Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1594
Vragen van het lid Straus (VVD) aan de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over de berichten ten aanzien van het starten van een
Vrije School in Schin op Geul (ingezonden 22 maart 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 11 april 2017)
Vraag 1
Kent u de berichten «Wel of geen Vrije School in Schin op Geul?» van
24 januari1 en «Ouders willen vrije school openen in Schin op Geul» van
17 maart jl.?2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Zijn bij u ook andere soortgelijke initiatieven bekend? Kunt u daar een
overzicht van geven? Lopen deze initiatieven tegen dezelfde problematiek
aan?
Antwoord 2
Er zijn mij verschillende initiatieven bekend waarin een groep ouders zich
heeft verenigd omdat zij vrije schoolonderwijs wensen en dat niet in de
directe omgeving beschikbaar is. Daarnaast is er ook een aantal initiatieven
voor andere typen onderwijs. Ik heb echter geen volledig overzicht van
schoolinitiatieven. Deze initiatieven proberen op verschillende manieren, al
dan niet in samenwerking met bestaande schoolbesturen, hun onderwijsidee
te realiseren.
Nu heb ik moeten constateren dat een groot deel van deze initiatieven daarbij
aanloopt tegen belemmeringen in de wet- en regelgeving. Zij geven aan dat
de huidige wet- en regelgeving hen niet de mogelijkheden biedt om de
school te starten die aansluit bij hun wensen, ondanks dat de Grondwet dit
recht wel garandeert. Daarbij kan ik me goed voorstellen dat deze situatie
teleurstellend is, zeker als er een grote groep ouders en leerlingen is die
duidelijk aangeeft behoefte te hebben aan een bepaalde nieuwe school.

1
2

ah-tk-20162017-1594
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://tvvalkenburg.tv/nieuws/49047/
http://www.1limburg.nl/ouders-willen-vrije-school-openen-schin-op-geul

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Deze signalen neem ik dan ook serieus. Daarom heb ik een wetsvoorstel in
voorbereiding dat in de toekomst meer mogelijkheden biedt om op basis van
daadwerkelijke belangstelling en een toets op de kwaliteit, een school te
kunnen starten.
Vraag 3
In hoeverre vindt u dat ook in gebieden waar sprake is van leerlingendaling
ruimte moet zijn om een nieuwe school te starten als deze in een behoefte
voorziet waar veel vraag naar is?
Antwoord 3
Ik vind het belangrijk dat het onderwijsaanbod in een regio aansluit bij de
wensen van ouders die in die regio wonen. Dat geldt ook voor gebieden met
leerlingendaling. In sommige gevallen is het starten van een nieuwe school
de beste optie. Een andere mogelijkheid is om met bestaande schoolbesturen
in gesprek te gaan.
Vraag 4
Weet u of het initiatief tot het starten van een vrije school in Schin op Geul
zich positief ontwikkelt? Zo ja, kunt u dat nader toelichten? Zo nee, welke
juridische belemmeringen zijn er?
Antwoord 4
In de berichtgeving zoals hierboven aangehaald, worden diverse opties
genoemd om een vrije school in Schin op Geul te openen. Voor de vorming
van een nevenvestiging is overdracht van een bestaande school nodig. Dat
behoort niet tot de mogelijkheden. Een dislocatie van een vrije school in
Maastricht is niet mogelijk. Een dislocatie kan alleen worden verbonden aan
een school waarvan de hoofdvestiging in dezelfde gemeente is gevestigd.
Ook het stichten van een nieuwe school is binnen de huidige wet- en
regelgeving niet haalbaar. De enige optie is op dit moment het oprichten van
een particuliere school. Uiteraard waardeer ik het altijd als ouders zich
inzetten voor onderwijs dat aansluit bij hun onderwijswensen.
Er is wetgeving in voorbereiding die het in deze situatie wellicht in de
toekomst mogelijk maakt voor de school om te kunnen starten. Het wetsvoorstel Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen ziet immers op een aangepaste
procedure voor het starten van nieuwe scholen gebaseerd op daadwerkelijke
belangstelling en voorwaarden voor de onderwijskwaliteit.
Vraag 5
Geeft het wetsvoorstel toekomstbestendig onderwijsaanbod in het basisonderwijs (Kamerstukken 34 656) in zijn huidige vorm voldoende handvaten om
initiatieven zoals het oprichten van een vrije school in Schin op Geul ruimte
te geven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Het wetsvoorstel Toekomstbestendig Onderwijsaanbod geeft geen aanvullende ruimte voor het starten van een nieuwe school. Het voorstel geeft
bestaande scholen meer mogelijkheden om het bestaande onderwijsaanbod
makkelijker aan te kunnen passen op de wensen van ouders, zoals het
verplaatsen van een school, of het eenvoudiger veranderen van de richting.
Vraag 6
Welke stappen zouden initiatiefnemers, anticiperend op de nieuwe wetgeving,
kunnen nemen om de kans zo groot mogelijk te maken dat men een
dislocatie kan openen op een zo kort mogelijke termijn na in werking trekking
van de nieuwe wetgeving?
Antwoord 6
Er is geen nieuwe wetgeving in voorbereiding die de mogelijkheden voor een
dislocatie verruimt. Een dislocatie is immers slechts bedoeld voor het
oplossen van huisvestingsproblematiek op de hoofdlocatie. Dislocaties zijn
niet bedoeld om een nieuwe school op te richten. Voor het starten van
nieuwe scholen geldt de stichtingsprocedure, zoals beschreven in artikelen 74
tot en met 83 van de Wet op het primair onderwijs (WPO).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Ik streef ernaar dat het wetsvoorstel Meer Ruimte voor Nieuwe Scholen voor
de zomer aan de Tweede Kamer kan worden aangeboden. Het is echter pas
mogelijk om te anticiperen op een eventuele nieuwe procedure voor het
starten van nieuwe scholen wanneer het wetsvoorstel is aangenomen in de
Tweede en Eerste Kamer.
Vraag 7
Biedt de huidige wetgeving initiatiefnemers mogelijkheden voor een
overbruggingsperiode zoals in de casus in Schin op Geul zich voordoet?
Welke stappen kunt en wilt u nemen om dit en wellicht andere initiatieven te
ondersteunen?
Antwoord 7
De WPO kent geen overgangsperiode die ruimte biedt om vooruit te kunnen
lopen op nieuwe wet- en regelgeving. Daarnaast biedt de wet- en regelgeving
voor het starten van nieuwe scholen ook geen ruimte om hiermee te
experimenteren.
Vraag 8
Wat zijn, net als bij het voortgezet onderwijs, de mogelijkheden om «een
tijdelijke nevenvestiging» te vestigen? In hoeverre zou dit een mogelijkheid
zijn voor dit initiatief?
Antwoord 8
Het primair onderwijs kent geen tijdelijke nevenvestigingen. Wel is er de
mogelijkheid om huisvestingsproblemen op te vangen met een dislocatie
wanneer de hoofdvestiging en dislocatie binnen dezelfde gemeente staan.
Hiervan is echter geen sprake in de casus Schin op Geul.
Een tijdelijke nevenvestiging in het voortgezet onderwijs dient hetzelfde doel
als een dislocatie in het primair onderwijs, namelijk het oplossen van een
huisvestingsprobleem op een bestaande vestiging. De afstand tussen beide
vestigingen in het voortgezet onderwijs mag maximaal 3 kilometer zijn
(artikel 16, derde lid van de WVO).
Vraag 9
Hoe ziet de procedure er uit als een schoolbestuur een schoolgebouw verlaat
en een ander schoolbestuur zich in dit gebouw zou willen vestigen? In
hoeverre kan een gemeente dit positief beïnvloeden?
Antwoord 9
Wanneer een schoolbestuur een schoolgebouw verlaat vervalt het eigendom.
Het gebouw wordt middels een akte in eigendom teruggegeven aan de
gemeente (artikel 110 WPO). Een bekostigde school met een huisvestingsbehoefte kan huisvesting bij de gemeente aanvragen (artikel 94 WPO). Een
voorziening in de huisvesting voor een bekostigde school wordt slechts
geweigerd indien er sprake is van een weigeringsgrond (artikel 100). Een
schoolbestuur kan alleen aanspraak maken op huisvesting in de gemeente
waarin zijn scholen zijn gevestigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3