Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

921
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over gedupeerde huizenkopers in Brielle (ingezonden
30 oktober 2019).
Antwoord van Minister Knops (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 3 december 2019).
Vraag 1
Hoe kunnen huizenkopers er zeker van zijn dat de afbouwgarantie betrouwbaar is?
Antwoord 1
Een afbouwgarantie is doorgaans betrouwbaar als de waarborgverzekeraar
bevoegd is om als schadeverzekeraar op te treden. Indien een partij het
bedrijf van schadeverzekeraar uitoefent, moet daartoe een vergunning
worden verkregen van De Nederlandsche Bank (DNB), tenzij er een vrijstelling
geldt1 of uitzondering van toepassing is, dan wel een notificatie is gedaan bij
DNB als het om een schadeverzekeraar gaat met zetel in een andere lidstaat.
Indien de verzekeraar niet bevoegd is het schadeverzekeringsbedrijf uit te
oefenen, ontbreken de waarborgen die het prudentieel toezicht kan bieden.
Op de website van DNB zijn de schadeverzekeraars die een vergunning
hebben gekregen te vinden. Ook zijn daar de besluiten tot het opleggen van
een bestuurlijke sanctie openbaar gemaakt.
De Vereniging Eigen Huis (VEH) heeft DNB gevraagd onderzoek te doen naar
de betreffende waarborgverzekeraar, Betaal Garant Nederland. DNB beoordeelt welke opvolging hieraan in het toezicht gegeven kan worden. Indien
DNB constateert dat er sprake is van schending van relevante wet- en
regelgeving, kan DNB verschillende bestuurlijke sancties opleggen, waaronder een aanwijzing, last onder dwangsom of bestuurlijke boete. Gelet op de
geheimhoudingsplicht geeft DNB zolang het onderzoek duurt geen inzicht in
mogelijke stappen in specifieke gevallen. Op de website van DNB worden
besluiten tot het opleggen van een bestuurlijke sanctie openbaar gemaakt
met inachtneming van de publicatievereisten die zijn opgenomen in de Wet
op het financieel toezicht.

1

ah-tk-20192020-921
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

De Wet financieel toezicht kent een vrijstellingsregeling als het een kleine verzekeraar betreft.
Gezien de bedragen, zal dat zich hier niet snel voordoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Vraag 2
Op welke wijze kunnen huizenkopers alsnog hun recht halen indien een
onbetrouwbare waarborginstelling weigert de afspraken na te komen? Hoe
haalbaar zijn dergelijke procedures en welke kosten zijn daaraan verbonden?
Antwoord 2
De opdrachtgevers/huizenkopers hebben een aannemingsovereenkomst tot
het bouwen van een woning met een aannemer, waarvan een garantie- en
waarborgregeling onderdeel uitmaakt. De aannemer heeft ter dekking van
deze garantie- en waarborgregeling een verzekering bij een waarborgverzekeraar afgesloten. Een «deugdelijke» garantie- en waarborgregeling biedt de
opdrachtgever/huizenkoper in geval van faillissement van de aannemer
tijdens de bouw de waarborg dat de woning wordt afgebouwd en in geval
van faillissement na de oplevering biedt de regeling de waarborg op herstel
van de gebreken.
In het onderhavige geval is de aannemer failliet en blijkt, bij een beroep op
de garantie- en waarborgregeling, dat de waarborgverzekeraar nietgebruikelijke voorwaarden hanteert op grond waarvan hij niet uitkeert. De
opdrachtgevers/huizenkopers zullen zich nu op grond van de aanneemovereenkomst tot de curator van de failliete aannemer moeten wenden met hun
vordering. Zij hebben een concurrente2 vordering op de boedel van de
aannemer samen met alle andere schuldeisers.
In een dergelijke situatie is niet zeker dat alle geclaimde kosten zullen kunnen
worden verhaald. Uit de boedel zullen immers eerst de preferente schuldeisers worden betaald en wat overblijft wordt verdeeld onder de vorderingen
van de concurrente schuldeisers. Daarnaast kunnen er eventueel door de
opdrachtgever/huizenkoper nog kosten worden gemaakt aan juridische
bijstand. Voor het inbrengen van een vordering in faillissement is geen
verplichte bijstand door een advocaat nodig. Dit kan wel aan de orde zijn als
eventueel geprocedeerd zou gaan worden tegen de curator.
Vraag 3
Vindt u dat huizenkopers voldoende informatiepositie hebben om in te
kunnen schatten of de waarborggarantie betrouwbaar is? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 3
Huizenkopers hebben verschillende mogelijkheden om zich over dit onderwerp te laten informeren. Op het internet zijn modelkoop- en aannemingsovereenkomsten en andere informatie met betrekking tot het kopen van
nieuwbouwwoningen te vinden. Op de website van de VEH is een (gratis)
E-book te downloaden over het kopen van een nieuwbouwwoning.3 Ook
kunnen huizenkopers advies inwinnen bij makelaars, notarissen en de VEH.
Toch gaat het niet in alle gevallen nog goed. Daarom is van belang dat in de
Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, die naar verwachting op 1 januari
2021 in werking treedt, de informatiepositie van opdrachtgever/huizenkoper
wordt versterkt.
Met de inwerkingtreding van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen komt
er een informatieplicht voor de aannemer om de opdrachtgever/huizenkoper
te informeren over of en zo ja, op welke wijze de aannemer door een
verzekering dan wel een andere financiële zekerheid de risico’s voor de
opdrachtgever heeft afgedekt tegen schade als gevolg van het niet nakomen
van de verplichtingen tot het bouwen van een bouwwerk en voor gebreken
die na de oplevering van het bouwwerk aan het licht komen. Hiermee is de
opdrachtgever/huizenkoper op de hoogte van de wijze waarop hij beschermd
is tegen deze risico’s. De informatieplicht in de Wet kwaliteitsborging voor het
bouwen is opgenomen om te voorkomen dat opdrachtgevers, zonder dat zij
het zich realiseren, risico’s lopen wanneer zij een verbintenis aangaan met
een aannemer die niet werkt onder de voorwaarden van een van de

2

Een concurrente vordering betekent dat hun vordering geen voorrang heeft op andere schuldeisers nu zij geen bij de wet aangewezen preferente schuldeiser zijn.
3
https://www.eigenhuis.nl/huis-kopen/nieuwbouw/koop-aannemingsovereenkomst/e-book-koopaannemingsovereenkomst#/. Voor het downloaden hoef je geen lid te zijn van de VEH.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

bestaande garantieregelingen.4 De Wkb biedt de opdrachtgever/huizenkoper
verschillende mogelijkheden om de aannemer aansprakelijk te stellen als hij
zich niet houdt aan zijn waarschuwingsplicht.5
Vraag 4
Wat zijn de redenen geweest om nationale garantiefondsen te organiseren en
verplicht te stellen voor reisorganisaties? Kunt u daarbij specifiek ingaan op
de informatie- en onderhandelingspositie van de consument, en de grote
persoonlijke gevolgen van een faillissement?
Antwoord 4
De Nederlandse garantiefondsen voor reisorganisaties zijn privaatrechtelijke
organisaties. Er is geen sprake van nationale garantiefondsen. De ANVR
(Algemene Nederlandse Vereniging van Reisondernemingen) heeft in 1971
een garantiefonds opgericht. De ANVR behartigt belangen van reisorganisatoren en reisbureaus. Voor de consument betekent een geboekte reis met
ANVR-garantie zekerheid over de kwaliteit van de reisbegeleiding, een nette
afhandeling van klachten en dat je je geld terugkrijgt als de reisorganisatie
failliet gaat. In 1983 is de SGR (Stichting Garantiefonds Reisgelden opgericht),
waarin ook niet-leden van de ANVR deelnemen. SGR keert vooruitbetaalde
reisgelden aan reizigers uit als de reisorganisatie in financiële problemen
komt en draagt zorg dat een terugreis niet in gevaar komt als de reiziger al
op zijn bestemming is. Daarnaast is in 2012 GGTO (Garantiefonds voor
Gespecialiseerde Touroperators) opgericht. GGTO biedt reizigers de garantie
dat zij hun betaalde reisgelden terugontvangen, en eventueel hun terugreis
vergoed krijgen, als de betrokken touroperator bij GGTO is aangesloten en in
financieel onvermogen zou geraken.
Ook zijn er sinds 1992 wettelijke bepalingen in het Burgerlijk Wetboek (BW)
opgenomen waaraan aanbieders van pakketreizen dienen te voldoen (zie titel
7A van Boek 7 BW, Pakketreizen en gekoppelde reisarrangementen).6 Zo is
aangegeven welke reizen hieronder allemaal vallen en wat dient te zijn
geregeld ten aanzien van bescherming bij insolventie (Titel 7A, afdeling 5,
Boek 7 BW). De organisator dient de reiziger onder andere informatie te
verstrekken over wie bij een pakketreis instaat voor de bescherming bij
insolventie. De ACM (Autoriteit Consument en Markt) houdt toezicht op deze
branche. Deze toezichthouder kan een bindende gedragslijn tot naleving
opleggen, een last onder dwangsom, bestuurlijke boete opleggen en publieke
waarschuwingen geven, als niet wordt voldaan aan de wettelijke bepalingen
in het BW.7
Vraag 5
Bent u bereid in gesprek te treden met de bouwsector om een nationaal
bouwgarantiefonds op te richten en aansluiting daarbij verplicht te stellen, nu
blijkt dat huizenkopers onvoldoende beschermd zijn zelfs als zij zich ervan
verzekeren dat hun aannemer is aangesloten bij een garantiefonds?
Antwoord 5
Hoewel ik betreur wat er in Brielle allemaal mis is gegaan en ik besef dat de
gevolgen voor deze individuele huizenkopers zeer ernstig zijn, acht ik toch het
oprichten van een nationaal bouwgarantiefonds met verplichte verzekering
niet nodig. Overeenkomstig de reissector hebben private partijen in de
bouwsector goede garantie- en waarborgregelingen in de markt gezet en er is
een toezichtorgaan, dat toeziet op de verzekeraars van deze garantie- en
waarborgregelingen. In het algemeen werkt dit in de bouwsector goed.
Daarnaast heeft de huizenkoper een eigen verantwoordelijkheid, van hem
mag worden verwacht dat hij informatie inwint of advies vraagt, zie hiervoor
mijn antwoord op vraag 3. Tenslotte wordt de informatiepositie van de
opdrachtgever/huizenkoper via de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
versterkt. Helaas komt dit voor de huizenkopers in Brielle te laat.

4

Kamerstuk 34 453, nr. 3, hoofdstuk 4.5.
Zoals ontbinding van de overeenkomst met schadevergoeding, schadevergoeding met instandhouding van de overeenkomst en vernietiging van de overeenkomst wegens dwaling.
6
Nu ingevolge richtlijn (EU) 2015/2302.
7
Op grond van de Wet handhaving consumentenbescherming.
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3