Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2230
Vragen van het lid Becker (VVD) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht «Ministerie hield informatie over moskeeën
achter voor gemeenten» (ingezonden 30 april 2018).
Antwoord van Minister Koolmees (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 29 mei 2018)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Ministerie hield informatie over moskeeën
achter voor gemeenten»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herinnert u zich uw antwoord tijdens het mondelinge vragenuur van 24 april
2018, dat het de inzet is van het kabinet om beschikbare informatie over
moskeefinanciering te delen met gemeenten? Is het waar dat het Ministerie
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid beschikbare informatie niet met
genoemde gemeenten heeft gedeeld, terwijl dit wel had gemoeten? Zo ja,
wat is hiervoor de reden?
Antwoord 2
Mijn collega van Buitenlandse Zaken heeft tijdens het mondelinge vragenuur
van 24 april 2018 aangegeven dat het kabinet inzet op het delen van
beschikbare informatie over de financiering van moskeeën met gemeenten.
Over de informatie die van Koeweit werd verkregen in september 2016 werd
nog navraag gedaan door het Ministerie van Buitenlandse Zaken bij de
Koeweiti autoriteiten. Daarbij is deze informatie per abuis niet gelijk gedeeld
met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. In juni 2017 is
deze informatie alsnog met SZW gedeeld. In maart 2017 had het Ministerie
van SZW reeds de latere lijst van het Ministerie van BZ ontvangen m.b.t.
financieringsaanvragen van Nederlandse moskeeën aan charitatieve
instellingen in Koeweit. Het Ministerie van SZW heeft beide overzichten van
de verkregen informatie over Koeweit in september 2017 vertrouwelijk met de

1

ah-tk-20172018-2230
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://nos.nl/nieuwsuur/artikel/2228984-ministerie-hield-informatie-over-moskeeen-achtervoor-gemeenten.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

betreffende gemeenten gedeeld. Nadat bleek dat journalisten gemeenten
hadden benaderd, heeft het Ministerie van SZW besloten de resterende
gemeenten in november 2017 versneld te informeren op basis van de nog
beschikbare (verouderde) informatie uit Saudi Arabië over de periode
2010–2013. Dat is later dan gewenst en in sommige gevallen niet volledig
geweest. Hiervoor zijn verschillende redenen. Allereerste werd de informatie
lang vertrouwelijk gehouden vanwege de vertrouwelijkheid van het diplomatieke verkeer. Nadat de beslissing om de informatie vertrouwelijk te delen
genomen was, bestond er nog geen vaste werkwijze om de door Buitenlandse Zaken ontvangen informatie te delen met andere partijen. Dat vergde
eerst onderlinge afstemming met verschillende partijen vanuit de rijksoverheid. De verkregen informatie was deels verouderd, vrij summier en niet in
alle gevallen duidelijk en goed te herleiden. Daardoor was eerst verder
onderzoek nodig om te bepalen hoe en met wie bepaalde informatie kon
worden gedeeld.
Vraag 3, 4 en 5
Kunt u uiteenzetten welke wettelijke- en/of beleidsafspraken er bestaan over
het delen van informatie door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met gemeenten over financieringsstromen en -aanvragen vanuit het
buitenland richting moskeeën en maatschappelijke instellingen?
Heeft u in beeld hoeveel gemeenten überhaupt kennis hebben van financieringsstromen en -aanvragen vanuit het buitenland richting moskeeën en
maatschappelijke instellingen en hoeveel daar actie op ondernemen?
Deelt u de mening dat het maximaal delen van alle beschikbare informatie
door het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid met gemeenten
over financieringsstromen en -aanvragen cruciaal is om hen in staat te stellen
de lokale veiligheid te waarborgen en integratie te bevorderen? Zo ja, bent u
bereid dit voortaan te doen en gemeenten ook aan te sporen opvolging aan
deze informatie te geven?
Antwoord 3, 4 en 5
Buitenlandse financiering is in sommige gevallen ongewenst of problematisch. Als de financiering ondemocratisch, anti-integratief en onverdraagzaam
gedrag met zich meebrengt, staat dat haaks op uitgangspunten van de
rechtsstaat en de waarden die in Nederland worden gekoesterd. Door dit
gedrag kan de democratische rechtsorde onder druk komen te staan.
Daarmee staat niet zozeer de financiering, maar het problematisch gedrag
centraal. In dat geval treedt de overheid gericht op.
Als er via diplomatieke correspondentie nieuwe overzichten of meldingen
ontvangen worden over een aanvraag of toegekende financiering vanuit de
Golfstaten, zal het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid – zodra
zij beschikking heeft over deze overzichten – de betrokken gemeenten
informeren. Op deze manier worden gemeenten beter in staat gesteld het
gesprek met instellingen over deze financieringsstromen aan te gaan. Hier
geldt dan uiteraard wel dat te herleiden moet zijn op welke religieuze
organisatie en welke gemeente deze informatie betrekking heeft. In het
algemeen geldt dat de beschikbare informatie beperkt is en bij elk individueel
geval de vraag is of en hoe het ministerie en de gemeenten kunnen (en
moeten) handelen op basis van de informatie. Het Ministerie van SZW is in
gesprek met gemeenten om te onderzoeken hoe er, met inachtneming van
elkaars bevoegdheden en verantwoordelijkheden, beter kan worden
samengewerkt en hoe het gemeenschappelijk handelingsperspectief kan
worden versterkt. De gegevens moeten een bijdrage leveren aan het
verbeteren van de informatiepositie van gemeenten over de (buitenlandse)
financiering van instellingen. Het is belangrijk om te benoemen dat het laat
op gang komen van informatie niet tot veiligheidsrisico’s lijkt te hebben
geleid.
Vraag 6
Wanneer kan de Kamer de wettelijke beperking van geldstromen uit onvrije
landen tegemoet zien? Deelt u de mening dat deze maatregel zo snel
mogelijk moet worden doorgevoerd om de ongewenste invloed uit onvrije
landen in Nederland eindelijk echt een halt toe te kunnen roepen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Met een brief (Kamerstuk 29 614, nr. 71) van 29 maart 2018 is uw Kamer
recent ingelicht over de twee verkenningen die door het kabinet worden
uitgevoerd. De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid onderzoekt of
geldstromen vanuit onvrije landen kunnen worden beperkt. Zoals aangegeven
in de betreffende brief, wordt uw Kamer in het najaar van 2018 nader over
deze verkenning geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3