Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2326
Vragen van het lid Van Velzen (SP)
aan de staatssecretaris van Defensie
over de werkzaamheden van
oud-commandant der strijdkrachten
Berlijn bij Thales. (Ingezonden
17 maart 2009)
1
Is de «Aanwijzing SG A/872
Integriteitsbescherming van
25 september 2001», waarin onder
andere wordt bepaald dat Defensie
oud-medewerkers, oud-Kamerleden
en voormalige bewindslieden 2 jaar
lang niet mag accepteren als
gesprekspartner namens het
bedrijfsleven dan wel daarmee
anderszins zakelijke contacten mag
onderhouden, nog steeds van kracht?
2
Kunt u aangeven wat de definitie is
van «zakelijke contacten
onderhouden»? Gelden gesprekken
tussen deze oud-bewindspersonen/
oud-medewerkers/ oud-Kamerleden
met defensiemedewerkers of
bewindslieden tijdens symposia
georganiseerd door de
defensie-industrie als «zakelijke
contacten»? Zo nee, waarom niet?
3
Gelden gesprekken tussen genoemde
personen tijdens een borrel
georganiseerd door lobbyisten of
medewerkers van de
defensie-industrie als «zakelijke
contacten»? Zo nee, waarom niet?

KVR35873
2009Z04757
0809tkkvr2326
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

4
Vindt u het een goede ontwikkeling
dat de voormalige Commandant der
Strijdkrachten, met zijn kennis en als
pleitbezorger van de JSF en diens
stealth-capaciteiten, bij Thales in de
Raad van Toezicht werkzaam is? Deelt
u de mening dat hij hiermee direct
dan wel indirect gesprekspartner van
het ministerie van Defensie is? Deelt
u de mening dat hiermee een beeld
ontstaat van oud-generaals die hun
opvolgers materieel aanprijzen1? Zo
nee, waarom niet?
5
Wat is uw oordeel over het
persbericht van Thales Nederland
(mede-ontwikkelaar van de JSF)
waarin dit bedrijf veronderstelt dat de
voormalige Commandant der
Strijdkrachten zijn internationale
netwerk zal benutten ten bate van het
bedrijf («Thales Nederland is pleased
that General (retd.) Dick Berlijn is
prepared to make his unique qualities
available to the company. He will
bring his vast operational knowledge
and his extensive international
network.» )?2 Welke contacten heeft
de heer Berlijn sinds zijn aantreden
bij Thales gehad met het ministerie?
Kunt u garanderen dat de heer Berlijn
op geen enkele wijze gesprekspartner
zal zijn?
6
Hebben andere ministeries ook
dergelijke aanwijzingen over
integriteitbescherming? Geldt deze
interne defensie-regel ook voor
contact met andere ministeries? Zo

nee, waarom niet? Mag een
oud-defensiemedewerker
bijvoorbeeld contact hebben met het
ministerie van Economische Zaken
over bijvoorbeeld de afhandeling van
het afdrachtspercentage van de
industrie voor de deelname aan de
ontwikkeling van de JSF?
7
Kunt u garanderen dat het ministerie
oud-Kamerlid Mat Herben (Senior
Adviseur Nationale veiligheid voor de
stichting Nederlandse Industrie voor
Defensie en Veiligheid, een stichting
die zich aktief inzet namens de
defensie-industrie in het JSF dossier)
in de eerste 2 jaar na zijn afscheid uit
de Kamer nooit als gesprekspartner
heeft geaccepteerd?
8
Kunt u garanderen dat het ministerie
oud-Kamerlid Bert Bakker (lobbyist
voor Meines en Partners die de
belangen van Saab
vertegenwoordigt) in de eerste 2 jaar
na zijn afscheid uit de Kamer nooit als
gesprekspartner heeft geaccepteerd?
9
Bent u bereid op uw ministerie een
regel in te stellen die luidt dat
Defensie geen zaken doet met
bedrijven die
oud-Defensieambtenaren,
oud-Kamerleden en
oud-bewindslieden in de periode van
2 jaar na hun «afzwaaien» in hun
bestuur, als adviseur, als lid van de
Raad van commissarissen of Raad
van toezicht, om zodoende elke schijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4885

van belangenverstrengeling te
voorkomen en volledige
transparantie bij besluiten te
garanderen? Zo nee, waarom niet?
1

de Volkskrant, 10 mei 2008: «Eens
generaal-majoor, nu cateraar».
2
Persbericht Thales Nederland, 5 januari
2009: «Dick Berlijn in Supervisory Board of
Thales Nederland».

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris De
Vries (Defensie) (ontvangen 15 april
2009)
1
Ja.

mag treden met het ministerie van
Economische Zaken wordt bepaald
door dit ministerie.
7 en 8
Ik heb geen aanwijzingen dat de
oud-Kamerleden Herben of Bakker
ooit als formeel gesprekspartner in
een overleg met Defensie zijn
opgetreden.
9
Nee, een dergelijke regeling is in
strijd met de vrije keuze van arbeid
zoals die is vastgelegd in artikel 19,
lid 3 van de Grondwet. Daarnaast is
een dergelijke regeling in strijd met
de Europese aanbestedingsregels.

2 en 3
Een zakelijke relatie onderhouden is
voorbehouden aan medewerkers
voor wie dergelijke contacten
noodzakelijk zijn voor het uitvoeren
van hun functie. Defensie hanteert
voor het begrip zakelijke contacten
een ruime definitie. Behalve face to
face contacten wordt hieronder ook
verstaan het optreden als
«penvoerder» (al dan niet langs de
elektronische weg), het optreden als
«telefonisch woordvoerder» en het
(als ondersteunend lid) deel uit
maken van een bedrijfsdelegatie.
Voor lobbypraktijken of het bijwonen
van symposia georganiseerd door de
defensie-industrie, is de restrictieve
regelgeving geformuleerd in
aanwijzing SG A/872 onverkort van
toepassing.
4 en 5
Voormalige werknemers van Defensie
zijn na dienstverlating vrij in de keuze
van hun vervolgwerkzaamheden.
Defensie heeft dan ook geen oordeel
over de werkkring van oud
defensiemedewerkers. Conform
aanwijzing SG A/872, zal de heer
Berlijn niet als gesprekspartner
worden geaccepteerd.
6
Ook andere ministeries beschikken
over aanwijzingen die betrekking
hebben op integriteitbescherming.
Defensie kan echter geen uitspraken
doen over de status en precieze
inhoud van de interne regelgeving
van andere ministeries.
Voor Defensie geldt dat haar interne
regelgeving toeziet op het gedrag van
defensiemedewerkers met betrekking
tot oud-medewerkers,
oud-Kamerleden en voormalige
bewindslieden.
Of en onder welke voorwaarde een
oud-defensiemedewerker in contact

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4886