Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 376

Wijziging van de Wet personenvervoer 2000 in
verband met verordening (EG) nr. 1370/2007 van
het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 23 oktober 2007 betreffende
het openbaar personenvervoer per spoor en over
de weg en tot intrekking van Verordening (EEG)
nr. 1191/69 van de Raad en Verordening (EEG)
nr. 1107/70 van de Raad (PbEU L 315)

Nr. 9

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 4 februari 2011
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
1. Artikel I, onderdeel G, komt te luiden:
G
Het derde lid van artikel 23 vervalt en het vierde lid wordt vernummerd
tot derde lid.
2. Artikel I, onderdeel K, komt te luiden:
K
Artikel 38 komt te luiden:
Artikel 38
1. Op de overgang van een concessie:
a. is artikel 14a, eerste en tweede lid, van de Wet op de collectieve
arbeidsovereenkomst van overeenkomstige toepassing;
b. is, voor zover de in het tweede lid bedoelde rechten en verplichtingen
voortvloeien uit een algemeen verbindend verklaarde collectieve arbeidsovereenkomst, artikel 2a van de Wet op het algemeen verbindend
verklaren van bepalingen van collectieve arbeidsovereenkomsten van
overeenkomstige toepassing.
2. Door de overgang van een concessie gaan de rechten en verplichtingen die op het tijdstip van overgang van concessie voor de voormalige
concessiehouder ten aanzien van een persoon als bedoeld in artikel 37,
eerste lid, voortvloeien uit bedrijfsregelingen van rechtswege over op de
nieuwe concessiehouder.
3. Artikel I, onderdeel N, komt te luiden:

kst-32376-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

1

N
Het opschrift van paragraaf 1 van hoofdstuk III komt te luiden:
Algemene bepalingen.
4. De onderdelen O, P en Q van artikel I vervallen.
5. Artikel I, onderdeel U, komt te luiden:
U
Artikel 48 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Van deelname aan een aanbesteding van een concessie is uitgesloten
een vervoerder die is gevestigd in een andere staat, niet zijnde een
lidstaat van de Europese Unie of een andere staat die partij is bij de
Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, voor zover
de wederkerigheid van de toegang tot de desbetreffende markt voor
personenvervoer voor vervoerders die in Nederland zijn gevestigd niet
gewaarborgd is.
6. Artikel I, onderdeel W, wordt als volgt gewijzigd:
1. De in onderdeel W opgenomen artikelen 50 en 53 vervallen en de in
dat onderdeel opgenomen artikelen 51, 52 en 54 worden vernummerd tot
artikelen 50, 51, respectievelijk 53.
2. Na artikel 51 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 52
In afwijking van artikel 47 kan een concessieverlener voor openbaar
vervoer, anders dan per trein, een concessie verlenen zonder dat daartoe
een aanbesteding is gehouden indien die concessie voldoet aan een van
de kenmerken, bedoeld in artikel 5, vierde lid, van verordening (EG)
1370/2007.
3. Het opschrift van paragraaf 4 komt te luiden:
§ 4. Bepalingen inzake gescheiden administratie
4. Artikel 53 komt te luiden:
Artikel 53
1. Een vervoerder aan wie een concessie voor openbaar vervoer is
verleend zonder dat daartoe een aanbesteding is gehouden en waarbij
voor die concessie een subsidie als bedoeld in artikel 22, eerste lid, is
verstrekt, voert voor het verrichten van openbaar vervoer waarvoor die
concessie is verleend, een gescheiden administratie binnen de boekhouding, waarbinnen de kosten en opbrengsten van het verrichten van
het openbaar vervoer waarvoor de subsidie is verstrekt afzonderlijk
worden geadministreerd.
2. De administratie, bedoeld in het eerste lid, is zodanig vorm gegeven
dat:
a. de registratie van de lasten en baten van de verschillende activiteiten
gescheiden zijn;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

2

b. alle lasten en baten, op grond van consequent toegepaste en
objectief te rechtvaardigen beginselen inzake kostprijsadministratie,
correct worden toegerekend;
c. de beginselen inzake kostprijsadministratie volgens welke de
administratie wordt gevoerd, duidelijk zijn vastgelegd.
3. Bij regeling van Onze Minister kunnen nadere regels worden gesteld
met betrekking tot de gescheiden administratie en de kostprijsadministratie, bedoeld in het eerste en tweede lid.
4. Een vervoerder als bedoeld in het eerste lid, bewaart de in het tweede
lid bedoelde gegevens gedurende vijf jaar, te rekenen vanaf het einde van
het boekjaar waarop de gegevens betrekking hebben.
5. Een vervoerder als bedoeld in het eerste lid laat jaarlijks over het
voorgaande boekjaar een verklaring van een accountant als bedoeld in
artikel 393, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek opstellen
waaruit blijkt dat de financiële verhouding ten opzichte van een concessie
als bedoeld in het eerste lid voldoet aan:
a. de in het eerste, tweede en derde lid gestelde eisen;
b. de in onderdeel 5 van de bijlage bij verordening (EG) 1370/2007
gestelde voorwaarden.
Deze verklaring ligt voor eenieder ter inzage op alle kanoren van de
vervoerder.
6. Dit artikel is van overeenkomstige toepassing op een vervoerder:
a. die op grond van de artikelen 3 of 19, tweede lid, openbaar vervoer
verricht op een andere grondslag dan op grond van een concessie;
b. die vervoer verricht waarop bij algemene maatregel van bestuur als
bedoeld in artikel 2, tweede of vierde lid, dit artikel of leden daarvan, van
toepassing is verklaard, zonder dat voor het in de onderdelen a of b
bedoelde vervoer een aanbesteding is gehouden en waarbij voor dat
openbaar vervoer een subsidie als bedoeld in artikel 22, eerste lid, is
verstrekt.
7. Artikel I, onderdeel AA, komt te luiden:
AA
Artikel 87 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt «de artikelen 19 en 30 tot en met 40»
vervangen door: de artikelen 19, 22, 29, 30 tot en met 40, 46 en 53, eerste
en zesde lid, met uitzondering van openbaar vervoer per trein waarvoor
op grond van deze wet Onze Minister het bevoegde bestuursorgaan is.
2. Het vierde lid vervalt en het vijfde lid wordt vernummerd tot vierde
lid.
3. In het vierde lid (nieuw) wordt «eerste lid of vierde lid» vervangen
door: eerste lid,.
8. Na artikel I, onderdeel AA, wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
AAa
In artikel 88 vervallen het tweede lid, alsmede de aanduiding «1.» voor
het eerste lid.
9. Artikel I, onderdeel BB, komt te luiden:
BB
Na artikel 93 wordt een artikel ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

3

Artikel 93a
Het dagelijks bestuur van een plusregio als bedoeld in artikel 20, tweede
en derde lid, is bevoegd tot oplegging van een last onder bestuursdwang
ter handhaving van de verplichtingen gesteld bij of krachtens de artikelen
19, eerste en tweede lid, 22, 29, 32, 34, 39, 46 en 53, eerste en zesde lid,
met uitzondering van openbaar vervoer per trein waarvoor op grond van
deze wet Onze Minister het bevoegde bestuursorgaan is.
10. Artikel I, onderdeel CC, komt te luiden:
CC
De artikelen 94, 95 en 96 vervallen.
11. Artikel I, onderdeel DD, vervalt.
12. In het in artikel I, onderdeel EE, voorgestelde eerste lid van artikel
101 wordt «74, eerste lid» vervangen door: 74, tweede lid.
13. Artikel I, onderdeel FF, komt te luiden:
FF
In artikel 105 vervallen het tweede lid, alsmede de aanduiding «1.» voor
het eerste lid.
14. Artikel I, onderdeel HH, wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef wordt «zeven» vervangen door: vier.
2. Het in artikel I, onderdeel HH, opgenomen artikel 107 wordt als volgt
gewijzigd:
a. In de aanhef wordt «108 tot en met 113» vervangen door: 108 tot en
met 110.
b. In onderdeel b wordt «eerste of zevende lid» vervangen door: eerste
lid.
3. De in artikel I, onderdeel HH, opgenomen artikelen 109 tot en met 113
worden vervangen door twee artikelen, luidende:
Artikel 109
1. Artikel 36b, tweede lid, juncto eerste lid, van het Besluit personenvervoer 2000 zoals dat luidde voor de inwerkingtreding van de wet tot
wijziging van de Wet personenvervoer 2000 in verband met verordening
1370/2007 blijft van toepassing voor zover het een door een concessieverlener in een plusregio als bedoeld in artikel 20, tweede lid, die de
gemeente Amsterdam, ’s-Gravenhage of Rotterdam omvat, overeenkomstig dat artikel 36b aan het desbetreffende gemeentelijk vervoerbedrijf
gegunde concessie betreft.
2. In afwijking van het eerste lid vervalt een daar bedoelde concessie
indien voor het desbetreffende openbaar vervoer een concessie door
middel van een aanbesteding is verleend, op het tijdstip waarop die
aanbestede concessie in werking treedt indien dat tijdstip eerder is dan
het op grond van het eerste lid van toepassing zijnde tijdstip.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

4

Artikel 110
1. Op een gemeentelijk vervoerbedrijf blijven van toepassing de
artikelen 38, tweede en derde lid, met dien verstande dat in dat derde lid
«en vierde» vervalt, 69, eerste, tweede, derde en vijfde lid, 88, 94, 95, 96
en 105, tweede lid, zoals die luidden voor de inwerkingtreding van de wet
tot wijziging van de Wet personenvervoer 2000 in verband met verordening 1370/2007, alsmede de artikelen 36, 37, 39 en 40.
2. Met het toezicht op de naleving van het bepaalde in artikel 69, eerste
en vijfde lid, zoals dat luidde voor de inwerkingtreding van de wet tot
wijziging van de Wet personenvervoer 2000 in verband met verordening
1370/2007, zijn belast de bij besluit van de raad van bestuur van de
mededingingsautoriteit aangewezen ambtenaren van de Nederlandse
Mededingingsautoriteit.
3. Van een besluit als bedoeld in het tweede lid, wordt mededeling
gedaan in de Staatscourant.
4. Een besluit van de raad van bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 87 zoals dat luidde voor de inwerkingtreding van de wet tot wijziging van de Wet personenvervoer 2000 in
verband met verordening 1370/2007, berust na de inwerkingtreding van
die wet op artikel 110, tweede lid.
15. In artikel II wordt «artikel 51» vervangen door: artikel 50.
Toelichting
Algemeen
Deze nota van wijziging strekt ter uitvoering van het regeerakkoord
«Vrijheid en verantwoordelijkheid» van 30 september 2010. Het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet personenvervoer 2000 ter uitvoering van de
PSO-verordening zoals op 27 april jl. ingediend bij de Tweede Kamer,
introduceerde de keuze voor de stadsregio’s Amsterdam, Haaglanden en
Rotterdam om het openbaar vervoer in Amsterdam, Den Haag en
Rotterdam aan te besteden of in te besteden. In het regeerakkoord is de
keuze gemaakt voor verplichte aanbesteding van het openbaar vervoer in
die steden. Het kabinet is van mening dat aanbesteding leidt tot een
betere kwaliteit van het openbaar vervoer en tot een verbetering van de
efficiency.
De nota van wijziging bevat de voor de uitvoering van het regeerakkoord benodigde aanpassingen van het hiervoor genoemde wetsvoorstel.
Artikel 50 en de daarmee verband houdende artikelen 48 en 53 bevatten
de kern van de mogelijkheid tot inbesteding. Die artikelen komen
ingevolge deze nota van wijziging te vervallen. Verder wordt voorgesteld
om de huidige artikelen van de Wp2000 die zien op de gemeentelijke
vervoerbedrijven te laten vervallen en over te hevelen naar het overgangsrecht. Dit geeft mede uitvoering aan het uitgangspunt van aanbesteding van het openbaar vervoer uit het regeerakkoord. Het bestaan van
gemeentelijke vervoerbedrijven zal immers gezien dat uitgangspunt een
eindige situatie betreffen. Daarnaast worden technische wijzigingen
aangebracht die nodig zijn in verband met het vervallen van de artikelen
48, 50 en 53.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

5

Artikelsgewijs
Verplichte aanbesteding
De voorgestelde wijzigingen in onderdelen 1, 2, 5, 6, 10 en 14 vloeien
direct voort uit de verplichte aanbesteding van het openbaar vervoer in de
drie stadsregio’s.
Technische aanpassingen
De voorgestelde wijzigingen in onderdelen 2, 3, 6, 7, 8, 9, 11, 13 en 15
betreffen – tevens – aanpassingen van technische aard die voortvloeien
uit het komen te vervallen van artikel 50 van het wetsvoorstel. De
voorgestelde wijziging in onderdeel 12 betreft een wetstechnische
correctie.
Hieronder wordt op deze wijzigingen nader ingegaan, waarbij de
nummering van de wijzigingen wordt aangehouden.
1. Zoals onder het algemeen deel van deze toelichting is aangegeven,
wordt het openbaar vervoer in de drie stadsregio’s aanbesteed. Hoofdregel van artikel 23 is dat er geen concessie mag worden verleend aan een
vervoerder indien er – mogelijk – sprake is van belangenverstrengeling
tussen een vervoerder en diens eigenaren of bestuurders die tevens lid
zijn van het dagelijks bestuur van een stadsregio of gedeputeerde staten
bij het verlenen van een concessie. Het voorgaande lijdt uitzondering
indien het een gemeentelijk vervoerbedrijf betreft. Die uitzondering komt,
gelet op de algehele aanbestedingsverplichting, te vervallen.
2. De wijziging van artikel 38 vloeit eveneens voort uit de algehele
aanbestedingsverplichting. Omwille van de leesbaarheid, wordt voorgesteld om artikel 38 opnieuw vast te stellen.
3. Dit betreft een technische aanpassing en regelt een betere aanduiding
van het opschrift van paragraaf 1 van hoofdstuk III.
4. Dit onderdeel bevat eveneens wijzigingen van technische aard nu
voorgesteld wordt de mogelijkheid tot onderhandse gunning van het
stadsvervoer te beëindigen.
5. Het voorgestelde artikel 48 regelde de uitsluiting van deelname aan
een aanbesteding door een interne exploitant waarop een van de drie
stadsregio’s zeggenschap heeft. Dit artikel kan komen te vervallen nu
gunning van een concessie voor openbaar vervoer aan een interne
exploitant niet mogelijk is. Dat betekent dat de huidige regeling inzake
uitsluiting van deelname aan aanbestedingen van artikel 48 in stand blijft.
Het derde lid van artikel 48, zoals opgenomen in het oorspronkelijke
wetsvoorstel, wordt nu als tweede lid opgenomen. Dit betreft de eis van
wederkerigheid van de toegang tot de markt van landen buiten de
Europese Unie en de Europese Economische Ruimte en tot de Nederlandse markt. Dit maakt overigens nu al onderdeel uit van de Wp2000.
6. Subonderdeel 1 bevat de kern van de voorgestelde wijzigingen van
deze nota van wijziging: er wordt geen gebruik gemaakt van de
mogelijkheid die de PSO-verordening biedt om openbaar vervoer in te
besteden. Artikel 53, dat de reciprociteit regelde ten aanzien van een
concessie van een interne exploitant, komt derhalve eveneens te
vervallen. De vernummering van de artikelen, de wijziging van het
opschrift van paragraaf 4 en het in subonderdeel 4 opgenomen artikel 53
betreffen wetstechnische aanpassingen. Dit nieuwe artikel 53 komt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

6

grotendeels overeen met het oorspronkelijk voorgestelde artikel 54. Dit
artikel ziet op de gevallen waarin onderhandse gunning van openbaar
vervoer mogelijk is. Dat is bijv. het geval bij noodvervoer of een
experiment. Indien voor dat vervoer tevens een subsidie wordt verleend,
moet ingevolge de PSO-verordening een gescheiden administratie
worden gevoerd. Voor een uitgebreidere toelichting zij verwezen naar de
memorie van toelichting bij het wetsvoorstel.
De PSO-verordening biedt in artikel 5, vierde lid, de mogelijkheid om
kleine contracten die de vorm van een dienstenconcessie aannemen
onderhands te gunnen. Voor een toelichting op de dienstenconcessie zij
verwezen naar de memorie van toelichting bij dit wetsvoorstel. De
bevoegdheid tot onderhandse gunning moet in de nationale wetgeving
worden gegeven. Het in subonderdeel 3 nieuw voorgestelde artikel 52
strekt daartoe. Het gaat om openbaredienstcontracten met een geschatte
gemiddelde waarde van minder dan 1 miljoen euro hetzij met een jaarlijks
aantal kilometers vervoer van minder dan 300 000. Deze waarden kunnen
worden verdubbeld indien het een MKB-bedrijf betreft dat met ten
hoogste 22 voertuigen werkt. In de praktijk blijkt er behoefte te zijn aan
deze mogelijkheid. Zo kunnen kleinere bedrijven ervaring opdoen met
openbaarvervoerconcessies. Verder kan worden voorzien in specifiek
openbaar vervoer voor een korte periode, bijv. spitsvervoer gedurende
grote wegaanpassingsprojecten.
7 (1) en 9. Deze onderdelen bevatten technische aanpassingen die
voortvloeien uit het vervallen van artikel 50 en het daaraan aangepaste
artikel 53. Dit betreft de wijziging van het eerste lid van artikel 87 en artikel
93a. Omwille van de leesbaarheid wordt artikel 93a opnieuw vastgesteld.
7 (2 en 3), 8, 10, 11 en 13. Zoals in het algemeen deel is uiteengezet,
worden in deze nota van wijziging de artikelen inzake de gemeentelijke
vervoerbedrijven overgeheveld naar het overgangsrecht. Immers, de
concessies die onderhands aan de gemeentelijke vervoerbedrijven in de
steden Amsterdam, Den Haag en Rotterdam zijn verleend, eindigen op de
einddatum van die concessies. Die data zijn geregeld in het op dit
moment van kracht zijnde artikel 36b, tweede lid, van het Besluit
personenvervoer 2000. Voor een concessie voor bus en een concessie
voor bus alsmede voor metro of tram is dat nu per 1 januari 2012 en voor
een concessie voor tram of metro is dat nu per 1 januari 2017.
Indien de desbetreffende concessieverlener besluit dat het openbaar
vervoer moet worden verricht op basis van een aanbestede concessie
vóór de afloop van de onderhands gegunde concessie, dan vervalt die
concessie met ingang van de datum waarop de aanbestede concessie in
werking treedt, indien dat een eerder tijdstip is.
De Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) is, net als nu dat al het
geval is, gedurende die overgangsperiode toezichthouder op de naleving
van de gedragsregels door de gemeentelijke vervoerbedrijven. De
regelingen inzake het toezicht (artikel 87, vierde lid, en 88, tweede lid) en
de bevoegde rechtbank (artikel 105) worden verplaatst naar het overgangsrecht. Onderdeel 10 bevat een technische aanpassing in verband
met het vervallen van artikel 50 en het daaraan aangepaste artikel 53. In
het wetsvoorstel zou de NMa toezichthouder zijn ten aanzien van de
interne exploitant. Zo werd in het wetsvoorstel voorgesteld om aan de
NMa de bevoegdheid tot het opleggen van een bestuurlijke boete te
geven (artikel 96a) bij overtredingen door de interne exploitant. Dit artikel
komt ingevolge onderdeel 11 te vervallen.
12. In artikel I, onderdeel EE, wordt per abuis het eerste lid van artikel 74
genoemd in plaats van het tweede lid. Dat wordt in dit onderdeel
gecorrigeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

7

14. De wijziging van de artikelen 109 en 110 (was artikel 111) vloeien
eveneens voort uit het vervallen van artikel 50. De onderhands gegunde
concessies aan de GVB’en blijven van kracht tot in artikel 36b, tweede lid,
van het Bp2000 genoemde data. In artikel 109 wordt naar artikel 36b,
tweede lid, juncto eerste lid, van genoemd besluit verwezen om zeker te
stellen dat niet getornd wordt aan de hoofdregel dat voor het overige
openbaar vervoer per 1 januari 2007 een aanbestedingsplicht geldt.
Ingevolge artikel 110 blijven de artikelen van de Wp2000 die zien op
gemeentelijke vervoerbedrijven van toepassing op die bedrijven
gedurende de periode dat de aan hen onderhands verleende concessies
van kracht zijn. De NMa blijft gedurende die tijd de toezichthouder. Deze
taken en de daarmee verband houdende bevoegdheden blijven daarmee
ongewijzigd ten opzichte van de huidige situatie. Het voorgestelde derde
lid van artikel 110 voorziet in een nieuwe basis voor de aanwijzing van
toezichthouders van de NMa. Ingevolge dat lid berusten de besluiten van
de raad van bestuur van de NMa waarbij op grond van artikel 87 Wp2000
toezichthouders op artikel 110 Wp2000. Op deze manier blijven de reeds
aangewezen toezichthouders bevoegd en wordt voorkomen dat zij
opnieuw aangewezen moeten worden. Dit was grotendeels geregeld in
artikel 112.
Op dit moment valt niet geheel uit te sluiten dat er ontheffingen zijn
verleend met een einddatum van na 1 februari 2017. Daarom komt artikel
113 te vervallen. Dit artikel beoogde slechts duidelijk te markeren dat
uitgewerkt overgangsrecht zou komen te vervallen.
15. Dit betreft een wetstechnische aanpassing in verband met de
vernummering van artikel 51 tot artikel 50.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 376, nr. 9

8