Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1743
Vragen van de leden Kops en Tony van Dijck (beiden PVV) aan de Ministers
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van Financiën over het
bericht «Hypotheekkeurslijf nekt starters en senioren» (ingezonden 15 maart
2018).
Antwoord van Minister Ollongren (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
mede namens de Minister van Financiën (ontvangen 11 april 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Hypotheekkeurslijf nekt starters en senioren»?1
Antwoord 1
Ja, ik ben bekend met dit bericht.
Vraag 2
Wat is er de reden van dat dertien van de 23 geldverstrekkers het bewust
laten afweten op het gebied van maatwerk?
Antwoord 2
Het platform maatwerk heeft in 2017 onderzoek gedaan naar het gebruik van
maatwerk bij hypotheekverstrekking2. Hieruit kwam naar voren dat kredietverstrekkers verschillende factoren meewegen bij het bepalen of zij maatwerk
willen aanbieden. Een deel van de kredietverstrekkers gaf aan zich bewust te
richten op standaardhypotheken of hypotheken die verstrekt worden met een
Nationale Hypotheek Garantie. Daarnaast speelt soms de wijze waarop de
kredietverstrekker de hypotheekportefeuille financiert een rol (de funding) en
de mate waarin de acceptatie is uitbesteed. Ten slotte gaven kredietverstrekkers en hypotheekadviseurs aan dat het leveren van maatwerk extra kosten
met zich meebrengt en dat dit meespeelt bij de afweging om al dan niet
maatwerk aan te bieden.
Vraag 3
Wat vindt u ervan dat geldverstrekkers bewust geen hypotheken verstrekken
aan starters en senioren die hierdoor vaak geen kant op kunnen?

1
2

ah-tk-20172018-1743
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.telegraaf.nl/financieel/1782145/hypotheekkeurslijf-nekt-starters-en-senioren
Kamerstuk 32 847, nr. 303, vergaderjaar 2016–2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ik heb geen aanwijzingen dat kredietverstrekkers bewust geen hypotheken
verstrekken aan starters of senioren. Er zijn wel hypotheekverstrekkers die om
verschillende redenen geen maatwerk aanbieden. Kredietverstrekkers kunnen
zelf bepalen of zij alleen standaardhypotheken aanbieden of ook maatwerk
leveren. Dit is veelal een commerciële afweging.
De hypotheeknormen beogen overkreditering te voorkomen. Het kan in
specifieke situaties onverantwoord zijn om een hypothecair krediet af te
sluiten. Ik zou het onwenselijk vinden als senioren en starters geen toegang
hebben tot een hypothecair krediet als dit wel verantwoord is. Hiervan is
echter geen sprake. Vereniging Eigen Huis (VEH) constateert in het onderzoek
dat 43% van de ondervraagde kredietverstrekkers maatwerk biedt. Starters en
senioren hebben derhalve keuze om een maatwerkhypotheek af te sluiten.
Vraag 4
Bent u ervan op de hoogte dat geldverstrekkers die over het algemeen wel
maatwerk leveren, dit soms niet doen uit angst om de regels te overtreden?
Deelt u de mening dat de tot nu toe genomen maatregelen, zoals het
Platform maatwerk, niet tot verbetering hebben geleid? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Vorig jaar is door het platform maatwerk geconstateerd dat het in specifieke
situaties bij kredietverstrekkers onduidelijk was wanneer maatwerk verantwoord is. Het ging om senioren met een aflossingsvrije hypotheek en
senioren die wilden verhuizen naar een goedkopere koopwoning en daarbij
soms belemmerd werden door de inkomenstoets. De Autoriteit Financiële
Markten (AFM) heeft in reactie hierop verduidelijkt wanneer maatwerk
verantwoord kan zijn.
De uitkomsten van het platform worden momenteel met de sector geëvalueerd. Ik zal u voor de zomer hierover informeren. Mijn eerste beeld is dat nu
voldoende duidelijkheid bij kredietverstrekkers bestaat en dat de uitkomsten
van het platform maatwerk tot significante verbeteringen hebben geleid. In de
berichtgeving wordt verwezen naar een onderzoek van VEH naar het gebruik
van maatwerk. Ik heb de resultaten van het onderzoek met VEH besproken.
Volgens mijn informatie komt uit dit onderzoek niet naar voren dat kredietverstrekkers bang zijn om de regels te overtreden en laten de uitkomsten zien
dat het platform tot verbeteringen geleid heeft.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de strengere hypotheekregels ertoe hebben geleid dat
er minder ruimte is voor maatwerk, waardoor vooral starters en senioren in
een gedwongen keurslijf zitten? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
De regelgeving beschermt de consument tegen overkreditering. Tegelijkertijd
is er maatwerk mogelijk indien dit verantwoord is. In het platform is
besproken hoe mogelijkheden daadwerkelijk benut kunnen worden. De
uitkomsten van het platform hebben geleid tot aanpassingen bij kredietverstrekkers en een flink aantal biedt nu maatwerk aan.
Vraag 6
Wanneer gaat u nu eindelijk eens iets aan de woningmarkt doen en ervoor
zorgen dat geldverstrekkers meer gebruik kunnen maken van maatwerk, zodat
ook starters en senioren een huis kunnen kopen?
Antwoord 6
Het platform maatwerk heeft knelpunten rondom maatwerk bij hypotheekverstrekking onderzocht. Naar aanleiding van de uitkomsten van het platform is
de regelgeving op punten aangepast en verder verduidelijkt. Momenteel
evalueer ik de uitkomsten van het platform maatwerk met de sector. Ik zal u
hier voor de zomer over informeren.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het van de zotte is dat iemand voor de aanvraag van
een hypotheek afhankelijk is van degene die de aanvraag behandelt? Zo nee,
waarom niet? Wat bent u voornemens aan deze willekeur te doen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 7
De meeste kredietverstrekkers laten een hypotheekaanvraag achtereenvolgens beoordelen door twee verschillende acceptanten. Dit verkleint de kans
op fouten tijdens het acceptatieproces en draagt bij aan een voorspelbare
beoordeling. In het geval van individueel maatwerk hebben acceptanten
minder harde acceptatiekaders en daardoor meer vrijheid in de beoordeling.
Dit kan er toe leiden dat er binnen een acceptatieafdeling, in het geval van
maatwerk, door verschillende acceptanten anders gekeken kan worden naar
wat in een individuele situatie verantwoord is. Ik ben hierover met de sector
in gesprek in bijeenkomsten van het platform hypotheken, waar de uitkomsten van het platform maatwerk besproken worden. Mijn eerste beeld daarbij
is niet dat er sprake is van willekeur. Beoordelingen van maatwerkaanvragen
vinden plaats op onderbouwde wijze binnen wettelijke en interne kaders.
Kredietverstrekkers dienen een verantwoord krediet te verstrekken. De AFM
ziet hier op toe.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3