Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2366
Vragen van het lid Berndsen-Jansen (D66) aan de Minister van Veiligheid en
Justitie over schendingen van de rechten van sekswerkers (ingezonden 24 april
2015).
Antwoord van Minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
27 mei 2015). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 2303
Vraag 1, 2 en 3
Bent u bekend met het bericht «burgemeester Amsterdam wil privacy
prostituees schenden»?1
Wat is uw reactie op het verzoek van de burgemeester van Amsterdam voor
een wettelijke opening om de privacy van sekswerkers te kunnen schenden?
Onderschrijft u de beslissing van het College Bescherming Persoonsgegevens
om een eventuele ontheffingsaanvraag te weigeren?
Antwoord 1, 2 en 3
Ik heb kennisgenomen van de standpunten die in door u gemelde bronnen
zijn kenbaar gemaakt en van het verzoek van de burgemeester van Amsterdam. Naar aanleiding van het verzoek van de burgemeester van Amsterdam
ben ik momenteel nog in overleg met de gemeente Amsterdam. Zijn brief is
in verband met dit overleg door mij nog niet beantwoord. Het College
Bescherming Persoonsgegevens (CBP) kan ontheffingen verlenen van het
verbod om bijzondere persoonsgegevens te verwerken. Ik heb vernomen dat
de gemeente Amsterdam overleg heeft gevoerd met het CBP teneinde een
ontheffing te verkrijgen en dat het CBP hiertoe niet bereid is nu er geen
wetgeving dienaangaande voorbereid wordt. Vanwege het oordeel van het
CBP heeft de gemeente Amsterdam een specifiek onderdeel van de APV
terzake van het in 2013 ingevoerde nieuwe prostitutiebeleid nog niet in
werking laten treden.
Vraag 4
In hoeverre acht u het nodig inzicht te verkrijgen in de fysieke en psychische
gezondheid van sekswerkers, alsmede hun seks- en privé leven, teneinde de
mate van zelfredzaamheid te toetsen?

1

ah-tk-20142015-2366
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://achterhetraamopdewallen.blogspot.nl/2015/03/burgemeester-amsterdam-wil-privacy.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Het is van belang dat sekswerkers goed en veilig hun beroep kunnen
uitoefenen en dat wordt voorkomen dat niet-zelfredzame personen instromen
in de prostitutiebranche. Daarom heb ik in artikel 3 van het ontwerpbesluit bij
het Wetsvoorstel regulering prostitutie en bestrijding misstanden seksbranche
(Wrp)2 opgenomen dat de exploitant zich een oordeel vormt over de mate
van zelfredzaamheid van de prostituee voordat deze voor of bij hem gaat
werken. Dit kan bijvoorbeeld op basis van een intakegesprek. Voorbeelden
van aspecten die van invloed kunnen zijn op de zelfredzaamheid zijn de
aanwezigheid van indicatoren van mensenhandel, taalvaardigheid, kennis van
rechten en plichten, gezondheid, verslaving en verstandelijk (cognitief)
vermogen en/of laaggeletterdheid. In het bedrijfsplan moet worden vastgelegd welke vereisten de exploitant minimaal stelt aan de zelfredzaamheid van
de bij hem werkzame sekswerkers. Het is vervolgens aan de gemeente om
het bedrijfsplan te beoordelen.
Vraag 5 en 6
Kunt u toelichten hoe het schenden van rechten van mensen zich verhoudt
tot het zelfredzaam maken van sekswerkers?
Welke alternatieven zijn er om de mate van zelfredzaamheid te toetsen
zonder iets af te doen aan de rechten van sekswerkers?
Antwoord 5 en 6
De waarborging van de rechten van sekswerkers en de bevordering van hun
zelfredzaamheid zijn twee doelen die beide bereikt moeten worden. De eisen
die worden gesteld in het ontwerpbesluit Wrp zijn erop gericht om de rechten
van sekswerkers te beschermen en om tegelijkertijd hun zelfredzaamheid te
vergroten en te waarborgen. Zelfredzaamheid is een voorwaarde voor het
zelfbeschikkingsrecht. De exploitant heeft hierin een zorgplicht.
De aard en omvang van de prostitutiesector is per gemeente verschillend en
ik laat het dan ook aan gemeenten om invulling te geven aan de toetsing op
zelfredzaamheid, waarbij de wettelijke kaders uiteraard leidend zijn. Er zijn
echter omstandigheden op grond waarvan eenvoudig geconstateerd kan
worden dat iemand zichzelf in de prostitutie niet zal kunnen redden en een
groot risico loopt op misbruik. Dit kan worden vastgesteld in een gesprek
zonder dat daarbij inbreuk wordt gemaakt op de rechten van de sekswerker.
Vraag 7
Op welke manier draagt u bij aan het zelfredzaam maken van sekswerkers?
Kunt u dit met concrete cijfers toelichten?
Antwoord 7
Uit de nulmeting Wrp en in het bijzonder uit het deelrapport «Sekswerkers
aan het woord» blijkt dat veel sekswerkers reeds zelfredzaam zijn en dat zij in
het algemeen tevreden zijn met hun beroep3. Om de zelfredzaamheid en
tevredenheid onder sekswerkers verder te vergroten is in het ontwerpbesluit
Wrp onder meer de eis van zelfredzaamheid opgenomen om te voorkomen
dat kwetsbare personen in de prostitutiebranche werkzaam worden. Mochten
er sekswerkers zijn die willen stoppen met het werk dan zijn uitstapprogramma’s beschikbaar. Ook ondersteuning vanuit hulpverlening en websites zoals
www.prostitutiegoedgeregeld.nl alsmede belangenbehartiging, dragen bij aan
het zelfredzaam maken/houden van sekswerkers.
Vraag 9
Hoe verklaart u dat sekswerkers nog steeds geen bankrekeningen kunnen
openen of geen leningen, hypotheken en verzekeringen kunnen verkrijgen?
Hoe en op welke termijn gaat u dit oplossen?
Antwoord 9
Banken, hypotheekverstrekkers en verzekeringsmaatschappijen kunnen op
grond van hun eigen statuut of acceptatiecriteria bepaalde ondernemingen en
organisaties van hun diensten uitsluiten. Het is daarnaast belangrijk dat

2
3

Kamerstukken II, 33 885
Zie: Kamerstukken II, 34 193, nr. 1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

bedrijven (inclusief zzp’ers) kunnen deelnemen aan de betalingsinfrastructuur;
dat geldt voor de legale prostitutiebranche evenzeer als voor andere
branches. Voor het overige verwijs ik naar recente antwoorden in dezen van
de Minister van Financiën, mede namens mij, op vragen van het Kamerlid
Rebel (PvdA).4
Vraag 8, 10 en 11
Hoe en op welke termijn wordt de rechtspositie van sekswerkers verbeterd?
Bent u bereid actief te investeren in de rechtspositieverbetering van
sekswerkers?
Bent u bereid voorgestelde aanpassingen van de wet en andere via lagere
wetgeving voorgestelde maatregelen te toetsen aan de effecten voor de
rechten en de rechtspositie van sekswerkers?
Antwoord 8, 10 en 11
Vanzelfsprekend is er oog voor de sociale positie en de rechtspositie van
sekswerkers. Vanaf het begin is dat één van de motieven achter de regelgeving geweest.
De verbetering van de positie van sekswerkers kan concreet al worden
versterkt door hun informatiepositie ten aanzien van hun rechten te verbeteren. Het ontwerpbesluit bij de Wrp biedt hiertoe belangrijke aanknopingspunten. Ook organisaties van belangenbehartigers spelen hierbij een belangrijke
rol. Zij kunnen sekswerkers op verschillende manieren voorzien van
informatie over hun rechten en plichten.
In de brief van 23 juni 2014 is daarnaast door mijn ambtsvoorganger al
uitgebreid ingegaan op de maatregelen ter verbetering van de positie van
prostituees5. Bij de evaluatie van de Wrp vijf jaar na inwerkingtreding van de
Wrp krijgt dit aspect ook nadrukkelijk de aandacht. Hieruit moet blijken of de
positie is verbeterd en of de maatregelen daaraan hebben bijgedragen.

4

Antwoord d.d. 30 april 2015 op vragen van het lid Rebel over het bericht «Bank weigert
rekening aan sekswerkersclub» (nummer 2015Z05957)
5
Kamerstukken II, 28 638, nr. 119

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3