Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

32 878

Wijziging van enkele socialezekerheidswetten in
verband met aanpassing van de hoogte van de
uitkering aan het woonland (Wet
woonlandbeginsel in de sociale zekerheid)

Nr. 17

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 maart 2015
De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft op 12 december 2014 drie
uitspraken gedaan over het woonlandbeginsel in de Algemene Kinderbijslagwet (AKW) voor Marokko, Egypte en Turkije. De uitspraak over de
AKW van in Marokko woonachtige gerechtigden is breder te trekken dan
alleen een uitspraak over de AKW in Marokkaanse zaken. Deze uitspraak
heeft een weerslag op de toepassing van het woonlandbeginsel in landen
buiten de EU enerzijds op AKW-uitkeringen en anderzijds op Anw en
WGA-uitkeringen. In deze brief informeer ik u over alle relevante aspecten
van deze uitspraak.
De CRvB heeft de Sociale Verzekeringsbank (SVB) in hoger beroep in het
gelijk gesteld wat betreft de toepassing van het woonlandbeginsel in de
AKW voor Egyptische en Turkse gerechtigden. Voor Marokkaanse
gerechtigden heeft de CRvB de SVB in het ongelijk gesteld. De CRvB vindt
dat in die zaken het Nederlands-Marokkaans Verdrag (NMV) in de weg
staat aan toepassing van het woonlandbeginsel. Dit betekent dat het
woonlandbeginsel in geval van Marokko niet op AKW-uitkeringen mag
worden toegepast, zowel voor oude gevallen (het recht op uitkering is
ingegaan vóór 1 juli 2012), als ook nieuwe gevallen (het recht op uitkering
is ingegaan op of na 1 juli 2012, zijnde de datum van inwerkingtreding van
de Wet woonlandbeginsel in de sociale zekerheid). Het woonlandbeginsel
voor de AKW kan op grond van de uitspraak ook niet meer worden
toegepast voor landen met een verdragsbepaling die gelijk of strenger is
dan de verdragsbepaling met Marokko, te weten Israël, Suriname en
Zuid-Korea.
Het niet kunnen toepassen van het woonlandbeginsel op AKW-uitkeringen
voor Marokko voor oude en nieuwe gevallen heeft ook een weerslag op
het toepassen van het woonlandbeginsel op uitkeringen op grond van de
Algemene nabestaandenwet (Anw) en Regeling werkhervatting gedeel-

kst-32878-17
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 878, nr. 17

1

telijk arbeidsongeschikten (WGA-vervolguitkering). De CRvB heeft op
9 mei 2014 al bepaald dat voor Marokkaanse weduwen die al Anw
ontvingen vóór 1 juli 2012 (oude gevallen) het woonlandbeginsel niet
mocht worden toegepast. Dat volgde uit artikel 5 van het verdrag met
Marokko. Op basis van deze uitspraak is geconcludeerd dat het woonlandbeginsel tevens niet kon worden toegepast op de WGA-vervolguitkering
waarvan het recht was ingegaan vóór 1 juli 2012. De uitspraak van de
CRvB van 12 december 2014 betekent dat ook voor wat betreft nieuwe
gevallen in de Anw en WGA het woonlandbeginsel in het geval van
Marokko niet kan worden toegepast. Ook hier staat artikel 5 NMV aan in
de weg.
Op grond van de bovengenoemde uitspraken geldt dat het bilaterale
socialezekerheidsverdrag in de weg staat aan de toepassing van het
woonlandbeginsel op de Anw en WGA-vervolguitkeringen, op gerechtigden die wonen in Turkije, Bosnië-Herzegovina, Canada/Québec, India,
Kosovo, Montenegro, Servië, Australië, Chili, Israël, Macedonië, NieuwZeeland, Suriname en Zuid-Korea. De bilaterale verdragen met deze
landen kennen namelijk een verdragsbepaling die gelijk of strenger is dan
artikel 5 NMV. Voor landen waar het bilaterale socialezekerheidsverdrag in
de weg staat aan de toepassing van het woonlandbeginsel, zet het kabinet
in op de aanpassing van deze verdragen. In het geval van Turkije staat het
associatieraadsbesluit in de weg aan de toepassing van het woonlandbeginsel; aanpassing van het bilaterale socialezekerheidsverdrag is daarom
niet zinvol.
De SVB en het UWV zullen zo spoedig mogelijk hun klanten informeren
via de websites en door middel van individuele beslissingen, en overgaan
tot het uitbetalen van deze klanten. De uitkeringen van degenen die in
bezwaar en beroep zijn gegaan zullen worden gecorrigeerd met terugwerkende kracht vanaf 1 juli 2012. De overige uitkeringen zullen worden
gecorrigeerd vanaf 1 oktober 2014, zijnde de eerste dag van het lopende
kwartaal waarin de rechter op 12 december 2014 uitspraak heeft gedaan.
De SVB respectievelijk het UWV zullen de uitkeringen Anw en WGA voor
nieuwe gevallen voor de genoemde landen Bosnië-Herzegovina, Canada,
India, Kosovo, Kroatië, Montenegro, Québec, Servië en Turkije herzien met
terugwerkende kracht tot uiterlijk 1 maart 2014 (zijnde de eerste dag van
het lopende kwartaal waarin de rechter op 9 mei 2014 uitspraak heeft
gedaan), tenzij tegen de beschikking op bezwaar waarbij de eerdere
beschikking op bezwaar ongegrond is verklaard beroep is ingesteld. In dat
geval moet de SVB het beroep intrekken en de uitkering herzien met een
terugwerkende kracht tot uiterlijk 1 juli 2012.
Hoewel met de uitspraak van 12 december 2014 meer verduidelijking is
gekomen op een aantal punten, heeft de (hoogste) rechter nog niet op alle
punten beslist. Zo heeft de rechtbank Rotterdam bijvoorbeeld in augustus
jl. geoordeeld dat het kindgebonden budget niet onder artikel 5 van het
NMV valt. Dit zou betekenen dat het verbod om het woonlandbeginsel toe
te passen op kinderbijslagen niet geldt voor het kindgebonden budget. Er
loopt nu hoger beroep bij de afdeling rechtspraak van de Raad van State.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 32 878, nr. 17

2