Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2518
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Staatssecretaris van Financiën over
de mogelijkheid tot BTW aangifte na overlijden en verlopen DIGID (ingezonden
1 april 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit en
Belastingdienst) (ontvangen 22 april 2022).
Vraag 1
Kunt u aangeven wat de mogelijkheden zijn om BTW-aangifte te doen
wanneer iemand gedurende het jaar komt te overlijden en daarmee de
toegang met DIGID vervalt?
Antwoord 1
Ondernemers met een eenmanszaak of ZZP-ers kunnen op meerdere
manieren hun btw-aangifte indienen. Allereerst kunnen ondernemers middels
hun boekhoudpakket of via hun intermediair een btw-aangifte indienen. Als
een ondernemer aangifte wil doen via het portaal MijnBelastingdienst Zakelijk
(MBD-Z), kan de ondernemer inloggen met eHerkenning. Eenmanszaken en
ZZP-ers kunnen hiervoor ook gebruikmaken van hun DigiD.
Nabestaande(n) kunnen bij een balie van de Belastingdienst doorgeven welke
persoon er gemachtigd moet worden om de belastingzaken van de overledene digitaal af te ronden. Voor die persoon wordt door de Belastingdienst
daarna een machtiging opgevoerd. Deze gemachtigde kan vervolgens, met
eigen DigiD, de belastingzaken van de overledene digitaal afronden.
Vraag 2
Is het mogelijk om bij overlijden de toegang met DIGID over te dragen aan
een familielid die vervolgens aangifte kan doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Het gebruik van de DigiD van een ander persoon is niet toegestaan. Daardoor
vervalt de mogelijkheid om op het zakelijke portaal de btw-aangifte te doen
met de DigiD van de ondernemer na diens overlijden. Via de hiervoor
genoemde machtiging kan de gemachtigde vervolgens, met eigen DigiD, de
aangifte afronden.
Vraag 3
Heeft u zicht op hoe groot het probleem is van mensen die gedurende het
jaar kunnen overlijden en zo geen BTW-aangifte kunnen doen?

ah-tk-20212022-2518
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Indien een belastingplichtige gedurende het jaar komt te overlijden, zijn er
voor de nabestaande(n) verschillende mogelijkheden om de belastingzaken
digitaal af te (laten) ronden. Veel ondernemers maken voor hun belastingzaken gebruik van een intermediair of gebruiken software met geïntegreerde
aangiftemogelijkheden. Wanneer een ondernemer gebruikmaakte van het
zakelijke portaal voor hun btw-aangifte, kunnen de nabestaande(n) na het
overlijden iemand aanwijzen, die digitaal de belastingzaken kan afronden. Bij
het opvoeren van deze machtiging, waarschuwt de Belastingdienst de
nabestaanden dat het zelfstandig doen van een btw-aangifte voor hen
mogelijk nieuw is en dat het mogelijk verstandig is hierbij hulp te zoeken van
iemand met meer ervaring met de btw-aangifte. Indien de nabestaande hulp
nodig heeft bij de aangifte van de omzetbelasting, kan de nabestaande de
BelastingTelefoon benaderen voor uitleg. Indien nodig, kan een balieafspraak
gemaakt worden met de lokale inspecteur voor hulp bij de btw-aangifte.
Vraag 4
Welke maatregelen kunt u treffen om het voor mensen die komen te
overlijden eenvoudiger te maken om al hun zaken netjes af te sluiten en zo
nabestaanden niet met grote vragen te laten zitten?
Antwoord 4
De Belastingdienst heeft diverse voorzieningen voor nabestaanden om het
afronden van de belastingzaken te vereenvoudigen. De Belastingdienst
ondersteunt nabestaanden met een internetpagina1 met informatie voor
nabestaanden en met de BelastingTelefoon voor Nabestaanden (08002358354). Bij de BelastingTelefoon voor Nabestaanden kunnen nabestaanden
ook een balieafspraak maken om de nabestaandenmachtiging te regelen. Het
regelen van een machtiging om de belastingzaken van een overledene
digitaal af te handelen, kan op dit moment alleen bij de balie van de
Belastingdienst. De Belastingdienst onderzoekt momenteel of het mogelijk is
om de machtiging ook zonder bezoek aan de balie afgegeven kan worden.
Ondernemers doen aangifte over het tijdvak, waarin de onderneming is
gestaakt. De Belastingdienst zet de aangifte stop na melding van het KvK of
na een stakingsmelding van de ondernemer zelf. In die situaties waarin een
belastingplichtige gedurende een belastingtijdvak komt te overlijden dragen
de hiervoor genoemde mogelijkheden en de ondersteuning die de Belastingdienst hierbij biedt, aan het zo goed mogelijk af kunnen ronden van de
lopende zaken. Mocht dit in een specifieke situatie niet afdoende zijn, dan kan
contact worden opgenomen met de Belastingdienst (via de BelastingTelefoon
of een balie). De Belastingdienst bekijkt dan of er mogelijk maatwerk
toegepast kan worden. Dit gebeurt uiteraard binnen de huidige wet- en
regelgeving en hierbij spelen ook de automatiseringssystemen een rol.
De Belastingdienst werkt daarnaast samen met andere overheidsorganisaties
(VNG, Logius en BZK) aan vereenvoudigingen in de bestaande processen, die
door meerdere uitvoeringsinstanties gebruikt kunnen worden. Er zijn al
concrete verbeteracties gerealiseerd. Zo sturen ruim 150 gemeenten een brief
naar nabestaanden, met daarin de verwijzing naar het persoonlijk overzicht
«Overlijden» op rijksoverheid.nl. Nabestaanden kunnen daar hun persoonlijke
situatie invullen en op basis daarvan krijgen ze een overzicht wat geregeld
moet worden en bij welke organisatie zij daarvoor moeten zijn.
Ook is een voorziening gerealiseerd bij het CBG Centrum voor Familiegeschiedenis2, waarbij bedrijven kunnen controleren of iemand is overleden.
Nabestaanden hoeven dan geen akte van overlijden meer op te sturen als ze
zaken willen beëindigen.
KVK, RVO en Belastingdienst werken daarnaast samen om de overheidsdienstverlening bij het overlijden van een ondernemer te verbeteren. Zo is
recent op het digitale «Ondernemersplein» een stappenplan gemaakt met de
zaken die een nabestaande van een ondernemer zeker moet regelen3.

1

http://www.belastingdienst.nl/nabestaanden.
Het CBG/Centrum voor Familiegeschiedenis bevordert stamboomonderzoek en is beheerder
van een bibliotheek en datasets op het gebied van stamboomonderzoek, onder andere ten
behoeve van wetenschappelijk onderzoek.
3
https://ondernemersplein.kvk.nl/stappenplan-zaken-regelen-van-een-overleden-ondernemer/.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Deze trajecten maken deel uit van het programma «Aanpak Levensgebeurtenissen», waarin verbetering van communicatie en dienstverlening aan
burgers en ondernemers centraal staat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3