Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1159
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister voor Klimaat
en Energie over vogelgehaktmolens in Flevoland (ingezonden 23 november
2022).
Antwoord van Minister Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof), mede
namens de Minister voor Klimaat en Energie (ontvangen 23 december 2022).
Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 1026.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat de vele vogelgehaktmolens in Flevoland
zorgen voor een massaslachting onder vogels, waaronder zeldzame
roofvogels?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat gaat u doen om vogels tegen deze moordlustige vogelverdelgers te
beschermen?
Antwoord 2
In de bestaande praktijk is onder andere toestemming op grond van de Wet
natuurbescherming (Wnb) nodig voor een windproject. Voor windturbines op
land zijn de provincies daartoe het bevoegde gezag. Bij de beoordeling van
een aanvraag wordt onder andere gevraagd om een ecologische toets naar
het effect op (populaties van) vogels en vleermuizen. Bij het afgeven van
ontheffingen worden in voorkomende gevallen ook mitigerende maatregelen
zoals een stilstandvoorziening bij bepaalde windturbines voorgeschreven.
In aanvulling op de geldende wet- en regelgeving werkt het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) met het Ministerie van
Economische Zaken en Klimaat (EZK), TenneT, provincies, de windsector en
natuurorganisaties aan een traject Natuurinclusieve Energietransitie Wind en
Hoogspanning op Land (NIEWHOL). Hiermee willen we een juiste balans
bereiken tussen de energiedoelstellingen en natuurbelangen. Daarin werken

1

ah-tk-20222023-1159
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

AD, 21 november 2022, «Windmolens maken gehakt van zeldzame roofvogels in Flevoland:
gaan zwarte wieken helpen?». (https://www.ad.nl/flevoland/windmolens-maken-gehakt-vanzeldzame-roofvogels-in-flevoland-gaan-zwarte-wieken-helpen~a0ecf5c2/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

we aan gedragen maatwerkafspraken over het verminderen van vogel- en
vleermuisslachtoffers bij windturbines en hoogspanningsverbindingen, maar
er zijn ook afspraken gemaakt over onderzoek en monitoring. Eén van de
afgesproken mitigerende maatregelen is dat initiatiefnemers van windprojecten stilstand toepassen op locaties op momenten van massale vogeltrek, op
basis van een trekvogelvoorspellingsmodel, om aanvaringslachtoffers onder
trekvogelsoorten te minimaliseren.
Bij een windmolenpark in Noorwegen (op het eiland Smøla) heeft een
experiment plaatsgevonden met windturbines met één zwarte wiek. Uit dit
experiment kwam naar voren dat deze maatregel het aantal vogelslachtoffers
sterk heeft verminderd (70%). Of dit ook voor de Nederlandse situatie –
windparken niet op een eiland, maar in zee en op het vaste land – en voor de
in ons land voorkomende vogelsoorten een effectieve en wenselijke
maatregel zou kunnen zijn, wordt de komende jaren onderzocht via een pilot
in de Eemshaven, waar het Rijk ook bij betrokken is. Binnen het onderzoek
worden ook andere belangrijke aspecten van een zwarte wiek meegenomen,
zoals effecten op de windturbine zelf, visuele verstoring en luchtvaartveiligheid. Ik heb Uw Kamer hierover in maart 2022 geïnformeerd naar aanleiding
van de Eerste Kamer motie Berkhout c.s. (Kamerstuk 35 092, nr. 32). De
provincie Groningen, die samen met RWE de opdrachtgever is van de
praktijkproef, geeft aan dat het onderzoek is afgerond in 2024. Uw Kamer zal
in het eerste kwartaal van 2023 geïnformeerd worden over de voortgang van
deze proef naar aanleiding van de aangenomen motie Wassenberg over één
gekleurd rotorblad bij windturbines op land (Kamerstuk 21 501-32, nr. 1373).
Vraag 3
Bent u bekend met de waarschuwingen, onder andere in de Tweede Kamer,
dat windmolens na aanleg zouden zorgen voor een massaslachting onder
zeldzame vogels? Zo ja, waarom zijn die waarschuwingen in de wind
geslagen?2
Antwoord 3
Die informatie heeft mij bereikt. Een nieuw windpark wordt altijd op basis van
de Wet natuurbescherming getoetst, hierbij zijn de provincies het bevoegde
gezag. Afhankelijk van de natuurwaarden in de omgeving (bijvoorbeeld de
aanwezigheid van zeldzame vogels) dient bij een (wind)project altijd rekening
te worden gehouden met maatregelen om negatieve effecten op de natuur en
landschap te beperken. Momenteel wordt er gekeken hoe de belangen van
schone energie en biodiversiteitsherstel samen gerealiseerd kunnen worden
om zo ook bij te dragen aan de klimaatopgave. Zoals ik u meldde in vraag 2,
worden er in het traject NIEWHOL afspraken gemaakt om vogelsterfte tegen
te gaan en loopt er momenteel een onderzoek naar de effecten van een
zwarte wiek bij een windturbine.
Vraag 4
Heeft u, in aanvulling op eerdere vragen waar we stilstonden bij de door
windmolens aangetaste volksgezondheid, de bereidheid om de aanleg van
nieuwe windmolens op land per direct stop te zetten?
Antwoord 4
Nee, de Minister voor Klimaat en Energie is hiertoe niet bereid. Ik verwijs u
hierbij naar de eerdere beantwoording (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023, nr. 967) en de antwoorden op vraag 2 en 3.
Vraag 5
Bent u bereid om het aantal windmolens drastisch te gaan verminderen door
te kiezen voor andere vormen van energie, zoals zonnepanelen op daken van
huizen en bedrijfspanden en door te kiezen voor kernenergie? Zo ja, hoe gaat
u een en ander handen en voeten te geven?

2

Nieuwrechts, 9 november 2022, «Wij komen in opstand tegen megawindmolens en zonneparken». (https://nieuwrechts.nl/90426-wij-komen-in-opstand-tegen-megawindmolens-enzonneparken).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Het kabinet zet zoveel mogelijk in op wind op zee, maar ook andere duurzame energiebronnen zijn nodig. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in
2030 35 TWh wordt opgewekt door middel van windturbines op land of
grootschalig zon-PV. Uitsluitend inzetten op zon-PV (op dak) zorgt voor te
grote schommelingen in het aanbod van energie omdat de zon lang niet altijd
schijnt. Een balans tussen zon-PV en windenergie op land is daarom nodig
om de klimaatdoelstellingen te behalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3