Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

23 530

Verdragen in voorbereiding

Nr. 141

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 mei 2023
Graag bied ik u hierbij, mede namens de Staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Digitalisering, de reactie aan op het verzoek van de vaste
commissie voor Koninkrijksrelaties om een stand van zaken van de
toegezegde ondersteuning aan Aruba, Curaçao en Sint Maarten bij de
totstandkoming van verdragen, met name in relatie tot de institutionele
capaciteit van de Landen en de bredere ondersteuning die zij krijgen voor
ontwikkeling van die capaciteit. In deze reactie doe ik om te beginnen
verslag van het project dat ik, zoals aangegeven in mijn brief van
23 december jl. (Kamerstuk 23 530, nr. 137), ben gestart om de achterstanden in de medegelding van verdragen voor de Landen in te lopen.
Daarnaast bericht ik u over een traject dat onder regie van de Staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Digitalisering loopt met betrekking tot de
uitvoering van mensenrechtenverdragen in het Caribisch deel van het
Koninkrijk.
Het BZ-project loopt inmiddels enkele maanden. Eén van de acties, zoals
aangegeven in mijn brief van 23 december jl., betreft het oppakken van
een aantal specifieke verdragen. Met de Landen is een start gemaakt met
het selecteren van de op te pakken verdragen. Deze selectie is nog gaande
en houdt zo veel mogelijk rekening met de wensen van de Landen. Er is
primair contact met de Directies Buitenlandse Betrekkingen (DBB’s) van de
Landen, maar ook is op ambtelijk niveau met enkele beleidsdirecties
gesproken over mogelijk op te pakken verdragen; het contact is uitstekend
en verloopt in goede sfeer. Zodra de selectie van de op te pakken
verdragen is afgerond, zal per verdrag worden gekeken op welke wijze de
samenwerking kan worden geïntensiveerd en zal in samenspraak met de
Landen per verdrag een strategie worden bepaald. Het BZ-project beoogt
niet de institutionele capaciteit van de Landen structureel te vergroten.
Grofweg wordt er ingezet op twee sporen bij het oppakken van de
geselecteerde verdragen: enerzijds het delen van kennis en expertise en
anderzijds het realiseren van ondersteuning.

kst-23530-141
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 23 530, nr. 141

1

Bij het delen van kennis en expertise gaat het om het volgende: het delen
van de stukken die zijn opgesteld in het kader van de ratificatie voor
Europees en/of Caribisch Nederland; het delen van ontwikkeld beleid van
Nederland of van één van de Landen; het delen van conceptwetgeving,
reeds door één van de Landen opgesteld; het delen van eventuele
implementatieplannen voor Caribisch Nederland.
Het tweede spoor is het realiseren van ondersteuning. Ondersteuning
vanuit Nederland kan worden geboden op verschillende manieren. Te
denken valt aan het beschikbaar stellen van Nederlandse ambtenaren,
maar ook aan de financiering van ondersteuning door externen uit de
Landen zelf of uit Nederland. Concrete ondersteuning onder het
BZ-project, zal de vorm krijgen van een meewerkprogramma, waarbij
verdragsjuristen van de Afdeling Verdragen van het Ministerie van
Buitenlandse Zaken ondersteuning gaan bieden aan de DBB’s. Drie
verdragsjuristen (één per DBB) zullen zich gedurende een maand inzetten
voor de lokale verdragspraktijk in brede zin en waar mogelijk ook specifiek
voor de dan geselecteerde verdragen.
Tot slot zal worden bekeken in hoeverre ondersteuning voor het schrijven
van beleid en/of implementatiewet- en regelgeving kan worden gerealiseerd voor de geselecteerde verdragen door de vakdepartementen actief
te betrekken. Dit is een cruciaal onderdeel van de ambitie om achterstanden in de medegelding van verdragen in te lopen. Zonder dit beleid
en deze maatregelen kunnen de geselecteerde verdragen namelijk in
beginsel niet voor de Landen worden geratificeerd.
In het traject onder de verantwoordelijkheid van de Staatssecretaris voor
Koninkrijksrelaties en Digitalisering werken de vier landen van het
Koninkrijk sinds 2021 samen zodat de medegelding van een zevental
mensenrechtenverdragen in een of meer Caribische landen kan worden
gerealiseerd. Uw Kamer is hierover eerder, tijdens de begrotingsbehandeling Koninkrijksrelaties (Kamerstuk 36 200 IV, nr. 6), geïnformeerd. Meer
concreet wordt door de vier landen op dit moment toegewerkt naar de
uitvoering van twee mensenrechtenverdragen: het op 11 mei 2011 te
Istanboel tot stand gekomen Verdrag van de Raad van Europa inzake het
voorkomen en bestrijden van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld
(het Verdrag van Istanbul) en het op 25 oktober 1980 te ’s-Gravenhage tot
stand gekomen Verdrag betreffende de burgerrechtelijke aspecten van
internationale ontvoering van kinderen (het Haags Kinderontvoeringsverdrag). Tijdens het Ambtelijk Wetgevingsoverleg Koninkrijksrelaties, op
18 en 19 april jl. in Aruba, is besproken op welke manier Nederland kan
helpen bij de uitvoering van deze twee verdragen.
De modaliteiten voor ondersteuning die worden overwogen ten aanzien
van het BZ-project kunnen ook in aanmerking komen voor de uitvoering
van de mensenrechtenverdragen in het traject onder verantwoordelijkheid
van de Staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Digitalisering. In beide
gevallen gaat het erom dat Nederland, samen met de Caribische landen
en met inachtneming van de autonomie van deze landen, zich inspant om
gestalte te geven aan de eenheid van het buitenlandse beleid van het
Koninkrijk en het welzijn van de inwoners hiervan. Dit betreft een
inspanningsverplichting die sinds de staatkundige hervorming van
10 oktober 2010 expliciet ligt verankerd in het Statuut voor het Koninkrijk.1

1

Artikel 27, tweede lid, Statuut. Ter uitvoering van deze bepaling hebben de vier landen in 2010
de Onderlinge regeling samenwerking bij de implementatie van verdragen tot stand gebracht.
Stcrt. 2010, nr. 19006.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 23 530, nr. 141

2

Vanwege de overlap tussen beide initiatieven wat betreft het oppakken
van enkele prioritaire verdragen, zal ik op korte termijn met de Staatssecretaris voor Koninkrijksrelaties en Digitalisering in overleg treden of en
op welke punten de twee initiatieven zouden kunnen worden geïntegreerd.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 23 530, nr. 141

3