Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 300 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2016

Nr. 60

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 maart 2016
Op 18 februari 2016 heb ik het verzoek ontvangen uw Kamer te informeren over de stand van zaken van het MIRT project Afsluitdijk.
Bij de Afsluitdijk is sprake van een versterkingsopgave en daarnaast een
opgave voor het vergroten van de capaciteit voor de waterafvoer vanuit
het IJsselmeer naar de Waddenzee. Na de voorkeursbeslissing waterveiligheid (Rijksstructuurvisie Afsluitdijk) van december 2011 en de
voorkeursbeslissing waterbeheer van augustus 2012 is hiertoe de
planuitwerking opgepakt. Met de regionale partners (provincies NoordHolland en Fryslân en gemeenten Hollands Kroon, Súdwest-Fryslân en
Harlingen) zijn afspraken gemaakt om gedurende deze planuitwerking te
zoeken naar kansen voor synergie en samenwerking om ambities op
gebied van natuur, duurzame energie en recreatie en toerisme te
combineren met de versterkingsopgave.
Rijksopgave
De scope van de Rijksopgave is de volgende:
− Versterken van gehele dijklichaam over 32 kilometer. De buitenbekleding dient geheel vervangen te worden. Er is gekozen voor een
overslagbestendige dijk waarbij bij een extreme storm er water over
de dijk mag komen.
− Versterken van de bestaande spuisluiscomplexen bij Den Oever en
Kornwerderzand.
− Bouw nieuwe keersluizen (stormvloedkering) voor bestaande
schutsluizen in Den Oever en Kornwerderzand. Bij Kornwerderzand
wordt er hierbij rekening gehouden met de benodigde doorvaartbreedte voor het initiatief van de regio om een nieuwe bredere sluis te
bouwen.
− Bouw van pompen in of bij het spuisluiscomplex bij Den Oever. Hier
wordt het grootste gemaal van Europa gebouwd.

kst-34300-A-60
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 A, nr. 60

1

− Voor bovenstaande opgave is € 831 mln. gereserveerd in de begroting.
Samenwerking met de regio
Naast de rijksopgave hebben rijk en regio afgesproken om een aantal
ambities op de Afsluitdijk te realiseren. De regio heeft het voortouw bij het
realiseren van deze ambities en is primair verantwoordelijk voor de
financiering ervan. Het rijk ondersteunt de realisatie van deze ambities,
onder andere door het beschikbaar stellen van grond en een bijdrage1.
Het Rijk heeft in 2012 de toezegging gedaan om € 20 mln. bij te dragen
aan de ambities2, met de afspraak dat de regio zorg draagt voor tenminste
eenzelfde bijdrage (niet zijnde andere rijksmiddelen). Het gaat hierbij om
de realisatie van duurzame en innovatieve projecten, zoals een vismigratierivier en projecten rond Blue Energy en stromingsenergie. Van
genoemde € 20 mln. is inmiddels ruim € 6 mln. besteed dan wel
toegezegd, voornamelijk aan energieprojecten. Ik verwacht dat de regio
dit jaar voor het resterende deel aanvragen zal indienen, temeer daar de
bijdrageregeling dit jaar eindigt.
Samenhang met DBFM contract
Met de provincies en gemeenten is een aantal realisatieovereenkomsten
overeen gekomen die momenteel voor liggen in Raden en Staten. Hierin
zijn afspraken gemaakt over de samenhang tussen een aantal van de
regionale ambities en het DBFM contract voor de versterking:
− Aanleg van een coupure (doorlaatmiddel) voor een vismigratierivier in
de Afsluitdijk, als onderdeel van het DBFM-contract voor de Afsluitdijk.
Hier wordt slim werk met werk gemaakt waarbij integrale waterveiligheid geborgd blijft. De aanleg van de «voor- en achtertuin» (het
«riviergedeelte» van de vismigratierivier) zal door de regio zelf
gebeuren. Totale kosten van de vismigratierivier worden momenteel
ingeschat op circa € 50 mln. waarvan € 17,5 mln. onderdeel uit maakt
van het DBFM-contract. De regio is voornemens om een bijdrage van
IenM te vragen voor de vismigratierivier. Het gaat hierbij om circa € 8
mln. uit ambitiegeld en € 5,3 mln. budget dat gereserveerd is voor een
KRW-maatregel bij Kornwerderzand.
− Aanleg van een tweetal recreatieve fietspaden aan de Waddenzeezijde
als onderdeel van DBFM-contract voor de Afsluitdijk. De fietspaden
worden aangelegd op de trajecten Noord-Hollandse kust – Monument
en Friese kust – Kornwerderzand. De fietspaden worden volledig
gefinancierd door de regio.
− Kwaliteitsimpuls van het Monument van Dudok en verzorgingsplaats
bij het Monument.
− Voor de huidige pilots Blue Energy en Stromingsenergie (Tidal Testing
Centre) zijn afspraken gemaakt om deze maximaal in bedrijf te houden
tijdens de grote renovatie van de Afsluitdijk.
Overige werkzaamheden die worden meegenomen in het contract, maar
niet als «ambitie van de regio» worden bestempeld, zijn:
− De versterking van een aantal havendammen, die in beheer zijn bij
Rijkswaterstaat maar bijdragen aan de veiligheid van Den Oever. Met
Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier is in september 2015
een Realisatieovereenkomst gesloten voor het slim combineren van de
werkzaamheden voor de dijkversterking bij Den Oever en de versterking van de Afsluitdijk.
− Actualiseren van het wegontwerp van de A7.

1
2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Zie Stcrt. 2012, nr. 20959

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 A, nr. 60

2

Overige meekoppelkansen
Met de regio zijn ook afspraken gemaakt over de gezamenlijke ambitie
van een energieneutrale dijk in 2022 en het faciliteren van opschaling van
pilots rondom duurzame energie. Daarnaast wordt er bij Kornwerderzand
eind 2017 een Beleefcentrum geopend waar bezoekers op een interactieve
manier geïnformeerd worden over de Afsluitdijk. Aan Daan Roosegaarde
is gevraagd de icoonwaarde van de dijk te versterken. Hij heeft hiervoor
een ontwerp gemaakt dat bestaat uit verschillende elementen die een
«belevingslaag» van licht en interactie toevoegen aan de dijk. Later dit
jaar zal het ontwerp worden onthuld. Het «Icoon Afsluitdijk» wordt los van
het DBFM contract gerealiseerd.
Planning & vervolg
Op 21 mei heb ik uw Kamer geïnformeerd over de tervisielegging van het
ontwerp rijksinpassingsplan.3 Op 9 februari jl. is het definitief rijksinpassingsplan tezamen met Nb-wetvergunning en Flora & Fauna-ontheffing
gepubliceerd. Deze besluiten staan 6 weken open voor beroep bij de Raad
van State. De start van de aanbesteding van het DBFM-contract staat
gepland voor het einde van dit jaar. Vanaf 2018 zal de aannemer aan het
werk zijn zodat eind 2022 de dijk weer veilig is. Hierna is de aannemer
circa 25 jaar verantwoordelijk voor het onderhoud aan de dijk.
De komende jaren zal ik u in het kader van het MIRT blijven informeren
over de voortgang van dit mooie project.
De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

3

Kamerstuk 34 000 A, nr. 61

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 300 A, nr. 60

3