3
Vragenuur: Vragen Helder
Vragen van het lid Helder aan de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over het bericht "Moordenaar ontsnapt
tijdens verlof".

Mevrouw Helder (PVV):
Voorzitter. Wederom heeft een tbs'er de benen kunnen
nemen tijdens een begeleid proefverlof. Deze tikkende
tijdbom heeft van afgelopen dinsdag tot afgelopen zaterdag
vrij rond kunnen lopen. Inmiddels is hij weer gepakt, maar
voor mijn fractie is daarmee de zaak natuurlijk niet afgedaan. Het gaat niet alleen om het grote risico voor de veiligheid van de samenleving, maar het is ook nog eens buitengewoon triest voor de nabestaanden van het slachtoffer.
Je zult maar te horen krijgen dat de moordenaar van je
broer of van je kind weer vrij rondloopt.
We hebben het over iemand die met begeleid verlof was.
Hoe heeft diegene dan toch kunnen ontsnappen? We kunnen constateren dat deze crimineel nog lang niet toe was
aan verlof, anders was hij niet ontsnapt. We weten ook dat
bijna 7% van de tbs'ers die op verlof gaan, de benen neemt:
dat is 1 op de 14! Misschien spreekt de staatssecretaris
straks weer de sussende woorden dat er 70.000 verlofbewegingen per jaar zijn. Is hij het met onze fractie eens dat
diegene indien de broekstok was toegepast, niet had kunnen
ontsnappen en dat daarmee de risico's voor de samenleving
en het leed voor de nabestaanden beperkt waren gebleven?
Mijn fractie heeft inmiddels wel tig keer om maatregelen
gevraagd om eens te stoppen met het gebruiken van de
maatschappij als proeftuin voor veroordeelde criminelen.
Voor het zomerreces van dit jaar doe ik nog één poging.
Daarom mijn laatste vraag: welke maatregelen gaat de
staatssecretaris nemen om te voorkomen dat in het vervolg
tbs'ers op verlof de benen kunnen nemen?

Staatssecretaris Dijkhoff:
Voorzitter. Het is logisch dat er vragen zijn. Dit kan natuurlijk
geen goedkeuring wegdragen. Iemand die een PIJ maatregel opgelegd heeft gekregen en zit na gruwelijke daden,
hoort er niet tussenuit te piepen. Die persoon hoort zijn
straf te krijgen. Resocialisatie is natuurlijk een onderdeel
van die straf. Een onderdeel van die resocialisatie is begeleid verlof. Dat hoort plaats te vinden op een correcte wijze.
Als iemand er dan op deze manier tussenuit piept, is dat
vooral ontzettend naar voor de familie van het slachtoffer
en natuurlijk ook onprettig voor de samenleving. Het is
goed dat de nabestaanden snel zijn geïnformeerd. Het is
nog beter dat we de betreffende persoon zaterdag weer
hebben kunnen oppakken en insluiten. Het is ook goed om
te melden dat hij op dit moment niet verdacht wordt van
het plegen van strafbare feiten in de tussentijd.
Mevrouw Helder heeft gevraagd: had hij met een broekstok
niet kunnen ontsnappen? Je weet nooit wat kan, maar het
wordt dan wel een stuk moeilijker. Bij een begeleid verlof
is het inderdaad vaak zo dat er aanvullende maatregelen
worden genomen. Dit was niet het eerste begeleid verlof
van deze persoon. Dat wordt opgebouwd. Na verloop van

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Helder

tijd gaat de resocialisatie verder. Als het vaak goed gaat, is
het niet meer aangelegen om maatregelen als een broekstok
te nemen, om de resocialisatie niet in de weg te staan.
Hoe kan dit bij begeleiding dan toch gebeuren? Plat gezegd:
omdat de persoon dan harder loopt dan de begeleiders.
Als er geen aanvullende maatregelen meer zijn omdat het
verlof al herhaaldelijk goed is gegaan, dan kan dit helaas
gebeuren. Helemaal uitsluiten dat dit gebeurt, kan ik niet.
Ik kan niet garanderen dat het nooit gebeurt. We doen er
wel alles aan om het te beperken.
Mevrouw Helder had het zelf al over de verlofbewegingen
in 2014. Ik zou de Kamer daar nog over informeren. De brief
is nog niet helemaal af, maar ik kan deze informatie er wel
alvast uitlichten. Het ging om 30.000 verlofbewegingen en
58 onttrekkingen. Het gaat dan dus om 0,2% van de gevallen.
Mevrouw Helder (PVV):
Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording. Ik
hoorde de staatssecretaris zeggen: we doen er alles aan
om het te beperken. Dat is dus niet zo, want dan zou de
staatssecretaris zeggen: we draaien het beleid met die
broekstok eens om. Dan is het niet een "nee, tenzij", maar
een "ja, tenzij", want verlof moet je verdienen. Blijkbaar is
dat hier weer niet gelukt. Resocialisatie heeft niet geholpen
en de behandeling — laat ik daar ook eens op wijzen — ook
niet, want deze figuur zat in de tbs. Mijn fractie is daar nooit
een voorstander van geweest. Dit voorbeeld laat weer zien
waarom wij dat niet zijn. De resocialisatie heeft niet geholpen en de behandeling ook niet. Is het dan niet verstandig
om het beleid om te draaien, zodat de staatssecretaris
voorkomt dat er een volgende keer komt? Als er dan toch
een volgende keer komt, kan hij in ieder geval wel zeggen
"wij hebben er alles aan gedaan". Dan spreken we over
eventuele andere maatregelen.
Staatssecretaris Dijkhoff:
Ik ben geen voorstander van het afschaffen van een PIJ
maatregel. Begeleid verlof is een onderdeel van de behandeling en de resocialisatie, waarbij de vrijheden inderdaad
verdiend moeten worden. Nogmaals, dit was niet de eerste
keer dat deze persoon verlof kreeg. Het heeft natuurlijk ook
op een andere manier repercussies. De persoon is weer
ingesloten. De verlofmachtiging is ingetrokken. Die kan dus
niet zomaar voortgezet worden. Dat moet opnieuw in
behandeling worden genomen. Los van de preventieve
maatregelen hebben we natuurlijk ook maatregelen die
consequenties hebben voor de betrokkene als hij op deze
manier onzorgvuldig met het opgebouwde krediet omgaat.
Ik zie geen reden om te stoppen met elke vorm van resocialisatie.
Mevrouw Helder (PVV):
Afrondend, de staatssecretaris zegt: het was niet de eerste
keer dat deze persoon met verlof ging. Dan zeg ik: het was
ook niet de eerste tbs'er die de benen nam. Als je er echt
alles aan wilt doen, dan beperk je het in ieder geval zo veel
mogelijk. Dat heb ik de staatssecretaris helaas niet horen
zeggen. Hij zegt: ik blijf voorstander van resocialisatie. Je
kunt echter nog wel een stukje terug redeneren en zeggen:
we willen wel zo veel mogelijk veiligheid en in dat kader
kiezen we voor het broekstokbeleid en "ja, tenzij". Ik vind

30 juni 2015
TK 102

102-3-1

het toch jammer dat ik dat niet heb gehoord van de staatssecretaris.
De voorzitter:
Ik begrijp dat de staatssecretaris geen behoefte meer heeft
aan een reactie. De heer Bisschop heeft nog een vraag voor
de staatssecretaris.
De heer Bisschop (SGP):
Ik kan mij voorstellen dat de staatssecretaris vasthoudt aan
het begeleid verlof als onderdeel van het resocialisatieprogramma. Als we echter bij herhaling constateren dat mensen die in dat programma zitten, toch misbruik maken van
de gelegenheid door zich te onttrekken en dus te ontvluchten, dan kan ik mij ook voorstellen dat de staatssecretaris
zegt: als dat zo is, dan moeten we nog eens goed kijken
naar de uitvoering en de toepassing van dat begeleid verlof.
Daar moeten we dan misschien strikter in zijn. Kan de
staatssecretaris dat delen?
Staatssecretaris Dijkhoff:
In algemene zin ben ik het daarmee eens. Meer specifiek
gaat het om een balans tussen "een incident is niet uit te
sluiten" en "wanneer is het aantal incidenten dermate hoog
dat je het repercussies laat hebben voor het beleid". Na
zo'n incident wordt er bij de persoon om wie het gaat, goed
gekeken naar repercussies die het moet hebben voor de
voortgang en eventueel voor toekomstige resocialisatie. In
algemene zin denk ik niet dat we nu op een punt zitten
waarop we zeggen dat er iets mis is met het hele traject.
Ook in de brief die nog naar de Kamer komt, zullen we nader
ingaan op de cijfers die ik net globaal noemde. Zo kan de
Kamer zien hoe die gespecificeerd zijn. In de categorie
"misstanden" zitten namelijk ook zaken als iemand die zich
te laat meldt, waarbij het soms om uren kan gaan. Om de
Kamer beter inzicht te geven, komen die cijfers zo snel
mogelijk naar haar toe. Dan kan zij beoordelen of het dermate ernstig is dat het beleid fundamentele wijziging
behoeft.
De voorzitter:
Dank u wel voor uw antwoorden en voor uw komst naar
de Kamer.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Helder

30 juni 2015
TK 102

102-3-2