Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

115
Vragen van de leden Van der Laan (D66), Kuiken (PvdA) en Van Nispen (SP)
aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Minismer
voor Medische Zorg over het niet voldoen aan internationale eisen voor
antidopingbeleid en de mogelijke sancties voor de Nederlandse Sport
(ingezonden 30 augustus 2021).
Antwoord van Staatssecretaris Blokhuis (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 1 oktober 2021).
Vraag 1
Wanneer zijn u en de Dopingautoriteit op de hoogte gebracht dat de Wereld
Antidoping Code (WAD Code) per 1 januari 2021 zou wijzigen?1
Antwoord 1
Het Wereld Anti-Doping Agentschap (hierna: WADA) heeft op 16 november
2017 besloten tot herziening van de Wereld Anti-Doping Code (WAD Code)
2015 over te gaan. In december 2018 is het herzieningsproces gestart, dat zou
leiden tot een nieuwe Code die op 1 januari 2021 in werking zou treden. Op
7 november 2019 is die nieuwe Codetekst, de WAD Code 2021, door WADA
vastgesteld. De ondertekenaars van de Code hadden daarna tot eind 2020 om
hun regels en procedures in lijn te brengen met de nieuwe Code (en
bijbehorende standaarden).
Vraag 2
Was bij de aankondiging van de wijziging van de WAD Code direct het
vermoeden dat Nederland niet aan alle eisen zou voldoen? Zo ja, welke acties
zijn toen in gang gezet? Zo nee, waarom niet en klopt het dat dit pas duidelijk
werd na de audit van november 2020?
Antwoord 2
Nee, het was niet direct duidelijk dat de Dopingautoriteit mogelijk niet aan de
Code zou voldoen. Op de punten waarop de Code is gewijzigd heeft de
Dopingautoriteit het Nationaal Doping Reglement en de bijbehorende
reglementen en werkprocessen aangepast aan de nieuwe Code en bijbehorende internationale standaarden. Het was de Dopingautoriteit bekend dat er

1

ah-tk-20212022-115
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Brief van de regering over «Afschrift van de brief aan het Wereld Antidoping Agentschap
(WADA) over BND» (2021Z14616)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

verschillen bestonden tussen de Code enerzijds en het Nationaal Dopingreglement anderzijds. WADA is echter sinds 2004 steeds akkoord gegaan met
de uitleg over de wijze waarop de Code in Nederland door de Dopingautoriteit binnen de nationale structuur werd ingebed. WADA heeft in december
2020, na een concept van het aangepaste Nationaal Dopingreglement te
hebben gezien, aangegeven dat dit concept nog onvoldoende aan de nieuwe
Codetekst was aangepast. Daarbij is door WADA het algemene punt gemaakt
dat op een aantal vlakken (waaronder tucht- en beroepsprocedures) de
verdeling van verantwoordelijkheden, ook na uitleg ervan door de Dopingautoriteit, niet in lijn was met de Code. Het specifieke punt over de positionering van de Bezwaarcommissie Nationaal Dopingreglement (BND), is door
WADA op 21 april 2021 met de Dopingautoriteit gecommuniceerd, die dat op
haar beurt in juni met mijn departement heeft gedeeld.
Vraag 3
Is bij de bekendmaking dat er een nieuwe WAD Code zou komen, actief
contact gezocht met het Wereldantidopingagentschap (WADA) over de vraag
of de huidige positionering van de Bezwaarcommissie Nationaal Dopingreglement (BND) voldoende was?
Antwoord 3
Nee, er is na de bekendmaking in 2017 van de Codeherziening door de
Dopingautoriteit niet actief contact gezocht met WADA over de positionering
van de BND. De Dopingautoriteit heeft de BND juist per 1 januari 2021
ingesteld als onderdeel van de implementatie van de nieuwe WAD Code
2021. De BND is daarbij zo gepositioneerd dat werd voldaan aan nationale
wetgeving en de Dopingautoriteit was van mening dat daarmee ook werd
voldaan aan de Code.
Vraag 4
Is, toen duidelijk werd dat de BND niet onafhankelijk genoeg was ten opzichte
van de Dopingautoriteit, direct de optie verkend om een wetgevingstraject te
starten om onafhankelijkheid wel te borgen? Zo ja, waarom is dit niet
gebeurd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Toen het probleem van de positionering van de BND op 21 april 2021 aan de
Dopingautoriteit werd gemeld, is er in eerste instantie verkend welke
praktische opties er waren, met name in het licht van het feit dat de
Dopingautoriteit de BND heeft gepositioneerd op een manier die gebruikelijk
is in de context van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb). Toen
alternatieven niet voorhanden bleken te zijn, is wetgeving als mogelijke
oplossing besproken. De Dopingautoriteit is tegelijkertijd ook bezig geweest
om een bevestiging van WADA te krijgen of dit (de BND) het enige openstaande punt was voor wat betreft compliance met de Code. In juli, tijdens
een gezamenlijk gesprek met WADA bleek dit inderdaad het geval.
Vraag 5
Is sprake van een inschattingsfout dat er gedacht werd dat het WADA wel
akkoord zou gaan met hoe nu de onafhankelijke positie van de BND is
geregeld?
Antwoord 5
De positionering van de BND door de Dopingautoriteit voldeed aan de
nationale regelgeving. Dit is immers hoe we in Nederland bezwaarcommissies onafhankelijk positioneren binnen het kader van de Awb. De Dopingautoriteit was vanaf 2004 gewend voor de inbedding in de Nederlandse structuur
enige (interpretatie)ruimte te hebben, en is daar in overleg met WADA steeds
uit gekomen. In april 2021 bleek die interpretatieruimte van de Code er niet
meer te zijn, en bleek dat het niet mogelijk was om inzake de BND met WADA
tot een vergelijk te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 6
Wacht u de vergadering van het dagelijks bestuur van het WADA op 14
september 2021 af alvorens u het benodigde wetgevingstraject start? Zo ja,
waarom? Zo nee, kunt u een inschatting geven wanneer u verwacht de
benodigde wetswijziging naar de Kamer te sturen?
Antwoord 6
Nee, die wacht ik niet af. De voorbereiding van het wetgevingstraject is reeds
gestart en ik ben voornemens om het wetsvoorstel zo snel mogelijk aan uw
Kamer te sturen.
Vraag 7
Hoe zeker bent u ervan dat een wetswijziging, die de positie van de BND
verduidelijkt, voldoende zal zijn voor het WADA?
Antwoord 7
Er is door de Dopingautoriteit en het Ministerie van VWS in juli met WADA
gesproken over de inhoud van een dergelijke wetswijziging die de BND als
zelfstandig bestuursorgaan positioneert, om zeker te zijn dat daarmee het
probleem ook in de ogen van WADA afdoende wordt opgelost. Om hieromtrent zo groot mogelijke zekerheid te hebben zal WADA van het traject op de
hoogte gehouden worden en zal met WADA worden overlegd over de inhoud
van het wetsvoorstel.
Vraag 8
Welke stappen kunt en gaat u nemen als, in het ergste geval, Nederlandse
sporters niet meer onder de Nederlandse vlag mee kunnen doen aan
wedstrijden? Hoe kunt u zich voorbereiden op deze stappen?
Antwoord 8
Dit is één van de sancties die WADA op 14 september jl. in het vooruitzicht
heeft gesteld als de positionering van de BND op 14 januari 2022 niet in lijn is
gebracht met de WAD Code; WADA zal dan verklaren dat naar haar mening
de Dopingautoriteit non-compliant is met de WAD Code. De Dopingautoriteit
heeft mij laten weten voornemens te zijn een dergelijke non-compliance
verklaring door WADA te betwisten bij het Court of Arbitration for Sport
(CAS); een dergelijke gang naar het CAS heeft een opschortende werking
voor sancties totdat het CAS uitspraak heeft gedaan.
Daarnaast ben ik – zoals ik u per brief eerder heb geïnformeerd – voornemens
om de Nederlandse regelgeving op dit punt zo snel mogelijk aan te passen
zodat de BND wordt gepositioneerd op een manier die in lijn is met wat de
Code voorschrijft.
Vraag 9
Kunt u een opsomming geven van andere sancties die het WADA bij een
non-compliant verklaring kan opleggen aan Nederland en Nederlandse
instanties, zoals de Dopingautoriteit?
Antwoord 9
WADA kan alleen organisaties sanctioneren die de Code hebben ondertekend.
De Dopingautoriteit is zo’n ondertekenaar. Nederland is als land in die zin niet
gebonden aan de Code. Wel heeft Nederland het UNESCO-verdrag tegen
doping in de sport ondertekend; daarmee heeft Nederland zich gecommitteerd aan de beginselen van de Code en zijn we als land gehouden maatregelen te nemen tegen dopinggebruik. Maar daaruit vloeien voor WADA geen
sanctiemogelijkheden voort. Uit de WAD Code 2021 volgen verschillende
sanctiemogelijkheden, die zijn opgesomd in artikel 24.1.12 van de Code. Deze
sancties variëren in zwaarte van bijvoorbeeld het niet zitting mogen nemen
van medewerkers van de Dopingautoriteit in commissies of het WADAbestuur, het door de Dopingautoriteit niet mogen ontvangen van middelen
van WADA, tot aan het niet mogen deelnemen aan internationale sportevenementen. Voor een volledig beeld verwijs ik u naar het Code-artikel zelf.2 De

2

De WAD Code is te vinden op https://www.wada-ama.org/sites/default/files/resources/files/
2021_wada_code.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

sanctie die wordt opgelegd moet volgens de Code qua zwaarte in verhouding
staan tot de overtreding die is vastgesteld.
Vraag 10
Welke gevolgen kan een non-compliant verklaring met terugwerkende kracht
hebben voor Nederlandse sporters, in het bijzonder de sporters die hebben
deelgenomen aan de Olympische en Paralympisch Spelen, aangezien de
internationale eisen per 1 januari 2021 zijn ingegaan?
Antwoord 10
Geen. Een eventueel door WADA op te leggen sanctie heeft geen terugwerkende kracht.
Vraag 11
Kunt u deze vragen nog voor de uitspraak van het WADA op 14 september
2021 beantwoorden? Kunt u elke vraag afzonderlijk beantwoorden?
Antwoord 11
Ik heb de vragen afzonderlijk beantwoord. Ik heb echter het WADA-besluit
afgewacht alvorens deze vragen te beantwoorden. Ik informeer u in een
separate brief over de inhoud van dat WADA-besluit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4