Landspakket
Curaçao
Uitvoeringsagenda
1 juli – 30 september 2023

Op 4 april 2023 zijn Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Nederland een
nieuwe fase gestart door het ondertekenen van een zogenoemde
‘Onderlinge regeling samenwerking bij hervormingen’. De
onderlinge regeling vormt de basis waarop Curaçao en Nederland
met elkaar samenwerken en heeft als leidende beginselen,
eigenaarschap, gelijkwaardigheid, gemeenschappelijkheid.
Voor u ligt de Uitvoeringsagenda voor de periode 1 juli tot en met
30 september 2023. In het derde kwartaal van 2023 zullen de
eerste resultaten zichtbaar worden van de implementatie van een
aantal belangrijke hervormingsprojecten.
Voor financieel beheer wordt gestart met de implementatie van de
aanbevelingen uit de doorlichting van het begrotingsproces en zal
de oplevering van de jaarrekening 2022 aanzienlijk worden
versneld ten opzichte van voorgaande jaren. Als onderdeel van het
programma ´Verbeteren Functioneren Overheid´ worden bij alle
ministeries ´quick-scans´ uitgevoerd en wordt de nieuwe Directie
Topkader ingericht.

Voor de noodzakelijke onderwijshervormingen wordt in het derde
kwartaal een roadmap opgesteld met alle stakeholders. Verder
wordt de Landsverordening op de Kansspelen in concept afgerond
na verkregen advies van de Raad van Advies en ter behandeling
aangeboden aan de Staten.
Leeswijzer
In deze Uitvoeringsagenda zijn de gerealiseerde afspraken uit de
Uitvoeringsagenda 2023-Q2 verdwenen, de afspraken uit de
Uitvoeringsagenda 2023-Q2 die nog gerealiseerd moeten worden
blijven staan en nieuwe afspraken voor het komende kwartaal
(2023-Q3) toegevoegd. Op deze manier is het overzichtelijk welke
afspraken gelden voor het komende kwartaal. De beoogde
resultaten worden doorgenummerd, zodat duidelijk is dat er
stappen vooraf zijn gegaan aan de huidige afspraken.

Steeds meer onderdelen van het hervormingsplan Belastingdienst
komen in uitvoering, waardoor het functioneren en de
dienstverlening verbeterd wordt. Ook wordt de nulmeting
Functioneren Douane afgerond als eerste stap in het optimaliseren
en verbeteren van de Douane-organisatie.
Voor het thema economische ontwikkeling wordt gestart met de
implementatie van de belangrijkste hervormingsmaatregelen rond
illegale tewerkstelling en het optimaliseren van de procedures voor
vergunningsverlening. De rapporten over de noodzakelijke
stelselwijziging in de zorg en over het doelmatigheidsonderzoek bij
het Curaçao Medical Center worden afgerond.

G.S. Pisas
Minister-president van
Curaçao

A.C. van Huffelen
Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties

2

Thema A:
Financieel beheer

Thema E:
Economische hervormingen

Thema B:
Kosten en effectiviteit
publieke sector

Thema F:
Zorg

Thema C:
Belastingen

Thema G:
Onderwijs

Thema D:
Financiële sector

Thema H:
Versterken rechtsstaat

3

Thema A: Financieel beheer
Doel

• het beheersen en het op orde krijgen van het financieel beheer en het financieel toezicht vanuit de noodzaak om als overheid ‘in control’ te zijn.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.1

6. Vaststellen zienswijze over de
uitkomsten en de aanbevelingen
van de doorlichting van het
begrotingsproces.

1 juli 2023

Curaçao

Momenteel stemt de Raad van Ministers de verschillende
verbetervoorstellen af alvorens de zienswijze vast te stellen.
Dit is noodzakelijk, want aanbevelingen uit de doorlichting
raken bijvoorbeeld de verbetervoorstellen en activiteiten onder
B.4.1 (organisatieinrichting). Hierdoor is de oude
afrondingsdatum (31 januari 2023) op 1 juli 2023 gezet.

7. Opstellen plan van aanpak
implementatie aanbevelingen
doorlichting begrotingsproces.

1 juli 2023

Curaçao +
Nederland

Vooruitlopend op de vaststelling van de zienswijze (zie
A.1.1.6), is een plan van aanpak opgesteld, maar deze moet
op een aantal punten nog verder worden uitgewerkt.
Verwachting is dat dit voor 1 juli is afgerond. Datum verschuift
van maart naar juli.

8. Bestuurlijk vaststellen plan van
aanpak implementatie
aanbevelingen doorlichting
begrotingsproces.

31 augustus
2023

Curaçao

Zie toelichting A.1.1.7.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald hoe de financiële kolom wordt
versterkt. Hierbij wordt in ieder geval gekeken naar
de financiële en beleidscontrole (centraal en bij de
diensten), de auditfunctie, en de positie van de Raad
van Advies en de Algemene Rekenkamer. Op basis
van voorstellen zal besluitvorming en implementatie
plaatsvinden.

Doorlichting door Nederland
samen met Curaçao van de
praktijk van het begrotingsproces
(met name de voorbereiding en
opstelling van de begroting voor
het komende jaar en de
uitvoering van het lopende jaar
(begrotingswijzigingen):
begrotingsproces,
begrotingsregels,
meerjarenramingen (gewone
dienst en kapitaaldienst),
taken/verantwoordelijkheden/bevo
egdheden (meest) relevante
actoren (voorverkenning).

4

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.2

10. Verbeterd (jaareinde) proces
en planning uitgewerkt om de
doorlooptijd van de oplevering en
controle van de jaarrekening fors
te verminderen.

17 november
2023

Curaçao

Ten opzichte van voorgaande jaren is de doorlooptijd nog niet
conform de wettelijke termijn, maar deze wordt wel verkort.
Accountantsverslag en controleverklaring over 2022 worden in
november afgegeven in plaats van oktober, omdat besloten is
de administratie 1 maand langer open te houden om een
volledige verwerking van de administratie zoveel mogelijk te
garanderen.

12. Aanvullend onderzoek naar
mogelijkheden die kunnen helpen
bij de uitvoering van de Roadmap
Financieel Beheer, zoals
aanpassingen in beleid en
regelgeving.

31 januari 2024

Curaçao +
Nederland

Door de vertraging bij activiteit A.1.2.7 is binnen de financiële
functie de komende maanden onvoldoende capaciteit
beschikbaar voor dit onderzoek. Deadline wordt bepaald op 31
januari 2024.

13. Roadmap: Met betrekking tot
het deeltraject "Beloning van
Personeel" zal middels interne en
externe rapportage worden
vastgesteld dat de interne controle
op de getrouwheid en
rechtmatigheid van de opgenomen
personeelsgegevens in de
personeelsadministratie en de
doorgevoerde mutaties in de
salarisadministratie t/m 30 juni
2022 is afgerond (inclusief
rapportage).

31 december
2023

Curaçao

Wacht op toegang tot de benodigde gegevens. De IAD heeft
nog geen toegang tot de benodigde gegevens om de controle
te kunnen uitvoeren en het is nog niet duidelijk wanneer deze
gegevens beschikbaar komen. Oude afrondingsdatum (1 april
2023) wordt op 31 december 2023 gezet.

14. Onderzoek ten behoeve van
de implementatie van de nieuwe
werkwijze is afgerond.

N.n.t.b.

Curaçao +
Nederland

Het door een extern onderzoeksbureau verrichtte onderzoek is
besproken, maar biedt nog te weinig houvast voor de
implementatie van de verbeteringen in de
verantwoordelijkheidsverdeling ten aanzien van het financieel
beheer. Aanvullend onderzoek is noodzakelijk. Overleg met
desbetreffend onderzoeksbureau vindt plaats.

17. Uitvoeren periodieke interne
audits door de IAD.

31 januari 2024

Curaçao

Op basis van de afspraken om de doorlooptijd van de
oplevering en de controle van de jaarrekening te verkorten is
de IAD gestart met kwartaal controles, waar de controlerend
accountant (SOAB) op moet kunnen gaan steunen bij haar
eigen controles.

18. Uitvoering activiteiten volgens
vastgestelde aanpak Roadmap om
tot een goedkeurende
controleverklaring bij de
jaarrekening te komen.

31 december
2023

Curaçao +
Nederland

Rekeninghoudend met de diverse ontvangen adviezen (o.a.
van Cft) heeft de Raad van Ministers de Roadmap in juni
vastgesteld. In de volgende UA zullen de activiteiten nader
worden gespecificeerd. De voor Q3 en Q4 2023 geplande
activiteiten worden in ieder geval uitgevoerd volgens de
vastgestelde aanpak.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald hoe de financiële kolom wordt
versterkt. Hierbij wordt in ieder geval gekeken naar
de financiële en beleidscontrole (centraal en bij de
diensten), de auditfunctie, en de positie van de Raad
van Advies en de Algemene Rekenkamer. Op basis
van voorstellen zal besluitvorming en implementatie
plaatsvinden.

Toewerken naar een
goedkeurende
accountantsverklaring bij de
jaarrekening die tijdig gereed is.

5

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.1

A.1.3

4. Aanbesteding onderzoek naar
de mogelijkheden om de positie
en effectiviteit van de instituties te
optimaliseren.

31 augustus
2023

Curaçao +
Nederland

De Raad van Ministers wil eerst duidelijkheid krijgen over de
aanpak met betrekking tot activiteit B2.1. Hierna zullen
dezelfde uitgangspunten als bij B2.1 worden gehanteerd voor
dit onderzoek. Hierdoor is de aanbestedingsdatum (31 januari
2023) op 31 augustus gezet.

5. Eindrapportage onderzoek naar
de mogelijkheden om de positie
en effectiviteit van de instituties te
optimaliseren.

30 november
2023

Curaçao +
Nederland

Zie toelichting bij A.1.3.4. Afrondingsdatum verschuift mee.

6. Onderzoeken mogelijkheden
voor een alternatieve aanpak om
de positie en effectiviteit van de
instituties te optimaliseren.

1 augustus 2023

Curaçao +
Nederland

NHC en TWO onderzoeken gezamenlijk de mogelijkheden voor
een voor alle partijen aanvaardbare aanpak in plaats van het
onder A.1.3.4 opgenomen onderzoek, waarbij bijvoorbeeld de
Algemene Rekenkamer Nederland rechtstreeks ondersteuning
biedt aan de Algemene Rekenkamer Curaçao.

1. Opstellen van een Theory of
Change en bijbehorende
routekaarten voor geheel thema A.

30 september
2023

Curaçao +
Nederland

Ten tijde van het opstellen van deze uitvoeringsagenda
moesten de gesprekken met de externe partij, die het traject
zal begeleiden, nog worden gevoerd. Onder voorbehoud van
de gekozen opzet en planning wordt de afrondingsdatum op
30 september 2023 gezet.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald hoe de financiële kolom wordt
versterkt. Hierbij wordt in ieder geval gekeken naar
de financiële en beleidscontrole (centraal en bij de
diensten), de auditfunctie, en de positie van de Raad
van Advies en de Algemene Rekenkamer. Op basis
van voorstellen zal besluitvorming en implementatie
plaatsvinden.

A.1.4

Overzicht van de taken & rollen
van de instituties die betrokken
zijn bij het begrotings- en
verantwoordingsproces en
eventuele verbetervoorstellen in
de (onderlinge) samenwerking
daarbij.

Uitwerken van een integrale visie
en een stappenplan voor de
langere termijn om het financieel
beheer (incl. toezicht), het
financieel beleid en het
begrotingsproces op orde te
krijgen, vanuit de noodzaak om als
overheid in control te zijn.

6

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

A.2

A.2.2

2. Opleveren
samenwerkingsconvenant, dat ten
behoeve van het NSS.

30 september
2023

Curaçao

Het convenant over het tot stand brengen van data wordt voor
het einde van het jaar ondertekend door betreffende
stakeholders.

3. Data base GMN aanpassen voor
gebruik door CBS

1 juli 2023

Curaçao

Met de validatieomgeving van het Dashboard dat bij de
database hoort, kan de kwaliteit van data worden gevalideerd.
Later dit jaar zal het mogelijk zijn om andere databronnen van
b.v. onderwijs en de basisregistratie te koppelen aan de
database. Met inzet van data scientists kunnen gegevens
beschikbaar gemaakt worden voor de ambtenarij en het
publiek.

4. Start ontwerp en bouw Data
Dashboard

30 september
2023

Curaçao

Het starten van ontwerp en de bouw van het Data Dashboard
van CBS volgt op het in geschikt maken van de Database van
GMN voor gebruik door CBS (A.2.2.3.).

6. Opleveren aangepaste of
vernieuwde statistiekverordening.

31 maart 2023

Curaçao

Dit overkoepelende juridische raamwerk is een voorstel om de
overgangsbepalingen, die na 10-10-10 zijn opgesteld en de
verschillende wetteksten te vervangen. De nieuwe
verordening, biedt het CBS, in lijn met aanbevelingen van de
VN, meer ruimte om zelfstandig te functioneren en zo
objectiviteit van statistiek te waarborgen. CBS is in afwachting
van reactie SG BPD op Concept-verordening. Dit duurt langer
dan verwacht.

8. National Strategy for the
Development of Statistics (NSDS)
opgesteld

1 juli 2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. Door grote drukte is CBS NL in Bonaire
er niet tijdig in geslaagd de NSDS tijdig af te ronden. De
National Strategy for the Development of Statistics geeft
richting aan het uitvoeringsprogramma van CBS CUR en dient
als basis voor de motivatie van de nieuwe
statistiekverordening.

10. Data bronnen van andere
departementen en instanties (van
b.v. onderwijs en basisregistratie)
koppelen aan de database.

31 december
2023

Curaçao

Het koppelen van data bronnen volgt op het aanpassen van de
Database voor CBS (A2.2.3) en het inrichten en bouwen van
de data dashboard (A.2.2.4).

9. Onderzoek effectiviteit en
efficiëntie subsidies afgerond.

31 augustus
2023

Curaçao +
Nederland

Het onderzoek naar de subsidies van SOAW loopt naar
tevredenheid en geeft naar verwachting praktische handvatten
voor een goed werkend subsidieproces en een doelmatige en
doeltreffende subsidieverlening. Wel is gebleken dat het
onderzoek een maand langer nodig heeft om tot een goede
afronding en afstemming te komen.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald of en hoe het gebruik van
betrouwbare statistische informatie en data ten
behoeve van beleidsontwikkeling en besluitvorming
kan worden versterkt. Op basis van voorstellen zal
besluitvorming en implementatie plaatsvinden.

Implementeren Plan van Aanpak
Nationaal Statistisch Systeem
(NSS) en mechanismen voor
aanlevering, bewerken en
disseminatie van data

A.3

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald of het subsidiebeleid, de
uitvoering en de bestaande subsidierelaties voldoen
aan de eisen: rechtmatigheid, legitimiteit,
effectiviteit en efficiency.
Op basis van de uitkomsten zullen aanpassingen aan
beleid en/of uitvoering worden doorgevoerd en
onrechtmatig verstrekte subsidies met inachtneming
van de wettelijke kaders en rechtsbeginselen (indien
proportioneel) worden teruggevorderd.

A.3.1

Bepalen (o.a. op basis van
bestaande onderzoeken) of het
subsidiebeleid, de uitvoering en de
bestaande subsidierelaties naast
de eisen van rechtmatigheid en
legitimiteit voldoen aan de eisen
van effectiviteit en efficiency en of
de aanbevelingen uit het rapport
“Mollen (2014)” en de het rapport
van de Algemene Rekenkamer
“Subsidie. Afwijkingen op de
subsidieverordening en het
subsidiebeleid over de jaren 2010
t/m 2015” (2018) zijn
geïmplementeerd.

A.4

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zal worden bepaald hoe de inkoopfunctie kan worden
versterkt, zodat de overheid op een zo doelmatige en
effectief mogelijke wijze de inkoop van goederen en
diensten kan verrichten. Daarbij zal centralisatie
worden overwogen.
Op basis van voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden.

A.4.0

Activiteit nader in te vullen

7

Thema B: Kosten en effectiviteit publieke sector
Doel

• de doelmatigheid van de publieke sector verhogen door een verlaging van de public wage bill (in lijn met het Caribisch
gemiddelde van 10 procent van het BBP) en het terugdringen van de kosten van de publieke sector in algemene zin;
• het verhogen van de kwaliteit en de effectiviteit (inclusief uitvoeringskracht) van de publieke sector.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.1

De landen dragen zorg voor de continuïteit van vitale
processen, waaronder in ieder geval wordt verstaan:
elektriciteit, olievoorziening, internet en
datadiensten, drinkwatervoorziening, vlucht- en
vliegtuigafhandeling, scheepvaartafhandeling,
betalingsverkeer, de hulpdiensten en communicatie
daartussen en medische instellingen.

B.1.1

Doorlopend

B.2

Op basis van een integrale doorlichting van de (semi)overheidsbedrijven en overheidsentiteiten naar
legitimiteit van publiek aandeelhouderschap (dienen
ze publieke belangen/ doelen?), effectiviteit
(bereiken ze de doelstellingen?) en doelmatigheid
zullen voorstellen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd.

B.2.1

Onderzoekskader bepalen en
prioritering aanbrengen in
doorlichting overheids-nv’s

2. Onderzoeksopdracht
aanbesteed.

31 juli 2022

Curaçao +
Nederland

De RvM van Curaçao heeft de geplande doorlichting van de
overheidsbedrijven aangehouden vanwege bezwaren van de
Staten rond het eigenaarschap en opdrachtgeverschap van
deze doorlichting en de mogelijke openbaarmaking van
gevoelige informatie over overheidsbedrijven uit de
doorlichting. NHC en TWO zijn tot een mogelijk alternatieve
aanpak gekomen die naar verwachting voor de betrokken
partijen aanvaardbaar is en die ter overweging aan de RvM
kan worden voorgelegd. Na besluitvorming zal zo spoedig
mogelijk kunnen worden gestart met de uitvoering van dit
actiepunt.

B.2.2

Uitvoeren doorlichting overheidsnv’s.

1. Definitieve eindrapportage
opgeleverd.

1 november
2022

Curaçao +
Nederland

Zie toelichting B.2.1.2

Curaçao

8

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.4

B.4.1

8. Uitvoeren quick scans 9
ministeries, met prioriteit bij
organisatie-inrichting ministeries

30 september
2023

Curaçao

Door vertraagde opdrachtverlening, is er nog geen start
gemaakt aan het uitvoeren van de quick scans. Wanneer er
(voor) 15 juni gestart is met de quick scans, zal deze
activiteit eind september afgerond kunnen worden. De
voorgaande deadline was 1 juli. De quick scans t.b.v.
organisatie-inrichting ministeries vervangt de (risico)gerichte
organisatiedoorlichting uit voorgaande agenda's (B4.1.5). Het
uitvoeren van de verbetervoorstellen op het onderdeel
personeel kan niet starten, zo lang er geen besluit wordt over
de organisatie-inrichting (directies) ministeries (B4.1.9).

9. Begeleiden besluitvorming RvM
over rapport met de
verbetervoorstellen

1 juli 2023

Curaçao

De bestuurlijke besluitvorming rond het rapport met de
einddatum is verschoven naar 1 juli 2023, conform het besluit
de RvM. De voorgaande deadline was 1 februari.

10. Uitwerken voorwaarden voor
besluitvorming over implementatie
van de verbetervoorstellen

30 september
2023

Curaçao

De uitwerking bestaat o.a. uit een analyse van 1)
noodzakelijke aanpassing wet- en regelgeving en 2) de impact
van verbetervoorstellen voor lopende projecten
Regeerprogramma en Landspakket. De RvM heeft hier op 22
maart 2023 besluiten over genomen. Het sociaal beleidskader
is ook gereed maar moet nog worden besproken met het
Centraal Georganiseerd Overleg in Ambtenarenzaken (CGOA).
De quick scans (B4.1.8), die ook onderdeel zijn van de
uitwerking, moeten nog starten.

13. Werving en selectie
programmaorganisatie

1 maart 2023

Curaçao

Door vertraagde besluitvorming loopt de werving en selectie
ten behoeve
van de programmaorganisatie door in het derde kwartaal.

14. Start implementatietraject

30 september
2023

Curaçao

De start -die al in Q2 en Q3 wordt voorbereid- is afhankelijk
van besluit RvM en betreft onder meer de volgende
activiteiten:

Op basis van een integrale doorlichting zullen
voorstellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd
om de kwaliteit, effectiviteit en uitvoeringskracht van
de overheidsorganisatie te verbeteren, waaronder
ook wordt verstaan de slagkracht van de ministeriële
staven.

Vaststellen overall plan van
aanpak verbetertrajecten

1. Ontwerp en inrichting Directoraat Topkader;
2. Ontwerp en inrichting directie Landsbeleid
3. Bemensing functies managementlaag 1 + 2
4 Samenhang organiseren met andere lopende projecten
Regeerprogramma en Landspakket met organisatorische
consequenties
5. Uitwerken concept externe
dienstverlening/overheidsloketten
6. Uitwerken concept interne dienstverlening en
bedrijfsvoering, met adviesteams als prioriteit
7. Uitwerken instrumentarium voor inrichten, besturen en
managen van interministeriële projecten
8. Uitwerken taken-verantwoordelijkheden-bevoegdhedenmatrix voor alle managementfuncties
9. Overheidsbreed trainings- en opleidingsprogramma
opstellen.

9

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.4

B.4.2

1. Actualiseren, consolideren en
digitaliseren wettenbestand
conform huidig staatsbestel
(wegwerken achterstanden
ontstaan na 10-10-10)

31 maart 2024

Curaçao +
Nederland

De teams die betrokken zijn bij aanpassen, consolideren en
digitaliseren van wetteksten zijn nu op sterkte. Er moeten
meer teksten worden aangepakt dan waar initieel rekening
mee gehouden is. WJZ komt in Q3 met nieuwe planning en
kostenraming.

4. Afronding werving en selectie
wetgevingsjuristen arbeidsrecht,
financieel/fiscaal recht en sociale
zekerheid.

Doorlopend

Curaçao +
Nederland

TWO zet (oud-)medewerkers het ministerie van SZW van
Nederland in, t.b.v. wetgevingsondersteuning ten behoeve van
de wetgevingstrajecten die te maken hebben met sociale
zekerheid. De komende periode wordt verkend of dit ook een
oplossing kan bieden voor andere wetgevingstrajecten.

6. Opleveren
functiewaarderingsonderzoek en
aanbieden rapport RvM

30 september
2023

Curaçao

Dit functiewaarderingsonderzoek t.b.v. een nieuwe
bezoldiggingsstructuur wordt uitgevoerd door UBR BZK, in
coördinatie met het programma Verbeteren Functioneren
Overheid (B4.1).

7. Uitverhuizen en ontvlechten
huurcommissie bij WJZ afgerond.

31 maart 2024

Curaçao

Het secretariaat van de huurcommissie heeft in haar functie
geen raakvlak met de functie van WJZ. Het ligt voor de hand
het secretariaat over te hevelen naar front office functies van
b.v. BPD vergunningenloket of domeinbeheer VVRP, maar WJZ
wacht nog op een besluit over waar het secretariaat wordt
ondergebracht.

7. De beleidsreactie is bestuurlijk
vastgesteld.

30 september
2023

Curaçao +
Nederland

De rapportage is opgeleverd. Er vindt momenteel afstemming
plaats over de afronding. De voorgaande deadline was 30 mei.

8. Nog te bepalen.

N.n.t.b.

Curaçao +
Nederland

Vervolgacties worden bepaald op basis van het
onderzoeksrapport en de beleidsreactie.

B.5

Op basis van een integrale doorlichting zullen
voorstellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd
om de kwaliteit, effectiviteit en uitvoeringskracht van
de overheidsorganisatie te verbeteren, waaronder
ook wordt verstaan de slagkracht van de ministeriële
staven.

Op basis van onderzoek naar de primaire, secundaire
en tertiaire arbeidsvoorwaarden (waaronder
overwerkvergoedingen, verlofregelingen, bijzondere
beloningen en toeslagen, reizen
en reisvergoedingen, etc.) worden voorstellen voor
mogelijke versobering ontwikkeld en
geïmplementeerd.

B.5.3

Doorlichting wetgevingsfunctie

In aanvulling op het vergelijkend
onderzoek naar de primaire,
secundaire en tertiaire
arbeidsvoorwaarden wordt een
benchmark onderzoek uitgevoerd
waarin de arbeidsvoorwaarden uit
de (semi)publieke sector worden
vergeleken met de private sector.

10

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.6

B.6.3

4. Implementatie gereed.

31 december
2023

Curaçao

Activiteit vanaf Q3 2023 onder Programma VFO (B4.1).

5. Inrichten mobiliteitsbureau:
procedures en processen ten
behoeve van oplossen (juridische)
knelpunten

n.t.b.

Curaçao

De voorgaande deadline was 30 maart. Het inrichten van
procedures en processen ten behoeve van het oplossen van
juridische knelpunten rond aanstellingen van medewerkers,
was op 30 maart 2023 niet afgerond.

In het kader van een optimale personele inzet wordt
de formatie, bezetting en daadwerkelijke
aanwezigheid en inzetbaarheid van medewerkers van
overheid en overheidsorganisaties onderzocht. Indien
medewerkers onterecht loon ontvangen worden,
afhankelijk van de situatie, maatregelen getroffen
(o.a. stopzetten salaris, ontslagtraject).

Implementatie mobiliteitsbeleid

Deze activiteit wordt vanaf Q3 2023 onder gebracht in het
Programma VFO (B4.1). De planning wordt afhankelijk van
status bij overdracht opnieuw bepaald.
6. Inrichten mobiliteitsbureau:
vaststellen richtlijnen en
procedures voor toepassen
(intern) herplaatsing actieven,
flexibele inzet, gedwongen
uitstroom en waarnemingen korter
dan jaar.

n.t.b.

Curaçao

Deze activiteit wordt vanaf Q3 2023 onder gebracht in het
Programma VFO (B4.1). De planning wordt afhankelijk van
status bij overdracht opnieuw bepaald. De voorgaande
deadline was 30 maart.

7. Sociaal plan: concept ontwerpbeleidsdocument Sociaal Plan
gereed.

n.t.b.

Curaçao

Het concept ontwerp beleidsdocument Sociaal Plan is gereed
en het overleg met de CGOA wordt gestart.
Deze activiteit wordt vanaf Q3 2023 onder gebracht in het
Programma VFO (B4.1). De voorgaande deadline was 30
maart.

B.6.6

Moderniseren arbeidsvoorwaarden

1. Beleidskader gereed

15 augustus
2023

Curaçao

Modern arbeidsvoorwaardenbeleid leidt tot een efficiënte
overheid, met zo laag mogelijke kosten. Deze overheid is een
aantrekkelijke werkgever, die binnen de financiële ruimte
inspeelt op veranderingen in de arbeidsmarkt. Het plan dat
leidt tot modern arbeidsvoorwaardenbeleid wordt afgerond en
binnenkort aangeboden aan de RvM.

B.6.7

Optimaliseren personele inzet
programmastructuur en staande
organisatie Ministerie BPD:
investeren in aansluiting van de
programmastructuur op de
staande organisatie van het
Ministerie BPD.

3. Ambtenaren die betrokken zijn
bij het Landspakket zijn getraind
op het gebied van
projectmanagement

1 oktober 2023

Curaçao en
Nederland

De training zal naar verwachting in september van start gaan.

4. Opstellen roadmap.

1 oktober 2023

Curaçao en
Nederland

Het maken van de roadmap o.b.v. de uitkomsten van de
Theory of Change.

B.7

Er wordt een aanpak ontwikkeld gericht op het
terugdringen en beheersen van de kosten voor
externe inhuur.

B.7.0

Activiteit nader in te vullen

B.8

Op basis van een doorlichting van de HR-functie
(beleid, HR-advies, administratie en
instrumentarium) worden verbetervoorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

B.8.2

Selectie projectleider &
kwartiermakers versterking HRfunctie

1. Projectleider en kwartiermaker
implementatie service delivery
model aangesteld.

1 juli 2022

Curaçao

In het derde kwartaal wordt de werving opnieuw gestart.
Dit valt vanaf Q3 2023 onder Programma VFO (B4.1).

B.8.3

Vastellen plannen van aanpak op
de onderdelen uit het overall plan
van aanpak versterking HR-functie

1. Prioritering van uit te werken
deelplannen per onderdeel van de
HR service delivery model.

30 september
2022

Curaçao

Na aanstelling van de projectleider worden de prioriteiten
bepaald. De aanstelling van de projectleider moet opnieuw
worden gestart.

11

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

B.9

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
wordt strategisch personeelsbeleid ontwikkeld.
Hieronder wordt in ieder geval verstaan:
- een strategische personeelsplanning i.r.t. de
uitkomsten van de doorlichting onder B.4;
- invoer van een prestatie-management systeem
binnen het ambtelijk apparaat;
- het beperken van de politieke invloed op
personeelsaangelegenheden.

B.9.1

Herijken businessplannen 2010
naar meerjarige planning, waarbij
een public wage bill van 10% BBP
gerealiseerd wordt in 2026.

B.10

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
zullen de behoefte en kosten met betrekking tot
huisvesting inzichtelijk worden gemaakt en
mogelijkheden tot kostenverlaging en verbeteringen
worden onderzocht en, indien aanwezig, worden
doorgevoerd. Beoogd is een kostenreductie van 20%
in 5 jaar (begroting 2020 als ijkpunt) die verwerkt is
in de begroting voor 2025.

B.10.2

Opstellen plan van aanpak (2.0)
fase 2.

B.10.3

Implementatie plan van aanpak

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

n.t.b.

Curaçao

Het herijken van de businessplannen volgt op de quick scans
(B4.1.8), zal daarom op zijn vroegst in het vierde kwartaal
starten. Dit wordt vanaf Q3 2023 onder Programma VFO
(B4.1) opgepakt.

2. Koppeling MVA Panden in
eigendom
t.b.v. overheidshuisvesting
gekoppeld aan de administratie
van het Ministerie van Financiën.

30 juni 2023

Curaçao

Nadat de vastgoedportefeuille met een koppeling van 80%
van het totaal afdoende is gekoppeld.

8. Vaststelling definitie
huisvestingskosten en omvang
huisvestingskosten in referentie
jaar 2020 (door RvM)

31 maart 2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. De definitie en de omvang van de
huisvestingskosten (in referentiejaar 2020) zijn opgesteld.

4. Opleveren Huisvestingsbeleid
(normering & kwaliteit), inclusief
voorstellen voor procesverbetering

30 september
2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. Het beleid wordt gefaseerd
doorgevoerd en heeft in eerste instantie betrekking op nieuwe
huisvesting.

6. Inventarisatie grootschalige
nieuwe huisvestingsopgaves (incl.
'verhuizingen').

Doorlopend

Curaçao +
Nederland

De ingestelde werkgroep Huisvestingsbeleid, die bestaat uit
leden van de departementen, moet het initiatief nemen voor
de inventarisatie per ministerie.

9. Reductie energieverbruik
overheid huisvesting

30 september
2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. De voorgestelde beheersmaatregelen
worden in Q3 alsnog omgezet naar een concept beleidskader.
Er is een projectleider aangesteld bij Aqualectra die zal
adviseren over een aantal quick wins. Het realiseren van
energiereductie valt niet onder de verantwoordelijkheid van de
uitvoerders van activiteiten i.h.k.v. B10, maar draagt wel bij
aan de besparingsdoelstelling.

12. Nota 'probleemanalyse' &
verbetervoorstellen door de
nieuwe vastgoedmanager

30 september
2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. De nieuwe vastgoedmanager is net
gestart en zal een voorstel uitwerken voor de samenstelling en
opbouw van de Afdeling Vastgoed onder Domeinbeheer 2.0.
Deze actie is van eminent belang voor B10, maar vormt een
onderdeel van het E7 traject (van het Ministerie van VVRP).

13. Kwantitatieve nulmetingen
(m2 per medewerker) t.b.v. een
Huisvestingsplan per ministerie.

30 september
2023

Curaçao

Datum geactualiseerd, omdat het nieuwe huisvestingsbeleid
nog moet worden vastgesteld.

12

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

B.11

B.11.1

Eerste quickscan stand van zaken

3. Opstellen implementatie
programma en plannen van
aanpak.

1 juli 2023

Curaçao +
Nederland

Datum geactualiseerd. De projectplannen voor eHerkenning
(B11.5), Secure Data Exchange (B11.8) en de notitie over het
inrichten CIO-office (B11.2) zijn in concept gereed. Uitvoering
wacht op financiering. TWO en BPD overleggen over een
financiële meerjarenplanning en de dekking daarvan.
Ondertussen werkt het programmateam Digitalisering door
aan het uitbreiden van het zaaksysteem (B11.4) en start met
de implementatie van M365 (B11.9), waar Min AZ, MEO en
BPD middelen voor hebben.

B.11.2

Inrichten CIO office

1. Opleveren organisatieplan.

1 juli 2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. De notitie over het inrichten CIO-office
is opgeleverd zodat de stuurgroep voor het derde kwartaal een
besluit kon nemen. Daarna kan het concept-plan van aanpak
na eventuele aanpassing worden vastgesteld.

B.11.3

Generieke cloud omgeving

4. In gebruik nemen Cloud
omgeving

1 juli 2023

Curaçao +
Nederland

Voordat er applicaties in de Cloud omgeving in gebruik
genomen worden zal er vanuit het nieuwe CIO-office een
richtingbepalend advies moeten komen.

B.11.4

Uitbreiden functioneel systeem

2. Planning werkzaamheden,
opleidingen, inrichting
zaaksysteem en bouwen & testen
zaaktypen afgerond.

1 juli 2023

Curaçao

Er worden 17 standaard zaaktypen opgeleverd. De opleidingen
volgen aansluitend op het opleveren van alle zaaktypen.

3. Livegang uitgebreid
zaaksysteem

1 juli 2023

Curaçao

Dit betreft het intern in gebruik nemen van de opgeleverde
zaaktypen. Wanneer een digitale identificatie (B11.4)
beschikbaar is, kan het mogelijk gemaakt worden om op
afstand b.v. een vergunning aan te vragen.

B.13

In het kader van een efficiënte overheid zullen de
mogelijkheden voor een digitale overheidsomgeving
en digitale dienstverlening worden onderzocht. Op
basis van een onderzoek zullen voorstellen worden
ontwikkeld en geïmplementeerd.

Maximaliseren duurtetoeslag op 100 procent van
salaris; verlagen huidige duurtetoeslag uitkeringen
met 10 procent (en geen indexering), waarbij
rekening zal worden gehouden met mogelijk
onevenredige financiële implicaties in individuele
gevallen.

B.11.5

Digitale identificatie

3. Afronden plan van aanpak.

1 juli 2023

Curaçao +
Nederland

Na beoordeling door de stuurgroep wordt het Plan van Aanpak
definitief gemaakt en doorgeleid naar de RvM. Wanneer het
besluit heeft plaatsgevonden zal er worden gestart met
EHerkenning, ten behoeve van het vergunningenloket.

B.11.8

Data Exchange project (ter
vervanging van Stelsel
Basisregistraties, B.11.6)

2. Planning werkzaamheden,
opleidingen, inrichting
zaaksysteem en bouwen & testen
zaaktypen afgerond.

1 juli 2023

Curaçao

Nadat de eerste 2 PvA's, die van het CIO office en van M365,
zijn goedgekeurd, wordt het Data Exchange project in gang
gezet.

B.11.9

Implementatie van M 365

2. Start projectleider met
implementatieprojectplan

1 juli 2023

Curaçao

Zie B11.1.3

B.13.1

Besluitvorming over
implementatiemogelijkheden, op
basis van door Curaçao aan te
leveren gedegen onderbouwing.

3. Uitvoering besluitvorming.

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

De maximalisatie van de duurtetoeslag op 100 procent van
het salaris is reeds doorgevoerd per 1 januari 2016.
Besluitvorming over het verlagen en niet indexeren van de
duurtetoeslag is uitgesteld en wordt in samenhang bezien met
maatregel E.4.1.1 Hervorming Sociale Verzekeringen.

13

Thema C: Belastingen
Doel

• het herinrichten van een robuust belastingstelsel met een brede grondslag, dat bijdraagt aan een eerlijke(re) verdeling van het
inkomen, stimulering van de economie en uitvoerbaarheid en controleerbaarheid door de Belastingdienst;
• het realiseren van adequaat ingerichte belastingdiensten.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

C.1

C.1.2

3. Vastgestelde eerste deel
veegwet.

30 september
2023

Curaçao

Wetswijziging herstelt omissies in of past diverse oudere
landsverordeningen aan, voert aanbevelingen van OESO door
en implementeert adviezen van Curaçaose adviesorganen.
Curaçao doorloopt het wetgevingstraject en verwerkt het
ontvangen advies van de SER Curaçao op de conceptLandsverordening.

4. Vastgestelde wetswijziging
omzetbelasting (OB).

1 januari 2024

Curaçao

Wetsvoorstel maakt uitzonderingen op OB-verplichting
mogelijk en wijzigt wijze van inning van een deel van de
verschuldigde OB.
Curaçao doorloopt het wetgevingstraject en verwerkt het
ontvangen advies van de SER Curaçao.

7. Vastgestelde wetvoorstellen uit
visiedocument IB & WB.

1 december
2023

Curaçao

Wetsvoorstel moet versimpelingen realiseren, mazen dichten
en effectiviteit verbeteren.
Curaçao start het wetgevingstraject om het visiedocument IB
& WB om te zetten in een wet.

8. Vastgesteld rulingbeleid.

15 juni 2023

Curaçao

Rulingbeleid informeert betrokkenen over rulingverzoeken,
doorlooptijden en processen.
Publiceren rulingbeleid door de Belastingdienst.

1. Geactualiseerd en vastgesteld
hervormingsplan belastingstelsel.

31 december
2023

Curaçao +
Nederland

Opstellen van een visiedocument met hervormingskaders
(rekening houdend met de laatste bestuurlijke prioriteiten en
voortschrijdende inzichten, internationale- en EU-regelgeving
en richtlijnen met betrekking tot belastingheffing en TWOadviezen) in Q3.
Actualiseren bestaand hervormingsplan in Q4.

Om inkomsten te verhogen en het stelsel robuuster
en eenvoudiger te maken zal een integrale
doorlichting worden uitgevoerd van het fiscale stelsel
inclusief de inkomstenbelasting. De volgende
voorstellen zullen worden meegewogen:
- Verbreding van de belastingbasis, verschuiving van
directe naar indirecte belastingen en invoering
VAT/BTW van 12,5 procent, conform voorstellen van
de Fiscal Affairs Department (FAD) van het IMF of
ABB conform fiscaal stelsel Caribisch Nederland.
- Maatregelen gericht op substantiële vermindering
van belastinguitgaven en bijdragen/overdrachten aan
derden.
- Beperken bestuurlijke inmenging/discretionaire
bevoegdheden van zowel ambtenaren als
bestuurders (m.b.t. aftrekposten, ‘tax holidays’).
Op basis van de doorlichting en adviezen zullen
voorstellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd.
Rekening zal gehouden worden met internationale
regels van o.a. de OECD.

C.1.4

Uitvoering Quickwins uit het PvA.

Geactualiseerd hervormingsplan
ten behoeve van
implementatiefase.

14

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

C.4

C.4.5

4. Geoptimaliseerd
informatiemanagement.

31 december
2023

Curaçao

Uitvoeren inventarisatie voor portfoliomanagement.
Opzetten van een afdeling informatiemanagement.

5. Geoptimaliseerde organisatieinrichting

31 december
2023

Curaçao

Herinrichten van de structuur, de formatie en het functiehuis
van de geïntegreerde organisatie in Q3.
Opstellen en vaststellen formatie- en opleidingsplan in Q3.
Integreren Inspectie en Ontvanger in Q4.

1. Vastgesteld plan van aanpak
voor de modernisering en
optimalisering van de Douane.

31 juli 2023

Curaçao +
Nederland

Aanpassen plan van aanpak aan de hand van appreciatie door
TWO/Douane Nederland, waarna het plan van aanpak kan
worden vastgesteld door de Raad van Ministers.
Oorspronkelijke deadline was 31 maart 2023.

3. Afgeronde nulmeting naar
functioneren Douane Curaçao

30 oktober 2023

Curaçao +
Nederland

Met hulp van Douane Nederland uitvoeren van een nulmeting
bij Douane Curaçao aan de hand van een internationale
standaard.

4. Aangepast wettelijk kader voor
de Douane.

31 december
2023

Curaçao

De concept Nota van Wijziging ALDA is eind juni 2023 klaar en
zal vervolgens aan de Raad van Ministers aangeboden worden.
Vervolgens zal worden gestart met het aanpassen en
moderniseren van de delegatiebepalingen in ALDA.

2. Regeling heeft adviestraject
doorlopen en is behandeld in de
parlementen.

1 januari 2024

Curaçao +
Nederland

Parlementaire behandeling in Nederland en Curaçao.
Oorspronkelijke deadline was 1 januari 2023.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
wordt bepaald of en hoe de Belastingdienst kan
worden geoptimaliseerd en gemoderniseerd,
dusdanig dat belastinginning effectief en efficiënt kan
plaatsvinden. Op basis van voorstellen zal
besluitvorming en implementatie plaatsvinden.

C.4.6

C.5

Er wordt een Belastingregeling voor Nederland en
Curaçao overeengekomen, in lijn met minimum Base
Erosion and Profit Shifting (BEPS) voorwaarden
waarbij o.a. wordt gekeken naar het voorkomen
mogelijke winstverschuivingen.

C.5.1

Geactualiseerd hervormingsplan
ten behoeve van
implementatiefase.

Op basis van bestaand en
aanvullend onderzoek wordt
bepaald of en hoe de Douane kan
worden geoptimaliseerd en
gemoderniseerd. Op basis van
voorstellen zal besluitvorming en
implementatie plaatsvinden.

Belastingregeling overeenkomen

15

Thema D: Financiële sector
Doel

• het realiseren van een stabiele financiële sector die zijn rol ter ondersteuning van de reële economie op een goede manier kan vervullen;
• het realiseren van een passende wijze van regulering van de financiële sector, waarbij adequaat toezicht wordt gehouden op de naleving;
• het realiseren van een toezichthouder die tijdig en daadkrachtig optreedt bij problemen bij financiële ondernemingen.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

D.1

D.1.2

2. Voortgang van de uitvoering
van de aanbevelingen van het
IMF monitoren en bijsturen waar
nodig.

Doorlopend

CBCS

Gelet op de autonome positie
van de CBCS zal in het derde
kwartaal na overleg met de
CBCS en instemming door
Curaçao en Nederland worden
besloten of opname van de
actiepunten onder Thema D in
de uitvoeringsagenda nog
langer wenselijk is.

3. Inrichten Financiële
Stabiliteitscomité t.b.v.
beleidsdialoog met Min Fins
Curaçao en Sint Maarten

30 september 2023

CBCS

Idem.

4. Strategische Review
toekomstige financiële sector

30 september 2023

CBCS

Idem.

5. Afronden implementatie
Risicogericht toezicht

31 december 2024

CBCS

Idem.

6. Versterken
handhavingsinstrumentarium ter
verantwoording van financiële
instituties

30 september 2023

CBCS

Idem.

7. Review resolutieraamwerk en
implementatie DGS

31 december 2024

CBCS

Idem.

Er wordt een integrale doorlichting van de financiële
sector uitgevoerd door een externe onafhankelijke
partij.
Op basis van de uitkomsten van deze doorlichting
worden maatregelen geformuleerd om
tekortkomingen te adresseren.

Op zo kort mogelijke termijn volledige invulling
geven aan maatregelen om tekortkomingen te
adresseren naar aanleiding van aanbevelingen van
het IMF inzake de financiële sector van de
monetaire unie Curaçao-Sint Maarten

D.2

Er wordt een integrale doorlichting van het stelsel
van toezicht (wet- en regelgeving, toezichtbeleid)
op de financiële markten uitgevoerd door een
externe onafhankelijke partij.
Op basis van de uitkomsten van deze doorlichting
worden maatregelen geformuleerd om
tekortkomingen te adresseren.

D.2.1

Na binnenkomst resultaten van het onderzoek,
onderzoeksresultaten delen met Nederland.

2. Voortgang van de uitvoering
van de aanbevelingen van het
IMF monitoren en bijsturen waar
nodig. Bij de verdere uitvoering
van het hervormingsprogramma
door de CBCS zullen in lijn met
de aanbevelingen van het IMF
de transitie naar risicogebaseerd toezicht en de
versterking van
toezichthandhaving worden
geprioriteerd.

Doorlopend

CBCS

Idem.

D.4

Er vindt modernisering plaats van bekende
tekortkomingen in wet- en regelgeving, in ieder
geval invoering Depositogarantiestelsel DGS en
modernisering resolutieraamwerk).
Overzicht van welke wetgeving zou moeten worden
aangepast, vervolgens aanpassing, besluitvorming
en implementatie van de wetgeving.

D.4.1

Voortzetting plan van aanpak CBCS, ontwikkeling
wetgevingskalender en afspraken met WJZ over
versterking wetgevingscapaciteit.

2. Wetgevingskalender
implementeren. Bij de verdere
uitvoering van het
hervormingsprogramma door de
CBCS zal, in lijn met de
aanbevelingen van het IMF, bij
de verdere modernisering de
depositogarantiestelsels worden
geprioriteerd.

Doorlopend

CBCS + Curaçao

Idem.

16

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

D.5

D.5.2

1. Voortgang aanbevelingen
naar aanleiding van review
interne organisatie monitoren.
Bij de opvolging van de
aanbevelingen uit het IMFrapport staat de
onafhankelijkheid van de CBCS
voorop.

Doorlopend

CBCS + Curaçao

De interne governance is een
verantwoordelijkheid van de
CBCS. Het bewaken van de
onafhankelijkheid is een
verantwoordelijkheid van zowel
de landen Curaçao en Sint
Maarten als van de CBCS.

De governance van de CBCS wordt versterkt,
conform internationale best practices waaronder
door het scheiden van verschillende taken binnen
de CBCS.

Op zo kort mogelijke termijn volledig invulling geven
aan maatregelen om tekortkomingen te adresseren
naar aanleiding van aanbevelingen van het IMF
inzake de interne organisatie van de CBCS.

17

Thema E: Economische hervormingen
Doel

• het realiseren van een weerbare, dynamische en veerkrachtige economie;
• het realiseren van een robuust en betaalbaar sociaal zekerheidsstelsel, dat de prikkels op de juiste plek legt.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.1

Er zal een integrale analyse van het huidige
arbeidsmarktbeleid, wet- en regelgeving worden
uitgevoerd op basis waarvan het arbeidsmarktbeleid
wordt geactualiseerd en gemoderniseerd.
Maatregelen als arbeidstijdverkorting,
deeltijdwerken, contracten voor bepaalde tijd,
versoepelen ontslagrecht, wegnemen belemmeringen
voor aannemen buitenlandse arbeidskrachten,
illegale tewerkstelling en bestrijding van de
jeugdwerkloosheid zullen in de analyse worden
betrokken.
Op basis van de analyse worden voorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.1.1

6. Implementatieagenda
opgesteld.

Q1/Q2 2024

Curaçao +
Nederland
(werkgroep
E.1)

Het onderzoeksrapport is afgerond. Na dialoog met sociale
partners (vakbonden en werkgevers) en het
besluitvormingsproces met SOAW en de SVB, kan een
implementatieagenda worden opgesteld.

7. Implementatieagenda
vastgesteld.

Q2 2024

Curaçao +
Nederland

Zie toelichting E.1.1.6.

E.2

De informele economie en illegale arbeid wordt
tegengegaan.
Op basis van onderzoek naar de omvang van de
informele economie zullen voorstellen worden
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.2.0

Activiteit nader in te vullen

E.3

Illegale tewerkstelling van buitenlandse
arbeidskrachten wordt tegengegaan. Er zal
onderzoek worden gedaan naar illegale tewerkstelling
van buitenlandse arbeidskrachten. Op basis van de
resultaten en aanbevelingen worden voorstellen
ontwikkeld en geïmplementeerd.

E.3.1

Onderzoek illegale tewerkstelling
arbeidskrachten, inclusief
verbeteren van de toelatingsketen.

8. Vastgesteld plan van Aanpak
waarin hervormingsmaatregelen
worden voorgesteld.

31 juli 2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. Mede op basis van het adviesrapport
"Van Denken naar Doen” van EY en het ARC-rapport wordt
een plan van aanpak afgerond. De vaststelling volgt in het
derde kwartaal.

9. Start implementatie
hervormingsmaatregelen.

31 juli 2023

Curaçao +
Nederland

Datum geactualiseerd. Nadat politieke besluitvorming in de
RvM heeft plaatsgevonden, kan worden gestart met de
implementatie van de geprioriteerde hervormingsmaatregelen
(zie ook E.3.1.8). De mijlpalenplanning van de implementatie
wordt opgenomen in de volgende uitvoeringsagenda's.

10. Start nader onderzoek

N.n.t.b.

Curaçao +
Nederland

Het onderzoek illegale tewerkstelling arbeidskrachten heeft
een lijst quick wins en korte- en langetermijnmaatregelen
opgeleverd (E.3.1.6). Het onderzoek heeft tevens uitgewezen
dat er op een aantal onderwerpen nader onderzoek moet
worden gedaan (E.3.1.7). Het nader onderzoekstraject is in
onderling overleg getemporiseerd, gezien de veelheid aan
onderzoeken bij SOAW die al lopen of net zijn afgerond en
waar de overgang naar implementatie van
hervormingsmaatregelen momenteel veel van de organisatie
vraagt.

5. Implementatie afgerond.

30 april 2024

Curaçao +
Nederland

De minister SOAW heeft het Programma Modernisering
Inspectie SOAW goedgekeurd. De verandermanager SOAW
voert het programma uit. In de volgende UA kunnen relevante
mijlpalen uit het implementatieplan worden overgenomen in
de uitvoeringsagenda.

6. Programma modernisering
inspectie SOAW is afgerond.

30 juni 2024

Curaçao +
Nederland

Het streven is om het Programma Modernisering Inspectie
SOAW halverwege 2024 af te ronden.

E.3.3

Onderzoek arbeidsmarktbeleid en
wet- en regelgeving.

Doorlichting van de
Arbeidsinspectie SOAW

18

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.4

E.4.1

Realiseren duurzame
betaalbaarheid Sociale
Verzekeringen (behoudens
zorggerelateerd). Hierbij wordt
zowel de financieringskant, als de
kostenkant meegenomen.

3. Eindrapport 'sociale
verzekeringen' en notitie
'Hervormingen Arbeidsmarkt en
Sociale Zekerheid' zijn opgeleverd.

1 juli 2023

Curaçao +
Nederland
(werkgroep
sociale
verzekering
en)

Het eindrapport en de overkoepelende notitie "Hervormingen
Arbeidsmarkt en Sociale Zekerheid" waarin de uitkomsten van
het onderzoek E.1 en E.4.1 in samenhang worden bezien,
worden in juni 2023 opgeleverd.

E.4.2

Realiseren duurzame
betaalbaarheid sociale
voorzieningen. Hierbij wordt zowel
de financieringskant, als de
kostenkant meegenomen.

9. Uitvoeringsagenda wordt
uitgevoerd en gemonitord.

15 december
2023

Curaçao +
Nederland
(werkgroep
E.4)

SOAW monitort de uitvoering van deze agenda en de
opvolging van de aanbevelingen. Juridische bijstand vanuit
TWO wordt op verzoek van SOAW geleverd.

E.4.3

De werkgroep SVB maatregelen
werkt opties uit die op de korte
termijn een bijdrage leveren aan
de houdbaarheid van de sociale
zekerheid en de zorg (zie ook
F.3.2).

2. Maandelijkse rapportage SVBmaatregelen, waaruit blijkt dat
Curaçao op schema is om
structureel evenwicht in het
schommelfonds te bereiken in
2022 en 2023 zonder de
landsbijdrage te verhogen.

Maandelijks,
laatste dag van
de maand.

Curaçao

Conform besluitvorming RMR 18 juni 2021.

3. Invoering noodzakelijke
wetgeving en aanvullende
beheersmaatregelen.

1 juli 2023

Curaçao

De noodzakelijke wetgeving voor wat betreft het Fonds BVZ
moet zo snel mogelijk worden doorgevoerd nu de streefdatum
van 1-1-2023 niet is gehaald. Zo nodig moeten aanvullende
beheersmaatregelen worden uitgewerkt, zodat het evenwicht
in het schommelfonds eind 2023 kan worden gewaarborgd.

E.5

Bewerkstelligd wordt dat het stelsel van sociale
zekerheid een activeringsfunctie zal hebben, met de
juiste prikkels, waarbij tevens zorggedragen wordt
voor adequaat sociaal vangnet. Op basis van
bestaand en/of aanvullend onderzoek zullen
voorstellen worden ontwikkeld en geïmplementeerd.
Bezien in samenhang met de maatregelen omtrent
de hervorming van de arbeidsmarkt.

Curaçao verhoogt de pensioengerechtigde leeftijd
naar 66 (in 2025), tenzij uit onafhankelijk onderzoek
blijkt dat een verhoging van de pensioengerechtigde
leeftijd naar 66 jaar in 2025 niet realistisch is en er
alternatieve voorstellen zijn met hetzelfde
budgettaire effect. Een onafhankelijk economisch
instituut (aangewezen door het COHO in overleg met
het land) brengt in kaart wat de structurele
budgettaire effecten zijn voor de betaalbaarheid van
de pensioenen en sociale zekerheid als de
pensioengerechtigde leeftijd wordt verhoogd naar 66
jaar in 2025 en verder verhoogd zou worden door
koppeling aan de levensverwachting en rekent de
alternatieve voorstellen door. De uitkomsten worden
voorgelegd aan Curaçao en Nederland waarna in
overleg bekeken wordt hoe er invulling wordt
gegeven aan de onderzoeksresultaten.

E.5.0

Activiteit nader in te vullen

19

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.6

E.6.3

Aanpak 'red tape' en 'cost of doing
business'

7. Opleveren Plan van Aanpak 'red
tape' en 'cost of doing business'

1 juli 2023

Curaçao +
Nederland

De programmamanager heeft het plan van aanpak in concept
opgeleverd. Het plan van aanpak voorziet in een kader
gebaseerd op de Doing Business methode van de Wereld
Bank, en zet een aanpak uit één t.b.v. quick wins, die in
samenwerking tussen MEO en partners worden gerealiseerd.
De aanpak bestaat uit verschillende onderdelen, en stuurt aan
op onder meer:
- het optimaliseren vergunningsverleningprocedures (voorheen
E.6.3.6),
- upgraden van digitale informatieportalen, digitalisering
dienstverlening KVK en notarissen,
- verlaging van de Cost of Doing Business door het stimuleren
van verduurzaming van ondernemingen,
- verdere digitalisering van bedrijven,
- bevorderen van samenwerking tussen bedrijven om de
schaal te vergroten en kosten te drukken en
- een testcase voor het verbeteren van de toelatingsketen van
kennismigranten, i.s.m. SOAW.

E.6.5

Project integrale
gebiedsontwikkeling Schottegat en
Havengebied: dit wordt
doorgeschoven naar een volgende
agenda.

E.6.6

Het opstellen van een Theory of
Change

Ondernemerschap en het investeringsklimaat zullen
worden bevorderd. Daarbij is o.a. van belang dat het
vergunningenstelsel wordt geoptimaliseerd, de costs
of doing business worden verlaagd, en bureaucratie
(red tape) wordt weggenomen.
Op basis van een integrale doorlichting van (o.a.)
wet- en regelgeving zullen voorstellen worden
ontwikkeld en geïmplementeerd.

Het project wordt doorgeschoven.

2. Opstellen roadmap.

1 oktober 2023

Curaçao en
Nederland

Het maken van de roadmap o.b.v. een Theory of Change. De
Roadmap wordt ingezet t.b.v. het programma ter verbetering
van het ondernemerschapsklimaat (E.6.3.7).

20

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

E.7

E.7.1

2. Vaststellen hoofdlijnen van de
nieuwe inrichting van
Domeinbeheer door RvM.

31 december
2023

Curaçao

Voordat de nieuwe inrichting op hoofdlijnen ter vaststelling
kan worden voorgelegd aan de RvM, zal er een communicatieen instemmingstraject volgen, waar onder andere de
vakbonden in worden geconsulteerd.

3. Voorstel met financiële kaders,
een position paper en interne
afspraken Domeinbeheer, intern
VVRP met ministerie van
Financiën.

31 maart 2024

Curaçao

In het derde kwartaal en vierde kwartaal zullen de
begrotingspelregels worden aangepast voor de komende
jaren, in lijn met het vastgestelde plan van aanpak. De
exploitatie t.b.v. de gebiedsontwikkeling (E.7.4) is in de
begroting verwerkt. In 2024 wordt de werkwijze voor werken
met grondexploitaties vastgelegd in een Landsverordening.

Ontwikkelen en implementeren grondbeleid en
ruimtelijk ordeningsbeleid.

Duurzame versterking van
Domeinbeheer.

E.7.2

Hervorming en verzakelijking van
het grond- en vastgoedbeleid en beheer.

5. De administratie voor de uit te
geven kavels of te ontwikkelen
gronden wordt op pijl gebracht
middels samenwerking met het
kadaster en interviews met (oud)
medewerkers.

1 juli 2023

Curaçao

Alle grotere gebieden zijn in kaart gebracht. Deze gronden
moeten nog worden voorzien van een administratie die
inzichtelijk maakt of deze gronden zijn uitgegeven of niet.
Gronden die nog in kaart moeten worden gebracht, betreffen
restkavels, waar tot ongeveer 40 woningen op staan.

E.7.3

Schoon door de poort.

3. Formaliseren van in aanmerking
komende illegaal geoccupeerde
gronden en verlengen verlopen
erfpacht gronden

31 december
2023

Curaçao

Het team van controleurs en uitgiftemedewerkers loopt de
opbouwde caseload in 2023 in.

E.7.4

Bijdrage aan de economische
ontwikkeling.

2. Uitwerking principenota's over
gebiedsontwikkelingen Rif en
Colon

31 december
2023

Curaçao

Datum geactualiseerd. De investeringsnota's zullen, na een
intensief proces van interne en externe ambtelijke
afstemming, eind 2023 gereed zijn en in 2024, o.a. afgestemd
op de financiële spelregels (zie E.7.1.3), aan de RvM worden
voorgelegd voor besluitname en verwerking in de
Landsbegroting.

3. Afronden principenota's
gebiedsontwikkeling Zakito en
Maria Maai

30 september
2024

Curaçao

Het project Rif en Colon is veel omvangrijker dan initieel
gedacht. Het project Zakito en Maria Maai schuift daarom door
en gaat op een nader te bepalen moment van start.

4. Procesvoorstel Ruimtelijke
Economische Strategie, voorzien
van een eerste verkenning van
trends en kansen.

1 juli 2023

Curaçao

In het derde kwartaal wordt een position paper Economische
gebiedsvisie opgeleverd. Op basis van deze notitie worden
vervolgstappen bepaald.

2. Verzenden facturen ter waarde
van NAf 2,5 miljoen (cumulatief
2023).

31 december
2023

Curaçao

Target wordt behaald op basis van facturatie van
huurinkomsten en erfpacht.

E.7.5

Bijdrage aan de overheidskas.

21

Thema F: Zorg
Doel

• het beheersen en beheersbaar houden van COVID-19;
• het borgen van de continuïteit van de acute zorg;
• het efficiënt inrichten van de zorg en het realiseren van een robuust en betaalbaar zorgstelsel.

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

F.1

Om COVID-19 te kunnen beheersen en beheersbaar
te houden worden de adviezen van het OMT Cariben
(24 april 2020 en 3 juni 2020) doorgevoerd,
waaronder in ieder geval de volgende maatregelen:
- op peil houden beschikbare IC-capaciteit;
- versterken diensten publieke gezondheid (o.a.
i.v.m. bron- en contactonderzoek)
- op voorraad houden van voldoende persoonlijke
beschermingsmiddelen (PBM);
- vergoten en op peil houden testcapaciteit;
- invoeren syndroom surveillance;
- garanderen voldoende air-ambulance capaciteit;
- Aankoop COVID vaccin en doorvoeren
vaccinatieprogramma (vanaf beschikbaar zijn
vaccin).

F.1.1

Doorlopend

F.2

In het kader van doelmatigheid worden overbodige
dubbelingen in het zorgaanbod van de verschillende
ziekenhuizen en andere inefficiënties in kaart
gebracht en teruggedrongen, middels opstellen en
uitvoeren plan samenwerking regionale ziekenhuizen
Caribisch gebied Koninkrijk en maken bestuurlijke
afspraken, waaronder in ieder geval wordt verstaan:
− reduceren van het aantal medische uitzendingen
naar derde landen door uitbreiding van zorgaanbod
binnen het Caribisch gebied van het Koninkrijk (topspecialistische zorg);
− gezamenlijke inkoop medicatie, middelen,
materialen en apparatuur;
− regionaal opleiden en capaciteitsplanning van
zorgpersoneel (kosten opleiding reduceren door
minder opleiden in het buitenland);
− rationalisering laboratoriumzorg en reductie aantal
laboratoria;
− medische specialisten die verzekerde zorg leveren
in loondienst van ziekenhuizen (sterfhuisconstructie);
− versterken samenwerking eerstelijnszorg en
tweedelijnszorg;
− herijken bekostigingswijze en tarieven
tweedelijnszorg samen met zorgverzekeraars en
Nederlandse zorgautoriteit.

F.2.2

Voorstel om in gezamenlijkheid
(Dutch Caribbean Hospital Alliance
(DCHA) + het platform voor
Zorgverzekeraars CAS-BES (PSZ))
een programma van eisen op te
stellen waarop een (op kwaliteit en
kosten gebaseerde) inventarisatie
van tarieven van de bij DCHA
aangesloten ziekenhuizen en
zorginstellingen op andere
bestemmingen (Colombia,
Dominicaanse Republiek,
Nederland) gestoeld zal worden.

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

Doorlopend

Curaçao

1. Vastgesteld eindrapport
zorgaanbod bij DCHA aangesloten
ziekenhuizen en ziekenhuizen in
de regio en de comparatieve
kosten hiervan.

30 september
2023

DCHA/SZV/
TWO

In het derde kwartaal zal na overleg met de minister van GMN
worden besloten of de monitoring van de maatregelen onder
F2 onder het Landspakket of het via het Vierlandenoverleg zal
geschieden.

3. Opgesteld plan van aanpak in
vervolg op de
onderzoeksresultaten.

31 december
2023

DCHA/SZV/
TWO

Presenteren onderzoeksresultaten van het comparatief
onderzoek dat SZV en DCHA uitvoeren om inzicht te krijgen in
de gehanteerde tarieven door de bij DCHA i.o. aangesloten
ziekenhuizen voor verleende diagnostiek en de tweede- en
derdelijnszorg
bij medische uitzendingen vanuit en tussen de
CAS-BES (ei)landen.

22

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

F.3

F.3.1

Een plan van aanpak vaststellen
voor de inrichting van het traject
om de duurzame betaalbaarheid,
toegankelijkheid en kwaliteit van
het zorgstelsel te realiseren.
Hierbij wordt zowel de
financieringskant, als de
kostenkant (modernisering
zorgstelsel waaronder governance)
meegenomen.

4. Vastgesteld nader rapport
stelselwijziging, inclusief
voorstellen voor flankerend beleid
(zoals preventie en versterking
eerstelijnszorg).

31 juli 2023

Curaçao

Eind juni 2023 presenteert de Taskforce Hervorming
Marktordening en Financiering Zorgsector het eindrapport over
de stelselwijziging aan de RvM. Hierin zijn de opmerkingen van
de TWO, waar mogelijk, verwerkt. De Raad van Ministers stelt
het eindrapport in juli 2023 vast.
Oorspronkelijke deadline was 30 juni 2023.

5. Vastgesteld plan van aanpak
naar aanleiding van nader rapport.

31 augustus
2023

Curaçao +
Nederland

Nadat het eindrapport (F.3.1.4) is vastgesteld door de RvM,
worden een of meer plannen van aanpak opgesteld voor de
inrichting van een betaalbaar, toegankelijk en kwalitatief goed
zorgstelsel, waarbij tevens voorstellen voor flankerend beleid
worden meegenomen.
Oorspronkelijke deadline was 31 juli 2023.

De werkgroep SVB maatregelen
werkt opties uit die op de korte
termijn een bijdrage leveren aan
de houdbaarheid van de sociale
zekerheid en de zorg (zie ook
E.4.1.3).

2. Opgeleverde maandelijkse
rapportage uitvoering SVBmaatregelen.

Maandelijks,
laatste dag van
de maand.

Curaçao

Conform besluitvorming RMR 18 juni 2021. Uit de rapportage
moet blijken dat Curaçao op schema is om structureel
evenwicht in het schommelfonds te bereiken in 2022 en 2023
zonder de landsbijdrage te verhogen.

3. Ingevoerde noodzakelijke
wetgeving en uitgewerkte
aanvullende beheersmaatregelen.

1 augustus 2023

Curaçao

Concept-landsbesluit ligt bij minister voor aanbieding aan
Raad van Advies voor advies. Hierna kan het landsbesluit
worden vastgesteld door de minister en kan de implementatie
worden gestart.
Oorspronkelijke deadline was 1 juli 2022.

Implementatie maatregelen ter
minimalisering verliezen bij het
ziekenhuis CMC.

8. Periodiek overleg over
voortgang uitvoering spoor 1 plan
van aanpak verduurzaming
exploitatie CMC.

Maandelijks

Curaçao

Tussen NHC en TWO vindt maandelijks overleg plaats over de
voortgang van spoor 1 van het plan van aanpak
'verduurzaming CMC', nu de inhoudelijke acties daarvan zijn
belegd bij de Regiegroep "Sanering CMC entiteiten".

9. Uitgevoerd onderzoek kostprijs
en doelmatigheid CMC (en AAH).

31 juli 2023

Curaçao

Een onafhankelijk onderzoeksbureau onderzoekt de
doelmatigheid van de bedrijfsprocessen van CMC conform
aanbevelingen van de Nederlandse Zorgautoriteit en het
bestuurlijk hoofdlijnenakkoord tussen de regering en de CMCentiteiten.

10. Vastgesteld besluit van de
regering inzake een structurele
regeling voor de kosten van zorg
aan ongedocumenteerden en
onverzekerde patiënten.

31 augustus
2023

Curaçao

Uitwerken van een formele financierings- en
vergoedingsregeling voor de kosten van de zorg door CMC aan
ongedocumenteerden en overige onverzekerde patiënten.
Bovenstaande conform aanbeveling van de Nederlandse
Zorgautoriteit en het bestuurlijk hoofdlijnenakkoord tussen de
regering en de CMC-entiteiten.

11. Aangenomen wetgeving
instelling Curaçaose Zorgautoriteit
(Cza) als onafhankelijke
regelgever en toezichthouder.

1 maart 2024

Curaçao

Afronden concept-wetgeving door WJZ waardoor Cza als
onafhankelijk toezichthouder op de zorgsector wordt ingesteld
in Q3.
Aanbieden aan de adviesorganen voor advies in Q4.

Op basis van bestaand en/of aanvullend onderzoek
naar de doelmatigheid (inclusief bekostiging) en
effectiviteit van de zorg en de uitkomsten van
maatregel F.2 zullen voorstellen worden ontwikkeld
en geïmplementeerd. Gedacht kan worden aan
herijken verzekeringspakket en invoeren van eigen
betalingen.

F.3.2

F.3.3

23

Thema G: Onderwijs
Doel

• het realiseren van een basiskwaliteit van onderwijs;
• realiseren van een goede aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
• het realiseren van goede doorstroom tussen stelsels van onderwijs (al dan niet in Europees Nederland).

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

G.1

G.1.1

5. Opgestelde theory of change en
onderliggende roadmap.

30 september
2023

Curaçao en
Nederland

Afronden concept-theory of change en opstellen roadmap op
basis van de opgeleverde nulmeting van het onderwijsbestel
door de Onderwijsinspecties, het regeerprogramma 20212025 van Curaçao, de Onderwijsagenda 2020-2022 en de
input van alle relevante stakeholders.

6. Vastgestelde aanvullend
onderzoeksvoorstel.

30 september
2023

Curaçao en
Nederland

Naar aanleiding van de opgestelde Theory of Change en
onderliggende roadmap (zie G.1.1.5), worden aanvullende
onderzoeksvragen geformuleerd waar de reeds uitgevoerde
doorlichting van het onderwijsbestel (nulmeting) nog geen
antwoord op heeft gegeven.

Een expertgroep uit de vier landen / groep
onderwijsexperts uit de vier landen voert een
doorlichting uit van het gehele onderwijsbestel, met
inbegrip van alle publieke en particuliere betrokken
partijen, inclusief de overheid. Hierbij komen in ieder
geval aan de orde:
- onderwijskwaliteit, lesmethoden en –middelen;
- aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
- doorstroom tussen ko, po, vo en mbo/ho/wo (al
dan niet in Europees Nederland);
- doelmatigheid en doeltreffendheid van de
onderwijsbekostiging, mitigeren van inefficiënties in
het systeem;
- versterken van de kwaliteitsverbetering door
effectief toezicht door onder andere de inspecties;
samenwerking onderwijs- en
ontwikkelingsvoorzieningen in de regio (en eventueel
Europees Nederland).
Hierbij worden in elk geval de onderwijsinspecties
van de vier landen betrokken.

Uitvoeren doorlichting op basis van
vastgesteld plan van aanpak.

Op basis van de uitkomsten van de doorlichting
worden maatregelen ontwikkeld en
geïmplementeerd.

24

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

G.1

G.1.2

10. Vastgesteld strategisch
huisvestingsplan.

31 december
2023

Curaçao +
Nederland

Opstellen van een advies aan de minister van OWCS over hoe
en bij wie het structurele onderhoud aan de schoolgebouwen
duurzaam organisatorisch kan worden belegd.
Vervolgens maakt Curaçao in Q3 op basis van dit advies een
keuze en volgt de organisatorische inrichting van het
structurele onderhoud.
Als derde stap kan in Q4 het strategisch huisvestingplan
worden opgesteld, inclusief implementatieplan.
Oorspronkelijke deadline was 31 mei 2023.

12. Functionerende
uitvoeringsstructuur ten behoeve
van het project achterstallig
onderhoud schoolgebouwen.

31 december
2023

Curaçao en
Nederland

Beschikbaar stellen financiële middelen voor externe
ondersteuning en werven van lokale counterparts die eind
2023 de buitenlandse ondersteuners kunnen vervangen.

13. Operationele duurzame en
toekomstbestendige
uitvoeringsstructuur onderhoud
scholen.

31 maart 2024

Curaçao

Uitvoeren implementatieplan op basis van het vastgestelde
strategisch huisvestingsplan (zie G.1.2.10).

14. Uitgevoerd onderhoud scholen
fase 1.

31 april 2023

Curaçao

Uitvoeren onderhoud drie scholen (Cola Debrotschool, Nelly
Winkelschool en Kolegio Erasmo) conform de beschikking en
voorwaarden van 7 oktober 2022.

15. Uitgevoerd onderhoud scholen
fase 2.

31 december
2023

Curaçao

Uitvoeren onderhoud negen scholen (Adventschool Bonam, St.
Paulus College, Skol Immanuel, Kolegio Alejandro Paula,
Vigdis Jonckheer Mensing College, Marnix FO 1+2, Kolegio
Monseigneur Willem Ellis, Kolegio San Hose FO 1+2 en Myrna
Dovaleschool) conform de beschikking en voorwaarden van 6
december 2022.

1. Vastgestelde actieplannen voor
prioriteiten Curaçao.

31 juli 2023

Curaçao

Opstellen van actieplannen voor 1) het aanpassen
bekostigingsmethodiek (V&V-stelsel), 2) de verdere
ontwikkeling van de onderwijsapplicatie (CLOA), 3) een
salarisbenchmark in de regio, 4) een optimalisering
lerarenopleiding en 5) evaluatie personeel ten opzichte van
het beroepsbeeld.

Een expertgroep uit de vier landen / groep
onderwijsexperts uit de vier landen voert een
doorlichting uit van het gehele onderwijsbestel, met
inbegrip van alle publieke en particuliere betrokken
partijen, inclusief de overheid. Hierbij komen in ieder
geval aan de orde:
- onderwijskwaliteit, lesmethoden en –middelen;
- aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt;
- doorstroom tussen ko, po, vo en mbo/ho/wo (al
dan niet in Europees Nederland);
- doelmatigheid en doeltreffendheid van de
onderwijsbekostiging, mitigeren van inefficiënties in
het systeem;
- versterken van de kwaliteitsverbetering door
effectief toezicht door onder andere de inspecties;
samenwerking onderwijs- en
ontwikkelingsvoorzieningen in de regio (en eventueel
Europees Nederland).

Achterstallig onderhoud
onderwijshuisvesting aanpakken.

Hierbij worden in elk geval de onderwijsinspecties
van de vier landen betrokken.
Op basis van de uitkomsten van de doorlichting
worden maatregelen ontwikkeld en
geïmplementeerd.

G.1.3

Uitvoeren acties die volgen uit de
doorlichting van het
onderwijsbestel.

25

Thema H: Versterken rechtsstaat
Doel

• een bijdrage leveren aan de versterking van de rechtsstaat, door in ieder geval in te zetten op het versterken van het
grenstoezicht, de aanpak van financieel-economische criminaliteit en het verbeteren van het detentiewezen.

Maatregel (zie Landspakket)
H.1

H.9

In het belang van stabiliteit van de openbare orde en
veiligheid worden tot nader orde geen bezuinigingen
toegepast die de operationele uitvoeringscapaciteit
binnen de meest vitale sectoren van de rechtsstaat
(Politie, Douane, Landsrecherche, OM, Hof,
Kustwacht, gevangeniswezen en de veiligheidsdienst)
beperken.
Landen werken gezamenlijk toe naar een
geharmoniseerd niveau van bescherming
persoonsgegevens binnen het Koninkrijk middels een
Rijkswet.
Een plan van aanpak zal worden ontwikkeld en
geïmplementeerd.

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

H.1.1

Doorlopend

Doorlopend

Curaçao

H.1.3

Opstellen realistisch
meerjareninstroomplan met
financiële paragraaf ter
garandering operationele
uitvoeringscapaciteit van alle H1instellingen.

3. Opgestelde instroomplanning en
instroomopgave voor het OM.

30 september
2023

Curaçao

Vaststellen functieboek voor OM (via reguliere interne
procedure Curaçao).
Afronden van de instroomplanning voor het OM.

H.9.1

Projectfase uitvoeren op basis van
vastgesteld plan van aanpak.

6. Hoofdstuk 3 concept
wetsontwerp gereed

31 januari 2024

Curaçao en
Nederland

Het derde hoofdstuk van de consensusrijkswet, inclusief de
bijbehorende Memorie van Toelichting, zal voor het JVO van
januari 2024 worden opgeleverd t.b.v. de opdrachtgever. Bij
die gelegenheid zal aan de opdrachtgever ook een tussentijdse
uitvoeringstoets worden aangeboden die ziet op hoofdstuk 2
van de rijkswet.

7. Uitvoeringstoets wetsontwerp

n.n.b

Curaçao en
Nederland

Nog niet actueel.

8. Duidelijkheid bijstandsverzoek
landen

15 augustus
2023

Nederland

In samenwerking met TWO gaat JenV de gevraagde bijstand
voor het implementatietraject van de Rijkswet beschikbaar
stellen, een en ander zoals verzocht door de ministers van
Justitie van de landen op 14 december 2022.

26

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

H.12

H.12.2

1. Implementatie aanbevelingen
wordt gemonitord.

Doorlopend

Curaçao

Er wordt eens in de drie maanden een voortgangsrapportage
opgeleverd.

7. Goedgekeurde jaarverslagen
zijn aangeboden aan de Staten.

Doorlopend

Curaçao

De jaarverslagen worden conform de eisen in het herziene
Handboek opgesteld en aan de Staten aangeboden.

8. Vastgestelde en vastgelegde
afspraken tussen het OM, het
GHvJ, Financiën en het CF over
het proces voor verwerving van de
inkomsten van het CF.

30 september
2023

Curaçao

Vastleggen van de afspraken tussen partijen over het proces
voor verwerving in een protocol.
Oorspronkelijke deadline was 15 juni 2023

9. De herziende Landsverordening
Criminaliteitsbestrijdingsfonds is
gepubliceerd en in werking
getreden.

Q4 2025

Curaçao

Curaçao is gestart met het wetgevingsproces.

10. Regelgeving, beleid en
procedures aangaande het CF zijn
via een communicatieplan
gecommuniceerd naar het bredere
publiek.

31 december
2024

Curaçao

Opstellen van een Communicatieplan voor het CF in Q3 2023.
Uitvoeren communicatieplan vanaf Q4 2023.

11. Geoptimaliseerde organisatie.

30 september
2023

Curaçao

In kaart brengen werkwijze en procedures van CF en
aanpassen aan het vastgestelde Handboek 2023.
Doorlopen werving en selectie om formatie CF volledig in te
vullen.
Maken afspraken om toestroom van financiële middelen voor
uitvoering van projecten te garanderen.

H.17

Beheer en toezicht t.a.v. het criminaliteitsfonds wordt
op orde gebracht. Curaçao en Sint Maarten volgen de
aanbevelingen uit de rapporten van de Raad voor de
Rechtshandhaving op.
Uiterlijk 1 april 2021 hebben de landen een
onafhankelijke organisatie aangewezen die het fonds
controleert op het opvolgen van de aanbevelingen en
rapporteert of het fonds naar behoren werkt.

Curaçao komt met behulp van Defensie voor 1 maart
2021 met een plan van aanpak om de verouderde
dienstplichtverordeningen aan te passen en om de
CURMIL te professionaliseren, waarbij onder andere
de doorstroommogelijkheden van de CURMIL naar de
landelijke veiligheidspartners worden verankerd.

Aangewezen onafhankelijke
organisatie controleert opvolging
aanbevelingen en rapporteert of
het fonds naar behoren werkt.

H.17.1

Opstellen plan van aanpak gericht
op verdere professionalisering van
de CURMIL, waar actualisatie van
de Dienstplichtverordening een
onderdeel van is.

2. Geactualiseerde
dienstplichtverordening.

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

Curaçao werkt met Defensie aan de actualisering van de
dienstplichtverordening, een specifieker tijdspad wordt nog
bepaald.

H.17.3

Opstellen moderne
rechtspositieregeling voor
Caribische beroepsmilitairen,
inclusief wettelijke inkadering.

1. Vastgestelde gemoderniseerde
rechtspositieregeling.

n.n.b.

Curaçao +
Nederland

Opstellen notitie over de rol van de Curaçaose
beroepsmilitairen binnen de krijgsmacht en de juridische
grondslag van hun rechtspositie voor bestuurlijke
standpuntbepaling.
In Q3 2023 vindt de nadere uitwerking plaats van de materiele
aspecten van de rechtspositieregeling.

27

Maatregel (zie Landspakket)

Uitwerkingsactiviteit

Beoogde resultaten

Afgerond

Actor

Toelichting

H.18

Curaçao heeft op 1 april 2021 de benodigde
stageplaatsen beschikbaar gesteld ten behoeve van
het Sociaal Vormings Traject.
Curaçao en Defensie sluiten voor 1 februari 2021 een
convenant dat hierop toeziet.

H.18.1

Op basis van een gesloten
convenant benodigde
stageplaatsen beschikbaar stellen.

11. Bijsturing project naar
aanleiding van de evaluatie.

Doorlopend

Curaçao

Aan de hand van o.a. de tussentijdse evaluatie uit november
2022, zullen Curaçao en Defensie in goed overleg bepalen
welke wijzigingen noodzakelijk zijn om het project te
optimaliseren.

H.19

Curaçao komt met een getrapt plan voor de
modernisering en hervorming van het aanbod van
online-kansspelen. Dit plan bevat tevens een
realistisch tijdpad met bijbehorende mijlpalen. De
modernisering en hervorming omvat ten minste:
1. Wet- en regelgeving die voorziet in een
onafhankelijke toezichthouder op online kansspelen.
Zij verstrekt ook licenties en handhaaft indien nodig,
waarbij als uiterste interventie de licentie kan worden
ingetrokken.
2. Waarborgen dat aanbieders van online kansspelen
vanuit Curaçao handelen conform wet- en
regelgeving van de landen waarop zij zich richten.
3. Maatregelen om (via de Curaçao Gaming Control
Board en de Belastingdienst) de door licentiehouders
verschuldigde belastingen en licentievergoedingen te
innen.

H.19.1

Uitwerken maatregel deel 1 en
deel 2

7. Functionerend online portaal ter
registratie van online gaming
operators die actief zijn in
Curaçao.

31 juli 2023

Curaçao

Doorvoeren laatste wijzigingen door GCB.
De oorspronkelijke deadline was 24 mei 2023.

17. Concept LOK die voldoet aan
de uitgangspunten van H2/19 en
het plan van aanpak is
aangeboden aan de Staten.

31 augustus
2023

Curaçao

De resultaten van de beperkte toets door de TWO worden
waar mogelijk meegenomen door het Ministerie van Financiën
Curaçao. Nieuwe concepten van de landsverordening en de
memorie van toelichting worden aangeboden aan de Raad van
Advies Curaçao. De opmerkingen van de RvA worden verwerkt
in een definitief concept, dat aan de Staten wordt aangeboden
ter behandeling.

18. LOK is vastgesteld.

1 oktober 2023

Curaçao

Voortzetten lopende wetgevingstraject door aanbieden
concept-landsverordening aan de Raad van Advies Curaçao
voor advies en vervolgens behandeling in de Staten.

19. Vergunningsverleningsproces
en modelvergunningen zijn gereed
en voldoen aan uitgangspunten
H19 en het plan van aanpak.

31 augustus
2023

Curaçao

Vergunningverleningsproces en Modelvergunningen worden ter
kennisneming met de TWO gedeeld.
Eventuele input van de TWO wordt waar mogelijk
meegenomen door Curaçao. Concepten worden definitief
gemaakt nadat de LOK is vastgesteld.
Dit resultaat vervangt resultaten H.19.11 en H.19.12 uit de
vorige uitvoeringsagenda.

20. Inrichtingsplan (PvA) nieuwe
toezichthouder is gereed en
voldoet aan de LOK.

1 juni 2023

Curaçao

Inrichtingsplan nieuwe toezichthouder worden conform
toezegging minister van Financiën van 15 mei 2023 ter
kennisneming met de TWO gedeeld. Eventuele input van de
TWO wordt waar mogelijk meegenomen door Curaçao.

1. Afgerond onderzoek naar
gokverslaving in opdracht van de
Curaçao GCB.

1 oktober 2023

Curaçao

Het onderzoek naar gokverslaving wordt uitgevoerd door de
ICUC. Door de uitgestelde start van het onderzoek, is het de
verwachting dat de uitkomsten van het onderzoek eind
september gereed zijn. De uitkomsten van het onderzoek zijn
mede een basis voor het opstellen van lagere regelgeving.
Oorspronkelijke deadline was 31 augustus 2023.

2. Beoordelen of de bestaande
(lagere) regelgeving voldoende
waarborgen biedt.

30 juni 2024

Curaçao en
Nederland

TWO vergelijkt het overzicht van de eerder geïnventariseerde
lagere regelgeving (H.19.1.5) met de laatste versie van de
LOK zoals die aan de Staten wordt aangeboden om te
adviseren over de nog ontbrekende aspecten in de regelgeving
op het gebied van anti-witwasbepalingen, technische eisen,
AML/Counter Terrorism Financing en
consumentenbescherming en verslavingspreventie en over de
eventueel nog aan te passen en op te stellen (lagere)
regelgeving.
Oorspronkelijke deadline was 15 mei 2023.

H.19.2

Er zijn waarborgen ingesteld die
erop toezien dat het
kansspelbeleid in Curaçao voorziet
in de bescherming van
minderjarigen en andere
kwetsbare spelers

28

Landspakket
Curaçao
Uitvoeringsagenda 1 juli – 30 september 2023