en studieloopbaan
begeleider.
▪ Op 16 mei 2011 zijn alle docenten van het cluster Leisure tijdens een studieochtend op de
hoogte gesteld van de resultaten van het interne vervolgonderzoek en de daaropvolgende
verbetermaatregelen. Tijdens deze bijeenkomst is specifiek aandacht besteed aan de

pagina 23

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

tekortkomingen in de vier door de NVAO als onvoldoende beoordeelde scripties. Alle
afstudeerbegeleiders zijn gevraagd om hun studenten nogmaals op de hoogte te stellen van
een aantal richtlijnen rondom inleveren en afstuderen, waaronder de volgende belangrijke
punten:
- Alle voorgeschreven onderdelen dienen in de scriptie aanwezig te zijn. Als een onderdeel
ontbreekt wordt het product als onvoldoende aangemerkt.
- Alle in de beoordelingsformulieren genoemde onderdelen dienen aanwezig te zijn en
voldoende te worden beoordeeld. Er kan dus niet gecompenseerd worden tussen de
verschillende onderdelen; alles moet van voldoende niveau zijn.
▪ Op basis van het vastgestelde beoordelingsformulier is voor de studenten een checklist
ontwikkeld die studenten zelf kunnen gebruiken om te controleren of de finale versie van
hun afstudeerscriptie volledig is. Een onderliggend doel van deze actie is dat ‘het zweet op
de juiste ruggen moet staan’.
▪ Monitoring afstudeerfase: het QOOL heeft voor de afstudeerfase van 2011 de opdracht
gekregen om alle processen te monitoren en relevante kengetallen hierover aan te leveren.
Ad (ii)
Structurele verbetermaatregelen
De opleiding heeft intern vervolgonderzoek gedaan, waarbij een drietal dimensies nader zijn
verkend op eventueel te nemen maatregelen, te weten: de dimensie professionele kwaliteit,
de dimensie organisatorische kwaliteit en de dimensie relationele kwaliteit.
Ten aanzien van elk van die dimensies is onderzocht wat de sterke (en zwakke) punten zijn
en welke verbeterpunten zich binnen die dimensie aandienen.
Aan de hand van dit onderzoek zijn de volgende structurele maatregelen geformuleerd en
16
goeddeels ook al gerealiseerd.
1. Verbetermaatregelen voor studenten vanaf cohort 2008, algemeen
Dankzij kwaliteitsinterventies in de dimensie professionaliteit volgen VTM studenten vanaf
cohort 2008 een programma waarin de onderzoeksleerlijn ook verder is doorgetrokken naar
het programma van de verdiepende minoren van de opleiding in het vierde jaar. Met name
dankzij deze kwaliteitsinterventie zullen de nieuwe lichtingen afstudeerders vanaf 20112012 beter voorbereid zijn op hun proeve van bekwaamheid.
2. Verbetermaatregelen naar aanleiding van de rapporten van de Inspectie en de
NVAO en het interne vervolgonderzoek
▪ Relationele dimensie van kwaliteit:
Doorontwikkelen gezamenlijke visie op afstuderen. Het eerste semester van 2011-2012 zal
worden gebruikt om de rol van de afstudeerbegeleider te herijken. De ontwikkeling van een
gezamenlijke visie start vanaf juni 2011 met een cultuurtraject voor alle medewerkers van
het kernteam VTM, dat mede is gericht op teamontwikkeling. De visie op
afstudeerbegeleiding wordt vastgelegd in het opleidingsprofiel VTM.
▪ Inhoudelijke en organisatorische dimensie van kwaliteit:
16

De hierna volgende tekst (onder de nummers 1-3) is een vrijwel integrale weergave van het verhaal van de opleiding over het

verbeterbeleid in het document Analyse NVAO-rapport VTM. De Commissie heeft wel de vrijheid genomen de tekst hier en daar te
verkorten en enigszins te parafraseren. Daardoor meende zij hier niet met aanhalingstekens te kunnen volstaan.

pagina 24

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Evalueren van het beoordelingsformulier, de afstudeerprocedure, schrijfwijzer en checklist
voor studenten. Bij deze evaluatie dienen de bevindingen van de NVAO expliciet te worden
meegenomen. Uiterlijk in oktober 2011 dient de afstudeerprocedure 2011-2012 te zijn
vastgesteld.
▪ Doorlichten van de organisatorische dimensie van kwaliteit:
Het eerste semester van 2011-2012 zal worden gebruikt om de OER 2011 diepgaand te
evalueren en als opleidingsteam tot een standpunt te komen over o.a. de hoogte van de
BSA-norm en de ingangseisen voor de afstudeerfase.
▪ Doorlichten van de inhoudelijke dimensie van kwaliteit:
Het eerste semester van 2011-2012 zal worden gebruikt om vast te stellen welke
aanpassingen/verbetering van het curriculum gewenst zijn die kunnen worden doorgevoerd
in de OER van 2012-2013.
▪ Deskundigheidsbevordering docenten op gebied van onderzoeksvaardigheden:
Het lectoraat City Marketing & Leisure Management werkt een plan uit dat gericht is op
opleidingstrajecten voor docenten van het kernteam VTM. Hiermee kunnen zij zich
inhoudelijk verdiepen en verbreden binnen hun eigen vakgebied en tegelijkertijd
onderzoekskwaliteiten opdoen.
3. Verbetermaatregelen voor studenten met studievertraging
▪ In juli-augustus 2011 zijn permanent enkele senior afstudeerbegeleiders beschikbaar voor
ondersteuning van studenten die in 2010-2011 vertraging hebben opgelopen tijdens de
afronding van hun afstudeeronderzoek.
▪ Langstudeerders uit cohorten t/m 2006 krijgen vanaf september 2011 een maatwerk
programma aangeboden. Dit wordt nog nader uitgewerkt.

3.6

Beoordeling van de kwaliteit van het ontwikkelde verbeterbeleid en
(deel)conclusies
De Commissie beoordeelt de kwaliteit van het ontwikkelde verbeterbeleid als volgt.
1. Op instellingsniveau
Het door het CvB ontwikkelde verbeterbeleid is omvangrijk en veelzijdig te noemen.
Misschien zelfs wel iets te voortvarend in verscheidenheid, opvolgingstempo van toe te
passen verbeterinstrumenten en in gedrevenheid om problemen getackeld te krijgen.
Zo was een in november 2010 onder het vorige CvB opgesteld ‘Verbeterplan’ al snel niet
meer het ‘leidende’ plan, maar fungeerde het als basis voor zgn. ‘versnellingskamers’, die
voor een beperkt aantal onderwerpen instellingsbrede oplossingen werden geacht aan te
reiken.
Voor de te volgen afstudeerprocedure in een aantal opleidingen heeft dat ook daadwerkelijk
tot een borging van kwaliteit geleid (zoals in de domeinen MTV en MFR), maar het
aantreden van een nieuw CvB en voortschrijdend inzicht maakte dat het Verbeterplan al
gauw vervangen werd door nieuwe producten en instrumenten van verbeterbeleid.

pagina 25

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Het Verbeterplan maakte plaats voor een ‘Strategische Aanpak’, te implementeren door
middel van een ‘Strategisch Programma’, terwijl daarnaast (en daarna) op uitdrukkelijk
verzoek van de Inspectie hoger onderwijs nog een notitie ‘Kernpunten verbeterbeleid
Hogeschool Inholland’ het licht zag, waarin een tiental kernpunten van verbeterbeleid
werden geformuleerd.
Verder lijkt het CvB ook - bottom-up - een proces van mentaliteitsverandering te willen
bewerkstelligen in de opleidingen en instellingsbreed, met het oog op het betrekken van
(docerend en ondersteunend) personeel bij veranderprocessen in curricula, zowel
inhoudelijk als procedureel. Voor het daarvoor voorziene project (Large Scale Interventions)
maakt het CvB zich sterk, maar de Commissie heeft kunnen vaststellen dat betrokken
docenten en het midden-management daar (nog) onvoldoende klaar voor zijn. Anderszins
heeft de Commissie kunnen vaststellen dat het huidige CvB een goed draagvlak heeft
binnen de opleidingen. De opleidingen waarderen het open oor van het college en de
geboden ondersteuning, zowel mentaal als materieel. Er is een goede dialoog en zo nodig
zijn er extra middelen beschikbaar als daartoe een goed onderbouwd verzoek komt.
Het door het CVB ontwikkelde verbeterkader en de daaraan gegeven facilitering - zoals de
Commissie in de verschillende gespreksrondes heeft kunnen vaststellen - zijn in beginsel
toereikend om het beoogde hbo-bachelor niveau van afstuderen te bewerkstelligen.
Het CvB zou daarom ook, naar het oordeel van de Commissie, de genomen en in gang
gezette verbetermaatregelen eerst de kans en rust moeten gunnen om te bewijzen dat
daarmee het beoogde positieve effect ook daadwerkelijk wordt bereikt, alvorens weer met
nieuwe impulsen te komen.
Waar het de professionalisering betreft zou meer aandacht kunnen worden gelegd op de
lerende attitude. De Commissie heeft kunnen vast stellen dat de ‘lerende’ en ‘open’
houding bij CvB (en middenmanagement) meer aanwezig is dan bij sommige docenten. Bij
docenten valt af en toe nog een defensieve houding te bespeuren. Alle docenten moeten
openstaan voor verdere verbetering; hier ligt mogelijk een taak voor de lectoren en de
kenniskringen. Het CvB zou hierin nog meer kunnen sturen.
Toch heeft alle negatieve publiciteit de betrokkenen niet echt uit het veld geslagen.
Alle conclusies en aanbevelingen van inspectie en NVAO zijn in alle vier de opleidingen
goed opgevolgd. Zo nodig met flinke extra inzet van (al dan niet gehonoreerde) uren.
Het CvB beoogt een sterkere regionale inbedding van de opleidingen, maar daaraan moet
duidelijk nog worden gewerkt. Het CvB beaamt dat hieraan niet de eerste prioriteit is
gegeven, maar aan het herstellen van geconstateerde acute problemen.
De Commissie is van mening dat het CvB de moeilijke financiële situatie goed hanteert. De
hogeschool moet reorganiseren om kosten te besparen en daarmee ten dele extra middelen
vrij te maken voor het primaire proces. Toch worden indien noodzakelijk tijdelijk meer uren
(middelen) beschikbaar gesteld aan de opleidingen als daartoe een goed onderbouwd
verzoek komt.
De Commissie is in dit opzicht zeker positief gestemd over de uitkomst van de in dit verband
ingezette beleidsinitiatieven op centraal niveau. Zij kwalificeert het verbeterbeleid op
instellingsniveau als goed en toereikend.

pagina 26

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

2. Op opleidingsniveau
(i) Bedrijfseconomie
De Commissie stelt vast dat management en docenten zich - na de ‘klap’ van de rapporten
van de Inspectie en de NVAO – goed hebben ‘herpakt’ door te focussen op versterking van
de onderzoekscomponent in het programma, waarmee de opleiding nu weer een op papier
sterk programma heeft. De verbeteringen leiden tot een opmerkelijk kwaliteitsverschil
vergeleken met de kwaliteit die de commissie een jaar geleden aantrof. De Commissie
maakt de opleiding daar een compliment voor.
Over het toekomstige profiel/identiteit van de opleiding is al het nodige nagedacht, in relatie
tot de nieuw ontwikkelde afstudeerprofielen. Hieraan zal de opleiding in de komende tijd
echter nog verder moeten werken. De meeste aandacht tot nu toe is uitgegaan naar het
herstellen van bestaande omissies in het afstudeerproces. De Commissie heeft daar begrip
voor.
De verbeterattitude was in het gesprekken die de Commissie met de opleiding voerde
opvallend sterk aanwezig bij de docenten. Zij erkenden de fouten die waren gemaakt en
toonden een sterke wil om gezamenlijk de ingezette verbeterslag tot een succes te maken.
Nu is het zaak om deze positieve ontwikkeling vast te houden en het verbeterproces
volledig te laten slagen. Naar het oordeel van de Commissie kan het management hier nog
een sterke voorbeeldrol vervullen.
De Commissie constateert verder dat er duidelijk is sprake van meer openheid en
samenwerking over de locaties heen. Hier wordt door het management goed op
ingespeeld; er is budget voor het vrij roosteren van uren om aan die samenwerking bij te
kunnen dragen.
De Commissie heeft er kennis van kunnen nemen dat sprake is van een toename van
verantwoordelijkheid voor de eigen professionaliteit en dat fors wordt geïnvesteerd in
scholing en versterking hiervan, niet alleen op didactisch maar ook op vakinhoudelijk terrein.
De prioriteit hierbij lag terecht ten eerste bij het aanscherpen van de procedures en normen
van de afstudeerfase en bij het hiervan intensief deelgenoot maken van de betrokken
docenten. De Commissie vindt dat een juiste keuze, die blijkens het gesprek met de
docenten tevens heeft bijgedragen aan herwonnen professioneel zelfvertrouwen.
Verder stelt de Commissie vast dat het management van de opleidingen ten aanzien van
het LSI-project van het CvB nog geen duidelijk standpunt heeft ingenomen. De Commissie
pleit wel voor een duidelijk standpunt, ook al is het nog onduidelijk of via deze centrale
aanpak een cultuuromslag in de opleidingen kan worden bewerkstelligd.
Concluderend is de Commissie positief over het ingezette verbeterproces in de opleiding
Bedrijfseconomie en heeft zij vertrouwen dat de ingezette lijn zich doorzet.
De verbeterplannen op papier tonen een sterke focus op ‘reparatie’ van de afstudeerfase en
dat is naar oordeel van de Commissie in deze fase terecht. De vragen over identiteit en
koers van de opleiding dienen hierna nog sterker aan de orde te komen.
In het verbeterproces zijn de docenten intensief ‘meegenomen’, zoals bleek in het gesprek
met hen. Als de opleiding deze aanpak weet door te zetten, heeft de Commissie vertrouwen
in het resultaat van de accreditatiebeoordeling begin 2012.

pagina 27

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

(ii) Commerciële Economie
De Commissie heeft waardering voor de verbeteringen die in de opleiding zijn gerealiseerd.
Daarbij geeft de Commissie zich rekenschap van de bijzonder moeilijke omstandigheden
waaronder alle betrokkenen moeten werken. De vestiging Diemen van de opleiding
Commerciële Economie dreigt immers gesloten te worden. Een definitief besluit is hier nog
niet over genomen.
Tijdens de gesprekken gaven de docenten duidelijk aan een zware tijd achter de rug te
hebben en dat het onduidelijke perspectief hen zwaar valt. Desondanks viel het de
Commissie op dat de docenten een strijdvaardige en vastberaden indruk maakten om hun
opleiding ‘weer op de kaart te zetten’. Volgens de docenten behoorde de opleiding in het
verleden tot de beste opleidingen Commerciële Economie van Nederland en is er een
sterke drive om daar weer op uit te komen.
Gezien het onduidelijke perspectief van de opleiding en de noodzaak om eerst bestaande
acute problemen op te lossen, is er nog niet veel tijd gestoken in vragen over identiteit en
koers van de opleiding. Men denkt wel na over een nieuw opleidingsprofiel en neemt deel
aan de discussie in het landelijke opleidingsoverleg over een nieuw beroeps- en
opleidingsprofiel, maar concrete resultaten zijn er nog niet. De Commissie heeft hier begrip
voor.
De Commissie heeft respect voor de voorgenomen en inmiddels gerealiseerde
verbeteringen voor de korte termijn. Hierin loopt de opleiding grotendeels gelijk op met de
opleiding Bedrijfseconomie. Procedures en normen in de afstudeerfase zijn aangescherpt
en met docenten is intensief getraind op naleving. De Commissie stelt met genoegen vast
dat de aandacht voor theoretische aspecten en het te realiseren bachelorniveau duidelijk is
vergroot ten opzichte van de sterke focus in de afstudeeropdracht op relevantie (als
beroepsproduct) voor de opdrachtgever uit het werkveld.
Ook het management van de opleiding speelt een positieve rol door o.a. de genomen
maatregelen op het gebied van personeelsbeleid. Niet functionerende docenten zijn
vervangen en scholing is ter hand genomen om het vakmanschap van docenten vakinhoudelijk en onderwijskundig – te versterken.
In het gesprek met het management werd ook duidelijk dat de andere locaties van
Commerciële Economie van de hogeschool goed in het verbeterproces worden
meegenomen. Dit is een positief gegeven voor de te realiseren kwaliteit op alle locaties,
maar ook met het oog op de accreditatiebeoordeling die aanstaande is.
De door docenten gevolgde trainingen tot nu toe hebben, naar oordeel van de Commissie,
een goede bijdrage geleverd aan het verbeterproces. De vakinhoudelijke focus is
aangescherpt en de docenten zijn gemotiveerd om de ingeslagen weg tot een succes te
maken. Mocht dat niet meer bij de opleiding Commerciële Economie in Diemen zijn, dan bij
andere opleidingen van Inholland waar de meeste docenten ook actief zijn, zoals bij Small
Business & Retail Management in Diemen.
Concluderend is de Commissie van mening dat de opleiding in de gegeven moeilijke
omstandigheden een opvallende verbeterslag heeft gerealiseerd, die veel respect verdient.
Net als bij de opleiding Bedrijfseconomie tonen de verbeterplannen een sterke focus op
‘reparatie’ van de afstudeerfase en dat is naar oordeel van de Commissie in deze fase
terecht. De vragen over identiteit en koers van de opleiding dienen hierna nog sterker aan
de orde te komen.
Ook bij Commerciële Economie zijn de docenten goed betrokken in de realisatie van het
verbeterproces. Zij vormen immers de spil van het te behalen succes.

pagina 28

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Als de opleiding deze aanpak weet door te zetten, heeft de Commissie vertrouwen in het
resultaat van de accreditatiebeoordeling begin 2012.

(iii) Media & Entertainment Management
De opleiding heeft het afgelopen jaar een belangrijke ontwikkeling doorgemaakt. Dit heeft
de Commissie op basis van de verstrekte documenten, maar zeker ook tijdens de
gesprekken kunnen vaststellen. Vooral in het gesprek met het management van de MEM
heeft de Commissie ervaren dat het verbeterproces goed op gang is gekomen en dat er een
‘nieuwe wind’ waait. Ook voor de MEM geldt dat de grotere vragen over identiteit en koers
van de opleiding nog een antwoord moeten krijgen in het komend studiejaar. Zo is de
positionering van de opleiding nog tamelijk onscherp en het domein nog te weinig
afgebakend. Hier zal naar overtuiging van de opleiding verandering in komen mede door het
nieuwe landelijke opleidingsprofiel. De werkresultaten van de afstudeercommissie ten
aanzien van de onderwerpskeuze van afstudeerprojecten geven wel al blijk van afbakening.
Dit is een positieve eerste stap. Niet alle door studenten aangedragen onderwerpen
verkrijgen goedkeuring. De opleiding ziet daar nu scherp op toe.
In het verbeterproces is eerst gefocust op het herstellen van de ontoelaatbare tekorten en
gebreken en daarin is de opleiding voldoende geslaagd. De Commissie heeft concrete
maatregelen aangetroffen die voor een belangrijk deel al effect hebben gesorteerd. Zo is de
opleiding in technische zin inmiddels ‘WHW-proof’. Er is veel energie gestoken in het op
orde brengen van procedures, processen en in de samenstelling van commissies. Nu moet
de opleiding ook laten zien dat zij consequent overeenkomstig de wet handelt. Dit vereist
discipline en daarmee een andere cultuur. De Commissie heeft vertrouwen dat de opleiding
hierin slaagt gelet op de motivatie van alle betrokkenen; een ieder is doordrongen van de
ernst van de situatie, dat is duidelijk merkbaar.
Er is echter zeker nog werk aan de winkel. De samenhang en het teamgevoel in de
opleiding is de laatste jaren door de veel te sterke groei in studentenaantallen onder druk
komen te staan met ondermeer gevolgen voor de samenwerking tussen docenten. Al tijdens
haar eerste onderzoek stelde de Commissie ‘een eilandjescultuur’ vast; groepjes docenten
die elkaar vonden, maar die niet een volledig samenhangend team vormden met een
gemeenschappelijk doel. Deze situatie is de opleiding nog niet helemaal te boven. Dit was
voor de Commissie merkbaar in het gesprek met docenten. Alhoewel de aanwezige
docenten een zeer gemotiveerde indruk maakten en over de gerealiseerde verbeteringen
konden rapporteren, verdient hun kennis van elkaars werk en ervaringen nog duidelijk
verbetering. Werken aan een hecht team is daarom een aandachtspunt. De wijze van
communiceren tussen de lagen is al verbeterd en de sfeer in de opleiding is opener
geworden. Aversies jegens elkaar waren nu niet meer merkbaar. Blijvende aandacht voor
de versterking van een professionele werkcultuur is echter nodig.
De Commissie heeft kunnen vaststellen dat er weer ruimte komt voor de professionaliteit
van de docent en dat is een gewenste ontwikkeling. Het is nu aan zowel docenten als
management om deze ingezette lijn krachtig voort te zetten.
Op het niveau van het programma stelt de opleiding via de projectenmatrix MEM tal van
verbeteringen voor. Hiervan stelt de Commissie dat de voorstellen op zichzelf goed zijn,
maar nog niet voldoende concreet en samenhangend. Zo dient er nog volop aandacht uit te
gaan naar de herpositionering (‘rebranding’) van de opleiding met als onderdeel daarvan de
relatie van de opleiding met het regionale werkveld. Als de opleiding hierover duidelijkheid
heeft gecreëerd zal het ook eenvoudiger zijn om afbakening, overzicht en afstemming
binnen het programma verder te realiseren.

pagina 29

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Concluderend is de Commissie van mening dat de opleiding in de afgelopen periode
voldoende verbeteringen in gang heeft gezet en ook voor een belangrijk deel heeft
gerealiseerd. Er bestaan, zoals genoemd, zeker nog belangrijke aandachtspunten, maar de
Commissie acht de opleiding in staat om het ingezette proces succesvol voort te zetten.
Daartoe heeft de Commissie afdoende documentatie en bronmateriaal, een sterke motivatie
en voldoende gevoel voor urgentie bij de opleiding aangetroffen.
Als de opleiding de huidige aanpak weet door te zetten, heeft de Commissie vertrouwen in
het resultaat van de accreditatiebeoordeling begin 2012.

(iv) Vrijetijdsmanagement
De Commissie is zondermeer positief over het verbeterproces in de opleiding
Vrijetijdsmanagement. De Commissie stelt vast dat er sprake is van verschillende positieve
factoren zoals een samenhangend en weerbaar team, een zelfkritische houding en een
gevoel van trots op de eigen opleiding en op de studenten en daarnaast veel gedegen
documentatie en bronmateriaal. Hierdoor heeft de opleiding een gunstig perspectief om het
verbeterproces te laten slagen.
Zowel de aangeleverde informatie vooraf als de gesprekken met het management en de
docenten op 9 juni 2011 hebben de Commissie overtuigd. Het management en docenten
zitten op één lijn. De gedrevenheid in de opleiding is groot en er wordt - schouder aan
schouder - gewerkt aan het verbetertraject. De opleiding lijkt inmiddels ‘in control’. Het
vastgelegde beleid, ondersteund door een rijke documentatie aan protocollen, herziene
formulieren en een projectenmatrix, wordt minutieus uitgevoerd om aan elke
verbetermaatregel het beoogde eindresultaat te kunnen koppelen.
Enkele bevindingen van de Commissie aangaande het CvB betreffen in zekere zin ook de
opleiding Vrijetijdsmanagement; het gevaar van een overdaad aan regeldrang en invoering
van verbeteracties is niet denkbeeldig. De commissie beveelt de opleiding daarom aan alle
maatregelen gefaseerd in te voeren met een scherp oog voor de gevolgen ervan voor zowel
de studeerbaarheid voor studenten als de werkbaarheid voor docenten. De belasting van
docenten is, zo bleek de Commissie, in de achterliggende periode hoog geweest. De
commissie prijst de vechtlust en professionele houding van de docenten, maar wijst op het
belang van een gezonde balans tussen belasting en draagkracht. Dit ook omdat de
opleiding in het komend studiejaar weer de voorbereiding op de accreditatiebeoordeling
wacht.
Naar de Commissie heeft kunnen constateren zijn al belangrijke verbeterresultaten geboekt
ten behoeve van de afstudeerfase 2010/2011, met een sterk vooruitzicht naar verdere
verbeteringen voor 2011/2012. De tekorten in het afstudeerproces zijn intensief met de
docenten besproken, mede aan de hand van de met een onvoldoende beoordeelde
eindwerken in het onderzoek van de Commissie Dunnewijk en het intern uitgevoerde
onderzoek door de senior afstudeerbeoordelaar, en hieruit is lering getrokken.
Daarbij waardeert de Commissie de openheid over het intern uitgevoerde onderzoek
waarbij met ‘de beoordelingsbril van nu’ is gekeken naar de kwaliteit van
afstudeerproducten ‘toen’ (het najaar 2010), voordat het verbeterproces werd ingezet. De
uitkomst van het interne onderzoek onderstreept echter de noodzaak van het stevig,
ingezette verbeterproces des te meer.

pagina 30

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

De opleiding besteedt op een goede manier extra aandacht aan de versterking van de
professionaliteit van docenten. Dit is nodig, want ook in de opleiding Vrijetijdsmanagement
ervaren docenten door alle gebeurtenissen professionele onzekerheid; het zelfvertrouwen
heeft een deuk opgelopen. Langs twee lijnen pakt de opleiding deze problematiek op. Nog
voor de zomer 2011 werkt een teamcoach met de docenten aan het herstel van
professioneel zelfvertrouwen. Een goede maatregel, naar oordeel van de Commissie.
Daarnaast vinden er, net als in de andere drie opleidingen, sessies plaats met
(afstudeer)docenten om de afstudeerprocedures en –normen sterker te internaliseren. De
betrokkenen maken elkaar zo weer scherp. Een noodzakelijke en goede stap.
Concluderend is de Commissie zondermeer positief over het verbeterproces in de opleiding
Vrijetijdsmanagement.
De gepresenteerde verbeterplannen maken op papier een gedegen indruk, maar ook de
implementatie ervan wekt vertrouwen. Het sterke commitment en de grote inzet van alle
betrokkenen, waarschijnlijk mede veroorzaakt door de kleinere schaal, vielen de Commissie
in het bijzonder op. De bestaande problemen zijn voortvarend ter hand genomen met
adequate maatregelen als gevolg.
Als de opleiding deze aanpak weet door te zetten, heeft de Commissie vertrouwen in het
resultaat van de accreditatiebeoordeling begin 2012.

3.7

Conclusies in het licht van de aanbevelingen van de Commissie in haar rapport van
26/04/2011
De aanbevelingen die de Commissie in haar rapport van 26 april 2011 concreet formuleerde
ten aanzien van de belangrijkste door haar vastgestelde knelpunten luidden als volgt:
(1.) De Commissie beveelt aan om regels en procedures rondom de afstudeervereisten
helder en eenvoudig te beschrijven, zodat de toepassing ervan leidt tot het gewenste
onderwijsproces.
(2.) De Commissie beveelt aan om geen grote variatie aan te brengen in de wijze van
afstuderen. Elke vorm van afstuderen moet goed verankerd zijn in het toetsbeleid en vereist
de bijhorende beoordelingsdeskundigheid van docenten en passende condities. Bij een
grote variatie is de kans groot dat de opleiding het afstuderen niet goed kan borgen.
(3.) De Commissie beveelt aan om bij de groei of krimp van een opleiding toch ten eerste
oog te hebben voor de gevolgen voor de kwaliteit. Een reële instellingsfixus is bij snelle
groei een aangewezen instrument.
(4.) De Commissie beveelt aan om meer aandacht te besteden aan de ontwikkeling van de
professionaliteit van de docenten en het management. Docenten hebben meer
voorbereiding nodig op de rol van assessor bij competentiegericht beoordelen. Verder dient
een helder onderscheid aangebracht te worden tussen de rollen van assessor/examinator
enerzijds en begeleider anderzijds. Stabiel en goed management is nodig als voorwaarde
voor professionaliseringprocessen met veel aandacht voor professionele
verantwoordelijkheid.
Heeft de Commissie kunnen constateren dat deze aanbevelingen in het geformuleerde
verbeterbeleid van de instelling en opleidingen zijn opgevolgd en, zo ja, hoe en in welke

pagina 31

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

mate? Hierna probeert de Commissie een antwoord te geven op deze vraag, waarbij zij zich
ervan rekenschap geeft dat de aanbevelingen in het onderzoeksrapport in verschillende
mate op de afzonderlijke opleidingen van toepassing waren.
Ad (1.)
De Commissie heeft zowel op centraal niveau als op het niveau van de opleidingen kunnen
constateren dat het op orde brengen van regels en procedures rondom de
afstudeervereisten de grootste aandacht heeft gehad. Veel energie is gestoken in het
herschrijven van regelingen, het opnieuw samenstellen van commissies en het trainen van
de betrokken docenten ter voorbereiding op hun rol. Op dit punt kan echt gesproken worden
van een omslag in het denken en handelen binnen de instelling. De Commissie is ervan
overtuigd dat alle opleidingen nu in technische zin ‘WHW-proof’ zijn. Er is meer tijd nodig
om vast te stellen of deze omslag ook zijn bestendigheid toont in het handelen, met andere
woorden of ook feitelijk een veranderde cultuur is gerealiseerd. Het nog wat langer volgen
van de opleidingen op dit punt door de toezichthouders acht de Commissie van belang.
Ad (2.)
De Commissie heeft geconstateerd dat er duidelijke voornemens zijn, zeker op centraal
niveau, om tot een overzichtelijk en krachtig opleidingenaanbod binnen de hogeschool te
komen met binnen de opleidingen evenzeer een overzichtelijk, maar niet omvangrijk aanbod
van passende afstudeerrichtingen en afstudeervormen. Het CvB spreekt over ‘robuuste’
bachelor opleidingen, met een beperkt aantal afstudeertrajecten en een kleiner aantal
minoren, die goed aansluiten bij de geboden afstudeertrajecten en afgestemd zijn op de
behoeften van het werkveld in de regio. Een en ander is echter niet op korte termijn
gerealiseerd. De Commissie ondersteunt de plannen op dit punt, maar kan geen verdere
uitspraken doen. Er dienen eerst resultaten te worden geboekt om tot een verdere
beoordeling te kunnen komen.
Ad (3.)
Voor zover de aanbeveling betrekking heeft op de situatie van groei is zij niet van
toepassing, want de instelling heeft vrijwel over de hele linie van haar opleidingenportfolio
te maken met krimp.
Wat betreft de situatie van krimp heeft de Commissie kunnen vaststellen dat het de
instelling en de opleidingen ernst is met het bewaken van de kwaliteit van het primaire
proces. De instelling ziet af van wervingsactiviteiten die kunnen leiden tot een te grote en
daarmee slecht beheersbare instroom van studenten, zoals met name bij de opleiding MEM
tot zeer nadelige gevolgen heeft geleid. Voor de opleiding MEM en VTM overweegt de
instelling een fixus, ten einde de kwaliteit van de opleidingen op een goed niveau te krijgen
en te houden. In datzelfde perspectief passen de streefcijfers die de instelling zegt verder
nog te zullen aanhouden, zoals: een docent/student-ratio van 1:30 (en waar mogelijk lager)
voor al haar opleidingen, het doorvoeren van de norm van 45 ECTS in verband met het
bindend studieadvies in het eerste jaar en de reallocatie van middelen - door een besparing
van 20% op de indirecte kosten - ter versterking van het primaire proces.
De Commissie heeft hooguit nog zorg om de MEM-opleiding. Ondanks de negatieve
publiciteit trekt de opleiding nog steeds veel studenten aan. Volgens de Commissie dient bij
de MEM voorrang gegeven te worden aan een beheersbare onderwijssituatie waarin de
kwaliteit van het primaire proces prioriteit heeft. De instelling moet nagaan bij welke
instroom deze kwaliteit kan worden gegarandeerd.

pagina 32

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Ad (4.)
De Commissie is positief over de aandacht die is gegeven aan de professionalisering van
docenten. Zowel de begeleiding van docenten bij het herwinnen van professioneel
zelfvertrouwen als de ruime aandacht die is gegeven aan de versterking van de rollen
begeleider en beoordelaar in het afstudeerproces, beoordeelt de Commissie positief. Bij de
inroostering van docenten wordt rekening gehouden met trainingen van docenten,
individueel en in teamverband. Het CvB faciliteert in ruimhartige zin en is dat van plan te
blijven doen. Het college streeft in eerste aanleg naar verbetering en eerst als het
onderwijshuis op orde is zal zij - waar nodig en gewenst – starten met de reorganisatie.
Ook bij deze aanbeveling geldt, net als bij de aanbeveling ‘WHW-proof”, dat de eerste stap
een hele goede is geweest. Nu is het zaak om het vernieuwde elan te bestendigen als de
instelling en de opleidingen in rustiger vaarwater zijn gekomen. De genoemde professionele
werkcultuur dient ook hier het fundament te zijn op grond waarvan blijvende scherpte is
gewaarborgd.
3.8

Enkele aanbevelingen c.q. aandachtspunten tot slot
▪ De Commissie bepleit continuering van het huidige beleid en zo mogelijk met de huidige
samenstelling van het CvB tot het verbetertraject en de daarop volgende reorganisatie zijn
afgerond. Dat is goed voor de continuïteit van het ingezette beleid en draagt bij aan het
benodigde draagvlak om alle nodige veranderprocessen door te voeren. Immers draagvlak
voor beleid is ook altijd persoonsgebonden en in dit opzicht heeft de commissie meerdere
positieve uitspraken kunnen optekenen.
▪ Continueer het ingezette professionaliseringsbeleid en met voldoende middelen. De
Commissie heeft duidelijk gezien hoe de hernieuwde aandacht voor de docent als
professional nu al zijn vruchten heeft afgeworpen. Het is van groot belang om hierin te
blijven investeren, opdat de docenten scherp en fris blijven en hun beroepstrots hervinden.
Het behaalde succes op de korte termijn is eenvoudiger dan de bestendiging ervan op de
langere termijn.
Biedt carrièreperspectief aan werknemers die dit op basis van geleverde prestaties
verdienen.
▪ Stuur aan op scherpe opleidingsprofielen als uitwerking van het landelijke profiel en zorg
voor een heldere afbakening van het vakgebied (domein) waarvoor wordt opgeleid. De
Commissie heeft vastgesteld dat er duidelijke intenties bestaan, maar dat de uitvoering nog
grotendeels moet starten.
▪ Als de opleiding Commerciële Economie in Diemen mocht worden afgebouwd, is extra
aandacht nodig voor de waarborging van het afstudeerniveau, omdat (afstudeer)docenten
de opleiding zullen verlaten. In dat geval dienen (afstudeer)docenten van verwante
opleidingen bij de onderhavige opleiding betrokken te worden.

pagina 33

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Bijlage 1: CV-gegevens leden Commissie
Voorzitter
Mw. drs. M. Dunnewijk-Budé
Marianne Dunnewijk is vanaf 1981 werkzaam in het hbo. Aanvankelijk als docente en vanaf
1988 als directeur van verschillende faculteiten van Fontys-hogescholen en haar
voorganger de Katholieke Leergangen. Vanaf 1996 werkte zij in de Economische Sector en
was zij voorzitter van de sectorraad. Haar bestuurlijke ervaring in het hbo deed zij op als
voorzitter van de Hogeschool Zuyd (2000-2010) en als lid van de HBO-raad (2002-2006).
Lid
Mw. drs. J. Ossewold
Jurriënne Ossewold studeerde moderne letterkunde en filosofie aan de Radboud
Universiteit Nijmegen. Na haar studie combineerde zij (academisch) onderzoek en het
ontwikkelen van onderwijs in diverse functies met een creatieve, professionele praktijk. Op
dit moment combineert zij beide als directeur van the Creative Media Consultancy en als
hoofd van het FutureMediaLab en lector Media/Interactie & Narratie aan Fontys
Hogescholen.
Ossewold maakte experimentele films, documentaires en vele digitale mediaproducten en
specialiseerde zich in media, design en productinnovatie. Zij ontwikkelt kennisintensieve
producten op het snijvlak van media, design, ict en communicatie.
Zij werkte en werkt voor de profit en non-profit sector; onder andere ABN Amro, Oxfam
Novib, NS, PCM Uitgevers, AEGON, Rietveld Academie, TBWA\international, Universiteit
van Amsterdam, Van Gogh Museum, Hogeschool voor de Kunsten Utrecht, NRC
Handelsblad, Telfort.
Op grond van haar expertise wordt zij regelmatig gevraagd voor lezingen en om plaats te
nemen in fora of jury’s (oa Dutch Design Awards). Zij heeft ruime ervaring met (Ba en Ma)
accreditaties van bestaande een nieuwe opleidingen.
Lid
drs. J.P.D. Riegen RM
Paul Riegen studeerde commerciële economie aan de HES in Amsterdam en aan de
Erasmus Universiteit Rotterdam, en International Strategic Marketing Management in
Boston. Na zijn studie was Paul werkzaam bij SRM (Stichting voor Reclame- en
Marketingonderwijs) in Amsterdam en aansluitend bij Management Centrum de Baak. Is nu
zelfstandig trainer en consultant. Hij heeft ruime ervaring met het opleiden en adviseren
van organisaties op het gebied van strategie- en persoonlijke ontwikkeling, waaronder
coaching. Daarnaast is hij al vele jaren actief bij de visitatie en beoordeling van bestaande
en nieuwe opleidingen in het hbo. Deze activiteiten verricht hij zowel in opdracht van de
NVAO als van vbi’s.
Lid
drs. A.K. Schilder
Anne Klaas Schilder, antropoloog en amerikanist, is sedert 1998 verbonden aan Stenden
hogeschool, Leeuwarden. Schilder is hogeschooldocent en coördineert de onderzoekslijn
binnen de hbo-bacheloropleiding Vrijetijdsmanagement (Leisure Management). Ook
begeleidt hij afstudeeronderzoek binnen de (hbo-) Master of International Leisure and
Tourism Studies en de Master International Events Management van London Metropolitan
University. Als projectleider is Schilder betrokken bij visitaties en Toets nieuwe
opleidingstrajecten. Momenteel werkt hij aan zijn PhD onderzoeksvoorstel, aangaande

pagina 34

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

effectiviteit van humanitaire noodhulp, zoals geboden door overheden en ngo’s na
natuurrampen en crises.
Procescoördinator
Drs. H.H.A. Ponds
Henri Ponds is beleidsmedewerker bij de NVAO. Hij behandelt aanvragen voor Toets
nieuwe opleiding en Accreditatie. Daarnaast is hij coördinator Interne kwaliteitszorg van de
NVAO en vanuit die rol is hij lid van de werkgroep Internal Quality Assurance van ENQA,
het Europese netwerk van Accreditatie- en kwaliteitszorgorganisaties in het hoger
onderwijs. Voor zijn komst naar de NVAO in 2003 werkte Henri Ponds 20 jaar in het (hoger)
onderwijs, waarvan 17 jaar in het hbo als docent, coach, coördinator en opleidingsmanager.
Hij was actief voor zowel bekostigde als niet-bekostigde (aangewezen) hogescholen. Henri
Ponds voltooide twee opleidingen: de opleiding Leraar Lichamelijke opvoeding te Tilburg
(KALO) en de opleiding Bewegingswetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam.
Extern secretaris
mr. dr. Th.L. Bellekom
Theo Bellekom is directeur van adviesbureau Ars Docendi te Wassenaar. Hij verricht in dat
verband naast advieswerkzaamheden ten behoeve van de NVAO onder meer ook juridisch
gekwalificeerd werk in de functie van rechter-plaatsvervanger (Rechtbank Den Haag) en als
lid en (vice)voorzitter van enkele bezwaarschriften- en klachtencommissies, o.a. van de
gemeente Teylingen en de Universiteit Leiden. Hij was van 1974 tot 2003 als universitair
(hoofd)docent Staats- en bestuursrecht verbonden aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid
van de Universiteit Leiden. Hij is in 1987 aan die universiteit cum laude gepromoveerd.

pagina 35

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Bijlage 2: Overzicht van gehouden gespreksrondes met het
CvB en met het management en docenten van de
opleidingen BE,CE, MEM en VTM op 9 en 14 juni 2011

Locatie: Haagse vestiging van Hogeschool Inholland, Theresiastraat 8, 2593 AN
e
Vergaderzaal 3 verdieping

Programma donderdag 9 juni:
09.00 – 09.30 uur Vooroverleg Commissie (besloten)
9.30 - 10.25 uur

Gesprek met het College van Bestuur
Gespreksdeelnemers vanuit het College van Bestuur:
- Doekle Terpstra, voorzitter College van Bestuur
- Lieteke van Vucht Tijssen, lid College van Bestuur
- Huug de Deugd, secretaris College van Bestuur
- Regine von Stieglitz, directeur domein CMM
- Robert Willemars, manager Audit

10.30 – 11.30 uur Gesprek met management MEM Haarlem en opleidingsmanager
MEM Rotterdam
- Lisette van Alten, teammanager MEM Haarlem
- Ruth de Baat, opleidingsmanager MEM Haarlem
- Paul van den Bosch, opleidingsmanager MEM Rotterdam
- Roger de la Chambre, teammanager MEM Haarlem
- Dimphy Peters, teammanager MEM Haarlem
- Regine von Stieglitz, directeur domein CMM
- Bert Stuurman, manager bedrijfsvoering domein CMM
11.45 – 12.45 uur Gesprek met een afvaardiging van docenten en examencommissie
MEM Haarlem
- Joke Fictoor, secretaris DEC MEM Haarlem
- Melvin Kleinmeulman, voorzitter DEC (deelexamencommissie) MEM Haarlem
- Rutger van Mourik, afstudeercoördinator MEM Haarlem
-Cees Rosman, lid CuCo (curriculumcommissie) MEM Haarlem
- Elton Woei-a-Tjoen, manager OSC (onderwijs service centrum) MEM Haarlem &
Rotterdam
12.45 – 13.15 uur Intern overleg en lunch Commissie (besloten)
13.15 – 14.15 uur Gesprek met management VTM
- Elivire Biegel, directeur domein MTV
- Jeroen Klaasse, opleidingsmanager Vrijetijdsmanagement
- John de Prinse, voormalig opleidingsmanager Major / Kwaliteitsbewaking

pagina 36

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

- Frans Bijma, projectleider accreditatie VTM / Kwaliteitszorg

14.30 – 15.25 uur

Gesprek met een afvaardiging van docenten en examencommissie
VTM
- Margit Bosch, docent Eventmanagement
- Hans Dolman, docent Financieel Management, secretaris Examencommissie Leisure
- Arnoud van der Ham, docent en coördinator Sport, Wellness & Lifestyle
- Peer Stoop, docent (Interculturele) Communicatie, voorzitter Examencommissie Leisure
- Rik van Wilsum, docent, voorzitter afstudeercommissie

15 30 – 16.30 uur

Intern overleg Commissie (besloten)

Programma dinsdag 14 juni:
09.00 – 09.30 uur Vooroverleg Commissie (besloten)
9.30 - 10.25 uur Gesprek met management BE
- Hilda van Herwijnen, clustermanager cluster Finance
- Sonja Hoogendoorn, manager Kenniscentrum MTV/MFR
- Eric Westhoek, domeindirecteur MFR
10.40 – 11.30 uur Gesprek met een afvaardiging van docenten en examencommissie
BE
- Cor Burger, docent FR, voorzitter (centrale) examencommissie en toetscommissie
- Carla Gagestein, afstudeerbegeleider
- Nancy Huizer, lid examencommissie, docent Bedrijfseconomie
- Ben Koppelman, docent Administratieve Organisatie en Bedrijfseconomie
- Klaas Kwint, afstudeercoördinator, docent Management en Organisatie
- Kees Wagenaar, lid (secretaris) examencommissie,
11.45 – 12.45 uur Intern overleg en lunch Commissie (besloten)
12.45 – 13.50 uur Gesprek met management CE
- Elvire Biegel, domeindirecteur MTV
- Frans Bijma, beleidsadviseur kwaliteitsmanagement MTV
- Henny Brandwijk,opleidingsmanager Marketing Rotterdam/Den Haag en projectleider CE
- Sonja Hoogendoorn, manager Kenniscentrum MTV/MFR
14.00 – 15.00 uur Gesprek met een afvaardiging van docenten en examencommissie
CE
- Jan Dirk Fijnheer, docent Marketing en lid (centrale) curriculumcommissie
- Willem Kwakernaat, lid afstudeercommissie en coördinator minor CRM en e-Business
- John van Latum, docent Marketing en voorzitter deelexamencommissie Marketing Diemen
- Yvonne Leegstra, voorzitter centrale examencommissie Marketing Diemen
- Rob Michel, docent Marktonderzoek, lid toetscommissie en lid afstudeercommissie

pagina 37

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

15.05 – 15.30 uur

Intern overleg Commissie (besloten)

15.30 – 16.00 uur Afsluitend gesprek met een afvaardiging van en namens het CvB
- Lieteke van Vucht Tijssen, lid College van Bestuur
- Huug de Deugd, secretaris College van Bestuur
- Robert Willemars, manager Audit

pagina 38

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Bijlage 3: Overzicht van aangeleverde en bestudeerde
documenten
Er is een selectie gemaakt van de meest relevante documenten
▪ betreffende het verbeterbeleid op instellingsniveau
▪ Verbeterscan NVAO, Achtergrondinformatie ten behoeve van het gesprek tussen de
NVAO-onderzoekscommissie en een delegatie van het CvB op 9 juni 2011; met zeven
bijlagen, te weten:
− Gezamenlijke Verklaring tot Samenwerking Inholland en Studentenorganisaties [met
het oog op door Inholland aan te bieden zgn. studiehersteltrajecten en aanvullende
programma's], definitieve versie d.d. 24 mei 2011
− Inholland: Uitgangspunten en eerste plan van aanpak, Notitie over vakmanschap en
professioneel zelfbewustzijn, Marc Vermeulen en Paula Willemse (Tias
Nimbas/Iva) 30 mei 2011
− Kernpunten verbeterbeleid Hogeschool Inholland, ongedateerd en zonder
vermelding van verantwoordelijke auteur(s)
− Mensen betrekken bij veranderingen met Large Scale Interventions (LSI), Eva van
der Fluit & Tonnie van der Zouwen 2011
− Naar een Strategisch Programma voor Inholland, Notitie Inholland 27 mei 2011
− Projectschema C4 [overzicht van de projectmatige aanpak van het
verbeterprogramma van de vier als 'zeer zwak aangeduide' opleidingen],
ongedateerd en zonder vermelding van verantwoordelijke auteur(s)
− Strategische aanpak 'de contouren geschetst', Een aanzet voor het strategisch
programma, Hogeschool Inholland 20 april 2011
▪ betreffende het verbeterbeleid op (domein- en) opleidingsniveau
▪ De opleiding Bedrijfseconomie (BE)
− Afstudeerbrochure BE 2011-2012
− Beoordelingsformulier Afstuderen
− Checklist toetscommissie
− Checklist Vier ogen principe
− Domein MFR concept Jaarplan2011-2012
− Domeinplan kwaliteitsmanagement MFR
− Kwaliteitscriteria Afstudeeronderzoek
− MFR MTV Examencommissies Fase 2
− Plan van aanpak Onderzoek en afstuderen
− Professionaliseringsplan toetscommissies
− Projectenmatrix BE, versie 11 juni 2011
− Rapportage versnellingskamer afstuderen MFR
− Stand van zaken notitie dossier BE NVAO en bijlagen
− Stand van zaken: Opleiding BE, Domein Management, Finance en Recht, Overzicht
van verbetermaatregelen die vanaf 2010 in gang zijn gezet, 6 juni 2011
− Voortgang verbetermatrix risico analyse

pagina 39

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

▪ De opleiding Commerciële Economie (CE)
− Centrale Curriculum Commissie , concept 25 september 2009
− Checklist toetscommissie, versie 4 april 2011
− Checklist Vier ogen, versie 4 april 2011
− Competentieprofiel Commerciële Economie
− Domein Competenties Commerce, herziening januari 2006
− Domeincompetenties Hoger Economisch Onderwijs, 2005, deel II
− Marketing Alkmaar en Diemen: kwalitatieve schouw
− Matrix competentie-indicatoren Marketing, versie 2010
− Opleidingsprofiel Commerciële Economie, versie 17 januari 2011
− Opleidingsprofiel International Business Languages, deel 1 en 2, versie 25 januari
2011
− Projectenmatrix CE, versie juni 2011
− Stand van Zaken: Opleiding CE, Domein Marketing. Toerisme en
Vrijetijdsmanagement, Overzicht van verbetermaatregelen die vanaf 2010 zijn
ingezet, 7 juni 2011
− Toetscommissie domein Marketing, Toerisme en Vrijetijdsmanagement
− Verslagen van bijeenkomsten van de Centrale Curriculum Commissie in de periode
2009-2011
− Verslagen van het landelijk overleg Commerce in de periode 2010 en 2011

▪ De opleiding Media & Entertainment Management (MEM)
− Aanvraag WHW-audit Cluster MEM 17 mei 2011
− Advies MEM afstudeerrichtingen, 15 juli 2010
− Afstemsessie conceptversie afstudeerproduct en herkansingsperiode
− Afstudeerhandleiding MEM Haarlem, definitieve versie 18 oktober 2010
− Beleidsnota Langstudeerbeleid (CvB), 21 april 2011
− Beoordelingsformulier beroepsproduct-afstudeerrapport aangepast
− Besluit over examinatoren, 21 april 2011
− Eindrapport Evaluatie Organisatiestructuur
− Kwaliteitsmanagementplan Domein CMM, 23 maart 2011
− Landelijk Beroepscompetentieprofiel MEM (herijkt profiel), conceptversie 4 maart
2011
− Landelijk Opleidingsprofiel MEM, versie d.d. 4 maart 2011
− Media & Entertainment Management, Jaarplan 2011-2012, management MEM 31
mei 2011
− Memo procedure afstuderen, maart 2011
− Oplegger' bij het informatiepakket over de verbeteringen inzake de opleiding-MEM,
Regine von Stieglitz, 2 juni 201
− Overzicht leden Beroepenveldcommissie MEM
− Perioderapportages deelexamencommissie 2010-2011
− Planning monitoring toetskwaliteit Toetscommissie MEM Zuid, 2e half jaar 20102011
− Portfolio onderzoek afstudeerrichtingen MEM, 31 augustus 2010
− Procedure archiveren tentamens en werkstukken, november 2010
− Projectenmatrix Domein CMM, werkversie 3.1 d.d. 4 april 2011
− QuickScan verbeteracties MEM, management MEM 2 juni 2011
− Studiesucces, het stapsgewijs verbeteren van studierendement, 24 november 2010
− Toetsplan opleiding MEM, 23 maart 2011

pagina 40

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

− Trainingsopzet studiedag EVC, 15 juni 2011
− Verslag overleg Beroepenveldcommissie met studentenpanel, 30 september 2010
− Verslagen overleg met Beroepenveldcommissie MEM in de periode 2009 - 2011
▪ De opleiding Vrijetijdsmanagement (VTM)
− Advies onderzoeksleerlijn City Marketing
− Advies onderzoeksleerlijn Leisure & Business Events
− Afstudeerhandleiding 2010-2011
− Analyse NVAO-rapport VTM en plan van aanpak vervolgstappen en verbeteracties,
Elvire Biegel directeur domein MTV, mei 2011
− Beoordelingsformulier afstudeerrapport Beoordelaar 1
− Beoordelingsformulier afstudeerrapport Beoordelaar 2
− Beoordelingsformulier afstudeerrapport Beoordelaar 3
− Bijlagen Afstudeerhandleiding
o Inschrijfformulier Afstudeerkring
o Adviesformulier Afstudeervoorstel kringdocent
o Beoordelingsformulier Afstudeervoorstel Afstudeerbegeleider
o Adviesformulier Afstudeervoorstel Opdrachtgever
o Adviesformulier Afstudeerrapport Opdrachtgever
o Beoordelingsformulier Afstudeerpresentatie- en gesprek
o Archiveringsformulier
o Beoordelingsformulier Afstudeerrapport Afstudeerbegeleider
− Beoordelingsformulier Afstudeerrapport Afstudeerbeoordelaar
− Brief met overzicht van verbetermaatregelen die door de opleiding VTM gedurende
2010-2011 zijn doorgevoerd, directeur MTV d.d. 6 juni 2011
− Kwaliteitsmanagement primair proces domein Marketing, Toerisme en Vrije tijd
− MFR MTV Examencommissies fase 2
− Onderwijs- en Examenregeling, 2011 Vrijetijdsmanagement (work in progress)
− Onderwijs- en Examenregeling, 2011 Vrijetijdsmanagement, artikel 19
− Opleidingsprofiel VTM (work in progress)
− Plan van aanpak, Accreditatietraject VTM, update 31 mei 2011 (nog te autoriseren
door Elvire Biegel)
− Portfolio: beoordelingsformulier portfolio assessment
− Portfolio: toelichting voor de student
− Procedurebeschrijving kwaliteitsbureau QOOL
− Programma 24 uur sessie management MTV
− Projectenmatrix VTM, versie 11 juni 2011
− Studiegids 2011-2012: voorgestelde aanpassingen
− Vastgesteld beleid kwaliteitsborging niveau startbekwaam
− Versnellingskamer afstuderen MTV MFR

pagina 41

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Bijlage 4: Lijst van afkortingen
BBA
BE
CE
CMM
CRM
CvB
DEC
FR
HTRO
IBL
MEM
MFR
MT
MTV
OER
PDCA
SBRM
VTM

pagina 42

Bachelor Business Administration (domein)
(opleiding) Bedrijfseconomie
(opleiding) Commerciële Economie
(domein) Communicatie, Media en Muziek
Costumer Relationship Management
College van Bestuur
Deelexamencommissie
Financiële Rekenkunde
(opleiding) Hoger Toeristisch en Recreatief Onderwijs
(opleiding) International Business and Languages
(opleiding) Media en Entertainment Management
(domein) Management, Finance en recht
Management Team
(domein) Marketing, Toerisme en Vrijetijdsmanagement
Onderwijs- en Examenregeling
(kwaliteitsbewakingssysteem volgens de methode van) plan - do - check - act
Small Business en Retail Management
(opleiding) Vrijetijdsmanagement

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |

Het Rapport van bevindingen is tot stand gekomen in opdracht van de NVAO met het oog
de (tussentijdse) beoordeling van de verbeterpotentie van de opleidingen BE, CE, MEM en
VTM van Hogeschool Inholland.
Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO)
Parkstraat 28
Postbus 85498 | 2508 CD DEN HAAG
T
31 70 312 23 30
F
31 70 312 23 01
E
info@nvao.net
W www.nvao.net

pagina 43

NVAO | Rapport van Bevindingen Verbeterpotentie van vier opleidingen Hogeschool Inholland | 1 juli 2011 |