De Rechtspraak

Kengetallen Gerechten 2008

De Rechtspraak
Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Inhoud

1. Achtergronden en definities
1.1 Inleiding
1.2 Kwaliteit
1.3	Productie en financiën
1.4 Mens en organisatie
1.5 Ontwikkeling en algemeen

4
4
4
7
9
10

2. Landelijke analyse
2.1 Samenvatting
2.2 Kwaliteit
2.3	Productie en financiën
2.4 Mens, organisatie en algemeen

12
12
13
19
21

Tabellen rechtbanken
24
Tabellen gerechtshoven	32

Rechtbank
Alkmaar	36
Almelo
40
Amsterdam
44
Arnhem
48
Assen
52
Breda
56
Dordrecht
60
’s-Gravenhage
64
Groningen
68
Haarlem
72
’s-Hertogenbosch
76
Leeuwarden
80
Maastricht
84
Middelburg
88
Roermond
92
Rotterdam
96
Utrecht
100
Zutphen
104
Zwolle-Lelystad
108
Centrale Raad van Beroep
College van Beroep voor het bedrijfsleven

112
116

Gerechtshof
Amsterdam
Arnhem
’s-Gravenhage
’s-Hertogenbosch
Leeuwarden

120
124
128
132
136

Pagina 

Pagina 

Achtergronden en definities kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Achtergronden en definities kengetallen 2008

1. Achtergronden en definities kengetallen 2008
1.1 Inleiding

Met deze jaarlijkse publicatie presenteert de
Rechtspraak kengetallen over het functioneren
van de afzonderlijke gerechten. Dit is bedoeld
als aanvulling op het Jaarverslag van de Recht­
spraak, waarin verantwoording wordt afgelegd
over de Rechtspraak als geheel. Publicatie van
kengetallen is een van de middelen waarmee
de Rechtspraak politiek en samenleving inzicht
geeft in de functie en het functioneren van de
Rechtspraak.1 Hierbij past wel de kanttekening
dat kwantitatieve gegevens slechts een gedeelte­
lijk beeld kunnen schetsen van de Rechtspraak.
De missie van de Rechtspraak luidt: “De Recht­
spraak zorgt voor integere en tijdige beslechting
van geschillen en berechting van strafbare feiten
door onafhankelijke rechters. De Rechtspraak
draagt bij aan de instandhouding van de rechtsstaat
en aan het vertrouwen van de burger in het recht.”

1 Het streven naar een hoge mate van
transparantie, zowel in individuele zaken als voor de Rechtspraak als geheel
vormt een belangrijke waarde in de
visie van de Rechtspraak. Agenda van
de Rechtspraak 2008-2011, blz. 18.
2

B.C.J. van Velthoven, 2005, De waarde
van de juridische infrastructuur voor de
Nederlandse economie; idem 2007,
Civiele rechtspraak in eerste aanleg,
2005 in cijfers. Een eerste stap op weg
naar kwantificering van de maatschap­
pelijke betekenis van de rechtspraak.

3	 Reacties kunt u doorgeven aan:
L.F. Ammerlaan,
e-mail l.ammerlaan1@rechtspraak.nl,
tel. 070 3619753 of G. Paulides,
e-mail g.paulides@rechtspraak.nl,
tel. 070 3619741.
4 Normen ook in de betekenis van
streefwaarden of doelstellingen.
5 Referentiewaarden zijn bijvoorbeeld
gemaakte afpraken of landelijke
gemiddelden.

Terwijl een aspect als tijdigheid zich in kwanti­
tatieve termen laat uitdrukken, zijn andere aspec­
ten van de missie van kwalitatieve aard en dus
niet op eenzelfde manier rechtstreeks te meten.
Dat betekent overigens niet dat daarover geen
informatie beschikbaar is. Zo besteedt het onder­
zoekprogramma van de Raad onder andere aan­
dacht aan aspecten als het vertrouwen van de
burger in de rechter en de rol van professionele
normen van onpartijdigheid en onafhankelijkheid
bij zaaktoedeling. Er is reflectie op de niet eenvou­
dig te combineren eisen waaraan de heden­daagse
rechter in termen van gezag, doelmatigheid, maat­
schappelijke betrokkenheid en onafhankelijkheid
moet voldoen. De kengetallen geven evenmin
inzicht in de maatschappelijke betekenis van de
Rechtspraak. Ook voor dit onderwerp wordt ver­
wezen naar het onderzoekprogramma.2
Ondanks deze beperkingen zijn de kengetallen
van belang voor verschillende gebruikersgroepen.
Rechtzoekenden en rechtshulpverleners zullen
vooral geïnteresseerd zijn in de duur van de pro­
cedures en in andere aspecten van kwaliteit.
Gegevens over productie en financiën zijn van
meer belang voor instanties die betrokken zijn bij
de begroting van de Rechtspraak, zoals het Mini­

sterie van Justitie. Gegevens over het intern func­
tioneren van de Rechtspraak hebben vooral inter­
ne betekenis. Met deze publicatie wordt getracht
de verschillende gebruikersgroepen te bedienen.
De verzameling en presentatie van kengetallen
is met deze publicatie nog niet uitontwikkeld.
De Rechtspraak kijkt in overleg met gebruikers
kritisch naar de omvang en begrijpelijkheid van de
kengetallen en de analyses ter verklaring van ver­
schillen. Lezers worden daarom uitgenodigd te
reageren op het rapport.3 Jaarlijks zal de Recht­
spraak de kengetallen evalueren en zoeken naar
het verbeteren ervan, bijvoorbeeld waar het gaat
om eenduidigheid, vergelijkbaarheid, meetmetho­
diek en presentatie.
De kengetallen zijn onderverdeeld in vier
categorieën.
– kwaliteit
– productie en financiën
– mens en organisatie
– ontwikkeling en algemeen

In de volgende paragrafen volgt een bespreking
van de definitie van de verschillende kengetallen.
In hoofdstuk 2 is een rechtspraakbrede analyse
te vinden van de kengetallen met daarin vergelij­
kingen tussen gerechten. In de hoofdstukken
daarna volgt per gerecht een afzonderlijk over­
zicht en een analyse van de kengetallen van het
betreffende gerecht. Waar mogelijk worden de
uitkomsten vergeleken met geldende normen4 of
referentiewaarden.5 Substantiële verschillen ten
opzichte van normen of referentiewaarden worden
toegelicht in een korte analyse per gerecht.
1.2 Kwaliteit

De kengetallen kwaliteit zijn indicatoren die een
beeld schetsen van de kwaliteit van het recht­
spreken. Voor 2008 worden de volgende kengetal­
len gepubliceerd (tussen haakjes staat telkens de
tabel genoemd die in de analyse per gerecht te
vinden is):
1. Tevredenheid procespartijen over kwaliteits­
aspecten van het rechterlijk functioneren en
doorlooptijden (tabel 1)
2. Gerealiseerde doorlooptijden (tabel 2)

3. Aandeel zaken behandeld door de meervoudige
kamer (tabel 3).

In de volgende drie paragrafen zijn de definities
en betekenissen van deze kengetallen te vinden.
1.2.1 Tevredenheid procespartijen (tabel 1)

Sinds 2001 laten de gerechten periodiek, over het
algemeen eens in de vier jaar, klantwaarderings­
onderzoeken (KWO) uitvoeren onder procespar­
tijen. De geënquêteerden zijn onderscheiden in
enerzijds professionele partijen (zoals officieren
van justitie en advocaten) en anderzijds rechtzoe­
kende burgers. Zij kunnen aangeven hoe tevreden
zij waren over kwaliteit van de dienstverlening in
brede zin op een vijfpuntsschaal:
1. zeer tevreden
2. tevreden
3. neutraal
4. ontevreden
5. zeer ontevreden
In de overzichten zijn de scores 1 en 2 samenge­
voegd tot een percentage (zeer) tevreden responden­
ten. De uitkomst x% tevreden wil dus niet zeggen
dat de rest ontevreden was, aangezien gebleken
is dat een aanzienlijke groep neutraal scoort.

De kwaliteitsaspecten bestrijken tevredenheid
over deskundigheid, rechtseenheid, motivering,
onpartijdigheid, bejegening en doorlooptijden.
Voor de onderscheiden kwaliteitsaspecten, behalve
tevredenheid over doorlooptijden, zijn normen
vastgesteld. De normen zijn gebaseerd op een com­
binatie van het gewenste niveau en de haalbaar­
heid ervan binnen een redelijke termijn. Met ande­
re woorden: het gaat om voorlopige streefwaarden
of doelstellingen, die periodiek bijgesteld gaan
worden. In de analyse van de gerechten is aan­
dacht gegeven aan uitslagen die sterk van deze
doelstelling afwijken. Hieronder zijn de normen
voor de onderscheiden kwaliteitsaspecten weer­
gegeven.
Ondanks het feit dat de gerechten de klantwaar­
dering niet allemaal op dezelfde wijze meten en
ondanks het feit dat het tijdstip van meting ver­
schilt en al enkele jaren vóór 2008 kan liggen, is er
toch voor gekozen deze kengetallen op te nemen.
Op basis van de door het gerecht gegeven analyse
van de resultaten kan wel een indruk gekregen
worden hoe procespartijen de verschillende aspec­
ten van kwaliteit bezien. Een goede vergelijking
tussen gerechten is om genoemde redenen echter
te hoog gegrepen.

Normen voor de tevredenheid van procespartijen (percentage tevreden respondenten)

Deskundigheid van de rechter

(zeer) tevreden

(zeer) tevreden

rechtzoekenden doelstelling

professionals doelstelling

> 75%

> 75%

Rechtseenheid van de beslissingen1

nvt

> 45%

Begrijpelijkheid van het besprokene

> 70%

nvt

Uitleg / motivering van de beslissing

> 70%

> 65%

Leesbaarheid van de beslissing

nvt

> 75%

Oonpartijdigheid van de rechter

> 70%

> 75%

Ruimte die rechter aan partijen biedt voor hun verhaal

> 85%

> 75%

Luisteren van de rechter naar de standpunten

> 80%

> 75%

Inleven van de rechter in de situatie

> 70%

> 60%

Duur van de procedure / de doorlooptijd2

> 50%

> 40%

) De mate van tevredenheid over de rechtseenheid is alleen aan professionele partijen gevraagd. Zij hebben een beeld van de rechtseenheid, aangezien zij regelmatig
procederen.
) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

1

2

Pagina 

Pagina 

Achtergronden en definities kengetallen 2008

Vanaf 2011 zullen de klantwaarderingsonderzoe­
ken op dezelfde wijze en gelijktijdig plaatsvinden.
De eenduidigheid, vergelijkbaarheid en bruikbaar­
heid zullen daardoor sterk verbeteren.
1.2.2 Gerealiseerde doorlooptijden (tabel 2)

Vanuit maatschappelijk belang is de tijdsduur
(doorlooptijd) van gerechtelijke procedures een
essentieel aspect van de prestaties. Tevens geven
veranderingen in die duur indicaties over de toe­
reikendheid van de financiering van de gerechten.
De meting van doorlooptijden kan gecombineerd
worden met de waardering bij procespartijen,
die uit de klantwaarderingsonderzoeken blijkt
(zie 1.2.1). Deze waardering valt weliswaar niet
geheel samen met de waarde voor de maatschap­
pij, maar geeft wel een indicatie.
Voor 2010 zijn normen voor de duur van procedu­
res vastgesteld waarbij is bepaald hoeveel procent
van de zaken binnen een bepaalde normtijd moet
zijn afgehandeld. Vanaf volgend jaar zullen de
uitkomsten per gerecht op die genormeerde duur
worden weergegeven in plaats van de uitkomsten
op gemiddelde doorlooptijden. In de landelijke
analyse in hoofdstuk 2, zal al wel enige aandacht
aan de landelijke uitkomsten op de genormeerde
doorlooptijd besteed worden.
Wegens het ontbreken van voldoende historische
vergelijkingsmateriaal voor deze nieuwe cijfers is
er voor gekozen in deze rapportage nog de, voor­
heen gebruikelijke, gemiddelde doorlooptijden van
een aantal zaakstypen weer te geven.
In de overzichten van gemiddelde doorlooptijden
zijn de procedures met zeer korte doorlooptijden
(verstekprocedures, voorlopige voorzieningen en

Kengetallen Gerechten 2008

kort gedingen) buiten beschouwing gelaten. Om de
uitkomsten per gerecht enigszins in perspectief te
kunnen plaatsen, zijn de gemiddelde doorlooptij­
den afgezet tegen het landelijke gemiddelde in
2008 en de doorlooptijden in 2007.
Cijfers over de gerealiseerde gemiddelde doorloop­
tijden in enig jaar zijn niet altijd een precieze
afspiegeling van de stand van zaken in dat jaar op
het gebied van lopende procedures. De duur van
de procedure is immers pas vast te stellen wanneer
de zaak is afgedaan. Daar kunnen dus zeer oude
zaken bij zitten die nog weggewerkt moesten
worden, terwijl inmiddels de procedure wel is
versneld. Dit geldt in het algemeen bij het verklei­
nen van voorraden: de doorlooptijd kan tijdelijk
oplopen door extra afdoeningen van relatief oude
zaken. Het werkelijke effect op de procedureduur
wordt pas in het jaar daarop zichtbaar.
1.2.3 Aandeel MK-zaken (tabel 3)

1.3 Productie en financiën

Voor productie en financiën worden de volgende
kengetallen in samenhang gebruikt (tussen haakjes
staat telkens de tabel genoemd die in de beschrij­
vingen per gerecht te vinden is):

I. Ontwikkeling van de productie:
1. Gerealiseerde productie t.o.v. de afspraak (tabel 4)
2. Gerealiseerde productie t.o.v. de instroom (tabel 4)
II. Ontwikkeling van de zaakzwaarte en de
productiviteit:
3. Gemiddelde zaakszwaarte (tabel 5)
4. Gerealiseerde uurtarieven (tabel 6)
5. Arbeidsproductiviteit (tabel 7)
6. Financieel resultaat (tabel 7)
7. Eigen vermogen (tabel 7)

Definitie en betekenis van deze kengetallen zijn
in de volgende twee paragrafen te vinden.
1.3.1 Ontwikkeling van de productie

Het aandeel MK-zaken geeft weer in welke mate
procedures door de meervoudige kamer, d.w.z.
door drie rechters, zijn behandeld. Het is van be­
lang dit aandeel in de gaten te houden om te voor­
komen dat efficiency-overwegingen (= meer zaken
door de enkelvoudige rechter) ten koste gaan van
de kwaliteit van de afdoening. Anders gezegd,
dit kengetal en de normering ervan borgen dat
rechters de ruimte ervaren om op inhoudelijke
gronden een keuze te maken of een zaak door drie
rechters behandeld moet worden of dat één rechter
volstaat. Voor 2008 worden voor de volgende
zaakstypen de MK-aandelen gepubliceerd:

Normen voor MK-aandeel (percentage behandeld door de meervoudige kamer) voor 2010
normen
Type zaak

Kengetallen Gerechten 2008

MK-aandeel

Rechtbanken:
Strafzaak

15%

Bodemzaak handelszaak

10%

Bodemzaak familiezaak

5%

Bodemzaak regulier bestuursrecht

10%

Bodemzaak vreemdelingenrecht

10%

Bodemzaak belastingrecht

15%

Gerechtshoven:
Strafzaak

85%

Bodemzaak belastingrecht

90%

Productie als percentage van de bestuursafspraak
(tabel 4)

Het eerste productiekengetal is de gerealiseerde
productie (het aantal afgehandelde zaken) als per­
centage van de bestuursafspraak met de Raad over
de te leveren productie. Het kengetal is weergege­
ven per zaaksgroep (zie kader ‘Zaaksgroepen en
zaakstypen’).
De Raad maakt met het gerecht vooraf afspraken
over het aantal af te handelen zaken en de daarop
gebaseerde financiële bijdrage. Daarom is dit ken­
getal in de eerste plaats relevant voor de bestuur­
lijke overleggen tussen het gerechtsbestuur en de
Raad. Minder productie dan afgesproken kan bij­
voorbeeld wijzen op capaciteitsproblemen of een
lager dan verwachte instroom. Meer productie
dan afgesproken kan het gevolg zijn van een hoger
dan verwachte instroom of van het meer afdoen
dan de instroom om voorraden te verkleinen.
Dit kengetal moet daarom in samenhang worden
bekeken met het volgende kengetal: productie als
percentage van de instroom.
Productie als percentage van de instroom (tabel 4)

Het tweede productiekengetal is de gerealiseerde
productie (het aantal afgehandelde zaken) als
percentage van het aantal ingestroomde zaken.
Dit kengetal zorgt voor een vroegtijdige signa­
lering van de ontwikkeling van de werkvoorraad.
Meer productie dan instroom betekent dat de werk­
voorraad is afgenomen en minder productie dan
instroom geeft aan dat de voorraad is toegenomen.

Achtergronden en definities kengetallen 2008

Pagina 

Zaaksgroepen en zaakstypen

De productie van de rechtspraak wordt ingedeeld
naar de soort rechtspraak. Bij de rechtbanken zijn
er zes zaaksgroepen (ook wel productgroepen
genoemd): civiele zaken, bestuurszaken, belasting­
zaken, vreemdelingenzaken, strafzaken en kanton­
zaken. Bij de gerechtshoven zijn er drie zaaksgroe­
pen: civiele zaken, strafzaken en belastingzaken.
Ten slotte zijn er de zaaksgroepen voor het College
van Beroep voor het bedrijfs­leven (CBb) en voor
de Centrale Raad van Beroep (CRvB).
Elke zaakgroep bestaat uit verschillende zaaks­
typen, onderscheiden naar onderwerp en afdoening­
modaliteit.
Bij de zaaksgroep strafzaken wordt bijvoorbeeld
een onderscheid gemaakt tussen zaken die worden
afgedaan door een enkelvoudige kamer, zaken die
worden afgedaan door een meervoudige kamer en
zaken die zonder een zitting worden afgedaan.
Daarnaast worden raadkamerzaken (al dan niet
over voorlopige hechtenis) en het uitwerken van
vonnissen in verband met hoger beroep c.q. cassa­
tie als aparte zaakstypen onderscheiden.
Per zaaksgroep en zaakstype worden met de
gerechten productieafspraken gemaakt.
1.3.2 Zaakszwaarte, uurtarieven, productiviteit en
financieel resultaat
Gemiddelde zaakszwaarte (tabel 5)

De aard van de ingestroomde zaken bepaalt in
hoge mate de samenstelling van een zaaksgroep
(zie kader ‘Zaaksgroepen en zaakstypen’).
De gemiddelde zaakszwaarte geeft inzicht in deze
samenstelling: naarmate de gemiddelde zaaks­
zwaarte van een zaaksgroep hoger is, is een groter
aandeel van zwaardere zaakstypen (binnen de
zaaksgroep) afgedaan.
De gemiddelde zaakszwaarte wordt berekend door
het totaal van de genormeerde werklast (zie kader
‘Genormeerde werklast en vastgestelde behandel­
tijden’) van alle afgehandelde zaken binnen een
zaaksgroep te delen door het aantal afgehandelde
zaken in die zaaksgroep.
Gerealiseerde uurtarieven (tabel 6)

Voor het afdoen van alle zaken worden kosten ge­
maakt. Op basis van de gerealiseerde kosten6 per
zaaksgroep (zie kader ‘Zaaksgroepen en zaaks­
typen’), de zaaksaantallen en de behandeltijden
(zie kader ‘Genormeeerde werklast en vastgestelde
behandeltijden) wordt berekend hoeveel de produc­
tie per uur in termen van genormeerde werklast
heeft gekost.

6 Hiervoor worden alle personele en
materiële kosten, met uitzondering
van huur- en gerechtskosten,
toegerekend aan de productie.

Pagina 

Achtergronden en definities kengetallen 2008

Het gerealiseerde uurtarief wordt niet beïnvloed
door de samenstelling van de zaaksgroep en is
daarom een goede indicator voor de kostenefficien­
cy: een relatief laag uurtarief is een indicatie voor
een relatief hoge kostenefficiency.
De uurtarieven van het gerecht worden gepresen­
teerd ten opzichte van de in de financiering
gebruikte tarieven en de landelijke gemiddelden.
De gerechten geven in hun analyses aandacht aan
de uurtarieven als deze sterk afwijken van de lan­
delijke gemiddelden.
De uurtarieven zijn berekend voor rechters en
ondersteuning afzonderlijk en ook nog eens per
zaaksgroep (productgroep) afzonderlijk. Gezocht
wordt nog naar een eenduidige productiviteitsin­
dicator voor de totale productie.

Kengetallen Gerechten 2008

Genormeerde werklast en vastgestelde
behandeltijden

Omdat tussen zaakstypen grote verschillen in werk­
last kunnen bestaan, kent de Rechtspraak een
wegingssysteem waarin in zekere mate met die
verschillen rekening wordt gehouden bij het be­
rekenen van de werklast.
Voor elk zaakstype wordt gerekend met een eens
in de drie jaar vastgestelde gemiddelde behandel­
tijd. Zo is bijvoorbeeld de tijd voor een zaak die
wordt behandeld in een meervoudige kamer hoger
dan de behandeltijd voor een zaak door een enkel­
voudige kamer. Deze behandeltijd voor een zaaks­
type is voor ieder gerecht gelijk. De totale tijd, of
werklast, wordt berekend door die verschillende
vastgestelde behandeltijden te vermenigvuldigen
met het aantal zaken. Het gaat dus om een genor­
meerde werklast.
Deze genormeerde werklast op basis van vastge­
stelde gemiddelde behandeltijden vormt de basis
voor een geobjectiveerde financiering van de
Rechtspraak en een evenwichtige verdeling van de
middelen tussen gerechten. Het is uitdrukkelijk
niet bedoeld om de behandeltijd van een individu­
ele zaak voor een individuele rechter te normeren.
De berekende werklast hoeft niet helemaal gelijk
te zijn aan de feitelijke werklast. Wanneer immers
binnen een afzonderlijk zaakstype de zaken zwaar­
der van aard worden en daarmee arbeidsintensie­
ver zijn, wordt dit in de berekende werklast
(in ieder geval tot de volgende herziening van de
gemiddelde behandeltijden) niet meegewogen.
Zo zijn er sterke signalen dat strafzaken en kinder­
rechtzaken de afgelopen jaren gemiddeld arbeids­
intensiever zijn geworden. In dat geval kunnen er
verschillende dingen gebeuren:
– rechters gaan, zonder financiële compensatie
voor het gerecht, meer tijd voor hun zaken
gebruiken: het resultaat van het gerecht komt
onder druk en/of de doorlooptijd gaat oplopen,
– er wordt minder tijd genomen voor de afhande­
ling van zaken dan eigenlijk nodig is: de werk­
druk wordt hoger,
– er worden door het gerecht meer middelen aan
de betreffende sector toegewezen dan de genor­
meerde werklast indiceert: de productiviteit
(kosten per zaak) binnen die sector daalt.

Kengetallen Gerechten 2008

Arbeidsproductiviteit (tabel 7)

De indicator voor arbeidsproductiviteit is berekend
door de totale gewogen werklast te delen door de
gemiddelde personele bezetting7 van het gerecht.
Omdat de inzet van rechters-plaatsvervangers en
uitzendkrachten niet meegerekend wordt bij het be­
palen van de personele bezetting van het gerecht,
wordt deze indicator mede beïnvloed door de mate
waarin een gerecht rechters-plaatsvervangers en
uitzendkrachten inzet: naarmate een gerecht meer
gebruik maakt van rechters-plaatsvervangers en
uitzendkrachten zal de berekende arbeidproducti­
viteit toenemen.
Deze indicator is ook gevoelig voor het uitbeste­
den van productie aan andere gerechten. Naarmate
meer productie is uitbesteed zal de arbeidproduc­
tiviteitsindicator toenemen.
Financieel resultaat (tabel 7)

Het financieel resultaat van het gerecht, als percen­
tage van de baten van het betreffende jaar, geeft
inzicht in de mate waarin het gerecht in staat is
geweest om de zaken af te doen binnen de beschik­
baar gestelde financiering. Het financieel resultaat
van een gerecht hoeft niet altijd hetzelfde beeld op
te leveren als de uitkomsten op de gerealiseerde
uurtarieven (tabel 6) omdat de gerechten (nog) via
een andere systematiek worden afgerekend dan
volledig op werklast. Ook kunnen gerechten resul­
taten behalen op werkzaamheden die niet in de
berekeningen van de uurtarieven zijn meegenomen
(bijvoorbeeld: bijzondere (tucht)kamers en mega­
strafzaken8).
Eigen vermogen (tabel 7)

Het eigen vermogen van het gerecht, als percen­
tage van de gemiddelde jaarlijkse baten, geeft
inzicht in het vermogen van een gerecht om in de
toekomst tijdelijke verliezen, als gevolg van risi­
co’s in de bedrijfsvoering, op te vangen.
Het eigen vermogen van de gerechten was voor
2008 gemaximeerd op 2%; daarboven zal het
eigen vermogen afgeroomd worden door de Raad.
De minimumomvang van het eigen vermogen is
0%. Indien het eigen vermogen negatief wordt of
dreigt te worden, zullen de maatregelen die het
gerecht gaat treffen om dit op te lossen worden
besproken in het bestuurlijke overleg met de Raad.
1.4 Mens en organisatie

Mensen zijn de belangrijkste en budgettair in om­
vang verreweg de grootste productiefactor binnen
de Rechtspraak. Rechtspraak is mensenwerk.
Daarom is het van belang dat de Raad een beeld

Achtergronden en definities kengetallen 2008

Pagina 

heeft van de gezondheid en samenstelling van de
personele organisatie. De Raad acht het haar taak
via kengetallen dat beeld aan de samenleving door
te geven. Deze kengetallen maken het de samen­
leving mogelijk de Rechtspraak en de gerechten
op deze personele onderwerpen te vergelijken met
andere organisaties.
Een beeld van de gezondheid van de (personele
kant van de) organisatie wordt thans alleen weer­
gegeven door het ziekteverzuimpercentage (tabel 8).
Het gaat om ziekteverzuim tot maximaal 2 jaar,
exclusief zwangerschaps- en bevallingsverlof.
Het ziekteverzuimpercentage is weergegeven voor
zowel de rechters als het (juridisch) ondersteunend
personeel, afgezet tegen het gemiddelde van ge­
rechten. In de kengetallenanalyse besteden de
gerechten er vooral aandacht aan als het ziekte­
verzuim de 6% te boven is gegaan.
Onder permanente educatie wordt verstaan: de tijd
die wordt besteed aan opleidingen met het doel
kennis en vaardigheden in de huidige functie op
peil te houden en te vergroten. Gerechten werken
met opleidingsplannen en organiseren scholings­
activiteiten. De norm voor 2009 is gesteld op
30 daadwerkelijke opleidingsuren per jaar voor
iedere raadsheer, rechter en juridisch medewerker.
Het kengetal geeft aan hoeveel procent van ge­
noemde medewerkers inderdaad 30 opleidingsuren
heeft gevolgd.
Verder zijn een aantal kengetallen benoemd over
de personele samenstelling die verdere inkleuring
van de organisatie geven. Het zijn gegevens over
de gemiddelde bezetting in het rapportagejaar.
Het percentage rechters op de totale personeels­
omvang (tabel 8) is weergegeven. Dit is afgezet

tegen het gemiddelde. Het kengetal kan een indi­
catie zijn van de mate van delegatie van werk van
de rechter aan het (juridisch) ondersteunend per­
soneel. De mate van delegatie is van invloed op
de gerealiseerde uurtarieven. Het kan anderzijds
ook een indicatie vormen voor een overmatig
ondersteunend apparaat.
De verhouding man – vrouw (tabel 9) is uitgedrukt
in het percentage mannen en het percentage
vrouwen werkzaam in een gerecht. De percentages
zijn afgezet tegen het gemiddelde van soortgelijke
gerechten.
De leeftijdsopbouw (tabel 9) van medewerkers bij
een gerecht wordt vergeleken met het gemiddelde
bij de Rechtspraak.

7 De personele bezetting wordt gemeten in fulltime-equivalenten (fte’s).
8 Megastrafzaken zijn die strafzaken,
waarvan reeds voor aanvang van de
zitting bekend is dat behandeling ter
zitting ten minste vier zittingsdagen
zal vergen. Deze zaken worden apart
gefinancierd en verantwoord en zijn
niet opgenomen in de berekeningen
van de uurtarieven Straf.

Pagina 10

Achtergronden en definities kengetallen 2008

1.5 Ontwikkeling en algemeen
1.5.1 Ontwikkeling

Onder het aandachtsgebied Ontwikkeling vallen
kengetallen die informatie geven over de ver­
nieuwing van de Rechtspraak. Als de Rechtspraak
zich niet vernieuwt en zich niet aanpast aan
ontwikkelingen die zich elders in de maatschappij
voordoen, bestaat het gevaar dat de waardering en
de kosten zich in ongunstige richting zullen ont­
wikkelen. Anders dan de andere kengetallen, zijn
deze kengetallen niet per se permanent van aard.
Zodra een vernieuwing bij de gerechten gemeen­
goed is geworden, kan het kengetal vervangen
worden door een kengetal dat een indicator is van
een volgende vernieuwing.
Per gerecht is het aantal gepubliceerde uitspraken
(tabel 10) op rechtspraak.nl opgenomen. Het open­
baar maken van uitspraken behoort tot de taken
van de Rechtspraak, zowel voor de kenbaarheid
van het recht, de rechtseenheid als de transparan­
tie. Bij het bepalen van dit kengetal zijn afdoe­
ningen waarvan publicatie vrijwel nooit interessant
is (o.a. verstekzaken, intrekkingen en afdoeningen
zonder uitspraak) buiten beschouwing gelaten.
De mate van doorverwijzingen naar mediation
(tabel 10) is eveneens een kengetal op het gebied
van ontwikkeling. Sinds 2005 is de doorver­
wijzingsvoorziening bij de Rechtspraak fasegewijs
ingevoerd. Rechters kunnen via een verwijzings­
bureau in het gerecht aan partijen tijdens een pro­
cedure de keus voor mediation voorleggen.
Doorverwijzing naar mediation gebeurt vooral in
civielrechtelijke of bestuursrechtelijke zaken waar­
van rechters inschatten dat een juridische beslis­
sing het achterliggende conflict niet kan oplossen.
Bij mediation kunnen ook niet-juridische aspecten
in de oplossing betrokken worden.
Als partijen voor mediation kiezen, wordt de pro­
cedure stilgelegd (geschorst). Wanneer partijen
een oplossing vinden voor het conflict wordt de
procedure beëindigd en spreken we van een geheel
geslaagde mediation. Komen partijen er niet uit of
vinden ze slechts een gedeeltelijke oplossing, dan
wordt (de rest van) de zaak terugverwezen naar de
behandelend rechter.
In de kengetallenoverzichten wordt weergegeven
hoe vaak is doorverwezen naar mediation en hoe
vaak die mediation geheel of gedeeltelijk slaagde.

Kengetallen Gerechten 2008

1.5.2 Algemeen

De laatste twee kengetallen betreffen klachten en
wrakingen.

Het aantal klachten en het percentage gegronde
klachten (tabel 10) geven een beeld van de tevreden­

heid van procespartijen. Bij de Rechtspraak is het
mogelijk klachten over gedragingen van een
gerecht of daaraan verbonden personen voor te
leggen aan het bestuur van dat gerecht. Over de in­
houd van een rechterlijke beslissing (beschikking,
vonnis, arrest) kan in het kader van de klachten­
regeling niet worden geklaagd: alleen een hogere
rechter kan daarover oordelen. Alle gerechten heb­
ben een uniforme klachtenregeling.
Het aantal (ingekomen) klachten hoeft op zichzelf
niet iets te zeggen over de kwaliteit van de recht­
spraak. Het aantal gegronde klachten zegt wel iets
over de organisatie van de rechtspraak; de Recht­
spraak dient te voldoen aan de gerechtvaardigde
wensen van de ‘klanten’.
Het aantal gehonoreerde wrakingen (tabel 10) is

hier ook als kengetal opgenomen. Een gehono­
reerde wraking kan betekenen dat het gerecht in
dat specifieke geval op het gebied van onpartijdig­
heid en integriteit tekort is geschoten. Gerechten
onderzoeken de achtergronden van gehonoreerde
wrakingen.

Kengetallen Gerechten 2008

Achtergronden en definities kengetallen 2008

Pagina 11

Pagina 12

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

2. Landelijke analyse kengetallen 2008
2.1 Samenvatting

Twee jaar geleden is de Raad voor de rechtspraak
begonnen met het publiceren van kengetallen over
het functioneren van de gerechten in de vorm van
afzonderlijke analyses per gerecht. Uit een in 2007
gehouden evaluatie kwam de behoefte naar voren
aan een rechtspraakbrede vergelijkende analyse.
Dit hoofdstuk speelt op die behoefte in. Allereerst
volgt hier een samenvatting van de belangrijkste
uitkomsten.
Tevredenheid procespartijen

Ten opzichte van de analyse uit vorig jaar is er
nauwelijks iets gewijzigd bij de tevredenheid over
het rechterlijk functioneren (zie 2.2.1). Deze is
over het algemeen hoog en is de afgelopen jaren
iets toegenomen. Men was vaak tevreden over de
deskundigheid van de rechter, de onpartijdigheid,
de bejegening door de rechter van partijen (zoals
luisteren en ruimte geven voor hun verhaal), de
begrijpelijkheid van het besprokene en de mon­
delinge uitleg bij de beslissing. Minder vaak was
men tevreden over de duur van de procedure, de
motivering van de beslissing en de rechtseenheid.
De tevredenheid over de lengte van de procedure
bij de rechtbanken was groter dan bij de gerechts­
hoven evenals de tevredenheid van rechtszoeken­
den over de begrijpelijkheid van het besprokene.
Over de gerechtshoven was men juist weer iets
vaker tevreden, waar het ging om de deskundig­
heid en onpartijdigheid van de rechter.
Doorlooptijden en MK-behandeling

9 Afname van 2 weken of meer.
10 Toename van 2 weken of meer.

De lengte van de procedure is ten opzichte van
2007 in grote lijnen gelijk gebleven.
Substantieel korter9 zijn geworden de vreemde­
lingenzaken en het uitwerken van MK-vonnissen
in verband met hoger beroep.
Substantieel langer10 zijn geworden de kanton dag­
vaardingszaken handel, de kanton verzoekschrift­
procedures handel die niet gaan over arbeidsont­
bindingen en de strafzaken en handelszaken in
hoger beroep. Het oplopen van die doorlooptijden
is tijdelijk. Voor een uitgebreide beschrijving zie
paragraaf 2.2.2.
In de gemiddelde lengte van de civiele procedures
en van de bestuursrechtelijke procedures verschil­
den de gerechten sterk van elkaar. De lengte van

strafrechtelijke procedures bij de verschillende
gerechten lag dichter bij elkaar. Bij de rechtbanken
in de drie grote steden duurden de procedures over
het algemeen het langst. De middelgrote recht­
banken realiseerden verhoudingsgewijs het vaakst
relatief korte doorlooptijden en zelden relatief
lange. Dit was ook het beeld in 2007.
Meestal waren langere doorlooptijden het gevolg
van incidentele organisatorische problemen. Soms
gaat het ook om specifieke verschillen in de inge­
wikkeldheid van zaken bij het ene gerecht ten
opzichte van het andere.
Het aantal strafzaken dat door drie rechters behan­
deld werd (MK) is bij de meeste gerechten in 2008
toegenomen. Sturing daarop verschilde sterk van
gerecht tot gerecht. Meer over het MK-aandeel is
te vinden in paragraaf 2.2.3.
Productie

Bij geen van de rechtbanken zijn – alle zaken
samengenomen – substantieel minder zaken afge­
handeld dan gepland en afgesproken met de Raad.
Sectoraal was het beeld gedifferentieerder. In de
vreemdelingensector zijn door vrijwel alle recht­
banken substantieel minder zaken afgedaan dan
gepland, in totaal een kwart minder. De geplande
buffercapaciteit en een lagere instroom dan ver­
wacht waren de voornaamste oorzaken. Bij vijf
rechtbanken ging dit overigens wel gepaard met
een toename van de voorraad.
Bij drie van de vijf gerechtshoven en bij het
College van Beroep voor het bedrijfsleven lag het
aantal afgehandelde zaken onder de afspraak.
Dit was bij de hoven vooral het gevolg van achter­
standen in de strafsectoren, er konden om verschil­
lende redenen minder MK-strafzaken behandeld
worden dan werden aangebracht.
Verder liep in de belastingsector de uitstroom fors
(20%) achter bij de instroom. Een uitgebreidere
beschrijving is te vinden in de paragrafen 2.3.1.1
en 2.3.1.2.
Productiviteit

De productiviteitsindicator (productie in verhou­
ding tot de kosten) is voor de Rechtspraak als
geheel toegenomen.

Bij de rechtbanken bleken in 2008 de kosten bij
de sectoren straf en vreemdelingenzaken relatief
hoog, afgezet tegen de financieringsuitgangspun­
ten voor die zaaksgroepen. Bij vreemdelingenza­
ken kwam dat door de aangehouden buffercapaci­
teit en bij strafzaken waren de gerealiseerde
uitgaven relatief hoog als gevolg van de hoge werk­
last. Bijna de helft van de rechtbanken maakte in
de strafsectoren overigens geen hogere kosten dan
de financieringssystematiek aangeeft. De verschil­
len waren bijzonder groot.
De gerechtshoven deden hun zaken gemiddeld af
tegen veel hogere kosten dan je op basis van de
financieringsuitgangspunten mag verwachten.
Overigens waren de verschillen tussen de gerechts­
hoven bijzonder groot, vooral in de belastingsector
en in mindere mate in de strafsector.
In het algemeen blijkt de productiviteit van gelijke
sectoren bij verschillende rechtbanken en gerechts­
hoven ver uiteen te kunnen lopen. Aan het zoeken
naar oorzaken daarvoor wordt aandacht gegeven.
Personeel

Het ziekteverzuim bij de rechtbanken was voor­
gaande jaren al laag en is nog iets teruggelopen.
Ook bij de gerechtshoven was het ziekteverzuim
laag en is het verzuim van raadsheren met bijna
eenderde teruggelopen.
Van het personeel werkzaam bij de rechtbanken
was net als in 2006 circa 23% rechter. Bij de
gerechtshoven werkten naar verhouding meer
rechters, 34%. Dit was in 2007 nog 36%.
De verschillen tussen gerechten waren op een
enkele uitzondering na niet groot; bij de recht­
banken viel Leeuwarden op door een relatief laag
aandeel (19%) en bij de hoven was dat Amsterdam
(29%).
Klachten en wrakingen

Het aantal klachten bij de gerechten is in 2008 op­
gelopen van ruim 800 naar ruim 1.100. Het komt
nu neer op circa 4,7 klachten op elke 10.000 afge­
handelde zaken. Een specifieke oorzaak voor de
toename valt niet te geven. De relatieve omvang
van het aantal klachten verschilde sterk per recht­
bank. Tussen de hoven waren de verschil­len veel
kleiner.

Ruim een derde van de klachten betrof de beslis­
sing van de rechter. Echter, over de inhoud van
een rechterlijke beslissing (beschikking, vonnis,
arrest) kan in het kader van de klachtenregeling
niet worden geklaagd. Alleen een hogere rechter
kan daarover oordelen.
Het aandeel gegronde klachten was 19% bij de
rechtbanken en 12% bij de hoven en was vergelijk­
baar met dat in 2007.
In 2008 liep het aantal gehonoreerde wrakingen
op van 17 naar 39. Bij ongeveer de helft van de
rechtbanken en bij een gerechtshof werd meer dan
1 keer een wraking gehonoreerd.
Mediation en publicatie uitspraken

Het aantal doorverwijzingen naar mediation is in
2008 met 8% toegenomen. Het slagingspercentage
bij de rechtbanken was 52%, bij de hoven 37%
en bij het CBb slaagden tot nu toe alle mediations.
Gerechten verschilden nog aanzienlijk van elkaar
in de mate van doorverwijzing, evenals in het sla­
gingspercentage. Gemiddeld was bij middelgrote
rechtbanken het slagingspercentage het hoogst en
bij gerechtshoven het laagst.
Het aantal gepubliceerde uitspraken dat belangrijk
en interessant is als jurisprudentie, is fors toegeno­
men. Dit is een goede ontwikkeling om de rechts­
eenheid te bevorderen. Een vergelijking tussen ge­
rechten indiceert dat er ruimte voor verbetering is.
2.2 Kwaliteit
2.2.1 Tevredenheid procespartijen

Sinds 2001 laten de gerechten periodiek, over het
algemeen eens in de vier jaar, klantwaarderings­
onderzoeken (KWO) uitvoeren onder procespar­
tijen. De geënquêteerden zijn onderscheiden in
enerzijds professionele partijen (zoals officieren
van justitie, advocaten en belastinginspecteurs)
en anderzijds rechtzoekende burgers. Zij kunnen
aangeven hoe tevreden zij zijn over kwaliteit van
de dienstverlening in brede zin op een vijfpunts­
schaal:

Pagina 13

Pagina 14

Landelijke analyse kengetallen 2008

1 zeer tevreden
2 tevreden
3 neutraal
4 ontevreden
5 zeer ontevreden
In de overzichten zijn de scores 1 en 2 samen­
gevoegd tot een percentage (zeer) tevreden res­
pondenten. Een uitkomst van 50% tevreden wil
dus niet zeggen dat de andere helft ontevreden
was, aangezien een aanzienlijke groep neutraal
kan scoren.
Om dezelfde reden zijn scores van 100% tevreden
praktisch niet haalbaar en kunnen scores van 70%
of meer als een goed resultaat beschouwd worden.
Voor de onderscheiden onderwerpen, behalve de
tevredenheid over doorlooptijden, zijn normen
vastgesteld. De totstandkoming daarvan is beschre­
ven in paragraaf 1.2.1.
Een overzicht met uitkomsten over het rechterlijk
functioneren en de lengte van de procedure, is te
vinden in tabel 20a voor de rechtbanken en tabel
20b voor de gerechtshoven. Daarbij zijn alleen de
uitkomsten vanaf 2005 meegenomen; onderzoeken
van voor die tijd zijn, vanwege de ouderdom er­
van, weggelaten.
Per gerecht zijn ook afzonderlijke analyses ge­
maakt, te vinden in de volgende hoofdstukken.
Algemeen

Naast de vragen over een aantal afzonderlijke
onderwerpen is aan professionele klanten de alge­
mene vraag gesteld hoe tevreden zij waren, alles
overziende, over het gerecht of de sector waarmee
zij te maken hadden. Circa 80% gaf aan (zeer) te­
vreden te zijn. Hierbij zijn ook de administratieve
zaaksbehandeling, de faciliteiten, de informatie­
voorziening en het overleg betrokken.
De hier gepresenteerde kengetallen betreffen uit­
sluitend het rechterlijk functioneren (deskundig­
heid, onpartijdigheid, bejegening, onderbouwing
van de beslissing, de rechtseenheid) en de lengte
van de procedure.
Bij die gerechten die voor de tweede keer een
KWO hebben uitgevoerd bleek de tevredenheid
in grote lijnen iets toegenomen te zijn. Vanaf 2011
zullen bij alle gerechten tegelijkertijd klantwaar­
deringsonderzoeken georganiseerd. Dit geeft de
mogelijkheid vergelijking in de tijd te maken; de
een na laatste meting bij alle gerechten kan dan
vergeleken worden met de meting van 2011.

Kengetallen Gerechten 2008

Tevredenheid over het rechterlijk functioneren en de
duur van de procedure

In onderstaande tabel zijn de gemiddelde uitkom­
sten bij de rechtbanken en de gemiddelde uit­
komsten bij de gerechtshoven op de verschillende
onderwerpen weergegeven. Daaruit blijkt dat alle
onderwerpen samengenomen (inclusief de tevre­
denheid over de duur van de procedure) 76% van
de burgers en 67% van de professionals die proce­
deerden tevreden was over de rechters. De totaal­
scores voor gerechtshoven en rechtbanken verschil­
den vrijwel niet van elkaar. Wel waren er
verschillen tussen de onderwerpen, zoals hieronder
te lezen valt.
Op alle onderscheiden onderwerpen kwam de
gemeten tevredenheid uit rond de landelijke norm
of daarboven.
De tevredenheid was groot (tussen de 76% en
81%) over de deskundigheid en onpartijdigheid van
de rechter. Zowel over de rechters bij de rechtban­
ken als over de raadsheren bij de gerechtshoven
lag de tevredenheid over deskundigheid en onpar­
tijdigheid hoog; bij de gerechtshoven nog hoger
dan bij de rechtbanken.
Ook was er een grote mate van tevredenheid over
de bejegening van partijen door de rechter, dat wil
zeggen het ruimte bieden voor hun verhaal, het
luisteren naar de standpunten en het inleven in de
situatie. Gemiddeld was 79% van de burgers die
procedeerden en 70% van de professionele partijen
daarover tevreden. De verschillen tussen gerechts­
hoven enerzijds en rechtbanken anderzijds waren
gering.
Uit diepgaandere analyses van de klantwaarderings­
onderzoeken valt op te maken dat veel rechtzoe­
kende burgers, maar ook professionele partners,
vonden dat er te weinig tijd voor de behandeling
van hun zaak genomen werd. Daardoor, zeggen
zij, lijkt het soms dat de rechter meer op de zittings­
tijd stuurt dan op de inhoudelijke behandeling.
Vooral in de sectoren familie en straf werd deze
opmerking gemaakt.
Professionals waren ook tevreden (74%) over de
begrijpelijkheid (leesbaarheid en motivering van de
beslissing). De tevredenheid van professionals
over het onderdeel motivering was niet zo groot,
maar is wel enigszins toegenomen van 59% naar
63%. Burgers waren in nog hogere mate tevreden
(83%) over de begrijpelijkheid (uitleg bij de be­
slissing en begrijpelijkheid van het besprokene).
Bijna de helft van de professionele partijen was
tevreden over de ervaren rechtseenheid (48%), dat

Kengetallen Gerechten 2008

wil zeggen gelijke oordelen over gelijke gevallen.
De relatief geringe tevredenheid hangt mogelijk
samen met de relatief lage waardering van profes­
sionals van de motivering, waardoor rechtseen­
heid minder controleerbaar is. De gerechten ver­
wachten op middellange termijn verbetering in de
materiele rechtseenheid tot stand te brengen door
vonnissen beter te motiveren, zoveel mogelijk
uitspraken te publiceren (zie voor resultaten daar­
over tabel 19a en 19b) en waar mogelijk afspraken
te maken zoals de vaststelling van oriëntatiepunten
voor de straftoemeting. Naar verwachting zal van
een uitgebreidere motivering een stimulans uitgaan
om een grotere rechtseenheid te bereiken.

Landelijke analyse kengetallen 2008

Relatief weinig procespartijen waren tevreden over
de duur van de procedures: 46% van de burgers en
39% van de professionele partijen. De tevreden­
heid daarover was bij de gerechtshoven duidelijk
minder dan bij de rechtbanken. Men heeft, zo
blijkt uit antwoorden op open vragen, het gevoel
dat beslissingen te lang uitblijven. Alle gerechten
hebben in 2008 een normeringsysteem ingevoerd
dat zal moeten leiden tot verkorting, speciaal van
die procedures die relatief lang duren.

Rechtbanken en gerechtshoven, uitslagen klantwaarderingsonderzoek (2005 t/m 2008):
Percentage tevreden partijen.
norm

rb

rb + hoven

hoven

(Zeer) tevreden rechtszoekenden

2008

gemiddeld

gemiddeld

gemiddeld

1

Deskundigheid van de rechter

>75%

79%

81%

87%

2

Onpartijdigheid van de rechter

>70%

78%

79%

84%

78%

80%

86%

Deskundigheid en onpartijdigheid (1 + 2)
3

Uitleg / motivering van de beslissing

>70%

81%

81%

81%

4

Begrijpelijkheid van het besprokene

>70%

88%

85%

78%

84%

83%

80%

Begrijpelijkheid (3 + 4)
5

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

>85%

85%

84%

82%

6

Luisteren van de rechter naar de standpunten

>80%

84%

84%

83%

7

Inleven van de rechter in de situatie

>70%

69%

68%

68%

79%

79%

77%

Bejegening (5 t/m 7)
8

Duur van de procedure

nvt

Gemiddelde rechtzoekenden

50%

46%

34%

77%

76%

75%

norm

rb

rb + hoven

hoven

(Zeer) tevreden professionals

2008

gemiddeld

gemiddeld

gemiddeld

11 Deskundigheid van de rechter

>75%

77%

78%

83%

12 Onpartijdigheid van de rechter

>75%

76%

76%

76%

76%

77%

79%

Deskundigheid en onpartijdigheid (11 + 12)
13 Uitleg / motivering van de beslissing

>65%

63%

63%

64%

14 Leesbaarheid van de beslissing

>75%

86%

85%

83%

74%

74%

73%

Begrijpelijkheid (13 + 14)
15 Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

>75%

76%

76%

76%

16 Luisteren van de rechter naar de standpunten

>75%

75%

75%

74%

17 Inleven van de rechter in de situatie

>60%

61%

60%

60%

71%

70%

70%

>45%

48%

49%

51%

nvt

43%

39%

26%

67%

67%

66%

Bejegening (15 t/m 17)
18 Rechtseenheid van de beslissingen
19 Duur van de procedure
Gemiddelde professionals

Pagina 15

Pagina 16

Landelijke analyse kengetallen 2008

Verschillen tussen professionals en burgers

Alle KWO-kengetallen samengenomen bleken
professionele partijen minder tevreden te zijn
(67%) dan burgers (76%). Zoals uit bovenstaande
tabel blijkt, zit het verschil niet in het oordeel over
deskundigheid en onpartijdigheid. Beide groepen
respondenten waren daarover in grote mate tevre­
den; 80% van de burgers en 77% van de professio­
nals. Wel waren professionals minder tevreden
dan burgers over de motivering van de beslissing,
de bejegening van partijen (ruimte voor/luisteren
naar/inleven in) en de lengte van de procedure.
Over de uitleg/motivering waren burgers in hoge
mate (81%) en professionele partijen voor bijna
tweederde tevreden. Burgers waren in hoge mate
(79%) tevreden over de bejegening door de rech­
ter. Bij professionele partijen was dat iets minder,
maar toch nog vaak (70%), het geval.
Over de duur van de procedure was de burger in
minder dan de helft van de gevallen (46%) tevre­
den en de professional nog minder (39%).
Hierbij moet wel bedacht worden dat de rechter
het tempo van procederen niet helemaal zelf in de
hand heeft. Hij is ook afhankelijk van de mede­
werking van de procespartijen en in het bijzonder
de professionals, zoals advocaten en officieren van
justitie. De lage waardering van de professionele
partijen betreft daarom ook (deels) henzelf.
Verschillen tussen rechtbanken onderling

In tabel 20a staan de uitkomsten over de tevreden­
heid over rechters en de lengte van de procedure
per rechtbank naast elkaar weergegeven. Daaruit
valt op te maken dat er per onderwerp behoorlijke
verschillen tussen de rechtbanken voorkomen.
Relatief groot11 was de tevredenheid van burgers
die procedeerden bij de rechtbank Rotterdam.
De professionals waren opvallend vaak tevreden
over de rechtbank Assen.
Relatief laag12 was de tevredenheid van professio­
nals over de rechtbank ’s-Gravenhage (59%) en
Utrecht (62%) vergeleken met het landelijk gemid­
deld van 67%.
Bij die rechtbanken waar de tevredenheid al twee
keer gemeten is, zien we in grote lijnen een toe­
name van de tevredenheid. De rechtbanken
Rotterdam en ’s-Gravenhage zijn daar voorbeelden
van. Voor alle rechtbanken afzonderlijk zijn in de
volgende hoofdstukken analyses gemaakt van de
uitkomsten.
11 5 procentpunten of hoger dan
gemiddeld.
12 5 procentpunten of lager dan
gemiddeld.
13	 Afname van 2 weken of meer.
14 Toename van 2 weken of meer.

Verschillen tussen gerechtshoven onderling

In tabel 20b staan de uitkomsten over de tevreden­
heid over rechters en de lengte van de procedure
per gerechtshof naast elkaar weergegeven. De ma­

Kengetallen Gerechten 2008

te van tevredenheid van burgers die procedeerden
verschilde per gerechtshof. De verschillen in tevre­
denheid bij professionele partners over gerechts­
hoven verschilden veel minder van elkaar.
Relatief laag, maar toch nog altijd 66%, was de
tevredenheid van burgers over het gerechtshof
’s-Gravenhage. Slechts weinigen (26%) waren
daar tevreden over de lengte van de procedure.
Voor alle gerechtshoven afzonderlijk zijn in de
volgende hoofdstukken analyses gemaakt van
de uitkomsten.
2.2.2 Gerealiseerde doorlooptijden
Doorlooptijden rechtbanken

Tabel 11a geeft een overzicht van de gemiddelde
procedureduur van een aantal onderscheiden zaaks­
typen per rechtbank. Het overzicht is beperkt tot
‘gewone’ procedures; de doorlooptijden van de
kortdurende procedures, kort gedingen en verstek­
zaken zijn niet weergegeven. Het gaat daarbij om
‘echte’ procedures. Zo worden zaken die zijn in­
getrokken voor zitting niet meegeteld.
De doorlooptijden zijn in 2008 in grote lijnen ge­
lijk gebleven. Substantieel korter13 zijn geworden
de vreemdelingenzaken en het uitwerken van
MK-vonnissen in verband met hoger beroep.
Substantieel langer14 zijn geworden de kanton
dagvaardingszaken handel en de kanton verzoek­
schriftprocedures handel die niet gaan over arbeids­
ontbindingen. De toename van de duur van
dagvaardingsprocedures hangt samen met de be­
handeling van aandelenleasezaken, die aanzienlijk
langer duurden dan gemiddeld. De doorlooptijden
van verzoekschriftprocedures kanton is opgelopen
vanwege een specifieke zaaksgroep (nasalaris­
kosten in verband met incasso’s) die enige tijd op
de plank heeft gelegen in afwachting van een
standpuntbepaling daarover in het landelijk over­
leg van kantonrechters.
Om een vergelijking te kunnen maken op het ge­
bied van de procedureduur tussen de rechtbanken
zijn als relatief lang gedefinieerd de doorlooptijden
van 15% langer én tenminste 3 weken langer dan
het gemiddelde. Relatief korte doorlooptijden zijn
op vergelijkbare wijze gedefinieerd; 15% korter
én tenminste 3 weken korter dan het gemiddelde.
Als eerste valt op dat bij de rechtbanken in de drie
grote steden, vooral in Amsterdam en Rotterdam,
de procedures het langst duurden. De middelgrote
rechtbanken realiseerden het vaakst relatief korte
doorlooptijden en zelden relatief lange. Deze uit­
komsten zijn vergelijkbaar met die van 2007.

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

De afzonderlijke gerechten hebben waar mogelijk
gekeken naar de oorzaken van relatief lange door­
looptijden. Zie de hoofdstukken hierna. Voor rela­
tief lange doorlooptijden zijn in 2008 in grote
lijnen de volgende oorzaken te geven:
– organisatieproblemen zoals veel zieken of
vacatures en grote voorraden;
– behandelingsproblematiek zoals een oplopend
aanhoudingspercentage en het arbeidsintensie­
ver worden van de behandeling van zaken;
– wachten op uitspraken over prejudiciële vragen
aan het Europees hof van Justitie.
Rechtbank ’s-Gravenhage verklaarde de relatief
lange doorlooptijden in familiezaken uit de spe­
cifieke ingewikkelder internationale zaken daar.
Nagegaan is bij welke procedures de verschillen
tussen rechtbanken gemiddeld het grootst waren.
Dit is het geval bij procedures die gemiddeld de
meeste tijd kosten. In de volgende tabel zijn voor
die procedures de gemiddelde doorlooptijden
weergegeven en het verschil tussen de rechtbank
met de kortste doorlooptijd en die met de langste
doorlooptijd.
Grote verschillen zijn een indicatie dat er voor de
rechtbanken met lange doorlooptijden nog ruimte
is om te verbeteren. Daarmee is in 2008 een aan­
vang gemaakt door voorraden te verkleinen.
Dit leidt weliswaar vaak in eerste instantie tot op­
lopende doorlooptijden, maar daarna tot verkorting
ervan. Voor het jaar 2010 zijn voor proceduretypen
met lange doorlooptijden in de civiele sectoren en
bestuurssectoren dusdanig scherpe normen vast­
gesteld dat gerechten met lange doorlooptijden een
aanzienlijke reductie tot stand moeten brengen,
willen ze die normen halen.
Proceduretypen met grootste verschillen in doorlooptijden (in weken) tussen rechtbanken
gemiddelde

snelste

langzaamste

(in weken)

rechtbank

rechtbank

Handelszaak met verweer sector civiel

61

51

84

Scheidingszaak

16

10

23

Bodemzaak bestuursrecht

46

29

63

Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)

30

17

48

Belastingzaak

54

24

67

Strafzaak meervoudig behandeld = MK

15

9

22

Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep

17

11

27

Arbeids- of handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente

47

30

80

Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente

19

12

45

Overige verzoekschriftprocedures kanton (handel en huur)

16

3

44

Pagina 17

Pagina 18

Landelijke analyse kengetallen 2008

Doorlooptijden gerechtshoven

Tabel 11b geeft een overzicht van gemiddelde
doorlooptijden van een aantal zaakstypen per ge­
rechtshof. Strafzaken en handelszaken zijn gemid­
deld twee tot drie weken langer gaan duren.
Substantieel korter zijn geworden de procedures
belastingzaken. Dit is het gevolg van opdrogen
van de voorraad oude 1e aanlegzaken van voor het
tijdperk belastingrechtspraak in twee instanties:
de doorlooptijd is gedaald van 118 naar 85 weken.
De grootste verschillen tussen gerechtshoven zijn
evenals vorig jaar te vinden bij de handelszaken,
familiezaken en belastingzaken. De gerechtshoven
met de langste doorlooptijden belastingzaken
hadden nog de meeste eerste aanlegzaken liggen.
Gerechtshof ’s-Gravenhage had evenals vorig jaar
de langste doorlooptijd in handelszaken. Het hof
is bezig achterstanden in de werkvoorraad weg te
werken. Dit heeft in 2008 geleid tot een geringe
afname van de doorlooptijd maar zal in 2009 en
2010 zichtbaar moeten worden in een duidelijke
verkorting van de doorlooptijd.
Bij familiezaken was de gemiddelde duur van
de familierechtelijke procedures relatief lang in
’s-Gravenhage en Leeuwarden. Bij het hof
’s-Gravenhage (38 weken) is door de toegenomen
instroom familiezaken in de afgelopen drie jaar
de voorraad zaken opgelopen. Desondanks kon de
doorlooptijd met 2 weken teruggebracht worden.
De inspanningen bij het hof Leeuwarden om de
doorlooptijden familiezaken (38 weken) terug
te brengen hebben in 2008 nog geen vruchten af­
geworpen.
In de gemiddelde duur van strafzaken waren tus­
sen de gerechtshoven geen grote verschillen te
zien. Wel duurde het uitwerken van arresten in
geval van cassatie in Amsterdam en Den Haag
(28 weken) duidelijk langer dan het gemiddelde
van 24 weken.
2.2.3 Aandeel MK-zaken

Het aandeel meervoudige kamer (MK)-zaken geeft
weer in welke mate procedures door de meervou­
dige kamer, dat wil zeggen door drie rechters, zijn
behandeld. De reden om dit aandeel in de gaten
te houden is om te voorkomen dat efficiencyoverwegingen (= meer zaken door de enkelvoudi­
ge rechter) ten koste gaan van de kwaliteit van de
afdoening. Het gaat uiteindelijk niet om het percen­
tage zelf maar om de vraag of zaken, waarvoor
dat nodig is, ook daadwerkelijk door drie rechters
behandeld zijn. Het selectiebeleid vindt plaats op
inhoudelijke criteria. Het percentage heeft een
signaalfunctie voor het selectiebeleid.

Kengetallen Gerechten 2008

Aandeel MK bij rechtbanken

In tabel 12a zijn voor een aantal rechtbankproce­
dures per gerecht de MK-aandelen weergegeven.
Voor het jaar 2010 zijn voor die zaakstypen nor­
men vastgesteld. Om naar de normen toe te
groeien zijn voor 2008 en 2009 doelstellingen af­
gesproken.
Uit het overzicht in tabel 12a blijkt dat de doel­
stelling voor 2008 voor strafzaken 11% was en dat
gemiddeld de rechtbanken dat inderdaad gereali­
seerd hebben. De MK-percentages liepen uiteen
van 7% tot 14%.
De norm voor 2010 van 15% is overigens nog
erg ver weg. Sturing daarop is nog niet overal tot
stand gekomen. De norm functioneert overigens
al wel in die zin dat de rechtbanken evalueren wat
de redenen waren voor het lage MK-aandeel en
dat ze nagaan hoe ze deze kunnen beïnvloeden.
De specifieke achtergronden verschilden van ge­
recht tot gerecht en zijn te vinden in de gerechts­
specifieke analyses in de volgende hoofdstukken.
Het is gezien de beschikbare analyses de vraag of
er uiteindelijk voldoende geschikte zaken zijn om
op 15% uit te komen.
De MK-norm in 2010 voor familiezaken is 5%.
De doelstelling voor 2008 was gemiddeld een
bescheiden 1% en daarop is het in 2008 ook uit­
gekomen; de realisatie liep uiteen van 0% tot 4%.
Uit de analyses blijkt dat een verhoging wel
mogelijk is, maar wel is de vraag of er voldoende
geschikte zaken zullen zijn voor meervoudige
behandeling.
Het MK-aandeel handelszaken was 5%, waar 10%
de norm voor 2010 is. Het aandeel liep sterk uiteen
van 1% tot 11%.
Voor rijksbelastingzaken blijkt de MK-norm van
15% duidelijk te laag. De doelstelling voor 2008
was 20% en in 2008 werd al 26% van de rijksbelas­
tingzaken door een meervoudige kamer behandeld.
De realisatie bij reguliere bestuursrechtelijke zaken
is gemiddeld met 9% al dicht de norm voor 2010
van 10% genaderd. De MK-percentages liepen
uiteen van 4% tot 20%.
Voor vreemdelingenzaken ligt de MK-norm voor
2010 eveneens op 10%. De doelstelling voor 2008
was gemiddeld 4% en dat is ook gerealiseerd;
de verschillen tussen gerechten waren groot; de
MK-aandelen liepen uiteen van 1% tot 11%.
Aandeel MK bij gerechtshoven

In tabel 12b zijn per gerechtshof de resultaten en
de normen voor het MK-aandeel in 2008 voor straf­
zaken en belastingzaken weergegeven. De dagvaar­

Kengetallen Gerechten 2008

dingsprocedures waarin verweer wordt gevoerd,
worden bij alle gerechtshoven door de meervou­
dige kamer behandeld.
De norm voor het door drie rechters behandelen
van strafzaken is 85% in 2010. Deze norm is door
alle hoven behalve Amsterdam in 2008 al gehaald.
De norm voor behandeling door drie rechters van
rijksbelastingzaken is 90% in 2010. Arnhem doet
meer MK af dan die norm en Den Haag en
Leeuwarden zitten al dicht in de buurt. Het hof
Amsterdam is daar nog ver van verwijderd, mede
omdat een aantal MK-zaken lang is blijven liggen
en nog moet worden afgedaan.
2.3 Productie en financiën
2.3.1 Productie
2.3.1.1 Productie als percentage van de bestuursafspraak

De Raad voor de rechtspraak maakt met het ge­
recht vooraf afspraken over het aantal af te han­
delen zaken en de daarop gebaseerde financiële
bijdrage. Daarom is dit kengetal in de eerste plaats
relevant voor de bestuurlijke overleggen tussen
het gerechtsbestuur en de Raad. Minder productie
dan afgesproken kan wijzen op capaciteitsproble­
men of op een lager dan verwachte instroom.
Meer productie dan afgesproken kan het gevolg
zijn van een hoger dan verwachte instroom of van
het meer afdoen dan de instroom om voorraden
(verder) te verkleinen.
Rechtbanken

De productie als percentage van de afspraken
per rechtbank is te vinden in tabel 13a. Alle recht­
banken en alle zaaksgroepen samen genomen,
werden er in 2008 6% meer zaken afgehandeld
dan vooraf afgesproken en gepland. De forse in­
stroomtoename vooral van kantonzaken, maar
ook van belastingzaken vormde daarvoor de basis.
De toe­name van kantonzaken was vooral groot
voor Mulderzaken, incassozaken en familiezaken.
Bij belastingzaken namen vooral de WOZ/OZBzaken sterk toe.
Geen van de rechtbanken kwam op totaalniveau
op een substantiële15 onderproductie uit. Wel lag
het aantal afgedane vreemdelingenzaken ver onder
de afspraak; landelijk zijn 26% minder vreemde­
lingenzaken afgedaan dan vooraf was afgesproken.
Deels was dit het gevolg van de in 2008 aangehou­
den buffercapaciteit, deels vanwege een instroom­

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 19

daling en bij enkele gerechten was sprake van
voorraadtoename, althans van meer in- dan uit­
stroom.
Gerechtshoven, CBb en CRvB

De productie als percentage van de afspraken per
gerechtshof is te vinden in tabel 13b. Alle gerechts­
hoven en alle zaaksgroepen samen genomen, wer­
den er in 2008 4% minder zaken afgehandeld dan
vooraf afgesproken en gepland. Dit was vooral het
gevolg van ‘onderproductie’ in de strafsector en
in geringe mate in de civiele sector.
Het ‘productietekort’ in de strafsectoren heeft bij
de hoven Amsterdam, Arnhem en Leeuwarden
geleid tot oplopende voorraden, vooral in de behan­
deling van aangebrachte strafzaken (zie 2.3.1.2)
en in Den Haag in het uitwerken van arresten in
verband met cassatie.
In de civiele sectoren van de hoven Arnhem en
’s-Gravenhage was sprake van substantiële ‘onder­
productie’. In Arnhem was dit het gevolg van een
(tijdelijke) onderbezetting bij de behandeling van
handelszaken. In ’s-Gravenhage was de afspraak
voor handelszaken achteraf gezien te hoog, blij­
kens het aanbod van zaken.
Bij de College van Beroep voor het bedrijfsleven
(CBb) bleef het aantal afgehandelde zaken ver
achter bij de afspraak. Dit was deels het gevolg
van een lagere instroom dan geprognosticeerd
en deels het gevolg van een voorraadtoename.
Het aantal afgehandelde zaken bij de Centrale
Raad van Beroep (CRvB) is blijven steken op 95%
van de bestuursafspraak. Het niet (tijdig) kunnen
aantrekken van voldoende raadsheren en de
extra investeringen in kwaliteit waren daarvan
de oorzaak.
2.3.1.2 Productie als percentage van de instroom

Het kengetal aantal afgehandelde zaken (produc­
tie) als percentage van de instroom dient als een
signalering van de ontwikkeling van de werkvoor­
raad. Meer productie dan instroom is een indicatie
dat de werkvoorraad afneemt en minder produc­
tie dan instroom geeft aan dat de werkvoorraad
toeneemt.
Rechtbanken

Tabel 14a laat de uitkomsten per rechtbank zien.
Alle zaaksgroepen samen genomen, werd er in
2008 1% meer zaken afgehandeld dan er nieuw
instroomden, met andere woorden in- en uitstroom
waren globaal in evenwicht met elkaar. Bij geen
enkele rechtbank lag de uitstroom substantieel on­
der de instroom. Wel verschilden de rechtbanken

15 4% of meer.

Pagina 20

Landelijke analyse kengetallen 2008

binnen de bestuurssectoren aanzienlijk van elkaar:
in bijna de helft van de gevallen lag het aantal af­
gehandelde vreemdelingenzaken of belastingzaken
of reguliere bestuurszaken substantieel onder de
instroom. De redenen waren divers en verschilden
per gerecht; zie de gerechtsspecifieke analyses in
de volgende hoofdstukken.
Bij vreemdelingenzaken is ondanks de buffercapa­
citeit bij vijf rechtbanken substantieel minder af­
gedaan dan er zaken instroomden. In Haarlem en
Groningen zijn ondanks een forse instroomdaling
minder zaken afgedaan dan instroomden. In
Groningen was sprake van problemen om de per­
sonele bezetting op peil te houden. In Haarlem was
het ‘tekort’ slechts 5%.
In Arnhem, Breda en Almelo zijn veel meer vreem­
delingenzaken aangebracht dan afgehandeld.
Dit had voor een belangrijk deel te maken met de
sterke instroom toename bij die gerechten. De uit­
stroom blijft dan normaal gesproken achter bij de
instroom, omdat de uitstroom pas een half jaar tot
negen maanden later tot stand komt. In Almelo
speelde daarnaast dat daar zaken zijn aangehouden
in afwachting van een procedure bij het Europese
hof.
Gerechtshoven, CBb en CRvB

Het aantal afgehandelde zaken ten opzichte van
het aantal nieuw aangebrachte zaken per gerechts­
hof is te vinden in tabel 14b. Alle hoven samen
beziend, werden er 3% minder zaken gedaan dan
er instroomden. Dit was voor het grootste deel het
gevolg van het verschil tussen in- en uitstroom van
4% in de strafsectoren en in mindere mate van
het verschil van 20% in de belastingsectoren.
Bij een aantal gerechtshoven was sprake van op­
lopende voorraden binnen de strafsector. In de
behandeling van ter zitting gebrachte strafzaken
zijn de voorraden bij Amsterdam, Arnhem en
Leeuwarden opgelopen. Het gaat hier om de ter
zitting gebrachte zaken; dus niet de raadkamerza­
ken, de verzoeken om in hoger beroep te mogen en
het uitwerken van arresten in verband met cassatie.

16 In totaal meer dan 2% lager.
17 In totaal meer dan 2% hoger.

Bij de CBb nam de voorraad toe; de instroom was
12% hoger dan de uitstroom. Dit wordt veroor­
zaakt doordat het aantal eenvoudige zaken dat zon­
der zitting kan worden afgedaan steeds verder aan
het dalen is.
Bij de CRvB liep de uitstroom in geringe mate
(2%) achter bij de instroom. Dit betekende dat
de voorziene verdere terugdringing van de werk­
voorraad stagneerde (zie voor de oorzaken para­
graaf 2.3.1.1).

Kengetallen Gerechten 2008

2.3.2 Productiviteit

In de tabellen 16 en 17 zijn productiviteitsindica­
toren opgenomen. De productiviteitsgegevens en
het financiële resultaat zijn onderwerp van gesprek
in de bestuurlijke overleggen tussen de Raad voor
de rechtspraak en de gerechten. Ze worden per
gerecht beschouwd in samenhang met overige af­
spraken en planningen, zoals extra investeringen
in kwaliteit/opleiding en verdeling van de midde­
len tussen sectoren. De gerechtsspecifieke kenge­
tallenanalyses in de hoofdstukken 3 en volgende
geven per gerecht achtergronden bij de lokale uit­
komsten.
Verklaringen voor verschillen tussen gerechten
zijn divers en vergen diepgaander lokaal onder­
zoek en meer gegevens dan nu beschikbaar zijn.
Sturing vanuit de Raad voor de rechtspraak hierop
geschiedt in eerste instantie op afstand via de
financiële kaders. Hoewel er van jaar tot jaar pro­
ductiviteitsverschillen tussen gerechten kunnen
ontstaan, zorgen die financiële kaders ervoor dat
de productiviteit van gerechten meerjarig niet heel
veel van elkaar kan verschillen.
Nadere analyse van de landelijke gegevens van
de rechtbanken laat zien dat in de productgroepen
vreemdelingenzaken en strafzaken de kosten
veel hoger lagen dan waarop men volgens de
financieringssystematiek had moeten uitkomen.
Bij vreemdelingenzaken kwam dat door de aan­
gehouden buffercapaciteit en bij strafzaken lagen
de gerealiseerde kosten relatief hoog als gevolg
van de hoge werklast.
Acht van de negentien rechtbanken maakten voor
de afhandeling van strafzaken kosten die vergelijk­
baar waren met de financieringsuitgangspunten
voor de productgroep straf (die weer een afspiege­
ling zijn van de in het verleden gerealiseerde
gemiddelde productiviteit). De overige recht­
banken hadden relatief hoge kosten voor deze pro­
ductgroep. Hogere kosten voor de productgroep
straf van rond 20% of meer waren te zien bij
Amsterdam, Groningen, Dordrecht, Rotterdam
en Zutphen.
De productiviteitsindicatoren voor de zes onder­
scheiden productgroepen bij de rechtbanken zijn
in samenhang geanalyseerd. Daaruit blijkt dat in
Amsterdam, Zwolle, Dordrecht en Groningen de
productiviteitsindicatie lager16 lag dan het recht­
bankengemiddelde. In ’s-Gravenhage, Arnhem,
Almelo, Assen en Leeuwarden bleek de producti­
viteitsindicatie beter17 dan het rechtbankenge­
middelde.

Kengetallen Gerechten 2008

De gerechtshoven deden hun zaken gemiddeld af
tegen veel hogere kosten dan je op basis van de
financieringsuitgangspunten mag verwachten.
Overigens was het verschil tussen de gerechtsho­
ven bijzonder groot. Hof Amsterdam maakte ruim
20% meer kosten voor vergelijkbare zaakstypen
dan hof ’s-Gravenhage. Hof Amsterdam was in
2008 verhoudingsgewijs het duurst, Arnhem nam
een middenpositie in en Den Haag, Leeuwarden en
’s-Hertogenbosch waren het minst duur.
In het algemeen blijkt de productiviteit van gelijke
sectoren bij verschillende rechtbanken en gerechts­
hoven ver uiteen te kunnen lopen. Aan het zoeken
naar oorzaken daarvoor wordt aandacht gegeven.
De productiviteitsindicator voor de Rechtspraak
als geheel, inclusief de ondersteunende diensten
bleek met ongeveer 3% te zijn toegenomen, voor­
al als gevolg van afname van de niet personele
kosten in dit geval van ICT-kosten en huisvesting­
kosten. Deze daling is onder andere het gevolg
van het temporiseren van een aantal ICT-projecten
in 2008. Daarnaast was in 2007 sprake van een
incidentele last van 3,7 miljoen euro voor huisves­
ting, hiervan was in 2008 geen sprake.
2.4 Mens, organisatie en algemeen
2.4.1 Ziekteverzuim

De verzuimpercentages zijn te vinden in tabel
16a en 16b. Het gaat om ziekteverzuim tot maxi­
maal 2 jaar, exclusief zwangerschaps- en beval­
lingsverlof.
Het ziekteverzuim bij de rechtbanken dat voor­
gaande jaren al laag was, is nog iets teruggelopen.
Bij rechters was het verzuimpercentage 3,1% en
bij de ondersteuning van de rechtbanken 5,9%.
Ook bij de gerechtshoven was het ziekteverzuim
laag. Het verzuim van raadsheren met bijna een­
derde teruggelopen. Bij raadsheren was het ver­
zuimpercentage 2,2% en bij de ondersteuning van
de hoven 5,6%.
2.4.2 Permanente educatie

De norm van 30 uur voor permanente educatie
wordt gemiddeld genomen door 73 procent van de
rechters uitgevoerd. Er zijn vier rechtbanken met
een realisatie tussen de 50 en 60 procent. Bij de
juridisch medewerkers worden iets lagere percen­
tages gehaald, gemiddeld 63 procent. Er zijn drie
gerechtshoven die de norm voor een groot deel
hebben ingevoerd, de realisaties variëren van

Landelijke analyse kengetallen 2008

58 tot 80 procent. Twee hoven zitten aanmerkelijk
lager, 25 tot 38 procent. Bij de bijzondere colleges
voldoet bijna 90 procent van de raadsheren en ju­
ridisch medewerkers aan de norm.
De realisatie lijkt bij de gerechten aan de lage kant
te zijn, zeker gezien het feit dat al in 2009 aan de
norm moet worden voldaan. Uit de jaarverslagen
blijkt echter dat dit structureel wordt opgepakt en
bijna alle rechters al de nodige educatie volgen.
2.4.3 Aantal rechters versus ondersteuning

Het aandeel rechters op de totale personeelsom­
vang is te zien in de tabellen 17a en 17b. Het aan­
deel rechters van 23% is bij de rechtbanken gelijk
gebleven aan 2007 en 2006. De verschillen tussen
rechtbanken waren op een enkele uitzondering na
niet groot; Leeuwarden had een duidelijk lager
aandeel (19%) en in Arnhem en Almelo was het
aandeel duidelijk hoger (26%). Bij de gerechts­
hoven is het aandeel rechters teruggevallen van
36% naar 34%. De verschillen tussen de gerechts­
hoven zijn op een uitzondering na niet groot; bij
hof Amsterdam is het aandeel 29%. Verwezen
wordt naar achtergronden bij de gerechtsspecifieke
analyses.
2.4.4 Percentage vrouwen en mannen en leeftijds­
opbouw

In de tabellen 18a en 18b zijn de percentages man­
nen en vrouwen opgenomen, die werken bij de
rechtbanken en gerechtshoven. Bij de rechtbanken
werken evenveel vrouwelijke als mannelijke
rechters. Bij de gerechtshoven is 37% van de
rechters vrouw. In de hogere rechterlijke functies,
(vice-) presidenten en sectorvoorzitters, is het aan­
deel vrouwen toegenomen van 32% naar 35%.
Bij het niet-rechterlijk personeel is het aandeel
vrouwen ongeveer tweederde, 66% bij de recht­
banken en 67% bij de gerechtshoven. Vier van de
vijf rechters (82%) bij de rechtbanken zijn 40 jaar
of ouder en bij de gerechtshoven is men dat vrij­
wel allemaal, 99%. Bij het ondersteunend perso­
neel is ruim de helft jonger dan 40 jaar, 51% bij de
rechtbanken en 54% bij de gerechtshoven.
2.4.5 Klachten en wrakingen
Klachten

Alle gerechten hebben een uniforme klachtenrege­
ling. Klachten over gedragingen van een gerecht
of daaraan verbonden personen kunnen worden
voorgelegd aan het bestuur van dat gerecht.
Over de inhoud van een rechterlijke beslissing

Pagina 21

Pagina 22

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

(beschikking, vonnis, arrest) of de totstandkoming
ervan kan in het kader van de klachtenregeling
niet worden geklaagd. Alleen een hogere rechter
kan daarover oordelen.

verstrekking, verkeerde verwijzing naar de zittings­
zalen of de bejegening bij het toelaten tot de ge­
rechtsgebouwen.

Het aantal klachten is in 2008 gestegen van ruim
800 tot ruim 1.100. Afgezet tegen het aantal in
2008 afgehandelde zaken liep het op van 3,8 naar
4,7 klachten per 10.000 zaken, een toename met
ongeveer een kwart.
Het aantal klachten fluctueert in de loop van de ja­
ren en een verklaring voor deze toename valt (nog)
niet te geven. Gezien het aantal zaken dat in de
rechtspraak behandeld wordt met vele contacten
per zaak acht de Rechtspraak het huidige aandeel
niet hoog. De afzonderlijke gerechten monitoren
zelf de ontwikkeling in het aan­tal klachten.
De omvang van de klachten (gerelateerd aan het
aantal zaken) verschilde nogal per rechtbank.
Het aantal klachten over de rechtbanken Haarlem,
Dordrecht en Zutphen was relatief gezien hoog
en over Assen bijzonder laag.
De verschillen tussen gerechtshoven in het aandeel
klachten verschilde veel minder van elkaar dan bij
de rechtbanken.

Het aantal gehonoreerde wrakingen liep op van
17 naar 39. In 2008 werden 35 wrakingen gehono­
reerd bij de rechtbanken en 4 bij de hoven.
In 2008 kenden de rechtbanken Breda, Zwolle,
Alkmaar, Groningen en Zutphen geen gehonoreer­
de wrakingen, evenals de hoven Amsterdam en
Leeuwarden, de CRvB en het CBb.
Bij ongeveer de helft van de rechtbanken en bij
een gerechtshof werd meer dan 1 keer een wraking
gehonoreerd.
Een toename van het aantal wrakingen met 3 of
meer vond plaats bij de rechtbanken Arnhem
(van 0 naar 5) en Rotterdam (van 0 naar 6).
Voor achtergronden bij de resultaten van afzonder­
lijke gerechten wordt verwezen naar de gerechts­
specifieke analyses in hoofdstuk 3 en volgende.

Het percentage gegronde klachten in 2008 bij de
rechtbanken was 19%, vergelijkbaar met 2007.
Bij de gerechtshoven was dat 12% eveneens onge­
veer gelijk aan vorig jaar.
Vaak is het onderzoeken van een klacht, het vast­
stellen van de fout en het zo mogelijk herstellen
daarvan een voldoende reactie op de klacht.
Echter de bedoeling van de klachtenregeling bij de
Rechtspraak is ook om, waar mogelijk van de
klachten te leren.
Van de klachten had 19% betrekking op de bejege­
ning (2007: 25%) van de rechtzoekende, 35%
(2007: 38%) op de inhoud van rechterlijke beslis­
singen, 11% (2007: 10%) op de tijdsduur die met
een zaak gemoeid was, 15% (2007: 14%) op admi­
nistratieve fouten, en 20% (2007: 15%) op overige
zaken.
De klachten betreffen zowel rechters als medewer­
kers. Bij rechters gaat het dan bijvoorbeeld over
het onnodig interrumperen tijdens de zitting, het
maken van verkeerde opmerkingen, herhaalde
aanhouding van zaken of vermeende partijdigheid.
Bij medewerkers zien de klachten bijvoorbeeld op
verkeerde oproepingen, onjuiste adressering van
stukken, het niet adequaat reageren op brieven,
het zoekraken van stukken, verkeerde berekening
van griffierecht, het niet correct telefonisch of
persoonlijk te woord staan, inadequate informatie­

Wrakingen

2.4.6 Mediation en publiceren van uitspraken
Mediation

De mate van doorverwijzingen naar mediation
(tabel 19 a en 19b) is een kengetal op het gebied
van vernieuwing in de Rechtspraak. Sinds 2005 is
de doorverwijzingsvoorziening bij de Rechtspraak
fasegewijs ingevoerd. Rechters kunnen via een
verwijzingsbureau in het gerecht aan partijen tij­
dens een procedure de keus voor mediation voor­
leggen. Zij doen dit vooral in civielrechtelijke en
bestuursrechtelijke zaken waarvan zij inschatten
dat een juridische beslissing het achterliggende
conflict niet kan oplossen.
Op 1 april 2007 was de landelijke invoering van
de doorverwijzingvoorziening bij alle gerechten
in Nederland een feit. Vanaf die datum biedt de
Rechtspraak in alle gerechten de keuze tussen drie
manieren van afdoening: een rechterlijke uitspraak,
schikken of doorverwijzen naar mediation.
Van de in 2008 afgedane zaken werd er in 3.615 ge­
vallen doorverwezen naar mediation, een toename
met 8%. Vooral in familierechtelijke procedures
wordt veelvuldig gebruik gemaakt van mediation.
Bij de rechtbanken bleken 3.400 zaken doorver­
wezen, bij de hoven 182, bij de CBb 8 en bij de
CRvB geen. Het ging om circa 9 op de duizend
zaken bij recht­banken en 12 op de duizend bij de
hoven.
Gemiddeld slaagde daarvan (geheel of gedeelte­
lijk) bij de rechtbanken 52% en bij de hoven 37%.
Bij de CBb was dat 100%. Het slagingspercentage

Kengetallen Gerechten 2008

lag bij bestuursrechtelijke procedures, vooral bij
belastingzaken, aanmerkelijk hoger dan bij civiel­
rechtelijke geschillen.
De slagingspercentages verschilden per gerecht
aanzienlijk van elkaar. Bij het CBb slaagden tot
nu toe alle mediations. Daarna is gemiddeld geno­
men het slagingspercentage het hoogst bij de mid­
delgrote rechtbanken en bij de hoven het laagst.
Van de rechtbanken wees rechtbank Breda relatief
veel door naar mediation met tegelijkertijd een
relatief hoog slagingspercentage. Bij de rechtbank
Roermond was dat precies andersom, relatief wei­
nig verwijzingen en een laag slagingspercentage.
Bij de gerechtshoven had hof Arnhem een hoog
slagingspercentage in combinatie met relatief veel
doorverwijzingen. Bij de hoven Amsterdam en
Leeuwarden was het tegenovergestelde het geval.
Voor meer achtergronden, zie de gerechtsspeci­
fieke analyses in de volgende hoofdstukken.
Publicatie van uitspraken

Het openbaarmaken van uitspraken behoort tot de
taken van de Rechtspraak. Criteria om te publice­
ren zijn in grote lijnen: het belang van de uitspraak
voor jurisprudentie/rechtsvorming en de interesse
en de belangen van burgers en het openbare leven.
De jurisprudentie is van belang voor de kenbaar­
heid van het recht, de bevordering van rechtseen­
heid en de transparantie.
De rechtbanken publiceerden in 2008 in verhou­
ding tot het aantal gedane uitspraken bijna 50%
meer uitspraken dan in 2007. De gerechtshoven
publiceerden relatief gezien ongeveer 10% meer
uitspraken dan in 2007. Alleen al op grond van
een vergelijkende analyse is er nog ruimte voor
verbetering. Immers, in verhouding tot gerechten
met een vergelijkbare omvang publiceren som­
mige gerechten duidelijk minder. Dit is het geval
bij de rechtbanken Amsterdam, Rotterdam,
’s-Hertogenbosch, Alkmaar en Groningen en het
gerechtshof Amsterdam. Relatief veel publiceer­
den rechtbanken Arnhem, Utrecht, Dordrecht en
Zutphen en gerechtshoven ’s-Hertogenbosch en
Leeuwarden. Achtergronden bij de publicatiecijfers
zijn te vinden in de gerechtsspecifieke analyses
van de kengetallen in de volgende hoofdstukken.

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 23

Pagina 24

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 25

Rechtbanken
Tabel 11a: rechtbanken, gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden 2008 in weken, uitgezonderd kort
gedingen en verstekzaken
Type 1e aanlegzaak

3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almel Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

totaal rechtbanken
2008 2007

Civiel recht
Handelszaak met verweer

Type 1e aanlegzaak
Civiel recht

68

56

84

53

59

51

60

63

59

62

54

58

58

63

65

54

66

56

52

61

60

Handelszaak met verweer
Verzoeksschriftprocedure handelszaak

Verzoeksschriftprocedure handelszaak

7

10

10

7

8

8

7

10

8

7

7

6

9

3

6

15

13

7

4

8

8

Scheidingszaak

13

23

18

14

15

13

10

15

14

14

13

16

17

20

20

23

15

16

12

16

16

Scheidingszaak

Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter

10

9

10

8

7

8

6

7

8

6

6

6

6

8

7

7

9

6

7

8

8

Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter

Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)

29

25

28

26

20

18

22

20

25

23

18

21

22

23

25

26

23

22

21

23

22

Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)

62

50

40

37

41

37

43

41

37

47

42

46

46

43

36

42

63

29

47

46

46

Bodemzaak bestuursrecht

Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)

Bestuursrecht
40

34

39

17

29

18

24

27

32

n.v.t.

18

23

48

26

n.v.t.

29

34

36

28

30

33

Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)

n.v.t.

66

53

44

50

55

66

44

42

48

24

n.v.t.

67

n.v.t.

52

46

32

63

62

54

53

Belastingzaak

Strafzaak meervoudig behandeld = MK

20

14

22

16

10

10

12

13

20

17

20

11

11

13

9

15

10

16

12

15

14

Strafzaak meervoudig behandeld = MK
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep

Belastingzaak
Strafrecht

Strafrecht

Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep

18

24

19

14

12

11

16

17

15

20

11

15

27

19

14

16

16

17

17

17

19

Politierechterzaak (incl. economische)

5

6

8

5

3

3

4

5

7

4

5

5

3

5

4

5

4

4

6

5

5

Politierechterzaak (incl. economische)

Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)

7

5

4

6

3

4

4

6

6

4

9

6

4

4

5

6

5

5

6

5

5

Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)

Kantonzaken

Kantonzaken

Arbeids- of handelszaak met verweer en enquete/
pleidooi/descente

Arbeids- of handelszaak met verweer en enquete/
80

35

52

41

35

32

44

35

32

41

46

39

30

51

52

42

51

37

33

47

43

Handelszaak met verweer zonder enquete/

pleidooi/descente
Handelszaak met verweer zonder enquete/

pleidooi/descente

45

12

15

15

13

13

15

16

13

20

14

14

13

21

19

18

16

15

15

19

16

pleidooi/descente

Verzoekschrift ontbinding arbeidsovereenkomst

3

4

3

3

2

2

3

4

3

4

2

2

3

2

2

2

3

2

3

3

3

Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeidsovereenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)

Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)

16

44

19

10

5

18

19

17

30

15

11

3

20

19

3

10

24

6

14

16

12

Familiezaak

9

4

6

4

4

3

4

3

5

6

2

4

5

3

5

5

5

5

3

5

4

Familiezaak

Strafzaak bij kanton (overtreding)

5

7

10

8

6

5

6

6

7

6

4

5

7

5

5

8

8

7

5

7

7

Strafzaak bij kanton (overtreding)

Tabel 12a: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage), 2008
3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almelo Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken norm
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph 2010

gemid. 2008
doel realis.

Strafzaak

10%

10%

11%

12%

10%

14%

9%

12%

9%

11%

11%

12%

9%

11%

13%

12%

7%

14%

9%

15%

11%

11%

Strafzaak

Civiele handelszaak

5%

5%

5%

5%

4%

4%

2%

4%

8%

1%

8%

10%

3%

10%

11%

10%

2%

4%

2%

10%

6%

5%

Civiele handelszaak

Familiezaak

0%

2%

0%

0%

1%

1%

0%

2%

0%

4%

0%

1%

0%

3%

0%

1%

0%

3%

0%

5%

1%

1%

Familiezaak

Reguliere bestuursrechtzaak

9%

6%

12%

8%

9%

8%

12%

8%

6%

8%

7%

5%

20%

7%

11%

8%

4%

7%

14%

10%

9%

8%

Reguliere bestuursrechtzaak

Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

8%

3%

4%

6%

2%

4%

7%

2%

5%

n.v.t.

1%

3%

11%

4%

n.v.t.

5%

4%

1%

3%

10%

4%

4%

Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht

n.v.t.

27%

n.v.t.

36%

19%

34%

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

11%

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

15%

20%

26%

Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

totaal rechtbanken
2008 2007

Productgroepen bij rechtbanken

Tabel 13a: rechtbanken, aantal afgehandelde zaken versus de bestuursafspraak, 2008
Productgroepen bij rechtbanken

3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almelo Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

Civiel recht

96% 101%

93%

94% 108% 103%

89%

94%

Bestuursrecht

95%

86% 105%

84%

84% 103%

87%

96% 103%

Vreemdelingenkamer

72%

98%

68%

n.v.t.

65%

78%

Belastingrecht

n.v.t. 114% 198%

109% 111%

88% 171%

88% 119%

86% 454%

Strafrecht

92% 111%

80% 107%

98% 101%

96%

98%

Kantonzaken

101% 106% 119%

114% 123% 117% 107% 104% 113%

Totaal

98% 105% 112%

105% 112% 105% 102% 100% 105%

95%
78%
99%

88%

94%

90%

97%

95%

96% 100%

95%

96% 119% 104%

91%

89%

89%

99%

97%

88% 101%

63%

73%

69%

79%

n.v.t.

79%

50%

65%

97%

97%

94%

96% 100%

Civiel recht

95%

93%

Bestuursrecht

71%

74%

89%

Vreemdelingenkamer

n.v.t. 110% 187% 134% 146% 133%

110%

97%

Belastingrecht

99%

95%

Strafrecht

115% 106% 107% 104% 132% 123% 114% 109% 106% 110%

112% 102%

Kantonzaken

109% 103% 103%

106% 100%

Totaal

76%

69%

n.v.t. 136%

99% 108%

88% 100%

90%

72%

96% 119% 107% 108%

97% 119% 115% 108% 104% 103% 105%

Pagina 26

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 27

Tabel 14a: rechtbanken, aantal afgehandelde zaken versus de instroom, 2008
Productgroepen bij rechtbanken

3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almel Assen Dordr

Civiel recht

102%

98% 103%

102%

98% 103% 101% 104%

100% 101% 102% 102% 103% 101%

Bestuursrecht

118% 111% 106%

96%

88%

91%

88%

88% 103%

96% 108%

Vreemdelingenkamer

102% 113% 101%

80%

65%

95% 100%

99% 102%

n.v.t.

Belastingrecht

n.v.t.

93%

96%

93% 102% 124%

93%

79%

80%

68% 101%

n.v.t.

82%

Strafrecht

98% 100%

98%

101%

99% 100%

98%

99% 101% 100%

97%

98% 101%

98% 101% 101% 106%

99%

97%

Strafrecht

Kantonzaken

101%

99% 100%

98% 100%

Totaal

101%

99% 100%

99%

98% 101%

97%

96%

96%

79% 100% 102%

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph
96% 105% 102% 101%

Civiel recht

101% 106%

Bestuursrecht

97%

98% 117%

Vreemdelingenkamer

72% 114%

100% 102%

Belastingrecht

96% 102% 120% 100% 102%

85%

n.v.t. 106% 100% 107%

n.v.t.

94% 133%

101%

Productgroepen bij rechtbanken

99%

98%

98%

totaal rechtbanken
2008 2007

99% 102%

98%

99%

101% 100%

98%

99% 103% 100% 100% 102% 100% 100%

101%

99%

Kantonzaken

99% 101% 101%

99%

99%

100%

99%

99% 102% 100% 100% 103% 100% 101%

101%

99%

Totaal

99%

Tabel 15a: rechtbanken, gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning, 2008
Productgroepen bij rechtbanken

3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almel Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

totaal rechtbanken
2008

Rechterlijk ambtenaren (rechters)

Productgroepen bij rechtbanken
Rechterlijk ambtenaren (rechters)

Civiel recht

97

90

98

109

112

108

96

92

105

112

104

95

102

107

92

83

99

91

93

99

Civiel recht

Bestuursrecht

108

86

88

110

78

100

109

83

127

94

105

84

102

95

107

95

71

96

96

97

Bestuursrecht

Vreemdelingenkamer

135

81

121

73

109

123

112

120

124

n.v.t.

145

128

99

137

n.v.t.

104

165

103

116

116

Vreemdelingenkamer

Belastingrecht

n.v.t.

65

70

67

57

46

56

91

28

96

34

n.v.t.

45

n.v.t.

52

57

59

136

100

58

Belastingrecht

Strafrecht

145

103

122

104

95

95

102

134

130

107

102

105

126

137

101

134

110

121

134

116

Strafrecht

Kantonzaken

91

88

102

69

97

107

94

108

100

103

93

91

107

99

74

113

95

84

90

94

Kantonzaken

Civiel recht

61

79

73

63

78

79

72

64

69

72

53

68

76

71

67

59

72

67

63

69

Civiel recht

Bestuursrecht

47

60

66

72

65

70

66

67

81

64

69

54

58

65

80

65

65

57

61

63

Bestuursrecht

Gerechtsambtenaren (ondersteuning)

Gerechtsambtenaren (ondersteuning)

Vreemdelingenkamer

101

55

73

85

73

86

77

94

70

n.v.t.

91

82

84

118

n.v.t.

65

109

71

68

82

Vreemdelingenkamer

Belastingrecht

n.v.t.

83

73

53

60

60

67

63

42

58

18

n.v.t.

51

n.v.t.

49

72

42

43

78

61

Belastingrecht

Strafrecht

97

80

89

62

64

76

66

71

94

79

74

60

80

78

64

69

65

81

82

78

Strafrecht

Kantonzaken

70

53

52

59

58

63

62

66

61

63

47

60

73

48

52

67

61

67

72

60

Kantonzaken

Tabel 16a: rechtbanken, arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen, 2008
3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

totaal rechtbanken
2008 2007

Arbeidsproductiviteit

1.021 1.138 1.053

Financieel resultaat als percentage van omzet

2,4%

0,0%

0,7%

1.105 1.224 1.171 1.101 1.115 1.126

1.095 1.307 1.284 1.042 1.096 1.332 1.115 1.197 1.133 1.208

1.125 1.145

Arbeidsproductiviteit

2,3%

3,7%

3,1%

0,1%

1,2%

0,3%

-0,4%

4,9%

5,6% -0,3%

2,7%

8,2%

3,1%

3,6% -2,1% -0,9%

1,8% -1,8%

Financieel resultaat als percentage van omzet

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde om-

4,5%

0,0%

2,6%

4,3%

5,8%

1,4%

2,0%

1,3%

2,2%

0,7%

7,0%

8,4% -0,6%

4,7% 10,5%

3,4%

3,7% -2,7% -0,9%

2,8%

Alkm Almel Assen Dordr

2,2%

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

Tabel 17a: rechtbanken, arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie, 2008
3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almel Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

totaal rechtbanken
2008 2007

Verzuimpercentage rechters (RA)

3,3%

2,9%

1,7%

2,5%

3,4%

2,6%

4,9%

3,2%

4,4%

3,7%

1,6%

1,5%

1,9%

3,4%

3,1%

3,1%

2,5%

1,9%

5,8%

3,1%

3,3%

Verzuimpercentage rechters (RA)

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

4,6%

5,4%

6,2%

5,8%

4,3%

4,7%

4,1%

4,0%

4,6%

5,6%

4,9%

5,5%

3,6%

4,8%

4,8%

6,0%

5,7%

4,4%

5,3%

5,0%

5,2%

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

24%

21%

22%

26%

23%

24%

23%

22%

21%

23%

26%

21%

22%

22%

19%

24%

21%

22%

23%

23%

23%

Percentage rechters op totaal personeel

Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

73%

66% 100%

72%

57%

81%

86%

51%

83%

66%

65%

68%

78%

56%

74%

79%

89%

60%

54%

73%

n.b.

Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

Percentage juridisch medewerkers dat norm haalde

74%

63%

63%

43%

74%

78%

44%

49%

42%

59%

45%

46%

33%

71%

65%

49%

35%

46%

63%

n.b.

Percentage juridisch medewerkers dat norm haalde

Ziekteverzuim

Ziekteverzuim

Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel

Aandeel rechters

Permanente educatie

Permanente educatie
97%

Pagina 28

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 29

Tabel 18a: rechtbanken, man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008
3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almel Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

totaal rechtbanken
2008 2007

% vrouwen

57%

53%

58%

56%

50%

61%

49%

61%

48%

61%

36%

46%

48%

55%

47%

43%

50%

48%

42%

53%

50%

% vrouwen

% mannen

43%

47%

42%

44%

50%

39%

51%

39%

52%

39%

64%

54%

52%

45%

53%

57%

50%

52%

58%

47%

50%

% mannen

% tot en met 39 jaar

24%

23%

28%

20%

23%

21%

15%

25%

9%

20%

15%

6%

24%

16%

24%

16%

12%

21%

18%

21%

18%

% tot en met 39 jaar

% 40 tot en met 49 jaar

40%

37%

28%

35%

41%

39%

37%

44%

51%

45%

36%

40%

41%

38%

53%

40%

35%

23%

35%

38%

38%

% 40 tot en met 49 jaar

% 50 tot en met 59 jaar

23%

27%

30%

34%

28%

27%

34%

23%

32%

27%

25%

31%

24%

32%

18%

36%

44%

52%

29%

29%

30%

% 50 tot en met 59 jaar

% 60 jaar en ouder

13%

14%

15%

11%

8%

13%

14%

8%

8%

8%

24%

23%

11%

14%

4%

8%

9%

4%

18%

12%

14%

Rechterlijk ambtenaren (rechters)

Rechterlijk ambtenaren (rechters)

Gerechtsambtenaren (ondersteuning)

% 60 jaar en ouder
Gerechtsambtenaren (ondersteuning)

% vrouwen

62%

66%

73%

66%

69%

70%

72%

70%

66%

72%

56%

65%

75%

56%

64%

63%

67%

64%

69%

67%

66%

% vrouwen

% mannen

38%

34%

27%

34%

31%

30%

28%

30%

34%

28%

44%

35%

25%

44%

36%

37%

33%

36%

31%

33%

34%

% mannen

% tot en met 39 jaar

57%

53%

57%

52%

50%

53%

48%

57%

59%

48%

41%

46%

52%

42%

48%

41%

49%

40%

44%

51%

51%

% tot en met 39 jaar

% 40 tot en met 49 jaar

27%

26%

26%

31%

26%

26%

30%

24%

25%

30%

29%

34%

29%

34%

29%

32%

28%

38%

36%

28%

28%

% 40 tot en met 49 jaar

% 50 tot en met 59 jaar

13%

19%

15%

15%

20%

17%

19%

16%

15%

20%

28%

17%

14%

23%

20%

22%

22%

20%

19%

17%

17%

% 50 tot en met 59 jaar

% 60 jaar en ouder

3%

3%

2%

3%

4%

4%

3%

3%

1%

2%

2%

3%

5%

1%

3%

5%

1%

2%

1%

3%

3%

% 60 jaar en ouder

Tabel 19a: rechtbanken, mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken, 2008
3 grote steden
Amst sGrav Rott
Aantal gepubliceerde uitspraken1

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almel Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

totaal rechtbanken
2008 2007

8‰

11‰

9‰

15‰

10‰

24‰

9‰

17‰

11‰

9‰

14‰

11‰

15‰

7‰

12‰

10‰

14‰

14‰

16‰

12‰

8‰

Aantal gepubliceerde uitspraken1

1

Aantal doorverwijzingen naar mediation

5‰

9‰

10‰

11‰

13‰

7‰

10‰

13‰

7‰

11‰

3‰

11‰

8‰

11‰

12‰

7‰

9‰

2‰

12‰

9‰

9‰

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

Percentage (deels) geslaagde mediations

46%

55%

47%

54%

63%

67%

56%

48%

59%

54%

47%

58%

42%

58%

34%

28%

53%

32%

46%

52%

43%

Percentage (deels) geslaagde mediations

Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

4,9

5,9

4,8

2,1

2,8

8,4

3,3

6,9

6,4

2,9

3,9

0,9

8,8

4,8

4,1

3,6

4,8

2,9

9,7

4,1

3,7

Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

Percentage gehonoreerde klachten

22%

22%

29%

21%

21%

25%

20%

13%

14%

35%

13%

25%

17%

12%

4%

19%

6%

13%

11%

19%

18%

Percentage gehonoreerde klachten

Aantal gehonoreerde wrakingen

4

3

6

5

0

2

3

1

0

0

2

1

2

0

1

2

1

2

0

35

16

Aantal gehonoreerde wrakingen

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 30

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 31

Tabel 20a: rechtbanken, uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen
(tevreden respondenten), 2005 t/m 2008

Jaar van uitvoering onderzoek:

3 grote steden
Amst sGrav Rott

middelgrote rechtbanken
Arnh Breda Haarl sHert
Utr Zwo

Alkm Almel Assen Dordr

overige, kleinere rechtbanken
Gron Leeuw Maastr Midd Roerm Zutph

2008

2006

2005

2005

2008

2007

2005

2008

2001

2005

2005

2005

2005

2005

2006

2005

2005

2005

norm

gem.

2006

Jaar van uitvoering onderzoek:

(Zeer) tevreden rechtszoekenden

(Zeer) tevreden rechtszoekenden

Deskundigheid van de rechter

87%

77%

90%

84%

74%

87%

82%

76%

80%

68%

81%

85%

67%

70%

77%

>75%

79%

Deskundigheid van de rechter

Begrijpelijkheid van het besprokene

86%

84%

89%

94%

66%

91%

83%

92%

88%

92%

92%

96%

86%

86%

90%

>70%

88%

Begrijpelijkheid van het besprokene

Uitleg / motivering van de beslissing

85%

80%

95%

76%

66%

82%

94%

91%

80%

77%

75%

67%

90%

83%

74%

>70%

81%

Uitleg / motivering van de beslissing

Onpartijdigheid van de rechter

86%

78%

85%

79%

68%

88%

79%

79%

77%

83%

79%

80%

58%

69%

78%

>70%

78%

Onpartijdigheid van de rechter

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

85%

79%

88%

84%

70%

88%

92%

96%

83%

90%

88%

87%

82%

84%

78%

>85%

85%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

Luisteren van de rechter naar de standpunten

82%

81%

89%

76%

77%

89%

87%

90%

83%

93%

84%

92%

78%

72%

87%

>80%

84%

Luisteren van de rechter naar de standpunten

Inleven van de rechter in de situatie

65%

69%

79%

63%

63%

78%

71%

80%

62%

66%

70%

69%

59%

64%

71%

>70%

69%

Inleven van de rechter in de situatie

Duur van de procedure / de doorlooptijd

51%

52%

63%

46%

56%

43%

41%

40%

43%

45%

47%

54%

49%

61%

54%

50%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

Gemiddelde rechtszoekenden

78%

75%

85%

75%

68%

81%

79%

81%

75%

77%

77%

79%

71%

74%

76%

77%

Gemiddelde rechtszoekenden

78%

66%

80%

79%

79%

86%

76%

79%

80%

78%

77%

75%

79%

74%

76%

67%

74%

77%

>75%

77%

Deskundigheid van de rechter

44%

51%

45%

64%

53%

46%

46%

46%

49%

50%

43%

44%

46%

39%

47%

53%

54%

>45%

48%

Rechtseenheid van de beslissingen

(Zeer) tevreden professionals
Deskundigheid van de rechter

(Zeer) tevreden professionals

Rechtseenheid van de beslissingen
Uitleg / motivering van de beslissing

63%

58%

65%

58%

56%

66%

53%

56%

56%

57%

93%

61%

57%

52%

45%

58%

52%

64%

>65%

63%

Uitleg / motivering van de beslissing

Leesbaarheid van de beslissing

85%

81%

84%

84%

67%

80%

70%

78%

87%

89%

83%

81%

80%

81%

78%

83%

84%

87%

>75%

86%

Leesbaarheid van de beslissing

Onpartijdigheid van de rechter

74%

69%

83%

79%

77%

73%

72%

74%

73%

76%

81%

72%

78%

77%

79%

76%

76%

79%

>75%

76%

Onpartijdigheid van de rechter

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

76%

71%

81%

77%

77%

71%

73%

76%

72%

84%

70%

82%

79%

76%

79%

78%

74%

>75%

76%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

Luisteren van de rechter naar de standpunten

74%

62%

79%

78%

78%

75%

75%

77%

73%

84%

73%

78%

76%

75%

70%

70%

76%

>75%

75%

Luisteren van de rechter naar de standpunten

Inleven van de rechter in de situatie

61%

52%

63%

58%

58%

58%

62%

60%

58%

79%

57%

67%

60%

56%

64%

57%

59%

>60%

61%

Inleven van de rechter in de situatie

74%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

27%

32%

28%

41%

46%

54%

39%

42%

42%

66%

43%

36%

42%

42%

34%

40%

59%

53%

43%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

Gemiddelde professionals

65%

59%

68%

67%

67%

69%

62%

65%

66%

69%

75%

63%

67%

65%

62%

65%

67%

69%

67%

Gemiddelde professionals

Pagina 32

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 33

Gerechtshoven
Tabel 11b: gerechtshoven, gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, 2008
Type appelzaak

Tabel 16b: gerechtshoven arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen, 2008
totaal hoven
2008
2007

Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

Amst

Arnh

Handelszaak met verweer / beschikking handelsrekest

81

51

87

73

53

72

70

Arbeidsproductiviteit

1.114

Financieel resultaat als percentage van omzet

-1,0%

Beschikking familierekest

25

29

38

28

38

31

30

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

0,3%

55

89

74

108

92

85

118

Tabel 17b: gerechtshoven, arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie, 2008

Strafzaak (enkelvoudig of meervoudig behandeld)

32

33

32

33

40

33

30

Uitwerken arrest t.b.v. cassatie

28

22

28

21

20

24

25

Civiel recht

Leeuw

totaal hoven
2008
2007

sGrav

sHert

1.201

1.372

1.291

1.374

1.254

1.078

0,6%

-1,2%

0,4%

-2,1%

-0,5%

-3,0%

2,5%

0,7%

2,1%

-2,1%

1,0%

1,9%

Belastingrecht
Uitspraak belastingzaak
Strafrecht

totaal hoven

Tabel 12b: gerechtshoven, MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage), 2008

Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

2008

2007

Verzuimpercentage rechters (RA)

1,7%

4,0%

1,9%

1,6%

1,5%

2,2%

3,2%

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

6,8%

3,8%

5,6%

6,3%

4,7%

5,6%

6,1%

29%

37%

38%

35%

36%

34%

36%

Ziekteverzuim

norm

gemid. 2008

Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel

Type appelzaak

Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

2010

doel

realis.

Strafzaak

79%

90%

87%

92%

91%

85%

87%

87%

Permanente educatie

Belastingzaak

51%

95%

89%

76%

85%

90%

74%

77%

Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

58%

80%

68%

25%

38%

55%

n.b.

Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

77%

72%

79%

26%

36%

60%

n.b.

Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

Tabel 13b: gerechtshoven, productie-aantal versus afspraak (percentage), 2008
totaal hoven
2008
2007

Tabel 18b: gerechtshoven, man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Productgroepen bij gerechtshoven

Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

Civiel recht

97%

94%

93%

101%

99%

96%

97%

Belastingrecht

92%

94%

117%

127%

113%

106%

125%

Rechterlijk ambtenaren (rechters)

Strafrecht

92%

92%

91%

94%

98%

93%

95%

% vrouwen

39%

37%

38%

45%

27%

39%

37%

Totaal

93%

92%

92%

98%

99%

94%

96%

% mannen

61%

63%

62%

55%

73%

61%

63%

Tabel 14b: gerechtshoven, productie-aantal versus instroom (percentage), 2008

totaal hoven
2008
2007

% tot en met 39 jaar

0%

7%

0%

1%

0%

2%

1%

totaal hoven
2008
2007

% 40 tot en met 49 jaar

31%

30%

25%

24%

37%

28%

26%

Productgroepen bij gerechtshoven

Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

% 50 tot en met 59 jaar

40%

46%

50%

52%

46%

47%

46%

Civiel recht

113%

92%

103%

109%

88%

102%

104%

% 60 jaar en ouder

29%

17%

25%

24%

17%

23%

28%

Belastingrecht

58%

96%

74%

96%

115%

80%

103%

Gerechtsambtenaren (ondersteuning)

Strafrecht

93%

98%

99%

97%

91%

96%

98%

% vrouwen

68%

73%

69%

66%

74%

70%

67%

Totaal

94%

96%

99%

100%

91%

97%

100%

% mannen

32%

27%

31%

34%

26%

30%

33%

% tot en met 39 jaar

52%

55%

58%

48%

56%

53%

54%

% 40 tot en met 49 jaar

25%

28%

22%

28%

31%

26%

26%

% 50 tot en met 59 jaar

18%

16%

16%

21%

12%

17%

18%

% 60 jaar en ouder

5%

1%

4%

3%

1%

3%

3%

Tabel 15b: gerechtshoven, gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard)
en gemiddelde uurtarief, 2008
Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

totaal hoven
2008

Civiel recht

102

113

102

96

100

102

Belastingrecht

101

85

104

63

51

81

Strafrecht

105

105

84

93

90

95

Productgroepen bij gerechtshoven
Rechterlijk ambtenaren (rechters)

Gerechtsambtenaren (ondersteuning)
Civiel recht

81

60

61

66

62

66

Belastingrecht

171

100

83

98

63

108

Strafrecht

90

75

58

63

69

71

Pagina 34

Landelijke analyse kengetallen 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 19b: gerechtshoven, mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken, 2008
totaal hoven
2008
2007

Amst

Arnh

sGrav

sHert

Leeuw

Aantal gepubliceerde uitspraken1

49‰

61‰

61‰

77‰

77‰

63‰

57‰

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

6‰

16‰

20‰

12‰

4‰

12‰

14‰

Percentage (deels) geslaagde mediations

26%

48%

32%

40%

29%

37%

32%

Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

18,3

28,5

14,7

38,2

34,0

25,3

17,8

Percentage gehonoreerde klachten

8%

26%

11%

12%

0%

12%

13%

Aantal gehonoreerde wrakingen

0

2

1

1

0

4

1

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Tabel 20b: gerechtshoven, uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten), 2007
Amst
2007

Arnh
2007

sGrav
2007

sHert
2007

Leeuw
2007

Deskundigheid van de rechter

84%

93%

83%

86%

90%

>75%

87%

Begrijpelijkheid van het besprokene

53%

89%

69%

90%

91%

>70%

78%

Uitleg / motivering van de beslissing

67%

90%

69%

90%

88%

>70%

81%

Onpartijdigheid van de rechter

79%

83%

86%

87%

87%

>70%

84%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

83%

86%

68%

85%

88%

>85%

82%

Luisteren van de rechter naar de standpunten

79%

86%

70%

89%

90%

>80%

83%

Inleven van de rechter in de situatie

70%

74%

55%

72%

67%

>70%

68%

Jaar van uitvoering onderzoek

norm gemiddeld

(Zeer) tevreden rechtszoekenden

Duur van de procedure / de doorlooptijd

50%

32%

26%

30%

33%

34%

Gemiddelde rechtszoekenden

71%

79%

66%

79%

79%

75%

Deskundigheid van de rechter

81%

84%

87%

83%

78%

>75%

83%

Rechtseenheid van de beslissingen

51%

54%

45%

54%

53%

>45%

51%

Uitleg / motivering van de beslissing

66%

65%

59%

68%

60%

>65%

64%

Leesbaarheid van de beslissing

83%

85%

85%

81%

82%

>75%

83%

Onpartijdigheid van de rechter

73%

76%

74%

75%

81%

>75%

76%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

70%

80%

74%

77%

80%

>75%

76%

Luisteren van de rechter naar de standpunten

70%

75%

73%

72%

79%

>75%

74%

Inleven van de rechter in de situatie

57%

63%

57%

62%

61%

>60%

60%

(Zeer) tevreden professionals

Duur van de procedure / de doorlooptijd

24%

35%

25%

22%

25%

26%

Gemiddelde rechtszoekenden

64%

69%

64%

66%

67%

66%

Kengetallen Gerechten 2008

Landelijke analyse kengetallen 2008

Pagina 35

Pagina 36

Rechtbank Alkmaar

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Alkmaar

Kengetallen 2008 Rechtbank Alkmaar
De rechtbank Alkmaar startte 2008 met een be­
groot tekort van een half miljoen euro. Uiteinde­
lijk is er een verlies gerealiseerd van ruim zestig­
duizend euro. Er is bezuinigd op de personele
kosten en er zijn meer kantonzaken afgehandeld
dan gepland. In 2008 zijn er net zoveel zaken
afgehandeld als ingestroomd. De doorlooptijden
in Alkmaar lagen rond het landelijk gemiddelde.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het
kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank Alkmaar heeft in 2005 een klant­
waarderingsonderzoek (KWO) laten uitvoeren
onder professionele partners (zoals officieren van
justitie en advocaten) en rechtzoekende burgers.
Op bijna alle kengetallen uit het klantwaarderings­
onderzoek scoort de rechtbank Alkmaar rond of
boven de landelijke doelstellingen.
De tevredenheid van professionele klanten over de
motivering van de beslissing en de tevredenheid
van rechtzoekenden over de procedureduur lagen
onder de landelijke doelstellingen. De rechtbank
besteedde aandacht aan een betere motivering
door in 2007 te startten met het uitgebreider moti­
veren van strafvonnissen (conform het Promis­
model). In 2008 is dit verder uitgebreid.
In 2006 is het project “Naar een begrijpelijke
rechtsgang” van start gegaan. Elke sector heeft
verbeteringen in haar processen doorgevoerd
zodat het doen en laten (waaronder ook de duur
van de procedures) van de rechtbank voor recht­
zoekenden begrijpelijker wordt. Het project is in
2008 afgerond.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De gemiddelde duur van de gerechtelijke proce­
dures ligt in vrijwel alle zaakscategorieën onder
of rondom het gemiddelde. Ten opzichte van 2007
is in een aantal zaakscategorieën de doorlooptijd
gestegen, dit betrof de handelszaken met verweer,
de uit te werken appellen, de handelszaken met ver­
weer bij Kanton en de bodemzaken bestuursrecht.
De hogere doorlooptijd in het bestuursrecht werd
veroorzaakt door een lagere personele bezetting,
wat leidde tot enige voorraadvorming. In de ge­
middelde doorlooptijd van de kanton handelszaken
is het effect van de Dexiazaken zichtbaar. In 2008

is een groot deel van deze zaken uitgestroomd,
nadat zij langere tijd waren aangehouden.
De MK-strafzaken hebben een hoger dan gemid­
delde doorlooptijd omdat relatief veel zaken op
zitting worden aangehouden onder meer omdat
rapportages van deskundigen niet gereed zijn, of
omdat de door het OM aangeleverde zaken niet
zittingsrijp blijken te zijn. Door de invoering van
regiezittingen en meer invloed op de appointering
nam de doorlooptijd in 2008 af.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het MK-percentage in strafzaken lag in 2008 op
11%. Dit is conform de doelstelling voor 2008 van
de rechtbank zelf. Eind 2007 zijn met het OM
afspraken gemaakt om het aandeel meervoudig te
behandelen zaken te verhogen. Dit heeft in 2008
tot een stijging van het MK-aandeel geleid.
In de civiele handelszaken lag het aandeel meer­
voudig behandelde zaken onder de landelijke norm
en de doelstelling voor 2008 van de rechtbank
zelf. Er zijn criteria opgesteld welke zaken voor
meervoudige behandeling in aanmerking komen.
In 2008 waren er te weinig zaken die aan deze
criteria voldeden. De sector waarborgt haar kwa­
liteit doordat in elke handelszaak op tegenspraak
het dossier en het vonnis worden meegelezen.
Het MK-aandeel bij bestuurszaken is ten opzichte
van 2007 sterk gestegen van 2% naar 8%. In 2007
heeft de bestuurssector beleid geformuleerd dat
er toe moest leiden dat het MK-aandeel toenam.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk
1.3.1 is een nadere uitleg te vinden.

In totaal deed de rechtbank meer zaken af dan was
afgesproken, vooral door de hogere productie bij
Kanton als gevolg van een hogere instroom.
Een sterke daling van het aantal schuldsanerings­
verzoeken, door een wetswijziging in de WSNP,
veroorzaakte dat in het civiele recht minder zaken
zijn afgedaan dan was afgesproken.

In het belastingrecht zijn minder zaken afgedaan
dan was afgesproken, doordat de instroomtoename
later dan verwacht tot een uitstroomtoename
leidde. De uitstroom van veel van de in 2008 inge­
stroomde zaken vindt pas in 2009 plaats.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gemiddelde zaakszwaarte in Alkmaar lag onder
de afspraak door een lagere zaakszwaarte van
kantonzaken, civiele zaken en belastingzaken.
Bij kanton kwam dat door een toename van lich­
tere categorieën zaken, zoals de beheerszaken en
de vorderingen dwangmiddel in Mulderzaken.
De gemiddelde zaakszwaarte bij civiele zaken
was lager dan afgesproken door een sterke daling
in de instroom van schuldsaneringen, één van
de zwaardere categorieën zaken, en een hogere
dan verwachte instroom van lichte zaken zoals
kinderzaken.
De zwaarte van belastingzaken was lager dan
afgesproken door de instroomtoename. In zo’n
situatie ontstaat eerst een uitstroomtoename van
lichtere zaakscategorieën met een relatief korte
doorlooptijd.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk
vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteits­
indicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de gewogen productie gedeeld door het gemiddelde aantal
fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden beide
productiviteitsindicatoren toegelicht.

Vrijwel alle gerealiseerde uurtarieven lagen boven
de landelijk vastgestelde. Voor civiel- en belasting­
recht was het aantal zaken per FTE lager dan ge­
middeld. Bij civiel is dat vooral veroorzaakt door
de dalende instroom van schuldsaneringen en bij
belastingrecht omdat de verwachte toename van
de uitstroom pas later op gang is gekomen.
De arbeidsproductiviteit van de rechtbank is ten
opzichte van 2007, naast allerlei kwaliteitsinspan­
ningen, iets toegenomen.
Rechtbank Alkmaar behaalde in 2008 een negatief

resultaat van € 63.000. De rechtbank was 2008
ingegaan met een begroot tekort van € 520.000.
Door te bezuinigen op personele kosten en het
realiseren van meerproductie bij de productgroep
Kanton kon het verlies worden beperkt. Door het
verlies is het eigen vermogen afgenomen.
Ziekteverzuim, personele samenstelling en per­
manente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim is in 2008 ten opzichte van
2007 gestegen. Om dit terug te brengen naar het
niveau van 2007 worden in 2009 cursussen over
ziekteverzuim georganiseerd en wordt gestuurd
op het voorkomen van frequent verzuim.
Hoewel in totaal genoeg uren aan permanente
educatie worden besteed, halen nog niet alle
rechters en juridische medewerkers de norm.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Ten opzichte van 2007 heeft de rechtbank minder
uitspraken gepubliceerd op rechtspraak.nl. In 2009
wil de rechtbank minimaal weer hetzelfde aantal
uitspraken publiceren als in 2007; daartoe zal actie
worden ondernomen.
Ten opzichte van het landelijk gemiddelde werden
er naar verhouding meer zaken doorverwezen voor
mediation. Het slagingspercentage lag hoger dan
landelijk gemiddeld.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Het aantal klachten is ten opzichte van 2007 ge­
daald. Het percentage gehonoreerde klachten lag
ten opzichte van 2007 hoger. De zes gehonoreerde
klachten hadden betrekking op de bejegening,
administratieve fouten en de duur van de procedu­
re. De gegronde klachten leidden tot het treffen
van maatregelen, die hoofdzakelijk liggen in de
sfeer van het bijstellen of aanscherpen van
instructies. In 2008 zijn geen wrakingsverzoeken
gehonoreerd.

Pagina 37

Pagina 38

Rechtbank Alkmaar

Kengetallen Gerechten 2008

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
80%
> 75%
46%
> 45%
x
x
56%
> 65%
87%
> 75%
73%
> 75%
76%
> 75%
77%
> 75%
60%
> 60%
42%
> 40%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

1

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
58
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
8
Scheidingszaak
14
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
6
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
22
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
42
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
n.v.t.
Belastingzaak
67
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
19
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
17
Politierechterzaak (incl. economische)
4
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
4
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
42
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
17
3
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
10
Familiezaak
4
Strafzaak bij kanton (overtreding)
6

rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
62
7
14
6
23

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

47
n.v.t.
48

46
30
54

12
19
5
5

17
20
4
4

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

41
20
4
15
6
6

47
19
3
16
5
7

doel 2008
11%
5%
2%
8%
n.v.t.
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
103%
81%
n.v.t.
133%
95%
106%
103%

Pagina 39

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,7
94%
18,2
98%
n.v.t.
n.v.t.
8,0
63%
6,3
101%
1,1
92%
3,5
87%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
112
114%
113%
94
95%
97%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
96
170%
166%
107
104%
92%
103
101%
109%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
72
111%
105%
64
104%
102%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
58
81%
95%
79
114%
102%
63
106%
104%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.091
-3,4%
1,1%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.095
-0,4%
0,7%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
3,3%
4,7%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
3,7%
5,6%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

22%

23%

23%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

66%
42%

86%
77%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
11%
1%
4%
8%
n.v.t.
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
96%
96%
99%
95%
n.v.t.
74%
86%
110%
98%
99%
115%
112%
109%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,2
94%
18,7
97%
n.v.t.
n.v.t.
13,3
108%
4,5
81%
1,4
91%
4,0
87%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Alkmaar

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
87%
> 75%
x
x
91%
> 70%
82%
> 70%
x
x
88%
> 70%
88%
> 85%
89%
> 80%
78%
> 70%
43%
> 50%1

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
100%
90%
n.v.t.
161%
94%
98%
98%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
100%
101%
96%
101%
n.v.t.
98%
68%
100%
99%
99%
101%
101%
100%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
61%
39%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
72%
67%
28%
33%

20%
45%
27%
8%

21%
38%
29%
12%

48%
30%
20%
2%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
12‰
10‰
29%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
9‰
11‰
54%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

3,7
26%
0

3,7
18%
16

2,9
35%
0

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 40

Rechtbank Almelo

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Almelo

Kengetallen 2008 Rechtbank Almelo
In 2008 heeft de rechtbank Almelo 59.310 zaken
afgehandeld; 9% meer dan in 2007. De productie­
afspraak met de Raad voor de rechtspraak is met
3% overtroffen. Deze meerproductie is vooral
terug te vinden bij kanton: meer handelszaken en
strafzaken. Doordat ook de kosten lager waren
dan begroot heeft de rechtbank het jaar afgesloten
met een groot positief financieel resultaat (4,9%
van de omzet). Deze positieve productieresultaten
zijn tot stand gekomen bij een bovengemiddelde
productiviteit.
De doorlooptijden van de procedures zijn, op
enkele uitzonderingen na, korter dan het landelijke
gemiddelde.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het
kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Rechtbank Almelo heeft in 2005 een klantwaarde­
ringsonderzoek laten uitvoeren onder professionele
partners (zoals officieren van justitie en advocaten)
en rechtzoekende burgers. De rechtbank scoorde
op alle kengetallen uit dit onderzoek vrijwel
gelijk aan of boven de geformuleerde landelijke
doelstellingen.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij vrijwel alle zaakscategorieën heeft de gemid­
delde duur van de gerechtelijke procedures onder
of rond het landelijke gemiddelde gelegen.
De algemene tevredenheid van professionele part­
ners over de doorlooptijden sluit bij dit positieve
beeld aan. Rechtzoekenden waren in het onder­
zoek uit 2005 echter minder positief.
De lengte van procedures bij de kinderrechter straf­
zaken was relatief lang ten opzichte van het lande­
lijk beeld: soms werd aangehouden om wijziging
in het gedrag te kunnen beoordelen. Daarnaast
heeft de rechtbank ruimte gecreëerd op de kinder­
zittingen, zodat deze zaken sneller weer op zitting
aangebracht konden worden.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het aandeel MK-zaken in 2008 was vrijwel gelijk
aan de doelstelling voor 2008. Het lag nog wel
onder de toekomstige norm (2010) door het
ontbreken van voldoende geschikte zaken voor
meervoudige behandeling.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 heeft de rechtbank Almelo 59.310 zaken
afgehandeld; 9% meer dan in 2007 (54.441 zaken).
Dat lag 3% boven de bestuursafspraak. Vooral in
de sector kanton zijn meer zaken afgehandeld als
gevolg van het toegenomen aanbod.
Om de tegenvallende instroom bij vreemdeling­
zaken op te vangen is met een andere rechtbank
afgesproken extra vreemdelingenzaken van een
bijzondere categorie (Dublinzaken) over te nemen.
Er is bij vreemdelingenzaken een hogere voorraad
zaken ontstaan doordat zaken werden aange­
houden in afwachting van een procedure bij het
Europese hof.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak
lag, met uitzondering van vreemdelingenrecht en
belastingrecht, dicht bij de afspraak. Bij vreem­
delingenrecht zijn in de loop van 2008 meer lichte
zaken naar de rechtbank gehaald om tegenvallende
instroom van andere vreemdelingenzaken op te
vangen. Bij belastingrecht ging het om een zeer
laag volume zodat een kleine verschuiving grote
afwijkingen gaf.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De rechtbank heeft een hogere arbeidsproductivi­
teit dan het landelijke gemiddelde. De kosten zijn
laag geweest, waardoor het financieel resultaat in
2008 zeer positief is uitgevallen (4,9% van de
omzet). Het eigen vermogen is met 7% ruim hoger
dan landelijke gemiddelde geëindigd.
Uurtarieven van rechters en ondersteuning hebben
alleen bij bestuursrecht en vreemdelingenkamer
boven het landelijke gemiddelde gelegen.
Deze tarieven zijn echter ten opzichte van eerdere
jaren dalende. De sector maakt een verbeterslag
door, waarvan de resultaten zowel financieel als
bij de productie te zien zijn geweest.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim was bij rechters ruim lager dan
en bij gerechtsambtenaren gelijk aan het landelijk
gemiddelde.
Het aandeel rechters ten opzichte van het totale
personeel is iets hoger dan het landelijke gemid­
delde geweest. Het percentage vrouwen onder de
rechters (36%) was behoorlijk lager dan het per­
centage vrouwen bij de ondersteuning (56%).
Het percentage vrouwen bij zowel rechters als
ondersteuning was ook lager dan het landelijk
gemiddelde. Hierop is geen beleid gevoerd.
De rechtbank heeft een relatief oud personeelsbe­
stand ten opzichte van het landelijke gemiddelde.
Bij de rechters is een kwart in de leeftijd 60 jaar
en ouder. Dit verschil zal komend jaar kleiner
worden.
Er is ruim aan de doelstelling voor 2008 voldaan
voor permanente educatie.

Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft ruim 60% meer uitspraken op
Rechtspraak.nl gepubliceerd dan vorig jaar en
heeft daarmee verhoudingsgewijs iets meer uit­
spraken gepubliceerd dan landelijk.
Het aantal doorverwijzingen naar mediation heeft
onder het landelijke gemiddelde gelegen. Zowel
bij kanton als bij familiezaken (civiel) waren de
aantallen lager dan in 2007.
Een hoger mediationaandeel is wel getracht te
bereiken maar dit bleek lastig als de rechtzoekende
in ieder geval een uitspraak van de rechter wenst.
De rechters hebben veelal geprobeerd de partijen
al bij elkaar te krijgen door comparitie en
schikking vóór mogelijke doorverwijzing naar
mediation.
De mogelijkheid om mediation verder te stimule­
ren dient zich binnen familierecht aan bij doorver­
wijzing naar mediation tijdens schorsing. Met dit
laatste loopt rechtbank Almelo voorop. Ook de
komende verhoging van de bevoegdheidsgrens
binnen kanton biedt nieuwe mogelijkheden voor
mediation.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Er zijn in 2008 twee gehonoreerde wrakingen
geweest. Eén hiervan betrof een berusting waarbij
de rechter aangaf zich niet te verzetten tegen de
wraking wegens bevooroordeling. De andere zaak
betrof een vermoeden van partijdigheid omdat
een rechter in een ver verleden eerder bij de zaak
betrokken was geweest.
Het aantal klachten (23) heeft hoger gelegen dan
in 2007, maar het aantal gegronde klachten (drie
stuks) was lager. De helft van de ingekomen klach­
ten ging over rechterlijke beslissingen en deze zijn
niet-ontvankelijk. Toch is ook aan de inhoud van
deze klachten aandacht besteed, omdat zij belang­
rijke informatie opleveren over de manier waarop
rechterlijk handelen is overgekomen op de recht­
zoekende. Dat geldt ook (specifiek) voor de
klachten over bejegening. Bij vier administratieve
fouten zijn intern maatregelen genomen. Hieronder
vielen de drie gegrond verklaarde klachten.

Pagina 41

Pagina 42

Rechtbank Almelo

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
82%
> 75%
x
x
83%
> 70%
94%
> 70%
x
x
79%
> 70%
92%
> 85%
87%
> 80%
71%
> 70%
41%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
54
7
13
6
18

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

42
18
24

46
30
54

12
19
5
5

20
11
5
9

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

46
14
2
11
2
4

47
19
3
16
5
7

doel 2008
11%
8%
2%
6%
2%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
107%
99%
83%
88%
91%
100%
99%

Pagina 43

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,7
103%
18,7
103%
6,3
92%
9,2
72%
6,0
99%
1,2
96%
3,4
97%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
104
105%
105%
105
106%
109%
145
151%
124%
34
60%
59%
102
98%
88%
93
91%
99%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
53
80%
76%
69
112%
110%
91
139%
112%
18
26%
30%
74
107%
96%
47
79%
78%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.267
2,6%
7,3%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.307
4,9%
7,0%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,4%
5,4%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
1,6%
4,9%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

24%

23%

26%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

65%
59%

27%
27%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
11%
8%
0%
7%
1%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
100%
96%
97%
95%
79%
74%
454%
110%
99%
99%
106%
112%
103%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,4
98%
19,9
101%
7,7
117%
9,6
90%
5,1
92%
1,2
97%
3,8
98%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Almelo

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
78%
> 75%
49%
> 45%
x
x
57%
> 65%
89%
> 75%
76%
> 75%
72%
> 75%
73%
> 75%
58%
> 60%
66%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
51
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
7
Scheidingszaak
12
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
15
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
43
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
26
Belastingzaak
30
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
16
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
11
Politierechterzaak (incl. economische)
5
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
5
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
51
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
13
2
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
8
Familiezaak
2
Strafzaak bij kanton (overtreding)
4

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
99%
115%
118%
88%
96%
100%
100%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
101%
101%
108%
101%
79%
98%
101%
100%
101%
99%
100%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
36%
64%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
56%
67%
44%
33%

15%
36%
25%
24%

21%
38%
29%
12%

41%
29%
28%
2%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
9‰
5‰
52%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
14‰
3‰
47%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

2,4
31%
0

3,7
18%
16

3,9
13%
2

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 44

Rechtbank Amsterdam

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Amsterdam

Kengetallen 2008 Rechtbank Amsterdam
De rechtbank Amsterdam heeft in 2008 211.110
zaken afgedaan; in 2007 waren dat er 205.971. Er
zijn meer zaken afgedaan dan er zijn ingestroomd.
De rechtbank sluit het jaar 2008 af met een posi­
tief resultaat van € 1,3 miljoen. Voortdurende
aan­dacht voor het ziekte­verzuim heeft in 2008
geresulteerd in een daling van dit verzuim. Het ge­
middelde ziekteverzuim bij de rechters daalde naar
3,3% en bij het overige personeel naar 4,6% (in
2007 was het percentage 3,9 respectievelijk 5,2).
De resultaten van het gehouden klantwaarderings­
onderzoek liggen bij de professionele partners
rond het landelijk gemiddelde en bij rechtzoeken­
den geregeld ook duidelijk daarboven.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank Amsterdam heeft in de periode van
oktober 2007 tot en met januari 2008 een klant­
waarderingsonderzoek laten uitvoeren. De recht­
bank scoort bij de professionele partners rond het
landelijk gemiddelde en bij rechtzoekenden gere­
geld ook duidelijk daarboven. Beide groepen zijn
tevreden over de bejegening door de rechters en
de behulpzaamheid van de medewerkers. Minder
tevreden zijn ze over de wachttijden in brede zin
(tijdigheid aanvang zittingen, informatie over de
wachttijd, faciliteiten wachtruimte). De rechtbank
is in 2008 gestart met de verbeteracties die uit het
klantwaarderingsonderzoek voortvloeiden. In het
jaarplan 2009 zijn de doelstellingen opgenomen
van de rechtbank ten aanzien van de benoemde
verbeterpunten.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De meeste gerealiseerde doorlooptijden civiel
recht lagen in 2008 op het niveau van 2007.
De doorlooptijd van bestuurszaken daalde van
79 weken in 2007 naar 62 weken in 2008, terwijl
er tegelijkertijd veel oude zaken uit de voorraad
zijn weggewerkt. Het effect van de procesversnel­
ling is groter geweest dan het effect van de af­
doening van oudere zaken. De doorlooptijd van
bestuur ligt thans 16 weken boven het landelijke
gemiddelde van 46 weken.
De doorlooptijd van de zwaardere zaken binnen

kanton is toegenomen in 2008. De doorlooptijd
van de arbeids- of handelszaak met verweer en
enquête/descente/pleidooi is opgelopen van een
jaar naar ruim anderhalf jaar. De belangrijkste
verklaring voor deze toename is dat het model­
matig en snel af kunnen doen van effectenleasezaken niet heeft kunnen plaatsvinden, omdat de
jurisprudentieontwikkeling zich onvoldoende
snel heeft ontwikkeld. De relevante uitspraken
van het gerechtshof en de Hoge Raad laten
veel langer op zich wachten dan was voorzien.
Wanneer de effectenlease-zaken uit de meting
worden gefilterd dan is de gemiddelde doorloop­
tijd ongeveer een jaar.
De gemiddelde doorlooptijd voor de handelszaken
met verweer zonder enquête/descente/pleidooi in
de sector kanton is in 2008, onder invloed van
dezelfde ontwikkeling, toegenomen van 24 tot
45 weken. De effectenlease-zaken niet meegere­
kend was de doorlooptijd gemiddeld 18 weken.
De doorlooptijd van het uitwerken van de appellen
in MK-strafzaken is aanzienlijk gedaald in 2008.
Van 31 weken in 2007 tot 18 weken in 2008.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het aandeel MK-zaken in handelszaken op tegen­
spraak van 5% lag boven de doelstelling voor
2008. Het percentage bestuurzaken dat meervoudig
is afgedaan was in 2008 9%.
Binnen de sector strafrecht daalde het percentage
van 11% naar 10%. Dat het MK-aandeel beneden
de norm ligt houdt verband met het geringere aan­
bod van MK-zaken. Ook het feit dat veel zittings­
capaciteit is ingezet voor mega-zaken en minimega-zaken is hierop van invloed geweest.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als
percentage van de bestuursafspraak en als percentage van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1 is een nadere uitleg te vinden.

Evenals in 2007 deed de rechtbank Amsterdam
101% van de instroom af. In alle sectoren, met
uitzondering van de sector strafrecht, zijn meer

zaken afgedaan dan er zijn ingestroomd. De uit­
stroom in 2008 lag 2% onder de bestuursafspraak
zoals deze met de Raad voor de rechtspraak is ge­
maakt. Alleen de sector kanton heeft de bestuurs­
afspraak op aantallen gerealiseerd.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)

Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.
De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak lag
voor civiel op en voor bestuur boven de afspraak.
Bij de overige sectoren kwam de gerealiseerde
werklast onder de afspraak uit. Er zijn in 2008
verhoudingsgewijs meer lichtere zaken afgedaan
dan vooraf verwacht. Dit ligt voornamelijk aan
het aanbod van lichtere zaken in de instroom van
kanton en het lagere aandeel van MK-zaken bin­
nen straf.
Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De arbeidsproductiviteit daalde licht en bleef daar­
mee onder het landelijk gemiddelde. De inspan­
ningen om de kwaliteit te verhogen waren van
invloed op de arbeidsproductiviteit. Voor perma­
nentie educatie is er rechtbankbreed binnen de
groep rechterlijke ambtenaren 9.723 uur uitgetrok­
ken en binnen de groep gerechtsambtenaren
11.559 uur.
De gemiddelde bezetting is in 2008 met 66,6 fte
toegenomen tot 879,5 fte.
Door sturing op de kosten is het financiële resul­
taat over 2008 € 1,3 miljoen en is het eigen ver­
mogen in stand gebleven.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Voortdurende aandacht voor het ziekteverzuim
heeft in 2008 geresulteerd in een daling van dit
verzuim. Het gemiddelde ziekteverzuim bij de
rechters daalde naar 3,3% en bij het overige per­
soneel naar 4,6%.
Het percentage rechters op het totaal aan personeel
was in 2008 24% en nagenoeg gelijk aan 2007.
In de rechtbank Amsterdam werken er meer
vrouwelijke dan mannelijke rechters. De verhou­
ding is 57% om 43%. Bij de ondersteuning is
de verhouding zelfs 2/3 vrouw ten opzichte van
1/3 man.
Bijna 75% van de rechterlijke ambtenaren en de
gerechtsambtenaren heeft in 2008 de 2009-norm
voor permanente educatie van 30 uur gehaald.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Relatief gezien lag het aantal op rechtspraak.nl ge­
publiceerde uitspraken onder het landelijk niveau
van 2008. Wel is het fors toegenomen van 657
gepubliceerde uitspraken in 2007 tot 986 in 2008.
Het aantal doorverwijzingen naar mediation lag
onder het landelijke gemiddelde. Een verklarende
factor is dat de sector bestuursrecht van de recht­
bank Amsterdam geen belastingzaken behandelt,
terwijl het aantal doorverwijzingen naar mediation
in deze zaakscategorie zeer hoog is. Het slagings­
percentage van de doorverwezen zaken naar medi­
ation is in 2008 toegenomen van 37% tot 46%.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Het aantal gehonoreerde wrakingen was in 2008
vier. Het aantal ingediende klachten is in 2008
toegenomen van 80 naar 103. Van die klachten
zijn er 23 gegrond verklaard (22%).

Pagina 45

Pagina 46

Rechtbank Amsterdam

Kengetallen Gerechten 2008

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden professionals
2008
norm
78%
> 75%
n.b.
> 45%
x
x
63%
> 65%
85%
> 75%
74%
> 75%
76%
> 75%
74%
> 75%
61%
> 60%
27%
> 40%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

1

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
71
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
9
Scheidingszaak
12
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
9
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
27
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
79
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
40
Belastingzaak
n.v.t.
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
18
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
31
Politierechterzaak (incl. economische)
5
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
6
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
52
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
24
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeidsovereenkomst
3
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
16
Familiezaak
10
Strafzaak bij kanton (overtreding)
5

rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
68
7
13
10
29

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

62
40
n.v.t.

46
30
54

12
19
5
5

20
18
5
7

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

80
45
3
16
9
5

47
19
3
16
5
7

doel 2008
12%
4%
1%
10%
10%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
100%
95%
90%
n.v.t.
96%
98%
98%

Pagina 47

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,4
99%
18,7
103%
7,2
96%
n.v.t.
n.v.t.
5,2
90%
1,4
93%
3,4
92%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
97
99%
99%
108
109%
111%
135
141%
116%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
145
140%
125%
91
89%
96%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
61
93%
88%
47
76%
74%
101
155%
124%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
97
139%
125%
70
117%
115%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1063
0,3%
1,3%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.021
2,4%
4,5%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
5,4%
8,1%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
3,3%
4,6%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

24%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

73%
74%

79%
85%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
10%
5%
0%
9%
8%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
96%
96%
95%
95%
72%
74%
n.v.t.
110%
92%
99%
101%
112%
98%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
7,9
90%
18,1
92%
7,1
101%
n.v.t.
n.v.t.
4,7
85%
1,2
92%
3,4
90%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Amsterdam

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2008
norm
87%
> 75%
x
x
86%
> 70%
85%
> 70%
x
x
86%
> 70%
85%
> 85%
82%
> 80%
65%
> 70%
51%
> 50%1

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
99%
118%
114%
n.v.t.
97%
100%
101%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
102%
101%
118%
101%
102%
98%
n.v.t.
100%
98%
99%
101%
101%
101%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
57%
43%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
62%
67%
38%
33%

24%
40%
23%
13%

21%
38%
29%
12%

57%
27%
13%
3%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
6‰
6‰
42%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
8‰
5‰
46%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

3,9
19%
3

3,7
18%
16

4,9
22%
4

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 48

Rechtbank Arnhem

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Arnhem

Kengetallen 2008 Rechtbank Arnhem
De rechtbank kon in 2008 het zaaksaanbod zonder
noemenswaardige achterstanden verwerken. De in­
stroom bleef achter bij de verwachtingen. Hierdoor
kon de rechtbank de afgesproken gewogen produc­
tie niet helemaal realiseren. Door kostenbeheersing
is het jaar toch met een positief resultaat van bijna
€ 0,75 mln. afgesloten. De lengte van de proce­
dures was in Arnhem relatief kort.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank heeft in 2006 een klantwaarderings­
onderzoek (KWO) laten uitvoeren. Op vrijwel alle
punten scoort de rechtbank Arnhem rond of boven
de norm en in een aantal gevallen zelfs duidelijk
boven de norm. Alleen de tevredenheid van
professionele klanten over de motivering van de
beslissing was aan de lage kant.
In 2007 zijn verbeterplannen opgesteld naar
aanleiding van de resultaten van het KWO.
De verbeteracties zijn uitgevoerd en de resultaten
zijn teruggekoppeld aan de deelnemers via een
brochure en de website. In 2008 hebben de meeste
sectoren een klantendag of klantenpanel georgani­
seerd. Deze waren een groot succes.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De doorlooptijden waren over het algemeen
relatief kort vergeleken met de landelijke gemid­
delden. De doorlooptijd van de categorie “handel­
zaak met verweer” lag ruim onder het landelijke
gemiddelde en 2 weken lager dan in 2007. Door­
dat de instroom is achtergebleven bij de afspraak,
kon de instroom sneller worden verwerkt.
De doorlooptijd van de categorie “overige
familiezaken” (bijv. adoptie) lag 3 weken boven
het landelijke gemiddelde. T.o.v. vorig jaar is de
doorlooptijd in deze categorie 2 weken gestegen.
Belangrijkste reden voor de achterstand is onder­
bezetting.
De doorlooptijden op het gebied bestuursrecht
liggen ruim onder de landelijke gemiddelden.
In vergelijking met vorig jaar is er een forse daling
te zien bij vreemdelingenzaken. Reden hiervoor is
ook dat de instroom sterk is achtergebleven, waar­
door zaken sneller konden worden verwerkt.

De relatief korte duur van belastingzaken liep
licht op. Enerzijds doordat de instroom hoger is
geweest dan vooraf gepland. Anderzijds door een
bezettingsprobleem bij de rechters.
Het “Uitwerken MK-strafvonnisen” gebeurt
3 weken sneller dan het landelijke gemiddelde.
T.o.v. vorig jaar is deze doorlooptijd met 3 weken
afgenomen, doordat dit proces beter is ingericht.
Bij de productgroep kantonzaken scoort de catego­
rie “arbeidszaak- of handelszaak met verweer en
enquête/pleidooi/descente” ruim onder het lande­
lijke gemiddelde. T.o.v. vorig jaar is deze doorloop­
tijd met 7 weken afgenomen. Dit komt doordat de
werkprocessen zijn geüniformeerd.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het percentage MK-zaken lag bij de rijksbelasting­
zaken boven de norm van 2010. In het werkproces
wordt bewust gestuurd op het meervoudig afdoen
van zaken.
Bij strafzaken, civiele handelszaken, familiezaken,
reguliere bestuurszaken en vreemdelingenzaken
lag de realisatie onder de norm van 2010. De rede­
nen hiervan zijn divers van aard. In algemene zin
kan worden gesteld dat vaak voor MK-behandeling
geschikte zaken ontbreken.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als
percentage van de bestuursafspraak en als percentage van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1 is een nadere uitleg te vinden.

De productie van de productgroepen kantonzaken
en belastingrecht is in vergelijking met de afspraak
hoog. Dit is het gevolg van het afdoen van een
grote instroom van zaken (nasalariszaken, respec­
tievelijk WOZ-zaken).
Bij de productgroepen civiel, bestuur regulier,
vreemdelingen en straf is de afspraak niet gehaald.
Bij vreemdelingenzaken en civiel komt dit voor­
namelijk door een lagere instroom dan verwacht.
Het aantal strafzaken, tenslotte, bleef achter omdat
het OM te weinig zaken aandroeg en omdat de
kwaliteit van de aangeleverde strafzaken vaak niet

goed was. Ook was er relatief veel zittingscapaci­
teit voor megazaken nodig en werden zaken vaker
dan gewenst aangehouden.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

Opvallend is dat vooral de bestuursrechterlijke
productgroepen allen verhoudingsgewijs meer
“lichtere” zaken hebben afgedaan dan vooraf
gepland. Bij nader inzien was hier het aandeel
eenvoudige zaken in de totale productie hoger
dan verwacht.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk
vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteits­
indicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de gewogen productie gedeeld door het gemiddelde aantal
fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden beide
productiviteitsindicatoren toegelicht.

De rechtbank is haar productiviteitsafspraken in
2008 op totaalniveau nagekomen. Mede door de
investeringen in kwaliteit is de productiviteit wel
licht afgenomen.
Tussen de productgroepen zijn verschillen te zien.
Deze worden verklaard door het efficiënt kunnen
afdoen van zaken (bijvoorbeeld kanton), of door­
dat tegenover een daling in de instroom geen
gelijkmatige daling van de kosten stond (bestuur
en civiel).
In algemene zin hebben de relatief lage overhead­
kosten een positieve invloed op de productiviteit.
Het arbeidsproductiviteitscijfer is ongeveer gelijk
aan het landelijk gemiddelde.
Door een positief financieel resultaat bleef de
maximaal toegestane vermogenspositie in stand.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim van rechters was 2,5%
(landelijk 3,1%) en van ondersteuning 5,8%
(landelijk 5,0%.)
72% van de rechters en 63% van de juridisch

medewerkers heeft de norm van de permanente
educatie gerealiseerd. Dit komt overeen met de
landelijke gemiddelden.
Van de rechters is 56% vrouw, van de onder­
steuning 66%. Dit komt nagenoeg overeen met
de landelijke gemiddelden.
Het ondersteunend personeel is relatief jong:
52% is jonger dan 40 jaar en 31% is tussen de
39 en 50 jaar. Bij de rechters is de leeftijdsopbouw
evenwichtiger: het merendeel (69%) is tussen de
39 en 60 jaar.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

In 2008 zijn 855 uitspraken gepubliceerd. Dit is 15
op elke duizend uitspraken in relevante zaakscate­
gorieën. Dat is meer dan het landelijke gemiddelde
van 12 promille. Het is wel gedaald ten opzichte
van 2007.
11 promille van het aantal uitspraken in relevante
zaakscategorieën is doorverwezen naar mediation.
Dat is boven het landelijke gemiddelde van 9 pro­
mille. Van de mediations slaagde 54% (landelijke
gemiddelde 52%). Vorig jaar was er een slagings­
percentage van 61.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 werden 24 klachten ingediend (27 klach­
ten in 2007). Hiervan werden er 5 gegrond ver­
klaard (9 in 2007). In 2008 kwamen minder klach­
ten binnen. De rechtbank heeft in 2008 ruim
2 klachten per 10.000 afgehandelde rechtszaken
binnengekregen. Dat is ruim onder het landelijke
gemiddelde. In 2008 zijn 5 wrakingsverzoeken
gehonoreerd; in 2007 waren er geen gehonoreerde
wrakingsverzoeken.
De gehonoreerde wrakingsverzoeken zijn achteraf
uitvoerig geanalyseerd en indien van toepassing
zijn verbeteringen in de interne procedures aan­
gebracht.

Pagina 49

Pagina 50

Rechtbank Arnhem

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2006
norm
84%
> 75%
x
x
94%
> 70%
76%
> 70%
x
x
79%
> 70%
84%
> 85%
76%
> 80%
63%
> 70%
46%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
53
7
14
8
26

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

37
17
44

46
30
54

12
19
5
5

16
14
5
6

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

41
15
3
10
4
8

47
19
3
16
5
7

doel 2008
10%
10%
2%
7%
5%
22%

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
97%
88%
77%
85%
82%
109%
101%

Pagina 51

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,0
101%
18,2
99%
9,5
95%
13,4
90%
6,5
103%
1,3
103%
3,5
91%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
109
111%
110%
110
112%
114%
73
76%
63%
67
119%
116%
104
101%
90%
69
68%
74%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
63
96%
91%
72
117%
115%
85
130%
104%
53
74%
87%
62
89%
80%
59
99%
98%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.173
6,6%
11,9%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.105
2,3%
4,3%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,5%
4,6%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
2,5%
5,8%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

25%

23%

26%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

72%
63%

95%
95%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
12%
5%
0%
8%
6%
36%

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
93%
96%
96%
95%
63%
74%
109%
110%
80%
99%
114%
112%
105%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,5
101%
19,3
98%
10,8
110%
11,2
83%
5,1
85%
1,3
93%
3,7
87%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Arnhem

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2006
norm
79%
> 75%
45%
> 45%
x
x
58%
> 65%
84%
> 75%
79%
> 75%
77%
> 75%
78%
> 75%
58%
> 60%
41%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
55
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
8
Scheidingszaak
14
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
8
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
24
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
38
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
22
Belastingzaak
42
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
14
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
17
Politierechterzaak (incl. economische)
5
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
7
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
48
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
16
3
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
8
Familiezaak
4
Strafzaak bij kanton (overtreding)
6

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
102%
111%
141%
83%
98%
99%
100%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
102%
101%
96%
101%
80%
98%
93%
100%
101%
99%
98%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechters (RA)
rechtbank
56%
44%

rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
66%
67%
34%
33%

20%
35%
34%
11%

21%
38%
29%
12%

52%
31%
15%
3%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
17‰
14‰
61%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
15‰
11‰
54%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

6,4
13%
0

3,7
18%
16

2,1
21%
5

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 52

Rechtbank Assen

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Assen

Kengetallen 2008 Rechtbank Assen
Bij de rechtbank Assen stroomden in 2008 meer
strafzaken en kantonzaken in dan verwacht en
meer dan in 2007. De productgroepen civiel,
bestuur algemeen en vreemdelingenzaken lieten
echter een lagere instroom zien. Hier realiseerden
we ook een lagere uitstroom. Daar vooral in de
‘lichte’ productgroepen sprake was van een meer­
productie en in de ‘zware’ productgroepen van een
minderproductie is een negatief financieel resultaat
op de productie behaald. Maar door lagere perso­
nele kosten (afname in bezetting door onvervuld
blijven van vacatures, in plaats van de geplande
toename), sloot de rechtbank Assen met een zeer
hoog positief financieel resultaat en een hoog ei­
gen vermogen van ruim 1 miljoen euro.
De lengte van de procedures in Assen is relatief
kort.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het
kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank Assen liet eind 2005 met de maat­
rechtbanken een klantwaarderingsonderzoek
(KWO) uitvoeren onder professionele partners
(zoals officieren van justitie en advocaten) en
rechtzoekende burgers. De rechtbank scoorde op
nagenoeg alle kengetallen uit het klantwaarderings­
onderzoek boven of rond de geformuleerde lande­
lijke doelstellingen.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De meeste proceduretypen duurden relatief kort
vergeleken met het landelijk gemiddelde.
Opvallend hierin is dat bij de productgroep kanton
alle categorieën een veel kortere doorlooptijd had­
den dan landelijk gemiddeld. Vooral in handelsza­
ken was door aanpassingen in de werkwijze een
snellere verwerking mogelijk.
Vreemdelingenprocedures duurden 7 weken korter
dan landelijk door het wijzigen van het werkproces
in zittingsgericht plannen. Daartegenover stond
een toename in de duur van reguliere bestuurs­
zaken.
Binnen de productgroep Straf viel de enorme
daling in de duur van uitwerken van hoger beroeps­
zaken van de meervoudige strafkamer op.
Er waren geen enorme achterstanden meer in

het uitwerken van appelzaken van de noordelijke
fraudekamer.
Bij civiel is de enige categorie die hoger was dan
landelijk de duur van kort gedingen. De oorzaak
lag hier in meerdere aangehouden zaken.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het aandeel MK in strafzaken lag in 2008 wel op
de doelstelling voor 2008 van 12%, maar nog
niet op de norm voor 2010. Het OM had te weinig
MK-waardige zaken, ondanks verzoek van de
rechtbank MK-waardige zaken over te hevelen van
een PR+-zitting naar de MK-zitting.
Voor zowel civiel handel als familie was het per­
centage MK-zaken lager dan de doelstelling voor
2008 en de landelijke norm.
Het percentage MK voor bestuursrechtelijke en
vreemde­lingenzaken bleef zowel onder de doel­
stelling 2008 als onder de norm, omdat het soort
zaken zich niet leende voor meervoudig afdoen.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 realiseerde de rechtbank Assen een pro­
ductie van 44.880 zaken, 103% van de bestuurs­
afspraak. Per productgroep verschilde het beeld
wel. Kanton en straf hadden een ruime meerpro­
ductie door meer instroom. Wel liep de voorraad
handel en familie van kanton op.
Bestuur algemeen, vreemdelingen en civiel haal­
den hun afspraak niet mede omdat de instroom
lager was dan verwacht. Ook de instroom hiervan
bleef achter bij de afspraak. Opvallend is dat bij
bestuursrechtelijke zaken de voorraad toenam,
terwijl een afname was gepland. Dit kwam door
capaciteitsproblemen binnen de sector vanwege
moeilijkheden met de invulling van vacatures.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak lag
zonder uitzondering voor alle productgroepen van
de rechtbank Assen onder de afspraak. De recht­
bank deed dus verhoudingsgewijs meer relatief
lichte zaken af dan vooraf verwacht, vooral als
gevolg van het aanbod van zaken: ten opzichte van
vorig jaar was de gemiddelde werklast per zaak
11% lager. Alleen bij strafzaken liep die op, vooral
als gevolg van een toename van het aandeel meer­
voudige kamerzaken.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere producti­
viteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

Over de hele linie was het uurtarief van zowel de
rechters als de ondersteuning van de rechtbank
Assen lager dan het landelijk gemiddelde. De ge­
realiseerde kostprijs was bij alle productgroepen
ook lager dan landelijk, behalve bij bestuur totaal.
De productiviteit was in deze sector dus lager.
De oorzaak zat in veel wisselingen in de sector,
hierdoor was er minder ervaring in de sector, waar­
door de productiviteit daalde.
Ondanks een negatief productieresultaat eindig­
de de rechtbank Assen met een positief financieel
resultaat door relatief lage personele kosten.
Hierdoor groeide het Eigen Vermogen.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim van de rechters van de recht­
bank Assen was met 1,5% in 2008 lager dan lande­
lijk (3,1%) en veel lager dan in 2007 (5,1%).
Bij de ondersteuning was het verzuim juist geste­
gen: van 4% in 2007 naar 5,5% in 2008 (landelijk
5%). Dit kwam door een aantal langdurig zieken.
Het aandeel rechters op de totale personeelsom­

vang lag met 21% lager dan het landelijke gemid­
delde van 23%.
Opvallend is dat de rechtbank Assen zowel minder
vrouwen onder de rechters als bij de ondersteuning
heeft dan landelijk: resp. 46% en 65% tegenover
53% en 67%. De rechtbank Assen hanteert geen
specifieke voorkeur in het werven van rechters.
Via de raio-opleiding stromen al jaren weinig
mannen in en dit heeft zijn vertaling gekregen in
het rechtersbestand.
De leeftijdsopbouw van de rechtbank Assen toont
qua rechters een iets ouder personeelsbestand dan
landelijk. De ondersteuning spoorde met het lande­
lijke beeld.
68% van de rechters haalde de voor 2009 gestelde
norm van permanente educatie binnen de recht­
bank Assen. Het plan was in 2008 84% te halen.
Absoluut gezien zijn dit slechts 6 rechters minder
dan gedacht. Het niet halen van de afspraak zit in
parttime-werken, inzet in 2 sectoren en langdurige
ziekte.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank Assen leverde zowel in aantallen
als procentueel iets meer uitspraken aan
Rechtspraak.nl dan vorig jaar. Verhoudingsgewijs
is dat minder dan het landelijk het geval was, door­
dat de rechtbank op dezelfde voet doorging als in
2007. Door ziekte van de communicatieadviseur
was er geen tijd voor extra inspanningen om meer
zaken aan te kunnen leveren.
Relatief gezien had de rechtbank Assen net iets
meer doorverwijzingen naar mediation dan lande­
lijk en ook een hoger percentage geslaagde
mediations.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Net als vorig jaar had de rechtbank Assen maar
1 gehonoreerde wraking.
Het aantal klachten is precies gelijk aan dat van
vorig jaar (4). Alleen het percentage gegronde
klachten was nu veel lager.

Pagina 53

Pagina 54

Rechtbank Assen

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
76%
> 75%
x
x
92%
> 70%
91%
> 70%
x
x
79%
> 70%
96%
> 85%
90%
> 80%
80%
> 70%
40%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
58
6
16
6
21

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

46
23
n.v.t.

46
30
54

12
19
5
5

11
15
5
6

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

39
14
2
3
4
5

47
19
3
16
5
7

doel 2008
12%
14%
1%
7%
6%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
101%
99%
82%
n.v.t.
112%
101%
101%

Pagina 55

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,1
98%
17,2
96%
7,5
87%
n.v.t.
n.v.t.
6,8
98%
1,1
94%
3,4
89%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
95
97%
97%
84
84%
86%
128
133%
110%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
105
102%
91%
91
89%
97%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
68
104%
99%
54
88%
86%
82
126%
101%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
60
87%
78%
60
101%
99%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.289
-0,1%
3,1%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.284
5,6%
8,4%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
5,1%
4,0%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
1,5%
5,5%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

19%

23%

21%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

68%
45%

84%
87%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
12%
10%
1%
5%
3%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
95%
96%
88%
95%
76%
74%
n.v.t.
110%
108%
99%
107%
112%
103%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,8
99%
18,0
100%
8,6
112%
n.v.t.
n.v.t.
5,5
96%
1,3
99%
3,8
99%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Assen

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
77%
> 75%
50%
> 45%
x
x
93%
> 65%
83%
> 75%
81%
> 75%
84%
> 75%
84%
> 75%
79%
> 60%
43%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
59
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
5
Scheidingszaak
16
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
6
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
19
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
41
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
26
Belastingzaak
66
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
11
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
19
Politierechterzaak (incl. economische)
4
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
2
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
40
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
14
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
2
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
9
Familiezaak
3
Strafzaak bij kanton (overtreding)
4

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
99%
106%
121%
n.v.t.
97%
100%
101%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
102%
101%
96%
101%
100%
98%
n.v.t.
100%
100%
99%
98%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
46%
54%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
65%
67%
35%
33%

6%
40%
31%
23%

21%
38%
29%
12%

46%
34%
17%
3%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
10‰
11‰
56%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
11‰
11‰
58%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

0,9
75%
1

3,7
18%
16

0,9
25%
1

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 56

Rechtbank Breda

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Breda

Kengetallen 2008 Rechtbank Breda
De rechtbank Breda heeft het jaar 2008 afgesloten
met een overschot van ruim € 1,1 miljoen, terwijl
een klein tekort was begroot. In 2007 werd het jaar
nog afgesloten met een groot tekort. Het verschil
tussen begroting en resultaat wordt vooral ver­
klaard door een hogere productie dan gepland in
de laatste maanden van 2008.
Daarnaast kreeg de rechtbank een hogere financië­
le bijdrage van de Raad voor de rechtspraak,
waren er kostenbesparingen door niet of later op­
gevulde vacatures en waren de materiële kosten
lager dan verwacht. Het ziekteverzuimpercentage
is ten opzichte van 2007 aanzienlijk gedaald.
De lengte van de procedures was relatief kort.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Elke vier jaar voert de rechtbank Breda een groot
klantwaarderingsonderzoek uit en tussentijds
wordt gewerkt met klantenpanels. De rechtbank
Breda heeft in 2008 geen klantwaarderingsonder­
zoek (KWO) gehouden. Het laatste onderzoek
dateert van 2005. Deze gegevens worden thans
niet meer als actueel beschouwd. Elk jaar organi­
seert de rechtbank Breda per sector klantenpanels,
waar verschillende onderwerpen aan de orde
komen die van invloed zijn op de tevredenheid van
de klanten.
De tevredenheid over de doorlooptijden lag boven
het gemiddelde. Deze tevredenheid is eveneens
gebleken uit de in 2008 gehouden klantenpanels.
Dit sluit aan bij het feit dat de korte doorlooptijden
bij de rechtbank Breda.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij vrijwel alle zaakscategorieën lagen de gereali­
seerde doorlooptijden (ruim) lager dan het lande­
lijke gemiddelde. Een uitzondering hierop is de
doorlooptijd van belastingzaken die ruim boven
het gemiddelde ligt en vooral wordt verklaard
door het feit dat er nog veel oude zaken uit o.a.
2005/2006 zijn afgedaan.
De rechtbank blijft werken aan het verkorten van
de doorlooptijden. Van die zaken die al korte door­
looptijden kennen, wordt gestuurd op handhaving
daarvan.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

In 2008 lag het MK-aandeel strafzaken op 10%
en dat was lager dan voorzien. De reden hiervan is
onder meer het vrijvallen van ingeplande zittings­
ruimte voor megastrafzaken op een dusdanig
korte termijn dat alleen extra EK-zittingen konden
worden gepland.
Het MK-aandeel handelszaken lag onder de lande­
lijke norm voor het jaar 2010. De interne richtlij­
nen voor MK-zaken zullen nader worden bekeken.
Het MK-aandeel familiezaken is met 1% in 2008
gehaald, maar wijkt nog ver af van de in 2010
beoogde 5%.
De doelstelling in 2008 voor het MK-aandeel
vreemdelingenzaken is niet gehaald. Rechtbank
Breda zal vanaf 1 januari 2009 geen vreemde­
lingenzaken meer behandelen; deze gaan over
naar rechtbank Den Bosch.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

De productie lag met 112% ruim boven de bestuurs­
afspraak.
De hoge productie binnen de sector bestuursrecht
is gerealiseerd doordat in de loop van 2008 minder
vreemdelingenzaken en meer bestuurszaken zijn af­
gedaan. Ook zijn meer belastingzaken behandeld.
Het aantal afgehandelde kantonzaken was veel
hoger dan de bestuursafspraak door de hoge, niet
verwachte en dus niet begrote, uitstroom van incas­
sozaken. Verder was ook het aantal Mulderzaken
(vordering dwangmiddel) veel hoger dan de be­
stuursafspraak.
Ten slotte is het aantal afgedane strafzaken hoger
dan de bestuursafspraak. De EK-productie is met
name in de laatste maanden gestegen door o.a.
het vrijvallen van zittingsruimte ten behoeve van
megastrafzaken, waardoor extra EK-zittingen ge­
pland konden worden.
Het aantal afgehandelde familierechtelijke zaken
lag onder de bestuursafspraak, mede doordat de
zwaarte van zaken is toegenomen. Deze worden
niet meer direct afgedaan na de (eerste) zitting

(zie productiviteit). Het lagere aantal handelszaken
komt vooral door de afname van schuldsanerings­
zaken.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

Het gemiddelde aantal uren per zaak is lager dan
de afspraak omdat in 2008 de sector kanton een
groter aantal deurwaarderszaken, een categorie
met een zeer lage genormeerde werklast per zaak,
te verwerken kreeg.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 worden de productiviteitsindicatoren toegelicht.

De rechtbank Breda deed veel meer zaken af dan
vooraf verwacht en afgesproken, maar uitgedrukt
in werklast was dat circa 3% minder.
De arbeidsproductiviteit kwam in 2008 iets hoger
uit dan in 2007 en de uurtarieven waren over het
algemeen gemiddeld lager dan het landelijk gemid­
delde. De uitzondering hierop was de sector civiel
recht. Bij team familierecht is de verklaring dat
door toenemende zwaarte veel zaken niet meer
direct worden afgedaan na de (eerste) zitting, doch
eerst nadat deskundigen en/of mediators in de
zaken zijn ingeschakeld, wat leidt tot meer tussen­
beschikkingen, meer zittingen en langere procedu­
res. Bij team handelsrecht is sprake van een lagere
in- en uitstroom dan verwacht.
Ten opzichte van de begroting stegen de opbreng­
sten met € 946.000, waaronder een meerproductie
van € 420.000. De kosten kwamen € 362.000
lager uit. Rekening houdend met het eerder be­
grote tekort ontstaat per saldo een overschot van
€ 1.145.000, waardoor het eigen vermogen steeg
naar 5,8% van de gemiddelde omzet. Dit eigen
vermogen zal worden afgeroomd tot 2%.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim daalde en lag zowel bij de rech­
terlijke ambtenaren als bij de gerechtsambtenaren
ruim onder de 6%.
Het percentage rechters lag rond het niveau van
het landelijk gemiddelde evenals het aandeel vrou-

wen op de totale personeelsomvang. Er is geen
sprake van oud personeelsbestand in vergelijking
met het landelijk gemiddelde.
De voor het jaar 2009 gestelde norm van 30 uur
voor permanente educatie is niet door alle rechters
en juridisch medewerkers gehaald. Een aantal me­
dewerkers scoort hoger, anderen lager.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank Breda heeft in 2008 ongeveer even­
veel uitspraken gepubliceerd als in 2007 (484).
Circa de helft van het totaal aantal gepubliceerde
uitspraken komt voor rekening van het team belas­
tingrecht, dat alle uitspraken van de meervoudige
kamer publiceert.
In heel 2008 werden 312 zaken verwezen naar
mediation tegenover 290 in 2007. Een aandachts­
punt is de relatief sterke toename van het aantal
niet-gestarte mediations na verwijzing. Dit komt
voor een belangrijk deel voor rekening van door­
verwijzingen in belastingzaken, waar regelmatig
vóór het daadwerkelijk opstarten van de mediation
een oplossing wordt bereikt. Het slagingspercenta­
ge blijft met 62,5% nog altijd ruim boven het lan­
delijk gemiddelde.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 10 wrakingsverzoeken ingediend.
Ten opzichte van 2007 betekent dit een substantië­
le vermindering. Zeven wrakingsverzoeken zijn
als ongegrond afgewezen, terwijl twee verzoeken
tot niet-ontvankelijkheid hebben geleid. In één
zaak heeft de gewraakte rechter in zijn wraking
berust. Vijf wrakingsverzoeken waren gericht
tegen rechters van de meervoudige strafkamer;
2 zaken waren van civielrechtelijke aard en 2 za­
ken deden zich voor bij het team belastingrecht.
Eénmaal werd een kantonrechter gewraakt.
In 2008 heeft het bestuur van de rechtbank in
totaal 29 klachten ontvangen. In 2007 bedroeg dit
aantal 33 klachten, waarmee de dalende trend is
voortgezet. In totaal is 21% van de klachten ge­
grond verklaard.
Waar dit noodzakelijk was zijn maatregelen getrof­
fen, die in hoofdzaak liggen in de sfeer van het
bijstellen en/of aanscherpen van instructies.

Pagina 57

Pagina 58

Rechtbank Breda

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
74%
> 75%
x
x
66%
> 70%
66%
> 70%
x
x
68%
> 70%
70%
> 85%
77%
> 80%
63%
> 70%
56%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
59
8
15
7
20

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

41
29
50

46
30
54

12
19
5
5

10
12
3
3

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

35
13
2
5
4
6

47
19
3
16
5
7

doel 2008
12%
7%
1%
10%
3%
16%

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
99%
96%
111%
126%
97%
96%
97%

Pagina 59

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,6
98%
18,1
96%
11,4
98%
12,4
99%
6,0
95%
1,2
91%
3,8
87%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
112
113%
113%
78
79%
81%
109
114%
94%
57
102%
99%
95
92%
82%
97
95%
103%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
78
119%
112%
65
105%
104%
73
112%
89%
60
83%
97%
64
92%
82%
58
97%
96%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.057
-2,5%
-1,7%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.224
3,7%
5,8%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
6,2%
4,7%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
3,4%
4,3%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

23%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

57%
43%

100%
100%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
10%
4%
1%
9%
2%
19%

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
88%
96%
119%
95%
50%
74%
111%
110%
107%
99%
123%
112%
112%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
9,0
98%
19,1
96%
11,6
98%
10,1
98%
5,2
95%
1,4
98%
4,2
99%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Breda

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
79%
> 75%
64%
> 45%
x
x
56%
> 65%
67%
> 75%
77%
> 75%
77%
> 75%
78%
> 75%
58%
> 60%
46%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
66
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
6
Scheidingszaak
16
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
20
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
36
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
29
Belastingzaak
49
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
9
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
11
Politierechterzaak (incl. economische)
3
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
4
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
35
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
13
2
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
5
Familiezaak
3
Strafzaak bij kanton (overtreding)
7

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
101%
104%
137%
95%
100%
100%
100%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
98%
101%
88%
101%
65%
98%
102%
100%
98%
99%
100%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
50%
50%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
69%
67%
31%
33%

23%
41%
28%
8%

21%
38%
29%
12%

50%
26%
20%
4%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
10‰
12‰
46%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
10‰
13‰
63%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

3,6
42%
2

3,7
18%
16

2,8
21%
0

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 60

Rechtbank Dordrecht

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Dordrecht

Kengetallen 2008 Rechtbank Dordrecht
De geplande productie is net niet gerealiseerd
(97%) als gevolg van een verminderde instroom
strafzaken en vreemdelingen zaken. De doorloop­
tijden (in weken) zijn ten opzichte van 2007 over
het algemeen gedaald. Tevens is ingezet op zicht­
bare kwaliteitsverbetering, vooral op permanente
educatie. Vermeldenswaardig is nog dat het ziekte­
verzuim in 2008 aanzienlijk is gedaald. Het begro­
tingsjaar 2008 is afgesloten met een bescheiden
negatief financieel resultaat (exclusief een garant­
stelling met betrekking tot vreemdelingenzaken).
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank scoort op nagenoeg alle kengetallen
uit het klantwaarderingsonderzoek (KWO) uit
2006 boven of rond de geformuleerde landelijke
doelstellingen. Opvallend is dat onder de rechtzoe­
kenden hoger wordt gescoord dan dat dit onder de
professionele partners het geval is.
De rechtbank is medio 2008 samen met de belang­
rijkste ketenpartners (i.c. gemeente Dordrecht)
gestart met het ontwikkelen van digitaal procede­
ren en digitale dossiers.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De meeste doorlooptijden waren gelijk aan of
korter dan het landelijk gemiddelde.
Wel zijn de doorlooptijden binnen de Dordtse straf­
sector opgelopen. Met name de doorlooptijd van
meervoudige behandeld strafzaken (MK) is geste­
gen; van 8 weken naar bijna 11 weken (overigens
nog wel aanzienlijk onder het landelijk gemiddel­
de), vooral als gevolg van een aantal TBS-zaken
waarin verlengingen zijn uitgesproken. Ook het
uitwerken van een MK-vonnis voor hoger beroep
is langer gaan duren: van 22 naar 27 weken als
gevolg van achterstanden. Er is inmiddels begon­
nen om deze achterstand in 2009 in te lopen.
De doorlooptijden belastingrecht en vreemdelin­
genzaken zijn in vergelijking met het landelijk
gemiddelde hoog; de uitstroom van oude zaken is
nog steeds van invloed daarop.
De ‘overige verzoekschriftprocedures (handel en
huur)’ binnen de sector kanton is met 6 weken
gestegen ten opzichte van het jaar 2007. Dit is toe
te schrijven aan de uitstroom van een cluster van

18 zgn. ‘nakosten’ zaken die een langere doorloop­
tijd hebben gehad. Dit is een landelijk nieuw ver­
schijnsel en is besproken in het Landelijk Overleg
Kantonsectoren (LOK). In afwachting van beleid
in dit type zaken zijn deze zaken langer blijven
liggen.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Bij bestuursrecht en vreemdelingenrecht lagen de
MK-aandelen (beduidend) boven de norm voor
2010. Bij handelszaken lag de realisatie van 3%
slechts 1 procentpunt onder de doelstelling voor
2008, maar week nog significant af van de lande­
lijke kwaliteits­norm die voor 2010 geldt.
Familiezaken bleken zich vaak niet te lenen voor
meervoudige afdoening. Een hoger percentage zal
worden gerealiseerd door verruiming van de crite­
ria voor MK-behandeling alsmede door meer
taken aan de ondersteuning te delegeren (uitbrei­
ding ondersteuning) waardoor er meer tijd voor
rechters vrijkomt. Tot slot zullen op­leidingszaken
vaker meervoudig afgedaan worden.
Van de strafzaken is 9% meervoudig afgedaan,
waar de doelstelling 10% was. Dit is hoofdzakelijk
toe te schrijven aan de verminderde instroom en
aanlevering van MK-zaken door het OM.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

In de strafsector kon het OM de aangeboden zit­
tingscapaciteit onvoldoende benutten, waardoor
het zittingsrendement afnam. De capaciteit voor de
behandeling van mega strafzaken is wel volledig
benut.
De voorraden binnen de sectoren bestuursrecht
en belastingrecht zijn toegenomen wat is toe te
schrijven aan de verdeling van capaciteit (fte’s)
ten gunste van het afdoen van vreemdelingenzaken
om aldaar voorraadtoename te voorkomen; deze
voorraad is zelfs licht afgenomen.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)

De gemiddelde werklast per zaak lag zonder uit­
zondering voor alle productgroepen van de recht­
bank onder de afspraak; er werden verhoudings­

gewijs meer lichtere zaken afgedaan dan gepland.
Minder MK afdoeningen dan gepland speelde
daarin een rol.
Ook in de sector civiel recht (94%) en kanton
(93%) waren de zaken gemiddeld lichter dan ver­
wacht; ten opzichte van 2007 nam de genormeer­
de werklast per zaak sterk af. Vooral het aandeel
nieuwe faillissementen en schuldsaneringen is ach­
tergebleven en dat drukte de werklast aanzienlijk.
De vreemdelingenkamer is afhankelijk van het
aantal en assortiment in toegewezen zaken; een
landelijke terugval in instroom heeft hier de gemid­
delde werklast beïnvloed.

dat in 2007 het geval was, onder het landelijke
gemiddelde.
Het aandeel rechters op de totale personeelsom­
vang is licht gedaald als gevolg van een beleid
meer taken naar juridisch medewerkers te delege­
ren. De verhouding vrouwen-mannen was in 2008
48%-52% en lag hiermee onder het landelijk ge­
middelde.
De doelstelling die de rechtbank zich m.b.t. per­
manente educatie had gesteld, is deels gehaald.
Van de rechters voldeed 78% (doelstelling 68%)
aan de landelijke norm van 30 uur per jaar, van de
juridische ondersteuning 46% (doelstelling 61%).

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 worden de productiviteitsindicatoren toegelicht.

Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De sector belastingrecht kende een hoge producti­
viteit. Dit is toe te schrijven aan enerzijds de hoge
uitstroom van zaken en anderzijds het flexibel
kunnen inzetten van mensen vanuit de sectoren
bestuursrecht en vreemdelingenkamer in belasting­
rechtzaken.
In de sector strafrecht heeft een laag aantal afdoe­
ningen (als gevolg van lage instroom) van vooral
meervoudige strafzaken, geleid tot hoge tarieven.
Wel heeft de ingezette capaciteit (fte’s en daarmee
kosten) in megazaken in relatie tot het aantal afge­
dane zaken geleid tot een positief nettoresultaat
voor die groep zaken.
De sectoren civiel recht en kanton kenden relatief
hoge uurtarieven. Dit is toe te schrijven aan de
samenvoeging tot een sector privaatrecht halver­
wege het jaar 2008, wat in de opstartfase hoge
kosten met zich meebracht. Daarnaast hebben de
inspanningen voor kwaliteitsverbetering alsook
het opleiden van nieuwe medewerkers kostenver­
hogend gewerkt zonder dat daar productieopbreng­
sten tegenover stonden.
Er was (voor garantstelling) sprake van een klein
negatief financieel resultaat. Door de garantstelling
voor vreemdelingenzaken heeft de rechtbank het
jaar 2008 kunnen afsluiten met een positief resul­
taat en eigen vermogen.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuimpercentage rechters en ondersteu­
ning vertoont een dalende trend en lag, net zoals

De rechtbank Dordrecht heeft weliswaar iets min­
der uitspraken op Rechtspraak.nl gepubliceerd als
vorig jaar, maar publiceert verhoudingsgewijs nog
steeds meer uitspraken dan landelijk gezien het
geval is.
Het aandeel doorverwijzingen naar mediation is
aanzienlijk toegenomen; het aantal geslaagde me­
diations is daarentegen afgenomen.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 11 verzoeken tot wraking ingediend,
waarvan 10 in 2008 zijn afgehandeld. Van die 10
is één wrakingsverzoek toegewezen en bij twee is
door de rechter(s) berust. De andere 7 verzoeken
zijn na behandeling afgewezen. Daaronder bevon­
den zich 5 gelijkluidende verzoeken in 5 samen­
hangende strafzaken, die bij één gezamenlijke
beschikking zijn afgedaan.
In 2008 zijn 41 klachtbrieven ontvangen, een toe­
name ten opzichte van 2007. Er zijn 35 klachten
afgedaan waarvan 7 gegrond. In 2007 zijn er 22
afgedaan, waarvan 4 gegrond. Het merendeel van
de klachten had betrekking op procedures binnen
de rechtbank waarin partijen in persoon hebben
geprocedeerd. De aard van de klachten varieerde
van veronderstelde vooringenomenheid van een
rechter tot admi­nistratieve fouten door de griffie
en vermeende procedurefouten. De klachten die
gegrond zijn verklaard hadden alle betrekking op
procedurefouten en administratieve fouten door
de griffie. Verbeterpunten voortvloeiend uit een
klacht, worden met de sectorvoorzitter besproken
en terug­gekoppeld naar de sector c.q. betrokkene.

Pagina 61

Pagina 62

Rechtbank Dordrecht

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
80%
> 75%
x
x
88%
> 70%
80%
> 70%
x
x
77%
> 70%
83%
> 85%
83%
> 80%
62%
> 70%
43%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
58
9
17
6
22

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

46
48
67

46
30
54

12
19
5
5

11
27
3
4

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

30
13
3
20
5
7

47
19
3
16
5
7

doel 2008
10%
4%
0%
11%
5%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
101%
84%
82%
111%
84%
94%
92%

Pagina 63

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,0
94%
17,8
98%
6,2
94%
11,0
96%
5,7
95%
1,2
93%
3,7
91%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
102
103%
103%
102
103%
105%
99
103%
85%
45
80%
78%
126
122%
109%
107
105%
114%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
76
116%
110%
58
94%
93%
84
129%
103%
51
70%
83%
80
116%
104%
73
123%
121%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.035
-5,6%
-0,4%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.042
-0,3%
-0,6%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,8%
3,8%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
1,9%
3,6%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

22%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

78%
46%

68%
61%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
9%
3%
0%
20%
11%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
97%
96%
101%
95%
69%
74%
136%
110%
88%
99%
104%
112%
97%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,6
96%
18,3
104%
5,2
94%
8,9
82%
4,7
80%
1,3
96%
3,8
93%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Dordrecht

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
75%
> 75%
43%
> 45%
x
x
61%
> 65%
81%
> 75%
72%
> 75%
70%
> 75%
73%
> 75%
57%
> 60%
36%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
56
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
9
Scheidingszaak
19
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
6
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
22
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
47
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
50
Belastingzaak
67
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
8
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
22
Politierechterzaak (incl. economische)
3
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
4
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
31
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
12
2
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
14
Familiezaak
4
Strafzaak bij kanton (overtreding)
6

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
101%
103%
101%
118%
96%
98%
99%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
102%
101%
96%
101%
102%
98%
82%
100%
97%
99%
99%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
48%
52%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
75%
67%
25%
33%

24%
41%
24%
11%

21%
38%
29%
12%

52%
29%
14%
5%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
17‰
5‰
55%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
15‰
8‰
42%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

5,8
18%
0

3,7
18%
16

8,8
17%
2

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 64

Rechtbank ‘s-Gravenhage

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank ‘s-Gravenhage

Kengetallen 2008 Rechtbank ‘s-Gravenhage
In 2008 is de productieafspraak met de Raad voor
de Rechtspraak op totaalniveau ruimschoots ge­
realiseerd. De productiviteit was bovengemiddeld,
bij een gemiddeld ziekteverzuim. De professionele
partners van de rechtbank en de rechtzoekenden
waren over het algemeen tevreden. De doorloop­
tijden bij de meeste zaakscategorieën lagen onder
of rond het landelijke gemiddelde. Daar waar de
duur langer was, was dit voornamelijk het gevolg
van externe factoren.
De rechtbank sloot het boek­jaar 2008 met een
minimaal negatief finan­cieel resultaat.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Uit het in 2008 gehouden klantwaarderingsonder­
zoek blijkt dat partijen in het algemeen tevreden
zijn over de rechtbank. Het tevredenheidspercen­
tages bij professionele partners was 78% en bij
de rechtzoekenden 73%. Wel scoorden de profes­
sionals op een aantal onderwerpen onder de lan­
delijke doelstelling. Op grond van het onderzoek
heeft de rechtbank een aantal verbeterpunten
geformuleerd, onder andere op het gebied van
informatie over praktische zaken, het verbeteren
van de wacht­tijden en de aandacht voor zittingsen communica­tieve vaardigheden.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De doorlooptijden bij de meeste zaakscategorieën
lagen onder of rond het landelijke gemiddelde. Bij
zes zaakssoorten was de doorlooptijd substantieel
langer dan landelijk gemiddeld.
De doorlooptijd van handelszaken met verweer
bij de rechtbank ’s-Gravenhage was evenals in
2007 vijf weken korter dan landelijk gemiddeld.
De doorlooptijden van familie- en jeugdzaken
waren bovengemiddeld. De Haagse rechtbank
verwerkt verreweg het grootste aantal familie- en
jeugdzaken en als enige rechtbank heeft zij een
exclusieve- en restbevoegdheid in een groot aantal
internationale familiezaken, welke zaken gecom­
pliceerder zijn dan nationale zaken en een langere
doorlooptijd hebben.
De sector bestuursrecht heeft in 2008 zo veel als
mogelijk oude zaken weggewerkt; hierdoor zijn
de gemiddelde doorlooptijden van afgedane zaken
tijdelijk hoger dan wenselijk. Bij de belasting­

zaken lag het probleem met name in de grote voor­
raad rijksbelastingzaken. De doorlooptijden zullen
in de loop van 2009 gaan teruglopen.
In 2008 kampte de strafsector een groot deel van
het jaar met onderbezetting en vervolgens met
een grote instroom van juridische ondersteuners.
Veel tijd is besteed aan het inwerken en opleiden
van nieuwe medewerkers. Hierdoor lag de primai­
re aandacht bij de bezetting van zittingen en kwa­
men de appellen in het gedrang. De appellen zijn
niettemin voor de sector een voortdurend punt van
zorg en aandacht geweest. De doorlooptijden zijn
dan ook gedaald t.o.v. 2007.
De doorlooptijden van kantonzaken lagen onder
of rond het landelijke gemiddelde, uitgezonderd
de ‘overige verzoekschriften’ als gevolg van ‘na­
kosten’ zaken. Deze zijn lange tijd aangehouden
in afwachting van de beslissing van het Landelijk
Overleg van Kantonsectorvoorzitters (LOK) over
een richtlijn voor afdoening van deze zaken.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

In 2008 is het MK-aandeel bij de strafzaken, dank­
zij gerichte inspanningen van de strafsector in
samenwerking met het parket, gestegen van 8%
naar 10%.
Bij handelszaken bleef het aandeel meervoudige
afdoeningen achter bij de doelstelling. Oorzaken
liggen enerzijds in het ontbreken van een MKfinanciering voor civiel en anderzijds bij de druk
die er is om de doorlooptijdennorm te blijven
halen bij de stijgende instroom. Ook bij de vreem­
delingenzaken lag het aandeel MK-zaken onder de
doelstelling voor 2008: bij gebrek aan een vol­
doende MK-waardige werkvoorraad. Het percen­
tage MK wordt – indien mogelijk – de komende
jaren gefaseerd opgehoogd. Het MK-aandeel be­
lastingzaken lag ruim boven de norm voor 2010.
Dit komt doordat de sector een groot aantal
Rijksbelastingenzaken in voorraad heeft. Deze
zaken vallen veelal in de categorie MK-waardig.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)

In 2008 realiseerde de rechtbank een productie
van 194.790 zaken. Dit is 105% van de bestuurs­
afspraak.

Het aantal vreemdelingenzaken en reguliere
bestuurszaken is achtergebleven bij de bestuurs­
afspraak door een instroomdaling. Overigens werd
dit door de sector bestuursrecht gedeeltelijk gecom­
penseerd met een verhoogde uitstroom in de pro­
ductgroep belasting. In alle overige productgroe­
pen zijn meer zaken afgedaan dan afgesproken.
De werkvoorraden zijn vrijwel gelijk gebleven
of gedaald, behalve bij belastingzaken. Daar was
als gevolg van een onvoorzien sterke stijging van
de instroom, sprake van een toename van de
werkvoorraad.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gemiddelde werklast per zaak lag met uitzon­
dering van de productgroepen bestuur en strafrecht
onder de afspraak: er werden verhoudingsgewijs
meer lichtere zaken afgedaan dan vooraf gepland.
Dit was bij kantonzaken een gevolg van het aan­
bod aan zaken. Daarnaast is bij de sector civiel
als gevolg van onderbezetting de uitstroom van
dagvaardingszaken lager geweest dan gepland.
Daarentegen is de productie aan presidentsrekesten
aanzienlijk hoger geweest dan gepland. Dit resul­
teerde in een lagere gemiddelde zaakszwaarte dan
gepland.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 worden de productiviteitsindicatoren toegelicht.

De uurtarieven (rechters en ondersteuning tezamen
bekeken) lagen met uitzondering van de product­
groepen civiel recht en belastingrecht onder het
landelijke gemiddelde. Bij civiel recht speelt de
exclusieve bevoegdheid tot het behandelen van
zaken tegen de Staat en internationale scheidings­
zaken een grote rol. De relatief hoge kosten bij
belastingrecht zijn gerelateerd aan het hoge aan­
deel van arbeidsintensieve rijksbelastingzaken in
de uitstroom.
Lag de arbeidsproductiviteit in 2007 nog onder het
landelijke gemiddelde; in 2008 steeg ze tot net
daarboven.
De rechtbank heeft het negatieve resultaat van
2007 en de negatieve begroting van 2008 om
weten te buigen en het boekjaar 2008 nagenoeg

financieel neutraal afgesloten. Dit goede resultaat
kon worden geboekt door een hogere dan verwach­
te productie in de sectoren strafrecht en kanton,
door lagere materiële uitgaven en minder kosten
binnen het bedrijfsbureau.
Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4

Het ziekteverzuim onder rechters is licht geste­
gen, maar bleef onder het landelijke gemiddelde.
Bij de ondersteuning is een positieve ontwikkeling
zichtbaar.
Het aandeel rechters op het totale personeel was
gelijk aan het landelijke gemiddelde. Ook de
man-vrouwverdeling voor zowel rechters als on­
dersteunend personeel was nagenoeg gelijk aan
het landelijke gemiddelde.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft circa 35% meer uitspraken
gepubliceerd dan vorig jaar, maar publiceerde
desondanks verhoudingsgewijs minder uitspraken
dan landelijk gezien het geval is. Het beleid van
de rechtbank ’s-Gravenhage is om “zo veel moge­
lijk” uitspraken te publiceren. De sectoren zullen
verzocht worden om naleving van dit beleid verder
te verbeteren. Evenals in 2007 is het totale aandeel
doorverwijzingen voor mediation in vergelijking
met de andere gerechten normaal.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 4 wrakingsverzoeken (waaronder
1 verzoek tot verschoning) gehonoreerd, evenveel
als in 2007. In één toegewezen zaak was sprake
van schijn van partijdigheid als gevolg van nauwe
bloedverwantschap. In de andere toegewezen wra­
kingsverzoeken heeft de wrakingskamer geconclu­
deerd dat er sprake was van objectief gerechtvaar­
digde schijn van vooringenomenheid, dan wel dat
de schijn van vooringenomenheid was gewekt.
Het aantal ingekomen klachten is in 2008 gestegen
naar 5,9 per 10.000 zaken. Er zijn al maatregelen
getroffen ter verbetering van de organisatie, onder
andere op het gebied van informatievoorziening.

Pagina 65

Pagina 66

Rechtbank ‘s-Gravenhage

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2008
norm
77%
> 75%
x
x
84%
> 70%
80%
> 70%
x
x
78%
> 70%
79%
> 85%
81%
> 80%
69%
> 70%
52%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
56
10
23
9
25

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

50
34
66

46
30
54

12
19
5
5

14
24
6
5

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

35
12
4
44
4
7

47
19
3
16
5
7

doel 2008
9%
8%
1%
6%
5%
18%

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
98%
103%
92%
102%
92%
98%
97%

Pagina 67

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,7
97%
18,2
104%
7,1
95%
10,0
96%
5,8
100%
1,2
99%
3,6
96%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
90
92%
92%
86
87%
88%
81
84%
70%
65
115%
112%
103
99%
89%
88
87%
94%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
79
120%
114%
60
98%
96%
55
84%
68%
83
115%
135%
80
115%
103%
53
90%
88%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.065
-6,4%
-1,5%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.138
0,0%
0,0%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,6%
6,4%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
2,9%
5,4%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

21%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

66%
63%

75%
80%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
10%
5%
2%
6%
3%
27%

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
101%
96%
86%
95%
98%
74%
114%
110%
111%
99%
106%
112%
105%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,0
98%
18,0
97%
6,2
93%
8,5
104%
4,3
94%
1,3
95%
3,5
97%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank ‘s-Gravenhage

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2008
norm
66%
> 75%
44%
> 45%
x
x
58%
> 65%
81%
> 75%
69%
> 75%
71%
> 75%
62%
> 75%
52%
> 60%
32%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
55
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
12
Scheidingszaak
22
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
10
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
25
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
50
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
36
Belastingzaak
57
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
15
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
27
Politierechterzaak (incl. economische)
6
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
5
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
40
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
11
3
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
12
Familiezaak
4
Strafzaak bij kanton (overtreding)
5

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
102%
99%
108%
95%
94%
98%
98%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
98%
101%
111%
101%
113%
98%
93%
100%
100%
99%
99%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
53%
47%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
66%
67%
34%
33%

23%
37%
27%
14%

21%
38%
29%
12%

53%
26%
19%
3%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
9‰
9‰
29%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
11‰
9‰
55%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

4,7
17%
4

3,7
18%
16

5,9
22%
3

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 68

Rechtbank Groningen

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Groningen

Kengetallen 2008 Rechtbank Groningen
Het aantal afgehandelde zaken bij de rechtbank
Groningen was in 2008 hoger dan bij bestuursaf­
spraak is overeengekomen. De oorzaak hiervan
ligt in de meerproductie van kantonzaken.
Er is meer afgedaan dan er aan zaken instroomde.
Het afdoeningsprofiel was lichter dan in 2007.
Dat is zichtbaar in een lagere realisatie van het
aantal uren per zaak, in hogere uurtarieven en in
een lagere productiviteit.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank Groningen heeft in 2005 in samen­
werking met de zogenaamde maatrechtbanken een
klantwaarderingsonderzoek (KWO) laten uitvoe­
ren onder professionele partners (b.v. OvJ’s en
advocaten, in totaal 162) en rechtzoekende burgers
(in totaal 50). Zij konden aangeven hoe tevreden
zij waren over een aantal kwaliteitsaspecten.
De rechtbank scoort op vrijwel alle kengetallen
uit het klantwaarderingsonderzoek boven of rond
de geformuleerde landelijke doelstellingen.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De gemiddelde doorlooptijden van civiele zaken
lagen op of rond het landelijk gemiddelde, behalve
die van scheidingszaken. Deze duurden 4 weken
langer dan het gemiddelde en 2 weken langer dan
in 2007. De doorlooptijd van handelszaken met
verweer is van 60 weken opgelopen naar 63 we­
ken. Dit is het gevolg van de vele wijzigingen in
de bezetting, de hogere instroom familiezaken en
de afdoening van oude zaken. De doorlooptijden
van bestuurszaken zijn aanzienlijk verbeterd ver­
geleken met 2007 en zijn korter dan het landelijk
gemiddelde. De doorlooptijden van strafzaken
lagen op of rond het landelijk gemiddelde.
Arbeids- en handelszaken met verweer en enquete
en overige verzoekschriftprocedures kanton duur­
den langer dan in 2007 en het landelijk gemid­
delde als gevolg van de gestegen instroom.
Handelszaken met verweer zonder enquête werden
sneller afgedaan dan in 2007. De overige door­
looptijden van kanton lagen op of rond het lande­
lijk gemiddelde.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het MK-aandeel strafzaken van 11% lag beneden
de doelstelling voor 2008 van 13% en de norm
voor het jaar 2010 van 15%. Dat komt door meer
aanhoudingen bij MK-zaken en een hoger aantal
afgedane enkelvoudige zaken dan de bestuursaf­
spraak. Bij familiezaken bleef het percentage
MK-zaken onder de norm 2010. Wel is er een
verbetering hierin t.o.v. 2007.
Het MK-aandeel van reguliere bestuurszaken en
vreemdelingenrecht bleef eveneens achter bij de
norm. Dit kwam door bezettingsproblemen en bij
de Vreemdelingenkamer door weinig instroom
van principiële zaken. Het MK-percentage van
bestuurszaken is verbeterd t.o.v. 2007.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

De productie van de rechtbank was 19% hoger dan
de bestuursafspraak met name als gevolg van de
instroomtoename kantonzaken. De sectoren civiel
recht, bestuursrecht en vreemdelingenkamer heb­
ben min­der productie geleverd dan de bestuursaf­
spraak. Bij deze sectoren was de instroom lager
dan verwacht. Bij reguliere bestuurszaken en
vreemdelingenzaken is het door bezettingspro­
blemen niet gelukt om de voorraad te verkleinen.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak
lag bij alle productgroepen onder de bestuursaf­
spraak. Het totaal gemiddelde is 76% en is in de
eerste plaats veroorzaakt omdat van kantonzaken,
die gemiddeld lichter zijn dan de andere zaaks­
groepen, veel meer is afgedaan dan gepland en
afgesproken en tevens de werklast van een gemid­
delde kanton­zaak is afgenomen.

Door aanhoudingen zijn minder meervoudige
strafzaken uitgestroomd dan gepland. Het aantal
enkelvoudige strafzaken was juist hoger. Dat ver­
klaart de lagere werklast per afgedane zaak van
strafzaken. De afname van faillissement/schuld­
sanering was verantwoordelijk voor de lagere
werklast per zaak binnen de civiele sector. Bij de
sector bestuursrecht zijn minder Varia-zaken afge­
daan dan verwacht. Daarentegen zijn er van voor­
lopige voorzieningen en WWB-zaken meer afge­
handeld en die behoren tot de lichtere categorie
van zaken.
De afdoening van minder bodemzaken en verhou­
dingsgewijs meer bewaringszaken en AC-zaken
verklaart de lagere gemiddelde zaakszwaarte van
de Vreemdelingenkamer.
Overigens was onder de meervoudige strafzaken
een verzwaring merkbaar. Het aantal zaken dat
niet als mega-zaak gedefinieerd wordt maar wel
veel tijd in beslag neemt is gegroeid.
Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De gerealiseerde uurtarieven van de sector bestuurs­
recht en kanton kwamen uit rond de landelijke
tarieven en het gemiddelde.
De andere sectoren hadden een hoger uurtarief dan
de landelijke norm en het gemiddelde. De oor­
zaken waren een lagere arbeidsproductiviteit en
hogere kosten in 2008.
De arbeidsproductiviteit per fte is gedaald t.o.v.
2007 en lag onder het landelijk gemiddelde.
In 2008 heeft de rechtbank veel tijd besteedt aan
kwaliteitsverbetering. Het volgen van opleidingen,
meelezen van vonnissen, Promis-afdoening en de
intensivering van jurisprudentie-overleggen draagt
bij aan een hoger kwaliteitsniveau maar kosten tijd
en verlagen hier­door de productiviteit.
Het financieel resultaat was 2,7% van de omzet,
in 2007 was dit 2,6%. Door het positieve resultaat
is het eigen vermogen verder gegroeid naar 4,7%
van de gemiddelde omzet.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim is zowel bij de rechters als
ook bij gerechtsambtenaren gedaald t.o.v. 2007.
Het ziekteverzuim bij de rechters lag iets boven
het landelijk gemiddelde.
Het aandeel rechters op het totaal aan personeel
was 1 procentpunt lager dan het landelijk gemid­
delde en een procentpunt hoger dan in 2007.
Het percentage medewerkers dat de norm (mini­
maal 30 uur voor rechters en juridische mede­
werkers) voor permanente educatie gehaald heeft
lag beneden de afspraak voor 2008. Gemiddeld
lag het aantal uren per medewerker wel boven de
30 uur.
Het percentage vrouwen is bij de rechters hoger
dan het landelijk gemiddelde en bij gerechtsamb­
tenaren juist lager. Uit de leeftijdsopbouw blijkt,
dat zowel bij de rechters als bij de ondersteuning
relatief minder personeel tot 40 jaar in dienst is
dan bij andere rechtbanken.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Het percentage gepubliceerde uitspraken is gelijk
gebleven t.o.v. 2007, wel blijft de rechtbank achter
bij het landelijk gemiddelde.
In 2008 zijn er iets meer zaken naar mediation
doorverwezen t.o.v. 2007. Het slagingspercentage
was hoger dan in 2007 en het landelijk gemiddel­
de. Er is gekozen voor één mediationfunctionaris
voor het gehele gerecht.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Het aantal klachten per 10.000 zaken was hoger
dan in 2007 en het landelijk gemiddelde. Het aan­
tal gegronde klachten was 4 in 2008, waarmee het
aantal gegronde klachten per 10.000 zaken onder
het landelijk niveau lag.
In 2008 is geen wrakingsverzoek gehonoreerd.

Pagina 69

Pagina 70

Rechtbank Groningen

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
68%
> 75%
x
x
92%
> 70%
77%
> 70%
x
x
83%
> 70%
90%
> 85%
93%
> 80%
66%
> 70%
45%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
63
3
20
8
23

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

43
26
n.v.t.

46
30
54

12
19
5
5

13
19
5
4

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

51
21
2
19
3
5

47
19
3
16
5
7

doel 2008
13%
10%
3%
8%
0%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
105%
104%
91%
n.v.t.
116%
109%
108%

Pagina 71

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,9
91%
18,3
94%
7,6
90%
n.v.t.
n.v.t.
6,4
92%
1,0
88%
2,8
76%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
107
108%
108%
95
96%
98%
137
143%
118%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
137
133%
119%
99
97%
106%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
71
108%
103%
65
106%
104%
118
181%
145%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
78
112%
100%
48
81%
80%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.286
2,6%
2,9%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.096
2,7%
4,7%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
4,7%
5,0%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
3,4%
4,8%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

21%

23%

22%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

56%
33%

78%
67%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
11%
10%
3%
7%
4%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
94%
96%
84%
95%
68%
74%
n.v.t.
110%
100%
99%
132%
112%
119%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,9
95%
18,8
92%
8,9
115%
n.v.t.
n.v.t.
5,2
84%
1,1
86%
3,4
91%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Groningen

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
79%
> 75%
44%
> 45%
x
x
57%
> 65%
80%
> 75%
78%
> 75%
82%
> 75%
78%
> 75%
67%
> 60%
42%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
60
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
3
Scheidingszaak
18
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
8
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
23
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
53
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
35
Belastingzaak
n.v.t.
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
13
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
21
Politierechterzaak (incl. economische)
5
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
4
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
47
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
26
2
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
8
Familiezaak
3
Strafzaak bij kanton (overtreding)
5

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
99%
118%
129%
n.v.t.
99%
96%
99%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
103%
101%
98%
101%
85%
98%
n.v.t.
100%
98%
99%
103%
101%
102%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
55%
45%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
56%
67%
44%
33%

16%
38%
32%
14%

21%
38%
29%
12%

42%
34%
23%
1%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
7‰
9‰
31%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
7‰
11‰
58%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

4,3
4%
1

3,7
18%
16

4,8
12%
0

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 72

Rechtbank Haarlem

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Haarlem

Kengetallen 2008 Rechtbank Haarlem
De rechtbank Haarlem deed 5% meer zaken af
dan gepland om te voorkomen dat zaken zouden
blijven liggen. In 2008 kon de rechtbank vooral de
materiële uitgaven beperken. Hierdoor heeft de
rechtbank in het jaar 2008 het negatieve eigen
vermogen kunnen wegwerken en het jaar met een
positief resultaat kunnen afsluiten.
De doorlooptijden waren relatief kort.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De kengetallen uit het klantwaarderingsonderzoek
(KWO) uit 2008 lagen boven of rond de geformu­
leerde landelijke doelstellingen. Opvallend hoger
dan de andere rechtbanken waren de uitkomsten
op deskundigheid van de rechter (86% tevreden),
rechtseenheid van beslissingen, motivering van de
beslissing en op tevredenheid over de doorloop­
tijden. Naar aanleiding van de uitkomsten van het
KWO is de rechtbank gestart met de uitbreiding en
verbetering van de telefonische bereikbaarheid en
het monitoren en verbeteren van aanvangstijden
van zittingen. Over deze aspecten waren de onder­
vraagden minder tevreden.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij vrijwel alle zaakscategorieën lag de gemiddel­
de duur van de gerechtelijke procedure rond het
landelijk gemiddelde of ver daaronder. In lijn daar­
mee is de tevredenheid over de doorlooptijden van
professionals, die gemeten is in het klantwaarde­
ringsonderzoek.
Alle doorlooptijden in de civiele sector, zowel han­
del als familie en jeugd, lagen op of ver onder het
landelijke gemiddelde. Ook de sector bestuur is
erin geslaagd om doorlooptijden te realiseren die
ver onder het landelijk gemiddelde liggen.
De sector straf heeft ruimschoots de doelstellingen
voor 2008 en daarmee ook al de onlangs vastge­
stelde normen voor 2010 gehaald. Gerelateerd aan
de landelijke gemiddelden scoorde deze sector
bijzonder goed.
De doorlooptijden bij sector kanton waren iets kor­
ter dan het landelijk gemiddelde. Een uitzondering
is de categorie “overige verzoekschriften (handel
en huur)”. Deze zaken duurden gemiddeld twee
weken langer, als gevolg van de onverwachte in­
stroom van zogenaamde “verzoeken nasalaris”.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Zie vooruitleg hoofdstuk 1.2.3.

Bij strafzaken lag het aandeel meervoudige kamer
(MK) zaken op 14%. Dit is 1 procentpunt boven
de afspraak van 13%.
Het percentage MK handelszaken was 4%. De sec­
tor civiel heeft zich ingespannen om nog meer MK
af te doen. Dit bleek echter niet eenvoudig.
Niet alle zaken kwalificeren zich immers om door
een meervoudige kamer te worden behandeld.
In familiezaken is het totale percentage meervou­
dig afgedane zaken gelijk gebleven ten opzichte
van het jaar 2007. Het aandeel MK’s bij verdelings­
zaken is verhoogd, maar het aantal scheidingsza­
ken dat in aanmerking kwam voor meervoudige
afdoening daalde vanwege de dalende instroom
daarvan.
De sector bestuur heeft vrijwel voldaan aan de
vastgestelde doelstelling. Opvallend daarbinnen
is het aandeel meervoudige afdoeningen in belas­
tingzaken. Deze productie is aanzienlijk hoger dan
geprognosticeerd en is uitsluitend terug te voeren
op het rechterlijk oordeel dat een in groot aantal fis­
cale zaken meervoudige afdoening is aangewezen.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

In 2008 realiseerde de rechtbank Haarlem een pro­
ductie van 89.632 zaken, 105% van de bestuurs­
afspraak en 101% van de instroom.
De sector civiel heeft 94% van de bestuursafspraak
gerealiseerd; de instroom insolventiezaken is af­
genomen vooral als gevolg van de wijziging van
de Wet schuldsanering natuurlijke personen.
De afdeling bestuursrecht algemeen handelde 4%
meer zaken af dan afgesproken door een hogere
instroom. Er zijn minder vreemdelingenzaken af­
gedaan dan gepland als gevolg van de instroom­
ontwikkeling. Dit was een van te voren, ook door
de Raad, ingecalculeerd risico. Op het moment dat
duidelijk werd dat de instroom niet zou worden
gehaald is begonnen met het inwerken van mede­
werkers vreemdelingenrecht in het rechtsgebied
bestuursrecht algemeen. Tevens zijn beide teams
samengevoegd, zodat in de toekomst medewerkers
makkelijker op beide rechtsgebieden ingezet kun­
nen worden. In de belastingsector is de voorraad
fors verkleind; de instroom bleef achter bij de ver­
wachtingen.

Bij de sector kanton is hard gewerkt om de toege­
nomen instroom af te doen, resulterend in een pro­
ductie van 117% van de bestuursafspraak. Bij de
sector straf lag het aantal afgedane zaken op het
niveau van de bestuursafspraak.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak lag
voor 3 productgroepen van de rechtbank onder de
afspraak. Met andere woorden: er werden verhou­
dingsgewijs meer lichtere zaken afgedaan dan
vooraf verwacht. Dit was vooral een gevolg van
het aanbod aan zaken. Een uitzondering was de
afdeling belasting bij de sector bestuursrecht.
Hier werd de afspraak met 38% overschreden als
gevolg van het grote aandeel MK-zaken.
Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 is een toelichting te vinden.

De arbeidsproductiviteit kwam boven het landelijk
gemiddelde uit.
Het uurtarief bij de sector civiel lag iets boven het
landelijke uurtarief door het achterblijven van de
instroom van insolventiezaken, de enige zaaks­
groep die op instroom wordt gefinancierd.
Bij de vreemdelingenkamer lag het uurtarief ruim
boven het landelijk gemiddelde als gevolg van
overcapaciteit. Bij de afdeling belasting lag het
uurtarief ruim onder het landelijk gemiddelde door­
dat de werkprocessen dit jaar zijn aangepast, waar­
door nog efficiënter is gewerkt.
Bij de sector straf lag het uurtarief van de rechters
onder het landelijk gemiddelde en van de gerechts­
ambtenaren er boven. Dit duidt op een relatief ho­
ge mate van delegatie.
Bij de sector kanton lagen de uurtarieven boven
het landelijk gemiddelde, mogelijk als gevolg
van een te geringe delegatie. Daarom is de sector
kanton eind 2008 gestart met een project dat ertoe
moet leiden dat in de toekomst meer zal worden
gedelegeerd aan de juridische ondersteuners.
Het financieel resultaat is omgebogen van 7,5%
negatief naar 3% positief. De rechtbank is ver­
heugd dat men hierdoor in staat is geweest om
weer eigen vermogen op te bouwen.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)

De ziekteverzuimpercentages lagen ruim onder het
landelijk gemiddelde. Het percentage vrouwen

was hoger dan het landelijk gemiddelde. Er mel­
den zich gemiddeld beduidend minder mannen dan
vrouwen bij sollicitatieprocedures. De leeftijdsop­
bouw van het personeel loopt vrijwel parallel met
het landelijk gemiddelde.
Het percentage dat de 30-uurs norm voor perma­
nente educatie heeft gehaald lag op 81%, ruim
boven het landelijk gemiddelde van 73%. Ook het
percentage juridisch medewerkers dat de norm
heeft gehaald lag met een percentage van 74%,
ruim boven het landelijk gemiddelde.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft 24 van elke duizend uitspraken
gepubliceerd. Dit is tweemaal zo veel als landelijk
gemiddeld het geval was.
Het aandeel doorverwijzingen naar mediation is
met 7 promille vergeleken met het gemiddelde van
alle rechtbanken van 9 iets aan de lage kant omdat
bij de sector Kanton bijna geen doorverwijzingen
naar mediation plaatsvonden. De rechters doen de
zaken veel sneller zelf af en doorverwijzing zou
de zaken onnodig vertragen en het zou bovendien
duurder zijn. Bij de sector bestuur, afdeling belas­
tingen, is een experiment geweest waarbij stan­
daard mediation werd aangeboden. Hiervan wens­
te vrijwel geen enkele rechtzoekende gebruik te
maken. Er zijn zelfs klachten binnengekomen van­
wege vertraging van de procesgang. Dit experi­
ment zal in 2009 niet worden voortgezet.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 waren er twee gehonoreerde wrakingen
bij de rechtbank Haarlem. Alle wrakingen worden
besproken in het bestuur. In het najaar heeft een
bijeenkomst plaatsgevonden met rechters en leden
van de wrakingskamer waar alle wrakingen van
het afgelopen jaar zijn besproken.
De rechtbank heeft in 2008 71 klachten ontvangen,
waarvan 19 gegrond zijn verklaard (25%). Dit per­
centage is hoger dan in 2007. Om het aantal
gegron­de klachten de komende jaren naar beneden
te krijgen worden alle gegronde klachten bespro­
ken in de betreffende sector en worden maatrege­
len genomen om herhaling te voorkomen. Indien
het een rechtbankbrede klacht betreft wordt deze
in de bestuursvergadering besproken waarna voor­
stellen tot verbetering worden vastgesteld.

Pagina 73

Pagina 74

Rechtbank Haarlem

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2008
norm
nvt
> 75%
x
x
nvt
> 70%
nvt
> 70%
x
x
nvt
> 70%
nvt
> 85%
nvt
> 80%
nvt
> 70%
nvt
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
51
8
13
8
18

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

37
18
55

46
30
54

12
19
5
5

10
11
3
4

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

32
13
2
18
3
5

47
19
3
16
5
7

doel 2008
13%
7%
2%
9%
2%
20%

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
97%
101%
108%
87%
83%
101%
96%

Pagina 75

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,1
95%
17,7
99%
9,1
91%
14,7
138%
7,1
104%
1,2
92%
4,8
95%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v.standaard
t.o.v. gemid.
108
109%
109%
100
101%
103%
123
128%
105%
46
82%
81%
95
92%
82%
107
105%
114%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
79
121%
115%
70
112%
110%
86
131%
105%
60
83%
98%
76
110%
99%
63
106%
104%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.184
-7,5%
-2,8%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.171
3,1%
1,4%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,6%
5,1%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
2,6%
4,7%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

24%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

81%
74%

91%
93%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
14%
4%
1%
8%
4%
34%

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
94%
96%
104%
95%
65%
74%
88%
110%
98%
99%
117%
112%
105%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,9
98%
19,3
101%
10,4
110%
9,7
101%
6,8
117%
1,4
87%
5,0
100%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Haarlem

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2008
norm
86%
> 75%
53%
> 45%
x
x
66%
> 65%
80%
> 75%
73%
> 75%
nvt
> 75%
74%
> 75%
nvt
> 60%
54%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
55
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
8
Scheidingszaak
15
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
18
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
42
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
28
Belastingzaak
54
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
11
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
16
Politierechterzaak (incl. economische)
6
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
5
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
33
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
13
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
2
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
9
Familiezaak
4
Strafzaak bij kanton (overtreding)
n.b.

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
97%
107%
147%
117%
98%
100%
102%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
103%
101%
91%
101%
95%
98%
124%
100%
101%
99%
99%
101%
101%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechters (RA)
rechtbank
61%
39%

rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
70%
67%
30%
33%

21%
39%
27%
13%

21%
38%
29%
12%

53%
26%
17%
4%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
19‰
4‰
26%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
24‰
7‰
67%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

8,2
20%
3

3,7
18%
16

8,4
25%
2

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 76

Rechtbank ‘s-Hertogenbosch

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank ‘s-Hertogenbosch

Kengetallen 2008 Rechtbank ’s-Hertogenbosch
In 2008 handelde de rechtbank ’s-Hertogenbosch
120.849 zaken af tegenover 113.908 in 2007,
De gerealiseerde productie in 2008 was zo’n twee
procent hoger dan de productieafspraak met de
Raad voor de rechtspraak. Het bereikte financiële
resultaat over 2008 is € 34.000 positief. Dit is een
resultante van de negatieve invloed van een tegen­
vallende instroom van vreemdelingen- en schuld­
saneringszaken en de positieve invloed van het
sturen op kostenbeheersing en een extra uitstroom
van kantonzaken. Over het algemeen lagen de
doorlooptijden op of onder het landelijke gemid­
delde, was het aantal doorverwijzingen naar medi­
ation beter dan het landelijke gemiddelde en is de
doelstelling ten aanzien van permanente educatie
niet gehaald.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank ’s-Hertogenbosch heeft in 2001 als
een van de eerste gerechten een (beperkt) klant­
waarderingsonderzoek (KWO) laten uitvoeren
onder professionele partners (zoals officieren van
justitie en advocaten) en rechtzoekende burgers.
Over het algemeen lagen de scores op of boven de
huidige normen, behalve de tevredenheid over de
doorlooptijden. Het onderzoek is inmiddels te oud
om daar conclusies over de huidige stand van de
kwaliteit te kunnen trekken. In de tussentijd zijn
klantenpanels uitgevoerd om meer achtergronden
te kunnen achterhalen en indicaties te verkrijgen
over verbetermaatregelen. De uitkomsten wijzen
op een verhoging van de tevredenheid sinds 2001.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij vrijwel alle zaakscategorieën lag de gemiddel­
de duur van de gerechtelijke procedure rond het
landelijke gemiddelde of daaronder. Vooral vreem­
delingenzaken, scheidingszaken, MK-strafzaken
en handelszaken bij de kantonrechter worden rela­
tief snel afgehandeld.
Relatief lang duurden de belastingzaken en de
‘overige verzoekschriftprocedures’ kanton.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Bij strafzaken lag het MK-aandeel onder de uit­
eindelijk na te streven norm van 15%. De recht­
bank merkt daarbij op dat het maar de vraag is of
die norm ooit zal worden gehaald, gelet op de in­
stroom van MK-zaken. Het bestuur heeft in 2008
de bewuste keuze gemaakt om meer EK-zaken
af te doen dan afgesproken. Dit om de bestuurs­
afspraak van de sector Strafrecht in aantallen te
halen.
Het aandeel MK in civiele handelszaken was 2%.
De reden dat de doelstelling van 6% in 2008 niet
is gehaald, is gelegen in het feit dat voor MKafdoening meer capaciteit nodig is en de financie­
ring daartoe vooralsnog ontbreekt. De prioriteit
van de sector ligt in het beheersbaar houden van
voorraden en doorlooptijden en het optimaal inzet­
ten van de beschikbare capaciteit.
Het gerealiseerde MK-percentage voor vreemde­
lingenzaken is met 7% weliswaar lager dan de
doelstelling voor 2010 van 10%, maar overtreft de
bestuursafspraak 2008 van 2%.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde productie is weergegeven als
percentage van de bestuursafspraak en als percen­
tage van het aantal ingestroomde zaken. In hoofd­
stuk 1.3.1 is een nadere uitleg te vinden.
In 2008 realiseerde de rechtbank ’s-Hertogenbosch
een productie van 120.849 zaken zaken. Dit is
twee procent hoger dan de bestuursafspraak.
Als gevolg van een verhoogd ziekteverzuim onder
rechterlijke ambtenaren in de productgroep
bestuursrecht, is de uitstroom van het betreffende
type zaken achtergebleven en de voorraad geste­
gen. De voorraad belastingzaken is, ondanks een
productie die 71 procent hoger was dan de be­
stuursafspraak, gestegen door een fors hoger dan
verwachte instroom.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak
lag, met uitzondering van civiele zaken, voor alle
productgroepen onder de afspraak. Met andere
woorden: er zijn verhoudingsgewijs meer relatief
lichte zaken afgedaan dan vooraf verwacht. Dit is
vooral een gevolg van het aanbod aan zaken, maar
ook van de bestuurskeuze om voor de product­
groep Straf de bestuursafspraak in aantallen te
halen. Om dit te bereiken is aan het einde van het
jaar de focus gelegd op het afdoen van EK-zaken.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 worden de productiviteitsindicatoren toegelicht.

In de sector bestuursrecht (productgroepen bestuur,
vreemdelingenzaken en belasting) was in 2008
sprake van relatief hoge uurkosten per rechter ten
opzichte van het landelijk vastgestelde uurtarief
en het landelijk gemiddelde uurtarief. Dit had te
maken met een achterblijvende productie door een
relatief hoog ziekteverzuim en zwangerschaps-/
ouderschapsverlof in deze groep en een achter­
blijvende instroom van vreemdelingenzaken
begin 2008.
In 2008 lag de rechtbankbrede arbeidsproductivi­
teit in de buurt van het landelijke gemiddelde.
Door een positief financieel resultaat groeide het
eigen vermogen iets. Het blijft daarmee op het
niveau van twee procent van de gemiddelde omzet
over de afgelopen drie jaren.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het verzuimpercentage liep enigszins op, maar lag
nog onder de kritische grens van 6%.
Het aandeel rechters op de totale hoeveelheid
personeel lag met 24% iets boven het landelijke
gemiddelde van 22%. Hetzelfde gold voor het
percentage vrouwen bij de niet-rechters, namelijk
72%, terwijl het landelijk gemiddelde 67% was.
De leeftijdsopbouw van de rechtbankmedewerkers

week niet noemenswaardig af van de opbouw voor
alle rechtbanken samen.
Voor wat betreft permanente educatie geldt dat
86% van de rechters heeft voldaan aan de norm
van 30 uur. Dit percentage is lager dan de gemaak­
te afspraak van 95%, maar hoger dan het lande­
lijke gemiddelde van 73%. De afwijking wordt
veroorzaakt door:
– afspraken met een aantal rechters, dat zij de
norm niet hoeven te halen in verband met hun
aanstaande pensioen,
– een bovengemiddeld zwangerschaps- en ouder­
schapsverlof evenals langdurig ziekteverzuim en
– het prioriteren van andere urgente aandachts­
punten.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft 33% meer uitspraken op
Rechtspraak.nl gepubliceerd dan vorig jaar, maar
het publiceert verhoudingsgewijs minder uitspra­
ken dan het landelijke gemiddelde. Dit is door het
bestuur onderkend en er wordt actie ondernomen
om in 2009 te komen tot een hogere publicatie­
graad op Rechtspraak.nl.
Met ingang van 1 november 2006 werkte de recht­
bank op het gebied van doorverwijzing naar medi­
ation samen met het gerechtshof. Dit samenwer­
kingsverband is landelijk gezien uniek. Het jaar
2008 is afgesloten met goede resultaten. Ten op­
zichte van 2007 is het aantal doorverwijzingen
naar mediation gestegen van 9 op de duizend
zaken in 2007 naar 10 promille in 2008. Van dit
aantal is 56% met een gehele of gedeeltelijke over­
eenstemming afgerond. Dit percentage is wat lager
dan in 2007 (67%). Landelijk gezien lag het per­
centage in 2008 op 52%.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn van de achttien wrakingsverzoeken
drie verzoeken toegewezen. In 2007 is één
wrakingsverzoek toegewezen, zij het dat er toen
twintig verzoeken werden ingediend.
In 2008 lag het aantal klachten op 3,3 per 10.000
afgehandelde zaken. Dat is zo goed als gelijk aan
het niveau van 2007. Landelijk gezien was het
gemiddelde in 2008 4,2.

Pagina 77

Pagina 78

Rechtbank ‘s-Hertogenbosch

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2001
norm
n.v.t.
> 75%
x
x
n.v.t.
> 70%
n.v.t.
> 70%
x
x
n.v.t.
> 70%
n.v.t.
> 85%
n.v.t.
> 80%
n.v.t.
> 70%
n.v.t.
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
60
7
10
6
22

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

43
24
66

46
30
54

12
19
5
5

12
16
4
4

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

44
15
3
19
4
6

47
19
3
16
5
7

doel 2008
12%
6%
0%
8%
2%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
96%
99%
87%
74%
98%
99%
98%

Pagina 79

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,1
101%
18,1
96%
7,4
97%
10,3
85%
6,2
95%
1,2
99%
3,6
92%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
96
98%
97%
109
110%
113%
112
117%
96%
56
99%
97%
102
98%
88%
94
92%
100%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
72
110%
104%
66
107%
105%
77
118%
95%
67
93%
110%
66
95%
85%
62
104%
102%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.127
0,1%
5,0%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.101
0,1%
2,0%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
4,2%
3,3%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
4,9%
4,1%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

23%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

86%
78%

95%
95%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
9%
2%
0%
12%
7%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
90%
96%
91%
95%
73%
74%
171%
110%
101%
99%
107%
112%
102%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,5
96%
18,3
92%
7,4
101%
7,6
77%
5,0
91%
1,4
90%
3,9
92%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank ‘s-Hertogenbosch

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2001
norm
82%
> 75%
43%
> 45%
x
x
n.v.t.
> 65%
n.v.t.
> 75%
92%
> 75%
84%
> 75%
75%
> 75%
75%
> 60%
21%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
58
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
6
Scheidingszaak
11
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
21
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
44
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
27
Belastingzaak
67
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
14
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
15
Politierechterzaak (incl. economische)
4
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
3
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
42
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
16
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeidsovereenkomst
2
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
13
Familiezaak
3
Strafzaak bij kanton (overtreding)
6

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
96%
104%
113%
108%
95%
98%
98%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
101%
101%
88%
101%
100%
98%
93%
100%
99%
99%
102%
101%
101%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
49%
51%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
72%
67%
28%
33%

15%
37%
34%
14%

21%
38%
29%
12%

48%
30%
19%
3%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
7‰
9‰
67%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
9‰
10‰
56%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

3,2
11%
1

3,7
18%
16

3,3
20%
3

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 80

Rechtbank Leeuwarden

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Leeuwarden

Kengetallen 2008 Rechtbank Leeuwarden
Burgers en professionals waren over het algemeen
tevreden over de rechtbank. In 2008 handelde de
rechtbank Leeuwarden 59.069 zaken af; in 2007
waren dat 54.748 zaken. De productieafspraak
met de Raad voor de Rechtspraak is wederom
gerealiseerd.
De rechtbank kon in 2008 het zaaks­aanbod zonder
noemenswaardige achterstanden verwerken. Wel
zijn de doorlooptijden wat opgelopen. De arbeids­
productiviteit was bovengemiddeld en het ziekte­
verzuim was goed beheersbaar. De rechtbank sloot
2008 met een positief finan­cieel resultaat.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Rechtbank Leeuwarden heeft in 2006 een klant­
waarderingsonderzoek (KWO) laten uitvoeren
onder professionele partners (zoals officieren van
justitie en advocaten) en rechtzoekende burgers.
Zij konden aangeven hoe tevreden zij waren over
een aantal kwaliteitsaspecten.
De rechtbank scoort op de meeste kengetallen uit
het klantwaarderingsonderzoek boven of rond de
geformuleerde landelijke doelstellingen. De tevre­
denheid van rechtzoekenden op het gebied van
waargenomen deskundigheid en begrijpelijkheid
scoren beduidend hoger.
De rechtbank scoort lager bij de motivering van de
beslissing bij de professionele partners. Ter verbe­
tering hiervan zijn binnen de strafsector meer von­
nissen volgens Promis afgedaan. Verder heeft de
strafsector een klantenpanel gehouden in 2008, om
meer inzicht te krijgen in resultaten van het KWO.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De doorlooptijden zijn enigszins opgelopen in
2008. Bij de meeste zaakscategorieën lag de ge­
middelde duur van de gerechtelijke procedure rond
het landelijk gemiddelde of daaronder.
De gemiddelde duur van de procedures handels­
zaken met verweer, scheidingszaken en overige
familiezaken in de sector civiel is substantieel
opgelopen en is daardoor in 2008 boven het lande­
lijk gemiddelde uitgekomen.
Door de behandeling van aandelenleasezaken is
de doorlooptijd van handelszaken kanton waarin

een enquête, descente of pleidooi plaatsvond, sterk
opgelopen naar gemiddeld een jaar en 5 weken
boven het landelijk gemiddelde uitgekomen.
Deze zaken hebben door de wijze van procederen
en de aard van de problematiek gemiddeld een
relatief langere doorlooptijd.
De gemiddelde duur van MK strafzaken (9 weken)
en het uitwerken van die zaken in verband met
hoger beroep (14 weken) is in Leeuwarden aan­
zienlijk korter dan landelijk gemiddeld.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het MK-aandeel strafzaken is toegenomen naar
13%, boven de doelstelling voor 2008. In het regio­
nale convenant OM is een lagere afspraak gemaakt
en deze is ruimschoots gerealiseerd. Van de rijks­
belastingzaken werd 11% meervoudig behandeld,
eveneens boven de doelstelling voor 2008.
Het MK-aandeel in de behandeling van civiele
handelszaken en reguliere bestuurszaken was in
2008 11% en voldeed daarmee al ruimschoots aan
de norm 2010. Familiezaken worden in beginsel
enkelvoudig afgedaan. Verwijzing naar een meer­
voudige kamer vindt steeds plaats wanneer de aard
van de zaak dat vraagt en dat bleek vrijwel nooit
het geval te zijn.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 realiseerde de rechtbank Leeuwarden een
productie van 59.069 zaken. Dit is 15% meer dan
in de bestuursafspraak was opgenomen.
Bij de sectoren civiel kanton was het aantal afge­
handelde zaken hoger dan de afspraak als gevolg
van het onverwacht hoge aanbod van zaken.
Het aantal afgehandelde zaken hield daar gelijke
tred met de instroom (geen voorraadwijziging).
Ook de belastingkamer van de sector bestuur heeft
als gevolg van de onverwachte instroomtoename
meer zaken afgehandeld dan de bestuursafspraak.
Het aantal afgehandelde reguliere bestuurszaken

was veel lager dan de bestuursafspraak. De in­
stroomafname speelde daarin een rol, maar ook
is ondanks de instroomdaling toch de voorraad
enigszins toegenomen. Door het achterblijven van
het aanbod van zaken bij wat in het convenant met
het OM was afgesproken is de productie van de
sector straf lager uitgekomen dan gepland.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak lag
in 2008 rechtbankbreed op 87% van de bestuurs­
afspraak. Dit wordt met name veroorzaakt door
het hogere aandeel kantonzaken als gevolg van de
instroomtoename ervan. Deze zijn relatief licht
en binnen de kantonzaken is het aandeel lichtere
zaaks­typen ook nog eens toegenomen. Daarnaast
bleek het aanbod van zaken in de civiele sector
gemiddeld lichter te zijn geworden.
Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

Gemiddeld zijn alle sectoren samen bezien, de ge­
realiseerde uurtarieven lager dan de standaard en
het landelijk gemiddelde. Overigens zijn de uur­
tarieven voor reguliere bestuurszaken hoger dan
het landelijke tarief als gevolg van de tegenvallen­
de instroom en productie. De arbeidsproductiviteit
was aanzienlijk hoger dan landelijk gemiddeld.
Het resultaat van 1,26 mln. euro is uit de volgende
elementen opgebouwd:
– meerproductie Lamicie (77%). Dit wordt groten­
deels veroorzaakt door de meerproductie van
kanton- en belastingzaken
– minder kosten voor niet-Lamicie werkzaam­
heden (-/- 2%)
– de vooraf verwachte winst (25%) als gevolg
van een te hoge inschatting vooraf van de zaak­
zwaarte.

Het eigen vermogen steeg naar 10,5% en daarmee
ver boven het maximum van 2%.
Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuimpercentage van zowel de rech­
telijke macht (3,1%) als voor de ondersteuning
(4,8%) lag ruim onder de landelijke norm en was
ongeveer gelijk aan het gemiddelde van alle
rechtbanken.
Het aandeel rechters van 19% in de totale bezet­
ting van de rechtbank lag in 2008, evenals in de
afgelopen jaren, beneden het landelijke gemiddel­
de van 23%. Dit is het gevolg van een beleid waar­
in de rechtbank relatief veel voorbereidende taken
delegeert van rechters naar juridisch medewerkers.
Van de rechters was 47% een vrouw en van de
niet-rechters 64%. Alhoewel hier niet bewust op
is gestuurd, is het gerechtsbestuur tevreden met
deze verhouding die iets onder het landelijk gemid­
delde lag. Leeuwarden heeft relatief jonge rech­
ters: 78% is jonger dan 50 jaar terwijl dit landelijk
59% is. Dat aandeel is in Leeuwarden in 2008
sterk toegenomen.
Hoewel de individuele norm voor permanente edu­
catie (minimaal 30 uur per medewerker in 2010)
niet volledig is gehaald, zijn er op totaalniveau
wel meer PE-uren gemaakt dan afgesproken.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft ongeveer even veel uitspraken
op Rechtspraak.nl gepubliceerd als vorig jaar en
realiseerde hiermee relatief gezien op het niveau
van het landelijke gemiddelde.
Het aandeel doorverwijzingen naar mediation
lag boven het gemiddelde van alle rechtbanken.
Het percentage geslaagde mediations (34%) is
fors toegenomen, maar lag nog steeds onder het
landelijk gemiddelde (52%).
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Het aantal klachten lag ongeveer gelijk aan 2007.
Het aantal gegrond verklaarde klachten is afge­
nomen. Er was 1 gehonoreerde wraking in 2008.

Pagina 81

Pagina 82

Rechtbank Leeuwarden

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2006
norm
81%
> 75%
x
x
92%
> 70%
75%
> 70%
x
x
79%
> 70%
88%
> 85%
84%
> 80%
70%
> 70%
47%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
65
6
20
7
25

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

36
n.v.t.
52

46
30
54

12
19
5
5

9
14
4
5

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

52
19
2
3
5
5

47
19
3
16
5
7

doel 2008
12%
5%
0%
10%
n.v.t.
10%

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
105%
104%
n.v.t.
95%
100%
121%
114%

Pagina 83

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,7
91%
18,8
101%
n.v.t.
n.v.t.
11,7
105%
6,6
103%
1,1
91%
3,2
87%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
92
94%
93%
107
108%
111%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
52
93%
91%
101
98%
88%
74
73%
79%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
67
102%
97%
80
129%
126%
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
49
68%
79%
64
91%
82%
52
88%
87%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.392
3,2%
8,2%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.332
8,2%
10,5%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,6%
4,6%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
3,1%
4,8%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

19%

23%

19%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

74%
71%

100%
100%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
13%
11%
0%
11%
n.v.t.
11%

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
108%
96%
84%
95%
n.v.t.
74%
110%
110%
90%
99%
123%
112%
115%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,7
97%
20,4
103%
n.v.t.
n.v.t.
10,2
85%
5,1
89%
1,2
95%
3,5
88%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Leeuwarden

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2006
norm
74%
> 75%
46%
> 45%
x
x
52%
> 65%
81%
> 75%
77%
> 75%
79%
> 75%
76%
> 75%
60%
> 60%
42%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
60
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
6
Scheidingszaak
18
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
22
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
36
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
n.v.t.
Belastingzaak
46
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
8
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
14
Politierechterzaak (incl. economische)
3
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
3
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
47
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
20
2
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
4
Familiezaak
5
Strafzaak bij kanton (overtreding)
4

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
97%
122%
n.v.t.
72%
102%
100%
100%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
101%
101%
96%
101%
n.v.t.
98%
94%
100%
101%
99%
100%
101%
100%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
47%
53%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
64%
67%
36%
33%

24%
53%
18%
4%

21%
38%
29%
12%

48%
29%
20%
3%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
13‰
36‰
15%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
12‰
12‰
34%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

4,2
13%
0

3,7
18%
16

4,1
4%
1

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 84

Rechtbank Maastricht

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Maastricht

Kengetallen 2008 rechtbank Maastricht
De rechtbank heeft ruim 8% meer zaken afgedaan
dan bij de bestuursafspraak is overeengekomen.
De meerproductie is over het algemeen voortgeko­
men uit een lichter afdoeningsprofiel, wat we on­
der andere terugzien in de kostprijs per zaak en de
realisatie van de gemiddelde zaakzwaarte (werk­
last). Bij veel zaakscategorieën lag de gemiddelde
duur van de gerechtelijke procedure boven de
doelstelling voor 2008; de oorzaken hiervan zijn
divers. Waar mogelijk zijn maatregelen genomen
procedures te bekorten. Het begrotingsjaar 2008
is afgesloten met een positief financieel resultaat.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

In het laatste klantwaarderingsonderzoek (KWO)
uit 2005 scoorde de rechtbank op nagenoeg alle
kengetallen uit het KWO boven of rond de gefor­
muleerde landelijke doelstellingen.
De “tevredenheid professionele klanten over de
motivering van de beslissing” was relatief laag.
De meting vond plaats in de periode dat er in de
sector bestuursrecht bijzondere aan­dacht is besteed
aan het motiveren van uitspraken. De gevolgen
daarvan zijn nog niet terug te vinden in de meet­
gegevens. Bij de strafsector loopt sinds novem­
ber 2006 het project Promis dat ten doel heeft de
motivering in strafvonnissen te verbeteren.
Naar aanleiding van het KWO zijn door de secto­
ren civiel en kanton klantenpanels georganiseerd.
Daaruit voortvloeiende verbeterpunten hadden
vooral betrekking op de telefonische bereikbaar­
heid en de tijdigheid van het afdoen van zaken.
De leiding van de sectoren bewaakt de voortgang
en rapporteert hierover periodiek in het bestuur.
Tevens hebben deze onderwerpen de voortdurende
aandacht in de interne sectoroverleggen en de regu­
liere overleggen met de balie en de deurwaarders.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij de sector civiel zijn de handelszaken met ver­
weer en kinderzaken snel afgehandeld. De schei­
dingszaken duurden bijna 7 weken langer dan
landelijk gemiddeld. Oorzaak hiervan waren capa­
citeitsproblemen en daarnaast is er prioriteit gege­
ven aan jeugdrechtspraak. Door het wegvallen van

ervaren mensen in combinatie met een relatief
hoog ziekteverzuim zijn de doorlooptijden van de
beschikking op verzoekschrift handelszaken, voor­
al de insolventies, sterk onder druk komen te staan.
Bij de sector bestuur en de vreemdelingenkamer
lagen de doorlooptijden onder de voor 2008 gefor­
muleerde doelstelling. De doorlooptijd was korter
dan landelijk gemiddeld en is ten opzichte van
2007 flink gedaald ondanks het wegwerken van
veel oude zaken in 2008.
De duur van de zaakscategorieën van de sector
kanton lagen rond het landelijk gemiddelde.
De gemiddelde doorlooptijd van de meervoudig
behandelde strafzaken is ten opzichte van 2007
met 4 weken toegenomen tot 15 weken. Dit komt
door een hoog aanhoudingspercentage. Veel zaken
worden op zitting aangehouden door de niet tijdige
beschikbaarheid van NIFP-rapportages of omdat
het onderzoek nog niet gereed is en de advocaten
nog getuigen willen laten horen door de RC.
Hierdoor komen de zaken later nogmaals op zit­
ting, waardoor de uiteindelijke afdoening langer
op zich laat wachten.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Bij strafzaken lag het MK-aandeel onder de doel­
stelling voor 2008 van 13%. Er zijn meer zaken
aangehouden waardoor er verhoudingsgewijs min­
der MK-zaken zijn afgedaan.
Het aandeel MK-zaken bij de behandeling van
handelszaken lag op 10%, precies de norm voor
2010. De oorzaak hiervan is gelegen in het groot
aantal landinrichtingszaken dat MK is afgedaan.
Voor het overige voldoet de sector familiezaken
niet aan de landelijke doelstelling 2010 voor het
meervoudige behandelen van zaken. Dit komt
doordat er niet voldoende zaken binnenkwamen
die voldeden aan de MK-criteria.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

In 2008 realiseerde de rechtbank Maastricht een
productie van 75.541 zaken. Dit is ruim 108% van
de bestuursafspraak.

De productie van kanton is in vergelijking met de
afspraak hoog. Dit heeft voornamelijk te maken
met een hoge instroom. De productieafspraken
voor de vreemdelingenkamer en strafzaken zijn
niet gehaald. Bij de vreemdelingenkamer komt dit
door een lage instroom. Bij strafzaken is dit het
gevolg van het eerder genoemde hoge aanhoudings­
percentage bij de MK-zaken. Hierdoor duurt het
langer voordat zaken uitstromen en kosten zaken
meer inzet van personeel. Ook wordt daar de enigs­
zins oplopende voorraad strafzaken mee verklaard.
Debet aan de oplopende voorraad bij de sector
civiel zijn capaciteitsproblemen bij de rechterlijke
macht.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak
lag, met uitzondering van de productgroep VK,
voor alle productgroepen onder de afspraak.
Met andere woorden: er werden verhoudingsge­
wijs meer lichtere zaken afgedaan dan vooraf ver­
wacht. Het was vooral een gevolg van het aanbod
van zaken. Bij straf had het te maken met het
achterblijven van de uitstroom van MK-zaken als
gevolg van het eerdergenoemde hoge aanhoudings­
percentage.
Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 worden de productiviteitsindicatoren toegelicht.

De productiviteit in Maastricht lag op totaalniveau
rond het landelijk gemiddelde. In de analyse zijn
de gerealiseerde uurtarieven van de rechterlijke
macht en de ondersteuning in samenhang bekeken.
De productiviteit bij de sector civiel ligt ruim bo­
ven het landelijk gemiddelde.
De productiviteit bij kanton en straf lag beneden
het landelijk gemiddelde. Bij de sector kanton
waren de personele kosten relatief hoog. Er zijn
extra mensen ingezet ter compensatie van een
relatief hoog ziekteverzuim. Veel van de andere
medewerkers zitten al lange tijd in de top van hun
schaal omdat er weinig verloop is. Bij de sector
straf resulteerde het achterblijven van afgedane

MK-zaken in een hoger uurtarief (lagere produc­
tiviteit).
Door een positief financieel resultaat groeide het
eigen vermogen in 2008 tot 3,4% van de gemid­
delde omzet in de laatste 3 jaar.
Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim bij de rechters was met 3,1%
laag. Ten opzichte van 2007 is het ziekteverzuim
bij de gerechtsambtenaren weliswaar licht afge­
nomen maar lag met 6% wel op de bij de Raad
gehanteerde kritische grens.
Het aandeel rechters op de totale personeelsom­
vang lag 5 procentpunten onder het landelijk
gemiddelde. Door het niet kunnen invullen van
vacatureruimte bij de rechterlijke macht delegeert
de rechtbank relatief veel taken van rechters naar
juridisch medewerkers.
Het aandeel vrouwelijke rechters is ten opzichte
van 2007 gestegen van 37 naar 43%. Bij de rechter­
lijke macht en het ondersteunend personeel is 44%
respectievelijk 27% ouder dan 50 jaar. Landelijk
is dat 41% en 20%.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft dit jaar 16% meer vonnissen
gepubliceerd dan in 2007. Ook in 2009 zal de
rechtbank bijzondere aandacht aan dit onderwerp
besteden.
Het aantal doorverwijzingen naar mediation is ten
opzichte van 2007 gelijk gebleven.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 5 klachten gegrond verklaard. Dat zijn
er 3 meer dan in 2007. Analyse van de gegronde
klachten gaf aan dat het incidenten betrof waarop
geen verdere actie behoefde te worden onder­
nomen.
In 2008 zijn 7 verzoeken tot wraking ontvangen,
waarvan 2 zijn toegewezen. De wrakingen zijn
binnen de rechtbank volgens het wrakingsprotocol
afgehandeld. De gehonoreerde wrakingen zijn
door de gewraakte rechters met hun sectorvoor­
zitters geëvalueerd.

Pagina 85

Pagina 86

Rechtbank Maastricht

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
85%
> 75%
x
x
96%
> 70%
67%
> 70%
x
x
80%
> 70%
87%
> 85%
92%
> 80%
69%
> 70%
54%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
54
15
23
7
26

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

42
29
46

46
30
54

12
19
5
5

15
16
5
6

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

42
18
2
10
5
8

47
19
3
16
5
7

doel 2008
13%
4%
1%
7%
9%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
100%
73%
81%
123%
99%
111%
105%

Pagina 87

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,7
96%
18,3
100%
7,4
101%
10,0
67%
6,7
92%
1,2
91%
3,4
89%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
83
85%
84%
95
96%
98%
104
109%
90%
57
102%
100%
134
130%
116%
113
111%
121%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
59
90%
86%
65
105%
103%
65
99%
79%
72
100%
117%
69
99%
89%
67
113%
112%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.091
-2,6%
-0,6%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.115
3,1%
3,4%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,5%
6,6%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
3,1%
6,0%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

22%

23%

24%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

79%
65%

73%
72%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
12%
10%
1%
8%
5%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
103%
96%
103%
95%
72%
74%
187%
110%
96%
99%
114%
112%
108%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,5
100%
18,8
98%
7,0
101%
10,3
113%
5,6
95%
1,4
93%
3,8
89%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Maastricht

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
76%
> 75%
39%
> 45%
x
x
45%
> 65%
78%
> 75%
79%
> 75%
76%
> 75%
75%
> 75%
56%
> 60%
34%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
55
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
9
Scheidingszaak
24
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
25
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
43
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
32
Belastingzaak
54
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld - MK
11
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
17
Politierechterzaak (incl. economische)
6
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
8
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
48
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
16
2
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
14
Familiezaak
4
Strafzaak bij kanton (overtreding)
7

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
93%
108%
111%
100%
101%
98%
98%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
96%
101%
102%
101%
106%
98%
133%
100%
98%
99%
100%
101%
100%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechters (RA)
rechtbank
43%
57%

rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
63%
67%
37%
33%

16%
40%
36%
8%

21%
38%
29%
12%

41%
32%
22%
5%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
9‰
8‰
37%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
10‰
7‰
28%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

4,1
7%
0

3,7
18%
16

3,6
19%
2

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 88

Rechtbank Middelburg

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Middelburg

Kengetallen 2008 Rechtbank Middelburg
In 2008 handelde de rechtbank Middelburg in
totaal 35.427 zaken af. In 2007 waren dat
32.259 zaken. De planning is niet geheel gereali­
seerd. De belangrijkste oorzaken waren: de vermin­
derde instroom van in het bijzonder civiele en
bestuurszaken, druk op de beschikbare capaciteit
door openstaande vacatures bij de rechters en de
inzet op zichtbare kwaliteitsverbetering zoals per­
manente educatie en Promis.
Vermeldenswaardig is dat het ziekteverzuim in
2008 daalde. Het begrotingsjaar 2008 is afgesloten
met een bescheiden positief financieel resultaat.
Een punt van aandacht bij het interpreteren van de
kengetallen betreft de geringe schaalgrootte van
de rechtbank Middelburg; een kleine verschuiving
in absolute zin geeft (doorgaans) een grote procen­
tuele afwijking te zien.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De resultaten van het in 2005 gehouden klantwaar­
deringsonderzoek lagen globaal rond of boven de
doelstelling. Een aantal aspecten scoorde lager dan
de doelstelling. Naar aanleiding van het klantwaar­
deringsonderzoek hebben in 2006 de onderwerpen
integriteit en zittingsvaardigheden de aandacht
gekregen. Alle medewerkers hebben een workshop
“morele dilemma’s” gevolgd. Terugtrekkingen en
verschoningen worden gemeld bij de president en
besproken op de rechtersvergadering. Alle mede­
werkers hebben een cursus ‘feedback geven en
ontvangen’ gevolgd. Alle bij mediation betrokken
rechters hebben een cursus gevolgd die ook gericht
was op zittingsvaardigheden. In 2008 is extra aan­
dacht gegeven aan de kwaliteitsnormen, zoals per­
manente educatie en meelezen.
De resultaten van het nieuwe KWO in 2011 wor­
den afgewacht om verdere acties te ondernemen.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij de helft van de zaakscategorieën lag de gemid­
delde duur van de gerechtelijke procedure boven
het landelijk gemiddelde. Uitzondering daarop zijn
de procedures van strafrecht en belastingzaken.
De lange gemiddelde duur van bodemprocedures
bestuursrecht en ‘overige verzoekschriftprocedu­

res’ kanton is het gevolg van een aantal oude zaken
die zijn afgedaan. De gemiddelde ouderdom van
de resterende voorraad is afgenomen.
De rechtbank is de overige proceduretypen die
relatief lang duurden, zoals handelszaken en vreem­
delingenzaken aan het verkorten.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Om de doelstelling voor MK-straf te halen is de
rechtbank sterk afhankelijk van de zaken die het
parket aanlevert. In 2008 en 2009 zijn er structu­
reel meer MK-zaken ingepland in het rooster.
In 2008 is echter ook het aantal EK’s boven ver­
wachting sterk gestegen. Procentueel gezien (7%)
is de doelstelling voor 2008 (10%) niet gehaald,
terwijl er meer zaken dan tevoren volgens de
MK-norm zijn afgedaan.
De reden dat het aandeel MK-zaken bestuursrecht
(4%) onder de norm van 10% blijft is dat er te
weinig zaken instromen die aan de criteria voldoen
om meervoudig te worden behandeld.
In civielrecht worden alleen ruilverkavelingszaken
verplicht door de meervoudige kamer behandeld.
Het aantal zaken aangebracht hiervoor is sterk
verminderd. Dat is ten koste gegaan van het
MK-percentage. Aan de mogelijkheid meer zaken
door de meervoudige kamer af te doen wordt
aandacht besteed.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

In 2008 deed de rechtbank Middelburg 35.427
zaken af, 104% van de bestuursafspraak. Bij de
productgroepen belastingrecht, strafrecht en
kantonzaken was de productie substantieel hoger
dan de bestuursafspraak; de instroomprognose was
hier te laag. Bij de productgroepen civielrecht en
bestuursrecht verminderde de instroom juist en
werden de voorraden substantieel verkleind.
In totaal deed de rechtbank 103% van de instroom
af. Ten opzichte van 2007 zijn de voorraden in
2008 afgenomen.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak is
onverwacht sterk afgenomen, waardoor deze veel
lager was dan de bestuursafspraak. Het was vooral
een gevolg van het aanbod aan zaken. Deels ook
was dit het gevolg van het niet halen van de doel­
stelling om meer strafzaken door de meervoudige
kamer te laten behandelen.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De uurtarieven weken in samenhang bezien nauwe­
lijks af van het landelijke beeld. De afzonderlijke
uurtarieven bestuursrecht, vreemdelingenkamer
en belastingrecht zeggen niet zoveel omdat deze
drie productgroepen door één sector worden behan­
deld en de personele inzet niet nauwkeurig aan die
productgroepen is toe te rekenen.
De arbeidsproductiviteit lag boven het landelijke
gemiddelde. De reden hiervoor ligt bij de sectoren
belastingrecht en strafrecht waar meer zaken bin­
nengekomen en afgedaan zijn bij een nagenoeg
gelijk gebleven personele bezetting.
Door een positief financieel resultaat groeide het
eigen vermogen tot 3,7% van de gemiddelde jaar­
lijkse baten.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuimpercentage is gedaald en lag
rond het landelijk gemiddelde. Het aandeel rech­
ters op de totale omvang van het personeel was
iets geringer dan landelijk het geval was.
De man - vrouw verdeling van de rechters was
nagenoeg in evenwicht (50%-50%) en wijkt daar­
mee iets af van het landelijk gemiddelde. Het per­
centage rechters onder de 40 jaar was veel lager

dan het landelijk gemiddelde. Een verklaring is
te vinden in het feit dat de carrièrekansen bij de
rechtbank Middelburg lager liggen. De geringe
schaalgrootte van de rechtbank speelt hierbij een
rol. Het aandeel 50 plussers is veel hoger dan lan­
delijk. Dit is te verklaren door het ontbreken van
andere banen voor rechters binnen de provincie.
Rechters blijven lang werkzaam binnen de recht­
bank Middelburg.
De doelstelling in 2008 voor permanente educatie
is door de rechters ruimschoots gehaald en door
de juridisch medewerkers niet. Het totaal aantal
bestede uren was wel hoog. Nieuwe medewerkers
hebben veel tijd gestoken in het volgen van cursus­
sen, hetgeen het hoge aantal PE-uren verklaart.
In Middelburg echter is in een aantal sectoren
weinig verloop onder juridisch medewerkers.
Degenen die al lange tijd werkzaam zijn in een
bepaalde sector hebben alle (SSR) cursussen in­
middels gevolgd. Dit geeft wel aan, dat er gebrek
is aan nieuwe cursussen om ook de medewerkers
die al lange tijd werkzaam zijn in een bepaalde
sector in staat te stellen om de PE-norm te halen.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft in 2008 meer uitspraken op
Rechtspraak.nl gepubliceerd dan in het vorige jaar.
Landelijk gezien komt Middelburg iets boven het
gemiddelde uit.
Het aandeel doorverwijzingen naar mediation
was vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde.
Ten opzichte van 2007 is het percentage geslaagde
mediations sterk toegenomen, van 15% in 2007
naar 53% in 2008.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Er is in 2008 één gehonoreerde wraking geweest.
Het percentage gegronde klachten is ten opzichte
van 2007 gedaald van 9% in 2007 naar 6% in
2008.
Als kanttekening bij deze uitkomst wordt opge­
merkt dat er wordt gewerkt met kleine absolute
aantallen: in 2007 was er één gegronde klacht op
een totaal van 11 klachten en in 2008 één op een
totaal van 17.

Pagina 89

Pagina 90

Rechtbank Middelburg

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
67%
> 75%
x
x
86%
> 70%
90%
> 70%
x
x
58%
> 70%
82%
> 85%
78%
> 80%
59%
> 70%
49%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
66
13
15
9
23

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

63
34
32

46
30
54

12
19
5
5

10
16
4
5

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

51
16
3
24
5
8

47
19
3
16
5
7

doel 2008
10%
6%
2%
10%
8%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
105%
104%
102%
112%
86%
94%
95%

Pagina 91

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,8
94%
18,3
100%
11,2
99%
8,5
85%
5,4
91%
1,1
95%
3,6
87%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
99
100%
100%
71
72%
73%
165
171%
141%
59
105%
103%
110
106%
95%
95
94%
102%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
72
111%
105%
65
105%
103%
109
166%
133%
42
59%
69%
65
93%
84%
61
104%
102%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rb’n totaal
2007
1.336
-1,6%
-1,7%

rechtbank
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rb’n totaal
2008
1.197
3,6%
3,7%

rechtbank
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
3,2%
5,5%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
2,5%
5,7%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

22%

23%

21%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

89%
49%

78%
78%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
7%
2%
0%
4%
4%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
89%
96%
87%
95%
65%
74%
134%
110%
119%
99%
109%
112%
104%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,9
97%
19,4
100%
11,4
100%
8,3
92%
4,9
96%
1,2
96%
4,3
101%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Middelburg

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
67%
> 75%
47%
> 45%
x
x
58%
> 65%
83%
> 75%
76%
> 75%
79%
> 75%
70%
> 75%
64%
> 60%
40%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
61
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
13
Scheidingszaak
16
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
9
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
18
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
42
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
33
Belastingzaak
40
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
13
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
20
Politierechterzaak (incl. economische)
3
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
3
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
45
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
15
3
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
26
Familiezaak
4
Strafzaak bij kanton (overtreding)
8

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
95%
108%
134%
88%
95%
96%
97%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
105%
101%
120%
101%
100%
98%
98%
100%
101%
99%
102%
101%
103%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
50%
50%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
67%
67%
33%
33%

12%
35%
44%
9%

21%
38%
29%
12%

49%
28%
22%
1%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
13‰
9‰
15%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
14‰
9‰
53%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

3,4
9%
0

3,7
18%
16

4,8
6%
1

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 92

Rechtbank Roermond

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Roermond

Kengetallen 2008 Rechtbank Roermond
In 2008 handelde de rechtbank 56.731 zaken af.
In 2007 waren dat 52.059 zaken. De productieaf­
spraak met de Raad voor de rechtspraak is ruim­
schoots gerealiseerd, ondanks een verminderde
instroom van civiele handels zaken en bestuurs­
zaken. De instroom van straf- en kantonzaken lag
boven de verwachting. Er zijn in 2008 geen werk­
voorraden ontstaan. De doorlooptijden van het
merendeel van de procedures liggen op of onder
het landelijk gemiddelde. Vermeldenswaardig is
dat het ziekteverzuim in 2008 daalde. Het begro­
tingsjaar 2008 is afgesloten met een negatief finan­
cieel resultaat.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Uit het klantwaarderingsonderzoek van 2006 bleek
onder meer dat men minder tevreden was over de
informatieverschaffing van de gang van zaken bij
de rechtbank, zoals onder andere de weg naar de
rechtbank. In 2008 is een folder ontwikkeld met
algemene informatie over de rechtbank. Deze fol­
der wordt met ingang van 2009 meegestuurd met
de oproeping voor de zitting. Met het Openbaar
Ministerie is overeengekomen dat deze folder door
het OM ook aan personen die worden gedagvaard
wordt verzonden.
Sector bestuur heeft met de ketenpartners een
klantenpanel georganiseerd. Het algemene beeld
is dat de klanten tevreden zijn met de werkwijze
van de Roermondse bestuurssector.
Voor de sectoren civiel en kanton staat een vol­
gend klantenpanel gepland in de eerste helft van
2009. De resultaten worden door de sectorale werk­
groep kwaliteit geanalyseerd. De uit de analyse
voorvloeiende aanbevelingen worden in 2009
verder uitgewerkt.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De doorlooptijden lagen op een enkele uitzonde­
ring na op of onder het landelijk gemiddelde. In de
meeste gevallen voldoen de doorlooptijden ook al
aan de voor 2010 gestelde normen.
De sector strafrecht kende in 2007 een hoog aan­
houdingspercentage in MK-strafzaken (45%).
Daardoor zijn die procedures langer gaan duren

en is de gerealiseerde doorlooptijd in 2008 toege­
nomen. In 2008 zijn acties ondernomen om het
aanhoudingspercentage naar beneden te brengen.
In omvangrijke zaken, ook als er geen sprake is
van gedetineerden, wordt voor de inhoudelijke
behandeling een regiezitting gepland. Hierdoor
kunnen nadere onderzoeksvragen al in een vroeg
stadium boven tafel komen en worden aanhoudin­
gen bij de inhoudelijke behandeling voorkomen.
Dit betekent wel dat zaken eerder op zitting komen
dan voorheen, namelijk al in het stadium dat ze
vaak nog niet geheel zittingsrijp zijn. Dit heeft wel
een negatief effect op de gemeten doorlooptijd,
want de behandeling op de regiezitting wordt als
start van de doorlooptijd aangemerkt. Het aanhou­
dingspercentage in 2008 is overigens gehalveerd:
22% in MK-zaken.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

In de strafsector werd 14% van de zaken meervou­
dig (MK) behandeld, ruim boven de doelstelling
voor 2008. In civiel-familie is het streefpercentage
van 3% gerealiseerd. De overige sectoren bleven
achter bij de doelstellingen. Enerzijds omdat het
aantal zaken dat voor een meervoudige behande­
ling in aanmerking komt beperkter is gebleken,
anderzijds omdat eerst in de loop van 2008 nadere
criteria zijn ontwikkeld voor het meervoudig be­
handelen van zaken.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

In 2008 realiseerde de rechtbank Roermond een
productie van 56.731 zaken, 3% boven de
bestuursafspraak. Als gevolg van een verminderde
instroom van zaken werd in de productgroep
vreemdelingenrecht de voorraad substantieel
kleiner. Door een onverwacht grote stijging van
de instroom belastingzaken is daar de voorraad
toegenomen, ondanks een aanzienlijk hogere pro­
ductie dan was afgesproken. In de strafsector kon
het OM de aangeboden zittingscapaciteit voldoen­
de benutten en zijn meer zaken afgedaan dan in
het convenant was vastgelegd.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak
van de rechtbank lag onder de afspraak. Er werden
verhoudingsgewijs meer lichtere zaken afgedaan
dan vooraf verwacht als gevolg van de instroom­
ontwikkelingen in 2008.
Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 worden de productiviteitsindicatoren toegelicht.

Op rechtbankniveau daalde het gerealiseerde uur­
tarief van rechters en ondersteuning bij de recht­
bank ten opzichte van de afgesproken tarieven,
hoewel op productgroepniveau een wisselend
beeld is ontstaan.
De arbeidsproductiviteit was vergelijkbaar met
het landelijk gemiddelde.
Het financiële resultaat van de rechtbank komt uit
op € 384.000 negatief, mede veroorzaakt door een
minderproductie vreemdelingenzaken en het rea­
liseren van minder zittingsuren megastrafzaken.
Hierbij moet worden opgemerkt dat de rechtbank
in 2008 veel heeft geïnvesteerd in kwaliteitsactivi­
teiten die deel uitmaken van het dagelijkse werk.
Zo heeft rechtbank Roermond bijvoorbeeld 100%
Promis gerealiseerd. Naar het oordeel van de recht­
bank hield dat tussen de 15% en 20% extra werk
in of een extra inzet van circa 2,5 fte rechter en
2,2 fte ondersteuning. Dit betekende een extra
kostenpost van circa € 370.000.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuimpercentage bij rechters is in
2008 gedaald tot slechts 1,9% en dat van gerechts­
ambtenaren is gedaald tot 4,4%. In samenspraak
met de Arbodienst is meer aandacht gegeven aan
het kort frequent verzuim van medewerkers.
De gemiddelde duur van kort verzuim is afgeno­
men. Gesignaleerd wordt wanneer bij een mede­
werker sprake is van herhaaldelijk kort verzuim.
Het aandeel rechters was ongeveer gelijk aan het
landelijke gemiddelde. Het aandeel rechters van
50 jaar en ouder is veel groter dan gemiddeld.

Het percentage medewerkers dat de 30-uren norm
voor permanente educatie realiseerde lag onder de
doelstelling voor 2008. Algemene conclusie is dat
een groep medewerkers ruim boven de 30-uren
norm uitkomt en een grote groep (waaronder met
name de juridisch medewerkers) deze norm in
2008 niet heeft kunnen realiseren.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft in 2008 14 van elke duizend
zaken gepubliceerd op rechtspraak.nl. Dit is
meer dan een verdubbeling ten opzichte van 2007.
Het landelijk gemiddelde komt uit op 12. Het vast­
leggen van te hanteren criteria voor het al dan niet
publiceren van uitspraken en de geoptimaliseerde
werk­wijze heeft een positief effect gehad.
Het aandeel doorverwijzingen naar mediation was
vergeleken met het gemiddelde van alle rechtban­
ken aan de lage kant. Roermond realiseerde een
promillage van 2, tegen landelijk gemiddeld 9.
Daar zijn diverse redenen voor. Het doorverwijzen
van zaken naar een mediator is nog onvoldoende
ingebed binnen zowel de rechtbank als de advoca­
tuur. In zaken die geschikt zijn voor mediation
wordt niet in alle gevallen die mogelijkheid aan
de orde gesteld en het komt geregeld voor dat, als
het wel ter sprake wordt gebracht, de advocatuur
niet positief adviseert aan haar cliënten. Daarnaast
heeft de Raad voor de Kinderbescherming een
sterk bemiddelende rol gehad in het arrondisse­
ment ten aanzien van familiezaken, waardoor door­
verwijzing naar mediation niet (meer) opportuun
was. De rechtbank heeft inmiddels stappen onder­
nomen tot een verdere inbedding van mediation
als alternatieve geschillenbeslechting te komen.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn twee wrakingverzoeken gegrond ver­
klaard. De betreffende uitspraken zijn aan het ma­
nagement van de sectoren beschikbaar gesteld en
zijn in de sector aan orde gekomen.
Het aantal klachten per 10.000 afgehandelde recht­
zaken is voor rechtbank Roermond 2,9. Het lande­
lijk gemiddelde bedraagt 4,2. Het aantal klachten
is ten opzichte van 2007 toegenomen met twee
klachten. In 2007 werden drie klachten gehono­
reerd, in 2008 slechts twee. Deze twee gehonoreer­
de klachten waren niet van dien aard dat dit tot een
wijziging in aanpak/werkwijze heeft geleid.

Pagina 93

Pagina 94

Rechtbank Roermond

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
70%
> 75%
x
x
86%
> 70%
83%
> 70%
x
x
69%
> 70%
84%
> 85%
72%
> 80%
64%
> 70%
61%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
56
7
16
6
22

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

29
36
63

46
30
54

12
19
5
5

16
17
4
5

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

37
15
2
6
5
7

47
19
3
16
5
7

doel 2008
12%
5%
3%
9%
2%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
100%
87%
86%
1320%
93%
99%
97%

Pagina 95

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,6
96%
18,3
101%
7,4
99%
9,9
116%
6,3
104%
1,2
100%
3,6
95%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
91
92%
92%
96
97%
99%
103
108%
89%
136
241%
235%
121
117%
104%
84
82%
89%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
67
103%
98%
57
92%
90%
71
108%
86%
43
59%
70%
81
116%
104%
67
112%
111%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.137
-5,8%
-0,6%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.133
-2,1%
-2,7%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
4,0%
5,2%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
1,9%
4,4%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

21%

23%

22%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

60%
35%

70%
70%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
14%
4%
3%
7%
1%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
94%
96%
96%
95%
78%
74%
146%
110%
107%
99%
106%
112%
103%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,2
97%
19,5
104%
6,6
95%
8,2
73%
4,7
88%
1,3
99%
3,9
95%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Roermond

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
74%
> 75%
53%
> 45%
x
x
52%
> 65%
84%
> 75%
76%
> 75%
78%
> 75%
70%
> 75%
57%
> 60%
59%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
49
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
5
Scheidingszaak
16
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
20
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
28
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
37
Belastingzaak
63
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
11
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
16
Politierechterzaak (incl. economische)
4
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
4
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
38
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
14
2
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
5
Familiezaak
7
Strafzaak bij kanton (overtreding)
6

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
98%
99%
111%
104%
96%
100%
100%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
102%
101%
100%
101%
107%
98%
72%
100%
101%
99%
100%
101%
100%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
48%
52%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
64%
67%
36%
33%

21%
23%
52%
4%

21%
38%
29%
12%

40%
38%
20%
2%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
6‰
1‰
67%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
14‰
2‰
32%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

2,8
23%
1

3,7
18%
16

2,9
13%
2

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 96

Rechtbank Rotterdam

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Rotterdam

Kengetallen 2008 Rechtbank Rotterdam
De resultaten van het bij de rechtbank Rotterdam
in 2007 gehouden klantwaarderingsonderzoek
zijn goed en over het algemeen boven de doel­
stellingen.
Bij veel zaakscategorieën lag de gemiddelde duur
van de gerechtelijke procedure boven het lande­
lijke gemiddelde. Waar mogelijk zijn maatregelen
genomen om procedures te bekorten.
De doelstellingen 2008 voor het aandeel MKvonnissen wordt in de meeste productgroepen
behaald.
De uurtarieven kwamen in de meeste sectoren
boven het landelijke tarief uit. Dit is veroorzaakt
doordat het aantal zaken uit­gedrukt in genormeer­
de werklast (gewogen produc­tie) onder de bestuurs­
afspraak lag. Het jaar 2008 is afgesloten met een
positief finan­cieel resultaat.
Het aantal in 2008 door de Klachtencommissie be­
handelde klachten is toegenomen, het percentage
gegronde klachten is gedaald. In 2008 zijn 6 wra­
kingsverzoeken gehonoreerd.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De rechtbank Rotterdam heeft in 2007 een klant­
waarderingsonderzoek (KWO) laten uitvoeren
onder professionele ketenpartners (zoals officieren
van justitie en advocaten) en rechtzoekende bur­
gers. Zij konden aangeven hoe tevreden zij waren
over een aantal kwaliteitsaspecten.
De rechtbank scoort op alle kengetallen uit het
klantwaarderingsonderzoek boven de geformuleer­
de landelijke doelstellingen, met uitzondering van
tevredenheid bij professionele klanten over de
doorlooptijden.
Het gerechtsbestuur heeft een ambitie geformu­
leerd voor de periode tot 2015. De gemiddelde
waardering dient te zijn verhoogd van de huidige
7 naar een 7½ in 2011 en een 8 in 2015. Inmiddels
is gestart met het uitvoeren van acties om de klant­
tevredenheid te vergroten.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Globaal gezien zijn de doorlooptijdtijden ten op­
zichte van vorig jaar beperkt afgenomen. Bij veel
zaakscategorieën lag de gemiddelde duur van de

gerechtelijke procedure boven het landelijke gemid­
delde. Het feit dat veel procedures in Rotterdam
langer duren dan het landelijke gemiddelde is ook
van invloed op de tevredenheid van professionals
over de doorlooptijden. Deze blijft aanmerkelijk
achter bij het landelijk gemiddelde (28% versus
40%). Ondanks de relatief lange doorlooptijden
was de tevredenheid van rechtzoekenden in 2007
boven het landelijk gemiddelde: 63% tegen 50%.
Bij de sector civiel recht duren alle onderscheiden
proceduretypen relatief lang. De oorzaken zijn
divers. De doorlooptijden zijn gestegen door het
afronden van oude zaken. Daarnaast werden er in
verhouding veel ingewikkelde zaken aangebracht,
waarbij met enige regelmaat zaken op de “parkeer­
rol” werden gezet in afwachting van arbitrage in
het buitenland. Ten derde is gebleken dat de effi­
ciëntie in het werkproces verbeterd kan worden.
In 2008 is een verbeterplan opgesteld dat onder an­
dere tot doel heeft de doorlooptijden te bekorten.
Bij de sector bestuursrecht is de gemiddelde door­
looptijd van de bodemzaken bestuursrecht in 2008
toegenomen. De vele verzoeken om een andere
zittingsdatum en de stimulans om gebruik te
maken van één van de onderzoeksinstrumenten
hebben een negatieve invloed gehad op de gemid­
delde doorlooptijd. De gemiddelde doorlooptijd
van belastingzaken is met 9 weken afgenomen
door een lagere gemiddelde zwaarte van de inge­
stroomde zaken.
De gemiddelde doorlooptijd van meervoudig be­
handelde strafzaken (MK) en politierechterzaken
is in 2008 verder toegenomen. Bij de MK-zaken
komt dit door een stijging van het aantal “mini­
mega’s” (relatief zware zaken). De gestegen gemid­
delde doorlooptijd van politierechterzaken is het
gevolg van een vertraging in het administratief
afboeken hiervan. De gemiddelde doorlooptijd
voor het uitwerken van een MK-vonnis voor hoger
beroep is met 4 weken gedaald.
Opvallend verkort zijn de verzoekschriftprocedu­
res handel en huur in de sector kanton. De uitkomst
ligt nu meer in lijn met het landelijke gemiddelde.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep drie rechters zijn
behandeld. Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Er is een groeipad opgesteld om te komen tot de
landelijke normen die gelden vanaf 2010. De doel­
stellingen voor 2008 zijn in vrijwel alle product­
groepen gerealiseerd. Een uitzondering betreft de
straf- en familiezaken. Bij de reguliere bestuurs­
zaken is in 2008 de norm voor 2010 (10%) al
ruimschoots behaald (12%).
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 realiseerde de rechtbank Rotterdam een
Lamicie productie van ruim 175.000 zaken. Dit is
12% meer dan de bestuursafspraak in aantallen.
Dit komt voornamelijk door de toename van kan­
ton- en belastingzaken. Wel bleef de instroom
van de vreemdelingenkamer circa 22% achter bij
de verwachting. In alle productgroepen kon de
instroom in grote lijnen worden weggewerkt (uit­
stroom = instroom).
De afwijking van de afgesproken gewogen produc­
tie is sterk verbeterd: in 2007 was deze -11,2% en
in 2008 -3,7%.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak lag
met uitzondering van strafrecht onder de afspraak
(totaal rechtbank: -13%). Er werden verhoudings­
gewijs meer lichte zaken afgedaan dan gepland.
Dit geldt vooral voor de Belastingzaken (-53%).
Binnen deze productgroep was er een grote stijging
van de instroom, waarvan de zaken in de lichte
categorieën ‘vereenvoudigde afdoening’ en ‘af­
doening zonder uitspraak’ snel worden afgedaan.
Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7). In hoofdstuk 1.3.2 worden
de productiviteitsindicatoren toegelicht.

Vrijwel alle gerealiseerde uurtarieven lagen boven
de landelijk vastgestelde standaard. De uurtarieven
zijn relatief hoog doordat de productie uitgedrukt

in genormeerde werklast (gewogen productie)
onder de planning en de bestuursafspraak lag.
De arbeidsproductiviteit (aantal zaken per fte) is
ten opzichte van 2007 gestegen, maar lag nog
steeds onder het landelijke gemiddelde.
Door een positief resultaat van € 312.000 groeide
het eigen vermogen tot 2,6% van de gemiddelde
omzet van de afgelopen 3 jaar. Het deel van het
eigen vermogen boven de 2,0% zal door de Raad
worden afgeroomd.
Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim bij rechters is in 2008 gedaald,
terwijl deze bij de ondersteuning is gestegen.
Het ziekteverzuim van het gehele personeelsbe­
stand lag onder de norm van 6%. Het percentage
rechters op het totale personeel (22%) week nauwe­
lijks af van het landelijk gemiddelde (23%).
Het percentage vrouwen is in 2008 verder toege­
nomen. De doelstelling voor wat betreft perma­
nente educatie (30 uur per medewerker) is vrijwel
volledig gerealiseerd.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft 58% meer uitspraken op
Rechtspraak.nl gepubliceerd dan vorig jaar.
Het aantal doorverwijzingen naar mediation is
ge­stegen van 292 (2007) tot 326 (2008).
In familiezaken vonden de meeste mediations
plaats. Het percentage (deels) geslaagde mediati­
ons is met 10 procentpunten toegenomen tot 47%.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Het aantal klachten bedroeg 84, waarvan er 24
gegrond waren. Het aantal klachten is ten opzichte
van 2007 gestegen, terwijl het aandeel gegronde
klachten is afgenomen van 36% tot 29%.
Gedurende het jaar zijn 35 wrakingsverzoeken
ingediend. Zes wrakingen zijn gehonoreerd.

Pagina 97

Pagina 98

Rechtbank Rotterdam

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2007
norm
90%
> 75%
x
x
89%
> 70%
95%
> 70%
x
x
85%
> 70%
88%
> 85%
89%
> 80%
79%
> 70%
63%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
84
10
18
10
28

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

40
39
53

46
30
54

12
19
5
5

22
19
8
4

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

52
15
3
19
6
10

47
19
3
16
5
7

doel 2008
12%
4%
3%
10%
1%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
100%
90%
86%
121%
95%
114%
107%

Pagina 99

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,3
93%
18,1
98%
6,9
99%
4,9
47%
6,2
101%
1,3
92%
3,2
87%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
98
99%
99%
88
89%
91%
121
127%
104%
70
125%
122%
122
119%
106%
102
100%
108%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
73
112%
106%
66
107%
105%
73
111%
89%
73
101%
119%
89
127%
114%
52
88%
87%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.026
0,3%
5,2%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.053
0,7%
2,6%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,6%
5,9%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
1,7%
6,2%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

22%

23%

22%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

100%
97%

100%
100%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
11%
5%
0%
12%
4%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
95%
96%
105%
95%
78%
74%
198%
110%
99%
99%
119%
112%
112%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
7,5
88%
18,2
96%
6,5
105%
7,8
132%
4,8
83%
1,3
85%
3,3
83%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Rotterdam

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2007
norm
80%
> 75%
51%
> 45%
x
x
65%
> 65%
84%
> 75%
83%
> 75%
81%
> 75%
79%
> 75%
63%
> 60%
28%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
81
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
12
Scheidingszaak
20
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
11
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
26
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
36
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
38
Belastingzaak
62
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
18
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
23
Politierechterzaak (incl. economische)
6
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
5
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
55
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
15
3
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
55
Familiezaak
8
Strafzaak bij kanton (overtreding)
8

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
101%
100%
113%
115%
98%
99%
100%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
103%
101%
106%
101%
101%
98%
96%
100%
98%
99%
100%
101%
100%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
58%
42%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
73%
67%
27%
33%

28%
28%
30%
15%

21%
38%
29%
12%

57%
26%
15%
2%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
6‰
9‰
37%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
9‰
10‰
47%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

3,5
36%
0

3,7
18%
16

4,8
29%
6

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 100

Rechtbank Utrecht

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Utrecht

Kengetallen 2008 Rechtbank Utrecht
Professionele partners, zoals advocaten en officie­
ren van justitie waren zeer positief over het func­
tioneren van de rechtbank Utrecht. De gerealiseer­
de doorlooptijden waren korter of ongeveer gelijk
aan het landelijk gemiddelde. Het aandeel door de
meervoudige kamer behandelde zaken is toegeno­
men en de afspraken daarover zijn in grote lijnen
gehaald. Het ziekteverzuim is afgenomen en lag
ruim onder de norm van 6%. Het publiceren van
uitspraken is verdubbeld.
De uitstroom bedroeg 99% van de instroom.
De bestuursafspraak voor het aantal afgehandelde
zaken is gerealiseerd en het financiële resultaat in
2008 bedroeg € 398.000.

landelijk gemiddelde. Vanwege de rechtseenheid
moest voor de behandeling van artikel 291-verzoe­
ken (huurzaken: afwijkend huurbeding) een lijn
worden uitgezet, waardoor die zaken niet sneller
konden worden afgedaan.
De gemiddelde duur van een arbeids- of handels­
zaak met verweer en enquête/pleidooi/descente
was vergelijkbaar met 2007 en 12 weken korter
dan het landelijk gemiddelde. Vermoedelijk leidt
het redelijk strakke uitstelbeleid tot een snellere
uitstroom dan het landelijk gemiddelde. Ook voor
kanton handelszaak met verweer zonder enquête/
pleidooi/descente was in 2008 de doorlooptijd
korter (4 weken) dan het landelijk gemiddelde.

Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

In 2005 heeft rechtbank Utrecht een tweede klant­
waarderingsonderzoek gehouden. Op advies van
Prisma zijn alleen de professionele partners in het
onderzoek meegenomen. Prisma gaf aan dat een
onderzoek onder justitiabelen over het algemeen
eenzelfde beeld geeft. Het totaalbeeld van de
rechtbank naar aanleiding van het KWO 2005 was
positief. In de opvolgende klantenpanels werd bij
alle sectoren door de professionele partners aan­
gegeven dat zij de rechtbank Utrecht tot de beste
van het land vinden behoren. Alleen de tevreden­
heid over de motivering van de beslissing blijft
enigszins achter bij de landelijke norm.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De gemiddelde doorlooptijden waren veelal korter
dan of gelijk aan het landelijk gemiddelde.
Bij civiele handelszaken met verweer is de door­
looptijd in vergelijking tot 2007 opgelopen van
gemiddeld 58 weken naar 63 weken. Dit is mede
veroorzaakt door onverwacht langdurig zieken en
vertrek van medewerkers binnen de sector civiel.
De doorlooptijden van bestuursrechtelijke zaken
(belastingrecht, vreemdelingenrecht en regulier
bestuursrecht) waren veel korter dan het landelijk
gemiddelde: 3 tot 9 weken korter. Dit was in 2007
eveneens het geval.
De doorlooptijden van ‘overige verzoekschriften’
kanton zijn opgelopen, maar lagen nog rond het

De doelstellingen voor 2008 heeft de rechtbank
Utrecht nagenoeg gehaald, alleen voor bestuurs­
rechtelijke zaken kwam het aandeel MK, ondanks
een toename, 1% onder de afspraak van 2008 uit.
De door de sector bestuur gehanteerde criteria
leverden niet meer zaken op die MK-waardig
waren. Voor strafzaken is t.o.v. 2007 een stijging
te zien van MK-zaken (179 vonnissen meer) waar­
door hier het MK-aandeel boven de doelstelling
van 2008 uitkwam.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 handelde de rechtbank Utrecht 109.444 za­
ken af, vrijwel gelijk aan de bestuursafspraak
(109.632 zaken). Echter bij de sector bestuursrecht
(belasting vreemdelingen en bestuur regulier)
bleek de bestuursafspraak ruim te hoog. De sector
bestuur is voor vreemdelingenzaken afhankelijk
van de landelijke ontwikkelingen en zaaksverde­
lingen. De lagere instroom van zaken bij vreem­
delingenrecht heeft geleid tot een lagere uitstroom.
Bij belastingzaken en reguliere bestuurszaken lag
de verklaring vooral in een (beperkt) tekort aan
rechters.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

Het totaal laat zien dat de gemiddelde werklast per
zaak 8% onder de bestuursafspraak lag. Uitgezon­
derd belasting lag de gerealiseerde gemiddelde
werklast per zaak van de rechtbank onder de af­
spraak. Er werden verhoudingsgewijs lichtere
zaken afgedaan dan gepland, deels als gevolg van
het aanbod van zaken.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De gerealiseerde uurtarieven voor bestuursrecht en
civiel recht lagen t.o.v. het standaarduurtarief en
het landelijk gemiddelde lager, die voor kanton­
recht net erboven. Voor straf-, belasting- en vreem­
delingenrecht waren de uurtarieven in grote lijnen
veel hoger dan de standaard en het landelijk gemid­
delde. Uiteindelijk bleek de arbeidsproductiviteit
nagenoeg gelijk te zijn aan het landelijk gemiddel­
de. Het eigen vermogen is gelijk aan het positieve
financiële resultaat: € 398.000.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim is gedaald en onder de norm
van 6% gebleven. Het percentage ziekteverzuim
onder rechters (3,2%) lag rond het landelijk ge­
middelde. Het ziekteverzuimpercentage voor de
ondersteuning (4,0%) lag 1% onder het landelijk
gemiddelde.
Het aandeel rechters t.o.v. van het totaal personeel
(22%) lag rond het landelijk gemiddelde. Het per­
centage vrouwelijke rechters was 61%, ongeveer
10% hoger dan landelijk. Het percentage vrouwe­
lijk niet-rechterlijke perso­neel van 70% was onge­
veer gelijk aan het landelijk gemiddelde van 67%.
Het aandeel rechters jonger dan 50 jaar was in

Utrecht 69% en daarmee boven gemiddeld. De
leeftijdsopbouw bij de ondersteuning was verge­
lijkbaar met het landelijk gemiddelde.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Van elke 1000 zaken werd in 17 gevallen de uit­
spraak gepubliceerd. Dit is verdubbeld t.o.v. 2007
en hoger dan het landelijk gemiddelde (12 pro­
mille).
Het totaal aantal doorverwijzingen naar mediation
(332 zaken) was relatief hoog. Het percentage dat
geslaagd is (161 zaken) lag rond de 50%, evenals
het landelijk gemiddelde.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Rechtbank Utrecht kende in 2008 13 ingediende
wrakingverzoeken; hiervan is er 1 gehonoreerd.
Het aandeel klachten en het percentage gehono­
reerde klachten is in 2008 t.o.v. 2007 gegroeid.
Het aantal gehonoreerde klachten per 10.000 af­
gehandelde zaken is nagenoeg hetzelfde als het
landelijk gemiddelde.

Pagina 101

Pagina 102

Rechtbank Utrecht

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
0%
> 75%
x
x
0%
> 70%
0%
> 70%
x
x
0%
> 70%
0%
> 85%
0%
> 80%
0%
> 70%
0%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
63
10
15
7
20

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

41
27
44

46
30
54

12
19
5
5

13
17
5
6

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

35
16
4
17
3
6

47
19
3
16
5
7

doel 2008
11%
3%
2%
9%
3%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
99%
89%
92%
78%
101%
90%
93%

Pagina 103

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,0
97%
17,4
97%
6,3
93%
8,1
103%
5,9
95%
1,2
96%
3,5
92%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
92
93%
93%
83
84%
86%
120
125%
103%
91
162%
158%
134
130%
116%
108
106%
115%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
64
98%
93%
67
108%
106%
94
144%
116%
63
87%
102%
71
102%
92%
66
112%
110%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.132
-7,1%
-4,2%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.115
1,2%
1,3%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
4,0%
5,1%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
3,2%
4,0%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

22%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

51%
44%

100%
100%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
12%
4%
2%
8%
2%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
97%
96%
89%
95%
69%
74%
88%
110%
96%
99%
104%
112%
100%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,4
99%
18,6
96%
5,7
94%
9,4
107%
4,4
93%
1,3
102%
3,6
100%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald.

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Utrecht

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
76%
> 75%
46%
> 45%
x
x
53%
> 65%
70%
> 75%
72%
> 75%
71%
> 75%
75%
> 75%
58%
> 60%
39%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
58
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
12
Scheidingszaak
16
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
7
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
19
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
36
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
30
Belastingzaak
49
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
15
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
14
Politierechterzaak (incl. economische)
5
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
5
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
34
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
14
3
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
11
Familiezaak
3
Strafzaak bij kanton (overtreding)
7

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
99%
104%
106%
109%
100%
98%
99%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
104%
101%
88%
101%
99%
98%
79%
100%
100%
99%
98%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
61%
39%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
70%
67%
30%
33%

25%
44%
23%
8%

21%
38%
29%
12%

57%
24%
16%
3%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
8‰
14‰
49%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
17‰
13‰
48%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

5,3
4%
0

3,7
18%
16

6,9
13%
1

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 104

Rechtbank Zutphen

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Zutphen

Kengetallen 2008 Rechtbank Zutphen
De rechtbank heeft grote inspanningen geleverd
op het gebied van kwaliteit, vooral in de strafsec­
tor, waar 84% van de meervoudige zaken via de
Promis-systematiek, dat wil zeggen met een uit­
gebreide motivering, werden afgedaan.
Het aantal afgehandelde zaken lag net boven het in­
stroomvolume en 5% boven de productie-afspraak
met de Raad voor de rechtspraak. De hoge
instroom en uitstroom van kantonzaken en het weg­
werken van achterstanden bij strafzaken verklaart
het hoge aantal afgehandelde zaken.
Het begrotingsjaar 2008 werd afgesloten met een
negatief resultaat ad € 167.000. Dit tekort wordt
door de Raad voor de rechtspraak aangevuld.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Uit het in 2006 gehouden klantwaarderingsonder­
zoek (KWO) bleek dat de rechtbank op nagenoeg
alle kengetallen uit het klantwaarderingsonder­
zoek boven of rond de geformuleerde landelijke
doelstellingen scoorde. De tevredenheid over de
doorlooptijd van zaken lag boven het landelijk
gemiddelde. Dit is in lijn met de doorlooptijden
die nog steeds voor de meeste categorieën op of
onder het landelijk gemiddelde liggen. De recht­
bank is gestart met de verbetering van het motive­
ren van straf­vonnissen door invoering van Promis.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij vrijwel alle zaakscategorieën lag de gemiddel­
de duur van de gerechtelijke procedure rond het
landelijk gemiddelde of daaronder. Vooral de han­
delszaken met verweer bij civiel en kanton werden
snel afgehandeld. De opgelopen duur van ‘overige
verzoekschriftprocedures’ bij kanton is het gevolg
van een groot zaaksaanbod van nabetalingen sala­
ris, welke een hoger dan gemiddelde doorlooptijd
kennen.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

In de sector civiel is niet voldaan aan de landelijke
doelstellingen voor het meervoudig behandelen
van zaken. De sector heeft echter een ander kwa­

liteitsinstrument ingezet om de kwaliteit van de
vonnissen te verbeteren en te waarborgen. In alle
gevallen worden de enkelvoudige vonnissen door
een andere rechter meegelezen. Er kijken dus altijd
twee rechters naar de zaak.
In de sector bestuursrecht heeft het beleid dat in
2007 is opgezet voor het meervoudig behandelen
van zaken verder vorm gekregen. Dit heeft voor
de belastingzaken niet geleid tot het behalen van
het beoogde percentage; onvoldoende zaken vol­
deden aan de vastgestelde criteria voor een meer­
voudige behandeling. Voor de reguliere bestuurs­
rechtzaken is het beoogde percentage ruimschoots
gehaald.
Voor de sector straf is het gewenste MK-percen­
tage niet gerealiseerd, omdat het aantal enkelvou­
dige zaken die zijn afgedaan ruimschoots boven
de afspraak uitkwam. De verhouding tussen meer­
voudige en enkelvoudige behandeling van zaken
is daarmee anders komen te liggen dan gepland.
Wel is 84% van de meervoudig behandelde zaken
via de Promis-systematiek afgedaan.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 handelde de rechtbank Zutphen 62.816 za­
ken af. Dit is 105% van de bestuursafspraak en 1%
boven het instroomvolume. In de productgroepen
kanton, bestuur regulier, belasting en straf is meer
geproduceerd dan afgesproken.
De toegenomen instroom van kantonzaken is weg­
gewerkt met het aanwezige personeel, zodat de
voorraad niet is toegenomen.
Door een achterblijvende instroom belastingza­
ken is de voorraad aanzienlijk afgenomen; er zijn
14% meer zaken afgedaan dan er instroomden.
Ook het aantal afgedane vreemdelingenzaken lag
aanzienlijk beneden de afspraak als gevolg van
de achterblijvende instroom. De werkvoorraad is
in 2008 wel iets toegenomen. In voorgaande jaren
is de werkvoorraad zodanig afgenomen dat op
het niveau van de ijzeren voorraad werd gewerkt.
Een verdere afname van de voorraad was dan ook
niet te verwachten.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak
lag, met uitzonderling van de productgroep bestuur
regulier, onder de afspraak. Met andere woorden:
er werden verhoudingsgewijs meer relatief lichte
zaken afgedaan dan gepland. Het was vooral een
gevolg van het aanbod van zaken. Deels was dit
ook het gevolg van het niet halen van de doelstel­
ling meer belastingzaken door de meervoudige
kamer te laten behandelen.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7) In hoofdstuk 1.3.2 worden
de productiviteitsindicatoren toegelicht.

De uurtarieven voor de productgroepen civiel,
bestuur regulier en kanton lagen in grote lijnen
onder het landelijke standaard uurtarief. Voor de
andere productgroepen lag het uurtarief daarboven.
Indien de gerealiseerde uurtarieven worden afge­
zet tegen de afspraken met de Raad blijkt dat de
afwijkingen veel kleiner zijn. Bij de behandeling
van civiele- en vreemdelingenzaken is als gevolg
van een achgterblijvende instroom wat productivi­
teitsverlies opgetreden.
De arbeidsproductiviteit lag 7% boven het lande­
lijk gemiddelde. Dit betekent dat in 2008 per me­
dewerker meer werklast is verwerkt dan landelijk
gemiddeld.
De rechtbank Zutphen heeft 2008 afgesloten met
een negatief resultaat van € 167.000 op een bud­
get van 21 miljoen. Qua kosten bleef de rechtbank
binnen de begroting. Het negatieve resultaat werd
veroorzaakt door de afrekening van het minder­
werk in de productgroepen vreemdelingen en
civiel. Door het negatieve resultaat is het eigen
vermogen per 31 december 2008 ook negatief.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim is onder de landelijke doestel­
ling van 6% gebleven. Echter, met name in de be­
stuurssector (vreemdelingenzaken) was het ziekte­
verzuim onder rechters bijzonder hoog. Om de
werklast op te vangen is de bezetting van rechters
hier iets uitgebreid. Het aandeel rechters op de
totale personeelsomvang was vergelijkbaar met het

landelijk gemiddelde. 2008 was het eerste jaar
waarin rechters en juridische ondersteuning gecon­
fronteerd werden met een norm voor permanente
educatie, minimaal 30 uur per medewerker.
De rechters en juridische ondersteuning hebben
in 2008 in totaal voldoende uren gemaakt om op
een gemiddelde uit te komen van 30 uur per per­
soon. De onderlinge verschillen waren echter
groot, aangezien slechts 54% van de rechters en
46% van de juridische ondersteuning voldeed aan
de individuele norm.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De rechtbank heeft in 2008 iets minder uitspraken
op Rechtspraak.nl gepubliceerd dan in 2007,
maar verhoudingsgewijs wel meer dan landelijk
gemiddeld. In samenspraak met de verschillende
sectoren is door de afdeling communicatie een set
criteria opgesteld waaraan zaken moeten voldoen
willen ze voor publicatie op Rechtspraak.nl in
aanmerking komen. Daarnaast is in iedere sector
een persrechter beschikbaar, die het publiceren van
uitspraken in de sector bevordert en bewaakt.
Ten opzichte van 2007 heeft de rechtbank Zutphen
meer zaken doorverwezen naar mediation.
Het slagingspercentage van de zaken die naar
mediation zijn verwezen is ten opzichte van het
landelijk gemiddelde nog wat aan de lage kant.
Vanuit het bureau mediation zijn acties onderno­
men om het slagingspercentage verder te laten
toenemen.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 25 wrakingsverzoeken ingediend
(5 in 2007). Geen daarvan is gehonoreerd in 2008.
In één geval heeft de wrakingskamer in haar beslis­
sing overwogen dat het wenselijk was de verdere
behandeling door een andere dan de ten onrechte
gewraakte rechter te laten voortzetten (zie voor
dit alles de beschikking van 18 januari 2008,
LJN BD3807).
In 2008 zijn fors meer klachten binnengekomen
dan in 2007. Het percentage gegrond verklaarde
klachten is gelijk gebleven aan 2007. De rechtbank
heeft naar aanleiding van de ingezonden klachten
een aantal verbetermaatregelen doorgevoerd. Hier­
voor wordt verwezen naar het jaarverslag klachten,
dat is gepubliceerd op www.rechtspraak.nl.

Pagina 105

Pagina 106

Rechtbank Zutphen

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2006
norm
77%
> 75%
x
x
90%
> 70%
74%
> 70%
x
x
78%
> 70%
78%
> 85%
87%
> 80%
71%
> 70%
54%
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
52
4
12
7
21

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

47
28
62

46
30
54

12
19
5
5

12
17
6
6

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

33
15
3
14
3
5

47
19
3
16
5
7

doel 2008
10%
3%
2%
6%
3%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
98%
86%
83%
103%
96%
100%
98%

Pagina 107

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
8,0
99%
18,4
105%
6,6
97%
10,6
81%
5,7
95%
1,2
94%
3,6
92%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
93
95%
95%
96
97%
99%
116
121%
99%
100
177%
173%
134
130%
116%
90
88%
96%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
63
97%
92%
61
98%
97%
68
104%
83%
78
108%
127%
82
117%
105%
72
121%
119%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.271
-5,6%
-0,7%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.208
-0,9%
-0,9%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
5,2%
6,2%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
5,8%
5,3%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

23%

23%

23%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

54%
46%

100%
100%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
9%
2%
0%
14%
3%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
94%
96%
103%
95%
71%
74%
133%
110%
108%
99%
110%
112%
105%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,4
94%
19,0
101%
6,8
109%
12,0
146%
5,5
92%
1,3
91%
3,9
94%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Zutphen

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2006
norm
77%
> 75%
54%
> 45%
x
x
64%
> 65%
87%
> 75%
79%
> 75%
74%
> 75%
76%
> 75%
59%
> 60%
53%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
52
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
5
Scheidingszaak
14
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
6
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
21
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
47
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
25
Belastingzaak
58
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
10
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
20
Politierechterzaak (incl. economische)
6
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
6
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
37
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
13
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeidsovereenkomst
2
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
7
Familiezaak
3
Strafzaak bij kanton (overtreding)
5

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
102%
107%
114%
122%
90%
100%
100%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
101%
101%
102%
101%
97%
98%
114%
100%
106%
99%
100%
101%
101%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
42%
58%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
69%
67%
31%
33%

18%
35%
29%
18%

21%
38%
29%
12%

44%
36%
19%
1%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
18‰
11‰
26%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
16‰
12‰
46%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

6,3
11%
0

3,7
18%
16

9,7
11%
0

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 108

Rechtbank Zwolle-Lelystad

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Rechtbank Zwolle-Lelystad

Kengetallen 2008 Rechtbank Zwolle-Lelystad
In 2008 handelde de rechtbank 90.792 zaken af;
in 2007 waren dat 85.219 zaken. De gewogen pro­
ductieafspraak met de Raad voor de rechtspraak
is niet geheel gerealiseerd als gevolg van het aan­
bod van zaken. De ruimte is gebruikt voor inzet
op zichtbare kwaliteitsverbetering, zoals perma­
nente educatie.
In grote lijnen lagen de doorlooptijden rond het
landelijk gemiddelde of daaronder.
Het begrotingsjaar 2008 is afgesloten met een
bescheiden positief financieel resultaat.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Rechtbank Zwolle-Lelystad heeft voor het laatst
in 2005 een klantwaarderingsonderzoek (KWO)
laten uitvoeren onder professionele procespartijen,
zoals advocaten en officieren van justitie. Daarbij
is geen onderzoek gedaan naar de waardering
van rechtzoekende burgers.
De rechtbank scoorde op nagenoeg alle engetal­
len boven of rond de landelijke doelstellingen,
met uitzondering van de tevredenheid over de moti­
vering van de beslissing; 56% tegenover 65%
landelijk.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Bij vrijwel alle zaakscategorieën ligt de gemiddel­
de duur van de gerechtelijke procedure rond het
landelijke gemiddelde of daaronder.
De gemiddelde doorlooptijd van de behandeling
MK-strafzaken is in 2008 opgelopen tot 20 weken
en is daarmee 5 weken hoger dan het landelijke
gemiddelde. Dit is het gevolg van de afdoening in
2008 van een twintigtal oude zaken welke het
|gemiddelde van de doorlooptijden negatief beïn­
vloed hebben.
Bij kanton ‘overige verzoekschriftprocedures was
de doorlooptijdtoename en de hoogte ervan (30 we­
ken) ten opzichte van de landelijke (16 we­ken) een
gevolg van een groot aantal nasalariszaken, die in
2007 zijn ingestroomd. Er is eerst beleid ontwik­
keld om daarna deze zaken uniform af te doen.
Opvallend zijn de relatief korte doorlooptijden van
belastingprocedures en reguliere bodemzaken be­
stuursrecht.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

De doelstellingen 2008 van de Rechtbank ZwolleLelystad zijn wat betreft dit onderwerp allemaal
gerealiseerd, maar ze voldoen nog niet aan de
norm voor 2010.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 handelde de rechtbank Zwolle-Lelystad
90.792 zaken af. Dit is 105% van de bestuursaf­
spraak. De productie in de belasting- en kanton­
sector was fors hoger dan gepland. De oorzaak
hiervan is dat de werkelijke instroom het afgelo­
pen jaar beduidend hoger is geweest dan gepland.
De afhandeling van vreemdelingenzaken en regu­
liere bestuurszaken is ver achtergebleven bij de
planning, als gevolg van een afgenomen instroom.
De uitstroom van die zaken lag boven de instroom.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak lag
voor de sectoren vreemdelingen, belasting, straf en
kanton onder de afspraak. Met andere woorden:
er werden verhoudingsgewijs meer lichtere zaken
afgedaan dan vooraf verwacht. Het was vooral
een gevolg van het aanbod aan zaken. Deels ook
was dit het gevolg van het niet halen van de doel­
stelling meer strafzaken door de meervoudige
kamer te laten behandelen.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De uurtarieven bij de sector bestuursrecht en
vreemdelingenzaken en de sector strafrecht lagen
zowel boven de standaard als het gemiddelde.
Dit kwam omdat de omvang van de geplande
productie voor 2008 niet gehaald is maar de per­
soneelsomvang wel toegesneden was op de het
geplande productievolume.
Daarnaast zijn er binnen de bestuurssector veel
personen werkzaam die het maximum van de
salarisschaal hebben bereikt.
De arbeidsproductiviteit lag op het landelijk gemid­
delde. Het financiële resultaat van de rechtbank
Zwolle-Lelystad was in 2008 positief.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim bij rechters was hoger dan het
landelijke gemiddelde. In 2008 zijn binnen de
rechterlijke macht Zwolle-Lelystad in tegenstel­
ling tot voorgaande jaren een aantal personen lang­
durig ziek geweest. Het ziekteverzuim ondersteu­
nend personeel lag net iets onder het landelijke
gemiddelde.
Het percentage rechters op de totale personeels­
omvang lag met 21% onder het landelijke gemid­
delde van 23%. Bij de rechters was het percentage
vrouwen 48%, iets onder het landelijk gemiddelde
van 53%. Bij de ondersteuning was het aandeel
vrouwen 65%.
Het aandeel dat de norm voor permanente educatie
(minimaal 30 uur per medewerker) heeft gehaald
lag boven de doelstelling voor 2008. Het aandeel
bij de juridische medewerkers (12%) is onder de
doelstelling gebleven. Een oorzaak hiervan is ge­
legen in het feit dat het cursusaanbod bij de SSR
tekortschiet.

Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Rechtbank Zwolle-Lelystad heeft verhoudings­
gewijs veel meer uitspraken op Rechtspraak.nl
gepubliceerd dan vorig jaar, waardoor het niveau
het landelijk gemiddelde in 2008 benaderde.
Het aandeel doorverwijzingen naar mediation
was vergeleken met het gemiddelde van alle
rechtbanken aan de lage kant. Hiervoor is geen
eenduidige verklaring. Het percentage geslaagde
mediations was gunstiger dan het landelijke ge­
middelde.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 7 wrakingverzoeken ingediend.
Twee van deze verzoeken zijn, na correspondentie
van de rechtbank, ingetrokken. De vijf overige
wraking­verzoeken zijn allen behandeld door een
wrakingskamer maar zijn niet gehonoreerd.
Het aantal klachten was in 2008 relatief hoog,
maar het aandeel gehonoreerde klachten relatief
laag.

Pagina 109

Pagina 110

Rechtbank Zwolle-Lelystad

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter
Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene
Uitleg / motivering van de beslissing
Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter
Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal
Luisteren van de rechter naar de standpunten
Inleven van de rechter in de situatie
Duur van de procedure / de doorlooptijd

(zeer) tevreden rechtzoekenden
2005
norm
nb
> 75%
x
x
nb
> 70%
nb
> 70%
x
x
nb
> 70%
nb
> 85%
nb
> 80%
nb
> 70%
nb
> 50%1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken, uitgezonderd kort gedingen en verstekzaken
rb’n totaal
2007
weken
60
8
16
8
22

rechtbank
2008
weken
59
8
14
8
25

rb’n totaal
2008
weken
61
8
16
8
23

46
33
53

37
32
42

46
30
54

12
19
5
5

20
15
7
6

15
17
5
5

43
16
3
9
5
6

32
13
3
30
5
7

47
19
3
16
5
7

doel 2008
9%
8%
1%
5%
5%
n.v.t.

norm 2010
15%
10%
5%
10%
10%
15%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)

Productgroepen
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

rechtbank
2007
105%
88%
95%
103%
117%
98%
101%

Pagina 111

tijd per zaak 2008
uren t.o.v. afspraak
7,6
100%
18,3
100%
5,9
84%
10,2
79%
5,6
83%
1,2
91%
3,3
85%

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
105
107%
107%
127
128%
131%
124
130%
107%
28
49%
48%
130
126%
113%
100
98%
106%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken

uurtarief ondersteuning 2008
Euro t.o.v. standaard
t.o.v. gemid.
69
105%
99%
81
131%
129%
70
107%
85%
42
59%
69%
94
135%
121%
61
102%
101%

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen

Arbeidsproductiviteit
Financieel resultaat als percentage van omzet
Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

rechtbank
2007
1.249
-2,0%
2,7%

rb’n totaal
2007
1.145
-1,8%
2,2%

rechtbank
2008
1.126
0,3%
2,2%

rb’n totaal
2008
1.125
1,8%
2,8%

rechtbank
2007
2,0%
5,3%

rb’n totaal
2007
3,3%
5,2%

rechtbank
2008
4,4%
4,6%

afspraak
2008
n.v.t.
n.v.t.

rb’n totaal
2008
3,1%
5,0%

20%

23%

21%

n.v.t.

23%

n.b.
n.b.

n.b.
n.b.

83%
49%

60%
60%

73%
63%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

realisatie 2008
9%
8%
0%
6%
5%
n.v.t.

productie t.o.v. afspraak
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
95%
96%
89%
95%
79%
74%
119%
110%
97%
99%
113%
112%
105%
106%

tijd per zaak 2007
uren t.o.v. afspraak
8,6
98%
18,9
95%
7,1
106%
9,7
86%
4,5
69%
1,3
95%
3,8
93%

Productgroepen bij rechtbanken
Civiel recht
Bestuursrecht
Vreemdelingenkamer
Belastingrecht
Strafrecht
Kantonzaken
Totaal

Ziekteverzuim: rechters (RA)
Ondersteunend personeel (GA)
Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel
Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type 1e aanlegzaak
Strafzaak
Civiele handelszaak
Familiezaak
Reguliere bestuursrechtzaak
Bestuursrechtzaak, vreemdelingenrecht
Bestuursrechtzaak, rijksbelastingen

Rechtbank Zwolle-Lelystad

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten

(zeer) tevreden professionals
2005
norm
79%
> 75%
46%
> 45%
x
x
56%
> 65%
78%
> 75%
74%
> 75%
73%
> 75%
75%
> 75%
62%
> 60%
42%
> 40%1

1

rechtbank
Type 1e aanlegzaak
2007
weken
Civiel recht
Handelszaak met verweer
55
Verzoeksschriftprocedure handelszaak
9
Scheidingszaak
15
Verzoekschriftprocedure bij de kinderrechter
9
Overige familiezaak excl. BOPZ (b.v. adoptie)
22
Bestuursrecht
Bodemzaak bestuursrecht
36
Vreemdelingenzaak (incl. voorlopige voorzieningen)
41
Belastingzaak
50
Strafrecht
Strafzaak meervoudig behandeld = MK
15
Uitwerken MK-vonnis strafzaak voor hoger beroep
12
Politierechterzaak (incl. economische)
6
Strafzaak bij de kinderrechter (enkelvoudig)
5
Kantonzaken
Handelszaak met verweer en enquete/pleidooi/descente
31
Handelszaak met verweer zonder enquete/pleidooi/descente
13
3
Verzoekschriftprocedure ontbinding arbeids­overeenkomst
Overige verzoekschriftprocedures (handel en huur)
8
Familiezaak
3
Strafzaak bij kanton (overtreding)
6

Kengetallen Gerechten 2008

rechtbank
2007
93%
107%
123%
109%
96%
97%
98%

productie t.o.v. instroom
rechtbank
rb’n totaal
2008
2008
97%
101%
103%
101%
102%
98%
80%
100%
98%
99%
99%
101%
99%
101%

% vrouwen
% mannen
% tot en met 39 jaar
% 40 tot en met 49 jaar
% 50 tot en met 59 jaar
% 60 jaar en ouder

rechtbank
48%
52%

rechters (RA)
rb’n totaal
53%
47%

ondersteunend personeel
rechtbank
rb’n totaal
66%
67%
34%
33%

9%
51%
32%
8%

21%
38%
29%
12%

59%
25%
15%
1%

51%
28%
17%
3%

rechtbank
2007
8‰
7‰
63%

rb’n totaal
2007
8‰
9‰
43%

rechtbank
2008
11‰
7‰
59%

rb’n totaal
2008
12‰
9‰
52%

2,8
8%
0

3,7
18%
16

6,4
14%
0

4,1
19%
35

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
Aantal doorverwijzingen naar mediation1
Percentage (deels) geslaagde mediations
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 112

Centrale Raad van Beroep

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen 2008 Centrale Raad van Beroep
In 2008 handelde de Centrale Raad van Beroep
(CRvB) 7.376 zaken af. De productieafspraak met
de Raad voor de rechtspraak is niet gerealiseerd.
Daarvoor zijn twee oorzaken te geven: het niet
(tijdig) kunnen aantrekken van (gedetacheerde)
raadsheren en extra investeringen in kwaliteits­
aspecten (finale geschilbeslechting, permanente
educatie). De arbeidsproductiviteit was hoger dan
in het jaar 2007. Door het wegwerken van werk­
voorraden is de doorlooptijd ten opzichte van het
jaar 2007 enigszins gestegen. Het begrotingsjaar
2008 werd afgesloten met een negatief financieel
resultaat.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

De Centrale Raad van Beroep scoort op nagenoeg
alle kengetallen uit het klantwaarderingsonderzoek
ruim boven de geformuleerde landelijke doelstel­
lingen. Alleen de kengetallen aangaande de door­
looptijden van procedures komen lager uit dan de
landelijke doelstelling. De Centrale Raad van
Beroep heeft in het jaar 2008 het wegwerken van
(oudere zaken uit de) werkvoorraden en derhalve
het terugdringen van de doorlooptijd van procedu­
res voortgezet.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

Over 2008 bedroeg de gemiddelde doorlooptijd
van bodemprocedures 83 weken. In 2004 waren
dat nog 101 weken. Dat de gemiddelde doorloop­
tijd ten opzichte van 2007 – overigens minimaal –
is gestegen, vindt zijn verklaring in het gegeven
dat in 2008 een aanzienlijk aantal oude zaken is
afgedaan; dit beïnvloedt de gemiddelde doorloop­
tijd negatief. Daar staat tegenover dat de gemid­
delde ouderdom van de overblijvende zaken is
teruggedrongen.

Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In 2008 realiseerde de Centrale Raad van Beroep
een productie van 7.376 zaken. In verband met het
niet (tijdig) aan kunnen trekken van raadsheren
en als gevolg van extra investeringen in kwaliteit­
aspecten ter uitvoering van de kwaliteitsnota is de
productie op 95% van de bestuursafspraak blijven
steken.
Als gevolg van een verhoogde instroom zijn ten
opzichte van de instroom 2% minder procedures
uitgestroomd.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gerealiseerde gemiddelde werklast per zaak
bleek gelijk te zijn aan de inschatting vooraf die
in de afspraak was vastgelegd.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)

In 2008 ligt de arbeidsproductiviteit enigszins
boven die van het jaar 2007.
Door een negatief financieel resultaat en het, be­
gin 2008, afromen van het eigen vermogen van
3,8% naar 2% van de gemiddelde jaarlijkse baten
nam het eigen vermogen af. Het eigen vermogen
op balansdatum was -0,1% van de gemiddelde
jaarlijkse baten.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het verzuimpercentage van rechters ligt ruim
onder het landelijke gemiddelde. Het verzuimper­
centage van de ondersteuning is gelijk aan het
landelijke gemiddelde.
Het aandeel rechterlijke ambtenaren is ten opzich­
te van 2007 enigszins gestegen. Van de categorie
rechterlijke ambtenaren maken rechterlijke ambte­
naren belast met rechtspraak en gerechtsauditeurs
(ondersteuning) deel uit.

Ten opzichte van het jaar 2007 zijn in de categorie
rechterlijke ambtenaren relatief minder en in de
ondersteuning relatief meer mannen werkzaam bij
de Centrale Raad van Beroep.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

De Centrale Raad van Beroep heeft ten opzichte
van 2007 ruim 4% meer uitspraken op
Rechtspraak.nl gepubliceerd. Voorts publiceert de
Centrale Raad van Beroep verhoudingsgewijs
méér uitspraken dan landelijk gezien het geval is.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In het verslagjaar is acht maal een verzoek tot wra­
king ingediend. Geen van de ingediende verzoeken
tot wraking is gehonoreerd.
Voorts is in het verslagjaar één klacht in de zin
van de Klachtenregeling van de Centrale Raad van
Beroep 2005 ingediend.

Centrale Raad van Beroep

Pagina 113

Pagina 114

Centrale Raad van Beroep

Kengetallen Gerechten 2008

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter

Centrale Raad van Beroep

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2007
norm

Kengetallen Gerechten 2008

(zeer) tevreden professionals
2007
norm

CRvB

rechters (RA)
hoven totaal

ondersteunend personeel
CRvB
hoven totaal

97%

> 75%

92%

> 75%

% vrouwen

52%

39%

64%

70%

x

x

77%

> 45%

% mannen

48%

61%

36%

30%

Begrijpelijkheid van het besprokene

82%

> 70%

x

x

% tot en met 39 jaar

10%

2%

51%

53%

Uitleg / motivering van de beslissing

n.v.t.

> 70%

72%

> 65%

% 40 tot en met 49 jaar

26%

28%

26%

26%

x

x

92%

> 75%

% 50 tot en met 59 jaar

47%

47%

20%

17%

% 60 jaar en ouder

17%

23%

3%

3%

CRvB
2007

CRvB
2008

Rechtseenheid van de beslissingen

Leesbaarheid van de beslissing
Onpartijdigheid van de rechter

88%

> 70%

84%

> 75%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

89%

> 85%

91%

> 75%

Luisteren van de rechter naar de standpunten

91%

> 80%

89%

> 75%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

20%

> 38%

12%

> 26%

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Aantal gepubliceerde uitspraken1
1

1

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid 2007 bij de hoven weergegeven.

1

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden (in weken)
CRvB
2007

CRvB
2008

Bodemzaak bestuursrecht

79

81

83

Voorlopige voorziening

7

7

8

Zaakstype

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten
tijd per zaak 2007

tijd per zaak 2008

realisatie

t.o.v. (%)

realisatie

t.o.v. (%)

uren per zaak

afspraak

uren per zaak

afspraak

28,3

98%

30,8

100

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard)
en gemiddelde uurtarief
uurtarief rechters 2008

uurtarief ondersteuning 2008

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

Euro

standaard

2007

Euro

standaard

2007

160

108%

n.b.

40

97%

n.b.

CRvB totaal

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen, 2008
2007

2008

Arbeidsproductiviteit

1.168

1.175

Financieel resultaat als percentage van omzet

-1,1%

-2,1%

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

3,8%

-0,1%

realisatie
2007

realisatie
2008

afspraak
2008

Verzuimpercentage rechters (RA)

3,3%

3,0%

n.v.t.

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

4,9%

6,0%

n.v.t.

45%

46%

n.v.t.

Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

n.v.t.

91%

95%

Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

n.v.t.

93%

97%

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

Ziekteverzuim

Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel

599,0‰

0,0‰

0,0‰

Percentage (deels) geslaagde mediations

n.v.t.

n.v.t.

Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken
CRvB
2006

CRvB totaal

557,0‰

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

Permanente educatie

Percentage gehonoreerde klachten
Aantal gehonoreerde wrakingen
) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

0,0

1,4

n.v.t.

0%

0

0

Pagina 115

Pagina 116

College van Beroep voor het bedrijfsleven

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

College van Beroep voor het bedrijfsleven

Kengetallen 2008 College van Beroep voor
het bedrijfsleven
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven
(CBb) heeft weliswaar in 2004 een klantwaarde­
ringsonderzoek (KWO) laten uitvoeren, maar de
uikomsten zijn vanwege een andere onderzoeks­
opzet niet terug te herleiden tot de kengetallen
KWO van de andere gerechten.
Uit het rapport van het klantwaarderingsonderzoek
2004 College van Beroep voor het bedrijfsleven
blijkt dat men over het algemeen tevreden tot zeer
tevreden is over het CBb en dat het cijfer dat de
geïnterviewden aan het CBb toekennen ligt tussen
de 8 en 9. Op pagina 5 van dit rapport is onder
meer aangegeven dat het CBb een praktische
organisatie is die zich flexibel opstelt binnen de
vigerende kaders.
Indien u hiervoor belangstelling heeft, stellen wij
u de uitkomsten van het klantwaarderingsonder­
zoek gaarne ter beschikking.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)

De gemiddelde doorlooptijd van bodemzaken be­
droeg in 2008 76 weken ten opzichte van 73 we­
ken in 2007. De gemiddelde doorlooptijd liep op
vanwege het afdoen van oude zaken. Zo zijn er in
2008 achttien zaken afgedaan waarin prejudiciële
vragen aan het Hof van justitie in Luxemburg zijn
gesteld. Deze zaken variëren in ouderdom van drie
tot dertien jaar en 2 maanden. Bovendien zijn in
2008 twintig oude zaken afgedaan die daarmee
samenhingen. Tot slot zijn er in 2008 nog eens
tweeëntwintig zaken afgedaan die waren aange­
houden in afwachting van andere procedures.
De gemiddelde doorlooptijd wordt sterk beïnvloed
door de lange duur van afhandeling van prejudi­
ciële vragen. Veranderingen in die gemiddelde
doorlooptijd zijn daardoor moeilijk te interprete­
ren. Het CBb zal in de toekomst de gemiddelde
doorlooptijd zodanig presenteren dat de doorloop­
tijd bij het CBb zichtbaar is naast de doorlooptijd
voor het beantwoorden van prejudiciële vragen.
Het College stelt zich ten doel in drie jaar tijd te
komen tot een situatie, waarin 80 procent van de
zaken die in eerste en enige aanleg wordt behan­
deld, binnen 12 maanden zijn afgehandeld.

Voor hoger beroepzaken zou – eveneens in 80 pro­
cent van de gevallen – binnen 40 weken een uit­
spraak moeten worden gedaan.
Productie, financieel resultaat en Eigen Vermogen
(tabellen 4 t/m 7 voor zover van toepassing)

De instroom over 2008 bedroeg 1.095 zaken, een
stijging van 6% ten opzichte van 2007. Gebleken
is dat de het aandeel eenvoudige zaken die zonder
zitting worden afgedaan (zoals intrekkingen en
doorverwijzingen) steeds verder afneemt.
Met andere woorden: er moeten relatief meer
zaken op zitting worden behandeld, waardoor
meer werk moet worden verzet. Daar komt bij dat
de zaken die op zitting worden behandeld steeds
omvangrijker en complexer worden. Vooral markt­
gerelateerde zaken vragen veel tijd.
Mede daardoor lag de uitstroom in 2008 12%
onder de instroom en 19% onder de afspraak.
Het College heeft zich in 2008 gefocust op zijn
core business, te weten het afhandelen van bodem­
zaken. Getracht is daar geen achterstanden te laten
ontstaan. De verwachting is dat zonder sterke in­
stroomtoenames volgend jaar de werkvoorraad
weer kan afnemen.
Het CBb heeft 2008 afgesloten met een positief
resultaat van ruim € 100.000 op een budget van
ruim € 5,6 miljoen. Het eigen vermogen van het
College muteert van € 0 naar ruim € 100.000 per
31 december 2008.
Ziekteverzuim en personele samenstelling
(tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het percentage ziekteverzuim rechters en onder­
steunend personeel, respectievelijk 1% en 5,6%,
excl. zwangerschapsverlof, viel binnen de norm
van 6%.
In de bestuursvergadering van 19 mei 2008 is een
rapportage verzuimscan van de Arbodienst zoals
deze in november 2007 is gehouden besproken.
Dit is een zogenoemde nulmeting geweest om te
zien hoe het College er voor staat. De aanbevelin­
gen zijn opgepakt, wat tot goede resultaten heeft
geleid, want het ziekteverzuim is gedaald ten op­
zichte van 2007.

Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Het aantal aangeleverde zaken aan rechtspraak.nl
is 469 op een totaal aantal uitspraken van 968 za­
ken. Dit geeft een percentage van 48%. De uit­
spraken die op rechtspraak.nl gezet worden, zijn
de uitspraken na zittingen en betreffen soms een
cluster.
In 2008 zijn 13 zaken doorverwezen naar media­
tion. Twee daarvan zijn in hetzelfde jaar succesvol
afgerond. Tussen partijen is volledige overeen­
stemming bereikt en de beroepen zijn ingetrokken.
In acht, vergelijkbare, zaken is een (in de tweede
fase) op de zaak toegespitst mediationaanbod ge­
daan. Begin 2009 zal tussen de betreffende partijen
een eerste gesprek plaatsvinden. In één zaak is
mediation aangeboden na de mondelinge behan­
deling van het verzoek tot het treffen van een
voorlopige voorziening. In het kader van de bij
het College hangende beroepszaak zal een eerste
gesprek begin 2009 plaatsvinden. De overige
verwijzingen hebben plaatsgehad na een aanbod
toen het beroepschrift compleet was. In het afge­
lopen jaar is ook een in 2007 doorverwezen zaak
door mediation opgelost.
Overigens is opvallend dat alle zaken, die in de
afgelopen jaren bij het College voor mediation zijn
doorverwezen en behandeld, tot nu toe ook door
mediation zijn opgelost. Sinds eind 2007 beschikt
het College over een mediationruimte, waarin
partijen en de mediator desgewenst bijeen kunnen
komen. In 2008 is één keer voor dat doel van de­
ze ruimte gebruik gemaakt.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn in totaal elf klachten ingediend (ter
vergelijking: in 2007 waren dat er vier, in 2006
was er één klacht, in 2005 waren er twee). In 2008
is dus sprake van bijna een verdrievoudiging van
het aantal klachten ten opzichte van het voorgaan­
de jaar. Enige nuancering is echter wel op zijn
plaats. De klachten in 2008 waren afkomstig van
‘slechts’ twee klagers.
Een klager heeft in drie brieven in totaal acht
klachten ingediend, waarvan twee gegrond zijn
verklaard. Eén betrof het functioneren van de fax

en de telefonische bereikbaarheid van het College.
De andere betrof het niet noemen van naam en
functie van de betreffende medewerker van het
College in uitgaande correspondentie. De andere
klager heeft drie afzonderlijke klachten ingediend
waarvan één gegrond is verklaard.

Pagina 117

Pagina 118

College van Beroep voor het bedrijfsleven

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden (in weken)
CBb
2006

CBb
2007

CBb
2008

Bodemzaak bestuursrecht

69

73

76

Voorlopige voorziening

5

4

7

Zaakstype

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)
productie t.o.v. afspraak
2007
2008
91%

CBb totaal

productie t.o.v. instroom
2007
2008

81%

105%

88%

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten
tijd per zaak 2007

tijd per zaak 2008

realisatie

t.o.v. (%)

realisatie

t.o.v. (%)

uren per zaak

afspraak

uren per zaak

afspraak

26,9

118%

n.v.t.

n.v.t.

2007

2008

CBb totaal

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen, 2008
Arbeidsproductiviteit

606

n.v.t.

Financieel resultaat als percentage van omzet

-1,0%

2,1%

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

-0,6%

2,2%

afspraak

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie
realisatie
2007

2008

realisatie
2008

Verzuimpercentage rechters (RA)

2,8%

1,0%

n.v.t.

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

8,2%

5,6%

n.v.t.

61%

61%

n.v.t.

88%

84%

n.v.t.

70%

71%

CBb

rechters (RA)
hoven totaal

% vrouwen

50%

39%

73%

70%

% mannen

50%

61%

27%

30%

% tot en met 39 jaar

29%

2%

36%

53%

% 40 tot en met 49 jaar

38%

28%

41%

26%

% 50 tot en met 59 jaar

26%

47%

23%

17%

% 60 jaar en ouder

6%

23%

0%

3%

Ziekteverzuim

Aandeel rechters
Percentage rechters op totaal personeel

n.v.t.

Permanente educatie
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft
Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft
gehaald

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008
ondersteunend personeel
CBb
hoven totaal

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken
CBb 2007

CBb 2008

Aantal gepubliceerde uitspraken1

407,7‰

484,5‰

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

15,3‰

18,5‰

Percentage (deels) geslaagde mediations

25%

100%

Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

37

93

Percentage gehonoreerde klachten

25%

33%

Aantal gehonoreerde wrakingen

0

0

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Kengetallen Gerechten 2008

College van Beroep voor het bedrijfsleven

Pagina 119

Pagina 120

Gerechtshof Amsterdam

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof Amsterdam

Kengetallen 2008 Gerechtshof Amsterdam
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Uit het klantwaarderingsonderzoek (KWO) van
2007 bleek dat 79% van de professionele partners,
zoals advocatuur en andere professionele gemachtig­
den, tevreden was over het gerechtshof Amsterdam
(15% scoort daarnaast neutraal). Van de rechtzoe­
kenden was 58% tevreden (17% neutraal).
Op alle KWO-kengetallen scoorde het gerechtshof
rond de landelijke doelstelling of daar boven, be­
halve bij de begrijpelijkheid van het besprokene.
De tevredenheid van professionele partners over
de doorlooptijd van zaken week weliswaar niet
veel af van het landelijk gemiddelde, maar is met
24% laag te noemen. Hierbij moet worden opge­
merkt, dat maar liefst 34% van de respondenten
een neutraal antwoord heeft gegeven. De doorloop­
tijden zullen de komende periode extra aandacht
krijgen. Er wordt gestreefd naar een tevredenheid
over de doorlooptijd van 35-40%.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

In de civiele sector zijn de gemiddelde doorloop­
tijden in 2008 iets opgelopen. Dit is vooral te wij­
ten aan een tekort aan raadsheren. Ook zijn in een
‘zomeractie’ lang liggende zaken afgeboekt (en
dus meegeteld), wat de doorlooptijd in eerste in­
stantie negatief beïnvloedt.
De doorlooptijden in de strafsector zijn zo goed als
gelijk aan die van 2007. Door interne omstandig­
heden, zoals verloop van personeel, zijn er in de
eerste helft van 2008 grote achterstanden ontstaan
in MK-uitspraken en het uitwerken van MKcassaties. Vanaf juni 2008 zijn deze achterstanden
ingelopen, maar de doorlooptijd is daardoor wel
negatief beïnvloed.
Doordat de werkvoorraad oude eerste aanleg be­
lastingzaken steeds verder terugloopt en de reste­
rende werkvoorraad relatief jong is, is de door­
looptijd bij belastingzaken in 2008 met 14 weken
gedaald tot ruim een jaar.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Een belangrijk deel van de MK-belastingzaken
(KB-Lux) heeft in 2008 wel veel tijd gevergd,
maar is nog niet tot een uitspraak gekomen.
Hierdoor werd het MK-percentage niet gehaald
en zal de doorlooptijd in een later verslagjaar
kunnen oplopen. Daarnaast heeft het gerechtshof
Amsterdam MK-belastingzaken van het gerechts­
hof Leeuwarden en de rechtbank ’s-Gravenhage
behandeld, welke niet in de Amsterdamse cijfers
tot uitdrukking komen.
Het MK-aandeel straf is in 2008 sterk toegenomen
(van 47% in 2007 naar 79% in 2008) en vrijwel
gelijk aan de afspraak.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In de civiel sector is, ondanks het tekort aan raads­
heren, het tekort in de productie versus de afspraak
beperkt gebleven tot nog geen 3% en is er inge­
lopen op de werkvoorraad.
Een aanvankelijk hogere instroom van gewone
strafzaken in de eerste maanden van 2008 is ge­
stabiliseerd en er zijn uiteindelijk zelfs 6% minder
strafzaken ingestroomd dan in 2007. Deze lagere
instroom wordt deels veroorzaakt door een afname
van appelzaken (vooral kantonappellen) vanuit de
rechtbank Amsterdam. Ook kende het gerechtshof
een lagere instroom van raadkamerzaken t.o.v. de
prognose (88%). Dit is onderzocht, maar een af­
doende verklaring vanuit de eerste lijn is nog niet
gevonden. Ook bij de andere hoven is een verge­
lijkbare, verlaagde instroom raadkamerzaken zien.
Door een ernstig tekort aan raadsheren en het in­
zetten van raadsheren voor ‘super/megazaken’ is
de productie straf achtergebleven bij de instroom.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gemiddelde werklast per zaak was 10% lager
dan gepland en afgesproken. Bij belastingzaken
was dat het sterkst en dat had mede te maken met
het lage MK-aandeel, zoals beschreven hierboven.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

In alle sectoren lagen de uurtarieven hoog en de
arbeidsproductiviteit lag onder het landelijk ge­
middelde. Oorzaken daarvan bij de strafsector zijn
een relatief hoog aantal aanhoudingen, vooral bij
‘pro forma’-zittingen in megazaken, het verloop
onder ervaren griffiers, uitval van een aantal zit­
tingen door onderbezetting (raadsheren) en andere
interne omstandigheden. Daarnaast is de perso­
nele inzet voor ‘super megazaken’ bij het hof
Amsterdam ten onrechte verwerkt in de bereke­
ning van het uurtarief.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het verzuimpercentage is aanzienlijk teruggedron­
gen. Het verzuimpercentage bij het ondersteunend
personeel is met 6,8% nog wel aan de hoge kant.
Bij het hof Amsterdam is het aandeel rechters op
het totale personeelsaantal sterk afgenomen en
het lag met 29% vijf procentpunten onder het ge­
middelde bij de hoven. Het hof delegeert relatief
veel taken van raadsheren naar juridische en ad­
ministratief juridische medewerkers.

Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Het gerechtshof heeft meer uitspraken op
rechtspraak.nl gepubliceerd dan vorig jaar, maar
relatief gezien nog wel minder dan landelijk ge­
middeld.
Het aandeel doorverwijzingen naar mediation
evenals het percentage (deels) geslaagde media­
tions was vergeleken met de andere hoven aan de
lage kant. Eén verklaring hiervoor is, dat het nood­
zakelijk was de aandacht aan andere interne aan­
gelegenheden te besteden. Initiatieven, waaronder
meer opleiding, worden ontplooid om de aandacht
voor mediation te vergroten.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 13 wrakingsverzoeken ingediend.
Geen daarvan is gehonoreerd.
Er zijn in 2008 24 klachten ingediend, waarvan
er 2 gegrond zijn verklaard.

Pagina 121

Pagina 122

Gerechtshof Amsterdam

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2007
norm

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof Amsterdam

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief

(zeer) tevreden professionals
2007
norm

uurtarief rechters 2008
t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

Productgroepen bij gerechtshoven

Euro

standaard1

gemiddelde

Euro

standaard1

gemiddelde

> 75%

81%

> 75%

Civiel recht

102

112%

100%

81

133%

123%

x

x

51%

> 45%

Belastingrecht

101

188%

125%

171

257%

159%

Strafrecht

105

124%

110%

90

154%

127%

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

Begrijpelijkheid van het besprokene

53%

> 70%

x

x

Uitleg / motivering van de beslissing

) Landelijk vastgesteld uurtarief.

1

67%

> 70%

66%

> 65%

Leesbaarheid van de beslissing

x

x

83%

> 75%

Onpartijdigheid van de rechter

79%

> 70%

73%

> 75%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

83%

> 85%

70%

> 75%

Financieel resultaat als percentage van omzet

Luisteren van de rechter naar de standpunten

79%

> 80%

70%

> 75%

Eigen vermogen als percentage

Inleven van de rechter in de situatie

70%

> 70%

57%

> 60%

van gemiddelde omzet

Duur van de procedure / de doorlooptijd

50%

> 38%1

24%

> 26%1

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen
gerechtshof
2007
Arbeidsproductiviteit

933

1.078

1.114

1.254

-3,0%

-1,0%

-0,5%

1,3%

1,9%

0,3%

1,0%

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

afspraak
2008

hoven totaal
2008

Verzuimpercentage rechters (RA)

5,4%

3,2%

1,7%

n.v.t.

2,2%

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

8,1%

6,1%

6,8%

n.v.t.

5,6%

32%

36%

29%

n.v.t.

34%

Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

n.b.

n.b.

58%

64%

55%

Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

n.b.

n.b.

77%

75%

60%

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid 2007 weergegeven.

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken

Ziekteverzuim

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

weken

weken

weken

weken

Handelszaak met verweer / beschikking handelsrekest

74

70

81

72

Percentage rechters op totaal personeel

Beschikking familierekest

30

32

25

31

Percentage (deels) geslaagde mediations

69

118

55

85

Strafzaak (enkelvoudig of meervoudig behandeld)

32

30

32

33

Uitwerken arrest t.b.v. cassatie

29

25

28

24

Belastingrecht
Uitspraak belastingzaak

hoven totaal
2007

-1,0%

1

Civiel recht

uurtarief ondersteuning 2008

uurtarief

84%

Rechtseenheid van de beslissingen

Type appelzaak

Aandeel rechters

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Strafrecht

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type appelzaak
Strafzaak
Belastingzaak

gerechtshof

rechters (RA)
hoven totaal

ondersteunend personeel
gerechtshof
hoven totaal

% vrouwen

39%

39%

68%

70%

% mannen

61%

61%

32%

30%

realisatie 2008

doel 2008

norm 2010

79%
51%

81%

85%

% tot en met 39 jaar

0%

2%

52%

53%

75%

90%

% 40 tot en met 49 jaar

31%

28%

25%

26%

% 50 tot en met 59 jaar

40%

47%

18%

17%

% 60 jaar en ouder

29%

23%

5%

3%

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)
productie t.o.v. afspraak

productie t.o.v. instroom

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

Productgroepen

2007

2008

2008

2007

2008

2008

Civiel recht

95%

97%

96%

130%

113%

102%

Belastingrecht

95%

92%

106%

64%

58%

80%

Aantal gepubliceerde uitspraken1

37‰

57‰

49‰

63‰

Strafrecht

96%

92%

93%

96%

93%

96%

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

6‰

14‰

6‰

12‰

Totaal

96%

93%

94%

101%

94%

97%

Percentage geslaagde mediations

44%

32%

26%

37%

Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

12,4

17,8

18,3

25,3

Percentage gehonoreerde klachten

6%

13%

8%

12%

0

1

0

4

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten
tijd per zaak 2007

tijd per zaak 2008

realisatie

t.o.v. (%)

realisatie

t.o.v. (%)

Aantal gehonoreerde wrakingen

uren per zaak

afspraak

uren per zaak

afspraak

1

Civiel recht

31,5

89%

33,0

89%

Belastingrecht

20,4

64%

24,9

71%

Strafrecht

5,8

96%

11,0

94%

13,5

88%

17,8

90%

Productgroepen bij gerechtshoven

Totaal

Pagina 123

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

Pagina 124

Gerechtshof Arnhem

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof Arnhem

Kengetallen 2008 gerechtshof Arnhem
In het jaar 2008 legde het hof het accent op kwa­
liteit. Centraal stonden vragen als hoe kunnen we
de kwaliteit van het primaire proces en de secun­
daire processen van de organisatie versterken?
Zo is sinds april 2008 Promis (project motiverings­
verbetering in strafvonnissen) geleidelijk inge­
voerd. Doelstelling van dit project is om met een
gelijkblijvende inzet van mensen en middelen te
komen tot een betere motivering van de bewijs- en
strafbeslissingen en strafvonnissen.
Op het gebied van de kwaliteit van de secundaire
processen is veel geïnvesteerd in de opleiding van
raadsheren en juridisch medewerkers.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

In 2007 hebben de hoven gezamenlijk een klant­
waarderingsonderzoek laten uitvoeren. De resul­
taten waren voor het Arnhemse hof positief.
In vervolg op het klantwaarderingsonderzoek zijn
in november 2008 per sector klantenpanels geor­
ganiseerd. Tijdens deze panels werd met profes­
sionele klanten doorgepraat over zaken waarover
zij blijkens de resultaten van het klantwaarderings­
onderzoek minder tevreden waren. De panels zijn
positief ontvangen en hebben voor het hof waarde­
volle informatie opgeleverd. In 2009 worden de
verbeterpunten verder opgepakt.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De doorlooptijd van procedures in de sector be­
lastingrecht is gelijk gebleven aan die in 2007
(89 weken). De procedures duren iets langer dan
het landelijk gemiddelde van 85 weken. Dit komt
o.a. doordat nog een aantal zaken uit de ‘oude voor­
raad’ eerste aanlegzaken is afgedaan. In 2008 zijn
vrijwel alle nog resterende eerste aanlegzaken af­
gedaan. Dit moet ertoe leiden dat de doorlooptijd
in 2009 afneemt.
Wat opvalt is dat de handelszaken met verweer/
beschikkingen handelsrekest bij het Arnhemse hof
heel snel worden afgehandeld (21 weken sneller
dan gemiddeld).
Bij de strafzaken ligt de gemiddelde doorlooptijd
op of iets onder het landelijk gemiddelde.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het aandeel MK-zaken was in 2008 bij belasting­
zaken 95%; dit is meer dan de afgesproken doel­
stelling van 91%.
In strafzaken lag het aandeel MK al ruim boven de
norm voor 2010.
In de sector civiel recht worden alle zaken meer­
voudig afgedaan. Voor die sector geldt dus een
percentage van 100%.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

In de sector belastingrecht is de uitstroom van
MK-zaken achtergebleven bij de gemaakte be­
stuursafspraak. Dit werd veroorzaakt doordat de
extra uitbreiding van raadsheren nog niet was
geëffectueerd en de sector belastingrecht dus te ma­
ken had met verminderde beschikbare capaciteit.
In de sector civiel recht is de gerealiseerde uit­
stroom van arresten achtergebleven bij de gemaak­
te bestuursafspraak. Dit komt onder andere door­
dat het opleiden van nieuwe raadsheren en nieuwe
gerechtssecretarissen meer capaciteit heeft gekost
dan was voorzien. Ook konden de vacatures raads­
heren niet (tijdig) worden vervuld. Hierdoor is de
sector enige tijd onderbezet geweest.
Van alle sectoren blijft het aantal uitspraken in
MK-zaken van de sector strafrecht het meest ach­
ter bij de gemaakte bestuursafspraak. De voor­
naamste oorzaak daarvoor is dat het ressortsparket
de aangeboden zittingen niet voldoende kon vul­
len. Verder hadden de rechtbanken moeite met het
tijdig insturen van zaken naar het hof.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

Het gerealiseerde gemiddelde aantal uren per zaak
was in totaal 10% lager dan de bestuursafspraak.
Dit verschil met de bestuursafspraak is voorname­
lijk veroorzaakt door een lagere uitstroom van
de meervoudig afgehandelde zaken dan was ver­
wacht.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

In 2008 lag het gemiddelde uurtarief van de rech­
ters en gerechtsambtenaren (behalve in de sector
civiel recht) boven het landelijk vastgestelde uur­
tarief. Deze afwijking wordt voornamelijk veroor­
zaakt doordat, als gevolg van een lagere instroom,
er minder zaken zijn afgedaan en de gewogen
productie lager is dan zoals in de bestuursafspraak
was opgenomen. Ook het opleiden van nieuwe
medewerkers heeft meer capaciteit gekost dan was
voorzien.
Aangezien de kosten ook achterbleven bij de
verwachting is nog een klein positief financieel
resultaat behaald.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het aandeel raadsheren is toegenomen van 36%
in 2007 tot 37% van het totale personeelsbestand.
Er zijn minder vrouwen dan mannen werkzaam
als raadsheer, 37% respectievelijk 63%.
Voor gerechtsambtenaren geldt het tegenoverge­
stelde (73% respectievelijk 27%).

Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

In 2008 zijn 662 uitspraken gepubliceerd op
rechtspraak.nl, een stijging ten opzichte van 2007.
Het komt overeen met 61 op elke duizend zaken.
In 2008 hebben 48 doorverwijzingen naar media­
tion in civiele zaken plaatsgevonden, ongeveer
16 op duizend zaken. In totaal zijn in 2008 14 me­
diations geslaagd, 9 deels geslaagd en 25 zijn afge­
rond zonder overeenstemming te hebben bereikt.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

In 2008 zijn 31 klachten behandeld met een
gemiddelde doorlooptijd van veertien dagen.
Van deze 31 klachten zijn acht klachten gegrond
verklaard; een percentage van 25,8%. In 2007
bedroeg het percentage gegronde klachten 29,6%.
Er werden 13 wrakingsverzoeken gedaan (ten op­
zichte van 20 wrakingsverzoeken in 2007), daar­
van werden er twee toegewezen, tien ongegrond
verklaard (of niet-ontvankelijk) en een is nog in
behandeling. De twee toewijzingen zijn beide in
strafzaken gedaan.

Pagina 125

Pagina 126

Gerechtshof Arnhem

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2007
norm

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof Arnhem

Pagina 127

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief

(zeer) tevreden professionals
2007
norm

uurtarief rechters 2008

uurtarief ondersteuning 2008

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

Euro

standaard1

gemiddelde
91%

93%

> 75%

84%

> 75%

Productgroepen bij gerechtshoven

Euro

standaard1

gemiddelde

x

x

54%

> 45%

Civiel recht

113

124%

110%

60

98%

Belastingrecht

85

157%

104%

100

150%

93%

Strafrecht

105

124%

110%

75

127%

105%

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene

89%

> 70%

x

x

Uitleg / motivering van de beslissing

90%

> 70%

65%

> 65%

Leesbaarheid van de beslissing

x

x

85%

> 75%

Onpartijdigheid van de rechter

83%

> 70%

76%

> 75%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

86%

> 85%

80%

> 75%

Arbeidsproductiviteit

1.123

1.078

1.201

1.254

Luisteren van de rechter naar de standpunten

86%

> 80%

75%

> 75%

Financieel resultaat als percentage van omzet

0,6%

-3,0%

0,6%

-0,5%

Inleven van de rechter in de situatie

74%

> 70%

63%

> 60%

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

3,9%

1,9%

2,5%

1,0%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

32%

> 38%1

35%

> 26%1

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie
gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

afspraak
2008

hoven totaal
2008

Verzuimpercentage rechters (RA)

3,0%

3,2%

4,0%

n.v.t.

2,2%

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

4,6%

6,1%

3,8%

n.v.t.

5,6%

36%

36%

37%

n.v.t.

34%

) Landelijk vastgesteld uurtarief.

1

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen
gerechtshof
2007

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid 2007 weergegeven.

1

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken

Ziekteverzuim

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

weken

weken

weken

weken

Handelszaak met verweer / beschikking handelsrekest

46

70

51

72

Percentage rechters op totaal personeel

Beschikking familierekest

26

32

29

31

Percentage (deels) geslaagde mediations
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

n.b.

n.b.

80%

85%

55%

89

118

89

85

Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

n.b.

n.b.

72%

95%

60%

Strafzaak (enkelvoudig of meervoudig behandeld)

33

30

33

33

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Uitwerken arrest t.b.v. cassatie

22

25

22

24

Type appelzaak
Civiel recht

Belastingrecht
Uitspraak belastingzaak

Aandeel rechters

Strafrecht

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type appelzaak

realisatie 2008

doel 2008

norm 2010

Strafzaak

90%

93%

85%

Belastingzaak

95%

91%

90%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)
productie t.o.v. afspraak

productie t.o.v. instroom

gerechtshof

rechters (RA)
hoven totaal

ondersteunend personeel
gerechtshof
hoven totaal

% vrouwen

37%

39%

73%

70%

% mannen

63%

61%

27%

30%

% tot en met 39 jaar

7%

2%

55%

53%

% 40 tot en met 49 jaar

30%

28%

28%

26%

% 50 tot en met 59 jaar

46%

47%

16%

17%

% 60 jaar en ouder

17%

23%

1%

3%

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

Productgroepen

2007

2008

2008

2007

2008

2008

Civiel recht

93%

94%

96%

85%

92%

102%

Belastingrecht

103%

94%

106%

98%

96%

80%

Strafrecht

95%

92%

93%

106%

98%

96%

Aantal gepubliceerde uitspraken1

53‰

57‰

61‰

63‰

Totaal

95%

92%

94%

100%

96%

97%

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

13‰

14‰

16‰

12‰

Percentage geslaagde mediations

58%

32%

48%

37%

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

23,7

17,8

28,5

25,3

realisatie

t.o.v. (%)

realisatie

t.o.v. (%)

Percentage gehonoreerde klachten

30%

13%

26%

12%

Aantal gehonoreerde wrakingen

0

1

2

4

tijd per zaak 2007
Productgroepen bij gerechtshoven

tijd per zaak 2008

uren per zaak

afspraak

uren per zaak

afspraak

Civiel recht

35,6

99%

34,4

93%

Belastingrecht

27,6

94%

39,7

88%

Strafrecht

10,5

86%

12,6

87%

Totaal

17,4

92%

20,0

90%

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 128

Gerechtshof ‘s-Gravenhage

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof ‘s-Gravenhage

Kengetallen 2008 Gerechtshof ’s-Gravenhage
In 2008 handelde het gerechtshof ’s-Gravenhage
12.955 zaken af (2007: 13.802 zaken). De bestuurs­
afspraak 2008 is niet gerealiseerd (92%) door een
te optimistische planning van afdoening handels­
zaken en minder afgedane ‘gewone’ strafzaken als
gevolg van het grote aantal megazaken. Het begro­
tingsjaar 2008 is afgesloten met een negatief finan­
cieel resultaat € 259.000 (1,2% van de omzet).
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Het gerechtshof ’s-Gravenhage heeft in 2007 een
KWO laten uitvoeren onder een groot aantal pro­
fessionele partners en een beperkt aantal justitiabe­
len, die betrokken waren bij familie- of strafzaken.
Om doelmatigheidsredenen is afgezien van het af­
nemen van interviews in de andere twee sectoren.
De tevredenheid van rechtzoekenden en professio­
nals over deskundigheid, rechtseenheid en motive­
ring is op vrijwel alle aspecten (ruim) boven of in
lijn met de landelijke doelstellingen. De motive­
ring van de beslissing scoorde bij professionals
(59%) iets lager dan de landelijke norm (65%).
De tevredenheid over de bejegening lag bij profes­
sionals rond de landelijke normen en bij rechtzoe­
kenden daaronder. Omdat enerzijds het aantal res­
pondenten erg beperkt was en anderzijds de scores
per onderzochte sector enorm uiteen liepen, heeft
het bestuur toentertijd besloten de resultaten in het
werkoverleg van de sectoren aan de orde te doen
stellen en hierop geen hofbreed beleid te voeren.
In 2008 is het project Tijdigheid gestart bij de
sector Handel. Een van de doelen is het wegwer­
ken van de achterstanden in de werkvoorraden en
dat zal in de komende twee jaar leiden tot kortere
doorlooptijden van de handelszaken.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

18 Het gerechtshof ‘s-Gravenhage kent
geen civiele sector maar een handelsen een familiesector. De verplichte
combinatie bij de verantwoording is
voor ons hof niet efficiënt.

De gemiddelde doorlooptijd van handelszaken lag
in 2008 met 87 weken nog aanzienlijk boven het
landelijke gemiddelde van 72 weken. Het hof is de
achterstanden aan het wegwerken.
De duur van de familiezaken lag met 38 weken
boven het landelijke gemiddelde van 31 weken.
In de afgelopen drie jaar is het hof met een grote
toename van deze zaken geconfronteerd, waardoor

de werkvoorraad is toegenomen. Desondanks is de
sector er in 2008 in geslaagd om de gemiddelde
doorlooptijd met 2 weken terug te dringen.
In 2008 is de gemiddelde duur van belastingzaken
teruggebracht van 132 weken tot 74 weken en
dat is ruim onder het landelijke gemiddelde van
85 weken. De verkorting is het gevolg van een
forse afname van resterende oude eerste lijnszaken
die nog behandeld moesten worden.
In 2008 nam de gemiddelde doorlooptijd van de
EK/MK strafzaken toe van 25 weken tot 32 we­
ken. Dat ligt nog wel onder het landelijke gemid­
delde van 33 weken. De toename van de doorloop­
tijd ten opzichte van 2007 is veroorzaakt door o.a.
de late standpuntbepaling door advocaten-generaal
(het OM) aangaande verzoeken in de appointering,
het grote tijdbeslag van megazaken, het hoge
soortelijk gewicht van de zaken van het Landelijk
Parket en een groot beslag op de productiecapaci­
teit door omvangrijke artikel 12 zaken van het
Functioneel Parket. De gerealiseerde gemiddelde
doorlooptijd voor het uitwerken van een arrest ten
ten behoeve van cassatie bedroeg 28 weken
(2007:27 weken), wat boven het landelijke gemid­
delde van 24 weken ligt.
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het percentage MK-zaken van de belastingsector
lag met 89% iets boven het gestelde doel van 2008
(88%). De oude werkvoorraden eerstelijnszaken
zijn grotendeels afgedaan en de appelzaken wor­
den door de sector voornamelijk meervoudig
behandeld. De strafsector week met 87% MK
positief af van de doelstelling voor 2008 van 80%.
Het gerealiseerde percentage MK is door het
gevoerde beleid in 2008 sterk toegenomen ten
opzichte van 2007 (75%).
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
In hoofdstuk 1.3.1 is een omschrijving te vinden.

Het aantal afgehandelde zaken in de productgroep
Civiel18 bedroeg met 3.441 (2007:3.729) zaken
93% van de bestuursafspraak 2008 en lag 3% ho­
ger dan de instroom. De uitstroom van handels­

zaken overtrof de instroom ruimschoots. Hierdoor
is de werkvoorraad handelszaken fors afgenomen.
De familiesector is in 2008 geconfronteerd met
een extreem hoge instroom (1.307 zaken), die de
uitstroom (1.059 zaken) van de sector ruimschoots
heeft overtroffen. Ondanks een hogere zaakspro­
ductie dan gepland en afgesproken, is de werkvoor­
raad familiezaken door de hoge instroom in 2008
toegenomen met 29%.
Het aantal afgehandelde belastingzaken lag 17%
boven de bestuursafspraak 2008. Er werden vooral
meer MK zaken afgedaan. De instroom appel­
zaken nam met 23% toe. De instroom heeft de
uitstroom – zoals gepland – overtroffen. Hierdoor
is in 2008 door de sector een gedegen werkvoor­
raad opgebouwd.
De productie van de strafsector is sterk achter­
gebleven bij de bestuursafspraak (91%). Dat is
grotendeels veroorzaakt door de grote hoeveelheid
megazaken, die in 2008 is behandeld.
Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gemiddelde zaakzwaarte geeft een indicatie
hoe arbeidsintensief het aanbod aan zaken gemid­
deld was. De totale gewogen productie is gedeeld
door het aantal afgehandelde zaken. De gereali­
seerde gemiddelde werklast per zaak lag voor alle
sectoren ongeveer in lijn met de afspraak en boven
de realisatie 2007.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
In hoofdstuk 1.3.2 worden de productiviteitsindicatoren toegelicht.

De gerealiseerde arbeidsproductiviteit lag bijna
10% boven het gemiddelde van de hoven.
Mede hierdoor lagen de gerealiseerde uurtarieven
onder het landelijk gemiddelde. Dit gold niet voor
de tarieven van de sector belasting doordat de pro­
ductie vanwege het opbouwen van een stabiele
werkvoorraad in 2008 overeenkomstig het gevoer­
de beleid laag is geweest.
Het financieel resultaat van het gerechtshof was in
2008 € 259.000 negatief als gevolg van het tegen­
vallend aantal afgedane zaken. Daarmee kwam het

eigen vermogen ultimo 2008 op € 155.000, 0,7%
van de gemiddelde omzet van de laatste drie jaar.
Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim rechterlijke macht lag zoals
vanouds ruim onder de norm van 6%, terwijl het
verzuim van de ondersteuning (5,6%) iets onder
deze norm bleef. Deze cijfers gaven geen aanlei­
ding om het verzuimbeleid te herzien.
In 2008 bedroeg het percentage raadsheren 38%
van de totale personeelsbezetting. Dit is in lijn met
2007 en circa twee procentpunten boven het lan­
delijke gemiddelde hoven van 2007.
Het gerechtshof ’s-Gravenhage heeft gekozen
voor een trapsgewijze invoer van de norm voor
2009 van 30 uur voor permanente educatie (PE).
Het lokale beleid was in 2008 gericht op 20 PEuren voor alle juridische medewerkers van het ge­
rechtshof. De resultaten zijn dat 68% van de raads­
heren de norm van minimaal 30 PE-uren heeft
gerealiseerd. Bij de juridische ondersteuning heeft
79% deze norm gehaald.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Het gerechtshof heeft in 2008 totaal 787 zaken
gepubliceerd op rechtspraak.nl. Dit betrof 61 op
elke duizend uitspraken, een duidelijke toename
ten opzichte van 2007.
In 2008 zijn 20 van elke duizend zaken van civiel
en belasting doorverwezen naar mediation. Dit is
een fractie lager dan in 2007 (22‰). Daarentegen
is het aantal (deels) geslaagde mediations toegeno­
men tot 32%, terwijl dit in 2007 slechts 24% be­
droeg. Opvallend is hierbij, dat in 2008 het aantal
geslaagde mediations in familiezaken is opgelopen
tot 35%, terwijl dit in 2007 nog 20% bedroeg.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Er is in 2008 één wrakingverzoek gehonoreerd.
Van de 19 geregistreerde klachten waren slechts
twee klachten gegrond. In 2007 waren er 12 gere­
gistreerde klachten, waarvan er een gegrond was.

Pagina 129

Pagina 130

Gerechtshof ‘s-Gravenhage

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2007
norm

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof ‘s-Gravenhage

Pagina 131

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief

(zeer) tevreden professionals
2007
norm

uurtarief rechters 2008

uurtarief ondersteuning 2008

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

gemiddelde

Euro

standaard1

gemiddelde

83%

> 75%

87%

> 75%

Productgroepen bij gerechtshoven

Euro

standaard1

x

x

45%

> 45%

Civiel recht

102

112%

99%

61

99%

91%

Belastingrecht

104

193%

128%

83

125%

77%

Strafrecht

84

99%

88%

58

99%

82%

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene

69%

> 70%

x

x

Uitleg / motivering van de beslissing

69%

> 70%

59%

> 65%

Leesbaarheid van de beslissing

x

x

85%

> 75%

Onpartijdigheid van de rechter

86%

> 70%

74%

> 75%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

68%

> 85%

74%

> 75%

Arbeidsproductiviteit

1.172

1.078

1.372

1.254

Luisteren van de rechter naar de standpunten

70%

> 80%

73%

> 75%

Financieel resultaat als percentage van omzet

-1,2%

-3,0%

-1,2%

-0,5%

Inleven van de rechter in de situatie

55%

> 70%

57%

> 60%

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

2,5%

1,9%

0,7%

1,0%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

26%

> 38%1

25%

> 26%1

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie
gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

afspraak
2008

hoven totaal
2008

Verzuimpercentage rechters (RA)

1,6%

3,2%

1,9%

n.v.t.

2,2%

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

6,2%

6,1%

5,6%

n.v.t.

5,6%

38%

36%

38%

n.v.t.

34%

) Landelijk vastgesteld uurtarief.

1

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen
gerechtshof
2007

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid 2007 weergegeven.

1

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken

hoven totaal
2007

Ziekteverzuim

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

weken

weken

weken

weken

Handelszaak met verweer / beschikking handelsrekest

89

70

87

72

Percentage rechters op totaal personeel

Beschikking familierekest

40

32

38

31

Percentage (deels) geslaagde mediations
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

n.b.

n.b.

68%

0%

55%

132

118

74

85

Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

n.b.

n.b.

79%

0%

60%

Strafzaak (enkelvoudig of meervoudig behandeld)

25

30

32

33

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Uitwerken arrest t.b.v. cassatie

27

25

28

24

Type appelzaak
Civiel recht

Belastingrecht
Uitspraak belastingzaak

Aandeel rechters

Strafrecht

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type appelzaak

realisatie 2008

doel 2008

norm 2010

Strafzaak

87%

80%

85%

Belastingzaak

89%

88%

90%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)
productie t.o.v. afspraak

productie t.o.v. instroom
gerechtshof

gerechtshof

gerechtshof

rechters (RA)
hoven totaal

ondersteunend personeel
gerechtshof
hoven totaal

% vrouwen

38%

39%

69%

70%

% mannen

62%

61%

31%

30%

% tot en met 39 jaar

0%

2%

58%

53%

% 40 tot en met 49 jaar

25%

28%

22%

26%

% 50 tot en met 59 jaar

50%

47%

16%

17%

% 60 jaar en ouder

25%

23%

4%

3%

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

hoven totaal

Productgroepen

2007

2008

2008

2007

2008

2008

Civiel recht

108%

93%

96%

110%

103%

102%

Belastingrecht

137%

117%

106%

84%

74%

80%

Strafrecht

90%

91%

93%

97%

99%

96%

Aantal gepubliceerde uitspraken1

56‰

57‰

61‰

63‰

Totaal

95%

92%

94%

99%

99%

97

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

22‰

14‰

20‰

12‰

Percentage geslaagde mediations

24%

32%

32%

37%

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

8,7

17,8

14,7

25,3

realisatie

t.o.v. (%)

realisatie

t.o.v. (%)

Percentage gehonoreerde klachten

8%

13%

11%

12%

Aantal gehonoreerde wrakingen

0

1

1

4

tijd per zaak 2007
Productgroepen bij gerechtshoven

tijd per zaak 2008

uren per zaak

afspraak

uren per zaak

afspraak

Civiel recht

33,2

94%

36,6

100%

Belastingrecht

28,0

78%

38,5

105%

Strafrecht

8,4

88%

12,4

99%

15,9

97%

19,6

101%

Totaal

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 132

Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch

Kengetallen 2008 gerechtshof ‘s-Hertogenbosch
In 2007 heeft het gerechtshof ’s-Hertogenbosch
voor het laatst een klantwaarderingsonderzoek
uitgevoerd. De resultaten van dit onderzoek waren
overwegend positief. Het belangrijkste aandacht­
punt betreft de gemiddelde duur van de procedures
in handels- en belastingzaken.
In 2008 heeft het gerechtshof ’s-Hertogenbosch
minder zaken afgedaan dan vastgelegd was in de
bestuursafspraken en deze waren ook nog eens
minder zwaar.19
Ten gevolge van aanvullende bijdragen inzake
de overgangsregeling megastrafzaken heeft het
gerechtshof toch een bescheiden positief financieel
resultaat geboekt, waardoor het eigen vermogen in
2008 is toegenomen. Het ziekteverzuimpercentage
is, gemiddeld voor het hele hof, onder de norm van
6% gebleven.
Er zijn relatief veel uitspraken gepubliceerd. Het
aandeel doorverwijzingen naar mediation is con­
form het landelijk gemiddelde. Het aantal klachten
is ten opzichte van 2007 gestegen. In 2008 is één
wraking gehonoreerd.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft in 2007 een
klantwaarderingsonderzoek (KWO) laten uitvoe­
ren onder professionele partners (zoals advocaten,
belastinginspecteurs en advocaten-generaal) en
rechtzoekende burgers. Zij konden aangeven hoe
tevreden zij waren over een aantal kwaliteitsaspec­
ten. Het gerechtshof scoort op nagenoeg alle ken­
getallen uit het KWO boven of rond de geformu­
leerde landelijke doelstellingen. Het enige kengetal
waarop het gerechtshof ’s-Hertogenbosch (zowel
bij de rechtzoekenden als bij professionele part­
ners) relatief laag scoort betreft de tevredenheid
over de duur van de procedure (doorlooptijd). Het
verbeteren van de doorlooptijd is één van de doel­
stellingen die het gerechtshof ’s-Hertogenbosch in
de komende jaren wil realiseren.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.
19 Mede als gevolg van problemen met
een nieuw registratiesysteem.

Bij vier van de vijf zaakscategorieën ligt de ge­
middelde duur van de gerechtelijke procedure rond
het landelijk gemiddelde of daaronder. Alleen de

“uitspraken in belastingzaken” duren relatief lang.
Bij de belastingzaken heeft het gerechtshof
’s-Hertogenbosch te kampen gehad met een te
grote voorraad. Op dit moment is het gerechtshof
’s-Hertogenbosch bezig deze oude voorraad zaken
te weg te werken. Dit vertaalde zich in 2008 in een
hogere doorlooptijd. Er werden immers relatief
veel oude zaken afgedaan
Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

Het MK-aandeel belastingzaken lag met 76% net
onder de doelstelling in 2008 van 78%. De norme­
ring geldt voor belastingzaken in hoger beroep.
Doordat gerechtshof ’s-Hertogenbosch in 2008 nog
een aantal eerste aanlegzaken uit de werkvoorraad
heeft behandeld geeft het percentage een licht
vertekend beeld. Als alleen de hoger beroepzaken
worden beschouwd bedraagt het percentage
MK-zaken 85%. Ruim boven de doelstelling voor
2008 en in de buurt van de norm voor 2010.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft in 2008
iets minder zaken afgedaan dan vastgelegd in de
bestuursafspraak 2008. Per sector is het beeld
verschillend. De sector strafrecht heeft 6% minder
zaken afgedaan dan vooraf begroot. De belangrijk­
ste oorzaak hiervan is dat de behandelde zaken
gemiddeld genomen zwaarder waren dan in 2007
en het aanhoudingspercentage hoger dan verwacht.
De sector civiel recht heeft ongeveer evenveel
zaken afgedaan als begroot.
De sector belastingrecht heeft veel meer zaken
afgedaan dan vooraf begroot en afgesproken.
De belangrijkste oorzaken hiervan zijn de afdoe­
ning van een cluster van meer dan tien hoger
beroepzaken en een meer dan gemiddeld aantal
zaken waarin het griffierecht niet betaald wordt.
Het gerechtshof heeft evenveel zaken afgedaan als
er ingestroomd zijn.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

Het gerealiseerde gemiddelde aantal uren per zaak
voor het gerechtshof in totaal was 2% lager dan
het aantal uren dat volgt uit de bestuursafspraken.
Dit is een forse verbetering ten opzichte van 2007
toen het verschil nog 9% bedroeg.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De gerealiseerde uurtarieven lagen voor alle pro­
ductgroepen boven de landelijke norm. Dit kwam
door de (gemiddeld) relatief lage uitstroom in de
zwaardere zaakscategorieën. Het heeft voor de
productgroepen civiel en straf geresulteerd in een
gewogen productie die lager was dan vastgelegd
in de bestuursafspraak voor 2008. De kosten wa­
ren, vooral door investeringen in het behouden en
verbeteren van de kwaliteit, vrijwel gelijk aan de
begroting. Combinatie van beide factoren (lagere
gewogen productie, gelijkblijvende kosten) heeft
geleid tot de hogere uurtarieven. Voor de sector
belastingrecht geldt dat de landelijke norm in 2008
nog gebaseerd was op de situatie dat de sector
belastingrecht zaken in eerste aanleg (in plaats van
hoger beroep) behandelde, en daardoor te laag
was. Overigens liggen de gerealiseerde uurtarieven
van hof ’s-Hertogenbosch, op één na, allemaal
onder de landelijke gemiddelden.
Een extra bijdrage in verband met de overgangs­
regeling voor megastrafzaken heeft geleid tot een
licht positief financieel resultaat waardoor het ei­
gen vermogen van het gerechtshof is toegenomen.
De arbeidsproductiviteit lag 3% boven het lande­
lijke gemiddelde.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

Het ziekteverzuim lag voor rechterlijke ambtena­
ren ruim onder de norm. Voor gerechtsambtenaren
lag het ziekteverzuim net boven de norm.
Het aandeel rechters op het totale personeel lag op
het landelijke gemiddelde. Het percentage rechters
en juridische ondersteuning dat voldeed aan de
norm voor permanente educatie lag onder het lan­
delijke gemiddelde. De norm van 30 uur per per­
soon geldt vanaf 2009. Het hof ’s-Hertogenbosch
heeft ervoor gekozen permanente educatie gefa­
seerd in te voeren, voor 2008 heeft zij een interne
norm van 24 uur permanente educatie per persoon
gehanteerd.
Het percentage vrouwen ligt voor de rechterlijke
ambtenaren (45%) boven en voor de gerechts­
ambtenaren (66%) onder het landelijk gemiddelde.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Het gerechtshof ’s-Hertogenbosch heeft in 2008
7% minder uitspraken op Rechtspraak.nl gepubli­
ceerd dan vorig jaar, maar publiceert verhoudings­
gewijs meer uitspraken dan landelijk gezien het
geval is.
Het aantal doorverwijzingen naar mediation lag
rond het landelijke gemiddelde van 12 op de dui­
zend zaken.
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Zowel het totaal aantal klachten als het aantal
gehonoreerde klachten is in 2008 ten opzichte van
2007 gestegen. Er was één gehonoreerde wraking.

Pagina 133

Pagina 134

Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2007
norm

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch

Pagina 135

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief

(zeer) tevreden professionals
2007
norm

uurtarief rechters 2008

uurtarief ondersteuning 2008

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

Euro

standaard1

gemiddelde

Euro

standaard1

gemiddelde

86%

> 75%

83%

> 75%

Productgroepen bij gerechtshoven

x

x

54%

> 45%

Civiel recht

96

106%

94%

66

108%

100%

Belastingrecht

63

117%

78%

98

148%

91%

Strafrecht

93

109%

97%

63

107%

89%

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

Rechtseenheid van de beslissingen
Begrijpelijkheid van het besprokene

90%

> 70%

x

x

Uitleg / motivering van de beslissing

90%

> 70%

68%

> 65%

Leesbaarheid van de beslissing

x

x

81%

> 75%

Onpartijdigheid van de rechter

87%

> 70%

75%

> 75%

) Landelijk vastgesteld uurtarief.

1

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen
gerechtshof
2007

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

85%

> 85%

77%

> 75%

Arbeidsproductiviteit

1.105

1.078

1.291

1.254

Luisteren van de rechter naar de standpunten

89%

> 80%

72%

> 75%

Financieel resultaat als percentage van omzet

0,4%

-3,0%

0,4%

-0,5%

Inleven van de rechter in de situatie

72%

> 70%

62%

> 60%

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

1,7%

1,9%

2,1%

1,0%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

30%

> 38%1

22%

> 26%1

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie
gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

afspraak
2008

hoven totaal
2008

Verzuimpercentage rechters (RA)

1,6%

3,2%

1,6%

n.v.t.

2,2%

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

5,7%

6,1%

6,3%

n.v.t.

5,6%

36%

36%

35%

n.v.t.

34%

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid 2007 weergegeven.

1

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken
Type appelzaak
Civiel recht

Ziekteverzuim

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

weken

weken

weken

weken

Aandeel rechters

Handelszaak met verweer / beschikking handelsrekest

75

70

73

72

Percentage rechters op totaal personeel

Beschikking familierekest

26

32

28

31

Percentage (deels) geslaagde mediations
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

n.b.

n.b.

25%

0%

55%

148

118

108

85

Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

n.b.

n.b.

26%

0%

60%

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Belastingrecht
Uitspraak belastingzaak
Strafrecht
Strafzaak (enkelvoudig of meervoudig behandeld)

31

30

33

33

Uitwerken arrest t.b.v. cassatie

24

25

21

24

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type appelzaak

realisatie 2008

doel 2008

norm 2010

Strafzaak

92%

93%

85%

Belastingzaak

76%

78%

90%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)
productie t.o.v. afspraak
gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

productie t.o.v. instroom
gerechtshof

gerechtshof

gerechtshof

rechters (RA)
hoven totaal

ondersteunend personeel
gerechtshof
hoven totaal

% vrouwen

45%

39%

66%

70%

% mannen

55%

61%

34%

30%

% tot en met 39 jaar

1%

2%

48%

53%

% 40 tot en met 49 jaar

24%

28%

28%

26%

% 50 tot en met 59 jaar

52%

47%

21%

17%

% 60 jaar en ouder

24%

23%

3%

3%

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

hoven totaal

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Productgroepen

2007

2008

2008

2007

2008

2008

Civiel recht

98%

101%

96%

103%

109%

102%

Belastingrecht

161%

127%

106%

181%

96%

80%

Strafrecht

94%

94%

93%

96%

97%

96%

Aantal gepubliceerde uitspraken1

84‰

57‰

77‰

63‰

Totaal

99%

98%

94%

103%

100%

97%

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

12‰

14‰

12‰

12‰

Percentage geslaagde mediations

34%

32%

40%

37%

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

32,9

17,8

38,2

25,3

realisatie

t.o.v. (%)

realisatie

t.o.v. (%)

Percentage gehonoreerde klachten

8%

13%

12%

12%

Aantal gehonoreerde wrakingen

0

1

1

4

tijd per zaak 2007
Productgroepen bij gerechtshoven

tijd per zaak 2008

uren per zaak

afspraak

uren per zaak

afspraak

Civiel recht

35,4

94%

35,6

94%

Belastingrecht

18,9

60%

34,4

89%

Strafrecht

10,7

92%

13,7

99%

Totaal

18,4

91%

21,7

98%

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 136

Gerechtshof Leeuwarden

Kengetallen Gerechten 2008

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof Leeuwarden

Kengetallen 2008 Gerechtshof Leeuwarden
In 2007 heeft het gerechtshof 5.949 zaken afge­
daan met 112 fte, in 2008 waren dit 5.890 zaken
met 109 fte. De productieafspraak met de Raad
werd in 2008 vrijwel geheel gerealiseerd.
De gemiddelde zaakszwaarte lag weliswaar 4%
onder de bestuursafspraak, maar het verschil was
kleiner dan het landelijk gemiddelde van de hoven.
Het begrotingsjaar 2008 is afgesloten met een be­
ter financieel resultaat (€ 218.000 negatief) dan
verwacht.
Tevredenheid procespartijen (tabel 1)
In hoofdstuk 1.2.1 is een nadere uitleg van het kengetal en de doelstellingen opgenomen.

Uit het klantwaarderingsonderzoek gerechtshoven
2007 (KWO) blijkt dat zowel rechtzoekende bur­
gers als professionele partners aan vrijwel alle
bevraagde aspecten van de dienstverlening van het
gerechtshof scores toekennen die op of boven de
landelijk vastgestelde normen liggen. Een uitzon­
dering hierop vormt de duur van de pro­cedures.
In 2008 is veel tijd besteed aan o.a. het doorlichten
van een aantal logistieke procedures om er voor
te zorgen dat in 2010 zal worden voldaan aan de
normen voor de doorlooptijden.
Gemiddelde duur van procedures (tabel 2)
In hoofdstuk 1.2.2 is beschreven hoe de procedureduur als kengetal te bezien.

De doorlooptijden uitgedrukt in weken laten zien,
dat in civiele dagvaardingszaken en in de uitwer­
kingstermijn van ingestelde beroepen in cassatie
in strafzaken het gerechtshof Leeuwarden beter
dan gemiddeld presteert.
De afhandelingstermijn van belastingzaken lag
weliswaar nog boven het gemiddelde van de ho­
ven, maar t.o.v. 2007 was er sprake van een forse
afname (de voorraad van oude zaken neemt gelei­
delijk af).
De afhandelingstermijnen van familiezaken en
strafzaken zijn in het licht van het landelijk
gemiddelde nog steeds te lang; er werd/wordt in
2008/2009 veel aandacht besteed aan procesana­
lyses, herinrichting en -verdeling van werkzaam­
heden en personele capaciteit, evenals aan verbe­
tering van de periodieke stuurinformatie teneinde
de doorlooptijden te verkorten.

Aandeel MK-zaken (tabel 3)
Het aandeel MK-zaken geeft weer welk deel van de
procedures binnen een zaaksgroep door de meervoudige kamer, d.w.z. drie rechters, zijn behandeld.
Zie ook hoofdstuk 1.2.3.

De meervoudige afdoening van zowel dagvaar­
dingszaken, familiezaken, belastingzaken als straf­
zaken ligt (vrijwel) op of boven de voor het jaar
2010 vastgestelde normen.
Productie t.o.v. de bestuursafspraak en t.o.v. de
instroom (tabel 4)
De gerealiseerde productie is weergegeven als percentage van de bestuursafspraak en als percentage
van het aantal ingestroomde zaken. In hoofdstuk 1.3.1
is een nadere uitleg te vinden.

Het gerechtshof Leeuwarden heeft de bestuursaf­
spraken m.b.t. de productie in alle zaakscatego­
rieën ofwel bijna ofwel ruimschoots gerealiseerd.
Toch moet worden geconstateerd dat de gereali­
seerde productie onvoldoende is geweest om het
oplopen van de werkvoorraden in zowel straf- als
familiezaken te voorkomen.
In de strafsector heeft vooral het meervoudig af­
doen van 91% van de zaken veel meer personele
capaciteit gevergd dan in 2007 (69% MK-afdoe­
ning) en wordt nog gezocht naar een optimale in­
richting van de bedrijfsvoering.
De continuïteit van de behandeling van familie­
zaken heeft in 2008 geleden onder langdurige
ziekte van enkele medewerkers, de uitleen van een
raadsheer aan een ander gerecht en het vertrek van
een aantal ervaren gerechtssecretarissen en de
moeizame vervanging van deze personeelsleden;
daarnaast heeft ook de invoering van een nieuw
registratiesysteem (REIS) belemmerend gewerkt
op de voortgang van de productie. Dit laatste heeft
overigens ook bij de civiele dagvaardingszaken
een remmende invloed gehad.
In belastingzaken is de voorraad oude zaken ver­
der geslonken en zijn meer zaken afgedaan dan
ingestroomd.

Gemiddelde werklast per zaak (tabel 5)
Het is een indicatie hoe arbeidsintensief het aanbod
aan zaken gemiddeld was. De gewogen productie
is gedeeld door het aantal afgehandelde zaken.
In hoofdstuk 1.3.2 is een omschrijving te vinden.

De gemiddelde zaakzwaarte benadert gerechts­
breed de bestuursafspraak (96%). In strafzaken is
de bestuursafspraak voor 89% behaald. Dat is voor­
namelijk het gevolg van het feit, dat de planning
voor de zwaarste zaakscategorie (meervoudige
afdoening) niet geheel is gerealiseerd.
In belastingzaken is een hogere productie gereali­
seerd dan de bestuursafspraak, maar door een ho­
ger dan verwacht aandeel afdoeningen in lichtere
zaakscategorieën is de gemiddelde zaakszwaarte
op 86% van de planning uitgekomen.

Productiviteit, financieel resultaat en eigen vermogen (tabellen 6 en 7)
De totale productiviteit is uitgedrukt in gerealiseerde
uurtarieven. Deze worden vergeleken met de landelijk vastgestelde uurtarieven. Een andere productiviteitsindicator is de arbeidsproductiviteit. Dit is de
gewogen productie gedeeld door het gemiddelde
aantal fte’s in een jaar. In hoofdstuk 1.3.2 worden
beide productiviteitsindicatoren toegelicht.

De gerealiseerde uurtarieven lagen gemiddeld
onder de landelijke gemiddelden, de arbeidspro­
ductiviteit lag daar ruim boven.
Het was het voornemen van het bestuur om het
tekort in 2007 ad € 553.000 in drie jaren tijd om
te bouwen naar een positief resultaat; het verlies
in 2008 zou dan hooguit tussen de € 300.000 en
€ 400.000 mogen uitkomen. Met een negatief
financieel resultaat over 2008 van € 218.000 is
het gerechtshof Leeuwarden dus op de goede weg.

Ziekteverzuim, personele samenstelling en permanente educatie (tabellen 8 en 9)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.4.

De verzuimpercentages van zowel rechterlijk als
gerechtelijk personeel lagen onder het landelijk
gemiddelde; op de persoon afgestemde verzuim­
begeleiding werpt vruchten af. Het percentage
rechterlijk personeel van 36% kwam vrijwel over­
een met het landelijk gemiddelde. Het percentage
vrouwen lag bij het rechterlijk personeel onder het
landelijk gemiddelde, terwijl dit bij het onder­
steunend personeel daarboven lag.

Ten aanzien van de leeftijdsopbouw valt op, dat
het gerechtshof Leeuwarden in vergelijking met de
andere hoven zowel bij het rechterlijk personeel
als bij de gerechtsambtenaren meer medewerkers
in de leeftijdscategorie 40-49 heeft en minder in
de categorie 50+.
Door het ontbreken van een landelijk uniform
registratiesysteem voor Permanente Educatie lijkt
het gerechtshof op dit punt behoorlijk onder de
norm en het landelijk gemiddelde te presteren.
Omdat managementinformatie veelal vanuit de
(geüniformeerde) registratiesystemen wordt gege­
nereerd, worden vraagtekens gezet bij de betrouw­
baarheid van de cijfers die op dit onderdeel betrek­
king hebben. Wel is het management van het hof
voornemens gedurende het komende jaar meer
stuurinformatie uit te vragen uit de handmatig bij­
gehouden registratie en de regie aan te scherpen.
Publicatie van uitspraken en mediation (tabel 10)
Achtergronden zijn te vinden in hoofdstuk 1.5.1.

Het gerealiseerde aandeel percentage van 7,7% ge­
publiceerde uitspraken ten opzichte van het aantal
gedane uitspraken is sterk opgelopen en stak gun­
stig af tegen het landelijk gemiddelde voor de
hoven van 6,3%.
Het aantal doorverwijzingen naar mediation (7)
alsook het aantal geslaagde mediationtrajecten (2)
was in 2008 zeer laag. Om dit aantal te verhogen
is intern de procedure gewijzigd (schriftelijk aan­
bieden van mediation in een aantal zaakssoorten)
en is, om het slagingspercentage te verhogen, met
de mediators in het ressort afgesproken dat het
gerechtshof de voortgang van de mediationtrajec­
ten strakker zal regisseren
Klachten en wrakingen (tabel 10)
Zie voor achtergronden hoofdstuk 1.5.2.

Weliswaar is het aantal geregistreerde klachten
toegenomen van 7 in 2007 naar 20 in 2008, maar
7 hiervan waren formeel niet als klacht aan te
merken. Van de overige klachten is geen enkele
gegrond verklaard.
In 2008 zijn 2 wrakingsverzoeken ingediend, maar
niet gehonoreerd.

Pagina 137

Pagina 138

Gerechtshof Leeuwarden

Kengetallen Gerechten 2008

Tabel 1: uitslagen klantwaarderingsonderzoek over tevredenheid procespartijen (tevreden respondenten)
(zeer) tevreden rechtzoekenden
2007
norm

Jaar van uitvoering onderzoek:
Deskundigheid van de rechter

Kengetallen Gerechten 2008

Gerechtshof Leeuwarden

Pagina 139

Tabel 6: gerealiseerd uurtarief rechters en ondersteuning t.o.v. landelijk vastgestelde uurtarief (standaard) en gemiddelde uurtarief

(zeer) tevreden professionals
2007
norm

uurtarief rechters 2008

uurtarief ondersteuning 2008
t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

90%

> 75%

78%

> 75%

Productgroepen bij gerechtshoven

Euro

standaard1

gemiddelde

Euro

standaard1

gemiddelde

x

x

53%

> 45%

Civiel recht

100

111%

98%

62

102%

94%

Belastingrecht

51

94%

63%

63

94%

58%

Strafrecht

90

106%

95%

69

117%

97%

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

Rechtseenheid van de beslissingen

uurtarief

t.o.v. (%)

t.o.v. (%)

uurtarief

Begrijpelijkheid van het besprokene

91%

> 70%

x

x

Uitleg / motivering van de beslissing

88%

> 70%

60%

> 65%

Leesbaarheid van de beslissing

x

x

82%

> 75%

Onpartijdigheid van de rechter

87%

> 70%

81%

> 75%

Ruimte die rechter partijen biedt voor hun verhaal

88%

> 85%

80%

> 75%

Arbeidsproductiviteit

1.057

1.078

1.374

1.254

Luisteren van de rechter naar de standpunten

90%

> 80%

79%

> 75%

Financieel resultaat als percentage van omzet

-2,1%

-3,0%

-2,1%

-0,5%

Inleven van de rechter in de situatie

67%

> 70%

61%

> 60%

Eigen vermogen als percentage van gemiddelde omzet

-1,7%

1,9%

-2,1%

1,0%

Duur van de procedure / de doorlooptijd

33%

> 38%1

25%

> 26%1

Tabel 8: arbeidsverzuim, aandeel rechters en permanente educatie
gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

afspraak
2008

hoven totaal
2008

Verzuimpercentage rechters (RA)

6,2%

3,2%

1,5%

n.v.t.

2,2%

Verzuimpercentage ondersteunend personeel (GA)

4,7%

6,1%

4,7%

n.v.t.

5,6%

38%

36%

36%

n.v.t.

34%

) Landelijk vastgesteld uurtarief.

1

Tabel 7: arbeidsproductiviteit (uren per fte), financieel resultaat, eigen vermogen
gerechtshof
2007

) Voor de tevredenheid over doorlooptijden moeten nog normen worden ontwikkeld. Hier is de gemiddelde tevredenheid 2007 weergegeven.

1

Tabel 2: gerealiseerde gemiddelde doorlooptijden in weken

hoven totaal
2007

Ziekteverzuim

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

weken

weken

weken

weken

Handelszaak met verweer / beschikking handelsrekest

52

70

53

72

Percentage rechters op totaal personeel

Beschikking familierekest

37

32

38

31

Percentage (deels) geslaagde mediations
Percentage rechters dat de norm gehaald heeft

n.b.

n.b.

38%

100%

55%

155

118

92

85

Percentage juridisch medewerkers dat de norm heeft gehaald

n.b.

n.b.

36%

100%

60%

Strafzaak (enkelvoudig of meervoudig behandeld)

30

30

40

33

Tabel 9: man - vrouwverdeling en leeftijdsopbouw, 2008

Uitwerken arrest t.b.v. cassatie

25

25

20

24

Type appelzaak
Civiel recht

Belastingrecht
Uitspraak belastingzaak

Aandeel rechters

Strafrecht

Tabel 3: MK aandeel = aandeel zaken met behandeling door de meervoudige kamer (percentage)
Type appelzaak

realisatie 2008

doel 2008

norm 2010

Strafzaak

91%

93%

85%

Belastingzaak

85%

0%

90%

Tabel 4: productie-aantal versus afspraak (percentage) en productie-aantal versus instroom (percentage)
productie t.o.v. afspraak

productie t.o.v. instroom

gerechtshof

rechters (RA)
hoven totaal

ondersteunend personeel
gerechtshof
hoven totaal

% vrouwen

27%

39%

74%

70%

% mannen

73%

61%

26%

30%

% tot en met 39 jaar

0%

2%

56%

53%

% 40 tot en met 49 jaar

37%

28%

31%

26%

% 50 tot en met 59 jaar

46%

47%

12%

17%

% 60 jaar en ouder

17%

23%

1%

3%

gerechtshof
2007

hoven totaal
2007

gerechtshof
2008

hoven totaal
2008

gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

gerechtshof

gerechtshof

hoven totaal

Productgroepen

2007

2008

2008

2007

2008

2008

Civiel recht

81%

99%

96%

85%

88%

102%

Belastingrecht

145%

113%

106%

141%

115%

80%

Strafrecht

105%

98%

93%

98%

91%

96%

Aantal gepubliceerde uitspraken1

60‰

57‰

77‰

63‰

Totaal

100%

99%

94%

96%

91%

97%

Aantal doorverwijzingen naar mediation1

15‰

14‰

4‰

12‰

Percentage geslaagde mediations

0%

32%

29%

37%

Tabel 10: mediation, klachten, wrakingen en publicatie van uitspraken

Tabel 5: gemiddelde zaakzwaarte (tijd per zaak) versus de bestuursafspraak met gerechten
Klachten per 10.000 afgehandelde rechtzaken

11,8

17,8

34,0

25,3

realisatie

t.o.v. (%)

realisatie

t.o.v. (%)

Percentage gehonoreerde klachten

0%

13%

0%

12%

Aantal gehonoreerde wrakingen

1

1

0

4

tijd per zaak 2007
Productgroepen bij gerechtshoven

tijd per zaak 2008

uren per zaak

afspraak

uren per zaak

afspraak

Civiel recht

34,7

98%

36,4

104%

Belastingrecht

24,6

78%

40,4

86%

Strafrecht

9,1

88%

12,1

89%

16,3

87%

20,1

96%

Totaal

) In promille van het aantal uitspraken in relevante zaakscategorieën.

1

Pagina 140

Kengetallen Gerechten 2008

Colofon

Raad voor de Rechtspraak
Postbus 90613
2509 LP Den Haag
Kneuterdijk 1
2514 EM Den Haag
t 070-361 9723
f 070-361 9715
voorlichting@rechtspraak.nl
www.rechtspraak.nl
Vormgeving

Corps ontwerpers, Den Haag
Druk

OBT Opmeer, Den Haag
Oplage

1000

Uitgave

mei 2009