Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 616

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 25 maart 2020
In het ordedebat van 18 februari jl. ontving ik van de heer Azarkan (DENK)
en mevrouw Kuiken (PvdA) het verzoek om in te gaan op de situatie in Urk
waar een groep jongeren het gemeentehuis heeft bekogeld met vuurwerk
en bakstenen (Handelingen II 2019/20, nr. 50, item 30).
Situatie
De politie en de gemeente hebben mij laten weten dat op zaterdagavond
15 februari, rond 23.15 uur, een groep van ongeveer 100 jongeren
vernielingen aan het gemeentehuis aan de Singel op Urk heeft gepleegd.
Tijdens deze ongeregeldheden werd voor duizenden euro’s schade
toegebracht aan onder andere de ruiten van het pand. Bij de vernielingen
werd gebruik gemaakt van zwaar vuurwerk en stenen. De gemeente, het
OM en de politie nemen dit hoog op. Het onderzoek is nog in volle gang
en de politie roept iedereen op die meer weet van de gebeurtenissen zich
te melden.
Het beschermen van een veilig woon- en leefklimaat voor iedereen is een
van de hoofdprioriteiten van dit kabinet. Het mag daarom niet zo zijn dat
jongeren ongestraft vernielingen aanbrengen aan het gemeentehuis van
Urk.
De aanpak van deze vernielingen en het handhaven van de openbare orde
is echter primair een taak en de verantwoordelijkheid van de lokale
driehoek. Ik wil daarom niet tornen aan hun verantwoordelijkheid. Uit
contact met de gemeente Urk blijkt dat zij er alles aan doen om in
samenwerking met de politie en het OM de daders te vinden en te
straffen.
Over de mogelijkheden en het instrumentarium die burgemeesters tot
hun beschikking hebben om intimidaties en terreur van groepen jongeren

kst-28684-616
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 684, nr. 616

1

tegen te gaan, verwijs ik u graag naar de brief die ik op 20 februari reeds
naar uw kamer heb gezonden.1
In het ordedebat noemt heer Azarkan (DENK) dat het hier mogelijk gaat
om anti-integratief gedrag. Hiervoor zijn echter op dit moment geen
aanwijzingen.
Weerbare bestuurders
De gemeente Urk heeft mij laten weten dat de vernielingen mogelijk
bedoeld zijn als intimidatie van de bestuurders en ambtenaren van de
gemeente.
De daadwerkelijke toedracht van dit incident is nog onduidelijk en wordt
onderzocht door de gemeente in samenwerking met de politie en het OM.
Dit kabinet keurt elke vorm van intimidatie tegen bestuurders af en wij
doen er alles aan om bestuurders en ambtenaren weerbaarder te maken
tegen intimidatie en bedreigingen. Het goed kunnen functioneren van
onze bestuurders is namelijk van fundamenteel belang voor onze
democratische rechtstaat. Samen met mijn ambtgenoot van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werk ik daarom aan
verschillende maatregelen.
Zo zijn er verschillende standaardmaatregelen preventieve beveiliging
voor burgemeesters en wethouders. Onderzocht wordt of die verankerd
kunnen worden in hun rechtspositie als onderdeel van de werkgeversverantwoordelijkheid om te voorkomen dat beveiligingsmaatregelen van
bestuurders onderdeel worden van het politieke debat.
Daarnaast is op 12 december jl. de pilot Integrale Beveiligingsplannen2 in
tien gemeenten3 van start gegaan. Deze pilot ziet op verbindingen tussen
de diverse onderdelen van de beveiliging van gemeenten zodat deze beter
op elkaar aansluiten en zo het beveiligingsniveau als geheel te verhogen.
De gedeelde lessen uit de pilot zullen worden vastgelegd in een aanpak
die andere gemeenten kunnen gebruiken.
In dit verband noem ik tot slot graag het Netwerk Weerbaar Bestuur, waar
(vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
wordt gewerkt aan een versterkte preventieve inzet aangaande het
beschermen van de veiligheid en integriteit van bestuurders. Vanuit dit
netwerk worden diverse producten en diensten aangeboden, zoals de
woningscan met een veiligheidsgesprek en een training «omgaan met
intimidatie en bedreiging voor burgemeesters en wethouders.»4 Bij
gevoelens van onveiligheid en bij incidenten kunnen bestuurders en
volksvertegenwoordigers voor advies ook altijd contact opnemen met de
vertrouwenspersonen van het Ondersteuningsteam Weerbaar Bestuur.
Samen met alle betrokken partners zal dit kabinet zich blijven inzetten
voor de versterking van de weerbaarheid van lokaal bestuur. Wij leveren
gezamenlijk, maar vanuit onze eigen verantwoordelijkheden, ondersteuning aan bestuurders.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

1

Kamerstuk 28 684, nr. 613.
Kamerstukken 28 844 en 28 684, nr. 190.
De tien deelnemende gemeenten zijn: Almelo, Berkelland, Breda, Dalfsen, Gooise Meren,
Haarlemmermeer, Saba, Tiel, Tilburg en Venlo.
4
Informatie over het Netwerk en producten vindt u op de website www.weerbaarbestuur.nl.
2
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 28 684, nr. 616

2