Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2773
Vragen van het lid Bouwmeester (PvdA) aan de minister en staatssecretaris
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de toename van gameverslaving
onder jongeren (ingezonden mei 2011).
Antwoord van minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
8 juni 2011).
Vraag 1
Kent u het bericht dat uit onderzoek van Tony de Rooij (Erasmus Universiteit)
blijkt dat 12 000 jongeren verslaafd zijn aan online gaming, en dat naar
verwachting het aantal toeneemt?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Beantwoordt het onderzoek van Tony de Rooij aan het onderzoek dat wordt
gedaan naar de exacte aard, omvang en oorzaak van gameverslaving,
specifiek bij jongeren, zoals genoemd in antwoord op mijn eerdere Kamervragen over gameverslaving2? Zo nee, is er nog een ander onderzoek gaande?
Antwoord 2
Ja. Het Onderzoeksbureau IVO, waaraan onderzoeker Tony van Rooij
verbonden is, doet onder andere onderzoek naar nieuwe verslavingen. Tony
van Rooij heeft zich in zijn promotieonderzoek specifiek gericht op het online
gamen van jongeren in de leeftijd van 13–16 jaar.
Vraag 3
Deelt u deze zorgen uit het onderzoek van Tony de Rooij, waaruit blijkt dat
niet alleen 12 000 jongeren gameverslaafd zijn, maar ook dat het aantal gaat
toenemen? Zo ja, welke preventieve maatregelen gaat u nemen om dit te
voorkomen?

1
2

ah-tk-20102011-2773
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

NOS journaal, 10 mei 2011
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1392.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Ja, die zorg deel ik. Weliswaar vormt de uitkomst van dit onderzoek geen
aanleiding te veronderstellen dat het aantal gameverslaafden de afgelopen
jaren is toegenomen, het lijkt ook niet te zijn afgenomen. Mijn leefstijlbeleid
is gericht op de integrale aanpak van (het voorkomen van) leefstijlproblemen.
Waar mogelijk zal online gamen hierin mee worden genomen.
Vraag 4
Betekenen uw forse bezuinigingen op preventiebeleid ook dat dit te koste
gaat van voorkomen (game) verslaving bij jongeren?
Antwoord 4
Nee. Mijn preventiebeleid is gericht op het versterken van de weerbaarheid
van jongeren. Dat beleid is niet alleen op de jongeren zelf gericht, maar ook
op de ouders/verzorgers. Bovendien zal via de Centra voor Jeugd en Gezin
(CJG) en de interne zorgstructuur op scholen (zorgcoördinatoren en Zorg
Advies Teams (ZAT)) problematisch gedrag vroegtijdig worden gesignaleerd.
Vraag 5
Is het nog steeds zo, zoals uw voorganger (in reactie op het onderzoek van
Jeroen Lemmers) heeft aangegeven, dat 1 à 2 % van de jongeren een
gameverslaving heeft, maar een veel kleiner deel hulp zoekt? Hoe verklaart u
dat?
Antwoord 5
Ja, dat is nog steeds zo. Uit de cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs
Informatiesysteem over 2009 is af te leiden dat in dat jaar 43 mensen zich
voor problematisch internetgebruik, waaronder online gamen, voor behandeling hebben aangemeld. Deze relatief zeer kleine hulpvraag is te verklaren
doordat de meeste jongeren die als gameverslaafd kunnen worden aangemerkt na een korte verslavingsperiode zelf stopt.
Vraag 6
Herkent u de signalen dat gameverslaving vaak niet wordt herkend door het
eerste aanspreekpunt de huisarts, dat specialistische hulp niet overal
beschikbaar is en het aanbod te hoogdrempelig is? Zo ja, wat gaat u doen
om een laagdrempelig aanbod te bevorderen?
Antwoord 6
Die signalen herken ik niet. Hoewel de huisarts een belangrijke poortwachtersfunctie heeft, ligt de signaleringsfunctie als het om gameverslaving onder
jongeren gaat vooral bij ouders/verzorgers, CJG’s en ZAT’s. Ook is er
voldoende laagdrempelig aanbod in de vorm van leefstijltraining en
cognitieve gedragstherapie. Een aantal verslavingszorginstellingen is
voornemens een door Novadic-Kentron ontwikkelde variant van de CRAbehandeling (Community Reïnforcement Approach), waarmee goede
resultaten zijn behaald, in hun behandelprogramma voor problematisch
internetgebruik op te nemen.
Vraag 7
Klopt het dat preventie van gameverslaving nog steeds niet in de «standaard
lespakketten» wordt aangeboden, terwijl uit meerdere onderzoeken blijkt dat
verbieden van allerlei games geen zin heeft, en kinderen weerbaar maken
tegen problematisch gamegedrag wel? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Dat klopt, maar zoals ik in het antwoord op vraag 3 heb aangegeven, opteer
ik voor een integrale aanpak waarin waar mogelijk de risico’s van online
gamen worden meegenomen.
Vraag 8
Welke hulp wordt aan ouders en gamers geboden om gameverslaving te
voorkomen en om signalen van verslaving te herkennen en zelf in te grijpen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Voorlichting aan jongeren is in de eerste plaats gericht op verantwoord
omgaan met het spelen van (online)games. Ouders zijn verantwoordelijk voor
het stellen van grenzen en goed voorbeeldgedrag. De overheid heeft hierbij
een faciliterende rol. Zo kunnen ouders als zij opvoedvragen hebben terecht
bij CJG’s. Het expertisecentrum mediawijsheid verstrekt onder andere via de
website www.mediawijzer.net informatie aan zowel ouders als jongeren. Zie
verder ook het antwoord op vraag 6.
Vraag 9
Is het onderzoek dat u doet naar de effecten van bestaande behandelmethoden gameverslaving, genoemd in antwoord op mijn eerdere Kamervragen3,
inmiddels afgerond? Zo ja, wat zijn de resultaten?
Antwoord 9
Dit onderzoek is nog niet afgerond. Uit de voorlopige resultaten van het
onderzoek waarnaar u verwijst blijkt dat de bestaande behandelmethoden
(Leefstijltraining en Cognitieve Gedrags Therapie) bij de behandeling van
gameverslaving minstens zo effectief zijn als bij de behandeling van andere
verslavingen.
Vraag 10
Is bekend of jongeren naast gameverslaving andere problemen hebben en of
het hulpaanbod is gericht op meervoudige problematiek?4
Antwoord 10
Jongeren die verslaafd raken aan online gamen scoorden vaak ook hoog op
gevoelens van eenzaamheid, depressie en hadden een lage eigenwaarde of
negatief zelfbeeld, zo blijkt uit het promotieonderzoek. Daarbij is het niet altijd
duidelijk wat precies de oorzaak/gevolg relatie is. Voor gameverslaafden die
tegelijk andere problemen hebben wordt het behandelprogramma op de
meervoudige problematiek afgestemd.
Vraag 11
Wat zijn de ervaringen binnen Europa met jonge gameverslaafden en de
effecten van het (preventieve) hulpaanbod bij gameverslaving?
Antwoord 11
Daar is weinig over bekend. In sommige landen wordt onderzoek gedaan
naar problematisch internetgebruik. Desgevraagd zijn ook bij het onderzoeksbureau IVO omtrent (de effectiviteit van) preventie en behandeling binnen
Europa geen (wetenschappelijke) publicaties bekend.

3
4

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2009–2010, nr. 1392.
Volgens de DSM classificatie is gameverslaving niet officieel erkend, maar wordt wel hulp
geboden, aangezien het volgens professionals gaat om een gedragsverslaving die vaak
gepaard gaat met andere problemen zoals gedrag, alcohol en/ of drugs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3