Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 924

Toezichtsverslagen AIVD en MIVD

Nr. 102

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 oktober 2013
Inleiding
In het algemeen overleg (AO) MIVD van 3 juli jl. (Kamerstuk 29 924,
nr. 100) heb ik de vaste commissie voor Defensie toegezegd terug te
komen op het verstrekken van de verklaring van geen bezwaar (VGB) in
relatie tot verblijf in het buitenland. Met deze brief doe ik deze toezegging
gestand.
Bij een veiligheidsonderzoek wordt een periode van acht tot tien jaar,
direct voorafgaande aan de aanmelding, door de MIVD onderzocht. Deze
periode is afhankelijk van het veiligheidsmachtigingsniveau1 en is voor de
AIVD en MIVD gelijk. Voor partners wordt een periode van ten minste vijf
jaar onderzocht. Als over een verblijf door betrokkene (of diens partner)
van meer dan drie maanden in het buitenland geen informatie kan
worden ingewonnen, kan een nieuwe VGB niet worden verstrekt of een
bestaande VGB worden ingetrokken. Er is dan sprake van een zogeheten
«ontbrekende periode».
In het AO is gevraagd wat dit voor gevolgen heeft voor mensen die voor
werk, studie of toerisme voor langere tijd naar het buitenland gaan. Dit
soort verblijf in het buitenland wordt immers steeds populairder.
Daarnaast komt het voor dat mensen als inwonend gezinslid van
bijvoorbeeld een diplomaat langere tijd in het buitenland zijn geweest.
Na heroverweging is, waar mogelijk, een meer genuanceerd onderscheid
per situatie gemaakt met inachtneming van de bescherming tegen
veiligheidsrisico’s die de Wet veiligheidsonderzoeken beoogt. Deze brief
geeft de wijzigingen weer.

1

kst-29924-102
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Het veiligheidsmachtigingsniveau is gekoppeld aan vertrouwensfuncties en geeft onder meer
weer tot welk niveau van rubricering informatie mag worden ingezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 924, nr. 102

1

Veiligheidsonderzoek bij langdurig verblijf in het buitenland
Indien een defensieambtenaar, aspirant-defensieambtenaar of diens
partner in de controleperiode als rijks- of defensieambtenaar in het
buitenland geplaatst is geweest, vormt de ontbrekende periode geen
belemmering meer voor een VGB. Ook de ontbrekende periode van de
naar het buitenland meegereisde partner wordt de defensie- of rijksambtenaar in het veiligheidsonderzoek niet meer tegengeworpen, mits deze
reeds voor het vertrek bekend was bij de MIVD of AIVD. Daarbij geldt wel
dat aan een (ex-)rijksambtenaar die niet op een vertrouwensfunctie
geplaatst is geweest niet het hoogste veiligheidsmachtigingsniveau zal
worden toegekend.
Een uitzondering was al van toepassing op personen die wegens studie,
stage, als toerist of als werknemer (van bijvoorbeeld internationale
organisaties, Nederlandse multinationals of bedrijven die voldoen aan de
Algemene Beveiligingseisen voor Defensieopdrachten) in het buitenland
hebben verbleven. De maximale periode die een persoon hiervoor in het
buitenland mag hebben doorgebracht, wordt nu verlengd van negen naar
twaalf maanden. Hierbij zal geen VGB op het hoogste veiligheidsmachtigingsniveau worden toegekend.
Ten slotte wordt ook de regeling voor inwonende gezinsleden aangepast.
Voor aspirant-defensiemedewerkers vormt langdurig verblijf in het
buitenland als gezinslid van een defensie- of rijksambtenaar of van een
werknemer in eerdergenoemde zin geen belemmering meer voor een
VGB. Voor hen gelden voortaan dezelfde uitzondering en voorwaarden.
Ook hen zal geen VGB op het hoogste veiligheidsmachtigingsniveau
worden toegekend.
Beleidsregel veiligheidsonderzoeken
Het beleid met betrekking tot veiligheidsonderzoeken is nu nog vastgelegd in twee beleidsregelingen. Deze beleidsregelingen zijn inmiddels
geïntegreerd in een nieuwe beleidsregel veiligheidsonderzoeken Defensie.
Daarmee wordt ook uitvoering gegeven aan het advies van de Commissie
van Toezicht betreffende de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten om het
beleid en de uitvoering ten aanzien van veiligheidsonderzoeken tussen de
MIVD en AIVD te harmoniseren.
De in deze brief beschreven heroverweging rond langdurig buitenlands
verblijf heeft ertoe geleid dat de beleidsregel later wordt vastgesteld dan
in eerste instantie aan de Kamer is meegedeeld. In plaats van op 1 oktober
zal de nieuwe beleidsregel op 1 november 2013 in werking treden. Voor
die tijd wordt de beleidsregel gepubliceerd in de Staatscourant en op
internet en uitgebreid gecommuniceerd met het personeel en het
georganiseerd overleg.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 924, nr. 102

2