Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

35 971

Voorstel van wet inzake wijziging van de Wet
publieke gezondheid in verband met uitbreiding
van de tijdelijke regels om de inzet van
coronatoegangsbewijzen te verbreden naar
personen die arbeid verrichten en bezoekers
(Tijdelijke wet verbreding inzet
coronatoegangsbewijzen)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 30 november 2021
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, belast met
het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en
opmerkingen afdoende door de regering worden beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende
voorbereid.
Inhoudsopgave
I.

Algemeen deel

1

1.
2.

4

4.
5.
6.
7.

Doelstelling en inhoud van het wetsvoorstel
Epidemiologisch beeld en advies naar aanleiding van
het 129e OMT
Verhouding tot grond- en mensenrechten, Europees
recht en andere regelgeving
Toezicht en handhaving
Caribisch Nederland
Regeldruk en administratieve lasten
Advies en consultatie

II.

Artikelsgewijs

3.

22
26
34
38
38
39
41

I. ALGEMEEN DEEL
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de Tijdelijke
wet verbreding inzet coronatoegangsbewijzen (hierna het wetsvoorstel).
De leden van de VVD-fractie vinden het belangrijk continu en praktisch te
blijven kijken hoe we activiteiten in onze economie en samenleving
verantwoord open kunnen houden, de zorg kunnen ontlasten, de snelheid
van de verspreiding van het virus kunnen remmen, eerder kunnen openen

kst-35971-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

1

en sneller meer kunnen openen. Dit om de gevolgen voor iedereen zo
beperkt mogelijk te houden. Zij vinden dat altijd de minst ingrijpende
maatregel moet worden gekozen om de doelstelling te bereiken.
Noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit is dus cruciaal. Zeker als het
gaat om werk, het kunnen verdienen van je eigen inkomen, en waar het
dus gaat om je bestaanszekerheid, is dat nog meer van belang. In
hoeverre is dat in dit wetsvoorstel geborgd, vragen deze leden aan de
regering.
Genoemde leden herkennen zich in de dilemma’s die werkgevers én
werknemers tijdens deze pandemie in de praktijk ervaren. Enerzijds de
zorg voor en behoefte aan een veilige en gezonde werkomgeving, door
het virus maximaal van de werkplek uit te sluiten en op de werkplek
transmissie te kunnen voorkomen. Anderzijds de wens en noodzaak om
als organisatie werkzaamheden te kunnen (blijven) uitvoeren op de
arbeidsplaats terwijl het zeer besmettelijke en ziekmakende coronavirus
rondwaart.
De leden van de D66-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van voorliggend wetsvoorstel en hebben daarover nog vragen.
De leden van de PVV-fractie hebben met afschuw kennisgenomen van
dit wetsvoorstel. De leden van de PVV-fractie vinden het onacceptabel dat
de regering zo ver wil gaan met het voorstel dat een vaccinatie of test
nodig wordt voor ongevaccineerde burgers om naar hun werk te gaan.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van voorliggend
wetsvoorstel. Deze leden hebben hier enkele vragen bij.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van dit wetsvoorstel
en hebben daarbij enkele vragen. Zij verzoeken de regering deze vragen
afzonderlijk (een voor een), uitvoerig en onderbouwd te beantwoorden,
omdat deze wet een gedegen en grondige behandeling verdient.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het voorliggende wetsvoorstel. Zij hebben hierover meerdere
vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden hebben nog een aantal vragen.
De leden van de PvdD-fractie steunen het voorliggende wetsvoorstel
niet.
Zij hebben reeds bij eerdere wetsvoorstellen over de coronaspoedwet
(Kamerstuk 35 526) en het CTB (Kamerstuk 35 807) hun kritiek uitgebreid
verwoord. Beide wetten konden uiteindelijk niet op de steun van de leden
van de PvdD-fractie rekenen.
De nu voorliggende wetten over (i) het invoeren van het coronatoegangsbewijs (CTB) in het onderwijs, (ii) het invoeren van het CTB op de
werkvloer en (iii) het mogelijk maken van 2G in plaats van 3G borduren
allemaal voort op de coronawet en het CTB. Veel van de eerder
ingebrachte kritiekpunten zijn daarmee nog onverminderd van
toepassing. Verdere toelichting van genoemde fractie is gegeven op het
wetsvoorstel voor 2G (Kamerstuk 35 973) en terug te vinden in de
schriftelijke en mondelinge bijdrages uit het recente verleden.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
voorstel voor de tijdelijke wet verbreding inzet coronatoegangsbewijzen.
Zij hebben vragen en zorgen over dit wetsvoorstel ten aanzien van de
effectiviteit, de doelmatigheid, de proportionaliteit en het lange termijnperspectief. Deze leden merken op dat bij de huidige epidemiologische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

2

situatie en de hoge druk op de zorg vragen te stellen zijn hoe de invoering
van dit wetsvoorstel in betekenende mate bijdraagt aan de oplossing voor
de bestrijding van het virus.
De leden van de JA21-fractie vinden het verontrustend dat de regering
een wetsvoorstel indient dat een drempel opwerpt voor het verrichten van
arbeid en het brengen van bezoek. De leden van de fractie van JA21
betreuren de noodzaak van de chaotische ad hoc besluitvorming rond de
wijze van behandeling van het wetsvoorstel. Besluitvorming die echter
nodig is om de haast te temperen die een zorgvuldige en afgewogen
behandeling van voorliggende ingrijpende wetsvoorstellen, waarvan
onderhavig wetsvoorstel er een is, onmogelijk maakt.
De leden van de SGP-fractie hebben met zorg kennisgenomen van dit
wetsvoorstel. Het voorstel doet in de ogen van deze leden een forse
inbreuk op grondrechten, waarbij de effectiviteit van de maatregelen niet
vaststaat. Daarnaast heeft het een ingrijpend karakter, omdat het
betrekking heeft op toegang tot een zo essentiële activiteit als werk.
De leden van de SGP-fractie vragen de regering in te gaan op de vraag
hoe en wanneer zij dit wetsvoorstel wenst in te zetten, wanneer gelet
wordt op de samenhang met de wetsvoorstellen Wijziging van de Wet
publieke gezondheid wegens het schrappen van het instemmingsrecht
van medezeggenschapsorganen bij de inzet van coronatoegangsbewijzen
in het beroepsonderwijs en het hoger onderwijs en Tijdelijke wet
differentiatie.
De leden van de DENK-fractie hebben met grote ontsteltenis kennisgenomen van voorliggend wetsvoorstel. Terwijl de regering de afgelopen
maand conflicterende uitspraken heeft gedaan over de wenselijkheid van
een dergelijke wetswijziging en in de media conflicterende berichten zijn
verschenen over de juridische mogelijkheid van een dergelijk
wetsvoorstel, heeft de regering nu met spoed besloten over te gaan tot dit
uiterst controversiële wetsvoorstel. Genoemde leden hebben hun
bedenkingen bij de kern van het wetsvoorstel, maar ook over de inhoudelijke toelichting van de maatregelen, genoemd in het wetsvoorstel, en wil
graag verdere uitleg hierover ontvangen. Hiervoor hebben de leden van
de DENK-fractie een aantal vragen opgesteld.
Het lid Omtzigt heeft voorliggend wetsvoorstel met verbazing gelezen.
De coronacrisis ontwricht de Nederlandse samenleving en de Nederlandse politiek al bijna twee jaar en in die twee jaar komt de regering
iedere keer met nieuwe ad-hoc maatregelen die met stoom en kokend
water door het parlement geloodst moeten worden. De samenhang in
deze maatregelen ontbreekt ten ene male. En de maatregelen zijn telkens
totaal onuitvoerbaar. Ook hier is dat het geval.
In maart 2019 sprak premier Rutte over het bereiken van groepsimmuniteit als doel van de coronastrategie en ondanks een indrukwekkende
hoeveelheid mist en woorden lijkt de regering nog immer voor deze
strategie te kiezen.
Onder deze strategie liggen een paar cruciale aannames: de vaccins
(eventueel met een extra herhaling) geven op een veilige manier bijna
permanente bescherming tegen ernstige ziekte. En een doorgemaakte
infectie doet dat ook
Nu valt het dit lid op dat zelfs in samenlevingen waar sprake is van bijna
totale vaccinatie, zoals Portugal en Gibraltar, er geen sprake is van
groepsimmuniteit. Dus hoewel de vaccinatiegraad daar ver boven de 90
procent ligt, zijn daar nog steeds maatregelen nodig.
Dat vraagt om een zeer fundamentele herbezinning van de strategie en
daar nodigt dit lid de regering ook toe uit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

3

Dit lid wijst daarbij op het advies van de Wetenschappelijke Raad voor het
Regeringsbeleid (WRR) en de Koninklijke Nederlandse Academie voor
Wetenschappen (KNAW) dat op 2 september jl. verscheen met de titel
«Navigeren en Anticiperen in onzekere tijden». In vier van de vijf
geschetste scenario’s blijft het coronavirus gewoon in Nederland en is er
geen sprake van groepsimmuniteit. Die wordt dus niet als waarschijnlijk
gezien.
Nu is het dus de vraag: is de regering bereid om een politiek te voeren
van zo laag mogelijke circulatie van het virus of handhaaft zij de oorspronkelijke strategie van groepsimmuniteit. Graag zou dit lid daarop een
heldere reactie ontvangen en de toezegging om binnen twee weken te
reageren op het WRR/KNAW-rapport.
Het lid van de BBB-fractie heeft kennisgenomen van voorliggend
wetsvoorstel en heeft hierbij nog enkele vragen en opmerkingen.
Het lid van de BIJ1-fractie heeft kennisgenomen van het wetsvoorstel en
heeft hierbij nog enkele vragen en opmerkingen.
1. DOELSTELLING EN INHOUD VAN HET WETSVOORSTEL
De leden van de VVD-fractie hebben in coronadebatten al aangegeven
dat als we bedrijven een zorgplicht opleggen voor een gezonde en veilige
werkomgeving, dat die bedrijven daarvoor ook de noodzakelijke informatie moeten hebben over de vaccinatie, zeker bedrijven waar de 1,5
meter niet goed in acht genomen kan worden of waar gewerkt wordt met
kwetsbare mensen. Uiteindelijk komt de regering nu met een CTB voor
het werk. Waarom is er niet gekozen voor de mogelijkheid van informeren
en registreren van vaccinaties, eventueel via of bij een bedrijfsarts? In de
aangekondigde voorstellen zat eerder een facultatieve mogelijkheid voor
alle werkgevers om te kunnen werken met een CTB als hier behoefte aan
is bij het bieden van een veilige werkomgeving. Waarom is die
mogelijkheid uit het wetsvoorstel gehaald?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de ministeriële regeling in een
aantal gevallen van belang is voor de concrete invulling van deze
wetswijziging. Hoe wordt de Tweede Kamer betrokken bij de ministeriële
regeling en hoe kan het daar nog invloed op uitoefenen, aangezien veel
nog uitgewerkt gaat worden? Klopt het dat er in dit geval een voorhangprocedure is voor de ministeriële regeling? De leden van genoemde
fractie lezen dat er in het wetsvoorstel drie mogelijkheden voor een CTB
op het werk wordt geboden.
De leden van de VVD-fractie hebben eerder weleens vraagtekens gezet bij
het feit dat er activiteiten en sectoren zijn waar een CTB wordt gevraagd
voor bezoekers en klanten, maar waar de werknemers zonder enige vorm
van een check wel toegelaten worden. De eerste categorie (a) geeft daar in
principe invulling aan door van werknemers in de CTB-plichtige sectoren
ook een CTB te vragen. Eerder was de lijn dat er een testadvies was voor
deze werknemers. Hoe heeft dit gewerkt de afgelopen tijd? Hoe zijn
werkgevers hier de afgelopen tijd mee omgegaan?
De leden van de VVD-fractie begrijpen dat bijvoorbeeld ook leveranciers
voor zover deze toegang hebben tot de arbeidsplaats vallen onder de
CTB-plicht in het kader van categorie a. Waarom is hiervoor gekozen?
Waarom is dit niet gewoon uitgesloten? Hoe gaat dit in de praktijk
werken? En wat als de leverancier daar niet aan kan of wil voldoen en het
bedrijf wel een lopend contract heeft voor leveringen door die
leverancier? Wat kunnen dan de gevolgen zijn?
Deze leden begrijpen dat er een uitzondering geldt voor een opsporingsambtenaar, brandweermedewerker, ambulancemedewerker, toezichthouder, advocaat of rechterlijke ambtenaar, of een persoon die werkzaam
is voor de krijgsmacht. Wat wordt precies onder toezichthouder verstaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

4

Het CTB op het werk geldt voor werknemers, maar hoe zit het dan met de
eigenaar van de zaak die meewerkt in de zaak, in een sector waar een
CTB-plicht geldt?
Genoemde leden willen, indien de CTB wordt toegepast op scholen, graag
weten of het CTB voor werknemers dan ook daar geldt.
De leden van de VVD-fractie willen ook graag weten hoe er wordt gewerkt
met een verplicht CTB op het werk bij activiteiten die deels essentieel en
deels niet-essentieel zijn. Bijvoorbeeld een post- en pakketservice in een
niet-essentiële winkel. Wanneer is de CTB-plicht voor het werk van
toepassing in een setting waar sprake is van een combinatie van
CTB-plichtige activiteiten en van niet CTB-plichtige activiteiten?
De leden willen graag weten waarom er bij de tweede categorie (b) op
andere terreinen een CTB als voorwaarde te stellen voor eenieder die in
het kader van beroep of bedrijf, dan wel als vrijwillige toegang wenst tot
een arbeidsplaats, er niet een nadere inkadering in de wet heeft plaatsgevonden. Bijvoorbeeld door al in de wet aan te geven dat het gaat om
arbeidsplaatsen waar niet altijd de 1,5 meter kan worden gewaarborgd of
waar gewerkt wordt door of met kwetsbare mensen? Of door bijvoorbeeld
specifieke sectoren op te nemen in de wet? Waarom wordt dit ook pas in
de ministeriële regeling duidelijk om welk type sectoren het zou kunnen
gaan? Waarom wordt ervoor gekozen de CTB-plicht als eerste te nemen
en daarna de alternatieven, in plaats van andersom, met de CTB-plicht als
alternatief als andere maatregelen niet of slecht uit te voeren zijn?
De leden van de VVD-fractie willen graag weten of er ook een CTB-plicht
kan gaan gelden voor bezorgservices voor pakketten, maaltijden of
boodschappen.
Genoemde leden begrijpen dat een CTB op het werk niet nodig is in
categorie (b) indien er bepaalde alternatieve maatregelen in de bedrijfsvoering kunnen worden doorgevoerd. Klopt het dat in de ministeriële
regeling dan de alternatieve maatregelen worden opgenomen? Welk
overleg vindt over de ministeriële regeling en de alternatieve maatregelen
plaats met de sectoren en branches? Het kan toch niet zo zijn dat er straks
totaal onpraktische of onrealistische maatregelen worden voorgesteld als
alternatief?
Kan de regering een aantal voorbeelden geven van die alternatieve
maatregelen die een bedrijf zou kunnen treffen dan wel waaraan gedacht
zou kunnen worden?
En wat gebeurt als er gemakkelijke alternatieve maatregelen te nemen
zouden zijn, maar de werkgever daar geen gebruik van maakt en kiest
voor de eenvoudige route van CTB op het werk? Heeft de werkgever in
deze situatie allereerst de inspanningsverplichting om de minder
ingrijpende en dus alternatieve maatregelen te nemen?
Genoemde leden lezen ook dat er gedifferentieerd kan worden naar
categorieën van personen, arbeidsplaatsen of werkzaamheden. Kan de
regering hier een aantal voorbeelden van geven? En in hoeverre is dit
praktisch voor een werkgever om dit te combineren in één bedrijf en/of
arbeidsplaats?
Ook kan er gedifferentieerd worden naar gemeenten of veiligheidsregio’s.
In wat voor situatie kan hier gebruik van gemaakt worden?
De leden van de VVD-fractie lezen dat een CTB op het werk in categorie b
alleen ingezet kan worden als het epidemiologisch beeld «ernstig» of
«zorgelijk» is. Waarom is niet alleen gekozen voor «ernstig»? En in
hoeverre geldt «ernstig» en «zorgelijk» ook voor categorie c?
En zijn adviezen zoals thuiswerken, thuiswerken bij klachten en gespreid
werken ook alternatieven voor een CTB op het werk, en daarbij minder
ingrijpend? Bijvoorbeeld in de situatie van «zorgelijk»?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de derde categorie (c) de inzet van
coronatoegangsbewijzen mogelijk maakt voor bezoekers van arbeidsplaatsen buiten de CTB-plichtige sectoren. Waar moet dan bijvoorbeeld
aan worden gedacht? Deze leden vinden het in principe logisch dat dit zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

5

kunnen voor bezoekers van een penitentiaire inrichting. Zij zijn benieuwd
of dit ook bezoekersruimten van politiebureaus, bezoekersruimten van
zorginstellingen en Defensielocaties betreft? Kan deze categorie ook
worden toegepast op plekken waar Rijksambtenaren, provincieambtenaren en gemeenteambtenaren werken?
Voor een zorginstelling waar mensen permanent wonen vinden
genoemde leden dit minder begrijpelijk. In eerdere periodes van strenge
maatregelen is eigenlijk altijd geconstateerd dat voor mensen die
permanent wonen in een zorginstelling, (beperkt) bezoek van familie van
essentieel belang is voor hun welzijn. Deze leden begrijpen dat er soms
beperkende maatregelen voor bezoek aan kwetsbare mensen in zorginstellingen genomen moeten worden. Er is echter toch ook geleerd van
deze coronacrisis dat geen bezoek funest kan zijn voor mensen. Hoe past
dit in de voorliggende wetswijziging en dan met name categorie c? Nu is
in de memorie van toelichting alleen opgenomen dat er geen beperkingen
of voorwaarden worden opgelegd aan familieleden of naasten als de
verwachting is dat de patiënt op korte termijn komt te overlijden. Buiten
die situatie is bezoek, ook al is het een beperkt aantal, toch ook cruciaal
voor het welbevinden? Waarom is er in de wet gekozen voor één
familielid, en niet bijvoorbeeld twee of drie vaste familieleden, zeker in het
geval waar het een ouder echtpaar betreft waarvan er één in een
zorginstelling verblijft. Dan komt toch alles op de schouder van die ene
persoon?
De leden van de VVD-fractie begrijpen de passage in de memorie van
toelichting over de «zelfstandige inzet van het CTB» niet goed. Betekent
het praktisch een ontkoppeling van het CTB en dat het een zelfstandig
instrument wordt?
De leden van de VVD-fractie vinden het logisch dat voor het CTB op het
werk 3G gaat gelden en dat 2G niet mogelijk is. De werknemers die niet
gevaccineerd of genezen zijn moeten zich echter hoogfrequent testen. Wat
wordt hieronder verstaan? Is dat dagelijks voor de werkdag? Of is dat drie
keer per week?
De leden van de VVD-fractie vragen de regering of het netwerk van testen
voor een CTB fijnmazig genoeg is voor het CTB op het werk. Kan de
regering hierop reflecteren? De afspraak is dat er op dertig minuten
reisafstand met de auto een testlocatie moet zijn. Op sommige plekken
wordt dat al niet stabiel gehaald, zoals op de Waddeneilanden. Maar ook
in dunbevolkte gebieden is dertig minuten reisafstand met de auto soms
lastig realiseerbaar. Hoe kijkt de regering hiernaar? Kan de regering hierop
reageren en reflecteren? Als de afstand tot de testlocatie op het platteland
inderdaad dertig minuten met de auto is, en een werknemer heeft
bijvoorbeeld geen auto (en het openbaar vervoer rijdt op het platteland
ook niet altijd frequent), hoe wordt daar dan mee om gegaan? In hoeverre
is het dan redelijk en proportioneel om je bij een fulltime dienstverband
van vijf dagen per week te moeten laten testen? In hoeverre zijn zelftesten
onder toezicht een alternatief in zo’n geval?
Deze leden vragen de regering of bij de vormgeving van dit wetsvoorstel
gebruik is gemaakt van eerder opgedane kennis en ervaring van vergelijkbare situaties, zoals de Mantouxtest of de verplichte hepatitisvaccinatie bij werknemers in zorgorganisaties. Zo ja, welke aspecten zijn
meegenomen, of welke juist niet?
De leden van de D66-fractie vragen of de regering zou kunnen aangeven
aan welke sectoren wordt gedacht om de inzet van het CTB te verbreden
naar de werkvloer, naast de sectoren waar voor bezoekers het CTB al
geldt. Deze leden vragen of de regering de selectie van deze sectoren af
laat hangen van de besmettingen op de werkvloer, op welke wijze deze
sectoren afgebakend kunnen worden en aan de hand van welke indicatoren de regering besluit of zij het CTB zou willen inzetten voor de
werkvloer in een bepaalde sector.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

6

Zij begrijpen namelijk het spoedeisende karakter als besloten zou worden
tot het toepassen van het CTB, maar zouden daarom voorafgaand helder
willen hebben op welke indicatoren wordt getoetst. Zij vragen de regering
ook in welke sectoren op dit moment de meeste besmettingen plaatsvinden, en of daar een CTB zou helpen om die besmettingen te
voorkomen. Deze leden vragen of in die zin de noodzaak voor het wel of
niet toepassen van een CTB op de werkvloer ook af- of toeneemt bij een
aangescherpt advies om thuis te werken (of andere geldende maatregelen).
De leden van de D66-fractie vragen in dat kader eveneens op welke wijze
een «vergelijkbaar beschermingsniveau» moet worden geïnterpreteerd.
De wet voorziet in de mogelijkheid om bij een dergelijk beschermingsniveau het CTB niet te hoeven toepassen. Deze leden vragen waar de
regering dan aan denkt, of het bijvoorbeeld gaat over het afstand kunnen
houden tot collega’s of bezoekers, of het gaat om de mogelijkheid om
thuis te werken, of dat het ook kan gaan om beschermende kleding. Zij
vragen daarbij ook bij welke mate van bescherming de regering die
bescherming gelijkstelt aan het toepassen van een CTB en of dit altijd een
keuze blijft van een werkgever. Kan een werkgever er bijvoorbeeld voor
kiezen om als op een andere wijze een voldoende beschermingsniveau
wordt bereikt, het CTB uit gemak toch toe te passen? En kan een individuele werknemer ervoor kiezen om zelf maatregelen te treffen die een
vergelijkbaar beschermingsniveau bewerkstelligen, en daarmee niet meer
een CTB te hoeven laten zien?
De leden van de D66-fractie vragen op welke wijze een werkgever
verantwoordelijk kan worden gehouden voor het maximaal proberen een
vergelijkbaar beschermingsniveau te behalen buiten het toepassen van
een CTB om, door zowel organisatorische als praktische aanpassingen,
zodat deze alleen wordt ingezet als dat echt niet anders kan. Deze leden
vragen in dat kader de regering ook bij wie werknemers of werkgevers
terecht kunnen als de wet- en regelgeving voor hen niet duidelijk genoeg
is en daarover in conflict komen. Zij vragen of de regering met hen deelt
dat ook hier duidelijkheid vooraf veel ongewenste verwarring kan
voorkomen.
De leden van de D66-fractie vragen welke sectoren de regering precies
voor ogen heeft bij categorie (c): verbreding van de inzet van het CTB op
andere terreinen buiten de CTB-plichtige sectoren voor bezoekers van
arbeidsplaatsen. Zij constateren dat in deze categorie (c) de werknemers
zelf geen CTB-plicht kennen, maar bezoekers wel. De leden van de
D66-fractie vragen om deze reden waarom deze specifieke sectoren niet
onder de reguliere sectoren van het CTB worden gebracht (zoals reeds in
de wet is opgenomen, bijvoorbeeld in de horeca). Zij vragen of het klopt
dat bij deze derde categorie het op een andere manier kunnen voorzien in
een vergelijkbaar beschermingsniveau het belangrijkste verschil is tussen
de in categorie (a) genoemde reeds CTB-plichtige sectoren. Zou de
regering voor deze categorie (c) meerdere voorbeelden kunnen noemen?
De leden van de D66-fractie vragen daarbij ook naar een van de reeds
concreet genoemde voorbeelden: de bezoekersruimte van een penitentiaire inrichting. Deze leden vragen de regering hoe het benoemen van
deze specifieke plek zich verhoudt tot het (internationale) recht om bezoek
te kunnen ontvangen bij detentie.
De leden van de PVV-fractie achten de doelstelling van de regering om
met een CTB op de werkvloer de transmissie van het coronavirus te
verminderen om drie redenen onacceptabel en volstrekt achterhaald.
Ten eerste omdat deze leden van mening zijn dat een overheid niet het
brood uit de mond van haar burgers mag stoten.
Ten tweede omdat met de werkelijke bedoeling van de wetswijziging,
namelijk dat ongevaccineerden zich laten vaccineren, transmissie van het
virus niet wordt gestopt. Wetten voor CTB’s kunnen volgens deze leden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

7

niet worden gebaseerd op cijfers die zijn gebaseerd op momentopnames
en al helemaal niet als de transmissie door gevaccineerden steeds
dichterbij de transmissie door ongevaccineerden komt te liggen. Ook na
een derde prik. Zie in dit kader recentelijke artikelen in The Lancet zoals:
«The absurd theatre of vaccine passports» en «The epidemiological
relevance of the COVID-19-vaccinated population is increasing».
Ten derde omdat het Outbreak Management Team (OMT) in het 130e
OMT-advies stelt dat een CTB, deze leden citeren: «géén maatregel is om
virusverspreiding te voorkomen».
Volgens de leden van de PVV-fractie moeten dit genoeg redenen zijn voor
de regering om voorliggende wetswijziging in te trekken. Zij ontvangen
graag een uitgebreide reactie van de regering op deze drie punten, indien
zij toch wenst door te gaan met deze wetswijziging.
De regering geeft aan dat met de verbreding van de inzet van het CTB
naar de arbeidsplaats een fundamentele stap wordt gezet. Voor de leden
van de PVV-fractie gaat deze stap te ver. Het heeft volgens hen niets meer
te maken met infectieziektebestrijding. Dat vindt ook het OMT, gezien het
in het 130e OMT-advies stelt dat een CTB, wij citeren: «géén maatregel is
om virusverspreiding te voorkomen». De leden van de PVV-fractie vinden
het veel te ver gaan dat werknemers die niet besmet zijn met het
coronavirus zich dagelijks zullen moeten gaan testen voor hun broodwinning, terwijl zij aan de andere kant op diezelfde werkvloer wel besmet
kunnen worden door gevaccineerde collega’s die zich niet hoeven te laten
testen. Genoemde leden ontvangen graag een reactie hierop.
De leden van de PVV-fractie willen graag weten uit welke wetenschappelijke studie of uit welke ervaringen uit welk land blijkt dat het CTB de
verspreiding van het coronavirus remt. Genoemde leden zien juist een
explosieve stijging in het aantal besmettingen sinds de invoering van het
CTB in ons land van 1.600 positieve tests aan de start tot ruim 23.000 nu
eind november 2021.
Dit wetsvoorstel biedt de mogelijkheid om buiten de CTB-plichtige
sectoren bij ministeriële regeling andere terreinen aan te wijzen waar een
CTB-plicht kan gaan gelden voor eenieder die in het kader van een beroep
of bedrijf, dan wel als vrijwilliger, toegang wenst tot een arbeidsplaats. De
leden van de CDA-fractie vragen of de regering al voor bepaalde
sectoren c.q. bepaalde regio’s voornemens is een dergelijke verplichting
in te stellen, en zo ja, welke dat zijn.
Als tot aanwijzing van een bepaald terrein wordt overgegaan, zal in de
ministeriële regeling worden bepaald dat de CTB-plicht niet geldt voor de
gevallen waarin de werkgever op een andere, in de regeling bepaalde
wijze, zorgdraagt voor een beschermingsniveau dat vergelijkbaar is met
het beschikken over een CTB. De leden van de CDA-fractie vragen de
regering of deze voorwaarden waarop een uitzondering mogelijk gemaakt
wordt, enkel op basis van een OMT-advies zullen worden opgesteld.
Krijgen werkgevers en/of werknemers in de betrokken sectoren inspraak
in deze voorwaarden, of kunnen zij bijvoorbeeld alternatieve ideeën
voorleggen aan het OMT?
De regering schrijft dat een CTB alleen op de arbeidsplaats zal worden
ingezet als het epidemiologisch beeld zoals vastgelegd in de Aanpak
Najaar «ernstig» of «zorgelijk» is. De leden van de CDA-fractie vragen of
dit betekent dat als Nederland zich weer in niveau «waakzaam» bevindt,
iedere CTB-plicht op arbeidsplaatsen automatisch komt te vervallen. Deze
leden vragen tevens of de CTB-plicht op arbeidsplaatsen automatisch
komt te vervallen in een bepaalde regio als die regio zich weer in niveau
«waakzaam» bevindt.
Kan de regering nader aangeven welke medicatie-inkoopcontracten er nu
zijn, inclusief hoeveelheden, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Immers, met nieuwe medicatiemogelijkheden kan de belasting van de
zorg ook worden verminderd en wellicht de inzet van een CTB

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

8

voorkomen. Kan de regering tevens aangeven hoe medicatie in de
modellen wordt meegenomen?
Er zijn blijkbaar achttien sectoren geïdentificeerd waar nu extra inzet op
wordt gepleegd. Echter, er zijn ook veel mensen die niet meer werken en
het beste door de huisarts benaderd kunnen worden. Is de regering bereid
huisartsen extra te belonen voor het zetten van het eerste vaccin, zo
vragen genoemde leden?
De leden van de SP-fractie lezen dat de regering naar het advies van het
128e OMT verwijst, waarin wordt gesteld dat 9 procent van de infecties op
de werkvloer plaatsvinden, en dat dit een rechtvaardiging is om op de
werkvloer meer in te kunnen grijpen. Deze leden constateren echter dat op
betreffend moment het 127e advies gold, waarin het door genoemde
leden gehekelde advies van 50 procent thuiswerken zat. Deelt de regering
de mening dat eerst van werkgevers en werknemers gevraagd moet
worden om zoveel mogelijk thuis te werken, omdat dit een veel effectiever
instrument is? Kan de regering haar antwoord uitgebreid toelichten? Kan
de regering daarbij inzicht geven in wat het percentage besmettingen op
de werkvloer is wanneer het huidige thuiswerkadvies – werk thuis, kan dat
niet houdt anderhalve meter afstand – geldt? Zo nee, waarom niet en
wanneer kunnen deze leden dat cijfer wel krijgen?
De leden van de SP-fractie vragen de regering of het doel van een CTB op
de werkvloer is om de epidemie te bestrijden en virusverspreiding te
voorkomen? Zo ja, is deze maatregel dan wel geschikt om dit doel te
bereiken? Dit mede gelet op het feit dat het OMT in haar 130e advies
aangeeft dat een CTB-modaliteit géén maatregel is om virusverspreiding
te voorkomen en een epidemie te bestrijden, en het feit dat de regering
stelt dat dit instrument alleen ingezet wordt als het epidemiologische
beeld ernstig of zorgelijk is. Ontbreekt dan niet de noodzaak en de
juridische basis om grondrechten aan te tasten? Graag ontvangen
genoemde leden hierop een uitgebreide toelichting van de regering. Zij
constateren dat dit wetsvoorstel ertoe leidt dat zorgprofessionals, zelfs als
die bevestigde ziekteverschijnselen hebben, kunnen worden ingezet bij de
zorg voor de meest kwetsbaren en daarbij risico lopen collega’s en
patiënten en/of cliënten te besmetten. Wat is de reactie van de regering
hierop?
De leden van de SP-fractie lezen dat de regering voorstelt dat voor de
categorieën (b) en (c) geen CTB-plicht zal gelden in de gevallen waarin de
werkgever, of degene die bevoegd is tot het toelaten van personen tot de
arbeidsplaats, op een andere, in de ministeriële regeling bepaalde wijze
zorgdraagt voor een beschermingsniveau dat vergelijkbaar is met het
beschikken over een CTB. Kan de regering nader uitleg geven wat een
vergelijkbaar beschermingsniveau is en welke maatregelen dan getroffen
moeten zijn? Is dit beschermingsniveau gebaseerd op de arbeidshygiënische strategie zoals die verplicht is vanuit de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet)? Indien het beschermingsniveau gebaseerd is op de
arbeidshygiënische strategie zoals die verplicht is vanuit de Arbeidsomstandighedenwet, willen deze leden van de regering weten waarom
niet gekozen is deze strategie te handhaven in plaats van het inzetten van
het CTB op de werkvloer. Deze leden willen ook weten welke andere
maatregelen een werkgever kan nemen om tot een beschermingsniveau
te komen dat vergelijking is met het beschikken over een CTB? Is het ook
niet zo dat het handhaven van de basisregels (afstand houden, inzet van
mondneusmaskers, thuiswerken etc.) ook door het OMT wordt gezien als
effectievere inzet dan het CTB? Erkent de regering dat verwaarlozing van
de basisregels (zoals thuisblijven bij klachten) juist extra belangrijk wordt
wanneer met CTB wordt gewerkt, aangezien iemand die besmet is met
een CTB nog steeds naar het werk kan komen terwijl op de betreffende
werkplek juist dóór de inzet van het CTB de basisregels worden losgelaten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

9

Deelt de regering de mening dat wanneer op specifieke arbeidslocaties
buitensporig vaak veel besmettingen voorkomen, dit dan iets zegt over de
slechte arbeidsomstandigheden op deze locaties? Is het niet zo dat dat als
een virus zich zo makkelijk, bijvoorbeeld binnen een slachterij of
fabriekshal, kan verspreiden dat er dan een dieperliggend probleem is,
bijvoorbeeld in de ventilatie en de luchtverversing? Zou het voor de
regering dan niet verstandiger zijn om werkgevers te dwingen om slecht
geventileerde arbeidslocaties aan te pakken in plaats van werknemers
verantwoordelijk te maken voor deze omstandigheden?
De leden van de SP-fractie lezen dat de vertegenwoordiging van
werknemers op de werkplaats niet hoeft in te stemmen met een eventuele
CTB-plicht, omdat dit per ministeriële regeling wordt vastgelegd. Zij
vragen de regering of het voor hen wel mogelijk is om bij de werkgever
een adequaat beschermingsniveau af te dwingen, zodat het CTB niet
verplicht hoeft te worden? Kan de regering het antwoord hierop
toelichten?
De leden van de SP-fractie constateren dat er in de zorg nu uitzonderingen
worden gemaakt voor zorgprofessionals die bij corona(klachten) niet in
quarantaine hoeven onder bepaalde voorwaarden. Deze uitzonderingen
heeft het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
opgenomen in de richtlijnen voor zorgpersoneel buiten het ziekenhuis en
de Federatie Medische Specialisten (FMS) voor zorgmedewerkers in het
ziekenhuis. Deze leden vragen de regering hoe dit in verhouding staat tot
dit wetsvoorstel en een eventueel hieruit volgende ministeriële regeling.
Wat als werkenden aan de ene kant gedwongen worden om met
corona(klachten) toch te komen werken en tegelijkertijd hun CTB moeten
tonen? Dan ontstaat toch een heel vreemde situatie? Het is immers zo dat
wanneer je gevaccineerd bent het vinkje op groen blijft staan, ook
wanneer je op een later moment wel besmet bent geraakt.
De SP-leden constateren dat de mogelijkheid om een sector CTB-plichtig
te maken naar alle waarschijnlijkheid vooral zal gaan gebeuren in die
sectoren waarbij personen dicht op elkaar, vrijwel binnen elkaars
«ademcirkel» verblijven. Dit zal dus de werknemers betreffen die niet thuis
kunnen werken. Veel van deze werknemers zijn werkzaam in de cruciale
beroepen. Een deel van hen heeft flexibele arbeidscontracten, is laaggeletterd of is arbeidsmigrant. Kan de regering toelichten waarom zij het
terecht vindt dat juist deze werknemers te maken krijgen met de zwaarste
gevolgen en een grote inbreuk op de mensenrechten? Ziet zij in dat dit
ook nog gevolgen kan hebben voor de krapte aan personeel die ook nu al
speelt in deze sectoren?
De leden van de SP-fractie lezen dat werknemers alternatieve werkzaamheden aangeboden kunnen worden als zij niet aan de CTB-plicht kunnen
of willen voldoen. Tegelijkertijd lezen zij dat de regering verwacht dat een
specifieke groep werknemers in productiehallen zal werken. Kan de
regering toelichten hoe zij voor deze werknemers alternatieve werkzaamheden voor zich ziet? De regering zegt daarbij tevens dat het mogelijk kan
zijn dat werknemers (om)geschoold kunnen worden voor deze alternatieve werkzaamheden. Hoe reëel vindt de regering deze optie als het gaat
om een tijdelijke situatie? Kan zij dit uitgebreid toelichten?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat onder de mogelijkheden (b) en
(c) geen CTB-plicht wordt ingevoerd als een werkgever alternatieve
beschermingsmaatregelen kan invoeren. Begrijpen deze leden het goed
dat bij die mogelijkheden de werkgever ook kan afzien van die alternatieve
maatregelen, omdat deze van mening zijn dat die voor dat bedrijf niet
passend zijn en daarmee voor het bedrijf een CTB-plicht kan laten
invoeren? Zo ja, deelt de regering dan de mening van genoemde leden
dat door deze keuzemogelijkheid bij een werkgever neer te leggen er toch
nog het risico bestaat dat daarmee een werkgever tegenover zijn
personeel komt te staan? Zo nee, wat begrijpen deze leden dan niet goed?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

10

Deelt de regering de mening dat een testverplichting via de GGD voor
werknemers, zeker als zijn full time aanwezig moeten zijn op hun bedrijf,
een zware belasting vormt? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet? Hoe
kijkt de regering tegen de mogelijkheid aan om ook door middel van een
onder controle afgenomen zelftest toegang tot een bedrijf te krijgen?
Het OMT is van mening dat verplichte CTB’s niet voor de zorg zouden
moeten gaan gelden. Waarom daar niet en in andere sectoren wel, zo
vragen de leden van de PvdA-fractie?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat indien tot aanwijzing wordt
overgegaan er een CTB-plicht gaat gelden en bij ministeriële regeling
wordt bepaald «dat de CTB-plicht niet geldt voor de gevallen waarin de
werkgever op een andere, in de regeling bepaalde wijze zorgdraagt voor
een beschermingsniveau dat vergelijkbaar is met het beschikken over een
CTB». Waarom kan een dergelijke bepaling niet voor alle werkvloeren
gelden? Waarom wordt ook in sectoren waar nu al een CTB-plicht voor
bezoekers geldt deze ook ingevoerd voor werknemers? Waarom kan ook
daar niet van worden afgezien als er op een andere manier een vergelijkbaar beschermingsniveau kan worden bereikt?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de alternatieve maatregel – die in
de plaats komt van de CTB-plicht – van overheidswege wordt bepaald.
Kan worden aangegeven aan welke alternatieve maatregelen, anders dan
placering of afstand houden, kan worden gedacht, met name daar waar
het bedrijven betreft waar thuiswerken niet tot de mogelijkheden behoort?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de maatregelen die
voortvloeien uit het onderhavige wetsvoorstel zijn bedoeld om de
transmissie van het virus te verminderen. Tegelijkertijd vindt maar 9
procent van de besmettingen plaats op de werkvloer. Welk deel van die 9
procent was in banen die ook thuis beoefend kunnen worden? En hoeveel
van deze besmettingen denkt de regering te kunnen voorkomen door het
vragen van een CTB op de werkvloer? En hoeveel kan worden voorkomen
door thuiswerken of veilig werken (met persoonlijke beschermingsmiddelen en/of afstand)? Hoe worden de sociale partners en het bedrijfsleven meegenomen in deze besluitvorming?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering tevens in hoeverre
het zin heeft om deze maatregelen te treffen, terwijl er in de huidige
epidemiologische situatie vooral generieke maatregelen nodig zijn. Bij
welke besmettingscijfers kan het CTB op de werkvloer dan wel van
toegevoegde waarde zijn? En hoe wordt de ziekenhuisbezetting als
indicator gebruikt? Kan de regering duidelijkheid scheppen of er voor de
inzet van het CTB op de werkvloer wordt gekeken naar besmettingen of
ziekenhuisopnames? De regering geeft tevens aan dat met de grilligheid
van het virus er geen exacte parameters kunnen worden afgesproken
wanneer het CTB kan worden ingezet, maar kan zij dan tenminste wel
aangeven binnen welke paramaters het CTB sowieso niet kan worden
ingezet?
Genoemde leden lezen dat werknemers ook met een negatieve testuitslag
naar hun werk kunnen. Kan de regering garanderen dat er geen 2G-beleid
gaat gelden op de werkvloer? Is er wel voldoende testcapaciteit om
iedereen te testen voorafgaand aan de werkdagen? En zijn er wel
voldoende testlocaties in de buurt om daadwerkelijk laagdrempelig te
testen? Heeft de regering ook overwogen om teststraten bij grote
werkgevers in te richten? Als testen niet laagdrempelig in de buurt kan, is
er dan niet al de facto spraken van 2G op de werkvloer? En tot slot, wie is
verantwoordelijk voor de reiskosten en de tijd die werknemers besteden
aan het doen van een test? Als dit nodig is voor werk, wordt dit dan ook
gewoon vergoed?
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat het CTB ook gaat gelden
voor werknemers in het onderwijs, indien dat van studenten ook wordt
gevraagd. Is er een beeld van het aantal leraren dat niet is gevaccineerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

11

Verwacht de regering dat ongevaccineerde leraren eerder zullen
uitstromen, omdat zij geen zin hebben om dagelijks te testen? Wat zijn de
effecten daarvan op het lerarentekort en daarmee op de continuïteit en
beschikbaarheid van onderwijs voor alle studenten in het land?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de werkgever de aangewezen persoon is om het personeel te controleren op het CTB. Zijn
werkgevers daar wel goed genoeg voor geëquipeerd? Wat geven zij aan
nodig te hebben van de rijksoverheid, mocht het onderhavige
wetsvoorstel worden aangenomen?
Hoewel deze leden begrijpen dat er vanuit het oog van proportionaliteit
alleen een CTB gevraagd kan worden op arbeidsplaatsen waar het werk
zich kenmerkt door risicovolle situaties, maken zij zich zorgen om een
volgende tweedeling. Hieruit vloeit namelijk voort dat de mensen met
goedbetaalde banen, die eventueel thuis kunnen werken, geen CTB-plicht
hebben, terwijl de mensen die bijvoorbeeld in de fabriek, schoonmaak,
horeca of detailhandel minder goed betaalde banen hebben aan een extra
voorwaarde moeten voldoen voor hun recht op werken. Hoe ziet de
regering dit?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat het niet voor de hand ligt om
generieke maatregelen te nemen. Er is momenteel sprake van een
«avondlockdown». Daarnaast is nu sprake van een mogelijk nog besmettelijkere coronavariant. Daarmee lijkt de werkelijkheid het onderliggende
spoedwetsvoorstel al te hebben ingehaald. Kan de regering hierop
reflecteren? Als er nu toch weer generieke maatregelen nodig zijn, wat is
dan nog de functie van het onderliggende voorstel? En ook in de toekomst
is het dan maar de vraag of het CTB op de werkvloer van toegevoegde
waarde is. Wat als de besmettingscijfers laag zijn? Dan kunnen CTB’s en
Testen voor Toegang helpen om de transmissie laag te houden, maar als
het virus weinig circuleert, is dan een CTB met de inbreuk op de grondrechten wel te rechtvaardigen?
De regering stelt dat het doel van het wetsvoorstel is om de transmissie
van het coronavirus te verminderen en acht de inzet van het CTB op de
werkvloer noodzakelijk in het licht van de verslechterende epidemiologische situatie. De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de
regering onderschrijft dat in de huidige verslechterende epidemiologische
situatie, en met de hoge druk op de zorg, de eerste prioriteit moet liggen
bij het effectief bestrijden van het virus en het voorkomen van
verspreiding door betere naleving van basisregels en de invoering van
collectieve maatregelen? Op welk moment acht de regering het raadzaam
om het voorliggende wetsvoorstel via een ministeriële regeling te
activeren, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie de regering. Zij
vragen daarbij te expliciteren op welk moment dit wetsvoorstel bijdraagt
aan het bereiken van de gestelde doelen.
De regering heeft de eerdere keuze om het CTB niet op de werkvloer te
laten gelden in CTB-plichtige sectoren met dit wetsvoorstel veranderd,
vanwege onder andere het verminderde draagvlak in de samenleving
voor generieke beperkende maatregelen. De leden van de ChristenUniefractie vragen de regering naar het effect van bredere inzet van het CTB
juist op dit draagvlak van bijvoorbeeld de basismaatregelen. Maakt
bredere inzet van het CTB niet juist dat basismaatregelen en generieke
maatregelen nog minder worden nageleefd? Hoe voorkomt de regering
deze paradoxale uitwerking?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat bij ministeriële regeling de
inzet van het CTB beperkt kan worden tot risicovolle settings op de
arbeidsplaats en dat regionale differentiatie van de inzet mogelijk is. Ligt
het in de lijn der verwachting dat deze differentiatie en beperking wordt
gehanteerd, ook in CTB-plichtige sectoren? Kan het betekenen dat een
verplicht CTB voor werknemers bijvoorbeeld wel gaat gelden in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

12

ongeplaceerde horeca maar niet in de geplaceerde horeca? Op welke
wijze weegt de regering deze inzet?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in het negende lid van artikel
58ra dat de regering bepaalt op welke wijze een vergelijkbaar beschermingsniveau kan worden bereikt als alternatief voor een CTB. Is de
regering van plan de werkgever meerdere opties te geven op welke wijze
hij een vergelijkbare bescherming kan bieden? Deze leden kunnen zich
namelijk voorstellen dat het van de concrete omstandigheden afhangt
welk alternatief haalbaar is, maar wel met een gelijk effect tot gevolg,
bijvoorbeeld het handhaven van de anderhalve meter of een maximaal
aantal mensen per vierkante meter. Aan welke alternatieve maatregelen
denkt de regering? Behoort een vorm van sneltesten ook tot de alternatieven en op welke wijze worden werkgevers hierbij betrokken?
Daarnaast vragen de leden van de ChristenUnie-fractie met betrekking tot
het negende lid waarom de regering heeft gekozen voor een gelijkstelling
van een CTB aan een alternatieve maatregel. Ligt het niet in lijn met artikel
58rb dat inzet van een CTB pas mag plaatsvinden als andere, minder
ingrijpende maatregelen eerst zijn ingezet? Hoe weegt de regering dit lid
in het licht van het vereiste van proportionaliteit?
Lezen de leden van de ChristenUnie-fractie de wet goed als zij menen dat
met de proportionaliteit en subsidiariteit die de regering beoogt in de
maatregelen zoveel mogelijk naar maatwerk moet worden gezocht in de
toepassing van het CTB op de werkvloer? Waarom kiest de regering er
niet voor om de toepassing van het CTB op de werkvloer bij voorbaat te
beperken tot risicovolle settings en in regio’s waar de besmettingsgraad
hoog is?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering aan kan geven
of bedoeld is dat als voor een CTB-plichtige sector (categorie a) de
CTB-plicht op de werkplek gaat gelden, dat dan voor alle werkplekken in
die sector gaat gelden – ook de werkplekken in zo’n sector waar evident
geen besmettingsgevaar is (denk bijvoorbeeld aan een kantoorplek voor
administratiewerkzaamheden afgezonderd van bijvoorbeeld een restaurantvloer, of een met glas afgesloten kaartverkooploket in een theater)?
Is het werkgevers verboden een CTB te vragen op terreinen die niet bij
ministeriële regeling zijn aangewezen? Zo nee, zou het voor de
bescherming van werknemers niet beter zijn als een dergelijk verbod
wordt opgenomen in de wet, zo vragen de leden van de ChristenUniefractie de regering.
Wat betekent het dat het CTB als zelfstandig instrument wordt gepositioneerd met deze wetswijziging? De regering wijst op het feit dat met een
hoge vaccinatiegraad en hoge vaccineffectiviteit gerichte instrumenten
zoals het CTB beter passen dan generieke maatregelen. Hoe weegt de
regering de zich ontwikkelende vaccineffectiviteit bij het bepalen of het
CTB als instrument gepast is?
De regering stelt een sociaalmaatschappelijke en economische reflectie in
het vooruitzicht, wanneer daadwerkelijk wordt overwogen de verbreding
van het CTB tot arbeid en bezoek in te zetten. De leden van de
JA21-fractie vragen wat de waarde is van een dergelijke reflectie, nu van
tevoren vaststaat dat in een dergelijk geval de verbreding met of zonder
reflectie toch gaat worden toegepast. Hoe serieus neemt de regering het
reflecteren op sociaalmaatschappelijke en economische inzichten, als de
keuze voor toepassing in een dergelijk geval reflecteert in de kleur T-Ford
die klanten destijds konden kiezen: zwart of zwart.
De leden van de JA21-fractie zijn benieuwd of de regering enige reële
inschatting heeft kunnen maken van de onbedoelde maar onmiskenbare
gevolgen van het verruimd afdwingen van coronatoegangsbewijzen in
bepaalde sectoren. Zo is de verwachting gerechtvaardigd dat veel
vrijwilligers in de sociaal-culturele sector, die onmisbaar zijn om de
voorzieningen als bibliotheken en musea draaiend te houden, het voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

13

gezien zullen houden. Is de regering zich bewust van het onbedoelde
neveneffect dat afdwingen van het CTB zal zorgen voor een kaalslag die
voor een aantal instellingen de nekslag kan betekenen?
De leden van de JA21-fractie willen weten of de regering een onderbouwing voorhanden heeft die voldoende aannemelijk maakt dat een zeer
ingrijpend middel als het breder inzetten van coronatoegangsbewijzen
daadwerkelijk bijdraagt aan het toeroepen van een halt aan het aantal
besmettingen en het verminderen van de druk op de ziekenhuiszorg. Dit in
het licht van de inschatting van het OMT dat in oktober 2021 slechts 9
procent van de besmettingen in de werkplaats is opgelopen. Genoemde
leden kunnen zich niet voorstellen dat «het werk» in redelijkheid als
«setting met een relatief hoog risico op transmissie van het coronavirus»
kan gelden, zeker in het licht van het gegeven dat volgens het RIVM
driekwart van de besmettingen thuis plaatsvindt. Dit in de periode waarin
de weersomstandigheden en de werksituatie de grootste kans bieden op
overdracht van het virus. Is de regering werkelijk bereid een fundamentele
stap te zetten, zoals omschreven in de memorie van toelichting, op grond
van het gegeven dat nog niet één op de tien besmettingen plaatsvindt in
de werksituatie? De leden van de JA21-fractie wijzen er bovendien op dat
de besmettingen in de situaties waarop de verbreding betrekking heeft
relatief in veel mindere mate betrekking heeft op de kwetsbare
doelgroepen.
Waarom, zo vragen de leden van de JA21-fractie aan de regering, speelt
verdeeldheid op de werkvloer, polarisatie, het op scherp zetten van
verhoudingen en dergelijke, voor de regering geen enkele rol van
betekenis in het streven om koste wat het kost de werking van het CTB te
verbreden? Dan gaat het om een diepgaande afweging, in plaats van het
op verschillende plaatsen in de memorie van toelichting zijdelings
aanstippen van dit probleem.
De regering gaat in op de besluitvorming naar aanleiding van de
epidemiologische situatie van de verbrede inzet van het CTB. De leden
van de JA21-fractie zien graag uitgewerkt wat het tijdsverloop is tussen
het verloop van een besmettingsgolf en het tijdstip en het traject c.q. de
duur van besluitvorming aan de hand van signaalwaarden dat leidt tot de
daadwerkelijke inzet van het verbrede CTB. Daarbij krijgen zij graag
toegelicht hoe de regering in staat meent te zijn om deze signaalwaarden
dermate fijnmazig te interpreteren, dat het mogelijk is om het CTB gericht
in te zetten op sectoren of andere aan te wijzen terreinen die op deze
specifieke epidemiologische ontwikkeling invloed hebben. Ook vragen zij
de regering dit gaarne te voorzien van een tijdsverloop tussen de start van
de besmettingsgolf, het tijdstip van besluitvorming, het traject en de duur
ervan, alsmede het moment van inzet van het CTB in een specifieke sector
en de veronderstelde, mogelijke sturing. Dit in aanmerking genomen dat
op voorhand duidelijk is dat er dermate veel onvoorspelbare omgevingsfactoren en variabelen een rol zullen spelen, dat op voorhand reeds mag
worden aangenomen dat het CTB weinig toegevoegde waarde zal hebben
als sturingsinstrument.
De leden van de SGP-fractie achten de noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit van dit voorstel onvoldoende onderbouwd, zeker
gelet op de weging van inbreuk op grondrechten als het recht op privacy
(artikel 10 Grondwet, artikel 8 EVRM) en de lichamelijke integriteit (artikel
11 Grondwet, artikel 8 EVRM). Zij vragen de regering om die reden een
nadere onderbouwing te geven voor dit verstrekkende wetsvoorstel en
daarbij tevens uitvoerig in te gaan op de zwaarwegende bezwaren van het
College voor de Rechten van de Mens op dit punt.
De leden van de SGP-fractie missen in de toelichting op het wetsvoorstel
een uitgebreide onderbouwing van de effectiviteit van dit voorstel. Zij
vragen de regering te onderbouwen waaruit blijkt dat het CTB op het werk
ook daadwerkelijk effectief zal zijn in de verspreidingspreventie. En hoe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

14

verhoudt dit zich tot de conclusie van het OMT in het 130e advies dat de
CTB geen maatregel is om virusverspreiding te voorkomen en een
epidemie te bestrijden? Welke gegevens zijn bekend uit studies naar de
effectiviteit van een CTB, of vergelijkbare maatregel, voor werksituaties in
andere landen? Genoemde leden vragen de regering daarbij tevens in te
gaan op de kans op besmetting op het werk, en met welk percentage de
voorgestelde maatregelen in dit wetsvoorstel het aantal besmettingen
beoogt terug te brengen.
De leden van de SGP-fractie constateren dat de regering heeft gekozen
voor het uitwerken van de maatregelen middels een ministeriële regeling.
Om welke reden is de keuze niet gevallen op een algemene maatregel van
bestuur? Deze leden achten dat wenselijker gezien het verstrekkende
karakter van de voorgestelde maatregelen. In hoeverre vindt bij
uitwerking van de regeling ook sectoraal overleg plaats met de betreffende sectoren om te bepalen welke (gedeelten van) arbeidsplaatsen/type
activiteiten in aanmerking zouden kunnen komen voor een CTB?
In het wetsvoorstel is ook de mogelijkheid opgenomen dat de werkgever
een alternatieve maatregel neemt, die van overheidswege is bepaald. De
leden van de SGP-fractie vragen de regering of het klopt dat dit afhankelijk
wordt gemaakt van de bereidheid van de werkgever voor het hanteren
van een dergelijke alternatieve maatregel. Hoe beoordeelt de regering het
feit dat werknemers daarbij afhankelijk zijn van hun werkgever? Vindt zij
niet dat in principe altijd een dergelijke alternatieve maatregel moet
worden overwogen alvorens van werknemers wordt gevraagd een CTB op
het werk te tonen?
De leden van de SGP-fractie vragen de regering in te gaan op de
praktische uitvoerbaarheid van dit wetsvoorstel. Hoe moeten werkgevers
invulling gaan geven aan de controle op coronatoegangsbewijzen? Wordt
uitgesloten dat er een CTB zal worden gevraagd op werkplekken in de
buitenlucht, denk aan bouwvakkers of hoveniers? Wat te denken van de
leverancier die voortdurend een CTB moeten laten zien bij iedere
arbeidsplek waar hij goederen moet leveren? In de memorie van
toelichting valt te lezen dat een CTB-plicht niet snel aan de orde zal zijn
voor de kantooromgeving, maar wel voor fabrieksomgevingen. Wat
betekent dit praktisch voor een arbeidsplek die bestaat uit een combinatie
van kantoor- en fabrieksopstelling?
De leden van de SGP-fractie lezen dat de exacte afbakening van de
(deel)terreinen en daarmee ook de specifieke inzet van het CTB, dient te
worden bezien in het licht van de epidemiologische omstandigheden van
dat moment. Naast signaalwaarden worden daar ook een set contextfactoren bij betrokken. Deze leden vinden dat nog onvoldoende duidelijk is
gemaakt wanneer dit middel wordt ingezet in het licht van de genoemde
signaalwaarden en contextfactoren. Kan de regering nader ingaan op de
weging van deze factoren?
Volgens de regering is de mogelijkheid tot het gericht controleren op een
vaccinatie-, herstel- of testbewijs steeds meer een geschikt instrument dat
in de plaats kan treden van generieke maatregelen, aangezien het CTB de
verspreiding van het virus zou remmen. Kan de stelling dat het CTB de
verspreiding van het virus zou remmen nader onderbouwd worden met
wetenschappelijke gegevens? Is het niet veel raadzamer in deze fase van
de epidemiologische situatie om in te zetten op de naleving van de
basismaatregelen? Moeten we niet de conclusie trekken dat we moeten
leren leven met het virus in plaats van te proberen het virus onder de
duim te krijgen?
De leden van de DENK-fractie willen graag een verduidelijking over een
aantal termen die in het wetsvoorstel worden gebruikt. In het wetsvoorstel
wordt gesproken over essentiële en niet-essentiële detailhandel. Kan de
regering in een schematische weergave zo uitgebreid mogelijk aangeven
welke detailhandel als essentieel wordt aangemerkt en welke niet? De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

15

regering heeft het in het wetsvoorstel ook over essentiële en
niet-essentiële dienstverlening. Kan de regering ook hiervoor in een
schematische weergave zo uitgebreid mogelijk uitleggen welke dienstverlening essentieel is en welke dienstverlening niet? Kan de regering ook
uitleggen op basis van welke waarden wordt besloten of dienstverlening
en detailhandel wel of net-essentieel is? Kan de regering de ministeriële
regeling, waarin de sectoren ingedeeld worden in essentieel en niet
essentieel, eerst aan de Kamer ter goedkeuring voorleggen, voordat de
ministeriële regeling van kracht wordt?
In het wetsvoorstel wordt gesteld dat de genoemde maatregelen enkel
ingezet mogen worden, indien dit gelet op de ernst van de bedreiging van
de volksgezondheid noodzakelijk is. Wanneer is de ernst van de
bedreiging van de volksgezondheid zodanig groot dat de maatregelen
noodzakelijk zijn? Welke definitie van noodzakelijk houdt de regering aan?
Welke barrières op het gebied van besmetting, ziekenhuisopnames en
ic-opnames moeten doorbroken worden alvorens de genoemde maatregelen (elk afzonderlijk) ingezet kunnen worden? In het wetsvoorstel wordt
gesteld dat een terrein alleen zal worden aangewezen als dat vanuit
epidemiologisch opzicht noodzakelijk is. Kan de regering voor elk terrein
dat aan de nieuwe wet wordt onderworpen afzonderlijk aangeven waarom
het vanuit epidemiologisch opzicht noodzakelijk is dat het specifieke
terrein de CTB aanhoudt?
In het wetsvoorstel lezen genoemde leden: «met de ontkoppeling van het
CTB wordt het CTB een zelfstandig – maar nog steeds tijdelijk –
instrument ter bestrijding van de coronaepidemie.» Loopt deze wet samen
met de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19? Betekent «zelfstandig» dat
deze wet niet automatisch komt te vervallen als de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 ook komt te vervallen? Zo ja, waarom niet? Zo nee, wat
wordt met «zelfstandig» bedoeld?
De leden van de DENK-fractie hebben hun bedenkingen over de te
verwachten effecten van de voorgenomen maatregelen en dus ook over
het maatschappelijk belang van de maatregelen. Middels de volgende
vragen trachten deze leden daarom verdere verduidelijking van gemaakte
keuzes in het wetsvoorstel te krijgen. Kan de regering uitleggen waarom
er afgelopen week nog werd verkondigd dat code zwart nog ver weg is en
een dag later wetsvoorstellen worden ingediend om dergelijke uiterste
maatregelen door te voeren die passen bij code zwart? Is het IAK
(Integraal Afwegingskader), waar alle nieuwe wet- en regelgeving aan
getoetst moet worden, toegepast? Wat was het resultaat hiervan? Kan de
schriftelijke uitkomst van de IAK-toets en de bedrijfseffectentoets naar de
Kamer worden gestuurd?
In het wetsvoorstel staat dat het maatschappelijk belang van de maatregelen dient te zijn aangewezen. De leden van de DENK-fractie hebben hier
ook enkele vragen over. Welk effect op de transmissie van SARS-CoV-2
verwacht de regering met de 3G-maatregel op het werk? Welke data heeft
het RIVM over de te verwachten effecten van bovengenoemde maatregelen op de virustransmissie en het aantal ziekenhuisopnames in
Nederland? Hoe zeker zijn deze data? Op basis van welke andere data of
wetenschappelijke informatie worden deze effecten van de maatregelen
gebaseerd? Met hoeveel procent verwacht de regering de transmissie van
het virus SARS-CoV-2 en het aantal ziekenhuisopnames te verminderen
met bovenstaande maatregel? Kan de regering aan de hand van grafieken
of statistieken uitleggen hoe de te verwachten verminderingen van het
aantal besmettingen en ziekenhuisopnames als gevolg van bovengenoemde maatregelen zullen verlopen? In welke andere landen is 3G op de
werkvloer ingevoerd? Welke data zijn bekend over het effect van 3G-beleid
op de werkvloer in deze landen? Vanaf welke besmettingsgraad en aantal
ziekenhuisopnames is het doel van de maatregel bereikt en kan deze weer
worden afgeschaft? Hoelang duurt het naar verwachting voor deze
resultaten zijn bereikt? Welke economische effecten verwacht de regering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

16

met het bovengenoemde wetsvoorstel? Kan de regering dit statistisch
weergeven met tabellen en grafieken? Is er een verkennend onderzoek
gedaan naar het draagvlak voor een dergelijke wetswijziging? Zo ja, kunt
u de resultaten nog voor de wetsbehandeling met de Kamer delen? Zo
nee, hoezo niet?
In het wetsvoorstel staat verder: «Bovendien moet de inzet van het CTB
gepaard gaan met voorzorgsmaatregelen om eventuele maatschappelijke
ongewenste effecten ervan, waaronder afbreuk aan andere maatregelen
tegen verspreiding van het virus, vermijdbare achterstanden of ongelijke
toegang tot activiteiten, voorzieningen of onderwijs te voorkomen, weg te
nemen of te verminderen.» Welke ongewenste maatschappelijke effecten
voorziet de regering als gevolg van de maatregelen, genoemd in het
wetsvoorstel? Welke voorzorgsmaatregelen gaat de regering nemen om
elk van deze ongewenste maatschappelijke effecten weg te nemen of te
verminderen? Kan de regering motiveren hoe de voorzorgsmaatregelen
de ongewenste maatschappelijke effecten weg kunnen nemen? Over
welke tijdsduur wordt de werking van de voorzorgsmaatregelen op het
ongewenste effect van het wetsvoorstel geëvalueerd? Welke stappen
worden ondernomen als de voorzorgsmaatregelen niet het gewenste
effect blijken te hebben en de ongewenste maatschappelijke effecten van
betreffend wetsvoorstel blijven bestaan? Komt de nieuwe wet te vervallen
als de gepaarde voorzorgsmaatregelen na herhaaldelijke evaluatie niet
voldoende in staat blijken om de ongewenste effecten van de wet weg te
nemen of te verminderen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe is dit
geregeld? Heeft de regering ook de vakbonden geïnformeerd over de
inhoud van dit wetsvoorstel? Wat vinden zij ervan? Kan de regering met
de Kamer delen wat alle vakbonden ervan vinden?
De leden van de DENK-fractie hebben ook haar bedenkingen over de
uitvoerbaarheid van het wetsvoorstel. Het wetsvoorstel schetst een grove
versimpeling van de werkelijkheid en doet onvoldoende recht aan de
enorme diversiteit en complexiteit van de arbeidsmarkt als geheel. Het
negeren hiervan, het plat slaan van de arbeidsmarkt, kan vergaande
economische en veiligheidsgevolgen hebben voor individuen, maar ook
voor de samenleving als geheel. Door het negeren van de enorme
verschillen die er zijn tussen verschillende typen werk en werknemers,
door het negeren van kritieke bedrijfsprocessen, die ernstig verstoord
kunnen raken door de maatregelen, wordt het wetsvoorstel onuitvoerbaar.
De leden van de DENK-fractie wil daarom verdere toelichting over hoe de
wet uitgevoerd dient te worden in een aantal specifieke gevallen.
Genoemde leden hebben hiervoor de volgende vragen geformuleerd. Kan
de regering uitleggen of de verplichting tot het tonen van een CTB ook
voor de werkgever van kracht is? Kan de regering ook uitleggen of de
werkgever toegang tot het bedrijf wordt ontzegd als hij of zij geen geldige
QR-code kan aantonen? Geldt dit ook voor eigenaren van een bedrijf? Aan
wie moet de werkgever zich verantwoorden in het geval een QR-code
ontbreekt? Kan de regering ook uitleggen of de eigenaar of aandeelhouders toegang tot het bedrijf wordt ontnomen als hij of zij geen geldige
QR-code kan aantonen? Worden zij van deze wetgeving uitgezonderd? Zo
nee, bij wie moeten zij de QR-code aantonen? Wat zijn de gevolgen voor
hen als zij het CTB niet kunnen overleggen? Als werknemers niet voldoen
aan de CTB, vallen zij dan onder de Ziektewet (WULBZ) of mag de
werkgever dan loon inhouden? Hoe zit het met essentiële werknemers
met specifieke vaardigheden of kennis die cruciaal zijn voor de voortgang
van het bedrijf of die ervoor zorgen dat alle andere werknemers hun werk
kunnen doen? Kunnen die ook de toegang ontzegd worden? Wie betaalt
de schade aan het bedrijf? Hoe zit het met essentiële functies in kritieke
bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld procesoperators in een olieraffinaderij,
die de veiligheid borgen van niet alleen de werknemers, maar van hele
gebieden? Worden zij ook onderworpen aan deze maatregelen? Wie vangt
dit op als zij geen QR-code kunnen of willen overleggen? Wie betaalt de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

17

enorme financiële schade als een dergelijk bedrijfsproces als een
olieraffinaderij stil komt te liggen als gevolg van de maatregelen? Hoe zit
het met de buschauffeurs en tram- en metrobestuurders, die cruciaal zijn
voor de mobiliteit van miljoenen mensen elke dag? Hoe vangt de regering
hier eventuele problemen, die kunnen optreden als gevolg van de
maatregelen, op? Wie gaat de kosten van het niet kunnen werken betalen?
Als bijvoorbeeld 20 procent van de werknemers niet kunnen werken, gaat
de regering dat dan betalen?
In het wetsvoorstel lezen de leden van de DENK-fractie: «voor zelfstandigen geldt het arbeidsrecht niet en derhalve ook niet de hierboven
beschreven loondoorbetalingsverplichting en ontslagbescherming. De
overeenkomst van opdracht kent evenwel een eigen regeling in Titel 7 van
Boek 7 BW. Ook voor de overeenkomst van opdracht geldt dat de
opdrachtgever zich als goed opdrachtgever dient te gedragen, net als dat
de opdrachtnemer zich als goed opdrachtnemer dient te gedragen.» Wat
is in de context van voorgestelde wet een «goede» opdrachtgever en wat
is een «goede» opdrachtnemer? Kan uit bovenstaand citaat worden
opgemaakt dat zelfstandigen niet een QR-code hoeven te tonen? Als
ZZP’ers, die hun eigen baas zijn, wel een QR-code moeten aantonen, aan
wie moeten zij die dan tonen? Kunnen huisartsen op basis van het
wetsvoorstel toegang worden ontzegd tot de eigen huisartsenpraktijk?
Kunnen tandartsen op basis van het wetsvoorstel toegang worden
ontzegd tot de eigen tandartsenpraktijk? Hoe zit het met de kinderopvang,
die het mogelijk maakt dat duizenden Nederlanders, waaronder politiemensen en brandweerlui, elke dag naar hun werk kunnen? Worden zij ook
onderworpen aan de maatregelen in het wetsvoorstel? Hoe zit het met
beveiliging die cruciaal is voor personen die onder dreiging staan, en die
ook cruciaal zijn voor de veiligheid van de Tweede Kamerbewoners en
werknemers? Worden zij ook onderworpen aan de maatregelen in het
wetsvoorstel? Hoe zit het met advocaten? Verliest een persoon zijn of haar
recht op verdediging als zijn of haar advocaat geen CTB kan aantonen bij
aankomst in de rechtszaal? Hoe zit het met bedrijven die met ransomware
worden aangevallen? Als een bedrijf wordt platgelegd, en snel mensen
moet inschakelen, moeten zij dan ook eerst testen op de QR-code?
Worden zij ook onderworpen aan de maatregelen in het wetsvoorstel?
Betekent de voorgestelde wetgeving dat Kamerleden die geen QR-code
kunnen overbruggen, niet meer deel mogen nemen aan de vergaderingen
en zodoende hun stemrecht verliezen? Hoe zit het met de regering zelf?
Wordt de ministerraad ook gecheckt? Door wie dan? Wie controleert de
ministers die officieel geen werkgever hebben? Gebeurt dit door de
Kamer? Hoe vindt controle van de QR-code plaats in gebouwen die niet
zijn ontworpen voor een dergelijke maatregel? Denk hierbij aan een
ziekenhuis of universiteit met meerdere ingangen, waar dus meerdere
controleurs voor nodig zouden zijn om effectief te kunnen handhaven?
Wie betaalt de uitvoeringskosten die hiermee gepaard gaan?
In het wetsvoorstel staat ook: «er zal in de ministeriële regeling worden
bepaald dat de CTB-plicht niet geldt voor de gevallen waarin de
werkgever op een andere, in de regeling bepaalde wijze zorgdraagt voor
een beschermingsniveau dat vergelijkbaar is met het beschikken over een
CTB». Kan de regering toelichten welke manieren er per terrein zijn voor
werkgevers om zorg te dragen dat het beschermingsniveau vergelijkbaar
is met het beschikken over een CTB? Kan de regering de ministeriele
regeling doen toekomen aan de Kamer voor de behandeling van de wet,
zodat deze opties uitvoerig bestudeerd kunnen worden?
In het wetsvoorstel lezen genoemde leden verder: «het staat de werkgever
niet vrij om eigenstandig te bepalen op welke wijze hij een met het
beschikken over een CTB vergelijkbaar beschermingsniveau kan bewerkstelligen.» Kan de regering uitleggen waarom de werkgever dit niet zelf
mag bepalen? Zal de regering dit beslissen voor elk bedrijfsterrein? Zal er
ook een onderbouwing voor die beslissingen (onderbouwing van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

18

adviezen van het OMT) worden verstrekt? Wanneer krijgt de Kamer hier
meer informatie over toegezonden, zo vragen genoemde leden de
regering?
Ook staat in het wetsvoorstel de volgende passage: «op dit moment is een
wetsvoorstel in voorbereiding waarbij in de Wpg de mogelijkheid wordt
geïntroduceerd om bij ministeriële regeling te bepalen dat een CTB voor
bepaalde activiteiten of voorzieningen uitsluitend kan worden gebaseerd
op een bewijs van vaccinatie of herstel («2G»).» Wanneer verwacht de
regering dit voorstel aan de Kamer te doen toekomen? Wanneer is de
ernst van de bedreiging van de volksgezondheid zodanig groot dat de 2G
invoering op het werk nodig is? Welke barrières op het gebied van
besmettingscijfers, ziekenhuisopnamecijfers en ic-opnamecijfers moeten
doorbroken worden alvorens het «»wetsvoorstel in voorbereiding»»
ingezet kan worden?
Een andere passage in het wetsvoorstel luidt: «hieruit vloeit voort dat de
inzet van een 2G-CTB alleen mogelijk is als een 3G-CTB met eventuele
aanvullende maatregelen, zoals een placeringsplicht of een veilige
afstandsnorm, onvoldoende is om de verspreiding van het virus verder af
te remmen, de overbelasting van de zorg verder tegen te gaan, kwetsbare
mensen in de samenleving te blijven beschermen en sectoren op een
veilige manier te kunnen heropenen of open te houden.» Klopt het dat de
regering er automatisch van uitgaat dat als de werking van de 3G
maatregel op de werkvloer tegenvalt dit te maken heeft met het onderdeel
«testen»? Hoe weet de regering nu al welke maatregelen nodig zijn
wanneer blijkt dat de maatregelen die voorhanden liggen niet werken,
vragen de leden van de DENK-fractie aan de regering? Zou de regering
niet eerst moeten evalueren waarom en hoe de gewenste effecten van de
3G maatregelen niet behaald worden, alvorens een volgende stap in
dezelfde richting wordt gezet? Zo nee, waarom niet? Zijn er andere
alternatieven buiten de 2G bedacht voor als de 3G maatregelen onvoldoende of geen gewenst effect blijken te hebben? Zo nee, waarom niet?
Hoe verwacht de regering dat de kamer de wet in zijn volledigheid kan
beoordelen en erover kan stemmen als nadere invulling middels een
ministeriele regeling nog moet volgen? Voor wanneer is de behandeling
van de ministeriële regeling door de Tweede Kamer gepland? Is dit tijdens
of na de behandeling van de wet?
De doelstelling van voorliggend wetsvoorstel is kennelijk om ervoor te
zorgen dat minder mensen besmet raken op de werkplek. Het CTB wordt
daarvoor als een geschikt middel gezien.
Volgens het lid Omtzigt zou het wenselijk zijn als mensen die besmettelijk zijn zich niet op de werkplek bevinden. Daarvoor waren en zijn
maatregelen beschikbaar. Want de naleving van de quarantaineplicht en
de isolatieplicht is slecht in Nederland.
Kort gezegd: je mag met dit wetsvoorstel snotterend naar je werk, je kunt
naar je werk wanneer je gevaccineerd bent en positief bevonden bent. Het
zou toch een voorwaarde moeten zijn dat je niet besmettelijk bent?
Kan de regering aangeven waarom ze niet aan werkgevers gevraagd heeft
om in plaats van een CTB-controle een symptomencontrole te doen? Kan
de regering aangeven hoe de meerdere malen uitgesproken wens van de
Kamer om de groene coronavink in te trekken na een positieve test kan
worden ingetrokken?
Het afkondigen van maatregelen zonder strategie, betekent bij dit
wetsvoorstel dat er een warrig geschreven concept ligt dat al volgens de
toelichting grote uitvoeringskosten met zich mee kan brengen. Zo zal de
werkgever de werknemer in staat moeten stellen om zich onder werktijd
te laten testen. Indien de werknemer of oproepkracht niet over een auto
beschikt en een half uur naar een test locatie moet reizen vergt dit
dagelijks zodanig veel tijd dat dit tot grote spanning tussen werkgever en
werknemer al leiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

19

Een nette memorie van toelichting zou de volgende volgorde hebben
aangehouden.
1. Wie vallen er potentieel onder de CTB-plicht?
2. Hoe weten mensen wanneer ze onder de CTB-plicht vallen?
3. Wat is de straf voor een werkgever die de CTB-plicht niet controleert
en hoe wordt dat gehandhaafd?
4. Wat is de straf voor de werknemer die geen CTB kan laten zien,
wanneer een werkgever daarom vraagt? Is dit aanleiding voor
ontslag op staande voet of niet? En hoe zit het met een stagiair? Of
een werkgever die iemand naar een locatie stuurt waar zijn werknemer een CTB nodig heeft?
Om die vragen is heel netjes heen gedraaid in de memorie van
toelichting. Zou de regering deze zaken dus kunnen beantwoorden zoals
die standaard worden afgehandeld in de wetgeving rondom sociale
zekerheid? Kan de regering dit alsnog doen?
Dan een aantal praktische situaties: het lid Omtzigt leest door de memorie
van toelichting heen dat de CTB-plicht per gemeente kan verschillen en
ook per sector en werkplek.
Dit kan in de ogen van dit lid nogal interessante gevolgen hebben voor
werknemers die werken in een bedrijf dat gedeeltelijk onder de CTB-plicht
valt, zoals bijvoorbeeld een bloemenkwekerij (die er niet onder valt) met
een verkooppunt verbonden aan dat bedrijf (die zal er wel onder vallen).
Of een winkelketen/bedrijf met meerdere locaties in meerdere gemeenten,
waar het normaal is dat werknemers gevraagd kan worden om op een
bepaalde locatie te werken.
Wat is de situatie als een werknemer geen CTB heeft en niet wenst te laten
zien omdat hij in de kwekerij werkt, maar de werkgever er toch naar
vraagt in verband met de bloemenwinkel die eraan vast zit? Wat is de
situatie als een loodgieter of klusjesman geen CTB kan laten zien als hij
een toilet moet repareren in een winkel waar een CTB verplicht is of in een
verzorgingshuis? Mag de werkgever deze loodgieter dan ontslaan? Moet
de winkelier de loodgieter weigeren? En mag de loodgieter dan toch
voorrijdkosten in rekening brengen.
Het hele systeem wordt nu opgehangen aan onfeilbare QR-codes. Het lid
Omtzigt verzoekt de regering in te gaan op de stabiliteit van het
ICT-systeem en de waarborgen daarvan. Welke waarborgen zijn er dat het
systeem stabiel is en niet gehacked kan worden?
Ook verzoekt het lid Omtzigt de regering in te gaan op de vraag hoe en of
iedereen een QR code kan krijgen. Kan de regering specifiek ingaan op de
volgende groepen:
1. Mensen die gevaccineerd zijn, maar geen QR-code krijgen?1 Hoe
groot is deze groep naar schatting en hoe wordt dit probleem
opgelost?
2. Mensen die buiten de EU gevaccineerd zijn en geen EU-nationaliteit
hebben, hebben geen CTB. Hoe kunnen zij dat toch krijgen als ze op
een werkplek moeten zijn? (Oftewel, hoe kan de Amerikaanse
werknemer van de multinational toegang krijgen tot het bedrijf waar
hij werkzaam is, wanneer hij gevaccineerd is? Moet hij/zij zich dan
dagelijks laten testen als hij twee weken in Nederland is?)
3. Mensen wiens QR-code is ingetrokken omdat er een verdenking is dat
hun QR-code voor fraude gebruikt wordt? Als de QR-code het niet
doet op het werk, om deze reden, wat is dan de procedure dat deze
persoon alsnog aan het werk gaat?
Kan de regering verder een inschatting geven hoeveel besmettingen
voorkomen worden door deze CTB-maatregel en hoe het onderliggende

1

EenVandaag, 10 augustus 2021, «Wel gevaccineerd, geen QR-code: «Kan het deuntje inmiddels
wel dromen»» (https://eenvandaag.avrotros.nl/item/wel-gevaccineerd-geen-qr-code-bijtientallen-gedupeerden-kan-het-deuntje-van-de-ggd-helpdesk-inmiddels-dromen/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

20

model tot die conclusie komt? Hoe is de kosten/baten analyse van deze
maatregel t.o.v. andere mogelijke maatregelen?
Het lid van de BBB-fractie wil graag weten op welke wijze een werkgever
zorg kan dragen over een beschermingsniveau dat vergelijkbaar is het
met beschikken over een CTB. Wie bepaalt dit en wie controleert dit?
Welke waarborgen heeft een werkgever concreet dat hij of zij niet alsnog
problemen krijgt met de uitvoering van de wet?
Het lid van de BBB-fractie wil graag een toelichting op de opmerking van
de regering dat deze wetswijziging dan van toepassing zal zijn als dit gelet
op de ernst van de bedreiging van de volksgezondheid noodzakelijk is.
Wordt de toepassing van deze wet op dit moment overal noodzakelijk
geacht nu Nederland in de fase «ernstig» is beland? En hoe gaat de
regering differentiatie en lokaal maatwerk toepassen, aangezien dit tot op
heden nog nooit is toegepast? Als een werkgever, bijvoorbeeld door
andere maatregelen toe te passen, helemaal geen besmettingen op de
werkvloer heeft, is de uitvoering van deze tijdelijke wet niet proportioneel
en zeker niet effectief. Wanneer wordt de status bereikt dat deze wet niet
meer van toepassing is? Waar is dit aan gekoppeld en welk concreet doel
is dit dan?
Het lid van de BBB-fractie vraagt hoe het staat met de serologische test als
voorwaarde om een QR-code te verkrijgen?
Het lid van de BBB-fractie ziet graag een concrete uitwerking van «als dat
vanuit epidemiologisch opzicht noodzakelijk is». Welke criteria worden
hiervoor gebruikt? Daarnaast valt het lid van de BBB-fractie over de
opmerking dat door de regering op voorhand geen exacte kenmerken
geformuleerd kunnen worden voor de invulling van een (deel)terrein waar
de inzet van het CTB verplicht gesteld kan worden om toegang te krijgen
tot een arbeidsplaats. De reden die hiervoor wordt genoemd is «de
grilligheid» van het virus. Het coronavirus gedraagt zich helemaal niet
grillig. Dit suggereert immers dat het virus voortdurend verandert van
wijze van besmetting, mensen die besmet raken en de klachten die dit
veroorzaakt. Het lid van de BBB-fractie verzoekt de regering daarom om
deze kenmerken wel te formuleren.
Het lid van de BBB-fractie vraagt om een duiding van sectoren die onder
categorie (c) vallen.
Het lid van de BBB-fractie brengt in dat als de regering nu eindelijk werk
wil maken van maatwerk en differentiatie de gegevens die verzameld
worden ook toegespitst moeten zijn op het in beeld brengen van
besmettingshaarden. Het verzamelen van landelijke data is niet
voldoende. Het lid van genoemde fractie ziet hier graag inzet van de
regering op.
Het lid van de BBB-fractie heeft ernstige twijfels bij de uitvoerbaarheid en
doelmatigheid van de voorgestelde maatregel. Voor veel ondernemers is
de controle op QR-code wel degelijk erg belastend. Bovendien moet de
ondernemer de mogelijkheid bieden om onder werktijd te testen. Hierdoor
worden ondernemers direct getroffen.
Het lid van de BIJ1-fractie neemt kennis van het voorstel om de
mogelijkheden rondom de inzet van het CTB uit te breiden. Hierbij zet de
regering een aantal scenario’s op een rij.
Het lid leest dat de regering voornemens is het CTB in te zetten als eis
richting werknemers. Het lid van de BIJ1-fractie keurt dit ten sterkste af.
Het lid van de BIJ1-fractie wijst op het feit dat inmiddels pijnlijk duidelijk is
dat het CTB alles behalve het gewenste effect heeft. Het CTB staat
gevaccineerde mensen die besmettelijk zijn toe om onbegrensd en zonder
maatregelen te mengen met mensen die zich veelal veilig achten.
Beseft de regering dat het CTB draait om vaccinatiestatus, dat vaccinatiestatus effect heeft op het verminderen van (ernstige) ziekte en ziekenhuisopname en het slechts de kans op besmetting verkleind, maar in essentie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

21

geen maatregel is die bedoeld is om besmettingen tegen te gaan, zoals
meermaals bevestigd door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)?
Beseft de regering dat zij door de gekozen manier van inzet van het CTB
mensen in risicogroepen ernstig in gevaar brengt?
Het lid van de BIJ1-fractie neemt kennis van de stelling dat de
voornoemde uitbreiding is bedoeld om de transmissie van het virus te
verminderen. Het lid vraagt of de regering kan duiden waarom niet wordt
ingezet op het zo veel mogelijk voorkomen van besmettingen, zeker
gezien de later aangehaalde ernst van de bedreiging van de volksgezondheid? Het lid vraagt de regering tevens waarom, gezien deze ernst,
wordt gekozen voor de door het OMT aangetoonde meest effectieve
maatregel: 2G+1G, waarin gelijkwaardig testen de norm wordt?
2. EPIDEMIOLOGISCH BEELD EN ADVIES NAAR AANLEIDING VAN HET
129e OMT
De leden van de VVD-fractie willen graag weten of de regering
onderzoek heeft gedaan naar de mogelijke oorzaken van de aanhoudende
toename van het aantal werksituatie-gerelateerde infecties. Deze leden
willen weten of er een causale relatie is tussen bijvoorbeeld de omvang
van bedrijven, type arbeidsplaatsen, sectoren, regionale vaccinatiegraad
of demografische kenmerken van werknemerspopulaties. In hoeverre is
dergelijk onderzoek meegenomen in dit wetsvoorstel? Op welke wijze
wordt invulling gegeven aan de door het OMT benoemde risicoinventarisatie, ter overweging van een CTB-plicht op de arbeidsplaats?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de zorg niet op voorhand uitgezonderd wordt van het werken met een CTB voor het werk. In de zorg
wordt natuurlijk vaak gewerkt met kwetsbare mensen. Zou het daar dan
niet juist belangrijk zijn om te werken met een CTB voor het werk?
Waarom is daar niet voor gekozen?
De regering geeft dat aan het noodzakelijk is om de snelheid van de
verspreiding van het coronavirus af te remmen. De leden van de
PVV-fractie vragen de regering nogmaals of de regering bekend is met
het 130e OMT-advies, waarin het OMT stelt dat een CTB geen maatregel is
om virusverspreiding te voorkomen.
Tevens geeft de regering aan dat een CTB op de arbeidsplaats alleen zal
worden ingezet als het epidemiologisch beeld ernstig» of «zorgelijk» is.
De leden van de PVV-fractie achten het epidemiologisch beeld op dit
moment zeer zorgelijk en ernstig en verzoeken de regering te regeren en
op te houden met deze dwaling als het gaat om coronatoegangsbewijzen.
Sinds de invoering van het CTB van 1.600 naar ruim 23.000 positieve test
per dag. Ze werken niet en zijn discriminatoir. De leden van de PVV-fractie
wijzen de regering er nogmaals op dat deze redenering niet opgaat als het
OMT in haar 130e OMT-advies stelt dat een CTB geen maatregel is om
virusverspreiding te voorkomen.
Is de regering van mening dat invoering van CTB op de werkvloer
efficiënter is in het terugdringen van het aantal besmettingen op de
werkvloer, dan de basismaatregelen (inclusief frisse lucht), mondkapjes en
anderhalve meter afstand? Zo ja, waar is dit op gebaseerd? Het OMT stelt
in het 130e OMT-advies toch juist, deze leden citeren: «Opvolging van de
basisregels, te weten bronisolatie en testen bij klachten, en de toegevoegde set van collectieve maatregelen zoals de 1,5 m-afstandsnorm en
gebruik van mondneusmaskers daar waar die afstand niet aangehouden
kan worden, is dé wijze om te voorkomen dat striktere maatregelen
bovenop de bestaande, tot aan zelfs een mogelijke lockdown nodig zullen
zijn in de komende winterperiode.» En het OMT benadrukt: DE ENIGE
WIJZE om dat te voorkomen! Waarom negeert de regering het OMT?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

22

Is de regering bereid om uitzonderingen op het CTB te maken voor
arbeidsplaatsen waar wordt voldaan aan de ventilatierichtlijnen uit het
Bouwbesluit? Zo nee, waarom niet?
Het OMT wijst in het 128e OMT-advies op de aanhoudende toename van
het aantal werksituatie-gerelateerde infecties, waarschijnlijk als een
gevolg van onvoldoende naleving van de beheersmaatregelen die op dit
moment van kracht zijn. De leden van de CDA-fractie vragen de regering
of aangegeven kan worden of er nu al zicht is op welke sectoren met
name bijdragen aan werksituatie-gerelateerde infecties. Zo niet, hoe
wenst de regering hier dan in het vervolg wel inzicht in te krijgen, zodat de
CTB-plicht gericht ingezet kan gaan worden? Of gaat dit meer regionaal
dan sectoraal gebeuren?
In de memorie van toelichting, op bladzijde 7, staat dat de zorg niet op
voorhand als aparte categorie wordt uitgezonderd, hoewel het OMT het
gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen adviseert. Echter, er zijn
grote verschillen in vaccinatiepercentages in de zorg. Ouderen die
wijkverpleging krijgen van zorgpersoneel dat niet gevaccineerd is, zijn
angstig. Waarom geen CTB aldaar? Of mag een werkgever eisen op basis
van de Arbowet dat werknemers iedere dag onder supervisie een zelftest
doen, zo vragen de leden van de CDA-fractie de regering? Waarom zijn
zorgsectoren niet de eerste met een verplicht CTB?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat deze wet nodig wordt
geacht op basis van het 129eOMT-advies. Ondertussen zijn er ook nieuwe
OMT-adviezen ontvangen. Kan de regering uitgebreid reflecteren op de
nieuwe OMT-adviezen en hoe die zich verhouden tot het onderliggende
wetsvoorstel?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen ook dat andere maatregelen om
veilig te werken, zoals afstand houden en gespreid werken, niet
voldoende effect zullen hebben. De achterliggende reden hiervoor is
onvoldoende handhaving van de maatregelen. Maar waardoor verwacht
de regering dat het CTB wel goed gehandhaafd kan worden? En welke
lessen heeft de regering getrokken uit de problemen met handhaving van
het CTB in de horeca? Wie wordt er verantwoordelijk voor de handhaving
en wie gaat daarop toezien? En hebben de toezichthouders daar wel
voldoende middelen voor?
De leden van de GroenLinksfractie lezen tevens dat zorgmedewerkers
vooralsnog niet worden uitgezonderd van het CTB. Tegelijkertijd is er al
een enorm arbeidsmarkttekort in de zorg. Deelt de regering de angst dat,
indien een CTB verplicht wordt, er nog meer zorgmedewerkers zullen
uitstromen, omdat zij niet dagelijks willen testen en met persoonlijke
beschermingsmiddelen ook veilig kunnen werken? Wordt er ook ingezet
op extra laagdrempelige testcapaciteit voor zorgmedewerkers, omdat zij
vanwege de zorg voor coronapatiënten meer risico lopen op besmetting?
En kan hetzelfde worden gedaan voor leraren, nu schoolklassen ook vaak
besmettingshaarden blijken?
De leden van de GroenLinks-fractie maken zich ook zorgen om de
bevoegdheid van de regering om een CTB te vragen aan bezoekers van
zorglocaties. Zeker als het verpleeghuisplekken betreft (ouderenzorg, GGZ
en gehandicaptenzorg) lijkt dit een enorme inbreuk op de levenssfeer van
de mensen die daar wonen. Hierdoor kunnen zij niet meer zelf bepalen
wie er bij hun, in hun woning, op bezoek mag komen. Hoe worden de
medezeggenschapsorganen van die zorgaanbieders meegenomen in de
besluitvorming? En hoeveel invloed hebben bewoners op deze beslissingen?
Hoe leest de regering het 103e OMT-advies dat stelt dat het CTB weliswaar
een middel is om risico’s op overdracht te verminderen, maar dat juist de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

23

risico’s op verdere verspreiding bij hoge prevalentie van het virus groot
zijn, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie.
Klopt de interpretatie van deze leden van de Tijdelijke wet coronatoegangsbewijzen dat de inzet van het CTB effectief en passend is als de
prevalentie van het virus laag is en bepaalde sectoren of plaatsen
gecontroleerd opengesteld kunnen worden, eerder dan zonder CTB
mogelijk zou zijn? En dat de inzet van het CTB veel minder effectief en
passend is bij hoge prevalentie van het virus en bepaalde sectoren, of
plaatsen met CTB langer open worden gehouden dan mogelijk zou zijn
zonder CTB?
Met betrekking tot het elfde lid van artikel 58ra vragen de leden van de
ChristenUnie-fractie of de regering de mening deelt dat onder f ook de
vertrouwenspersoon, zoals bedoeld in de jeugdwet, en geestelijke
verzorgers zouden moeten worden toegevoegd.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering om bij de
afweging om het CTB in de zorg in te zetten mee te nemen dat een
mogelijk gevolg hiervan kan zijn dat er minder zorgpersoneel beschikbaar
is en dat daarmee de zorg voor patiënten en cliënten ook in gevaar kan
komen. Deze factor lezen zij nog niet terug in de memorie van toelichting.
De wens om coronatoegangsbewijzen te verbreden tot situaties van
arbeid en bezoek leunt sterk op epidemiologische gegevens, die terugblikkend als een dynamisch beeld over enkele weken en vooruitblikkend,
als onvoorspelbaar fluctuerende dagkoersen kunnen worden beschouwd,
zo stellen de leden van de JA21-fractie. Zij wagen te betwijfelen of het
epidemiologisch beeld en de wens om daarop te sturen enige ondeugdelijke onderbouwing bieden voor een fundamentele stap die maatschappelijk dermate omstreden is. Er heeft nog altijd geen afweging plaatsgevonden in het parlement over het langetermijnperspectief van omgaan
met corona. Deze leden verzoeken de regering het debat over de verbrede
inzet van het CTB ordentelijk in te passen in het uitlijnen van het langetermijnperspectief, wat daarvoor het aangewezen kader is.
Het OMT voert, onweersproken door de regering, aan dat het invoeren
van een CTB voor werknemers niet nodig is in werkomstandigheden
waarbij er voldoende andere dan wel subsidiaire mogelijkheden zijn tot
risicoreductie, zoals thuiswerken, thuisblijven bij klachten en gespreid
werken én als deze mogelijkheden worden benut. De leden van de
JA21-fractie willen van de regering weten waarom wordt voorbijgegaan
aan het (alsnog) inzetten op het brede scala aan veel minder heftige
alternatieven die voorhanden zijn. Dit is temeer onbegrijpelijk, nu toetsing
aan de subsidiariteit over de brede linie, nog los van de mogelijkheden in
concrete omstandigheden om langs andere wegen de gestelde doelen te
bereiken, slechts tot één conclusie kan leiden, namelijk dat het verbreden
van de inzet van coronatoegangsbewijzen bij de arbeid geen rechtvaardiging kan vinden in deze grond.
Het OMT benadrukt dat het afdwingen van een CTB bij werknemers
zorgvuldig dient te gebeuren aan de hand van een nauwgezette risicoinventarisatie, criteria van proportionaliteit en subsidiariteit en met
betrokkenheid van de personeelsvertegenwoordiging. Genoemde leden
willen van de regering weten wie deze uitgebreide toetsing zou dienen te
verrichten, op welke wijze deze zou dienen te geschieden en welke
waarborgen er zijn om te voorkomen dat wat een grondige inhoudelijke
toetsing zou dienen te zijn, eenvoudig neerkomt op het inmiddels
semi-geautomatiseerd afvinken van een setje geijkte doelcriteria. De leden
van de JA21-fractie zijn ter wille van het nastreven van duidelijkheid in de
vraagstelling gaarne bereid voorgaande vraag bondiger en botter te
formuleren. Wat stelt een toetsing die alleen bestaat uit formele vereisten
eigenlijk voor? Daarbij komt dat er onduidelijkheid is over welke toetsing
dient te geschieden in de ministeriële regeling en welke door de
werkgever dient plaats te vinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

24

De leden van de SGP-fractie lezen dat het OMT in zijn 130e advies
aangeeft dat het effect van het CTB op het voorkomen van besmettingen
en ziekenhuis- en ic-opnames sterk afhankelijk is van de setting waar het
wordt toegepast (zoals aantal, duur en intensiteit van contact) en de
bezoekers van die setting (leeftijd, groepsgrootte, mix van gevaccineerden, niet-gevaccineerden, en de aanwezigheid van personen met
verhoogd risico op ernstig verloop van het coronavirus). De leden van de
SGP-fractie vragen de regering tegen de achtergrond hiervan in te gaan
op de effectiviteit van de beoogde maatregelen in het reduceren van de
virusverspreiding. Hoe effectief is CTB op werkvloer nu daadwerkelijk met
oog op de doelstelling van dit wetsvoorstel? Deze leden verzoeken daarbij
ook in te gaan op het aandeel besmettingen dat op het werk plaatsvindt
en de vraag in hoeverre het gerechtvaardigd is om die reden een CTB in te
voeren op de werkvloer.
De leden van de SGP-fractie lezen dat de regering ervoor heeft gekozen
om de zorg niet op voorhand uit te zonderen van het onderhavige
wetsvoorstel, terwijl het OMT in zijn 128e advies juist adviseert hier geen
CTB in te voeren. Om welke reden heeft de regering hier toch voor
gekozen en waarom wordt het advies van het OMT niet opgevolgd?
De leden van de SGP-fractie constateren dat het onderhavige wetsvoorstel
de mogelijkheid biedt tot het stellen van regels over de inzet van het CTB
voor verkrijgen van toegang tot een arbeidsplaats die een zorglocatie
behelst. Dat betekent dat bezoekers van patiënten of cliënten als zij niet
gevaccineerd of genezen zijn, verplicht zijn zich te testen als zij nog naar
een geliefde op de zorglocatie toe willen. Er mag geen beperking worden
opgelegd aan familieleden of naasten als naar verwachting de patiënt op
korte termijn komt te overlijden. Kan de regering aangeven hoe dit wordt
bepaald? Deelt de regering de mening dat zeer terughoudend moet
worden omgegaan met de inzet van CTB bij bezoek aan een zorglocatie
omdat dit kwetsbare patiënten en hun naasten treft?
Het lid van de BIJ1-fractie neemt kennis van de schrijnende situatie op
de ic-afdelingen en als direct en indirect gevolg daarvan, de zorg in het
algemeen. Het lid wijst nogmaals op het feit dat de invoering en het in
gebruik nemen van het CTB een grote bijdrage heeft geleverd aan deze
situatie, daar zij mensen met een vaccinatie- of herstelbewijs toestaat om
ook in besmettelijke staat in zogenaamd «veilige» bubbels te mengen,
waardoor de winst op het gebied van lagere transmissie vanwege het
nemen van een vaccin ruimschoots teniet wordt gedaan en het virus op
deze wijze juist sneller te verspreiden.
Het lid roept de regering nogmaals op om deze feiten, zoals tevens
beaamd door het WHO, te onderschrijven en actie te ondernemen op
basis van de berekening van het OMT, waarin wordt gesteld dat gelijkwaardig testen voor iedereen de meest effectieve manier is om zowel
besmettingen als ziekenhuisopnames en overlijden te voorkomen.
Het lid van de BIJ1-fractie wil tevens een kanttekening maken bij de vaker
geschetste percentages als het gaat om waar de besmettingen plaatsvinden. Het lid wijst naar het gegeven dat mede door het CTB en het
meermaals loslaten van de basismaatregelen, gevaccineerde mensen het
virus onderling uitwisselen, en onder andere de werkvloer en de
thuissituatie waar deze mensen zich na deze contacten in mengen,
daarom plekken zijn waar het virus zich vervolgens verder kan
verspreiden. Dit omdat dit plekken in de samenleving zijn waar vrijwel
iedereen gebruik van maakt/moet maken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

25

3. VERHOUDING TOT GROND- EN MENSENRECHTEN, EUROPEES RECHT
EN ANDERE REGELGEVING
De leden van de VVD-fractie vinden het goed dat in de memorie van
toelichting uitgebreid wordt ingegaan op de grond- en mensenrechten. Zij
vinden een grondige afweging van de grond- en mensenrechten van
belang. Duidelijk is ook dat een aantal grondrechten met elkaar kunnen
botsen. Deze rechten zijn ook niet absoluut. Het inperken van de rechten
kan mits doel, noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit gedegen
afgewogen zijn. Het niet treffen van maatregelen kan overigens ook een
beperking van grondrechten en vrijheden betekenen. De afweging met
betrekking tot grond- en mensenrechten wordt gemaakt in het voorliggende wetsvoorstel. In hoeverre wordt dit ook nog een keer gedaan bij de
ministeriële regeling in relatie tot nut, noodzaak, proportionaliteit en
subsidiariteit?
Voornoemde leden onderschrijven dat de inzet van het CTB altijd tijdelijk
moet zijn omdat anders niet wordt voldaan aan nut, noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit. Hoe kijkt de regering naar de looptijd van het CTB
op het werk? Het is natuurlijk gekoppeld aan de duur van de Twm die al
dan niet elke drie maanden kan worden verlengd. In hoeverre loopt de
inzet van het CTB op het werk gelijk op met de duur van de wet? Hoe vaak
wordt opnieuw beoordeeld of het nog noodzakelijk en proportioneel is?
De aan het woord zijnde leden willen graag weten of het proportioneel is
dat mensen die zich om medische redenen niet kunnen laten vaccineren
gevraagd wordt om zich hoogfrequent te testen. In hoeverre is de
specifieke regeling voor het verkrijgen van een CTB voor die groep niet
ook van toepassing op het CTB voor het werk? In de memorie van
toelichting wordt alleen gesproken over uitzonderingen voor mensen die
niet kunnen testen.
De leden van de VVD-fractie constateren dat er voor sommigen nog
knelpunten zijn in het verkrijgen van dan wel een vaccinatie, bijvoorbeeld
voor arbeidsmigranten, dan wel het verkrijgen van een QR-code en dus
een CTB. Dat is natuurlijk urgent als gewerkt gaat worden met een
verplicht CTB op het werk. Welke problemen en knelpunten ziet de
regering daar? Hoe wordt daarmee omgegaan? Hoe worden deze
knelpunten zo snel mogelijk opgelost? In hoeverre is een maatregel van
een verplichte CTB op het werk dan nog proportioneel?
Voornoemde leden vinden werk van essentieel belang, niet alleen voor de
bestaanszekerheid van mensen en voor het zelf in het inkomen kunnen
voorzien, maar ook voor het welzijn van mensen. Deze leden lezen dat de
werkgevers, als goed werkgever, na moeten denken over de consequenties voor werknemers indien geen CTB wordt getoond. Ook lezen zij
dat als de werkgever en de werknemer samen niet tot een voor beide
partijen bevredigende oplossing komen, de werkgever dan, als ultimum
remedium, ervoor kan kiezen de arbeidsovereenkomst te beëindigen. Dit
heeft natuurlijk voor de betrokken persoon forse consequenties. In
hoeverre is hier met de sociale partners gekeken naar alternatieve
oplossingen? Indien bijvoorbeeld een testlocatie bijna onmogelijk te
bereiken is voor een werknemer, zou dit volgens de regering dan in het
uiterste geval ook kunnen leiden tot het beëindigen van een arbeidsovereenkomst?
In hoeverre is ontbinding van de arbeidsovereenkomst als ultimum
remedum ook mogelijk in relatie tot categorie B?
In hoeverre is er jurisprudentie over dergelijk ontslag in gevallen van
zorgmedewerkers bijvoorbeeld na weigeren van de Mantoux-test of
hepatitisvaccinatie? Wat zijn de hoofdconclusies van dergelijke gevallen
en hoe is daar rekening mee gehouden in het wetsvoorstel? Wat is de rol
van de schriftelijke verslaglegging daarbij?
Deze leden onderschrijven het belang van goed werkgeverschap en goed
werknemerschap en de rol van de dialoog tussen beide, zeker ook in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

26

relatie tot de in het wetsvoorstel mogelijk te maken plicht om een CTB te
tonen bij het betreden van de arbeidsplaats. De regering adviseert in de
memorie van toelichting een schriftelijke verslaglegging van deze dialoog
en afspraken. Voornoemde leden vragen naar de mate van administratieve last die dit met zich meebrengt voor werkgevers en werknemers. Zijn
er voorbeelden van hoe dergelijke verslaglegging nu al in de praktijk
wordt gevraagd bij andere regelgeving met betrekking tot arbeidsomstandigheden?
Hoe wordt voorts omgegaan met mensen met een nul-urencontract of
hoe moet een werkgever om gaan met een nul-urencontract? Een
werkgever zal dan wellicht al gauw geneigd zijn om zo iemand niet meer
op te roepen, als het ingewikkeld is om iets anders te regelen.
De aan het woord zijnde leden snappen dat voor zelfstandigen het
arbeidsrecht niet geldt, en er dus ook niet een loondoorbetalingsverplichting of ontslagbescherming is. Kan de regering de situatie van een
zelfstandige schetsen?
Juridisch aanvaardbare ontbinding van de overeenkomst tussen
opdrachtgever en opdrachtnemer is daarbij minder goed te voorspellen
met betrekking tot de «redelijkheid» van ontbinding. Is de regering bereid
om in het kader van dit wetsvoorstel een concretere beschrijving te maken
van wat redelijkheid is als het gaat om de invloed van de CTB-plicht op
eventuele ontbinding van opdrachtovereenkomsten? Zo nee, waarom
niet? In hoeverre is het niet kunnen overleggen van een CTB een
gewichtige reden voor de opdrachtgever om de overeenkomst op te
kunnen zeggen?
De leden van de D66-fractie vragen of de regering kan verduidelijken op
welke wijze de conceptregelingen nader zullen worden getoetst aan
proportionaliteit zodra deze klaar zijn. De aan het woord zijnde leden
vragen dit omdat deze toetsing normaliter plaatsvindt bij de totstandkoming van de wet, maar dit wetsvoorstel eigenlijk onvoldoende concreet
is om daar al een goede toets op te kunnen doen. Deze leden vragen of bij
het tot stand komen van de regelingen alleen advies zal worden gevraagd
aan het OMT, of dat er ook mogelijkheden zijn om de regelingen op een
andere manier te toetsen op proportionaliteit, zonder dat dit de snelheid
van implementatie vertraagt. Voornoemde leden vragen in dat kader ook
welke nahangprocedures precies op deze regelingen van toepassing zijn.
De leden van de D66-fractie vragen of de regering nader in kan gaan op de
arbeidsrechtelijke positie van een werknemer die weigert een CTB te
tonen. Zij vragen of de regering ook erkent dat deze buitengewone
oplegging van een plicht om een CTB te tonen, niet gemakkelijk kan
worden gevangen in het reguliere arbeidsrecht. Deze leden vragen of de
regering de mening deelt dat juist bij deze buitengewone maatregelen het
belangrijk is om helder te zijn. Voornoemde leden vragen of de regering
nog nader kan verduidelijken wat bij welke concrete situaties (zoals
beschreven in de memorie van toelichting) redelijkerwijs kan worden
verwacht van een werknemer, wanneer een werknemer ervan uit mag
gaan dat er een alternatieve arbeidsplaats kan worden ingericht, en
wanneer deze verwachting een te grote inspanning van een werkgever
vergt. Deze leden vragen of de regering hierbij duidelijke voorbeelden wil
formuleren en bij implementatie van het wetsvoorstel ook in overleg met
sociale partners deze voorbeelden regelmatig wil updaten en vernieuwen.
De aan het woord zijnde leden vragen de regering hoe zij ziet dat een
arbeidsconflict tussen werkgever en werknemer kan worden opgelost als
de werknemer aangeeft dat hij niet in staat is om zich binnen een redelijke
afstand te laten testen, bijvoorbeeld dat de dichtstbijzijnde testmogelijkheid 30 minuten rijden is, maar de werknemer geen rijbewijs heeft en
er ook geen alternatief werk mogelijk is (bijvoorbeeld thuis of met
bescherming en op veilige afstand). Deze leden vragen of de werkgever

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

27

zich in voorkomend geval zal beroepen op de taak van de overheid om te
voorzien in voldoende testmogelijkheden.
Voornoemde leden vragen of de regering kan aangeven of zij het
proportioneel zou vinden als iemand op grond van het niet tonen van een
CTB in een sector die wel is aangewezen door de regeling, ontslagen zou
worden. De leden van de D66-fractie vragen in dat kader ook of iemand
die door het niet tonen van een CTB uiteindelijk ontslagen wordt, wat de
regering betreft recht heeft op een WW-uitkering. Zij verwijzen hierbij naar
het feit dat iemand die vanwege verwijtbaar handelen of nalaten wordt
ontslagen, niet in alle gevallen recht houdt op een WW-uitkering.
De aan het woord zijnde leden vragen tot slot naar de arbeidsrechtelijke
positie van werknemers zonder contract voor onbepaalde tijd die zonder
opgaaf van redenen hun werk kunnen verliezen. Zij vragen of de regering
nader in kan gaan op de zorgen van de FNV, CNV en VCP dat deze
werknemers met een meer kwetsbare arbeidsmarktpositie niet nog
makkelijker hun werk kunnen verliezen als er ook maar enige onenigheid
ontstaat over het wel of niet toepassen of tonen van een CTB.
De leden van de D66-fractie vragen naar de samenhang met de wijziging
van de Wpg in verband met differentiatie in CTB’s. Ten behoeve van deze
wetswijziging wordt gewerkt met een aanpassing van de CoronaCheck
scanner waarbij het mogelijk is om te controleren of iemand gevaccineerd
dan wel geïmmuniseerd is. Wat zijn de consequenties voor werkgevers als
zij, al dan niet omdat zij reeds een CTB-plicht kennen, gebruik maken van
deze versie van de CoronaCheck scanner?
De leden van de PVV-fractie vinden het onbegrijpelijk dat deze regering
van werknemers gaat eisen om tegen hun wil in gepenetreerd te worden
door een wattenstaaf diep in de neus- en keelholte op straffe van ontslag.
Is de landelijke infrastructuur voor het testen voor toegang op orde?
Voornoemde leden maken zich zorgen dat de toegang tot het testen straks
helemaal overloopt met de toename van ongevaccineerde werknemers,
scholieren en studenten. Kan de regering garanderen dat dit niet
vastloopt, wanneer deze wetten ingevoerd zijn?
Wat zijn de consequenties voor mensen die geen CTB kunnen tonen en
waarbij thuiswerken niet mogelijk is? De regering geeft aan dat als de
werkgever en de werknemer samen niet tot een voor beide partijen
bevredigende oplossing komen, de werkgever, als ultimum remedium,
ervoor kan kiezen de arbeidsovereenkomst te beëindigen. Het kan toch
niet zo zijn dat onze regering de consequentie van het niet vaccineren
ontslag laat zijn? Denkt de regering soms dat corona een soort open TBC
is en dat ongevaccineerden permanent besmettelijk zijn? De regering weet
toch wel dat een ongevaccineerde waarschijnlijk maar eenmaal vijf dagen
in zijn of haar leven besmettelijk is met het coronavirus?
Op terreinen buiten de CTB-plichtige sectoren geldt dat van
overheidswege tot verplichte inzet van het CTB op de arbeidsplaats kan
worden besloten als dit gelet op de ernst van de bedreiging van de
volksgezondheid noodzakelijk is en niet op andere wijze een met het
beschikken over een CTB vergelijkbaar beschermingsniveau kan worden
bereikt. Sorteert de regering hiermee alvast voor op de verbreding van
CTB op de werkvloer voor alle sectoren, ook de essentiële detailhandel en
essentiële dienstverlening? Zo nee, waarom staat deze passage dan in de
wet? Graag ontvangen voornoemde een reactie van de regering op dit
punt.
De leden van de PVV-fractie vragen tenslotte de regering het 2G-CTB nooit
in geen enkel geval voor toegang tot de werkvloer te gaan toepassen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat de regering schrijft dat tot
verplichte inzet van het CTB alleen kan worden besloten als dit, gelet op
de ernst van de bedreiging van de volksgezondheid, noodzakelijk is en
niet op andere wijze een met het beschikken over een CTB vergelijkbaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

28

beschermingsniveau kan worden bereikt. Zij vragen of dit in feite betekent
dat het niet mogelijk zal zijn tot verplichte inzet van het CTB over te gaan
op werkplekken waar bijvoorbeeld ook thuis gewerkt kan worden.
Voornoemde leden vragen of nader kan worden toegelicht hoe de inzet
van een CTB staat ten opzichte van de plicht van de werkgever om op
basis van de Arbowet voor een veilige werkplek te zorgen nu de
werkgever niet meer over de inzet van het CTB kan besluiten. De regering
schrijft in het kader van het huisrecht dat instellingen het recht kunnen
uitoefenen zelf te bepalen wie ze in hun huis willen ontvangen. Kan de
regering toelichten of dit betekent dat in een publieke ruimte, maar een
besloten bijeenkomst (de werkgever organiseert bijvoorbeeld een seminar
voor klanten) een CTB kan worden gevraagd ook als deze in die sector niet
verplicht is? Geldt dat ook voor bedrijven en stichtingen die eigenaar zijn
etc.?
De aan het woord zijnde leden vragen of de regering kan bevestigen dat
er geen 2G-vereiste voor CTB’s op de werkplek zal gaan gelden.
Voor zover het gaat om bezoekers van zorglocaties waar een CTB-plicht
zou gaan gelden, geldt dat in de wet uitzonderingen zijn bepaald voor
situaties waarin de weigering om een bezoeker toe te laten vanwege het
niet beschikken over een CTB niet proportioneel kan worden geacht. In
artikel 58ra, lid 11, onderdeel f wordt bijvoorbeeld aangegeven dat als een
CTB vereist wordt bij een bezoek aan een zorglocatie, één familielid of
naaste van een in de zorglocatie verblijvende persoon uitgezonderd kan
worden van de CTB-verplichting (behoudens in geval van uitzonderlijke
omstandigheden). De leden van de CDA-fractie vragen waarom gekozen is
slechts een uitzondering te maken voor één familielid of naaste. Deze
leden vragen tevens waarom de betreffende zorglocatie niet zelf mag
beslissen om meer familieleden of naasten toe te laten zonder CTB. Zij
vragen tevens wat in dit verband onder uitzonderlijke omstandigheden
wordt bedoeld.
De aan het woord zijnde leden vragen bevestiging of werkplaatsen aan
huis per definitie uitgezonderd zijn van de CTB-plicht. Hoe zit dit als
meerdere personen werkzaam zijn op een werkplaats aan huis? Hoe staat
het met een eventuele CTB-plicht voor een praktijk aan huis? Wordt dat als
een arbeidslocatie gezien?
Voor personen die vanwege een beperking of een ziekte geen test kunnen
ondergaan of als gevolg daarvan ernstig ontregeld raken of die niet in
aanmerking komen voor een vaccinatie (zoals kinderen tot en met 12 jaar)
zullen uitzonderingen gelden. De leden van de CDA-fractie vragen hoe
deze uitzondering in praktische zin wordt uitgewerkt.
Deze leden vragen waarom geen instemming is vereist van de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging als een werkgever ervoor
kiest de alternatieve bescherming toe te passen om de CTB-verplichting
op de betreffende arbeidsplaats niet te laten gelden. Ook al vloeit de
eventuele alternatieve bescherming rechtstreeks voort uit de ministeriële
regeling, het is toch zeker ook mogelijk dat er meerdere mogelijkheden
zijn waaruit gekozen kan worden om tot eenzelfde beschermingsniveau te
komen? Waarom krijgt de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging dan geen instemmingsrecht op de gemaakte keuze? Hoe zit
het als de ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging juist wel
wil vasthouden aan de CTB-verplichting?
De leden van de SP-fractie lezen dat werknemers die geen CTB kunnen
tonen omdat zij niet gevaccineerd of genezen zijn, zich voor elke werkdag
moeten laten testen. Dit is een (indirecte) verplichting om je te laten
testen. Zij vragen de regering of de tijd die werknemers nodig hebben om
zich te laten testen om voor het werk een CTB te verkrijgen valt onder
arbeidstijd en of de werkgever dan ook loonplichtig is over deze tijd. Zo
nee, waarom niet en wat zijn de geschatte kosten die werknemers
hierdoor moeten maken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

29

Voornoemde leden vragen de regering of werkgevers, bijvoorbeeld in de
horeca, volgens dit wetsvoorstel ook verplicht om hun CTB te laten
scannen, aangezien zij geen werknemer of bezoeker zijn. Ook willen deze
leden van de regering weten hoe het zit met eenmanszaken waar het
bezoek CTB-plichtig is.
De aan het woord zijnde leden concluderen dat werknemers met een
uitzendovereenkomst, nul-urencontract, een tijdelijk contract of een
overeenkomst van opdracht het eerst met (feitelijk) ontslag zullen worden
geconfronteerd als de werkgever het vermoeden krijgt dat zij niet
gevaccineerd zijn. Hoe voorkomt de regering dat juist werknemers in een
onzekere positie door ontslag worden geraakt?
De regering stelt dat inbreuk op (grond)rechten gerechtvaardigd kan
worden in het licht van de hoge en stijgende besmettingscijfers en de
bezetting in de ziekenhuizen. Hoe verhoudt zich dit tot de stellingname
van het RIVM dat juist in een dergelijke epidemiologische situatie het CTB
geen bijdrage levert aan het beperken van het aantal nieuwe besmettingen en dat dan juist andere maatregelen noodzakelijk zijn?
Erkent de regering, zo vragen deze leden, dat inzet van het CTB in een
situatie van snel oplopende cijfers niet effectief is in de snelle verlaging
van het aantal besmettingen? Terwijl juist in een situatie waarin sprake is
van dalende cijfers of lage cijfers de proportionaliteit en legitimiteit van
het middel twijfelachtig is, aangezien bij lage prevalentie ook geen
noodzaak is tot vergaande maatregelen?
De leden van de PvdA-fractie lezen op pagina 20 van de memorie van
toelichting dat het algemene uitgangspunt is dat, ook wanneer een
werknemer de overeengekomen arbeid geheel of gedeeltelijk niet verricht,
hij in beginsel recht op loon behoudt, maar dat dit niet absoluut is. Het
niet tonen van een CTB kan leiden tot het inhouden van loon, zo begrijpen
de aan het woord zijnde leden. Zelfs ontbinding van de arbeidsovereenkomst zou als ultimum remedium mogelijk zijn. Voornoemde leden achten
dit te vergaande sancties. Kan de regering hierop ingaan?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat voor mensen die vanwege
een beperking of chronische aandoening niet kunnen testen of vaccineren
een uitzondering gaat gelden. Zij vragen of deze uitzondering nu niet al
geldt en of het ondertussen dan al mogelijk is om een QR-code te krijgen.
Voornoemde leden delen het inzicht van de regering dat dagelijks testen
om naar werk te kunnen gaan een forse inbreuk is op de persoonlijke
levenssfeer en lichamelijk integriteit. Daarom vragen zij waarom de
regering geen werk maakt van laagdrempelig testen. In plaats van
werkgevers verantwoordelijk te maken voor het handhaven van een CTB,
zou de rijksoverheid zelf ook verantwoordelijkheid kunnen nemen en op
risicovolle werkplekken gratis snelteststraten inrichten. Dan kunnen ook
meteen de gevaccineerde werknemers laagdrempelig worden getest en
wordt het risico op transmissie verder gereduceerd. Misschien zou het
dan zelfs op basis van vrijwilligheid kunnen en dan hoeft de inbreuk op de
lichamelijke integriteit en levenssfeer niet van bovenaf te worden
opgelegd. Kan de regering hierop reflecteren?
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat het CTB ook wordt
ingezet ter bescherming van de werknemers op de werkvloer. Hiermee
ontstaat wat verwarring over het doel van het onderhavige wetsvoorstel.
Is het bescherming van werknemers of tegengaan van circulatie? Als het
ook bescherming van medewerkers is, hoe kan dan de tijdelijkheid
worden vastgesteld, aangezien dat ook bij lage circulatie bij zou dragen
aan bescherming van personen?
De aan het woord zijnde leden vragen voorts hoe de werknemersrechten
van flexwerkers, mensen met een nul-urencontract en uitzendkrachten zijn
beschermd. Hebben zij ook in beginsel recht op doorbetaling als zij zich
niet meer dagelijks willen laten testen, uit persoonlijke reden of omdat er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

30

geen testlocatie in de buurt is, zoals in de Achterhoek, grensgebieden en
het Groene Hart? Worden deze werknemers ook beschermd tegen ontslag
of terugval van inkomsten?
In de memorie van toelichting lezen voornoemde leden dat mensen die
buiten de Europese Unie zijn gevaccineerd nog steeds niet altijd een
QR-code krijgen en dagelijks moeten testen. Kan de regering garanderen
dat deze mensen gewoon hun CTB kunnen krijgen voordat het onderhavige wetsvoorstel in werking treedt?
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen uit de memorie van
toelichting dat het gesprek tussen werkgever en werknemer duidelijkheid
moet geven over de precieze feitelijke situatie van de werknemer en over
mogelijke oplossingen met betrekking tot thuiswerken of werken met CTB.
Hierdoor is het voor deze leden niet helemaal duidelijk wie nu wanneer
bepaalt hoe er wordt gewerkt. Is het niet in principe thuiswerken, behalve
als dat niet anders kan? Bepaalt de overheid dan niet wanneer
werknemers wel en niet met een CTB toegang kunnen krijgen? Wat is hier
nu precies de rol van de rijksoverheid en die van de werkgever?
De aan het woord zijnde leden zich ook zorgen over de ZZP’ers. Zij hebben
in beginsel geen enkele bescherming als zij geen CTB kunnen overleggen
en kunnen mogelijk onmiddellijk hun inkomsten verliezen. Op welke wijze
wil de regering deze groep extra zekerheid bieden in perioden dat het CTB
verplicht wordt op de werkvloer?
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de regering de inzet van
het CTB op de arbeidsplaats de meest passende maatregel vindt in de
CTB-plichtige sectoren, aangezien daar veel mensen samen komen en
contact hebben, waardoor vanuit epidemiologisch opzicht sprake is van
een risicovolle situatie. Deze leden merken echter op dat ook in deze
sectoren het mogelijk is om alternatieve maatregelen te nemen. Met het
oog op subsidiariteit vragen zij extra onderbouwing waarom het CTB de
meest passende maatregel wordt genoemd.
Voornoemde leden zijn het met de regering eens dat de hoge frequentie
van testen voor een persoon die dit nodig heeft voor een geldig CTB een
forse inbreuk betekent op zijn recht op lichamelijke integriteit en het recht
op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. Ook resulteert het testen
voor een geldig CTB tot een indirect onderscheid tussen enerzijds
gevaccineerde en herstelde en anderzijds geteste personen. De regering
ziet dit onderscheid gegeven het doel gerechtvaardigd. Deelt de regering
de mening dat een dergelijke inbreuk op grond- en mensenrechten om
een zeer terughoudende opstelling van de wetgever vraagt? Kan de
regering schetsen in welke gevallen het verplichten van werknemers om
zich hoogfrequent te laten testen gerechtvaardigd is? Welk gewicht geeft
het dat gevaccineerde en herstelde personen hier niet mee te maken
hebben?
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn van mening dat een inbreuk op
grondrechten gerechtvaardigd kan zijn als daarmee de volksgezondheid
wordt beschermd en het virus wordt bestreden. Deze afweging is bij
eerdere coronamaatregelen ook steeds gemaakt. Deze leden wijzen echter
op het advies naar aanleiding van het 130e OMT dat stelt dat de inzet van
het CTB niet geschikt is om de epidemie te bestrijden. Kan de regering de
inbreuk op grondrechten in het licht van dit advies wegen?
Deelt de regering de mening dat de inzet van het CTB op de werkvloer
waarschijnlijk een grotere inbreuk op grondrechten zal betekenen voor
mensen die niet thuis kunnen werken, in slechte arbeidsomstandigheden
werken en niet gevaccineerd zijn? Deze leden hebben grote zorgen dat
juist mensen die een zwakke positie hebben in de samenleving en op de
arbeidsmarkt onevenredig zwaar worden getroffen door de inzet van het
CTB. Deelt de regering deze inschatting en kan zij ingaan op de gevolgen
van de inzet van het CTB voor mensen met een oproep- of
nul-urencontract, arbeidsmigranten en mensen die het minimumloon

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

31

verdienen? De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat het niet tonen
van een CTB arbeidsrechtelijke gevolgen kan hebben. Zij betreuren het dat
de regering het noodzakelijk achtte om het ultimum remedium van
beëindiging van de arbeidsovereenkomst niet in de wet uit te sluiten. Als
de regering aangeeft dat een veilige werkplek ook een doel is van dit
wetsvoorstel, hoe verhoudt dat zich dan tot de voorgeschreven arbeidshygiënische strategie vanuit de Arbowet die voorschrijft altijd eerst minder
vergaande maatregelen te nemen?
De aan het woord zijnde leden lezen ook dat door dit wetsvoorstel de
invulling van goed werkgeverschap en goed werknemerschap wordt
uitgebreid, namelijk het tonen van een CTB en het controleren op een
CTB. Heeft dit nog gevolgen voor Arbowetgeving?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering of een uitzondering op artikel 9 voor zogenaamde cruciale beroepen is overwogen. Zo
ja, waarom is niet voor een dergelijke uitzondering gekozen? Zo nee, wil
de regering dit alsnog overwegen?
Ten aanzien van het verkrijgen van het CTB geldt dat iedereen vrij is in de
keuze van het in te zetten middel: vaccinatie-, herstel- of testbewijs. De
leden van de JA21-fractie zijn benieuwd welke urgentie de regering
voelt en welke stappen worden ondernomen, nu de fundamentele stap
wordt voorgesteld te komen tot een verbreding van de inzet van CTB’s,
om des te meer werk te maken van de toelaatbaarheid van de serologische test als grondslag voor een herstelbewijs. Deze klemmende vraag
wordt gesteld in het besef dat er een grote behoefte bestaat aan deze
mogelijkheid. Zoals herhaald is besproken in de Tweede Kamer is het
tenslotte ook een mogelijkheid die daadwerkelijk toepasbaar is, wat uit
verschillende landen blijkt.
De eis om over een CTB te beschikken kan met name personen treffen die
niet gevaccineerd en hersteld zijn, bijvoorbeeld vanwege bezwaren vanuit
godsdienstige overtuiging of levensovertuiging. Deze personen worden
immers voor de keuze gesteld zich hoogfrequent te laten testen of zich
alsnog te laten vaccineren. Voornoemde leden vragen of de regering
beseft hoe invasief, psychologisch bezwarend en praktisch bezwarend het
telkens laten testen is. Of is deze wetenschap een welbewust instrument
in het streven naar het verhogen van de vaccinatiegraad? De aan het
woord zijnde leden vragen of het inzetten van zelftesten als minder
invasief middel kan worden toegepast.
De leden van de SGP-fractie vragen de regering uitvoeriger in te gaan op
de vraag hoe dit wetsvoorstel zich verhoudt tot de rechten van de
werknemer. Zij vinden de arbeidsrechtelijke consequenties nog onvoldoende uitgewerkt. Welke consequenties kan het verplicht stellen van een
CTB hebben voor werknemers? Gedacht kan worden aan de situatie dat
een werknemer geen CTB kan of wil tonen. In de memorie van toelichting
is te lezen dat werkgever en werknemer dan samen tot een oplossing
moeten komen, maar wat als zij er middels gesprekken niet uitkomen?
Wie gaat het loon betalen van thuiszittende werknemers, die hun arbeid
alleen kunnen verrichten op de werkplek en voor wie geen alternatieve
arbeidsplaats of tijdelijke aanpassing van werkzaamheden mogelijk is? Is
de regering het eens met de stelling dat door testbereidheid onder goed
werknemerschap te scharen, de mogelijkheid wordt gecreëerd dat
sancties worden gesteld op het niet tonen van een CTB? Dergelijke
scenario’s zijn onvoldoende doordacht en uitgewerkt in dit voorstel, naar
het oordeel van deze leden.
Deze leden lezen dat de regering beëindiging van de arbeidsovereenkomst als ultimum remedium niet uitsluit, maar dat dit afhankelijk is van
de omstandigheden. Zij vinden het onwenselijk dat op dit punt onvoldoende duidelijk is wat de consequenties zijn van dit voorstel. Kan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

32

weigering van het tonen van een CTB leiden tot ontslag? Zo ja, onder
welke omstandigheden en voorwaarden?
De leden van de SGP-fractie vragen de regering ook specifiek in te gaan
op de gevolgen van dit voorstel voor de kwetsbare groepen op de
arbeidsmarkt, zoals zzp’ers, uitzendkrachten en laagopgeleiden. Zij
worden veelal extra hard getroffen door deze maatregelen. Hoe wil de
regering tegemoetkomen aan de nadelige consequenties die zij gaan
ondervinden van de invoering van CTB?
De leden van de SGP-fractie vragen de regering in te gaan op de
verplichting tot het volgen van een arbeidshygiënische strategie in
verhouding tot de proportionaliteit van de voorgestelde maatregelen. Hoe
hangen deze twee met elkaar samen? Hoe kijkt de regering naar de
situatie waarin de werkgever zal proberen de voor de werknemers minder
ingrijpende maatregelen te vervangen door het CTB? Is zij het eens met
de stelling dat versterking van de arbeidshygiënische strategie (d.m.v.
minder ingrijpende maatregelen) altijd de voorkeur verdient boven de
uitbreiding van het CTB? En hoe verhoudt deze verplichting zich tot
andere wetgeving? Zijn bedrijven alsnog verplicht om de arbeidshygiënische strategie geheel te volgen of creëert een verplichting een
mogelijkheid om de arbeidshygiënische strategie te vervangen?
Genoemde leden wijzen erop dat werkgevers verplicht zijn arbobeleid op
te stellen in samenwerking met de vertegenwoordiging van de
werknemers. Moet de ondernemingsraad alsnog worden geconsulteerd of
kan deze worden omzeild? Wordt rekening gehouden met afspraken die
werkgevers en werknemers in een sector hebben gemaakt? Deze leden
zien graag een uitgebreide onderbouwing van dit punt, in relatie tot
andere wetgeving.
Voor mensen die om medische redenen zich niet kunnen laten vaccineren
brengt dit wetsvoorstel grote gevolgen met zich mee, zo stelt het lid
Omtzigt. Is de regering bereid om deze mensen, na een vaststelling door
een arts, een CTB te verschaffen of op andere manier tegemoet te komen?
Het lid Omtzigt merkt op dat hij zelden zo’n lang en vaag verhaal gelezen
heeft over de gevolgen voor de arbeidsovereenkomst. Ongetwijfeld zullen
arbeidsrechtjuristen hier veel werk aan hebben, maar dat kan nooit de
bedoeling zijn. Wanneer is een werkgever nu verplicht een alternatieve
werkplek te bieden als iemand geen CTB heeft en wanneer niet?
En mag een werkgever van een sollicitant vragen of hij gevaccineerd is en
zich dus niet elke dag hoeft laten te testen? En mag een werkgever
controleren of medewerkers gevaccineerd zijn en dat in de systemen
opslaan, zodat die werknemers niet elke morgen hun CTB hoeven te
scannen?
Het lid Omtzigt merkt op dat hier alle opties besproken worden, maar dat
er werkelijk geen touw aan vast te knopen is wat de rechten zijn van een
zzp’er die geen CTB heeft en daardoor zijn klus niet kan doen: wie moet nu
wie onder welke omstandigheden schadevergoeding gaan betalen?
Het lid van de BBB-fractie merkt op dat de voorliggende wetswijziging in
conflict is met vele mensenrechten, zoals het recht op lichamelijke
integriteit, het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer en
het recht op eerbiediging van familie of gezinsleven. Wat het lid van de
BBB-fractie betreft betekent dit dat zaken als proportionaliteit, noodzaak
en subsidiariteit voldoende moeten worden aangetoond alvorens men
kan overgaan tot een dergelijke wetswijziging. De regering geeft daarbij
aan dat het doel van de maatregel gelegen is in de bestrijding van de
epidemie en het kunnen blijven borgen van de beschikbaarheid van zorg.
De regering geeft echter niet aan hoe deze maatregel daaraan bijdraagt en
hoe groot deze verwachte bijdrage dan is. De subsidiariteit van de
maatregel kan enkel dan worden beoordeeld als duidelijk is welke
bijdrage de voorgestelde maatregel levert aan het bestrijden van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

33

epidemie en het ontlasten van de zorg. Een berekening hiervan ontbreekt,
waardoor niemand een oordeel kan geven over de doeltreffendheid en
dus proportionaliteit van deze maatregelen. De berekening zou gebaseerd
moeten zijn op: leeftijd van de werknemers, de daaraan gekoppelde kans
om op de IC te belanden, en hoeveel IC-opnames dit dan verspreid in de
tijd kan opleveren. Daarbij dient dan ook de gemiddelde leeftijd in de
betrokken sectoren meegenomen te worden. Immers, het risico is
afhankelijk van de leeftijdsgroep. Per sector kan dit sterk verschillen. Deze
vraag kan eenvoudig uitgezet worden bij het Centraal Bureau voor de
Statistiek (CBS). Het lid van de BBB-fractie vraagt dan ook aan de regering
om dit te doen en oordeelsvorming over deze wetswijziging door de
Kamer pas dan te laten plaatsvinden nadat deze analyse in het bezit van
de Kamer is. Graag verneemt het lid van de BBB-fractie wanneer de
regering deze kan aanleveren.
Het lid van de BIJ1-fractie constateert dat de regering zich zoals
gewoonlijk beroept op Artikel 22, lid 1 van de Grondwet. Het lid constateert dat de regering uiterst selectief is met de verantwoordelijkheid die
het aangehaalde artikel met zich meebrengt. Het lid wijst hierbij naar
eerdergenoemde feiten (zoals het voortdurend niet nemen van de meest
effectieve maatregel in het voorkomen van besmettingen, ziekenhuisopnames en overlijden, alsmede het negeren van WHO-advies dat een
vaccinatie, en daarmee een dergelijk CTB-beleid als de regering beoogt,
geen effectieve maatregel is voor het voorkomen van besmettingen).
Het lid van de BIJ1-fractie adviseert daarom met klem om af te zien van dit
wetsvoorstel.
4. TOEZICHT EN HANDHAVING
De leden van de VVD-fractie lezen dat toezicht en handhaving op een
besloten plaats waar een beroep of bedrijf wordt uitgeoefend, wordt
uitgevoerd door of namens de regering van VWS. Door wie wordt dat dan
uitgevoerd? In de ministeriële regeling wordt toegelicht op welke wijze
toezicht en handhaving wordt vormgegeven. Waarom kan daarover nu
niet al duidelijkheid worden gegeven? In hoeverre is het ook mogelijk om
naast bijvoorbeeld de aanwijzing en de last onder dwangsom over te gaan
tot de sluiting?
In hoeverre is de handhavingscapaciteit bij de gemeente en politie
voldoende beschikbaar? Hoe worden daarbij prioriteiten gesteld en keuzes
gemaakt als gekeken wordt naar het steeds breder wordende palet van
instrumenten in het kader van de bestrijding van corona? Is er voldoende
geld beschikbaar bij gemeenten om hun handhavende taak uit te kunnen
voeren? Voornoemde leden lezen dat voor degene die verplicht is het CTB
te tonen en daarbij niet op de juiste manier de middelen gebruikt, zoals
artikel 58re, eerste en achtste lid, onderdeel d, Wpg voorschrijft, bedraagt
de boete ten hoogste 95 euro. Geldt dit in alle gevallen waar een individu
geen geldig CTB kan tonen? Hoe vaak is een dergelijke boete de afgelopen
tijd uitgedeeld?
De leden van de D66-fractie vragen of de huidige sectorindeling
voldoende houvast biedt om onderscheid te maken bij het wel of niet
verplicht toepassen van een CTB. Zij vragen in dat kader ook hoe wordt
omgegaan met uitzendkrachten, payroll of detachering en bij welke
werkgever (de feitelijke of de operationele) dan om een CTB kan worden
gevraagd. Deze leden vragen de regering hierop te reflecteren in het kader
van het soms moeizame onderscheid van sectoren bij de steunpakketten.
Voornoemde leden vragen of de regering toch al iets nader kan toelichten
op welke manier zij het toezicht voor zich ziet als een ministeriële regeling
wordt geactiveerd. De aan het woord zijnde leden vragen daarnaar omdat
de effectiviteit van dit instrument afhangt van de mogelijkheid tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

34

handhaving, en het advies van het Veiligheidsberaad niet heel positief lijkt
over de mogelijkheden van effectieve handhaving.
De leden van de CDA-fractie lezen dat in geval van niet-naleving de
burgemeester of de regering de werkgever die verantwoordelijk is voor de
controle van het CTB een aanwijzing kan geven (of in spoedeisende
situaties een bevel) dan wel een last onder bestuursdwang opleggen. Ook
is strafrechtelijke sanctionering mogelijk. Voornoemde leden vragen
onder welke omstandigheden strafrechtelijke sanctionering ingezet zal
worden.
De leden van de SP-fractie constateren dat de handhaving van de
CTB-plicht voor bezoekers op dit moment al zeer te wensen over laat. Het
RIVM stelde eerder vast dat slechts in één op de drie situaties het CTB in
combinatie met het ID-bewijs gecontroleerd wordt. Met het uitbreiden van
de CTB-plicht naar de werkvloer – en mogelijk ook naar het onderwijs –
vraagt dit aanzienlijk meer controle én handhaving. Kan de regering
toelichten hoe haalbaar en reëel het is dat er daadwerkelijk goed toezicht
en handhaving kan plaatsvinden op het CTB? Wat zijn de gevolgen voor
de CTB-plicht als handhaving niet, nauwelijks of te weinig plaatsvindt?
Wat doet dat vervolgens voor de inzet van het instrument?
Erkent de regering dat, omdat er sprake zal zijn van 3G-beleid, een
werkgever iedere dag opnieuw alle CTB’s van alle werknemers opnieuw
zal moeten controleren, aangezien hij niet kan weten wie van de
werknemer een CTB heeft verkregen op basis van een negatief testresultaat? Denkt de regering dat werkgevers dit ook daadwerkelijk gaan
doen?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat het aan de werkgever of
locatiebeheerder is om het CTB te controleren. Daarbij wordt ook gesteld
dat «werknemers [{] veelal voor aanvang van de activiteit of opening van
de locatie al aanwezig» zijn. En als dat niet het geval is «kan de toezichthouder met het reguliere toezichtsinstrumentarium de aanwezige
werknemers bevragen of er controle op het CTB door de werkgever heeft
plaatsgevonden». De aan het woord zijnde leden menen dat in het geval
een werkgever niet van zins is om CTB te gaan controleren de kans dat
extern toezicht hem daartoe alsnog dwingt relatief klein is. Hierbij zien
deze leden de nu al gebrekkige naleving van de CTB-plicht in bijvoorbeeld
de horeca als voorbeeld. Kan de regering hierop ingaan, mede in het licht
dat er circa 48.500 werkgevers zijn die mogelijk vallen onder de huidige
CTB-plichtige sectoren? Hoeveel capaciteit aan toezichthouders is er om
de nu voorgestelde uitbreiding van de CTB-plicht naar de werkvloer te
handhaven? Het is de leden van de PvdA-fractie ook niet duidelijk hoe en
door wie toezicht moet worden gehouden op besloten plaatsen waar een
beroep of bedrijf wordt uitgeoefend anders dan dat toezicht in de
toelichting bij een ministeriële regeling wordt ingevuld. Kan de regering
hier nader op ingaan?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de aangewezen toezichthouder verantwoordelijk is voor het toezicht. Maar het is voornoemde
leden niet helemaal duidelijk wie de toezichthouder is. Is dat enkel de
werkgever? Of zijn dat gemeentelijke ambtenaren? Zijn er wel voldoende
gemeentelijke ambtenaren om toezicht te houden, aangezien dit ook al
problematisch was rondom het CTB in de horeca? Is er met burgermeesters en de veiligheidsraad overleg geweest over de consequenties
van het onderhavige wetsvoorstel en hoe werd daarop gereageerd? Stelt
de rijksoverheid nog extra middelen ter beschikking om gemeenten hierbij
te ondersteunen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

35

Welke gevolgen verwacht de regering voor de verhoudingen op de
werkvloer, aangezien de regering aangeeft dat de werkgever de taak heeft
om het CTB te controleren, zo vragen de leden van de ChristenUniefractie.
De handhaving van de inzet van het CTB op de werkvloer ligt bij
gemeenten of bij het Ministerie van VWS en vindt plaats bij excessen en
gecombineerd met controle van bezoekers. Voornoemde leden vragen of
deze beperkte handhaving en toezicht de effectiviteit van de maatregel
niet sterk ondergraven, zeker gezien het feit dat werknemers in de regel
elke dag op het werk komen.
De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geeft eufemistisch aan
dat de capaciteit van toezicht en handhaving niet onbeperkt is, zo lezen de
leden van de JA21-fractie. Nu is bekend dat dit thema onderwerp is van
voortdurende bespreking tussen alle betrokkenen. Deze leden werpen
desalniettemin de vraag op of de regering beseft wat het met een
samenleving doet, als bewust wordt aangekoerst op een maatschappij die
steeds meer in het teken komt te staan van mensen die andere mensen
controleren, aangeven en beboeten.
De leden van de SGP-fractie lezen dat toezicht en handhaving op de
CTB-plicht plaatsvindt in lijn met de huidige systematiek van de Tijdelijke
wet maatregelen covid-19 (Twm). Deze leden vragen de regering nader uit
te werken wat dit inhoudt. Waaraan kan worden gedacht als in dat kader
wordt gesproken over «excessen»?
De leden van de DENK-fractie lezen het volgende in het wetsvoorstel:
«op het moment dat de verplichting om op een besloten plaats waar een
beroep of bedrijf wordt uitgeoefend in een ministeriële regeling wordt
geactiveerd, zal in de toelichting bij de ministeriële regeling worden
toegelicht op welke wijze de toezicht en handhaving wordt vormgegeven.» Kan de regering deze informatie nog voor de behandeling van de
wet met de Kamer delen? In het wetsvoorstel lezen genoemde leden
verder: «ook is strafrechtelijke sanctionering mogelijk. Dit bestaat uit
hechtenis van ten hoogste zeven dagen of geldboete van de eerste
categorie (ten hoogste € 435, bij rechtspersonen ten hoogste € 4.350).»
Op welke gronden is de hoogte van de boete bepaald? Hoeveel zal de
boete in de praktijk bedragen voor het op de werkvloer komen zonder
QR-code? Zal de boete hetzelfde zijn als het overtreden van andere
coronamaatregelen van € 95? Indien hiervan af wordt geweken, met
welke reden dan? Betekent het dat als de boete voor overtreding boven de
€ 130 ligt dat men hiervoor een strafblad krijgt? Zo ja, hoe verhoudt dit
zich in het kader van proportionaliteit? Klopt het dat het hier gaat om een
vervangende hechtenis die alleen van kracht is als iemand de boete niet
kan of wil betalen? Kan de hechtenis worden opgelegd zonder de boete?
Zo ja, in welke gevallen dan? En hoe verhoudt dit zich tot het
uitgangspunt van de proportionaliteit dat je voor een QR-code de
gevangenis in kunt belanden?
De leden van de DENK-fractie lezen ook het volgende in het wetsvoorstel:
«de kosten voor de werkgever, zoals de kennisnemingskosten en het
inrichten van het proces van CTB-controle, geldt dan evenzeer voor de
beheerder. Dat geldt evenwel niet voor de kosten om werknemers de
gelegenheid te geven om de test onder werktijd uit te voeren, aangezien
de arbeidsrelatie hier niet van toepassing is. De kennisnemingskosten en
de kosten voor het ophalen van een CTB voor werknemers, gelden
evenzeer voor bezoeker.»
Ook staat in het wetsvoorstel: «werkgevers zullen een proces voor
toegangscontrole moeten inrichten. Daar is per organisatie naar schatting,
eenmalig een uur voor nodig door een administratief werknemer (€ 39 als
uurtarief) en een half uur door een hoogopgeleide werknemer die een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

36

controle kan uit voeren op het ontworpen proces (€ 54 als uurtarief). Bij
het weigeren van personen zonder CTB of een geldig identiteitsbewijs
kunnen tevens kosten worden gemaakt, deze kosten vallen niet direct
onder de regeldruk van dit wetsvoorstel en worden zodoende niet
meegenomen in de inschatting van de regeldrukkosten.» Hoeveel
verwacht de regering dat de kennisnemingskosten en de handhavingskosten de werkgevers gemiddeld gaan kosten? Krijgen werkgevers
financiële steun als zij alle bijkomende kosten niet of nauwelijks kunnen
opbrengen? Hoeveel kosten worden er door de werkgevers naar schatting
gemaakt bij het weigeren van personen zonder CTB of een geldig
identiteitsbewijs? Worden werkgevers uitgesloten van sanctionering als zij
kunnen aantonen dat het handhaven van de CTB erg moeizaam gaat en
het bedrijfsproces in de weg staat? In het wetsvoorstel lezen genoemde
leden verder: «het algemene uitgangspunt op grond van artikel 628 van
Boek 7 BW, is dat ook wanneer een werknemer de overeengekomen
arbeid geheel of gedeeltelijk niet verricht, hij in beginsel recht op loon
behoudt. Tegelijkertijd is dit algemene uitgangspunt niet absoluut. Indien
het niet werken in redelijkheid voor rekening van de werknemer behoort
te komen, zoals wanneer de werknemer die geen CTB toont geen
opvolging geeft aan redelijke instructies van de werkgever of in
redelijkheid een voorstel van de werkgever niet had mogen weigeren, dan
komt dit niet langer voor rekening van de werkgever. Een belangrijke
factor bij deze beoordeling is de mogelijkheid voor de werknemer om zich
te laten testen om een CTB te verkrijgen, en of dit gelet op de frequentie
en concrete testmogelijkheden voor de werknemer redelijkerwijs van hem
kan worden gevergd. Veel hangt hier, gelet op het open karakter van de
normen, af van de concrete situatie.» Betekent dit dat als de werknemer
niet kan bewijzen dat hij of zij niet in staat is geweest om een test te laten
doen, hij of zij geen loon meer krijgt? Bij wie ligt de bewijslast in een
dergelijke kwestie? Wat zijn geldige redenen om niet een QR-pas te
behalen? Stel dat je op woensdag twaalf uur per dag werkt en zodoende
geen tijd hebt om tijdig langs een teststraat te gaan voor donderdag, is
dat dan een geldige reden om de volgende dag loon in te houden? Is het
niet tijdig kunnen maken van een testafspraak omdat er geen ruimte meer
is bij een testlocatie in de buurt, een reden om loon in te houden? Klopt
het dat werknemers niet alle opdrachten van de werkgever zouden
hoeven uit te voeren, zeker niet als dit niet hoort bij de reguliere taak? Kan
de regering garanderen dat het testen voor de QR-code gratis blijft zolang
dit wetsvoorstel van kracht is? Zo nee, waarom niet? Deelt de regering de
mening dat als testen wordt opgelegd dat het dan ten alle tijden gratis zou
moeten zijn? Zo nee, waarom niet?
In het wetsvoorstel lezen de leden van de DENK-fractie: «op grond van
artikel 671b juncto 669 van Boek 7 BW moet worden beoordeeld of
herplaatsing van de werknemer in een andere passende functie binnen
een redelijke termijn, al dan niet met behulp van scholing, mogelijk is
(hetgeen niet het geval is als er sprake is van verwijtbaar handelen of
nalaten van de werknemer) en er moet sprake zijn van een redelijke grond
voor ontslag.» Wanneer is er sprake van redelijke grond voor ontslag in
het kader van dit wetsvoorstel? Kan de regering hier een paar
voorbeelden van noemen? Kan de regering uitsluiten dat er niet een grote
hoeveelheid nieuwe rechtszaken voortkomen uit dit wetsvoorstel, en er
een infarct van rechtszaken bij de rechtbank ontstaat? Kan de regering
garanderen dat rechtbanken nog wel in staat zullen zijn om al deze
rechtszaken binnen een redelijk termijn te behandelen? Zo ja, hoe?
Kan de regering ingaan op de vraag hoe toezicht en handhaving zal
geschieden in bedrijfsverzamelgebouwen waarin veel bedrijven gevestigd
zijn die samen gebruik maken van bepaalde voorzieningen, zo vraagt het
lid Omtzigt. Verder heeft het lid Omtzigt een vraag over het EU-voorstel
om een QR-code slechts negen maanden geldig te laten zijn. Is Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

37

van plan dat ook in te voeren? En heeft iedereen dan ruimschoots de
gelegenheid om tijdig aan de voorwaarden te voldoen die een nieuwe
QR-code vergt? Ofwel, krijgen we straks de situatie dat grote groepen
mensen in Nederland te maken krijgen met vervallen QR-codes, omdat
het boosteren ongelooflijk traag gaat en dat zij zich dus in een keer
wekenlang dagelijks moeten laten testen om naar het werk te kunnen.
Het lid van de BBB-fractie is er niet van overtuigd dat de regering nog
voldoende mankracht heeft voor toezicht en handhaving van alle
wetgeving met betrekking tot Covid-19. Zij vraagt de regering dit
overtuigend inzichtelijk te maken met een berekening van ingeschatte
uren en mankracht.
5. CARIBISCH NEDERLAND
De regering geeft aan dat Bonaire als enige openbaar lichaam in Caribisch
Nederland van plan is om het CTB op korte termijn in te zetten bij
evenementen. De leden van de CDA-fractie vragen op welke termijn dit
zal gebeuren.
6. REGELDRUK EN ADMINISTRATIEVE LASTEN
De leden van de D66-fractie vragen of de regering nader toe kan lichten
waar de verwachte wekelijkse kosten van 23 miljoen euro bij een
testgraad van 25 procent en 46 miljoen euro bij een testgraad van 75
procent op gebaseerd zijn. Deze leden vragen of deze berekening ook al
uitgaat van het toepassen van een CTB bij sectoren anders dan die voor
bezoekers nu al CTB-plichtig zijn.
De leden van de SP-fractie constateren dat na het thuiswerkadvies,
waarbij werkgevers niet aangepakt worden als zij hun werknemers
verplichten toch op locatie te werken, ook nu weer de verantwoordelijkheid voor een veilige werkomgeving bij de werknemer wordt gelegd.
Werkgevers kunnen weliswaar maatregelen nemen die een CTB
overbodig maken, maar zijn daartoe niet verplicht. Kan de regering
toelichten waarom zij die verantwoordelijkheid steeds bij de werknemer
neerlegt en niet gewoon werkgevers meer verplichtingen oplegt?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat volgens de berekeningen
van de regering er 48.500 werknemers zijn die onder de CTB-plicht gaan
vallen. Zij vragen of die berekening, uitgesplitst naar sector, gedeeld kan
worden met de Kamer.
Voorts lezen deze leden dat er ruim een miljard euro aan kosten wordt
gemaakt om werknemers te testen en op CTB’s te controleren. Het is
voornoemde leden nog niet duidelijk wie uiteindelijk opdraait voor die
kosten. Betaalt de rijksoverheid dat of moeten werkgevers dat zelf
betalen? Als de rijksoverheid dat betaalt, hoe wordt dan geregeld dat dat
geld wordt verdeeld? Uit welke middelen wordt dat betaald?
De aan het woord zijnde leden lezen dat bijna iedereen binnen 30 minuten
rijden een test kan laten afnemen. Maar het is niet zo dat iedereen altijd
maar een auto heeft. Het zijn zeker de mensen in de slecht betaalde banen
die dat niet altijd kunnen betalen en die nu niet thuis kunnen werken. Deze
leden vinden het erg belangrijk dat iedereen echt laagdrempelig kan
testen. Daarom vragen zij de regering of zij Stichting Open Nederland
opdracht kan geven om teststraten bij werkgevers en scholen op te zetten.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de incidentele kosten
voor werkgevers ruim 25 miljoen euro zullen zijn, de structurele kosten
voor werkgevers jaarlijks 394 miljoen euro en de wekelijkse kosten voor
het uitvoeren van testen tussen de 23 en 46 miljoen euro. Vindt de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

38

regering deze kosten in verhouding tot het doel dat gediend wordt? Welke
kosten worden in ieder geval gemaakt, ook als deze wet maar zeer tijdelijk
geldt?
De leden van de JA21-fractie zijn onthutst over de enorme bureaucratie
die wordt opgetuigd om verbreding van het CTB mogelijk te maken. Het
versterkt de indruk dat de regering dermate zwaar inzet op dit middel en
daarmee voorbijgaat aan alle negatieve gevolgen voor degenen die het
aangaat, de werkgevers en de samenleving als geheel.
De leden van de SGP-fractie lezen dat de regering verwacht dat er
kosten kunnen worden gemaakt bij het weigeren van personen zonder
CTB of geldig identiteitsbewijs die niet zijn meegenomen in de inschatting
van de regeldrukkosten. Aan welke kosten denkt de regering dan, en in
welke orde van grootte?
Deze leden constateren dat werknemers in de tijd van de baas een test
mogen gaan afnemen. Is de regering zich bewust van de inkomstenderving en extra kosten waar werkgevers als gevolg hiervan mee te
maken krijgen? Is het ook mogelijk werknemers toe te laten tot de
arbeidsplek als zij een negatieve zelftest kunnen overleggen? Zo nee, om
welke redenen niet?
7. ADVIES EN CONSULTATIE
De leden van de VVD-fractie lezen dat het Ministerie van SZW op
15 november 2021 de sociale partners mondeling heeft geconsulteerd
over het conceptwetsvoorstel in de Regiegroep van de Stichting van de
Arbeid. Dat is ook de enige informatie die daarover wordt gegeven. Wat is
uit die mondelinge consultatie gekomen? Kan de regering reageren op het
commentaar van FNV, CNV en VCP d.d. 24 november 2021? Deze leden
willen graag weten op welke manier de regering ervoor wil zorgen dat het
wetsvoorstel en de daaruit voortvloeiende voorgenomen ministeriële
regeling door de sociale partners zal worden gedragen en op welke wijze
zij daar goed uitvoering aan kunnen geven. Ook zijn zij benieuwd of
sociale partners in de periode tussen maart 2020 en heden zelf ideeën
hebben geopperd over het minimaliseren van besmettingen in de
arbeidsomgeving en het maximaliseren van veilige en gezonde
werkplekken. Welke ideeën zijn gedurende deze periode geopperd of
formeel aangedragen en in hoeverre zijn die meegenomen in het
voorliggende wetsvoorstel?
Kan de regering ook reageren op het commentaar van «Schoonmakend
Nederland» d.d. 15 november 2021 over de uitzondering van het CTB bij
cruciale beroepen?
De leden van de D66-fractie vragen wat de reden is dat de sociale
partners alleen mondeling geconsulteerd zijn over het conceptwetsvoorstel, en wat de reden is dat dit alleen door het Ministerie van SZW is
gebeurd. Deze leden vragen of ook op bestuurlijk niveau overleg heeft
plaatsgevonden over dit conceptwetsvoorstel en wat de reactie was van
de sociale partners in de Regiegroep van de Stichting van de Arbeid.
Voornoemde leden zouden graag de belangrijkste inbreng van zowel
werkgevers en werknemers terug willen zien met reactie van de regering
daarop.
De leden van de CDA-fractie lezen dat het College voor de Rechten van
de Mens (CRM) adviseert een periodieke herevaluatieplicht voor
werkgevers en locatiebeheerders op te nemen zodat een eventuele
CTB-plicht, en de daarmee gepaard gaan inperking van de persoonlijke
levenssfeer, in het licht van de meest recente gegevens over de pandemie
kan worden gerechtvaardigd. De regering geeft echter aan dat na het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

39

uitbrengen van het advies door het CRM het wetsvoorstel zodanig is
aangepast dat geen sprake meer is van het bieden van de mogelijkheid
om een CTB in te zetten aan de werkgever of locatiebeheerder, en dat
daardoor de bezwaren van het CRM geen bespreking meer behoeven.
Voornoemde leden vragen echter of in het licht van deze aanbeveling van
het CRM de regering ook denkt aan een periodieke herevaluatieplicht bij
het wettelijk opleggen van een CTB-plicht in een bepaalde sector.
Het Ministerie van SZW heeft de sociale partners mondeling geconsulteerd over het conceptwetsvoorstel in de Regiegroep van de Stichting van
de Arbeid. Zij vragen welke reacties uit deze consultatie naar voren zijn
gekomen.
De leden van de PvdA-fractie vragen wat de uitkomst is van de
consultatie van de sociale partners in de Regiegroep van de Stichting van
de Arbeid die op 15 november 2021 heeft plaatsgevonden. Heeft de
regering overleg gevoerd met vertegenwoordigers van werknemers en
werkgevers, anders dan een keer mondeling in het kader van de Stichting
van de Arbeid, over het voornemen om coronatoegangsbewijzen op de
werkvloer te gaan invoeren? Zo ja, wat is de uitkomst van dat overleg? Zo
nee, gaat dat alsnog gebeuren en kan de Kamer daarvan per
ommegaande op de hoogte worden gesteld?
Heeft de regering pogingen ondernomen om in overleg met werknemers
en werkgevers tot afspraken te komen om bescherming op de werkvloer
te verbeteren? Zo ja, heeft dit toe geleid? Zo nee, waarom niet en kan de
regering dit alsnog doen en de Kamer van de uitkomsten op de hoogte
stellen?»
De leden van de GroenLinks-fractie begrijpen dat de sociale partners
mondeling zijn geconsulteerd. Tegelijkertijd zijn zij diegenen die de
meeste gevolgen van onderhavig wetsvoorstel ondervinden. Is de
regering bereid om alsnog een volledige schriftelijke consultatie te doen
bij de sociale partners?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering kan
reflecteren op de wijziging die zij heeft doorgevoerd na het advies van de
Afdeling, dat stelt dat het leggen van de bevoegdheid bij de werkgever
om een afweging te maken in botsende belangen veel complicaties kent
en conflictopwekkende gevolgen kan hebben. Hoe kijkt de regering aan
tegen de uiteindelijke keuze om weinig eigen verantwoordelijkheid bij de
werkgever te leggen in de afweging van belangen?
Voornoemde leden vinden het veelzeggend dat de inzet van het CTB
blijkbaar niet te combineren is met een grote eigen verantwoordelijkheid
bij de werkgever. Wat deze leden betreft wijst dit erop dat het CTB geen
maatregel is die op de langere termijn houdbaar is voor de samenleving.
Hoe kijkt de regering daarnaar?
De sociale partners zijn slechts mondeling geconsulteerd over het
conceptwetsvoorstel. De aan het woord zijnde leden hebben eerder
aangedrongen op de betrokkenheid van de sociale partners bij het
bestrijden van het coronavirus. Zij betreuren het dat niet al in een eerder
stadium uitgebreider gesproken is met de sociale partners. Zij vragen om
alsnog de sociale partners nader te consulteren. Deze leden vragen tevens
om de sociale partners te verzoeken aan te geven welke andere (mogelijk
minder verstrekkende, maar effectieve) maatregelen aanbevolen worden
en over de uitkomsten de Kamer te informeren.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen welke ruimte de regering ziet
voor overleg vanuit de overheid met CTB-plichtige sectoren, werkgevers
en werknemers, om ook alternatieve maatregelen te treffen, ook in
aansluiting op de al bestaande coronaprotocollen, voordat een CTB-plicht
voor werknemers wordt ingesteld voor een bepaalde CTB-plichtige sector.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

40

Welke plaats is er voor sectoraal overleg, werkgevers en werknemers, en
overleg vanuit de overheid met een niet-CTB-plichtige sector, voordat
daar de CTB-plicht voor werknemers wordt ingevoerd, ook in relatie tot
het kiezen voor alternatieve maatregelen?
Op 15 november 2021 heeft het Ministerie van SZW de sociale partners
mondeling geconsulteerd over het conceptwetsvoorstel in de Regiegroep
van de Stichting van de Arbeid, zo lezen de leden van de JA21-fractie.
Uit de memorie van toelichting blijkt niet wat de sociale partners vinden,
wat deze consultatie voor voornoemde leden tot een wassen neus maakt.
Deze leden wensen van de regering te weten waarom de beargumenteerde felle tegenkanting van de vakbonden, vertegenwoordigers van
degenen die op de werkvloer worden geconfronteerd met de verplichting
van een CTB, in de brief van 23 november 2021 niet eens wordt benoemd.
Als dat het geval is omdat deze inbreng te laat was om mee te nemen in
de overwegingen, is dat een grond te meer voor de constatering dat dit
wetsvoorstel met grote spoed en onzorgvuldig tot stand is gekomen.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom het voorliggende voorstel
niet ter consultatie is voorgelegd aan sociale partners. Daarnaast lezen zij
in de memorie van toelichting niet terug hoe zij hebben gereageerd op het
conceptwetsvoorstel. In hoeverre is hun reactie ook verwerkt in het
huidige voorstel?
Deze leden willen, in navolging van het CRM, uitdrukkelijk aandacht
vragen voor de positie van mensen die zich niet kunnen laten vaccineren
of testen, in het bijzonder in verband met een beperking of een chronische
ziekte. Te lezen valt dat hun positie wordt meegenomen in communicatie
en beleid. Kan de regering uitvoeriger ingaan op in hun situatie en de
vraag hoe zij kunnen worden tegemoetgekomen?
Bij het lid Omtzigt was de verbazing groot dat de sociale partners niet
geraadpleegd zijn voor dit wetsvoorstel. Die zitten zo ongeveer overal aan
tafel, tot klimaatakkoorden aan toe. Maar juist hier waar het echt een zaak
betreft die diep ingrijpt in de arbeidsverhoudingen niet. Is de regering
bereid om alsnog een gesprek met de sociale partners te voeren en hen
advies te vragen? Of vraagt de regering alleen maar advies indien dit zo
uitkomt?
II. ARTIKELSGEWIJS
Waarom heeft de regering gekozen voor een aanpassing van de formulering van het eerste lid waar het gaat om een verplichting om te
beschikken over een CTB, zo vragen de leden van de ChristenUniefractie aan de regering. Verandert dit iets aan de handhaving en
beboeting bij het niet instellen van een CTB-toegangsbeleid zoals gesteld
in artikel 58ra, eerste lid en derde lid?
Onderdeel B
De leden van de SGP-fractie lezen dat artikel 58e, eerste lid, Wpg ook de
mogelijkheid biedt tot differentiatie en lokaal maatwerk in een vast te
stellen ministeriële regeling. In hoeverre heeft de regering ook de intentie
daadwerkelijk gebruik te maken van deze mogelijkheid? Op welke wijze
wil zij daar dan invulling aan gaan geven? Zo wordt gesproken over het
onderscheid tussen personen, arbeidsplaatsen of werkzaamheden. Kan de
regering hier nader op ingaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

41

Onderdeel C
De leden van de VVD-fractie nemen aan dat deel C, artikel 5, lid 11c en d
betrekking hebben op de leden van de vertegenwoordigende gekozen
organen die daar genoemd worden en niet op bezoekers die een
vergadering willen bijwonen (bijvoorbeeld de publieke tribune).
De leden van de D66-fractie vragen of er toch een mogelijkheid is om de
derde categorie «verbreding van de inzet van het CTB op andere terreinen
buiten de CTB-plichtige sectoren voor bezoekers van arbeidsplaatsen» bij
onderdeel C af te bakenen. Deze leden lezen nu de negatieve uitsluitingen
hierop, maar overzien niet over welke sectoren het hier allemaal kan gaan.
Zij vragen daarom of de regering nader zou kunnen toelichten welke
specifieke plekken zij voor ogen hebben waar veel besmettingen
plaatsvinden.
De leden van de JA21-fractie lezen dat onderdeel C, artikel 58ra, van de
Wpg wijzigt. De regering voert bij het nieuwe tiende lid het voorbeeld op
van een brandweerman van wie geen CTB kan worden verlangd voor het
betreden van een plaats waar een brand woedt. Uit oogpunt van
praktische overwegingen mag dit een doordachte regeling heten. Dezelfde
brandweerman heeft wel een CTB nodig voor het betreden van de
brandweerkazerne. Voornoemde leden vragen of een brandweermedewerker die een brand wil blussen, zonder te beschikken over een CTB,
wordt geacht zich vanaf de thuiswerkplek naar de brand te spoeden. Of is
het de bedoeling dat hij zich buiten de kazerne omkleedt? Mag deze
brandweerman in de brandweerauto meerijden? Of dient hij zich met
eigen vervoer naar de «plaats waar een brand woedt» te spoeden?
Het geheel van het wetsvoorstel artikelsgewijs overziend, bekruipt de aan
het woord zijnde leden het gevoel dat met onderhavige verbreding van
het CTB, waarvan ten aanzien van de beoogde tijdelijkheid angstvallig
wordt voorkomen hieraan enige harde voorwaarden te stellen, een
dusdanig fijnmazige set regels, verfijningen en uitzonderingen is
opgesteld dat een bureaucratisch monster van Frankenstein in het leven
wordt geroepen. Niemand ziet door de bomen nog het bos. Een voorbeeld
is het nieuwe negende lid, dat de mogelijkheid biedt om buiten de
CTB-plichtige sectoren bij ministeriële regeling ook nog eens andere
terreinen aan te wijzen waar een CTB-plicht kan gelden voor eenieder die
in het kader van een beroep of bedrijf, dan wel als vrijwilliger of bezoeker
toegang wenst tot een arbeidsplaats. Behalve de sectoren waartoe het
CTB is verbreed, kunnen dus ook nog eens detaillistisch aparte andere
terreinen worden aangewezen. Dan is het vervolgens zo, dat áls tot
aanwijzing van een bepaald terrein of deel daarvan bij ministeriële
regeling wordt overgegaan, in deze regeling wordt bepaald dat de
CTB-plicht niet geldt voor de gevallen waarin de werkgever op een
andere, in de regeling bepaalde wijze zorgdraagt voor een beschermingsniveau dat vergelijkbaar is met het beschikken over een CTB. Maar hoe
dat vergelijkbare niveau van bescherming vervolgens eruit ziet, is weer
niet aan de werkgever die zonder twijfel zelf kan aantonen dat hij dat kan
regelen. Want dat is nu net de reden voor deze uitzondering voor de
CTB-plicht op dat terrein dat aanvullend wordt aangewezen. Nee, in plaats
daarvan gaat de regering voorschrijven hoe het alternatief eruitziet.
Voornoemde leden besluiten deze inbreng met de verzuchting: hoe krijgt
de regering dit verzonnen, waar haalt de regering dit vandaan?
De leden van de SGP-fractie constateren dat een expliciet verbod in de
wet wordt opgenomen om een CTB te vragen voor toegang tot een
arbeidsplaats, als daar geen sprake is van een verplichting. Zij juichen dit
toe. Het kan niet zo zijn dat werkgevers ten onrechte een CTB kunnen
vragen van hun werknemers. Biedt deze bepaling voldoende wettelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

42

basis om hierop te handhaven? Eerder schreef de regering in reactie op
Kamervragen: «Handhaven vereist een wettelijke basis, in de verkenning
naar de mogelijke toepassing van de coronatoegangsbewijzen in
bepaalde sectoren, zal dit worden meegenomen. Het streven is de
verkenning begin november af te ronden.»2 Wat zijn de uitkomsten van
deze verkenning? En ontstaat hiermee nu de mogelijkheid om op te treden
tegen werkgevers die enkel gevaccineerde medewerkers nog toelaten op
de arbeidsplaats? Of in het geval toch een 2G-beleid wordt gevoerd voor
werknemers? Hoe wil de regering invulling gaan geven aan de
handhaving hiervan, en welke instantie moet hierop gaan toezien?
De fungerend voorzitter van de commissie,
Kuiken
Adjunct-griffier van de commissie,
Heller

2

Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 118

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 35 971, nr. 5

43