Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3391
Vragen van de leden Futselaar en Alkaya (beiden SP) aan de Minister voor
Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris
van Economische Zaken en Klimaat over het ontnemen van toegang van
Huawei tot Google-software door de Verenigde Staten (ingezonden 22 mei
2019).
Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat), mede
namens de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
(ontvangen 5 juli 2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2018–2019, nr. 3055.
Vraag 1
Kent u de berichten dat de Amerikaanse Minister van Economische Zaken
Google heeft verboden Huawei nog te ondersteunen bij het gebruik van het
Android-besturingssysteem en bijbehorende apps?1 Wat is uw reactie
daarop?
Antwoord 1
Ja, ik ben met dit NOS-bericht bekend.
Volgens de mij bekende berichtgeving is Huawei recentelijk door het
Amerikaanse Ministerie van Handel op een lijst voor export licenties geplaatst
(de Entity list). Een direct gevolg is dat bedrijven die vanuit de Verenigde
Staten technologie leveren aan Huawei, zoals Google, vanaf nu een exportlicentie moeten aanvragen. Google heeft bekendgemaakt dat het bedrijf naar
aanleiding hiervan de toegang van telefoonmaker Huawei tot het besturingssysteem Android beperkt. Na een ontmoeting met president Xi Jinping
tijdens de G20, heeft president Trump verklaard dat Amerikaanse bedrijven
onder voorwaarden wel zaken zouden mogen doen met Huawei. Hoe deze
versoepeling er in de praktijk uit komt te zien is nog niet bekend.
Vraag 2
Hoeveel Nederlanders worden geraakt door dit besluit als dit geëffectueerd
wordt en met welke gevolgen gaan zij te maken krijgen?

1

ah-tk-20182019-3391
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

https://nos.nl/artikel/2285619-trump-stelt-maatregelen-tegen-huawei-met-90-dagen-uit.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Het is op dit moment niet goed in te schatten hoeveel Nederlanders geraakt
zouden worden als dit besluit wordt geëffectueerd. Dit komt door de
volgende omstandigheden. Volgens de berichtgeving heeft Google de licentie
voor de toegang tot het Android-platform voor Huawei-smartphones
beëindigd. Er is een periode van 90 dagen ingesteld door de Amerikaanse
overheid voor de transitie naar de nieuwe situatie en om de gevolgen voor
de eigen industrie goed in te schatten. Ons beeld is dat tot die tijd de
gebruikers van Huawei-smartphones gewoon toegang blijven houden tot
Google Play en beveiligingsupdates. Daarnaast heeft Huawei aangegeven (zie
ook antwoord op vragen 4 en 5) dat huidige toestellen ook na de transitieperiode zullen blijven werken zoals consumenten gewend zijn, waarbij diensten
als Google Play Store, Gmail en beveiliging van Google Play Protect en
Huawei blijven functioneren. Indien de blokkade van toegang van Huawei tot
Android doorgang vindt, moet Huawei op zoek naar alternatieve systemen,
met name waar het nieuw op de markt te brengen typen telefoons betreft.
We blijven deze ontwikkelingen volgen.
Vraag 3
Hoe wordt deze inperking van de rechten van niet-Amerikaanse burgers
gerechtvaardigd en wat is het Nederlandse standpunt hierover? Zijn er
concrete aanwijzingen dat Huawei voor de Chinese staat «achterdeurtjes»
inbouwt in software en, indien dit het geval is, hoe verhouden deze zich in
aantal en omvang tot de tot op heden geconstateerde achterdeurtjes van
Amerikaanse makelij?
Antwoord 3
De lijst voor exportlicenties (de Entity list) heeft betrekking op technologie die
de Verenigde Staten verlaat en geleverd wordt aan specifieke bedrijven. Op
deze lijst zet de VS entiteiten die betrokken zijn, of een aanmerkelijk risico
vormen voor de nationale veiligheid of het buitenlandsbeleid van de
Verenigde Staten. De VS maakt een eigen afweging over welk bedrijf zij op de
lijst voor export licenties plaatst.
De Amerikaanse overheid heeft Huawei op deze lijst geplaatst. Hierbij heeft
de Amerikaanse staat specifiek aangegeven dat er momenteel 13 aanklachten
tegen Huawei lopen. Deze aanklachten hebben betrekking op het feit dat
Huawei zonder dat het bedrijf hiervoor een vergunning heeft aangevraagd bij
de Verenigde Staten, levert aan Iran.
De Amerikaanse overheid heeft Google of andere bedrijven niet bij voorbaat
verboden om te leveren aan Huawei. Google is echter wel verplicht om een
vergunning aan te vragen voor de levering aan Huawei.
De Nederlandse overheid beziet de risico’s die verbonden zijn aan producten
en bedrijven op een zorgvuldige «case by case» basis. Een interdepartementale Taskforce onder leiding van de NCTV en met medewerking van de drie
grote telecomaanbieders (KPN, T-Mobile en VodafoneZiggo) heeft een
risicoanalyse uitgevoerd naar de kwetsbaarheid van telecomnetwerken voor
misbruik van leveranciers van technologie voor deze netwerken en welke
maatregelen nodig zijn om risico’s te beheersen. Uw Kamer is per brief nader
over de uitkomsten van deze Taskforce geïnformeerd.2
Vraag 4, 5
Op welke manier gaat u zich inzetten om te voorkomen dat Nederlandse
Huawei-gebruikers met ondeugdelijke toestellen komen te zitten?
Heeft het conformiteitsbeginsel in de Nederlandse garantiewetgeving
gevolgen voor winkeliers bij de Huawei-telefoons die hierdoor minder of
onbruikbaar worden? Kunnen winkeliers hierbij schade verhalen bij de
Amerikaanse overheid dan wel Huawei?

2

Brief van Minister Grapperhaus en Staatssecretaris Keijzer van 1 juli 2019 met als onderwerp
«Maatregelen bescherming telecomnetwerken en 5G».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 4, 5
Huawei heeft op 21 juni jl. een statement uitgebracht onder de noemer
«Huawei geeft antwoord». 3 Hieruit blijkt dat er geen gevolgen worden
voorzien ten aanzien van de functionaliteit voor huidige bezitters van
Huawei-telefoons. Hun toestel blijft functioneren zoals op het moment dat de
telefoon werd gekocht. Gebruikers houden toegang tot bijvoorbeeld de
Google Play Store, de Gmail-app en updates van apps. Huawei stelt ook dat
huidige Huawei-telefoons nog steeds beveiligingsupdates zullen ontvangen.
Er lijkt vooralsnog dan ook geen sprake van ondeugdelijke toestellen of
andere conformiteitsproblemen.
Voor de aanschaf van nieuwe toestellen geldt dat het de verantwoordelijkheid
van de verkoper is om de klant goed te informeren over het product en wat
daarvan verwacht mag worden. Indien ten tijde van de verkoop bekend is dat
bepaalde applicaties niet (goed) werken, moet de handelaar de consument
hierover informeren. Wanneer de consument hiervan op de hoogte is gesteld,
kan hij dit meewegen in zijn aankoopbeslissing. Het is belangrijk dat de
consument op de hoogte is van de (in de toekomst eventuele beperkte)
functionaliteit bij de aankoop van een Huawei-telefoon. Huawei geeft aan dat
toestellen die nu in de winkel liggen zullen blijven werken zoals we gewend
zijn.
Vraag 6
Deelt u de mening dat Nederland door afhankelijk te worden van Chinese en
Amerikaanse bedrijven ook afhankelijk is geworden van de Chinese en
Amerikaanse overheid en dat de Amerikaanse overheid niet per definitie
meer als bevriend moet worden beschouwd? Is dit voor u aanleiding in
navolging van de Chinastrategie ook een Amerikastrategie op te stellen?
Antwoord 6
Het kabinet deelt deze mening niet en ziet hierin derhalve geen aanleiding
een Amerikastrategie op te stellen.
Een open economie en vrijhandel liggen sinds jaar en dag aan de basis van
het Nederlandse verdienvermogen. Dit brengt ons namelijk de noodzakelijke
financiering, schaalvoordelen, uitwisselen van talen en kennis en essentiële
concurrentieprikkels. Dit is een grote kracht en heeft van Nederland als
relatief klein land een wereldspeler gemaakt waar het gaat om kennis,
innovatie, handel en investeringen. Verwevenheid van de internationale
economie met wederzijdse afhankelijkheden kan bovendien bijdragen aan een
vreedzame samenwerking en welvaartsgroei. Tegelijkertijd verandert de
wereld ook en dat heeft gevolgen voor onze open samenleving en open
economie. De wereld is in hoog tempo gedigitaliseerd en geopolitiek,
economie en veiligheid zijn steeds meer met elkaar verweven geraakt. Door
de veranderende mondiale verhoudingen is het meer dan ooit van belang
alert te zijn op het borgen van een gelijk speelveld met de rest van de wereld
en het bewaken van onze economische veiligheid. Ten eerste door de
Nederlandse en Europese economie sterker te maken door in te zetten op het
versterken van de interne markt, het mededingingsrecht en een modern
innovatie- en industriebeleid. Een innovatieve economie is namelijk ook een
minder kwetsbare economie. Bovendien zet het kabinet zich met de handelspolitieke inzet in op het versterken van het gelijke speelveld, wederzijdse
markttoegang en bescherming van intellectueel eigendom. Deze inzet draagt
bij aan het voorkomen van eenzijdige strategische afhankelijkheden. In de
Kamerbrief «Kabinetspositie Europese Concurrentiekracht» is aangegeven
hoe het kabinet hier (ook) in de Europese context invulling aan wil geven.4
Vraag 7
Deelt u de mening dat, als de twee belangrijkste economieën onder andere
om politieke redenen bedrijven uitsluiten en hun overproductie in andere
landen dumpen, er sprake is van een ernstige aantasting van het zogenaamde multilaterale handelsstelsel? Deelt u tevens de mening dat naar
alternatieven dient te worden gezocht waarbij de rechten van werknemers en

3
4

https://consumer.huawei.com/nl/campaign/huawei-answers/
Kamerstuk 30 821, nr. 73

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

andere burgers beter tot hun recht komen dan tot op heden het geval is
geweest?
Antwoord 7
Nederland is gebaat bij een open en betrouwbaar mondiaal handels- en
investeringssysteem. Om de internationale handel te bevorderen en eerlijk te
laten verlopen, zijn afdwingbare regels nodig, waar ieder land zich aan houdt.
Ook moet dit systeem een effectieve mogelijkheid bieden om geschillen te
beslechten.
Het kabinet is en blijft van mening dat goede afspraken maken in multilateraal verband de beste manier is om een gelijk speelveld af te dwingen en zet
in op modernisering van de WTO en aanscherping van de WTO-regels waar
nodig. Deze Nederlandse inzet is uiteengezet in eerdergenoemde Kamerbrief
«Kabinetspositie Europese Concurrentiekracht».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4