Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

777
Vragen van het lid Van Houwelingen (FvD) aan de Minister van Justitie en
Veiligheid over een «satirisch» filmpje dat afgelopen vrijdag is uitgezonden
door de NPO (ingezonden 19 oktober 2021).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid), mede namens
de Minister van Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media (ontvangen
18 november 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergdaderjaar
2021–2022, nr. 600.
Vraag 1
Bent u bekend met dit filmpje1 dat vrijdag 15 oktober 2021 is uitgezonden
door de NPO en waarin niet-gevaccineerden worden doodgeschoten?
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
Hoe beoordeelt u dit filmpje? Is het volgens u satire gericht tegen het
vaccinatiebeleid, tegen de afgelopen september ingevoerde Q&R-pas en de
vaccinatiedwang die hierbij komt kijken? Indien dit het geval is, kunt u één
ander voorbeeld geven waarin de NPO op een dergelijke brute wijze het
coronabeleid van de regering op de hak nam? Indien u dit niet kan bent u het
in dat geval eens dat de satire dan zo goed als zeker gericht moet zijn tegen
de vaccinatieweigeraars die in het filmpje massaal worden doodgeschoten?
Of zijn er volgens u andere aanwijzingen van het tegendeel? Zo ja, wat zijn
die aanwijzingen?
Aangenomen dat, en alles wijst hierop, het filmpje gericht is tegen de groep
mensen in onze samenleving die ervoor gekozen hebben op hun eigen
natuurlijke lichaamsimmuniteit te vertrouwen in plaats van een experimenteel
vaccin (de niet-gevaccineerden dus), hoe beoordeelt u het filmpje dan vanuit
strafrechtelijk oogpunt? Kan een geweldsfantasie waarbij satirisch een
bepaalde bevolkingsgroep, in dit geval de niet-gevaccineerden, systematisch
wordt uitgemoord volgens u strafrechtelijk door de beugel?
Of is het satirisch propageren van het massaal doodschieten van een
bevolkingsgroep door de NPO wellicht een strafbare vorm van dreigen met

1

ah-tk-20212022-777
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NPO-Fragment- Ongevaccineerden Worden Neergeschoten – YouTube

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

geweld en de dood? Indien dit het geval is, hoe gaat u hiertegen strafrechtelijk optreden? Indien dit niet het geval is, waarom niet?
Ziet u wellicht parallellen tussen Radio Milles Collines en de manier waarop
de genocide in Rwanda tot stand is gekomen en de genocidale satirische
geweldsfantasie zoals die door de NPO is uitgezonden waarbij een bepaalde
bevolkingsgroep, in dit geval de niet-gevaccineerden, massaal worden
doodgeschoten? Zo nee, waarom niet?
Wellicht omdat dit volgens u satire’is? Is het dan ook mogelijk een filmpje te
maken en uit te zenden, bijvoorbeeld door Ongehoord Nederland! straks bij
de NPO, waarin politici en journalisten, vanzelfsprekend in de vorm van
satire, worden opgehangen en met de dood worden bedreigd? Vindt u dat
vanuit strafrechtelijk oogpunt dan ook prima?
Indien u dat vanuit strafrechtelijk oogpunt niet prima vindt, waarom
onderneemt u dan geen actie tegen de makers en verspreiders bij de NPO
van dit walgelijke filmpje waarin onder het mom van satire nietgevaccineerden, die zich niet gewoon willen laten vaccineren, massaal
worden doodgeschoten? Kunt u dit uitleggen?
Of zijn niet-gevaccineerden wellicht, na de invoering van de misdadige
apartheidspas, inmiddels helemaal vogelvrij verklaard en mogen satirische
filmpjes waarin deze groep wordt doodgeschoten en dus met de dood
bedreigd wél «gewoon» worden uitgezonden door de NPO?
Als het strafrechtelijk volgens u door de beugel kan, wilt u dan erkennen dat
het filmpje walgelijk, smakeloos en beneden alle peil is? Indien u dat niet wil
erkennen, begrijpen we het dan goed dat het in een satirisch filmpje laten
doodschieten van niet-gevaccineerden geen probleem is voor u, maar een
ludiek bedoelde galg meegevoerd tijdens de demonstratie om het eind van
de Nederlandse vrijheid te symboliseren volgens u wel een smakeloze
toestand is, beneden alle peil, waarvoor u helemaal geen begrip heeft?2 Kunt
u dit verschil uitleggen? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9
Volgens art. 2.88, eerste lid, Mediawet 2008 bepalen publieke mediainstellingen zelf vorm en inhoud van het door hen verzorgde media-aanbod.
Ze zijn daar dientengevolge ook zelf verantwoordelijk voor. Die onafhankelijkheid van de publieke omroep is een groot goed. De NTR, net als alle andere
omroepen, maakt daarbij in alle vrijheid zelf zijn afwegingen en keuzes op
welke wijze de NTR dat doet. Het is een kwestie van individuele smaak of
men wel of niet gecharmeerd is van de inhoud. Men kan het een aanstootgevend filmpje vinden, of men kan het zien als satire. Het is verder niet aan mij
als Minister van Justitie en Veiligheid om daar een waardeoordeel over te
vellen. Ik heb voorts geen inzicht in de inhoud van toekomstige programma’s
van de publieke omroep. Dat is aan de NPO en de omroepen. Toezicht vooraf
op de inhoud van tv-programma’s is, zoals artikel 7, tweede lid, van de
Grondwet bepaalt, nooit geoorloofd.
Volgens vaste rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de
Mens vallen onder de (grond)wettelijk gewaarborgde vrijheid van meningsuiting ook uitlatingen die anderen in de samenleving mogelijk kwetsen,
choqueren of verontrusten, ook als die betreffende uitlatingen waardeoordelen zijn.3 Potentieel kwetsende uitlatingen vallen eerder onder de bescherming van de vrijheid van meningsuiting indien zij gedaan worden in het
kader van een maatschappelijk debat, zeker ten aanzien van onderwerpen die
het algemeen belang aangaan, zoals de volksgezondheid.4 Ook satire kan
onder die bescherming vallen.5 Verder komt de pers bijzondere bescherming
toe, nu zij de maatschappij ten dienste staat in het proces van meningsvorming tijdens maatschappelijke debatten.6
Het is niet aan mij, als Minister van Justitie en Veiligheid, om een oordeel te
hebben over de vraag of het onderhavige filmpje als strafbaar dient te
worden gekwalificeerd. Evenmin is het aan mij, als Minister van Justitie en
Veiligheid, om actie te ondernemen tegen de makers en/of verspreiders van
2

Grapperhaus heeft nul begrip voor galgactie tijdens demonstratie: «Smakeloze toestand hoort
niet bij ons» | Hart van Nederland
EHRM 7 december 1976, nr. 5493/72, Handyside t. Verenigd Koninkrijk.
4
EHRM 15 februari 2005, nr. 68416/01, Steel en Morris t. Verenigd Koninkrijk.
5
EHRM 6 oktober 2009, nr. 27209/03, Kuliś en Różycki t. Polen.
6
EHRM 8 juli 1986, nr. 9815/82, Lingens t. Oostenrijk.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

het onderhavige filmpje. Als aangifte is gedaan bij de politie en het openbaar
ministerie zou tot strafrechtelijke vervolging overgaan, dan bepaalt de rechter
als onafhankelijke instantie of de grenzen van het recht zijn overschreden.
Vraag 10
Kunt u de bovenstaande vragen afzonderlijk beantwoorden?
Antwoord 10
Ik heb ervoor gekozen de vragen niet afzonderlijk te beantwoorden, omdat zij
dezelfde strekking hebben en afzonderlijke beantwoording enkel tot herhaling
van tekst of verwijzing zou leiden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3