2
Vragenuur
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig artikel 136 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Recourt aan de staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie over kinderen in politiecellen en het
rapport van Defence for Children.

De heer Recourt (PvdA):
Voorzitter. Ik begin mijn vragen met het volgende citaat:
"Juist omdat ik uw opvatting deel dat het opvoedende
aspect nog immer een leidend beginsel is in het jeugdstrafrecht heb ik er evenwel geen bezwaren tegen als dat,
nog duidelijker dan nu wellicht het geval is, apart vermeld
wordt in wetgeving."
Ik weet niet of de staatssecretaris zijn eigen woorden
herkent, maar dit is een citaat uit een brief van 23 juni van
dit jaar op een advies van de RSJ.
Vrijdag keek ik naar het programma van de VARA Ombudsman over kinderen in een politiecel en de wijze waarop dat in wetgeving is geborgd. Daarbij ging het onder
meer over het rapport van Defence for Children. Ik schrok
van dat advies. Het is een enorm pakket met 60 aanbevelingen. De algemene conclusie is dat het in Nederland
niet op orde is waar het de detentie van kinderen betreft die verdacht zijn. De PvdA is ervoor dat voorspoedig
wordt opgespoord, ook als het kinderen betreft, en dat
in de zwaardere gevallen ook kinderen langer in detentie
kunnen blijven, maar dan wel in een geschikte detentie.
De staatssecretaris en ik kennen beiden de situatie in politiecellen. Het zijn donkere hokken waar vaak geen daglicht komt, waar het stinkt naar plas, waar agressieve medeverdachten verblijven. Dat is geen plek waar je kinderen moet opsluiten. Dat moet zo kort mogelijk duren. Landen om ons heen hebben het goed geregeld. Daar worden kinderen maximaal een dag in de politiecel opgesloten en dan worden ze doorgestuurd naar een andere inrichting. Bij ons is het mogelijk dat een kind van twaalf
jaar negen dagen en vijftien uur in een politiecel verblijft.
Dat lijkt me echt onbestaanbaar. Dat moeten we niet willen.
Mijn eerste vraag aan de staatssecretaris is of hij de urgentie van deze situatie erkent. Hoe gaan we hier zo snel
mogelijk iets aan doen in de praktijk en in regelgeving, zodat de rechten van kinderen beter gegarandeerd zijn en in
lijn zijn met het Verdrag inzake de Rechten van het Kind?

Staatssecretaris Teeven:
Voorzitter. Ik onderken de urgentie maar zeer ten dele,
want de situatie dat jeugdigen negen dagen en vijftien
uur in een politiecel moeten verblijven, is gedateerd.
Meer dan twee jaar geleden was er weinig ruimte in justitiële jeugdinrichtingen waardoor jeugdigen langer in een
politiecel zaten. De afgelopen twee jaar is dat niet meer
voorgekomen. Dus het voorbeeld dat de heer Recourt
geeft, herken ik niet. Dat heeft volgens mijn informatie
ook niet plaatsgevonden. Dat laat echter onverlet dat wij
wel kennis hebben genomen van die 60 aanbevelingen

Tweede Kamer

Vragenuur

en dat wij daar zeer nauwkeurig doorheen zullen lopen bij
het ministerie van Veiligheid en Justitie. Als blijkt dat er
zaken zijn die voor verbetering vatbaar zijn, die bijvoorbeeld in overeenstemming moeten worden gebracht met
het VN-Verdrag inzake de Rechten van het Kind, dan zullen wij dat zeker doen.
De heer Recourt (PvdA):
Ik vraag de staatssecretaris hoe hij weet dat het niet gebeurt. Uit het rapport van Defence for Children blijkt dat
dit niet geregistreerd wordt. Het blijkt wettelijk nog gewoon mogelijk te zijn. Het kan zelfs langer. Kinderen tot
achttien jaar kunnen maximaal zestien dagen en vijftien
uur in een politiecel verblijven. Moeten we niet gewoon
in de wet opnemen dat dit een onaanvaardbaar lange termijn is? Moeten we niet registreren hoe lang kinderen gedetineerd zijn? Eurocommissaris Malmström heeft hier in
2008 al aandacht voor gevraagd en opgeroepen dit te regelen. Ik vraag de staatssecretaris: hoe zit het hiermee?
Staatssecretaris Teeven:
Precies zoals de heer Recourt zegt: in 2008 is daar aandacht voor gevraagd. Toen was dit ook een punt. In die
zin schetst Defence for Children een gedateerd beeld. In
de huidige situatie worden jeugdige verdachten zo snel
mogelijk geplaatst in justitiële jeugdinrichtingen. Tegen
de heer Recourt wil ik nog het volgende zeggen. Wij kennen beiden de Amsterdamse situatie en wij weten dat het
wel eens langer heeft geduurd. Ik ben het er volstrekt mee
eens dat een politiecel geen plaats is waar een jeugdige
zeer lang moet detineren, maar de situatie die hier wordt
geschetst door Defence for Children is niet in overeenstemming met de huidige werkelijkheid.
De heer Recourt (PvdA):
Voorzitter. Ik ga voor de laatste keer proberen om de
staatssecretaris mee te krijgen in mijn vraag om zodanig te regelen dat in regelgeving het belang van kinderen
geborgd wordt zodat het niet kan gebeuren dat bij een
nieuw cellentekort – ik ga er even van uit dat de staatssecretaris er gelijk in heeft dat er op dit moment geen cellentekort is en kinderen snel worden doorgeplaatst – kinderen de dupe worden. Zullen wij dat gewoon vastleggen
in de wet?
Staatssecretaris Teeven:
Voorzitter. Wij hebben in het verleden, toen er een capaciteitsprobleem was in jji's, de beginselenwet gewijzigd;
artikel 12. Laat wel zijn: wij hebben op het departement
van Veiligheid en Justitie ook met andere belangen te maken. Wij hebben te maken met de belangen van jeugdigen, zeker, maar ook met 16- en 17-jarige verdachten die
slachtoffers maken onder jeugdigen. Dat zijn 16- of 17-jarige slachtoffers en soms nog jonger. In de huidige regelgeving bieden wij ruimte voor de opsporing, voor waarheidsvinding en voor aandacht aan slachtoffers. Tegelijkertijd bieden wij de mogelijkheid om binnen de grenzen
van het VN-kinderbeschermingsverdrag te blijven. Wij
gaan dat rapport nauwgezet doornemen. Wij gaan kijken
waar wij dingen kunnen verbeteren. Ik zie op dit moment
echter geen reden voor aanvullende wetgeving.
De heer Recourt (PvdA):
Ik concludeer dat nadere wetgeving wel nodig is omdat
Defence for Children zegt dat het Internationaal Verdrag
inzake de Rechten van het kind wordt geschonden met

27 september 2011
TK 4

4-2-2

Teeven
die lange termijn. Ik zal straks bij de regeling van werkzaamheden hierop terugkomen en een debat aanvragen
zodat wij het hierover uitgebreider kunnen hebben. De
organisatie doet namelijk wel 60 aanbevelingen die allemaal in lijn zijn met de oproep: overheid, regel je zaakjes
beter. Niet "kinderen vrij", maar wel "snel uit de politiecel".
De voorzitter:
Ik hoor niet echt een vraag.
Staatssecretaris Teeven:
Ik merk alleen nog op dat wij die situatie op dit moment
hebben; jeugdigen stromen zo snel mogelijk door uit een
politiecel naar jji's. De heer Recourt weet ook dat er capaciteit is. Er is geen reden om dat niet te doen. Wij hebben
echter ook te maken met andere belangen, bijvoorbeeld
de belangen van jonge slachtoffers en het belang van
waarheidsvinding. Helemaal voorkomen kan dus nooit.
De heer Dibi (GroenLinks):
Voorzitter. Er is in de Kamer veel aandacht voor het snel
en streng straffen van criminele jongeren. Dat is terecht,
want dat is een belangrijke zaak. Vandaag wordt een andere kant van de medaille belicht, namelijk dat jongeren
tijdens hun straf niet altijd fatsoenlijk behandeld worden.
Dat is mogelijk in strijd met de kinderrechten. Ik verwacht
van de staatssecretaris dat hij niet de feiten die door een
andere partij worden aangeleverd alleen maar ontkent.
Ik verwacht dat hij zegt wat hij zelf wil veranderen. Wat
gaat het kabinet concreet doen om die kinderrechten wel
te respecteren?

langen te dienen. Dit is heel belangrijk, maar het gaat ook
om waarheidsvinding. Dat moet ook gebeuren.
Mevrouw Berndsen (D66):
Voorzitter. De staatssecretaris heeft er natuurlijk gelijk in
dat op dit moment weinig sprake meer is van jeugdigen
die langer in een politiecel zitten omdat er geen wachtlijsten meer zijn in de gesloten jeugdinrichtingen. Tegelijkertijd is dat op dit moment het geval. Ik vraag hem om
goed te kijken naar die begrenzing van het aantal dagen
dat verbleven mag worden in een politiecel in het geval
dat er een oploop is van de wachtlijsten waardoor kinderen wel weer in die situatie terecht kunnen komen.
Staatssecretaris Teeven:
Voorzitter. Daarvan is op dit moment geen sprake. Wij
hebben in het verleden artikel 12 van die beginselenwet
gewijzigd. Daarop kunnen we terugkomen door te zeggen
dat we het niet langer mogelijk willen maken. Daarvoor
bestaat volgens mij op dit moment echter geen aanleiding. We gaan wel door het rapport heen om andere verbeteringen te vinden. Hier in de Kamer wordt het voorgesteld alsof wij jeugdigen onnodig lang in politiecellen laten verblijven, maar dat is niet in overeenstemming met
de werkelijkheid in Nederland.

Staatssecretaris Teeven:
Ik zal dat tegen de heer Dibi zeggen. Wij gaan die 60 aanbevelingen nauwgezet doorlopen om te kijken waar wij
zaken kunnen verbeteren. De situatie die hier wordt voorgesteld, alsof jeugdigen in Nederland zeer lang worden
opgesloten terwijl dat ook anders kan, klopt echter niet.
Op dit moment worden jeugdigen zo snel mogelijk doorgeleid naar justitiële jeugdinrichtingen. Ik herhaal dat het
kabinet meerdere belangen te dienen heeft. Dit is een
groot belang en wij gaan daarom serieus om met dit rapport. Ik zeg echter ook dat Defence for Children zich baseert op gedateerde informatie.
Mevrouw Kooiman (SP):
Voorzitter. Kinderen zijn geen miniatuurvolwassenen. Uit
het rapport blijkt dat hier kinderrechten worden geschonden. Ik vind dat de staatssecretaris daar goed naar moet
kijken. In dit rapport staat dat kinderrechten daadwerkelijk worden geschonden; kinderen zitten langer in een cel
en krijgen geen informatie waarop zij recht hebben. Dat
zijn heel essentiële punten. Ik verwacht van deze staatssecretaris dat hij duidelijke alternatieven aandraagt om deze
kinderrechten te verbeteren.
Staatssecretaris Teeven:
Wij zullen die aanbevelingen doorlopen en kijken naar
waar wij een en ander meer in overeenstemming kunnen
brengen met het VN-kinderverdrag. Laten wij echter wel
wezen: wij hebben soms ook te maken met 16- en 17-jarige verdachten, kijkend naar de 600 criminele jeugdgroepen, waartegen wij behoorlijk willen optreden als kabinet. In diezelfde categorie hebben wij soms ook te maken
met jeugdige slachtoffers. Wij hebben dus meerdere be-

Tweede Kamer

Vragenuur

27 september 2011
TK 4

4-2-3