Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3191
Vragen van het lid Hijink (SP) aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het bericht «Rechtbank geeft Nijmegen tik op vingers;
zorgfraude niet aangetoond» (ingezonden 27 augustus 2018).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 12 september 2018).
Vraag 1
Bent u bekend met de berichten dat de rechtbank Gelderland de gemeente
Nijmegen een tik op de vingers geeft omdat zorgfraude niet is aangetoond en
dat de gemeente Nijmegen de kans krijgt vermeende fraude in 4 dossiers van
de zorginstelling R2 B.V., onderdeel van de Rigtergroep, verder toe te lichten?
Wat is uw reactie hierop?1 2
Antwoord 1
Ja daar ben ik mee bekend. Ik laat het beoordelen van de zaak aan de rechter.
Vraag 2
Hoeveel grip en hoeveel controlemogelijkheden heeft een gemeente eigenlijk
op de zorginstellingen die zorg via persoonsgebonden budget (pgb)-gelden
leveren aan haar inwoners? Vindt u dat gemeenten meer mogelijkheden
moeten krijgen om toe te zien op de juiste besteding van pgb-gelden?
Antwoord 2
Na toekenning van een pgb-budget sluit een budgethouder een zorgovereenkomst met een zorgverlener. In de zorgovereenkomst staan de afspraken over
de zorg, de werktijden en de vergoeding. Het is aan de budgethouder om te
controleren of de afspraken over de zorg, de werktijden en de vergoeding ook
worden nagekomen. De gemeente is geen partij in de overeenkomst de
toekenningsbeschikking en uiteraard de wettelijke voorwaarden voor die
toekenning. Dit laat onverlet dat de gemeente kan controleren bij de
budgethouder of het budget dat de gemeente heeft toegekend wordt besteed
overeenkomstig het zorgplan. Mocht blijken uit de controle bij de budgethou1

https://www.omroepgelderland.nl/nieuws/2322306/Rechtbank-geeft-Nijmegen-tik-op-vingerszorgfraude-niet-aangetoond
2
https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/RechtbankGelderland/Nieuws/Paginas/Gemeente-Nijmegen-krijgt-kans-vermeende-fraude-in-4-dossiersvan-zorginstelling-verder-toe-te-lichten.aspx

ah-tk-20172018-3191
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

der dat er onregelmatigheden zijn dan kan de gemeente de budgethouder en
vervolgens ook de zorgverlener aanspreken. Dit is vanaf 1 april 2017
makkelijker gemaakt met het zogenaamde derdenbeding. Het pgb is een mooi
instrument voor mensen die er goed mee om kunnen gaan, maar het is niet
voor iedereen geschikt. Voor budgethouders moet het aan de voorkant helder
zijn welke voorwaarden en verantwoordelijkheden verbonden zijn aan de
keuze voor een pgb. Verstrekkers kunnen budgethouders informeren en
ondersteunen bij het maken van de juiste afweging, maar moeten tegelijkertijd beoordelen wie voor een pgb geschikt is en wie niet.
Zoals ik u eerder heb geïnformeerd ben ik bezig met een beleidsverkenning
pgb3. De maatregelen die volgen uit de beleidsverkenning kunnen leiden tot
meer of andere mogelijkheden om toe te zien op de juiste besteding van
pgb-gelden. De beleidsverkenning zal in het najaar aan de Tweede Kamer
worden verzonden.
Vraag 3
Is deze uitspraak voor u een bevestiging dat alleen cliënten die zelf regie
kunnen voeren over besteding van hun pgb voor een pgb in aanmerking
zouden moeten komen? Waren de betreffende cliënten van R2 B.V. hiertoe
volgens u voldoende in staat?
Antwoord 3
Het uitgangspunt is dat mensen de zorg krijgen die nodig is, in een vorm die
bij hen past. Het pgb is een mooi instrument voor mensen die er goed mee
om kunnen gaan, maar het is niet voor iedereen geschikt. Voor budgethouders moet het aan de voorkant helder zijn welke voorwaarden en verantwoordelijkheden verbonden zijn aan de keuze voor een pgb. Verstrekkers kunnen
budgethouders informeren en ondersteunen bij het maken van de juiste
afweging, maar moeten tegelijkertijd beoordelen wie voor een pgb geschikt is
en wie niet. Uit het onderzoek naar regie en vertegenwoordiging bij pgb blijkt
dat het voor verstrekkers ingewikkeld is om aan de voorkant te beoordelen of
een budgethouder in staat is om de verplichtingen en verantwoordelijkheden
rondom het pgb na te komen. Het ontbreekt hen aan een helder beoordelingskader om pgb aanvragers aan te toetsen. In het kader van de aangekondigde beleidsverkenning naar het pgb gaan we bekijken hoe we de toegang
tot een pgb kunnen verbeteren. Daarbij kijken we ook of de weigeringsgronden die nu in de wet- en regelgeving zijn opgenomen toereikend zijn. Het
tweede aandachtsgebied in de beleidsverkenning is de kwaliteit van de met
een pgb ingekochte zorg en ondersteuning. Of de cliënten van R2 B.V. hiertoe
in staat waren is ter beoordeling aan de verstrekker.
Vraag 4
Wat is uw mening over de door R2 B.V. gehanteerde constructie aangaande
de combinatie van huur en zorg? Vindt u het een nette manier van handelen
als de organisatie cliënten huur laat betalen via hun uitkering en vervolgens
een deel van de pgb-gelden als servicekosten in rekening brengt? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 4
Ik laat het oordeel over de gehanteerde constructie aan de rechter.
Vraag 5
Wat is de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering van de aangenomen motie die de regering verzocht het openbaar ministerie te vragen zoveel
mogelijk informatie over de omvang van de pgb-fraude te delen met de
Kamer én om op basis van deze informatie met voorstellen te komen over
hoe fraude met het pgb kan worden ingedamd?4

3
4

Kamerstuk 25 657, nr. 297
Kamerstuk 34 104, nr. 211.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 5
In het programmaplan rechtmatige zorg dat op 19 april 2018 naar de Tweede
Kamer5 is gestuurd heb ik deze motie als volgt beantwoord: De Kamer heeft
recent gevraagd om de bij het OM beschikbare informatie over de omvang
van pgb fraude beschikbaar te stellen. De meest recente cijfers gaan over de
resultaten van de strafrechtelijke opsporings- en ontnemingsonderzoeken die
de Inspectie SZW in 2017 heeft uitgevoerd. Op basis van deze onderzoeken
heeft de Inspectie SZW circa € 1,1 miljoen aan wederrechtelijk verkregen
voordeel berekend. Daarvan heeft € 0,1 miljoen betrekking op fraude met het
pgb. Ter vergelijking, in 2016 ging het om een totaalcijfer van € 5 miljoen aan
wederrechtelijk verkregen voordeel, waarvan € 1,9 miljoen fraude met het
pgb (in de Wlz/ AWBZ) betrof. Voor de maatregelen die ik neem voor het pgb
verwijs ik u ook naar het programmaplan.
Vraag 6
In hoeverre moeten zorginstellingen die via een pgb zorg verlenen aan
kunnen tonen dat de afgesproken uren zorg ook daadwerkelijk worden
geleverd? Is het alleen aan de budgethouder om hier op toe te zien?
Antwoord 6
De budgethouder is zelf verantwoordelijk voor de besteding van zijn / haar
pgb-budget en daarmee voor de controle op de afgesproken en geleverde
uren door een zorginstelling. Een zorginstelling maakt via facturen de
geleverde zorg inzichtelijk. Of deze zorg ook daadwerkelijk geleverd is, is ter
beoordeling aan de budgethouder (zie ook het antwoord op vraag6. Ik
verwacht van de gemeenten dat zij bij twijfels over de rechtmatige besteding
hun toezichtstaak uitvoeren.

5
6

Kamerstuk 28 828, nr. 108
https://www.rechtspraak.nl/Organisatie-en-contact/Organisatie/Rechtbanken/RechtbankGelderland/Nieuws/Paginas/Gemeente-Nijmegen-krijgt-kans-vermeende-fraude-in-4-dossiersvan-zorginstelling-verder-toe-te-lichten.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3