Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1026

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 maart 2013
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en informele
Ecofin Raad van 12 en 13 april 2013 te Dublin.
Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de
volgende vergadering.
De minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

kst-21501-07-1026
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1026

1

Geannoteerde Agenda ten behoeve van de Eurogroep en
informele ECOFIN Raad van 12 en 13 april 2013 te Dublin
1. Cyprus
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: De Eurogroep zal spreken over de stand van zaken met
betrekking tot de steunaanvraag van Cyprus, in het licht van het politieke
akkoord van de Eurogroep op 25 maart. De Trojka keert terug naar Cyprus
om het Memorandum of Understanding (MoU) te voltooien. De definitieve
besluitvorming over de invulling van het steunprogramma (o.a. het MoU)
zal voorliggen in de Raad van gouverneurs van het ESM in de tweede
helft van april.
Cyprus zal aankomende periode maatregelen nemen om te voldoen aan
de randvoorwaarden waartoe besloten werd met het politiek akkoord van
25 maart. Cyprus moet o.a. de stabiliteit in het financiële systeem
herstellen, de herstructurering van de financiële sector in gang zetten en
samen met de Trojka de rest van het programma verder uitwerken. Cyprus
onderhandelt verder met Rusland over een mogelijke financiële bijdrage
aan het programma. Daarnaast zullen Moneyval en een private partij
samen de implementatie van wetgeving op het gebied van witwassen
onderzoeken. Het IMF heeft aangegeven zowel financieel als met
technische expertise bij te zullen dragen aan het programma.
2. Griekenland
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: De Eurogroep zal spreken over de stand van zaken omtrent
de implementatie van het leningenprogramma door Griekenland. In het
eerste kwartaal van 2013, zal het tweede deel van de tranche 49,1 miljard
euro beschikbaar komen waar de Eurogroep in december 2012 reeds toe
heeft besloten (zie Kamerbrief Verslag Ecofin en Eurogroep Raad van 12
en 13 december, d.d. 20 december 2012 met Kamerstuk 21 501-07, nr.
975). Dit tweede deel bedraagt in totaal 14,8 miljard euro. Hiervan is 7,2
miljard euro geoormerkt voor het herkapitaliseren en afwikkelen van
Griekse banken, in de lijn met de afspraken van maart 2012. Over het
uitkeren van deze tranche is reeds besloten (zie Kamerbrief Verslag Ecofin
en Eurogroep Raad van 21 en 22 januari 2013, d.d. 28 januari 2013 met
Kamerstuk 21 501-07, nr. 996). De overige 7,6 miljard euro wordt gebruikt
voor de begroting, aflossingen en rentebetalingen. Deze 7,6 miljard euro
wordt in drie subtranches uitgekeerd afhankelijk van het behalen van de
doelstellingen waar Griekenland, in lijn met de vereisten uit het leningenprogramma, aan moet voldoen. De eerste twee subtranches, in totaal 4,8
miljard euro, zijn in januari en maart jl. goedgekeurd en uitgekeerd, nadat
de Trojka had geconcludeerd dat Griekenland voldaan had aan de
doelstellingen voor uitkeren van deze twee subtranches (zie Kamerbrief
Verslag Ecofin en Eurogroep Raad van 21 en 22 januari 2013, d.d.
28 januari 2013 met Kamerstuk 21 501-07, nr. 996 en zie Kamerbrief
Verslag Ecofin en Eurogroep Raad van 4 en 5 maart 2013, d.d. 8 maart
2013 met Kamerstuk 21 501-07, nr. 1015). De uitkering van de derde
subtranche, 2,8 miljard euro, staat gepland voor maart 2013. Alvorens het
EFSF deze tranche zal uitkeren, zal door de Trojka moeten worden
geconcludeerd dat Griekenland aan de doelstellingen voor deze uitkering
heeft voldaan. Voor de derde subtranche zijn twee doelstellingen
opgenomen. De eerste betreft de reorganisatie van het ambtelijk apparaat
in Griekenland (o.a. reductie van het aantal ambtenaren). De tweede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1026

2

doelstelling betreft de neerwaartse prijsbijstelling van medicijnen in
Griekenland. Daarnaast is de Trojka begonnen aan de nieuwe missie om
te gaan bekijken of Griekenland «on track» is voor de tweede voortgangsrapportage (van het tweede leningenprogramma). De Trojka heeft
inmiddels in een verklaring aangegeven dat de missie tijdelijk is onderbroken om een aantal technische punten uit te zoeken. Verwachting is dat
begin april de Trojka de missie weer zal oppakken. Wellicht komen de
eerste bevindingen van deze nieuwe missie van de Trojka aan bod tijdens
de Eurogroep.
3. Directe bankenherkapitalisatie uit het ESM
Document: nog niet beschikbaar.
Aard bespreking: gedachtewisseling / verdere guidance verstrekken
voor de technische vormgeving van het instrument.
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: Tijdens de Eurogroep van 12 april a.s. zal naar verwachting
gesproken worden over de participatie van de aanvragende lidstaat in de
herkapitalisatie van de bank naast het ESM om de verliezen uit het
verleden (zogenaamde «legacy assets»), die ontstaan zijn onder het
nationaal toezicht, gedeeltelijk te dekken (zogenaamde «burden sharing»).
Ook zal de definitie van de «legacy assets» besproken worden, conform
het verzoek van de Europese Raad in december 2012. Doel van de
discussie is om tot een leidraad te komen voor verdere technische
vormgeving van het instrument. De Nederlandse inzet met betrekking tot
de toelatingscriteria is recentelijk nog uiteengezet in de Kamerbrief van
6 februari 2013 (Kamerstuk 21501–07 Nr. 1008). De kern van de Nederlandse inzet is dat de lidstaat altijd een beperkt deel van de steun moet
dragen naast het ESM, ook als er Europees prudentieel toezicht is.
4. Portugal – zevende voortgangsmissie
Document: nog niet beschikbaar
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: De zevende voortgangsmissie van de Trojka aan Portugal
werd beëindigd op 14 maart 2013 en de Eurogroep zal spreken over de
eerste uitkomsten van deze zevende missie. Naar verwachting zal er nog
geen volledige voortgangsrapportage beschikbaar zijn en besluitvorming
over de volgende tranche uit het leningenprogramma is niet voorzien.
Nederland kan een positie innemen over uitkering van de volgende
tranche, wanneer een volledige voortgangsrapportage beschikbaar is.
Nederland wacht deze documentatie dan ook af. Wanneer de volledige
documentatie beschikbaar is zal de Tweede Kamer zoals gebruikelijk over
de inhoud van de voortgangsrapportage en de inzet van Nederland ten
aanzien van de uitkering van de volgende tranche geïnformeerd worden.
Daarnaast heeft de Trojka voorgesteld om Portugal meer tijd te geven om
aan de tekortdoelstellingen te voldoen. De beslissing om de tekortdoelstelling van 3% BBP in 2013 uit te stellen zal in kader van de buitensporigtekortprocedure op basis van een voorstel van de Commissie door de
Raad moeten worden genomen. De verwachting is dat dit besluit tijdens
de komende Raad voorligt. Dit is nader toegelicht in de Kamerbrief over
het verzoek van Portugal om verlenging van de buitensporigtekortprocedure met Kamerstuk 21 501-07, nr. 1018 d.d. 22 maart 2013.
5. Ierland
Document: nog niet beschikbaar
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1026

3

Toelichting: De Eurogroep zal spreken over de uitkomsten van de
negende voortgangsmissie van de Trojka aan Ierland. De negende
voortgangsmissie aan Ierland werd beëindigd op 7 februari 2013. De
conclusies van de voortgangsrapportage zijn leidend bij de beslissing van
de lidstaten van het eurogebied om in te stemmen met de uitkering van
de volgende EFSF tranche. Op basis van deze voortgangsrapportage zal
de Commissie besluiten over de uitkering van de volgende tranche uit het
EFSM. Voorafgaand aan de Eurogroep zal het EWG al een beslissing
nemen over uitbetaling van de tranche. Op dit moment is de volledige
voortgangsrapportage nog niet beschikbaar. Nederland kan een positie
innemen over uitkering van de volgende tranche, wanneer een volledige
voortgangsrapportage beschikbaar is. Nederland wacht deze documentatie dan ook af. Wanneer de volledige documentatie beschikbaar is zal de
Tweede Kamer zoals gebruikelijk over de inhoud van de voortgangsrapportage en de inzet van Nederland ten aanzien van de uitkering van de
volgende tranche geïnformeerd worden.
6. Toekomst EMU
Documenten:
http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/nl/ec/
134374.pdf
http://ec.europa.eu/economy_finance/articles/governance/2013-03-20convergence_competitiveness_instrument_ex_ante_coordination_en.htm
Aard bespreking: discussie
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: De Europese Raad van 13-14 december 2012 sprak over de
toekomst van de EMU en verzocht vervolgens voorzitter Van Rompuy om
samen met Commissievoorzitter Barroso consultaties met lidstaten te
houden en in juni 2013 mogelijke vervolgvoorstellen te doen met een
tijdgebonden routekaart. De volgende terreinen werden daarbij genoemd:
• het coördineren van nationale economische hervormingen conform de
afspraak uit het Stabiliteitsverdrag;
• de sociale dimensie van de EMU inclusief de sociale dialoog;
• de mogelijkheid en modaliteiten van het afsluiten van contracten
tussen lidstaten en EU-instellingen die gedifferentieerd worden al naar
gelang de specifieke situatie en waarbij alle eurolanden worden
betrokken. Niet-eurolanden kunnen zich ook aansluiten;
• solidariteitsmechanismen die de inspanningen van lidstaten in het
kader van de contracten versterken.
De Eurogroep/Ecofin van 4-5 maart jl. spraken al over het ex ante
coördineren van grote nationale economische hervormingen. De
verwachting is dat de Eurogroep nu vooral stilstaat bij de lidstaatcontracten en de mogelijke financiering die daar aan gekoppeld kan worden.
Input hierbij is onder meer de mededeling die de Commissie over dit
onderwerp publiceerde op 20 maart jl. Op deze dag publiceerde de
Commissie tevens een mededeling over het coördineren van grote
nationale economische hervormingen. De Kamer zal nog nader worden
geïnformeerd over de inhoud van deze mededelingen en de appreciatie
hiervan door het kabinet.
Met betrekking tot de lidstaatcontracten en eventuele daaraan gekoppelde
financiering, formuleerde het kabinet eerder al enkele voor Nederland
belangrijke uitgangspunten. Eventuele contracten dienen op basis van
wederzijdse overeenstemming te worden gesloten, en kunnen een
potentieel nuttig instrument zijn om een positieve prikkel te doen uitgaan
naar landen die hervormingen moeten doorvoeren die van belang zijn
voor de stabiliteit van de EMU als geheel. De beleidsvrijheid van landen
die zich aan de afspraken houden, dient echter niet te worden ingeperkt
door een contract. Nederland vindt het daarnaast een goed idee om de
Europese uitgaven beter te laten bijdragen aan het bevorderen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1026

4

economische groei via het stimuleren van structurele hervormingen, maar
dat mag niet leiden tot een stijging van de totale Nederlandse afdrachten
aan Europa.
7. Markttoegang Ierland en Portugal
Document: n.v.t./nog niet beschikbaar
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
De Eurogroep en Ecofin Raad zullen mogelijk spreken over de looptijdverlenging van de EFSF en EFSM leningen van Ierland en Portugal ter
ondersteuning van de geleidelijke terugkeer naar markten en om zich voor
te bereiden op de afloop van het EU/IMF programma. Ierland zal eind 2013
het leningenprogramma verlaten en is al sinds juli 2012 voorzichtig
teruggekeerd naar de markt. Het Portugese programma loopt af in mei
2014, maar gaat uit van geleidelijke terugkeer naar de markt vanaf
september 2013 wanneer er een obligatie vervalt die niet door het
programma gedekt wordt. Door het verlengen van looptijden van de
leningen, worden de aflossingen over een langere periode uitgesmeerd.
De Eurogroep bereikte op 15 maart een akkoord over het verlengen van
de looptijden van de EFSF-leningen. De Eurogroep en Ecofin hebben de
Trojka gevraagd het akkoord uit te werken. Het Trojka voorstel zal worden
voorgelegd aan de Eurogroep aangaande de EFSF leningen. De besluitvorming over EFSM-leningen vindt plaats in de Ecofin Raad. Op dit
moment is er nog geen voorstel van de Trojka beschikbaar. Mogelijk
verschijnt dit voorstel vóór de volgende Eurogroep. Nederland kan pas
een standpunt innemen, nadat het voorstel van de Trojka beschikbaar is.
8. Toekomstige groei in Europa
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: Hoge publieke schuldniveaus, dalende vermogensposities
van huishoudens door negatieve huizenprijsontwikkelingen en mogelijke
verdere schuldafbouw in de financiële sector kunnen het economisch
herstel in Europa belemmeren. Het is daarom goed om van gedachten te
wisselen over maatregelen die de knelpunten in de financiële sector
kunnen adresseren, zoals private schuldafbouw, versterking van de
bankensector en stappen richting een bankenunie. Tegelijk is het van
belang om de internationale concurrentiepositie van de Europese
economie te bevorderen. Structurele hervormingen kunnen een positief
effect hebben op de productiviteit in Europa.
9. Economische vooruitzichten en financiële stabiliteit in de EU
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: Terugkerend agendaonderwerp om van gedachten te
wisselen over economische vooruitzichten en financiële stabiliteit in de
EU.
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: De economische vooruitzichten voor de EU worden veelal
gekoppeld aan de ontwikkelingen in de financiële sector. Het IMF
verwacht in de januari update van de World Economic Outlook bijvoorbeeld dat verbeterde stabiliteit in de financiële sector in de loop van 2013
zijn weerslag zal hebben op de reële economie. Het is daarom belangrijk
om in Ecofin verband te spreken over economische vooruitzichten en de
financiële stabiliteit in de EU. Naast het belang van financiële stabiliteit is
het voor de groeivooruitzichten van belang dat Europese overheden het
ingeslagen pad van budgettaire aanpassing en schuldafbouw gestaag

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1026

5

volhouden. Continuïteit van beleid biedt de private sector zekerheid en
versterking van de budgettaire positie van overheden heeft een positief
effect op lange-termijn groei.
10. Toekomstige vormgeving van de Bankenunie in de EU
Document: n.v.t./nog niet beschikbaar
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: Tijdens de informele Ecofin van 12-13 april zal gesproken
worden over de vervolgstappen naar een bankenunie, waarbij de focus zal
liggen op het beoogde Europese mechanisme voor de afwikkeling van
banken in de problemen (Single Resolution Mechanism, SRM). Nederland
is voorstander van de totstandkoming van een effectief mechanisme voor
de afwikkeling van banken in Europa, maar stelt enkele belangrijke
voorwaarden aan de totstandkoming van een SRM, te weten: (i) gelijke
startposities van banken die deelnemen aan het mechanisme; (ii) verdere
versterking en harmonisatie van toezichtregels, met name het tegengaan
van excessieve verpanding van activa en overmatig bezit van staatsobligaties, en (iii) aanname en implementatie van de EU richtlijn voor herstel
en afwikkeling van banken (RRD), inclusief volledige bail-in van aandeelhouders, achtergestelde crediteuren en senior crediteuren, zoals senior
obligaties en ongedekte deposito’s.
11. Update Financiële diensten dossiers
Document: n.v.t./nog niet beschikbaar
Aard bespreking: Voortgangsrapportage Raadsonderhandelingen
Besluitvormingsprocedure: gekwalificeerde meerderheid
Toelichting: Het Ierse voorzitterschap zal een overzicht geven van de
voortgang van de verschillende dossiers die momenteel op het terrein van
de financiële diensten worden onderhandeld. Met het politiek akkoord dat
tijdens de Ecofin Raad van 5 maart jl. is bereikt over CRDIV en met de
onderhandelingen over SSM in de afrondende fase,, zal naar verwachting
de focus komen te liggen op de richtlijn inzake herstel en afwikkeling van
banken en beleggingsondernemingen (Recovery and Resolution Directive,
RRD) en mogelijk de richtlijn inzake depositogarantiestelsels (DGS). Het is
namelijk de bedoeling om over deze richtlijnen in juni 2013 overeenstemming in de Raad en met EP te bereiken. Andere dossiers waar het
voorzitterschap naar verwachting op in zal gaan, zijn de herziening van de
richtlijn marktmisbruik (MAD/MAR), de herziening van de richtlijn Markten
voor financiële instrumenten (MiFID/MiFIR) en de richtlijn inzake woningkredietovereenkomsten (MCR).
De RRD is een richtlijn over crisismanagement bij banken en beleggingsinstellingen, deels vergelijkbaar met de Nederlandse Interventiewet. Het
doel is de nationale autoriteiten van instrumenten te voorzien om de
schade van een faillissement van een bank zoveel mogelijk te voorkomen,
de nadelige effecten daarvan voor consument en belastingbetaler te
ondervangen en daarbij het instrumentarium per land te harmoniseren.
Het belangrijkste nieuwe instrument is het zogenoemde bail-in
instrument. Dit houdt in dat – na de afboeking van het eigen vermogen –
bepaalde crediteuren gedwongen kunnen worden om mee te betalen aan
de afwikkeling door afschrijving van hun vordering, dan wel door
conversie ervan in aandelen. Nederland is sterk voorstander van deze
richtlijn, omdat daardoor de kosten van afwikkeling van banken pas in
allerlaatste instantie voor rekening van de belastingbetaler komen (zie
voor de inzet het BNC-fiche1). Nederland steunt daarom, mede met het
oog op de vorming van een Single Resolution Mechanism (in het
1

Kamerstukken 22 112, nr. 1446.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1026

6

verlengde van het Single Supervisory Mechanism), de focus van het
voorzitterschap op dit dossier.
De wijziging van de DGS-richtlijn is gericht op het versterken en verder
harmoniseren van de verschillende depositogarantiestelsels, en is al sinds
de zomer van 2011 in onderhandeling (zie voor de inzet het BNC fiche2).
12. Lange termijn financiering voor investeringen
Document: Green paper «Long-term financing of the European
economy,» openbaar, http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/
2013/long-term-financing/docs/green-paper_en.pdf
Aard bespreking: eerste gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: Tijdens de informele Ecofin zal voor het eerst op politiek
niveau gesproken worden over het onlangs, op 25 maart jl. verschenen
groenboek. Het groenboek behandelt een breed spectrum aan maatregelen voor het door de Europese Commissie geconstateerde tekort aan
lange termijn financiering, zoals de kalibratie van prudentieel beleid, de
ontwikkeling van financieringsbronnen buiten de bancaire sector om, de
rol van ontwikkelingsstandaarden. Nederland vindt het onderwerp van het
groenboek relevant, omdat voldoende beschikbaarheid van lange termijn
financiering van groot belang is voor de reële economie. Nederland is een
voorstander om onnodige belemmeringen voor lange termijn financiering
te slechten, maar zal er op letten dat prudentiële kaders geen schade
wordt toegebracht door de voorgestelde maatregelen. Het parlement zal
binnenkort door middel van een BNC Fiche uitgebreider geïnformeerd
worden over de positie van de regering ten aanzien van het groenboek.
13. Voorbereiding IMF/Wereldbank voorjaarsvergadering en G20
vergadering voor ministers van financiën en centralebankpresidenten, 19-20 april 2013
Document: niet van toepassing
Aard bespreking: gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: niet van toepassing
Toelichting: Van 19-20 april vindt de IMF en Wereldbank voorjaarsvergadering plaats in Washington DC. En marge vindt ook de G20 vergadering
voor de ministers van financiën en centralebankpresidenten plaats. In de
Ecofin Raad zal op hoofdlijnen de inzet van de Europese landen worden
besproken. Tijdens de voorjaarsvergadering zal met name gesproken
worden over de internationale economische situatie, de versterking van
de surveillance van het IMF en de quota- en governancehervomingen van
het Fonds, de strategische koers van de Wereldbank en de rol van de G20.
De Nederlandse inzet is weergegeven in de geannoteerde agenda voor
het AO IMF/Wereldbank van 10 april.

2

Kamerstukken 22 112, nr. 1055.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-07, nr. 1026

7