Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

35 047 (R2108)

Wijziging van de Paspoortwet in verband met de
invoering van elektronische identificatie met
een publiek identificatiemiddel en het uitbreiden
van het basisregister reisdocumenten

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE VAN HET
KONINKRIJK EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State van het Koninkrijk d.d. 5 juli 2018 en het nader rapport d.d.
26 september 2018, aangeboden aan de Koning door de Staatssecretaris
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het advies van de Afdeling
advisering van de Raad van State van het Koninkrijk is cursief afgedrukt.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 29 maart
2018 no. 2018-0000172031, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling
advisering van de Raad van State van het Koninkrijk haar advies inzake
het bovenvermelde voorstel van Rijkswet rechtstreeks aan mij te doen
toekomen. Dit advies, gedateerd 5 juli 2018, nr. W04. 180069/I/K bied ik u
hierbij aan.
In dit nader rapport is het advies van de Afdeling integraal opgenomen.
De aanbevelingen van de Afdeling zijn voorzien van een reactie.
Om elektronische dienstverlening aan burgers mogelijk te maken worden
publieke elektronische identificatiemiddelen ontwikkeld waarmee de
burger zich op een hoger niveau van betrouwbaarheid dan met het
huidige DigiD langs digitale weg kan identificeren bij een dienstverlener.
Hiervoor wordt een chip aangebracht op wettelijke identiteitsdocumenten.
In dit wetsvoorstel worden daarvoor de benodigde regels getroffen.
Daarnaast regelt het wetsvoorstel een uitbreiding van het basisregister
reisdocumenten.
De Afdeling advisering van de Raad van het Koninkrijk adviseert de
wetgevingsprocedure voort te zetten, maar heeft opmerkingen over de
motivering van een deel van het voorstel. Zij adviseert in de toelichting
nader in te gaan op het intrekken van het publieke middel, de leges en de
eventuele gevolgen van het voorstel voor de andere landen van het
Koninkrijk.
1

kst-35047-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van rijkswet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State van het Koninkrijk is ter inzage
gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 047 (R2108), nr. 4

1

1. Intrekken publieke middel en leges
Bij algemene maatregel van rijksbestuur kunnen regels worden gesteld
omtrent de kosten die ten laste worden gebracht voor vervaardiging en
verstrekking van een publiek identificatiemiddel. Blijkens de toelichting
wordt ernaar gestreefd om de kosten zo laag mogelijk te houden, onder
meer door het publiek identificatiemiddel standaard op de Nederlandse
identiteitskaart aan te brengen. Het publieke middel kan definitief en niet
omkeerbaar worden ingetrokken door middel van een intrekkingscode,
wanneer de betrokken persoon geen gebruik wenst te maken van de
betreffende elektronische dienstverlening. Het fysieke identiteitsdocument
blijft dan geldig totdat de tienjarige geldigheidsduur is verstreken. De
toelichting vermeldt niet of de onomkeerbaarheid een beleidskeuze is,
ingegeven door veiligheidsaspecten of noodzakelijk is vanwege
technische beperkingen. De toelichting gaat niet in op de vraag of
betrokkene de volledige leges moet betalen indien hij bij de aanvraag van
het document al aangeeft geen gebruik te maken van het publiek
identificatiemiddel. Ook gaat de toelichting niet in op de vraag of er een
bijzondere financiële regeling is in het geval betrokkene zich bedenkt en
alsnog gebruik wil maken van het publieke identificatiemiddel en dit
alleen kan doen door tijdens de looptijd een geheel nieuw identificatiedocument aan te vragen. De Afdeling adviseert in de toelichting hierop in te
gaan.
Ik ben het met de Afdeling eens dat voor de bovengenoemde zaken enige
verduidelijking kan worden geboden. De toelichting is met het oog hierop
aangepast.
2. Andere landen van het Koninkrijk
De mogelijkheid voor burgers om elektronische identificatie met een
publiek identificatiemiddel te kunnen verkrijgen hangt samen met de
mogelijkheid om via elektronische weg dienstverlening aan te vragen.
Voor dit laatste voorziet de wet digitale overheid (Wdo) in de waarborgen
en procedures die hiervoor gelden.
De Afdeling wijst erop dat de Wdo een nationale wet is die geen gelding
heeft voor de andere landen van het Koninkrijk. Omdat de verstrekking
van reisdocumenten echter een Koninkrijksaangelegenheid is, moet het
regelen van elektronische identificatie geschieden bij wijze van Rijkswet.
Dit betekent ook dat burgers van de andere landen van het Koninkrijk een
ID-kaart kunnen aanvragen die geschikt is gemaakt voor elektronische
identificatie. Zij kunnen echter daarmee niet van de in de toelichting
genoemde voordelen voor burgers profiteren, zolang de andere landen
niet een vergelijkbare regeling hebben getroffen als die in de Wdo. De
toelichting gaat niet in op de vraag of en op welke termijn de andere
landen voornemens zijn om zo’n regeling te treffen. Daarnaast moet, om
misbruik van gegevens te voorkomen, zeker worden gesteld dat een
dergelijke regeling qua waarborgen en zorgvuldigheid van de daarin
opgenomen procedures een vergelijkbaar niveau kent als de Wdo. De
Afdeling adviseert in de toelichting hierop in te gaan.
Het wetsvoorstel voor de Wdo is een nationale wet, die alleen betrekking
heeft op digitale dienstverlening door (semi) publieke instellingen in het
Europese deel van Nederland. Daar waar het echter het plaatsen van het
elektronisch middel op reisdocumenten, waaronder begrepen de
Nederlandse identiteitskaart, betreft, dient dit, zoals de Afdeling terecht
stelt, bij wijze van rijkswet te geschieden. De burgers van de andere
landen van het koninkrijk kunnen op gelijke wijze van de voordelen van
deze digitale dienstverlening gebruik maken als waarop burgers uit het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 047 (R2108), nr. 4

2

Europese deel van het koninkrijk dat kunnen, mits zij in de basisregistratie
personen zijn ingeschreven. Het al dan niet in de andere landen van het
koninkrijk treffen van met het wetsvoorstel Wdo vergelijkbare regels
inzake digitale dienstverlening door (semi) publieke instanties, is een
bevoegdheid van die landen zelf. Het is een landsaangelegenheid die het
bestek van deze rijkswet te buiten gaat en waar ik om die reden geen
uitspraken over kan doen.
3. Voorbehoud wijzigingen Wdo
In de toelichting bij het voorliggend voorstel van Rijkswet [wordt] soms
naar de Wet digitale overheid (Wdo) verwezen als ware deze reeds wet.
Daarbij staat dat dit gebeurt onder voorbehoud van eventuele wijzigingen
in het wetsvoorstel Wdo en de inwerkingtreding daarvan. Het voorstel
voor de Wdo is recentelijk ingediend bij de Tweede Kamer. De Afdeling
wijst erop dat indien de behandeling van de Wdo zou leiden tot aanzienlijke wijzigingen in het voorliggend voorstel, zij ervan uitgaat dat het
voorstel nogmaals ter advisering aan haar wordt voorgelegd.
De vice-president van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Ik zeg de Afdeling toe dat indien de behandeling van de Wdo zou leiden
tot wijzigingen in dat wetsvoorstel die van fundamentele betekenis zijn
voor onderhavig voorstel van rijkswet, ik dit voorstel opnieuw ter
advisering zal voorleggen.
4. Overige wijzigingen
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt enkele wijzigingen in het
wetsvoorstel aan te brengen. Deze hebben betrekking op de mogelijkheid
tot delegatie van zaken die nadere uitwerking behoeven naar een
algemene maatregel van rijksbestuur als ook naar een ministeriële
rijksregeling. De noodzakelijke grondslagen hiervoor zijn aangevuld of
verduidelijkt.
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van
rijkswet en de gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer
der Staten-Generaal, de Staten van Aruba, de Staten van Curaçao en de
Staten van Sint Maarten te zenden.
De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,
R.W. Knops

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 35 047 (R2108), nr. 4

3