12
Onderwijs op andere locatie dan school
Aan de orde is het VAO Onderwijs op andere locatie dan
school (AO d.d. 16/03).

dus ik kan dat niet beoordelen. Ik vervang Eppo Bruins maar
weet wel van de achtergrond. Ik heb de volgende motie.

Motie
De Kamer,

De voorzitter:
Ik heet de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap van harte welkom. Ik geef de heer Rog namens
het CDA het woord.

De heer Rog (CDA):
Voorzitter. Wij hebben een boeiend debat gehad over
thuisonderwijs met de staatssecretaris. Ik ben blij dat hij
toegezegd heeft verder in overleg te treden met de sector,
de gemeenschap van thuisonderwijzers. Over veel punten
maakt de CDA-fractie zich nog zorgen, maar zij is ook blij
dat de staatssecretaris in ieder geval dat goede gesprek
aangaat. Ik wil hem graag in het vervolgtraject wat bijsturen
en wat meegeven. Daartoe heb ik de volgende motie.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het belangrijk is dat het thuisonderwijs
kwalitatief op orde is, maar dat het toezicht op de bekostiging van het onderwijs van een andere aard is dan het
toezicht op het thuisonderwijs;
van mening dat de kwaliteitsborging in het thuisonderwijs
en het toezicht proportioneel en met draagvlak moeten
worden georganiseerd;
verzoekt de regering, in overleg met ouderverenigingen
voor thuisonderwijs en de Stichting Keurmerk Thuisonderwijs kwaliteitstoezicht op thuisonderwijs te organiseren,
dat onafhankelijk is van de overheid of van belangenverenigingen, en inspectietoezicht te organiseren op dit kwaliteitstoezicht op stelselniveau,
en gaat over tot de orde van de dag.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Voordewind,
Bruins, Rog en Bisschop. Naar mij blijkt, wordt de indiening
ervan voldoende ondersteund.

overwegende dat alle kinderen, of zij nu schoolonderwijs
of thuisonderwijs ontvangen, recht hebben op goed
onderwijs;

Zij krijgt nr. 61 (31135).

voorts overwegende dat thuisonderwijs gezien het specifieke een-op-eenkarakter en het maatwerk dat daarbij
geboden kan worden in een doorgaande leerlijn zich
moeilijk laat vangen in algemene opleidingseisen of specifieke bevoegdheidseisen;

De heer Beertema (PVV):
Voorzitter. Ik heb twee moties namens de PVV. De eerste
luidt als volgt.

verzoekt de regering, bij de uitwerking van het wettelijk
recht op het geven van thuisonderwijs geen algemene
opleidingseisen of specifieke bevoegdheidseisen voor
thuisonderwijzers verplicht te stellen, maar de pedagogischdidactische vaardigheden en vakinhoudelijke bekwaamheid
van de thuisonderwijzer onderdeel uit te laten maken van
het thuisonderwijsplan, dat getoetst zal worden op inhoud
en uitvoering,

Motie

en gaat over tot de orde van de dag.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de islamitische ideologie zich op geen
enkele manier verhoudt tot onze westerse vrijheden en onze
westerse manier van leven, wat onder meer blijkt uit de
verschillende perspectieven op de gelijkwaardigheid van
man en vrouw, hetero en homo, gelovige en geloofsverlater;

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Rog, Bisschop en
Voordewind. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

overwegende dat islamitisch thuisonderwijs op z'n best
leidt tot segregatie en op z'n slechtst tot radicalisering in
plaats van tot integratie en assimilatie;

Zij krijgt nr. 60 (31135).

verzoekt de regering, islamitisch thuisonderwijs niet toe te
staan,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Voordewind (ChristenUnie):
Voorzitter. Ik zou graag zeggen dat het een heel boeiend
algemeen overleg is geweest met de staatssecretaris. Dat
is ongetwijfeld het geval geweest, maar ik was er niet bij,

Tweede Kamer

Onderwijs op andere locatie dan school

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Beertema. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

31 maart 2016
TK 72

72-12-1

Zij krijgt nr. 62 (31135).
De heer Beertema (PVV):
De tweede en laatste motie luidt als volgt.

Motie

algemeen overleg over onder andere het thuisonderwijs:
"Wij hebben tot nu toe altijd en tijdig de kennisgeving
gedaan dat wij ons op vrijstelling beroepen conform artikel
5, lid b van de Leerplichtwet. Wij zijn ons terdege bewust
— wij zijn dat altijd geweest, ook bij onze andere kinderen
— van onze verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van
onze kinderen. Wij hebben maatregelen genomen om een
gezonde sociale en cognitieve ontwikkeling van onze kinderen te waarborgen. De kennisgeving van het beroep op
vrijstelling voldoet op alle fronten aan de wet."

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
van mening dat voor de zuiverheid van de uitvoering van
de wet nadrukkelijk sprake moet zijn van onderwijs van
ouders aan eigen kinderen;
verzoekt de regering, thuisonderwijs toe te staan indien dit
onderwijs uitsluitend plaatsvindt door ouders aan hun eigen
kinderen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Beertema. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Deze mensen kregen de volgende brief van de leerplichtambtenaar in de bus: "Vanwege het (vermoedelijk) ongeoorloofd schoolverzuim van uw leerplichtig kind, heb ik een
proces-verbaal ten behoeve van een Halt-afdoening opgemaakt wegens overtreding van de Leerplichtwet 1969. U
hebt niet gereageerd op mijn oproep om een verklaring af
te leggen. Er is nu proces-verbaal opgemaakt zonder uw
verklaring. Vandaag heb ik ook een zorgmelding gedaan
bij Veilig Thuis, het advies- en meldpunt huiselijk geweld
en kindermishandeling. U wordt te zijner tijd wel geïnformeerd over de wijze waarop het proces-verbaal wordt
afgehandeld."
Dit soort toestanden komt voor in een rechtsstaat als
Nederland. Dat kan toch niet waar zijn? Daarom de volgende
motie.

Zij krijgt nr. 63 (31135).
De heer Van Meenen (D66):
Ik heb een vraag over de tweede motie van de heer Beertema. Als ouders thuisonderwijs geven en bijvoorbeeld de
buurvrouw, die bevoegd is om natuurkunde te geven,
inschakelen bij het verzorgen van dat onderwijs, kan dat
dan op grond van deze motie, of kan dat niet?
De heer Beertema (PVV):
Over dit soort details moeten wij nog nadenken …
De heer Van Meenen (D66):
Ik probeer het te begrijpen.
De heer Beertema (PVV):
Het principe van thuisonderwijs zou moeten zijn het
onderwijs van de eigen ouders aan de eigen kinderen. Wij
willen voorkomen dat via een vertroebeling van de interpretatie van thuisonderwijs twee ouders het onderwijs gaan
verzorgen van allerlei kinderen die misschien met busjes
worden aangevoerd. Dat willen wij voorkomen, want dat
is geen thuisonderwijs meer. In dat geval hebben wij te
maken met regulier onderwijs en dan zijn er andere
manieren om dat te organiseren.
De heer Van Meenen (D66):
Helder.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat kennisgevingen van een beroep op vrijstelling van de leerplicht op basis van de Leerplichtwet
dient te gebeuren volgens een wettelijk vastgesteld model,
waarin met betrekking tot thuisonderwijs de verklaring is
opgenomen dat ouders overwegend bezwaar hebben tegen
alle scholen binnen redelijke afstand van de woning;
constaterende dat verschillende gemeenten in afwijking
van de modelverklaring verdergaande eisen stellen en dat
ouders hierdoor niet alleen met rechtsongelijkheid, maar
zelfs met strafrechtelijke vervolging geconfronteerd worden;
verzoekt de regering, gemeenten en het Openbaar Ministerie te informeren over het wettelijk vastgestelde model dat
voor een beroep op vrijstelling gebruikt dient te worden
zolang de beoogde wijziging van de Leerplichtwet niet in
werking is getreden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bisschop en Bruins.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 64 (31135).

De heer Bisschop (SGP):
Voorzitter. Ik citeer uit een van de mailtjes die ik de afgelopen week in de mailbox kreeg naar aanleiding van het

Tweede Kamer

Onderwijs op andere locatie dan school

31 maart 2016
TK 72

72-12-2

De heer Van Meenen (D66):
Voorzitter. Naar aanleiding van het boeiende debat dat wij
met elkaar hebben mogen voeren, dien ik de volgende
motie in.

het proces van beoordelen van de onderwijswerkplannen
als het houden van toezicht, opdat vanuit het keurmerk een
eerste check kan plaatsvinden alvorens de inspectie een
bezoek aflegt,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ypma. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat elk kind recht heeft op onderwijs, op
grond van artikel 28 van het VN-kinderrechtenverdrag en
andere mensenrechtenverdragen;

Zij krijgt nr. 66 (31135).

Motie
De Kamer,

overwegende dat kinderen op dit moment geen of weinig
inspraak hebben bij de keuze van ouders om het kind
thuisonderwijs te geven in plaats van het naar school te
laten gaan;
overwegende dat het mogelijk voorkomt dat ouders het
kind thuisonderwijs geven, terwijl het kind graag naar
school wil;
verzoekt de regering, te verkennen hoe het kind gehoord
kan worden bij de beslissing welke onderwijsplek het meest
passend is voor het kind, en de Kamer hierover voor de
zomer van 2016 te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Meenen. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 65 (31135).

Mevrouw Ypma (PvdA):
Voorzitter. Ik heb twee moties.

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat álle kinderen recht hebben op een passend onderwijsaanbod;
constaterende dat de regering het in de toekomst mogelijk
wil maken om vanuit de reguliere onderwijsbekostiging
maatwerkinitiatieven buiten de school te financieren als er
binnen het samenwerkingsverband (nog) niet kan worden
voorzien in een passend onderwijsaanbod;
overwegende dat er over de reeds bestaande mogelijkheden
om een deel van het onderwijsprogramma (in de vorm van
expertise of materialen) bij particuliere initiatieven in te
kopen blijvende onduidelijkheid bestaat onder schoolbestuurders, ouders en andere betrokkenen en dat kinderen
hiervan mogelijk de dupe zijn;
verzoekt de regering, zo snel als mogelijk aan alle betrokkenen te communiceren onder welke voorwaarden maatwerkinitiatieven binnen de huidige regelgeving vanuit reguliere
onderwijsmiddelen kunnen worden bekostigd en op welke
wijze en onder welke voorwaarden hiervan gebruik kan
worden gemaakt,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ypma. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Motie
De Kamer,

Zij krijgt nr. 67 (31135).
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat alle kinderen recht hebben op onderwijs
van goede kwaliteit;
overwegende dat het daarom vanzelfsprekend is om ook
aan onderwijsgevenden van thuisonderwijs eisen te stellen
en de inspectie te laten toezien op de kwaliteit van het
thuisonderwijs;
constaterende dat de Stichting Keurmerk Thuisonderwijs
thuisonderwijswerkplannen beoordeelt en de uitvoering
hiervan in de praktijk onderzoekt;
verzoekt de regering, samen te werken met de Stichting
Keurmerk Thuisonderwijs en andere organisaties voor
thuisonderwijs te betrekken bij het vormgeven van zowel

Tweede Kamer

Onderwijs op andere locatie dan school

De voorzitter:
Ik stel vast dat de staatssecretaris zo direct kan antwoorden
als hij alle moties heeft gekregen.

Staatssecretaris Dekker:
Voorzitter. We hebben een goed debat gehad en het is goed
om dat vandaag in de plenaire zaal af te ronden. Ik ga graag
in op de moties.
In de motie van de heer Rog op stuk nr. 60 wordt gevraagd
om af te zien van algemene opleidingseisen voor ouders.
Die motie wil ik ontraden. Ik denk dat het voorstel al voldoende rekening houdt met het feit dat een ouder niet voor

31 maart 2016
TK 72

72-12-3

een groep van kinderen staat. Daarom vragen we ook geen
onderwijsbevoegdheid. Tegelijkertijd weten we wel hoe
belangrijk het is dat ouders een bepaald opleidingsniveau
hebben. Ik wil dat graag breed verkennen. Ik wil ook bekijken wat bepaalde ervaringscertificaten daarin kunnen
betekenen. Vooralsnog wil ik daar echter aan vasthouden
en dat niet loslaten, zoals deze motie beoogt.
Dan kom ik bij de motie van de heer Voordewind en consorten op stuk nr. 61.
De voorzitter:
Een korte vraag, mijnheer Rog.
De heer Rog (CDA):
Ik heb deze motie ingediend omdat dit in het overleg juist
wat vaag bleef. Eerst hield de staatssecretaris vast aan een
hbo-opleidingsniveau, maar later leek hij op zijn schreden
terug te keren. In deze motie wordt gevraagd om dat hboopleidingsniveau niet meer verplicht te stellen, maar om
de bekwaamheid wel degelijk te toetsen in het schoolplan.
Wat wil de staatssecretaris nu? In het overleg kreeg ik de
indruk dat hij in dezen een beweging had gemaakt.
Staatssecretaris Dekker:
Misschien hebben we dan een andere perceptie van hoe
het debat is verlopen. Ik bedoelde te zeggen dat het ook
voor ouders thuis belangrijk is dat zij wel in staat zijn om
de lesstof goed over te brengen op hun eigen kinderen en
dat dit ook een bepaald opleidingsniveau vraagt. In de brief
hebben we ingezet op minimaal een hbo-opleiding. Ik heb
toegezegd dat nog te bespreken met de organisaties en om
ook breder te bekijken om welke opleidingen het dan precies
moet gaan. Je kunt immers niet van een ouder van een kind
in de vo-leeftijd verwachten dat die bevoegdheden heeft
voor alle vakken die normaal gesproken op een vo-school
worden gegeven. Dat is ook praktisch onmogelijk. Ik wil
echter wel graag aan dat niveau vasthouden en bekijken
hoe het ook voor ouders praktisch hanteerbaar wordt. Met
andere woorden: in de motie van de heer Rog wordt beoogd
om de opleidingseisen volledig te laten varen; dat zou ik
niet willen doen. Ik wil daar graag aan vasthouden, maar
wel in alle redelijkheid.
De motie-Voordewind c.s. op stuk nr. 61 ontraad ik ook. Ik
vind het wel degelijk een taak van de overheid om ook bij
thuisonderwijs de kwaliteit te garanderen. Dat vraagt niet
alleen om getrapt toezicht maar ook om direct toezicht. Dat
is volgens mij ook wat in artikel 23 van de Grondwet wordt
beoogd.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Dit zou het makkelijker maken voor de staatssecretaris, want
je zet er dan een organisatie tussen door middel waarvan
de inspectie kan controleren op kwaliteit en anders zou de
staatssecretaris met de inspectie 600 gezinnen moeten gaan
controleren. Dat lijkt me toch een beetje ondoenlijk. Een
dergelijke werkwijze schiet toch zijn doel voorbij.
Staatssecretaris Dekker:
Ook hier in het debat heb ik aangegeven dat het kan helpen
als er een betrouwbaar keurmerk komt. Dat doet de

Tweede Kamer

Onderwijs op andere locatie dan school

inspectie bijvoorbeeld ook met het toezicht op het tweetalig
onderwijs. Er zijn scholen die zich aansluiten bij een instituut
dat zegt: iedere school die bij ons meedoet, voldoet aan
deze eisen. Dan kan vervolgens het toezicht door de
inspectie wat lichter zijn. Daar sta ik ook in dit geval wel
voor open, maar dat neemt niet weg dat de inspectie altijd
de mogelijkheid moet hebben om direct toezicht te houden.
Dat sluit de motie van de heer Voordewind uit, want daarin
staat dat het volledig los van de overheid moet zijn. Ik vind
dat toezicht op regulier onderwijs, op normale scholen maar
ook bij thuisonderwijs, echt een taak van de overheid is en
niet iets wat onafhankelijk daarvan zou plaatsvinden.
De voorzitter:
Een heel korte vraag, mijnheer Voordewind.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik denk dat dit juist een tussenmodel is. Je zet tussen de
inspectie en de ouders een organisatie die toezicht houdt
op de kwaliteit, maar daarbij kun je natuurlijk nooit uitsluiten
dat de inspectie op het moment dat er gerede twijfel is
direct toch een oogje in het zeil houdt. Je maakt het op deze
manier volgens mij makkelijker voor de inspectie om dit te
doen.
Staatssecretaris Dekker:
Als het zaken makkelijker maakt, dan ben ik bereid om
daarnaar te kijken, maar ik lees het dictum echt anders.
Daarin staat dat we kwaliteitstoezicht op thuisonderwijs
moeten organiseren dat onafhankelijk is van de overheid
en dat vind ik zeer ongewenst.
De voorzitter:
Ik zie dat u wilt reageren, mevrouw Ypma, maar het gaat
om een motie van de heer Voordewind en uw naam staat
daar niet onder.
Mevrouw Ypma (PvdA):
Daar hebt u helemaal gelijk in, maar ik wil me toch graag
mengen in deze discussie.
De voorzitter:
Nou, liever niet. Vindt u het erg? Alleen als het echt van
belang is voor uw stemgedrag, want het algemeen overleg
is al geweest.
Mevrouw Ypma (PvdA):
Het is inderdaad in het belang van mijn stemgedrag. Is de
staatssecretaris het met mij eens dat de huiskamer van
mensen verandert in een klaslokaal en dat er in het klaslokaal, dus in de huiskamer, toezicht moet zijn en niet alleen
op stelselniveau, zoals de heer Voordewind voorstelt?
De voorzitter:
Ik hoor iemand roepen dat dit een heropening van het debat
is. Dat is niet de bedoeling.

31 maart 2016
TK 72

72-12-4

Staatssecretaris Dekker:
Ik zal daar niet al te veel over uitweiden. Als een ouder
ervoor kiest om zelf thuisonderwijs te geven, moet zo'n
ouder zich ook realiseren dat er een inspectie is die toezicht
houdt op het onderwijs en daar dus ook moet kunnen kijken.
Dat brengt ons terug tot de discussie over wel of niet achter
de voordeur kijken.
Ik ontraad de motie op stuk nr. 62. Al het onderwijs, ongeacht op welke grondslag dat gegeven wordt, moet aan
bepaalde kwaliteitseisen voldoen. Volgens mij is dat de
maatstaf waar wij het onderwijs aan afmeten, inclusief de
bijdrage aan burgerschap, het zich houden aan de kerndoelen, et cetera.
De motie op stuk nr. 63 ontraad ik ook. Ik begrijp wel wat
de heer Beertema beoogt, maar ik denk dat het met name
in de vo-leeftijd daardoor praktisch heel ingewikkeld wordt.
In het voortgezet onderwijs krijg je natuurlijk verschillende
vakken, zoals Engels, wiskunde en natuurkunde. Al die
vakken leiden op tot een startkwalificatie en moeten uiteindelijk tot een diploma leiden. Je moet die verschillende
vakken ook in gezamenlijkheid kunnen geven, bijvoorbeeld
met een klein clubje ouders, zonder dat het een soort school
wordt. Daarom hebben we het aantal leerlingen ook beperkt
tot zes, maar het kan wel iets breder zijn dan alleen de eigen
kinderen. Ik zou die ruimte graag in de wet laten. Daarom
ontraad ik deze motie.
De motie op stuk nr. 64 van de heer Bisschop ontraad ik
ook. Het wettelijk kader is uiteraard het wettelijk kader; dat
ben ik met de heer Bisschop eens. Er kunnen echter andere
aanleidingen zijn waarom een gemeente zich zorgen maakt
over de ontwikkeling van kinderen of waarom het OM het
gevoel heeft dat er iets aan de hand is. In die gevallen wil
ik deze instanties niet hinderen.
De heer Bisschop (SGP):
De staatssecretaris geeft aan dat er een gerede aanleiding
moet zijn voor een melding, maar dat is hier geen punt van
discussie. Ik heb de staatssecretaris één voorbeeld gegeven
van de wijze waarop door verschillende gemeenten
momenteel omgesprongen wordt met het toezicht op
thuisonderwijs in het kader van de leerplichthandhaving.
Ik heb nog niet eens het ernstigste voorbeeld genoemd. Er
zijn ook voorbeelden van juridische procedures zonder dat
er enige aanleiding is. Het lijkt wel alsof er op dit moment
een soort hetze gaande is vanuit het openbaar bestuur tegen
thuisonderwijs, om mensen via de angst en de dreiging
vooral te ontmoedigen om thuisonderwijs te kiezen. Daarom
vraag ik hiernaar. Wij bezinnen ons hierop. De staatssecretaris is ermee bezig. We hebben aangeboden ook ons aandeel te leveren om tot een goede regeling te komen.
Daarom vraag ik de staatssecretaris om het Openbaar
Ministerie en gemeenten nadrukkelijk aan te geven dat er
op dit moment geen voorbarige stappen worden genomen,
in afwachting van de wetswijziging. Dat wordt in deze motie
gevraagd. Het is nodig dat de staatssecretaris echt het signaal afgeeft om een pas op de plaats te maken.
De voorzitter:
Mijnheer Bisschop, ik begrijp het en u hebt dit ook in uw
twee minuten spreektijd nadrukkelijk naar voren gebracht.
Misschien kan de staatssecretaris daar nu op reageren.

Tweede Kamer

Onderwijs op andere locatie dan school

Staatssecretaris Dekker:
De heer Bisschop en ik zijn het erover eens dat de wet nog
niet is gewijzigd; de wet is dus de wet. Daar hebben alle
instanties zich aan te houden. Tegelijkertijd kunnen er echter
feitelijke ontwikkelingen zijn die gemeenten, zorginstellingen, de jeugdzorg of het OM zorgen baren en in actie laten
komen. Ik wil hen daarbij niet inperken en ik wil hen dat
niet beletten. In Nederland moet een onafhankelijke rechter
daar uiteindelijk een oordeel over vellen, zeker als er sprake
is van een proces-verbaal, een eventuele vervolging of een
melding bij de jeugdzorg. Als datgene wat de heer Bisschop
beweert echt niet kan, zal die rechter daar uiteindelijk een
uitspraak over doen en niet de politiek.
De voorzitter:
Tot slot, mijnheer Bisschop.
De heer Bisschop (SGP):
Met name daar ligt het pijnpunt. Ik kijk naar wat mensen
tot nu toe, soms jarenlang, ten aanzien van thuisonderwijs
met hun kinderen hebben gedaan. Als het jongste kind nu
vanwege dezelfde reden wordt aangemeld, zouden de
omstandigheden van dat gezin ineens sterk veranderd zijn,
echt zonder enige aanleiding. Ik wil u een-op-een best
inzage geven in de mededeling die wij hebben gekregen.
De rillingen lopen over je rug als je bedenkt dat wij in een
rechtsstaat leven. Daarvoor is deze motie bedoeld. Zij is
een oproep tot de regering. Alsjeblieft, geef dit aan in de
richting van de gemeenten en het Openbaar Ministerie: er
moet geen sprake zijn van die hetze; maak een pas op de
plaats; wij zijn daarmee bezig. Dan kan er volgens de nieuwe
regelingen gehandeld worden, dus niet op deze wijze. Dit
is echt een fundamentele aantasting van de rechtsstaat en
van het recht van ouders.
Staatssecretaris Dekker:
Ik vind dit heel moeilijk te beoordelen. We praten hier over
individuele casussen die ik niet ken. Ik kan die dus ook niet
beoordelen. Wij treden hier dus heel erg in de professionaliteit van lokale instanties, die op dit punt afwegingen
moeten maken en die misschien zeer terechte zorgen hebben. Dat kan ik moeilijk beoordelen. Misschien wordt de
plank ook weleens misgeslagen, maar aan het eind van de
rit zal altijd een onafhankelijke rechter een uitspraak doen,
omdat het hier gaat om individuele casussen die ook een
rechtsgevolg moeten hebben. Die onafhankelijke rechter
kan de finesses van zo'n casus wel overzien.
De heer Van Meenen (D66):
Om mijn stemgedrag te kunnen bepalen …
De voorzitter:
Ja, dat argument wordt nu vaak gebruikt.
De heer Van Meenen (D66):
Even los van de genoemde voorbeelden kijk ik sec naar
deze motie. Ik heb er voorlopig een plus bij staan, omdat
ik niet begrijp waarom de staatssecretaris zich zou willen
verzetten tegen het informeren van een aantal instanties

31 maart 2016
TK 72

72-12-5

over het wettelijk vastgestelde model. Wat kan daartegen
zijn?
Staatssecretaris Dekker:
Voor zover mij bekend, is er niet een wettelijk vastgesteld
model. Er is een wet. De wet is de wet; die hoef ik niet nog
een keer onder de aandacht te brengen. Als de heer Bisschop mij vraagt om de wet nog onder de aandacht te
brengen, vind ik de motie overbodig. Dan zou ik de motie
langs die lijn ontraden, maar ik kijk ook naar wat de heer
Bisschop mij eigenlijk vraagt; dat is de inkleuring van deze
motie. In dit geval gaat het volgens mij om Rotterdam.
Misschien speelt dit ook in andere gemeenten, maar ik weet
dat dit in ieder geval in Rotterdam speelt. Bij de CDA-wethouder, Hugo de Jonge, zijn er ernstige zorgen over wat er
bij een aantal gezinnen speelt. Hij vraagt de ouders dus om
inzicht te geven in wat er gebeurt. Als werkelijke zorgen
bestendigen, dan is er de route naar de jeugdzorg of eventueel naar handhaving via het OM. Daarom ontraad ik deze
motie. In mijn ogen wordt daarin iets meer gevraagd dan
alleen maar het nog eens overbrengen van wat in de wet
staat.
De heer Van Meenen (D66):
Dat …
De voorzitter:
Het woord is aan de heer Rog. We gaan de discussie echt
niet opnieuw voeren, mijnheer Van Meenen.
De heer Van Meenen (D66):
Deze discussie is nog helemaal niet gevoerd, voorzitter.
De voorzitter:
Dan wordt er een nieuw debat geopend, naar aanleiding
van een nieuw feit. Dit is een VAO. U mag van mij nog een
laatste vraag stellen, als die kort is.
De heer Van Meenen (D66):
Het gaat in het dictum over een wettelijk vastgesteld model
voor een beroep op vrijstelling. Nog even los van de vraag
of het wettelijk is vastgesteld: blijkbaar is er zo'n model dat
gehanteerd dient te worden. Het lijkt mij zeker niet slecht
om de gemeenten te informeren. Voor de laatste keer: wat
zou daarop tegen zijn?
Staatssecretaris Dekker:
Ik weet niet precies waarover ik dan de gemeenten zou
moeten informeren. Ze kennen de wet. Zeker de leerplichtambtenaren die voor de gemeenten werken, kennen de
wet. Dat hoef ik dus niet te doen. Volgens mij vraagt de
heer Bisschop hier echter iets extra's. Hij zegt eigenlijk: zeg
tegen de gemeenten dat ze moeten stoppen met het doorvragen op dit soort onderdelen. Als jeugdzorg of gemeenten
gerede zorgen hebben over wat er ergens gebeurt, dan
moeten wij hen daarin niet beknotten. Dat is wat deze motie
volgens mij wel beoogt. Daarom gaf ik het advies dat ik net
gaf.

Tweede Kamer

Onderwijs op andere locatie dan school

De heer Rog (CDA):
Ook mijn fractie wil zich hier goed op kunnen beraden.
Daarom heb ik nog een nadere vraag aan de staatssecretaris. Als lid van het kabinet draagt de staatssecretaris toch
verantwoordelijkheid voor een gelijke behandeling van
ouders in het hele land? Is dat niet een argument om tot
een heroverweging van het toch tamelijk eenvoudig
gestelde dictum te komen?
Staatssecretaris Dekker:
Nee, want ook hier geldt de lokale verantwoordelijkheid
van gemeenten. Daarbij kunnen er ook verschillen zijn tussen gemeenten. De decentralisatie van de jeugdzorg bijvoorbeeld zal ertoe leiden of, sterker nog, leidt er nu al toe dat
de ene gemeente het wat anders aanpakt dan de andere
gemeente. Natuurlijk moeten ze allemaal aan hun zorgplicht
voldoen, maar de manier waarop ze daaraan invulling
geven, kan verschillen. Wat de heer Rog aanvoerde is dus
geen reden om terug te komen op het advies dat ik net gaf.
Wat betreft de gevallen waarover het hier volgens mij gaat
— ik ken er toevallig een aantal in Rotterdam — doet de
partijgenoot van de heer Rog, de heer Hugo de Jonge, naar
mijn mening hartstikke goed werk. Hij bekijkt heel goed of
de desbetreffende kinderen uiteindelijk onderwijs krijgen.
Die kinderen hebben namelijk ook recht op onderwijs op
basis van allerlei internationale verdragen. Als ze daarvan
worden weerhouden, dan heeft hij een titel om daar echt
wat tegen te doen.
De heer Rog (CDA):
De staatssecretaris zei net: als er meerdere signalen zijn.
Het is vanzelfsprekend dat er dan kan worden ingegrepen.
Als die signalen er echter niet zijn — over die situatie hebben we het hier — waarom wil de staatssecretaris dan niet
dat ouders een gelijke kans hebben om op een veilige
manier hun recht te doen gelden?
Staatssecretaris Dekker:
De heer Rog zegt: dat is waarover we het hier hebben. De
heer Bisschop kwam net met één casus, die ik niet kan
overzien. Ik kan dus ook geen uitspraak doen over waarover
we het hier precies hebben. We zijn toch met zijn allen hier
op het Binnenhof niet in staat om één casus precies uit te
diepen en te heroverwegen? Altijd komen instanties, zoals
jeugdzorg, gemeenten of het OM, in actie als er sprake is
van gerede zorg. Dan ga je langs, vraag je wat er aan de
hand is en bekijk je de situatie. Als je dan in je zorg wordt
bevestigd, dan schaal je op, dan escaleer je het, dan ga je
daarin een stapje verder. Ik vind dat we echt voorzichtig
moeten zijn om vanuit de politieke arena hier een uitspraak
te doen over een individuele casus.
De voorzitter:
Gaat u verder. We zijn bij de motie op stuk nr. 65.
Staatssecretaris Dekker:
De motie van de heer Van Meenen op stuk nr. 65 is eigenlijk
een toevoeging op de brief die ik heb gestuurd. Ik vind haar
echter wel sympathiek. Daarom zou ik het oordeel graag
aan de Kamer laten.

31 maart 2016
TK 72

72-12-6

De voorzitter:
Nu u dat zegt, kijk ik even naar de heer Van Meenen en naar
de rest van de Kamer. We hebben net het voorstel van de
heer Van der Staaij aangenomen. Als moties worden overgenomen of daartegen geen bezwaar bestaat … Zeg ik het
goed? Ik kijk ook naar de staatssecretaris.

Mevrouw Ypma (PvdA):
Dan zitten we op één lijn. De staatssecretaris kan het dus
zo interpreteren. Het gaat mij erom dat er ook inspectietoezicht in het klaslokaal thuis is.
Staatssecretaris Dekker:
Fijn, dan denk ik dat we op één lijn zitten.

Staatssecretaris Dekker:
Dit is voor mij ook nieuw, voorzitter, dus ik kijk even naar
uw guidance in dezen. Wat zou ik dan moeten zeggen?
De voorzitter:
Als u zegt dat u de motie graag overneemt, dan hoeven we
er niet meer over te stemmen. Dan is zij overgenomen en
maakt zij geen deel meer uit van de beraadslaging.
Staatssecretaris Dekker:
En is iedereen het daar dan mee eens? Ik weet niet hoe
zoiets werkt, maar …

Tot slot.
De voorzitter:
Heel even voor de duidelijkheid: wat zegt u over de motie?
Staatssecretaris Dekker:
Daarover zou ik het oordeel aan de Kamer willen laten. Of
moet ik dan …
De voorzitter:
Dat hoeft niet. U mag de motie overnemen als daartegen
geen bezwaar is.

De voorzitter:
Ik zou zeggen: gewoon doen, het komt goed.
Staatssecretaris Dekker:
Gewoon doen?
De voorzitter:
Ja. Althans … Nee, ik zie dat één lid daartegen bezwaar
heeft, namelijk de heer Rog van het CDA. We gaan er dus
over stemmen. Wat jammer nou.
Staatssecretaris Dekker:
Oké, dan houd ik het bij mijn advies.

Mevrouw Siderius (SP):
Ik weet niet wat de staatssecretaris gaat doen, maar wij
willen wel graag over deze motie stemmen.
De voorzitter:
Prima. Dan gaan we naar de motie op stuk nr. 67.
Staatssecretaris Dekker:
In de motie op stuk nr. 67 wordt de regering eigenlijk
gevraagd om duidelijkheid te bieden. Die motie zou ik dus
aan het oordeel van de Kamer willen laten.
De beraadslaging wordt gesloten.

De voorzitter:
Oké, dan gaan we naar de motie op stuk nr. 66.
Staatssecretaris Dekker:
Mevrouw Ypma verzoekt de regering in haar motie op stuk
nr. 66 om samen te werken met de Stichting Keurmerk
Thuisonderwijs en andere organisaties voor thuisonderwijs
en hen te betrekken bij het vormgeven van zowel het proces
van beoordelen van de onderwijswerkplannen als het
houden van toezicht, opdat vanuit het keurmerk een eerste
check kan plaatsvinden alvorens de inspectie een bezoek
aflegt. Deze motie ligt meer in de lijn met wat ik voor ogen
heb dan de motie van de heer Voordewind. Ik maak er wel
de aantekening bij dat zoiets alleen kan als het vervolgens
substantieel is. We gaan met deze partijen om tafel zitten.
Er moet altijd de mogelijkheid zijn van direct toezicht, maar
als dat keurmerk voldoende basis biedt, verlicht dat
natuurlijk ook het werk van de inspectie, wat het directe
toezicht niet uitsluit. Dat moet wel enige substantie hebben,
dus het zal ook van andere partijen vragen om met goede,
vertrouwenwekkende voorstellen te komen.

Tweede Kamer

Onderwijs op andere locatie dan school

De voorzitter:
Dank u wel. Hiermee zijn we aan het eind gekomen van dit
VAO. Over de ingediende moties zullen we volgende week
dinsdag stemmen. Ik zie dat bij het volgende VAO dezelfde
woordvoerders aanwezig zijn.

31 maart 2016
TK 72

72-12-7