Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

31 288

Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en
Wetenschapsbeleid

Nr. 403

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 september 2014
Met deze brief geef ik uitvoering aan de motie van het lid Van Meenen
(Kamerstuk 31 288, nr. 334). In deze motie wordt de regering verzocht om
voor de opleidingen die deelnemen aan het experiment met een bindend
studieadvies in latere jaren inzichtelijk te maken welke kwaliteitsverbeteringen voor onderwijs en begeleiding zij hebben doorgevoerd om zich
voor dit experiment te kwalificeren.
Hierna en in de bijlage1 bij deze brief behandel ik de instellingen die per
studiejaar 2013–2014 met een of meer opleidingen aan het experiment zijn
begonnen.
Deelnemers aan het BSA-experiment
Instellingen die met bepaalde opleidingen aan het experiment
«uitbreiding bindend studieadvies» wilden deelnemen, konden hiermee
op twee momenten starten: met ingang van het studiejaar 2013–2014 en
met ingang van het studiejaar 2014–2015. Na deze twee momenten
konden geen nieuwe opleidingen meer met het experiment starten.
In mijn brief van 21 juni 2013 (Kamerstuk 31 288, nr. 345) heb ik u laten
weten welke hoger onderwijsinstellingen per studiejaar 2013–2014 aan het
BSA-experiment wilden deelnemen, met welke opleidingen en op welke
wijze zij dat wilden doen.
Ik heb toen aangegeven dat ik voor deelname aan het experiment met
ingang van het cohort 2013–2014 van de volgende instellingen plannen
heb ontvangen:
1) Universiteit van Amsterdam/Vrije Universiteit Amsterdam. Deze
universiteiten nemen deel met de opleiding «Liberal Arts and
Sciences», die wordt verzorgd aan het Amsterdam University College
1

kst-31288-403
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 288, nr. 403

1

(AUC), met een BSA in jaar 2. Nominaal studeren is de norm. De
studienorm voor jaar 2 is, net als in het eerste jaar, het behalen van
60 studiepunten, te weten 30 studiepunten in elk van de twee
semesters. Aan het einde van het tweede jaar moet de student 120
punten hebben behaald. Wanneer een student hieraan niet voldoet,
volgt een bindende afwijzing. In het cohort 2013–2014 vallen 300
studenten binnen het experiment.
2) Gerrit Rietveld Academie (GRA). Deze academie neemt deel met de
twee bacheloropleidingen «Autonoom Beeldende Kunst» en
«Vormgeving» met een BSA in jaar 2. Met elke student wordt een
overeenkomst gesloten met betrekking tot de te behalen studieresultaten. Wanneer de student hieraan niet voldoet, volgt een bindende
afwijzing. In het cohort 2013–2014 vallen 120 studenten binnen het
experiment.
3) Universiteit Leiden (UL). Deze universiteit neemt instellingsbreed deel
(met uitzondering van de opleidingen die alleen door Universiteit
Leiden worden verzorgd, de zogenaamde unica) met in totaal 39
opleidingen met een BSA-norm van 45 studiepunten in jaar 2, waarbij
studenten aan het eind van het tweede jaar van inschrijving minimaal
90 studiepunten moeten hebben behaald en de propedeutische fase
hebben afgerond. Wanneer een student hieraan niet voldoet, volgt
een bindende afwijzing. In het cohort 2013–2014 vallen 4.333
studenten binnen het experiment.
4) Technische Universiteit Delft (TUD). Deze universiteit gaf aanvankelijk
aan te willen deelnemen met de twee opleidingen «Life Science and
Technology» en »Molecular Science and Technology» met een
BSA-norm van 45 studiepunten in jaar 2, waarbij studenten aan het
eind van het tweede jaar van inschrijving minimaal 90 studiepunten
moesten hebben behaald en de propedeutische fase hebben
afgerond. Wanneer een student hieraan niet zou voldoen, zou een
bindende afwijzing volgen. Daarbij ging het om twee opleidingen die
de TUD als joint degree opleiding samen met Universiteit Leiden
aanbiedt.
De TUD heeft nadien besloten alsnog niet deel te nemen aan het
BSA-experiment. Door dit besluit vallen ook aan Universiteit Leiden deze
twee joint degree opleidingen niet onder de werking van het experiment.
De tweede en laatste mogelijkheid voor instellingen om plannen voor
deelname aan het BSA-experiment in te dienen was 1 april 2014. Tot deze
deadline konden plannen worden ingestuurd voor deelname aan het
experiment met ingang van collegejaar/studiejaar 2014–2015. Ik heb alleen
van de Hogeschool van Amsterdam (HvA) een inzending voor deelname
per 2014–2015 ontvangen.
Deze hogeschool zal experimenteren met een BSA in het tweede jaar bij
de opleiding «Sport, Management en Ondernemen» (SM&O). Naar
verwachting vallen in cohort 2014–2015 240 studenten onder het
experiment.
Aantal studenten dat onder de werking van het experiment valt
Op 16 april heeft uw Kamer een motie van het lid Mohandis (Kamerstuk
31 288, nr. 336) aangenomen die de regering verzoekt het aantal bij het
experiment betrokken studenten van de deelnemende instellingen te
maximeren tot 10% van de totale studentenpopulatie in Nederland, wat
neerkomt op circa 66.000 studenten (peildatum 1 oktober 2012). Tijdens
het VAO Uitbreiding bindend studieadvies op 9 april 2013 heb ik uw
Kamer toegezegd het aantal deelnemende studenten in lijn met deze
motie te beperken tot 10% van de totale studentenpopulatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 288, nr. 403

2

Voor het cohort dat start in 2013–2014 gaat het (nu de twee joint degree
opleidingen van TU Delft/UL niet meer deelnemen) om in totaal 4.753
studenten (wo: 4.633; hbo: 120) die onder het experiment zullen vallen.
Rekening houdend met de «stapeling» van deze aantallen voor de
volledige duur dat dit cohort de opleiding volgt (drie jaren voor een
wo-bachelor en vier jaar voor een hbo-bachelor) en met de nieuwe
instroom gedurende de daaropvolgende jaren, zullen voor de duur van
het experiment (het experiment eindigt op 31 augustus 2019) naar
verwachting in totaal ruim 14.000 studenten onder het experiment vallen.
Voor het cohort dat start in 2014–2015 (alleen de SM&O opleiding van
HvA) gaat het om 240 studenten. Rekening houdend met de «stapeling»
van dit aantal voor de volledige duur dat dit cohort de opleiding volgt
(vier jaar) en met de nieuwe instroom gedurende de daaropvolgende
jaren, zullen voor de duur van het experiment naar verwachting in totaal
ongeveer 1.000 studenten onder het experiment vallen.
Het totaal aantal studenten dat voor de duur van het experiment onder de
werking ervan zal vallen komt daarmee op ruim 15.000.
Hierbij is geen rekening gehouden met een zeker uitvalspercentage na
jaar 1 (of volgende jaren), noch met eventuele fluctuaties bij de deelnemende opleidingen in de instroomaantallen in jaar 1.
Het bovengenoemde aantal van ruim 15.000 studenten dat onder de
werking van het experiment zal vallen, ligt met circa 2,3% van de totale
studentenpopulatie in Nederland ver onder het door uw Kamer gestelde
maximum aantal van 10% (i.c. 66.000) dat bij het experiment betrokken
mag zijn.
Kwaliteit en begeleiding bij de deelnemende instellingen/
opleidingen
Instellingen die deelnemen aan het experiment zijn verplicht zodanige
voorzieningen te hebben, dat daardoor de studievoortgang bij de
aangewezen opleidingen wordt bevorderd en ze zijn verplicht zodanige
studienormen te hanteren dat deze zich in redelijkheid verhouden tot de
aard van de opleiding en het aanwezige voorzieningenniveau. Onder deze
voorzieningen wordt in elk geval verstaan:
– een passende onderwijsintensiteit en een intensieve studiebegeleiding;
– docenten van hoge kwaliteit; en
– begeleiding door het instellingsbestuur bij herplaatsing van geheel of
gedeeltelijk afgewezen studenten.
Aanvullend op de plannen die de deelnemende instellingen voor aanvang
van het experiment hebben ingediend, hebben zij mij recent informatie
verstrekt over de huidige stand van zaken van het experiment in hun
instelling. In hoofdlijnen levert dit het volgende beeld op.
De instellingen geven aan een passende onderwijsintensiteit en intensieve
studiebegeleiding invulling door een aantal contacturen voor de
studenten te garanderen die deels vakinhoudelijk zijn en deels voor
studiebegeleiding. Zo zet AUC in op 13 contacturen per week, de GRA
maakt met elke student jaarlijks individuele afspraken over het onderwijsprogramma en de begeleiding. De UL vraagt elke student om zelf jaarlijks
met een studieplan te komen en geeft de student begeleiding door een
persoonlijke tutor. Daarnaast heeft de UL het toetsbeleid aangepast door
meer deeltoetsen in te voeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 288, nr. 403

3

Voor het realiseren van een hoge kwaliteit van de docenten worden
docenten bij elk van de instellingen gestimuleerd om zich verder te
bekwamen in het geven van onderwijs en om opleidingen te volgen
gericht op het verwerven van nieuwe of aanvullende didactische
vaardigheden. De uitkomsten van (student)evaluaties spelen een
belangrijke rol in het bewaken van de onderwijskwaliteit. Bij de UL is de
kwaliteit van het onderwijs ook onderwerp van het jaarlijkse Resultaat &
Ontwikkelingsgesprek dat met docenten wordt gevoerd. AUC zet verder in
op een hoog opleidingsniveau van de docenten (85% heeft PhD). De GRA
waarborgt de docentkwaliteit onder meer door het onderwijs te laten
verzorgen door zowel praktijkdocenten met een eigen kunstenaarspraktijk
als door theoriedocenten.
Begeleiding door het instellingsbestuur bij herplaatsing van geheel of
gedeeltelijk afgewezen studenten wordt door elk van de instellingen
ingevuld door in persoonlijke gesprekken met de student aan de orde te
stellen welke vervolgmogelijkheden de student heeft en wat de student
zelf wil. De GRA begeleidt studenten desgewenst bij het aanmelden voor
een andere kunstopleiding. UL houdt een exitgesprek en bespreekt
mogelijkheden voor het volgen van een andere opleiding binnen of buiten
de UL. AUC houdt ook een exitgesprek met de student.
In de bijlage bij deze brief treft u per deelnemende instelling een
uitgebreid overzicht aan van de wijze waarop invulling wordt gegeven aan
de noodzakelijke voorzieningen.
De deelnemende instellingen rapporteren mij jaarlijks over de resultaten
van de uitvoering van het experiment. Die rapportages gaan onder meer
over de mate waarin de voor het experiment vereiste voorzieningen
aanwezig zijn en, indien nog niet op eindniveau, verbeterd zijn. Daarbij
verzamelen de instellingen gedurende het experiment gegevens over deze
voorzieningen die ook voor de eindevaluatie van het experiment gebruikt
zullen worden. Tussentijds kan ik zo nodig altijd extra informatie bij de
instellingen opvragen. Ik ben voortdurend in gesprek met de deelnemende instellingen over de uitvoering van het experiment en over de
verkregen inzichten.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 288, nr. 403

4