Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1191
Vragen van de leden Spekman en Arib (beiden PvdA) aan de minister voor
Immigratie en Asiel over de vreemdelingendetentie en het overlijden van een
bejaarde vrouw (ingezonden 22 oktober 2010).
Antwoord van minister Leers (Immigratie en Asiel), mede namens de
staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (ontvangen 25 januari 2011) Zie ook
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011, nr. 751.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Na 20 jaar in de stad moest Berta
toch weg»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Is het waar dat de betreffende 73-jarige vrouw die al 20 jaar illegaal in
Amsterdam verbleef, in mei van dit jaar is opgepakt en in vreemdelingendetentie is geplaatst? Is het waar dat zij ongeveer drie maanden lang in een
detentiecentrum heeft verbleven?
Antwoord 2
Ja. Betrokkene is eind april 2010 staande gehouden en in vreemdelingenbewaring geplaatst. Van 29 april 2010 tot 19 juli 2010 heeft zij in Detentiecentrum Zeist verbleven. Op 19 juli 2010 is zij overgeplaatst naar het Detentiecentrum Rotterdam. Op 26 augustus 2010 is de bewaring opgeheven.
Betrokkene heeft derhalve ongeveer vier maanden in een detentiecentrum
verbleven.
Vraag 3
Kunt u de motieven en achtergronden schetsen van de inbewaringstelling
van deze 73-jarige vrouw? Hoe reëel was het dat zij nog naar Colombia zou
kunnen worden uitgezet, mede gezien haar medische toestand en haar lange
verblijf in Nederland?

1

ah-tk-20102011-1191
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Het Parool, 30 september 2010, het vervolgartikel in dezelfde krant is «Een sterke vrouw met
een sterk karakter».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Betrokkene is in bewaring gesteld nadat zij illegaal op straat was aangetroffen. Betrokkene had geen rechtmatig verblijf en gaf aan niet vrijwillig te
willen terugkeren naar haar land van herkomst.
Wat de medische toestand van betrokkene betreft blijkt uit diverse contacten
met medische diensten van de Dienst Justitiële Instellingen dat betrokkene
weliswaar een dame op leeftijd was, maar dat haar gezondheid niet aan
inbewaringstelling in de weg stond. Ook was er geen sprake van een situatie
waaruit geconcludeerd zou moeten worden dat betrokkene detentieongeschikt was. Gelet op de gezondheidstoestand van betrokkene heeft de Dienst
Terugkeer en Vertrek (DT&V) bezien wat de opvangmogelijkheden waren voor
betrokkene in Colombia. Er bleken diverse opvangmogelijkheden te zijn in
Colombia. Gedurende de bewaring van betrokkene is steeds gewerkt aan het
realiseren van een concrete opvangvoorziening in Colombia voor betrokkene.
Vraag 4
Is tijdens haar vreemdelingendetentie bij de behandeling en bejegening van
mevrouw rekening gehouden met haar leeftijd en slechte gezondheid? Zo ja,
op welke wijze? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ja. Gedurende haar verblijf in vreemdelingenbewaring is rekening gehouden
met de gezondheidstoestand en leeftijd van betrokkene. Betrokkene heeft
regelmatig contact gehad met de medische dienst en haar is specifieke zorg
verleend en medicatie verstrekt naar aanleiding van haar klachten.
Tijdens terugkeergesprekken wordt door de regievoerder van de DT&V altijd
rekening gehouden met de (medische) gesteldheid van een persoon. Dit ziet
bijvoorbeeld op het hanteren van een aangepaste vraagstelling, bijvoorbeeld
door het geven van meer uitleg wanneer dat nodig is. Hiervan is ook bij
betrokkene sprake geweest.
Vraag 5
Deelt u de mening dat kwetsbare personen, waaronder ook oudere vrouwen
vanaf bijvoorbeeld zestig jaar, niet in vreemdelingendetentie thuishoren? Bent
u bereid ook voor «ouderen» een lichter alternatief voor vreemdelingenbewaring te ontwikkelen, zoals dat ook voor minderjarigen van toepassing is?
Antwoord 5
Nee. Ik ben van mening dat reeds afdoende rekening wordt gehouden met
bijzondere omstandigheden. De detentie(on)geschiktheid wordt steeds
beoordeeld, zoals dat in het onderhavige geval ook is gebeurd. Daarnaast
wordt gedurende de bewaring rekening gehouden met leeftijd en gezondheid
van de in bewaring gestelde.
Vraag 6
In welke mate is tijdens de vreemdelingendetentie en bij de overplaatsingen
vanuit Zeist naar Rotterdam en vanuit Rotterdam naar Ter Apel, rekening
gehouden met de zwakke medische gesteldheid van deze 73-jarige mevrouw?
Kunt u uiteenzetten wat in het geval van ernstige medische problemen de
protocollen in vreemdelingendetentie zijn, en of die in dit geval zijn
nageleefd?
Antwoord 6
In mijn antwoord op vraag 4 heb ik reeds aangegeven dat gedurende haar
verblijf in vreemdelingenbewaring rekening is gehouden met de gezondheidstoestand en leeftijd van betrokkene. Op basis van het medisch dossier kan
niet gesteld worden dat er sprake was van een ernstige medische problematiek. De klachten van betrokkene waren met name leeftijdsgebonden klachten.
Indien de gezondheidstoestand daartoe aanleiding geeft, wordt het protocol
Bijzondere Medische Dossiers gehanteerd. In dit geval bestond hiertoe geen
aanleiding.
Ook tijdens het vervoer van betrokkene van Rotterdam naar Ter Apel is
rekening gehouden met de gezondheidstoestand en leeftijd van betrokkene.
Zij is onder begeleiding van twee transportgeleiders in een minimaal
beveiligd voertuig naar Ter Apel gebracht. Een minimaal beveiligd voertuig is
een als Justitievervoer onherkenbaar voertuig zonder compartimenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

De medische dienst heeft voorafgaand aan de overplaatsing naar de
vrijheidsbeperkende locatie (VBL) aangegeven geen beletsel te zien voor
overplaatsing. Gelet op de gezondheidssituatie van betrokkene is overleg
gevoerd met het Centraal orgaan opvang asielzoekers (COA) ten aanzien van
de mogelijkheden voor betrokkene. Het COA heeft vervolgens diverse
faciliteiten verzorgd zoals een gedeelde benedenwoning.
Vraag 7
Kunt u uiteenzetten onder welke omstandigheden deze mevrouw uiteindelijk
in de vrijheidsbeperkende locatie in Ter Apel is overleden? Is, wellicht op
grond van onderzoek, uitgesloten dat de vreemdelingendetentie en/of de
laatste overplaatsing naar Ter Apel daar een rol in heeft gespeeld?
Antwoord 7
Zoals hiervoor vermeld heeft voor de komst van betrokkene naar de VBL Ter
Apel uitgebreid overleg plaatsgevonden over haar medische situatie. Tijdens
het verblijf is er aan betrokkene veel zorg en aandacht besteed. Bij geen van
de betrokken instanties of medebewoners is er een vermoeden geweest dat
betrokkene zo plotseling zou overlijden. Betrokkene is op de ochtend van de
dag van overlijden nog door diverse personen gezien, terwijl zij over het
terrein van de VBL wandelde. Wat later op die dag is zij onverwacht een
natuurlijke dood gestorven. Ik acht het dan ook niet aannemelijk dat de
detentie zelf of de laatste overplaatsing daarbij een rol heeft gespeeld.
Vraag 8
Welke handelingen en afwikkelingen hebben er vanuit het ministerie van
Justitie en de Dienst Terugkeer en Vertrek plaatsgevonden na het overlijden
van deze mevrouw, mede in de richting van haar nabestaanden?
Antwoord 8
Het COA heeft na het overlijden van betrokkene contact opgenomen met
familieleden die in Nederland verblijven. Met hen is vervolgens door het COA
de uitvaart van betrokkene geregeld. De bezittingen van betrokkene zijn aan
hen meegegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3