Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3369
Vragen van de leden Agnes Mulder en Omtzigt (beiden CDA) aan de
Ministers voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en van
Buitenlandse Zaken over de douane van Turkije (ingezonden 18 augustus
2015).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) mede namens de Minister van Buitenlandse
Zaken (ontvangen 11 september 2015).
Vraag 1
Klopt het dat de EU (één van haar rechtsvoorgangers, de EEG) en de
republiek Turkije in 1963 een associatieverdrag getekend hebben dat voorziet
in de invoering van een volledige douane-unie?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat de definitieve fase van deze douane-unie in werking getreden is
op 31 december 1995, vanaf welke datum BESLUIT Nr. 1/95 VAN DE
ASSOCIATIERAAD EG-TURKIJE van 22 december 1995 inzake de tenuitvoerlegging van de slotfase van de douane-unie (96/142/EG) van kracht was?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Klopt het dat de douane-unie van toepassing is op zowel goederen die in de
Gemeenschap of Turkije zijn voortgebracht, met inbegrip van goederen die
geheel of gedeeltelijk zijn verkregen uit produkten uit derde landen die zich in
de Gemeenschap of Turkije in het vrije verkeer bevinden, als op goederen uit
derde landen die zich in de Gemeenschap of Turkije in het vrije verkeer
bevinden (artikel 3 van BESLUIT Nr. 1/95 VAN DE ASSOCIATIERAAD
EG-TURKIJE)?

ah-tk-20142015-3369
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja. De douane-unie voorziet in vrij verkeer van goederen en een gemeenschappelijk douanetarief, maar beperkt zich tot industriële producten en
verwerkte landbouwproducten. Er gelden bijzondere bepalingen voor
niet-verwerkte landbouwproducten.
Vraag 4
Klopt het dat artikel 4 van dit besluit bepaalt dat «...de Gemeenschap en
Turkije zich vanaf die datum onthouden van nieuwe in- en uitvoerrechten of
heffingen van gelijke werking in te voeren. Deze bepalingen gelden eveneens
voor de douanerechten van fiscale aard»?
Antwoord 4
Ja.
Vraag 5 en 6
Heeft u kennis genomen van het feit dat sinds het begin van dit jaar Turkije is
begonnen met het rekenen van importheffingen, waardoor de export van
produkten als schoenen, kleding, medicijnen en vleeswaren duurder is
geworden?1
Heeft u precies inzicht in de nieuwe douaneheffingen van Turkije en is Turkije
in overtreding van bepalingen van de douane-unie? Kunt u dit inzicht met de
Kamer delen? Kunt u daarin precies ingaan op de problemen die exporteurs
van de eerder genoemde producten, maar ook van groentezaden en
polymeren hebben vanwege extra belemmerende administratieve procedures?
Antwoord 5 en 6
Een volledige lijst met nieuwe additionele douaneheffingen is bekend bij het
Ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarbij gaat het om additionele invoerrechten op schoeisel, ijzer en staal, handgereedschap, tapijten, meubels,
lampen, bepaalde huishoudelijke apparaten, handtassen en koffers. De lijst is
bijgevoegd in Annex I. De Turkse Minister van Economische Zaken heeft ook
aangekondigd dat er nieuwe maatregelen genomen zullen worden voor
andere producten, waaronder elektronische apparaten en chemicaliën.
Deze additionele invoerrechten gelden alleen voor producten die hun
oorsprong in derde landen hebben en niet voor producten met hun oorsprong in de EU, of landen waarmee Turkije een vrijhandelsakkoord heeft. De
Turkse maatregelen leiden ertoe dat Nederlandse bedrijven die hun producten invoeren uit derde landen en naar Turkije exporteren, extra tarieven
betalen. Naast additionele douaneheffingen is het zeer aannemelijk dat
Europese exporteurs worden geconfronteerd met extra grensformaliteiten.
Daarmee wordt de Europese en Nederlandse export geraakt.
Voor zover bekend worden er geen additionele heffingen geheven op
medicijnen en vleeswaren. Landbouwproducten, waaronder vlees en
groentezaden en polymeren vallen buiten de douane-unie, waardoor Turkije
importheffingen mag toepassen.
De Europese Unie is exclusief bevoegd op het gebied van de douane-unie. De
Europese Commissie onderzoekt de door Turkije ingevoerde maatregelen en
heeft in verschillende fora haar zorgen hierover geuit.
Vraag 7
Bent u bereid om in overleg te treden met Nederlandse transporteurs om
inzage te krijgen in de omvang van het probleem?
Antwoord 7
Ik vind het belangrijk om inzage te krijgen in de omvang van het probleem en
treed graag in overleg met de Nederlandse transporteurs.

1

http://www.bnr.nl/nieuws/beurs/733455–1507/ophef-om-extra-douaneheffingen-turkije, Ophef
om extra douanerechten Turkije)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 8
Welke stappen (zoals aankaarten bij de associatieraad en arbitrage) zult u
ondernemen bij een gevonden overtreding? Of klopt het dat het verdrag een
zeer groot hiaat bevat?2
Antwoord 8
De Nederlandse ambassade in Ankara heeft de toenemende heffingen
aangekaart in een gesprek op 10 juli bij het Turkse Ministerie van Economische Zaken.
Ook de Europese Commissie heeft de situatie aangekaart bij de Turkse
autoriteiten in het Gemengd Comité van de douane-unie. Dit Comité dient als
overlegorgaan voor de goede werking van de douane-unie. Daarnaast is er
door de Europese Commissie en het Turkse Ministerie van Economische
Zaken een hoog ambtelijke werkgroep opgezet om te verkennen hoe de
handelsrelatie tussen EU en Turkije verbeterd kan worden. Naar aanleiding
van een rapport van deze werkgroep willen de Europese Commissie en
Turkije een proces starten om de huidige douane-unie te moderniseren. Deze
heffingen zullen daarbij ook worden aangekaart. De modernisering beoogt
het functioneren van de douane-unie te verbreden en verdiepen.

2

Handelsakkoord met Turkije faalt, Telegraaf, 1 augustus 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

Annex 1
ADDITIONAL DUTIES
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

Additional duties on footwear (Cabinet Decree 2014/6692 published in
the Turkish Official Gazette 29076 of 2 August 2014)
Additional duty on forged bars or rods of iron or non-alloy steel and
duty increase on certain steel products (Cabinet Decrees no 2014/6884,
2014/6885 OG of 18 October 2014, no.29149)
Additional duty on hand tools (Cabinet Decree 2015/ 7241, OG of 6
February 2015, no. 29259)
Additional duty on carpets (Cabinet Decree 2015/7252, OG of 18 February
2015, no. 29271)
Additional duty on furniture (Cabinet Decree 2015/7699, OG of 23 May
2015, no. 29364)
Additional duty on lamps (Cabinet Decree 2015/7712, OG of 7 June 2015,
no. 29379)
Additional duty on certain home appliances including vacuum cleaners
and their parts (Cabinet Decree 2015/7713, OG of 7 June 2015, no. 29379)
Additional duty on travel goods, handbags and similar containers
(Cabinet Decree 2015/7722, OG of 20 June 2015, no.29392)
Additional duty on certain steel and iron products (Cabinet Decree
2015/7749, OG of 5 July 2015, no.29407)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4