Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 200 VI

Jaarverslag en slotwet Ministerie van Veiligheid
en Justitie 2014

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE (VI)
Aangeboden 20 mei 2015

kst-34200-VI-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

1

Gerealiseerde uitgaven van het Ministerie in 2014 verdeeld over de beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen

Vreemdelingen;
€ 1.137 miljoen

Niet-beleidsartikelen;
€ 469 miljoen
Nationale politie;
€ 5.266 miljoen

Contraterrorisme en
Nationaal Veiligheidsbeleid;
€ 251 miljoen
Jeugd;
€ 720 miljoen

Sanctietoepassing;
€ 2.583 miljoen

Veiligheid en criminaliteitsbestrijding;
€ 711 miljoen

Rechtspleging en rechtsbijstand;
€ 1.489 miljoen

Gerealiseerde ontvangsten van het Ministerie in 2014 verdeeld over de beleidsartikelen en niet-beleidsartikelen

Overig;
€ 2 miljoen
Jeugd;
€ 13 miljoen
Sanctietoepassing;
€ 81 miljoen

Vreemdelingen;
€ 1 miljoen
Niet-beleidsartikelen;
€ 24 miljoen
Rechtspleging en rechtsbijstand;
€ 221miljoen

Veiligheid en criminaliteitsbestrijding;
€ 1.102 miljoen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

3

Inhoudsopgave
A.

B.

C.

D.

Algemeen
1.
Aanbieding en dechargeverlening
2.
Leeswijzer
Beleidsverslag
3.
Beleidsprioriteiten
4.
Beleidsartikelen
31. Nationale politie
32. Rechtspleging en rechtsbijstand
33. Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
34. Sanctietoepassing
35. Jeugd
36. Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid
37. Vreemdelingenzaken
5.
Niet-beleidsartikelen
91. Apparaat kerndepartement
92. Nominaal en onvoorzien
93. Geheim
6.
Bedrijfsvoeringsparagraaf
7.
Raad voor de rechtspraak
Jaarrekening
8.
Departementale verantwoordingsstaat 2014 van het
Ministerie van VenJ (VI)
9.
Samenvattende verantwoordingsstaat 2014 inzake de
baten-lastenagentschappen van het Ministerie van
VenJ
10. Agentschapsparagrafen
10.1 Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
10.2 Immigratie- en naturalisatiedienst (IND)
10.3 Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)
10.4 Nederlands Forensische Instituut (NFI)
10.5 Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit,
Screening (Dienst Justis)
11. Departementale saldibalans
12. Topinkomens
Bijlagen
13. Toezichtrelaties en Zelfstandige Bestuursorganen en
Rechtspersonen met Wettelijke Taak
14. Afgerond evaluatie en overig onderzoek
15. Externe inhuur
16. Overzicht van in 2014 tot stand gekomen wetten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

5
5
7
10
10
29
29
38
47
62
76
85
89
97
97
102
103
104
112
115
115

116
117
117
129
139
145
150
156
164
168
168
172
175
177

4

A. ALGEMEEN
1. AANBIEDING EN DECHARGEVERLENING
AAN de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de
Staten-Generaal.
Hierbij bied ik, mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie, het departementale jaarverslag van het Ministerie van Veiligheid
en Justitie (VI) over het jaar 2014 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 63 en 64 van de Comptabiliteitswet
2001 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Veiligheid en Justitie decharge te verlenen over het in het jaar 2014
gevoerde financiële beheer.
Ten behoeve van de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit
verzoek tot dechargeverlening is door de Algemene Rekenkamer als
externe controleur op grond van artikel 82 van de Comptabiliteitswet 2001
een rapport opgesteld. Dit rapport wordt separaat door de Algemene
Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport bevat de
bevindingen en het oordeel van de Rekenkamer met betrekking tot:
a. het gevoerde financieel beheer en materieel beheer;
b. de ten behoeve van dat beheer bijgehouden administraties;
c. de financiële informatie in het jaarverslag;
d. de betrokken saldibalans;
e. de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid en de
bedrijfsvoering;
f.
de in het jaarverslag opgenomen informatie over het gevoerde beleid
en de bedrijfsvoering.
Bij het besluit tot dechargeverlening dienen verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken te worden betrokken:
a. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2014;
b. het voorstel van de Slotwet dat met het onderhavige jaarverslag
samenhangt;
c. het rapport van de Algemene Rekenkamer met betrekking tot het
onderzoek van de centrale administratie van ’s Rijks schatkist en van
het Financieel jaarverslag van het Rijk;
d. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer met
betrekking tot de in het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2014
opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk over
2014, alsmede met betrekking tot de Saldibalans van het Rijk over
2014 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 83, derde lid,
van de Comptabiliteitswet 2001).
Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken Slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

5

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Tweede Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, tweede lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling
doorgezonden aan de voorzitter van de Eerste Kamer.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 64 van de Comptabiliteitswet 2001
verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargeverlening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van

De Voorzitter van de Eerste Kamer,

Handtekening:

Datum:
Op grond van artikel 64, derde lid van de Comptabiliteitswet 2001 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de
Minister van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

6

Leeswijzer

2. LEESWIJZER
In dit departementaal jaarverslag 2014 legt de Minister van Veiligheid en
Justitie, mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
verantwoording af over het gevoerde beleid, de bereikte resultaten van dit
beleid en de kosten van het beleid in 2014. In dit departementaal
jaarverslag wordt tevens verantwoord over het gevoerde beheer over het
jaar 2014.
Inhoud
Het jaarverslag van het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VenJ) bestaat
uit vier onderdelen, zijnde Algemeen (A), Beleidsverslag (B), Jaarrekening
(C) en Bijlagen (D).
Algemeen
Het onderdeel Algemeen omvat het verzoek tot dechargeverlening en
deze leeswijzer.
Beleidsverslag
Het beleidsverslag is opgebouwd uit vijf onderdelen. De paragraaf
beleidsprioriteiten bevat een uiteenzetting op hoofdlijnen van de bereikte
resultaten van het gevoerde beleid. De beleidsartikelen verantwoorden
meer in detail in hoeverre de doelstellingen van VenJ zijn behaald. Tevens
is hier de financiële toelichting te vinden op opmerkelijke verschillen
tussen realisatie en begroting. Als uitgangspunt geldt dat verschillen van
minstens € 5 mln., dan wel politiek of anderszins relevant, worden
toegelicht. De toelichting op mutaties die in eerdere begrotingsstukken
(waaronder suppletoire begrotingen) aan de Tweede Kamer zijn gemeld,
zijn in de financiële toelichting op hoofdlijnen opgenomen. In de
beleidsartikelen wordt bij ieder artikel een algemene doelstelling en de rol
en verantwoordelijkheid van de Minister beschreven. Voor de begroting
2015 is aan deze beschrijving aandacht besteed, resulterend in een
verbeterde en nauwkeuriger formulering. Deze nieuwe formulering is ook
in dit jaarverslag opgenomen. De niet-beleidsartikelen verantwoorden de
financiële afwikkeling van de apparaatsuitgaven van het kerndepartement,
de onvoorziene uitgaven en de loon- en prijsbijstellingen en een artikel
voor geheime uitgaven. Realisatiecijfers van voor 2013 kunnen door
overgang op Verantwoord Begroten niet opgenomen worden. In de
bedrijfsvoeringsparagraaf wordt verslag gedaan van de opmerkelijke
zaken in de bedrijfsvoering. Tot slot bevat dit onderdeel het hoofdstuk
over de Raad voor de rechtspraak.
Jaarrekening
De jaarrekening is opgebouwd uit de departementale verantwoordingsstaat en de samenvattende verantwoordingsstaat agentschappen, de
saldibalans met de bij dit onderdeel behorende financiële toelichting, de
jaarverantwoording van de agentschappen en de rapportage over de
topinkomens.
Bijlagen
Het jaarverslag bevat vier bijlagen, ten weten «Toezichtrelaties ZBO’s en
RWT’s», «Afgerond evaluatie- en overig onderzoek», «Externe inhuur» en
het «Overzicht van in 2014 tot stand gekomen wetten».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

7

Leeswijzer

Groeiparagraaf
Aanpassing wijze van verwerken schikkingen en transacties
Schikkingen en transacties van het Openbaar Ministerie worden met
ingang van het boekjaar 2014 verantwoord op het moment van ontvangst
van het kasbedrag. Het universaliteitsbeginsel is leidend geweest voor
deze aanpassing en dit beginsel houdt in dat alle ontvangsten van het Rijk
als ontvangst worden verantwoord.
In de voorgaande boekjaren werden ontvangsten waarover nog een
gerechtelijke procedure liep maar wel werden ontvangen op grond van
het voorzichtigheidsbeginsel tijdelijk op een derdenrekening in de
saldibalans van VenJ verantwoord in afwachting van de afloop van een
eventuele artikel-12-procedure. Pas na het verstrijken van de termijn van
de artikel-12-procedure of een uitspraak van de rechter werden de
bedragen als ontvangst in het dan lopende boekjaar verantwoord. Omdat
deze wijze van verwerken niet bijdraagt aan de verslaggevingsuniformiteit
binnen het Rijk is in overleg met het Ministerie van Financiën besloten om
ook voor deze specifieke categorie van ontvangsten het universaliteitsbeginsel te laten prevaleren. Het toepassen van deze verwerkingswijze biedt
in de huidige situatie een belangrijke verbetering van het totale inzicht in
de ontvangsten in de jaarrekening.
Het gevolg van deze verandering is een toename van de ontvangsten in
2014 op artikel 33 (€ 150,1 mln.) en even grote afname van saldibalanspost Ontvangsten buiten begrotingsverband. Het risico op terugbetalen is opgenomen bij de «niet uit de balans blijkende verplichtingen en
bestuurlijke verplichtingen» in de departementale saldibalans (hoofdstuk
11).
Niet opgenomen verlofuren
De agentschappen DJI, CJIB, IND en Dienst Justis hebben een stelselwijziging doorgevoerd voor het verwerken van niet opgenomen verlofuren.
De niet opgenomen verlofuren worden door deze agentschappen,
overeenkomstig de richtlijn van de Raad voor de Jaarverslaggeving, als
kortlopende schuld in de jaarrekening gepresenteerd.
Wijzigingen in het overzicht rekening-courant limieten en gebruik
leenfaciliteit
Bij de presentatie van de garantieverplichtingen spelen twee wijzigingen.
Met ingang van 2014 worden alle garantieverplichtingen verantwoord in
de saldibalans van het ministerie. In voorgaande jaren is een deel van
deze verplichtingen verantwoord bij de agentschappen. Verder is waar het
de leenfaciliteit betreft niet langer uitgegaan van de oorspronkelijke
garantstelling (ook wel plafond), maar van de feitelijke blootstelling, te
weten het totaal van de uitstaande leningen vermeerderd met de nog
resterende ruimte om leningen aan te gaan.
Specifieke aandachtspunten
Raad voor de rechtspraak
In de Wet op de rechterlijke organisatie is de verantwoordelijkheid voor de
bedrijfsvoering toegekend aan de gerechten en aan de Raad voor de
rechtspraak. De Raad kent een bekostigingssystematiek die gebaseerd is
op outputfinanciering. Door VenJ is gekozen voor een bijdrageconstructie. Deze bijdrage is op artikel 32 opgenomen. Voor de Raad is in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

8

Leeswijzer

het jaarverslag zoals gebruikelijk een apart hoofdstuk opgenomen, met
daarin een verantwoording over de uitgaven van de Raad.
GDI
In de begroting 2014 stond het agentschap Gemeenschappelijk Dienstencentrum ICT (GDI) op de begroting van VenJ. Met de eerste suppletoire
begroting 2014 is het GDI begrotingstechnisch overgeheveld naar de
begroting van Wonen en Rijksdienst. De baten en lasten van het GDI
worden derhalve verantwoord in het jaarverslag van WenR en niet in dat
van VenJ.
Eigen vermogen DJI
In het kader van het Masterplan DJI zijn nieuwe afspraken gemaakt
omtrent de negatieve exploitatiereserve. Deze houden in dat DJI van het
Ministerie van Financiën toestemming heeft gekregen om eind 2014 een
negatieve exploitatiereserve te laten zien en daarmee af te wijken van de
Regeling Agentschappen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

9

Beleidsprioriteiten

B. BELEIDSVERSLAG
3. BELEIDSPRIORITEITEN
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (VenJ) werkt aan een veiliger
Nederland en een sterke rechtsstaat. Deze ambitie wil het Ministerie
realiseren door te werken aan zeven kernthema’s. Aan de hand van deze
kernthema’s volgen hieronder de belangrijkste beleidsresultaten van 2014.
Het afgelopen jaar werd overschaduwd door de rampzalige crash van
vlucht MH17 op 17 juli, waarbij 298 mensen hun leven verloren. Het
Ministerie van Veiligheid en Justitie verrichte sinds de ramp een coördinerende taak op de drie prioriteiten van het kabinet. Dat zijn de repatriëring
van de slachtoffers en hun persoonlijke bezittingen, het onderzoek van de
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar de feitelijke toedracht van de
ramp en het internationale strafrechtelijke onderzoek waarin het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) het voortouw heeft.
Versterking Prestaties Strafrechtsketen (artikel 31, 32, 33, 34)
Slachtoffers en verdachten hebben recht op een herkenbaar, krachtig en
op maat gesneden strafrecht. Het strafrecht moet ook een adequate
reactie zijn op ontoelaatbaar gedrag. Daarom zijn de prestaties van de
strafrechtketen in 2014 verder verbeterd en versterkt.
Verbetering aangifte
De politie heeft het aangifteproces verbeterd door de kwaliteit van het
proces te verhogen en drempels te verlagen. Bijvoorbeeld door burgers
en bedrijven meerdere kanalen van aangifte aan te bieden: via internet,
telefonisch, op het bureau, op locatie of via een 3D-loket. Het
uitgangspunt hierbij is dat de politie 24/7 bereikbaar is en in overleg met
de aangever het juiste kanaal voor aangifte kiest. In 2014 zijn nieuwe
3D-loketten geopend, ging de politie voor steeds meer delicten naar
mensen toe om aangifte op te nemen en zijn voorbereidingen getroffen
voor de uitbreiding van de internetaangifte naar andere delicten. Vanaf
1 januari 2014 worden aangevers van High Impact Crimes (woninginbraken, overvallen, straatroof, geweld) binnen twee weken persoonlijk
geïnformeerd over het verloop van de aangifte.
Inzicht ketenstromen en doorlooptijden
In 2014 zijn verschillende trajecten gestart of verder ontwikkeld die de
kwaliteit in de strafrechtketen verhogen en als onderdeel daarvan
doorlooptijden helpen te verkorten. Een voorbeeld hiervan is de start van
het project Mobiel Effectief op Straat (MEOS) waarmee een mobiele
werkomgeving voor de politie wordt gerealiseerd. Hierdoor hoeven
papieren bonnen niet meer te worden overhandigd. Een ander voorbeeld
is ZSM1. Hierdoor kan Slachtofferhulp vanaf 1 januari 2015 op de tien
ZSM-locaties zeven dagen per week slachtoffers actief benaderen. Waar
nodig bieden zij – naast juridische dienstverlening – psychosociale en/of
praktische hulp.
Om de strafrechtketen te digitaliseren zijn in 2014 belangrijke stappen
gezet, zoals de start van het hiervoor genoemde project MEOS. Verder is
het Digitaal Loket Verkeer gestart, waarbij burgers via het internet in
beroep kunnen gaan tegen een verkeersboete (Mulderbeschikkingen) en
1

De afkorting ZSM staat voor Zo Selectief, Snel, Samen, Slim, Simpel en Samenlevingsgericht
Mogelijk.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

10

Beleidsprioriteiten

het Advocatenportaal, waarmee strafdossiers voor advocaten digitaal
beschikbaar zijn.
Modernisering wetboek van Strafvordering
De modernisering van het Wetboek van Strafvordering heeft onder meer
tot doel om regels en lasten daar waar mogelijk te verminderen,
doorlooptijden te verkorten, prestaties te verbeteren, procedures te
vereenvoudigen en te stroomlijnen en de digitalisering van de keten
mogelijk te maken. In 2014 zijn diverse wetsvoorstellen voorbereid, aan de
Tweede Kamer gezonden en in werking getreden. Zo is het wetsvoorstel
digitale handhaving veelvoorkomende overtredingen in werking getreden
en is het wetsvoorstel dadelijke tenuitvoerlegging van rechterlijke
beslissingen in consultatie geweest.
Uitvoeringsketen Strafrechtelijke Beslissingen (USB)
Snelle en zekere tenuitvoerlegging van straffen en het goed informeren
van slachtoffers, nabestaanden, zorginstanties en gemeenten is het doel
van het programma USB.
Het ingediende wetsvoorstel herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke
beslissingen beoogt onder meer de formele verantwoordelijkheid voor de
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen over te hevelen van het
OM naar de Minister van Veiligheid en Justitie.
Per 1 januari 2014 is het Administratie- en Informatiecentrum voor de
Executieketen (AICE) ingericht bij het Centraal Justitieel Incassobureau
(CJIB). De komst van het AICE verbetert de samenwerking in de keten en
zorgt voor zicht en grip op de tenuitvoerlegging.
Om de tenuitvoerlegging van financiële sancties te verbeteren, is het
sinds eind 2014 voor een specifieke groep personen mogelijk om onder
bepaalde omstandigheden een beschikking op grond van de Wet
administratiefrechtelijke handhaving (Wahv-beschikking) in termijnen te
betalen. Het gaat om de groep die wel wil, maar niet (ineens) kan betalen,
en bij wie het onverkort doorzetten van het dwangmiddelentraject tot
evident onredelijke situaties leidt.
Nederland Veiliger (artikel 31, 32, 33, 34)
Nederland Veiliger maken doen we samen. Om deze gezamenlijke
verantwoordelijkheid te bekrachtigen is in 2014 door de Minister,
regioburgemeesters en het College van procureurs-generaal een
veiligheidsagenda opgesteld voor de periode 2015–2018. Deze veiligheidsagenda, met daarin de uitwerking van zes veiligheidsthema’s, is
aanvullend aan de lokale veiligheidsagenda’s en heeft als doel de
integrale samenwerking bij de aanpak van criminaliteit en onveiligheid
verder te ontwikkelen. De Veiligheidsagenda is met de VenJ-begroting2
voor 2015 aangeboden aan de Tweede Kamer.
Aanpak High Impact Crimes
Veel publieke en private partijen investeerden wederom succesvol in de
aanpak van High Impact Crimes. Zo daalde het aantal overvallen met 22%
ten opzichte 2013. Het aantal komt hiermee uit op 1.267. De doelstelling
van maximaal 1.900 overvallen in 2014 is dan ook ruimschoots gehaald.
Het aantal geregistreerde straatroven betrof 5.429 in 2014 en is gedaald
met 22% ten opzichte van 2013. Daarmee is de doelstelling van maximaal
2

Tweede Kamer, 34 000 VI, nr. 1 en 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

11

Beleidsprioriteiten

6.557 straatroven in 2014 gehaald. Ook is het aantal woninginbraken met
19% gedaald. De doelstelling voor woninginbraken, maximaal 83.000 in
2014, is bereikt; er werden in totaal 71.100 woninginbraken geregistreerd
door de politie. Dit laat zien dat de probleemgerichte ketenaanpak van
High Impact Crimes zijn vruchten afwerpt.
Aanpak ondermijnende en georganiseerde criminaliteit
Politie, OM, Belastingdienst, lokaal bestuur en bijzondere opsporingsdiensten bestrijden de georganiseerde misdaad als ware zij één overheid.
Deze partners werken samen via de infrastructuur van de Regionale
Informatie en Expertise Centra (RIECs). De gezamenlijke informatiepositie
bij de tien RIECs is versterkt. Samen met het Landelijk Informatie en
Expertise Centrum (LIEC) ondersteunden de RIECs het lokale bestuur en
de geïntegreerde aanpak.
De bestrijding van ondermijnende en georganiseerde criminaliteit in Zuid
Nederland is in 2014 verder geïntensiveerd. Vanaf oktober 2014 zijn
binnen de bestaande capaciteit 125 politiemedewerkers vrijgemaakt. Het
accent ligt op de aanpak van synthetische drugs en hennepteelt, waarbij
de georganiseerde criminaliteit wordt aangepakt door één overheid. Zo
heeft in november 2014 de Eerste Kamer het wetsvoorstel aangenomen
dat alle handelingen strafbaar stelt van personen en bedrijven die illegale
hennepteelt voorbereiden en bevorderen.
Het optreden tegen criminele motorbendes werpt zijn vruchten af. In de
periode 2012 tot en met 2014 zijn bij de aanpak van criminele motorbendes in totaal 345 verdachten gehoord in 159 strafzaken. Het OM telt in
een inventarisatie tussen 2011–2014 nu 88 opsporingsonderzoeken. Dat is
een ruime verdubbeling ten opzichte van begin 2012. Toen stond de teller
nog op 40 strafrechtelijke onderzoeken. Er zijn tot nu toe 43 clubhuizen
gesloten of pogingen tot vestiging afgewend.
Afpakken
Vanaf 2011 is er een bedrag oplopend tot € 20 mln. per jaar geïnvesteerd
in de strafrechtketen om het afpakken van crimineel vermogen te
versterken. Aan deze investering is een oplopende doelstelling verbonden
om vanaf 2016 jaarlijks ruim € 100 mln. aan crimineel vermogen af te
pakken. In 2014 is ruim € 80 mln. aan crimineel vermogen strafrechtelijk
afgepakt. Dat is € 10 mln. meer dan de oorspronkelijk begrote € 70 mln.
Ook is het ontnemingsdeel van de getroffen schikking met SBM Offshore,
te weten € 56 mln., op afpakken verantwoord. Hiermee komt het totaal op
€ 136 mln. Er wordt in strafzaken steeds vaker financieel onderzoek
gedaan en beslag gelegd. Dit vertaalt zich in een stijging van het crimineel
vermogen dat jaarlijks wordt afgepakt.
Cybercrime
De harde aanpak van hackers tot en met digitale bankrovers is vorig jaar
onverminderd voortgezet, net als het ontmantelen van criminele
infrastructuren. Een voorbeeld hiervan is het neerhalen van complete
botnets. Dit is gedaan in samenwerking met vele publieke en private
partijen in binnen- en buitenland. De samenwerking met de bancaire
sector is verbreed om betere selecties en keuzes te kunnen maken om
cybercrime te voorkomen, te detecteren, te mitigeren, op te sporen en te
vervolgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

12

Beleidsprioriteiten

Het wetsvoorstel Wet Computercriminaliteit III is in 2014 aangepast op
basis van het advies van de Raad van State en zal in de eerste helft van
2015 aan de Tweede Kamer worden aangeboden. Ook is aansluiting
gezocht bij lopend internationaal overleg en gerelateerde activiteiten,
zowel in het kader van de EU en de Raad van Europa, als bij de discussie
over een VN-verdrag op het gebied van cybercrime binnen de United
Nations Office on Drugs and Crime (UNODC).
Kinderporno en kindersekstoerisme
Er is sprake van een afname van het aantal kinderpornozaken dat is
aangeleverd bij het OM. Er is toenemende spanning tussen de kwantitatieve instroomdoelstelling en de gewenste focus op de vervaardigers en
producenten van kinderporno en de slachtoffers. In 2014 is een aantal zeer
ingewikkelde en arbeidsintensieve onderzoeken gestart. Deze onderzoeken richten zich op personen in verborgen netwerken (bijvoorbeeld via
TOR), die zich met veel zorg afschermen en die moeilijk te identificeren
zijn.
De inzet van lokpubers wordt opgenomen in het wetstraject van de Wet
Computercriminaliteit III. In 2014 is het concept wetsvoorstel voor
aanpassing van artikel 248e Strafvordering (grooming) apart in consultatie
geweest.
Fraudebestrijding
De uitvoering van het rijksbrede actieplan tegen fraude gaf in 2014 een
sterke impuls aan het wegnemen van de gelegenheden om te frauderen.
Ook kregen de detectie van misbruik en het met meer slagkracht optreden
tegen fraudeurs een sterke impuls. Belangrijk zijn bijvoorbeeld de
aanpassingen in het uitbetalen van voorschotten bij toeslagen, zodat
voorschotten bijvoorbeeld niet langer worden uitgekeerd bij een
onbekende aanvrager. Mede hierdoor waren er aan het eind van het jaar
ongeveer 8.900 aanvragen van onbekende aanvragers beoordeeld en
heeft in 32% van die gevallen een correctie plaatsgevonden. Daarnaast
zijn van 10.000 unieke burgerservicenummers de toeslagen gestopt,
omdat zij in de Basisregistratie Personen (BRP) de status «vertrokken
onbekend waarheen» (VOW) hebben gekregen.
Een nieuwe wet maakt sinds 1 mei 2014 een effectieve aanpak van alle
vormen van identiteitsfraude mogelijk. Dit betreft fraude met reisdocumenten, rijbewijzen, vreemdelingendocumenten of identiteitsbewijzen die
toegang geven tot organisaties of diensten die van vitaal of nationaal
belang zijn. Om deze beweging van meer fraudebestendige regelgeving
door te zetten is het wetgevingsproces rijksbreed aangepast zodat alle
departementen prioriteit geven aan de fraudebestendigheid van
voorstellen.
Horizontale fraude, fraude waarvan burgers en bedrijven het slachtoffer
worden, is één van de thema’s van de Veiligheidsagenda. De doelstelling
is een stijging van het aantal strafzaken horizontale fraude van 1.500 in
2014 naar 2.300 in 2018 te realiseren. In 2014 ging het platform horizontale
fraude en faillissementsfraude van start, die de programmatische aanpak
op beide thema’s coördineert. Onderdelen van deze programmatische
aanpak zijn het analyseren van verschillende fraudefenomenen en de
aanpak daarvan door een interventiestrategie per domein die nadrukkelijk
gericht is op ten eerste preventie, ten tweede de implementatie van
barrières op verschillende fraudedomeinen, zoals acquisitiefraude en
faillissementsfraude, en ten derde afspraken over de inzet van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

13

Beleidsprioriteiten

strafrecht. Daarbij is de samenwerking met private partijen van belang.
Deze samenwerking is in ontwikkeling en wordt vormgegeven via de
structuur van het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing (NPC).
Ten aanzien van de aanpak van Criminaliteit tegen Bedrijven zijn in
NPC-verband de nodige successen geboekt. Zo is voor heling een Digitaal
Opkopersregister ontwikkeld. Tot en met 2014 zijn 1.413 opkopers en 167
gemeenten aangesloten en zijn 973.557 goederen opgenomen in de
database van Stopheling. Ook is de succesvolle pilot Versneld Signaleren
Voertuigdiefstal uitgevoerd, waarbij voertuigen binnen twee uur voor
diefstal gesignaleerd staan, zowel nationaal als internationaal. Deze
publiek-private pilot is omgezet in een structurele werkwijze.
Nationale veiligheid (artikel 36)
Nuclear Security Summit (NSS)
Er kan met tevredenheid worden teruggekeken op een waardig, veilig en
ongestoord verloop van de Nuclear Security Summit (NSS) in maart 2014.
Met een organisatie van ongekende omvang is in optimale samenwerking
met alle betrokken partners deze wereldtop ontwikkeld en uitgevoerd.
Bestrijding extremisme en terrorisme
De terroristische dreiging in Nederland is sinds maart 2013 substantieel.
Dat betekent dat de kans op een aanslag reëel is. Het is nog niet eerder
voor gekomen dat het dreigingsbeeld zo lang, zo hoog is geweest. De
aanslagen en incidenten in de wereld en de aanhoudende aantallen
uitreizigers en terugkeerders tonen aan dat de jihadistische dreiging
langdurig van aard is.
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie zet in samenwerking met andere
contraterrorismepartners alle beschikbare middelen in om een aanslag te
voorkomen om te verhinderen dat onze open samenleving wordt
ondermijnd door jihadisten en om de democratische rechtsstaat te
beschermen. In september 2014 verscheen het Actieprogramma Integrale
Aanpak Jihadisme, waarin tal van maatregelen zijn opgenomen om de
risico’s te verminderen die uitgaan van jihadisten, om hun uitreis te
verhinderen, en om jihadistische radicalisering tegen te gaan. Alle
betrokken partijen waaronder gemeenten, OM, politie en inlichtingendiensten, werken samen om de maatregelen uit het Actieprogramma uit
te voeren. Zo is momenteel uitbreiding van het wettelijk instrumentarium
in voorbereiding waarmee de bewegingsvrijheid van geradicaliseerde
personen in Nederland kan worden beperkt indien zij een gevaar vormen
voor de nationale veiligheid. Daarnaast zijn er twee wijzigingen van de
Rijkswet op het Nederlanderschap in procedure gebracht waarmee de
mogelijkheden worden uitgebreid om personen het Nederlanderschap te
ontnemen, onder andere als die persoon zich heeft aangesloten bij een
terroristische organisatie die een gevaar vormt voor de nationale
veiligheid.
Ter ondersteuning van de lokale bestuurlijke aanpak worden doorlopend
praktische ervaringen in kaart gebracht en gedeeld met de partners, zowel
op nationaal als op internationaal niveau. Het Ministerie van Veiligheid en
Justitie heeft voorlichting en trainingen georganiseerd voor onder andere
gemeenten en politie, ter versterking van de signalering en aanpak van
(potentiële) jihadgangers en terugkeerders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

14

Beleidsprioriteiten

Cybersecurity
In 2014 is gewerkt aan de uitvoering van de in 2013 uitgebrachte, tweede
Nationale Cyber Security Strategie (NCSS 2). De realisatie van het
bijbehorende werkprogramma van de NCSS 2 wordt voortvarend
aangepakt. Er worden belangrijke stappen gezet om de weerbaarheid van
Nederland te versterken en er vinden investeringen plaats om de
cybersecurity-uitdagingen van de toekomst aan te kunnen pakken. Zo zijn
het Nationale Detectie Netwerk en het Nationale Response Netwerk
opgebouwd en deze worden inmiddels uitgebouwd. Daarnaast is de
ICT-Response Board uitgebreid met cyber experts en is de private
deelname aan het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) geïntensiveerd. Doorlopend wordt gewerkt aan de voorbereiding van de internationale Cyberspace conferentie, zodat deze in 2015 succesvol in Nederland
kan plaatsvinden.
Crisisbeheersing
In 2014 heeft een herijking plaatsgevonden van de interdepartementale
strategie en het beleid met betrekking tot de bescherming van vitale
belangen. Dit heeft een nieuw raamwerk opgeleverd van processen die
van vitaal belang zijn voor de continuïteit van de Nederlandse samenleving. De eindrapportage van dit herijkingsproces is in februari 2015
uitgebracht.
De evaluatie van het functioneren van de Wet veiligheidsregio’s en het
stelsel van rampenbestrijding en crisisbeheersing leidde in 2014 tot
verbetermaatregelen. Doel daarvan is om de prestaties op brandweerzorg,
rampenbestrijding en crisisbeheersing te verbeteren. In afstemming met
het veld zijn voorstellen ontwikkeld om regelingen aan te passen.
Bestendiging en versterking rechtsstaat (artikel 32, 33)
Voor de rechtspraak, het OM en de politie is een nieuw fundament gelegd
met de herziening van de gerechtelijke kaart en de nieuwe Politiewet. Dit
nieuwe bestel betekent ook versterking van de rol van het bestuur als
daadkrachtige partner in het veiligheidsdomein. Daarop bouwen we de
komende jaren voort.
Het programma Kwaliteit en Innovatie rechtspraak (KEI) beoogt bij te
dragen aan een goede, snelle, efficiënte, toegankelijke en betaalbare
rechtspraak. In 2014 zijn vier wetsvoorstellen voorbereid die de vereenvoudiging van het burgerlijk procesrecht regelen en de digitalisering van
de civiele en bestuursrechtelijke rechtsgang mogelijk maken.
Bij het bestendigen en versterken van de rechtsstaat hoort ook de
modernisering van het toezicht op de juridische beroepsgroepen.
Inmiddels is het toezicht op de advocatuur herzien. Daarnaast is de
herziening van het toezicht op de gerechtsdeurwaarders aan de Tweede
Kamer voorgelegd.
Stelselvernieuwing rechtsbijstand
We moeten zuinig zijn op onze rechtsstaat. Dat betekent ook dat bezien
moet worden hoe bij een toenemend aantal zaken de kosten van de
rechtspraak en de gesubsidieerde rechtsbijstand beheerst kunnen worden.
Zodanig, dat het rechtsbestel goed blijft functioneren en tegelijkertijd de
allerzwaksten in de samenleving ontzien worden. Aanpassing van het
stelsel van gefinancierde rechtsbijstand is daarom noodzakelijk. Over de
eerste algemene maatregel van bestuur (AMvB) ter aanpassing van het
stelsel is door de Raad van State geadviseerd en een wetsvoorstel dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

15

Beleidsprioriteiten

fundamentele onderdelen van de stelselvernieuwing wijzigt is in
consultatie gebracht. Inmiddels is de AMvB per 1 februari 2015 in werking
getreden. De procedure met betrekking tot het wetsvoorstel Rechtsbijstand is opgeschort en er is een commissie ingesteld die onderzoek gaat
doen naar de oorzaken van de kostenstijging in de gefinancierde
rechtsbijstand.
Griffierechten
Aanpassing van de griffierechten is noodzakelijk. De wetsvoorstellen
verhoging tarieven griffierechten zijn aan de Kamer voorgelegd. Er is in
2014 financiële ruimte gevonden om enkele categorieën en tarieven te
matigen. Dit is in de tweede nota van wijziging aan de Kamer medegedeeld.
Privacy
In een rechtsstaat past een adequate vorm van bescherming van
persoonsgegevens. Met het oog daarop zijn er in het afgelopen jaar
verschillende maatregelen in gang gezet of voortgezet. Voorbeelden
hiervan zijn de inzet voor het tot stand brengen van een Europese
Algemene verordening gegevensbescherming en een Richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging, de adviesaanvraag aan de
Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid over het thema «big
data, veiligheid en privacy», het voorstel voor een meldplicht datalekken
en voor uitbreiding van de boetebevoegdheid van het College
bescherming persoonsgegevens en de kabinetsreactie op de verkenning
naar een kaderwet voor gegevensuitwisseling in samenwerkingsverbanden, waarin ook een aantal extra waarborgen voor een zorgvuldige
uitwisseling van gegevens wordt voorzien.
Nationale politie (artikel 31)
Realisatie nationale politie
De nieuwe Politiewet trad in werking op 1 januari 2013. Het realistisch
bouwen aan een succesvolle nationale politie is geen sinecure. Het was
bekend dat het tegelijkertijd openhouden van de winkel én het uitvoeren
van een grote verbouwing niet eenvoudig zou zijn. De opgaven voor de
politie zijn met gebeurtenissen als de NSS, de vliegramp met de MH17 en
met het toenemend jihadisme eerder groter dan kleiner geworden.
Niettemin is al veel bereikt: de ICT van de politie is beter dan ooit tevoren;
de burger kan in het hele land – onafhankelijk van waar het feit gepleegd
is – aangifte doen, in 2014 is de gezamenlijke veiligheidsagenda tot stand
gekomen en er zijn betere resultaten dan ooit bereikt op het gebied van
High Impact Crimes, bij de aanpak van georganiseerde criminaliteit en bij
de aanpak van jeugdcriminaliteit. De ambitie is om de vorming van de
nationale politie binnen vijf jaar af te ronden, maar wel zodanig dat het
voor de politie behapbaar blijft. Daarbij geldt: kwaliteit gaat voor tijd. In
2014 is gewerkt om per 1 januari 2015 van start te gaan met de nieuwe
basisteams en de districtsrecherches en daarmee de volgende fase in de
vorming van de nationale politie in te gaan. De personele reorganisatie is
inmiddels van start gegaan. In februari 2015 is 98% van de teamchefs
benoemd en 92% van de sectorhoofden. De hele personele reorganisatie
moet er uiteindelijk toe leiden dat alle ca. 63.000 medewerkers een
plaatsingsbesluit of een aanwijzing als herplaatsingskandidaat krijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

16

Beleidsprioriteiten

ICT bij de politie op orde
De stabiliteit, continuïteit, gebruiksvriendelijkheid en bruikbaarheid van de
ICT systemen is aanzienlijk toegenomen. Dat geldt bijvoorbeeld voor de
Basisvoorziening Informatie, Basisvoorziening Handhaving en de recente
uitrol van het landelijke Summ-IT systeem ter vervanging van de
Basisvoorziening Opsporing. Een aantal bedrijfsvoeringsystemen is
gestandaardiseerd met ingang van 1 januari 2015, waaronder de
personeelsinformatiesystemen, de salarisadministratie en de financiële
administratie. Ook zijn onderdelen van de technische infrastructuur
gestandaardiseerd en vernieuwd. Hiermee is een solide fundament gelegd
voor de vernieuwing van de informatievoorziening. Via onder meer
halfjaarlijkse onderzoeken door de Inspectie Veiligheid en Justitie
(Inspectie VenJ) wordt het hele transitieproces nauwgezet gemonitord.
Landelijke meldkamerorganisatie
Onder leiding van een regiegroep en de stuurgroep Landelijke Meldkamer
Organisatie wordt invulling gegeven aan de multidisciplinaire aansturing
van de transitie. Op regionaal niveau voltrekt de transitie zich in verschillende snelheden. Een aantal regio’s is al op het juiste schaalniveau en een
aantal heeft een business case in een vergevorderd stadium. Daarnaast
zijn er regio’s die in de verkennende fase zijn. De komst van de regionale
kwartiermakers moet deze processen versnellen. Een aanpassing van het
wettelijk kader is in voorbereiding. Daarnaast wordt overleg gevoerd over
de structurele overdracht van middelen met de VNG, het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en het Veiligheidsberaad.
Verminderen administratieve lasten
Door een reductie van administratieve lasten komt er meer capaciteit
beschikbaar voor de primaire taken van de politie. De oorspronkelijke
doelstelling was om de administratieve lastendruk voor de politie te
reduceren met 5.000 fte ultimo 2014. Dit is aangepast, onder meer door de
bij de vorming van de politie gelegde focus op het in werking brengen van
de basisteams en de districtsrecherches. De totale reductie van 5.000 fte
moet nu eind 2015 gerealiseerd zijn.
Politieacademie
Kwalitatief hoogwaardig en onafhankelijk politieonderwijs staat hoog in
het vaandel. Door de komst van één nationale politie is er één behoeftestelling voor opleidingen gekomen. Dat maakt de inrichting van het
onderwijs effectiever en efficiënter. Er worden maatregelen genomen om
de taakstelling aan de Politieacademie uit te voeren met behoud van
kwaliteit. Het gaat daarbij onder meer om een verkorting van opleidingen,
zoals in het reguliere onderwijs, een verlaging van de financiering op
basis van instroom van 2.300 tot 2.000 aspiranten per jaar en een
normering van de bekostiging conform het reguliere onderwijs. Daarnaast
is een wetswijzing voorbereid om de Politieacademie in te bedden in het
politiebestel. Naast een goede borging van de kwaliteit van het politieonderwijs, wordt zo een betere verbinding tussen het politieonderwijs en de
praktijk mogelijk. En ook zorgt dit voor een meer doelmatige en flexibele
bedrijfsvoering door het gezamenlijk gebruik van personeel, van
gebouwen en faciliteiten zoals de trainingscentra.
Internationale politiesamenwerking en Caribisch Nederland
In 2014 zijn de landenprogramma’s voor de 16 prioritaire landen grotendeels uitgevoerd. Tevens is een evaluatiekader voor deze landenprogramma’s opgesteld. Er is een gezamenlijk actieprogramma opgesteld
met België, Frankrijk, Luxemburg en Nederland om de bestrijding van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

17

Beleidsprioriteiten

drugshandel en mobiel banditisme te versterken. Met Australië is een
«Memorandum of Understanding» voor politiesamenwerking afgesloten.
De Minister van Veiligheid en Justitie is korpsbeheerder van het politie- en
brandweerkorps Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES). De gemandateerd
korpsbeheerder heeft het nieuwe politiebureau te Kralendijk, Bonaire op
10 oktober 2014 officieel geopend. In het bureau zijn ook de ketenpartners
als de Koninklijke Marechaussee en de Kustwacht gehuisvest.
Slachtoffer centraal, sanctietoepassing en jeugd (artikel 34, 35)
Belangen Slachtoffers
De vijf beleidsdoelen uit het visiedocument3 «Recht doen aan slachtoffers» geven richting aan de beleidsontwikkelingen in 2014, zodat de
positie van slachtoffers voor, tijdens en na afloop van het strafproces
verder wordt verbeterd. Dit is afgesproken in het Regeerakkoord.
De pilots herstelbemiddelingen zijn verlengd tot eind 2014 om voldoende
input te hebben voor het onderzoek. Het eindrapport van de evaluatie
wordt in de zomer van 2015 verwacht. Daarnaast zijn in 2014 verschillende
verbetermaatregelen geïmplementeerd bij de ketenpartners. Er is
bijvoorbeeld een nieuwe website door het OM ontwikkeld waarop alle
informatie voor slachtoffers te vinden is. Ook kunnen slachtoffers met een
inlogmogelijkheid een zaak volgen in hoger beroep. DJI ontwikkelde voor
slachtoffers informatiebrochures, informatie voor slachtoffers wordt
aangeboden in begrijpelijker taal en vanaf begin 2015 komt het vereenvoudigd schadeformulier beschikbaar.
Het onderzoek naar belemmeringen voor verzekeraars om schade te
verhalen op daders heeft tot de conclusie geleid dat in de praktijk geen
eenduidige werkprocessen zijn vastgelegd ter ondersteuning van de
informatie-uitwisseling tussen verzekeraars en politie en OM. Daarom
wordt nu verder gewerkt aan het gezamenlijk vormgeven en inrichten van
dat proces.
De Wet conservatoir beslag ten behoeve van slachtoffers is op 1 januari
2014 in werking getreden. De eerste resultaten van de wet zijn al
zichtbaar: tot op heden is in meer dan 80 zaken beslag gelegd ten behoeve
van slachtoffers. Daarnaast is het wetsvoorstel uitbreiding spreekrecht op
14 november 2014 naar de Tweede Kamer gestuurd.4 De wijzing van de
Wet Schadefonds Geweldsmisdrijven is gevoegd bij de uitbreiding van
het wetsvoorstel.
Masterplan DJI
De implementatie van het Masterplan DJI ligt op koers. De doelstelling
van het Van Werk Naar Werk-beleid voor 2013 en 2014 is gehaald. Een
uitstroom van 37% van het totaal aantal van 3.370 fte, waarmee de
personeelsbezetting zal moeten dalen, is gerealiseerd. Waar eind 2012
nog 16.212 fte werkzaam was bij DJI, is dit aantal per 1 januari 2015
gedaald tot 14.908 fte; een afname van 1.304 fte. Een groot aantal
DJI-medewerkers is mobiel geworden en heeft een andere baan
gevonden, binnen of buiten DJI. Het totaal aantal interne tijdelijke en
structurele verplaatsingen in 2014 bedraagt 1.193.

3
4

Tweede Kamer, 35 552, nr. 2.
Tweede Kamer, 34 082, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

18

Beleidsprioriteiten

De Minister voor Wonen en Rijksdienst en de Staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie hebben op 26 juni 2014 een akkoord met de
vakorganisaties kunnen sluiten over de SBF-(substantieel bezwarende
functies)-regeling. Dit akkoord bevat onder meer een compensatie voor de
gevolgen van de verhoging van de AOW-leeftijd en een compensatie in
verband met de problematiek van de SBF-verlofmedewerker, die voor
1 juli 2012 met SBF-verlof is gegaan.
Door alle mobiliteitsbewegingen, zowel intern als extern, ontstaat er
binnen DJI personele frictie op functie-, lokaal-, en regionaal niveau. De
DJI-mobiliteitsorganisatie speelt hier zo goed mogelijk op in door in een
vroegtijdig stadium de behoefte in te vullen aan personele bezetting via
regionale en landelijke afstemming. De detentiecapaciteit wordt zo
efficiënt mogelijk ingezet door het concentreren van leegstand, dit in
relatie tot de personele bezetting. De sluitingen van de locaties
opgenomen in het Masterplan zijn volgens planning uitgevoerd.
Gevangeniswezen
Binnen het gevangeniswezen staat de persoonsgerichte benadering
centraal. In dat kader is ook het systeem van promoveren en degraderen
in 2014 ingevoerd. Gedetineerden verdienen interne en externe vrijheden
met goed gedrag. De Eerste Kamer is niet akkoord gegaan met het
wetsvoorstel waarmee elektronische detentie zou worden ingevoerd. Dat
betekent onder meer dat de penitentiaire programma’s hiermee niet
komen te vervallen.
Tbs
In 2014 zijn belangrijke stappen gezet om de ambities op het terrein van
de tbs die waren verwoord in de Meerjarenovereenkomst Forensische
Zorg 2013 tot en met 2017 te verwezenlijken. De taskforce behandelduur
tbs onder leiding van Bas Eenhoorn is eind 2014 met een aantal aanbevelingen gekomen om de behandelduur in de tbs tot een aanvaardbaar
niveau terug te brengen, en daarmee de houdbaarheid van het tbs-stelsel
ook voor de toekomst te waarborgen. Deze aanbevelingen zijn door de
Staatssecretaris en het veld omarmd.
Stelselherziening jeugd
Dit jaar is ingezet op de implementatie van de Jeugdwet bij gemeenten,
brancheorganisaties en justitiepartners. Daarnaast is het certificeringsstelsel Jeugdbescherming/jeugdreclassering nader ingericht. VenJ is
eigenaar van het normenkader en certificatieschema en verantwoordelijk
voor de werking van het certificeringsstelsel. De Vliegwielprojecten
toonden een nieuwe aanpak binnen de jeugdbescherming. Ze illustreerden daarmee hoe succesvol een innovatieve jeugdbescherming kan
zijn. De Vliegwielprojecten droegen in belangrijke mate bij aan een
indrukwekkende daling van het aantal ondertoezichtstellingen in 2014.
Aanpak Problematische Jeugdgroepen
In 2014 is hard gewerkt aan het verder terugdringen van het aantal
hinderlijke, overlastgevende en criminele jeugdgroepen. Op 6 mei 2014 is
aan de Tweede Kamer een verdere daling ten opzichte van het
voorgaande jaar gerapporteerd.5 Het aantal hinderlijke jeugdgroepen in
2014 ten opzichte van 2013 is gedaald met ruim 20% (427), het aantal
overlastgevende met ruim 11% (163) en het aantal criminele jeugdgroepen met bijna 27% (33). In totaal is het aantal problematische
5

Tweede Kamer, 28 684, nr. 404.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

19

Beleidsprioriteiten

jeugdgroepen ten opzichte van 2013 dus gedaald met ruim 18% (623) ten
opzichte van 2013.
Minstens zo belangrijk zijn de resultaten van de lokale aanpak van deze
jeugdgroepen. Vrijwel alle criminele jeugdgroepen in ons land hebben
een integrale aanpak met een combinatie van zorg, straf-, en bestuurlijke
interventies. Er wordt ingezet op de hotspots van criminele jeugdgroepen,
het vroegtijdig signaleren en ingrijpen, het afpakken van crimineel
vermogen, nazorg en het versterken van de regie van gemeenten in de
aanpak. Dit alles tegen de achtergrond van de drie decentralisaties die de
aanpak raken.
Adolescentenstrafrecht en Terbeschikkingstelling aan het onderwijs
Op 1 april 2014 trad het wetsvoorstel adolescentenstrafrecht in werking.
De wetswijzigingen zijn in 2014 door de ketenpartners in hun werkprocessen geïmplementeerd, zodat in de sanctietoepassing bij 16- tot
23-jarigen meer rekening wordt gehouden met hun ontwikkelingsfase.
Het advies van de Raad van State op het wetsvoorstel terbeschikkingstelling aan het onderwijs (TBO) is 5 november ontvangen. De TBO
voorziet in een strafrechtelijke maatregel, waarmee jeugdige delictplegers
vanaf 12 jaar worden verplicht onderwijs te volgen om zo een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt te behalen
Immigratie en Asiel (artikel 37)
Asiel
De vreemdelingenketen staat voor de uitdaging om tijdig, flexibel en
adequaat te reageren op grote opwaartse en neerwaartse schommelingen
in de asielinstroom. De totale asielinstroom (bestaande uit eerste
asielaanvragen, opvolgende asielaanvragen en nareis) is in 2014 ten
opzichte van 2013 met circa 75% toegenomen. Deze toename kan worden
toegeschreven aan een uitzonderlijke en plotselinge toename van Eritrese
eerste asielaanvragen in de maanden april en mei 2014 en een aanzienlijke stijging van het aantal Syrische asielaanvragen. In één jaar tijd is de
bezetting binnen het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) met
circa 10.000 opvangplaatsen toegenomen. Om de meerkosten te kunnen
dekken, is in de VenJ-begroting 2015 € 375 mln. extra beschikbaar gesteld
voor eerstejaarsopvang van asielzoekers in 2014 en 2015. De ontwikkeling
van de fors stijgende bezetting in de centrale opvang vergt veel inspanningen van het COA en gemeentes om in relatief zeer korte tijd opvangplekken te realiseren. Probleem hierbij is dat het aantal vergunninghouders in de opvang stijgt. Deze mensen zouden moeten uitstromen in
een woning in een gemeente. Binnen de vreemdelingenketen wordt
prioriteit gegeven aan het oplossen van dit probleem. Er is een platform
«Opnieuw thuis» ingesteld waarin Rijk, provincies en gemeenten nu de
handen ineen slaan om oplossingen te zoeken.
Terugkeer
Het wetsvoorstel Terugkeer en Bewaring ligt voor advies bij de Raad van
State. In dit wetsvoorstel wordt onder meer een eigen regime voor
vreemdelingenbewaring gecreëerd. Dit voorstel laat – onder omstandigheden – meer vrijheden voor de in bewaring gestelde vreemdeling dan
voorheen. Vooruitlopend daarop worden gezinnen met minderjarige
kinderen en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s) vanaf
1 oktober niet meer geplaatst in reguliere centra voor vreemdelingenbewaring of grensdetentie, maar in de Gesloten Gezinsvoorziening. Controle

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

20

Beleidsprioriteiten

van vreemdelingen in het Detentiecentrum Rotterdam gebeurt sinds
maart van dit jaar met behulp van een bodyscan. Dit omdat onderzoek
aan het lichaam door middel van visitatie als belastend werd ervaren. Er
zijn alternatieven voor bewaring ontwikkeld en vreemdelingenbewaring
wordt meer dan voorheen ingezet als ultimum remedium. Daardoor is een
zichtbare daling van inbewaringstellingen opgetreden.
In EU-verband is ingezet op betere afstemming tussen de lidstaten wat
betreft terugkeer. De EU heeft meer schaalgrootte en kan daarmee ook
meer impact hebben in de contacten met herkomst- en transitlanden.
Nederland deed een voorstel voor terugkeerpilots met herkomst- en
transitielanden. Dit voorstel is overgenomen door de JBZ Raad. Dit
initiatief wordt nu verder uitgewerkt.
Vreemdelingentoezicht
Bij de bestrijding van illegaal verblijf ligt de prioriteit bij criminele en
overlastgevende vreemdelingen. Daarnaast wordt ketenbreed aandacht
besteed aan de aanpak van op toelating gerichte fraude. Om invulling te
geven aan deze prioriteit, wordt in de vreemdelingen- en strafrechtketen
ingezet op betere samenwerking en informatie-uitwisseling. Zo maken
betrokken partners bijvoorbeeld gezamenlijk trend- en risicoanalyses.
Deze analyses worden gebruikt om een beter beeld te krijgen van de
Nederlandse vreemdelingenproblematiek en leiden tot concrete aanbevelingen voor de aanpak van bijvoorbeeld schijnrelaties of kort verblijvende
vreemdelingen. Een voorbeeld van de uitkomsten van een betere
informatie-uitwisseling is Judoka (Justitiële Documentatie Opvolgen op
basis van Keten Abonnementen). De Immigratie en Naturalisatie Dienst
(IND) ontvangt informatie over de onherroepelijke veroordeling van een
vreemdeling automatisch van de Justitiële Informatiedienst en toetst
meteen na ontvangst aan de glijdende schaal. Hierdoor kan van criminele
vreemdelingen het rechtmatig verblijf eerder worden beëindigd zodat zij
eerder kunnen worden uitgezet. Op deze manier wordt de periode dat
criminele derdelanders nog gebruik kunnen maken van voorzieningen ook
verkort. Daarnaast is er minder tijd voor de opbouw van een sterk
verblijfsrecht.
Met ingang van 8 juli 2014 zijn de mogelijkheden voor het uitvoeren van
het mobiel toezicht vreemdelingen (MTV) in treinen verruimd en kan er bij
een onverwachte toename van illegale grensoverschrijding tijdelijk extra
toezicht worden uitgeoefend.
Op 1 september 2014 is de screening voor gezinnen met minderjarige
kinderen ingevoerd op de luchthavens. Gezinnen die op een Schengenbuitengrens aankomen, aan wie de toegang wordt geweigerd en die asiel
aanvragen, worden gescreend op kinderhandel. Als daar geen vermoeden
van is, krijgt het gezin alsnog toegang tot Nederland en kan de asielprocedure buiten grensdetentie worden doorlopen. Bij een concreet
vermoeden van kinderhandel wordt het kind ondergebracht bij Nidos en
de volwassene in grensdetentie geplaatst. Bij twijfel over de gezinsband
of als er signalen zijn op het gebied van openbare orde wordt het gezin
voor nader onderzoek in de gesloten gezinsvoorziening geplaatst.
Regulier
Het doel van het kabinet is om uitnodigend te zijn voor die migranten die
een bijdrage leveren aan de Nederlandse economie en wetenschap. In het
kader van deze doelstelling is in 2014 door het kabinet aan de Tweede
Kamer meegedeeld dat startende innovatieve ondernemers van buiten de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

21

Beleidsprioriteiten

EU/EER een verblijfsvergunning kunnen krijgen waarna ze kunnen
doorstromen in de zelfstandigenregeling. Daarmee is geen procedure
voor een machtiging tot voorlopig verblijf meer nodig voor vreemdelingen die via een erkend referent naar Nederland komen en al rechtmatig
in een Schengenlidstaat verblijven (kennismigranten, studenten,
wetenschappelijk onderzoekers en hun gezinsleden). Daarnaast is op
1 april 2014 de Europese richtlijn inzake de gemeenschappelijke
vergunning voor verblijf en arbeid (GVAA) geïmplementeerd waardoor de
aanvraagprocedures voor de tewerkstellingsvergunning en voor de
verblijfsvergunning zijn samengevoegd. Hierdoor kunnen de meeste
arbeidsmigranten van buiten de EU volstaan met één aanvraagprocedure
voor verblijf en arbeid. In het kader van meer harmonisatie van
immigratiebeleid binnen de EU zijn ook de onderhandelingen over de
richtlijnen voor seizoenswerk en voor intra corporate transferees afgerond
en gepubliceerd op respectievelijk 28 maart en 28 mei 2014. De implementatie van deze richtlijnen moet binnen twee en een half jaar na publicatie
plaatsvinden.
Nationaliteit
Naar aanleiding van het advies van de Adviescommissie voor Vreemdelingenzaken (ACVZ) van december 2013 over staatloosheid heeft het
kabinet besloten dat er een procedure zal worden ingericht om staatloosheid vast te stellen. Belangrijk hierbij is dat de bewijslastverdeling
wordt aangepast en dat voor staatloos in Nederland geboren kinderen
zonder rechtmatig verblijf het mogelijk wordt om na vijf jaar onafgebroken verblijf te opteren voor de Nederlandse nationaliteit. De Tweede
Kamer is hierover bij brief van 12 november 2014 geïnformeerd6.
Wetgeving
Op het gebied van asiel trad in 2014 een aantal belangrijke wetten in
werking. De Wet tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband
met het herschikken van de gronden voor asielverlening is op 1 januari
2014 in werking getreden. Eveneens is op 1 januari 2014 de Wet tot
wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 en de Algemene wet bestuursrecht ter uitvoering van de verordening (EU) nr. 604/2013 tot vaststelling
van de criteria en instrumenten om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een verzoek om internationale
bescherming dat door een onderdaan van een derde land of een staatloze
bij een van de lidstaten wordt ingediend (PbEU 2013, L 180) in werking
getreden.
In het voornemen asielverzoeken sneller, maar nog steeds zorgvuldig af te
doen, zijn belangrijke stappen gezet. Naast de Wet herschikking asielgronden zijn de eerste onderdelen van het Besluit stroomlijning toelatingsprocedures en het Besluit aanpassing vergoeding vervolgaanvragen
vreemdelingen op 1 januari 2014 in werking getreden. De tweede tranche
van het Besluit stroomlijning toelatingsprocedures is op 1 april 2014 in
werking getreden. Bij afwijzing van een eerste asielaanvraag of van een
humanitair-reguliere aanvraag wordt nu meteen bekeken of er een
(andere) humanitair-reguliere verblijfsgrond van toepassing is. Daartoe
hoeft geen afzonderlijk vervolgaanvraag meer te worden ingediend.
Ten aanzien van wetgeving op het gebied van toezicht is op 1 maart 2014
de Wet tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met de
uitbreiding van het gebruik van biometrische kenmerken in de vreemde6

Tweede Kamer, 19 637, nr. 1917.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

22

Beleidsprioriteiten

lingenketen in verband met het verbeteren van de identiteitsvaststelling
van de vreemdeling in werking getreden. In deze wet is geregeld dat van
alle derdelanders, tien vingerafdrukken en een digitale foto worden
(af)genomen en opgeslagen, met als doel het betrouwbaarder vaststellen,
registreren en verifiëren van de identiteit van vreemdelingen. Ook trad op
1 april 2014 de Wet tot wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in
verband met verruiming van de bevoegdheden in het kader van het
vreemdelingentoezicht in werking. Deze wet maakt het mogelijk dat de
politie onderzoek doet in de woning van een (illegale) vreemdeling om de
identiteit, nationaliteit en verblijfsstatus vast te stellen. Het doorzoeken is
beperkt tot handelingen die geen voorzienbare substantiële schade aan
aanwezige voorwerpen of de woning zelf aanrichten.
Keteninformatisering
De voorzieningen voor het uitwisselen van gedigitaliseerde documenten
tussen ketenpartners zijn operationeel. IND en het COA wisselen vanaf juli
2014 op deze wijze informatie uit over beschikkingen en uitspraken van de
Rechtbanken. Voor de verbetering van de communicatie tussen de IND en
de rechterlijke macht lopen diverse initiatieven die de aankomende jaren
voor een (grote) versnelling in informatieverstrekking zullen zorgen. Bij
inwerkingtreding van het wetsvoorstel modernisering rechtspraak zullen
alle uitspraken digitaal vanuit de rechtspraak aan de IND worden
aangeleverd.
Daarnaast delen de politie, Koninklijke Marechaussee (KMar), DJI en de
Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) sinds 15 september 2014, via het
tijdelijke informatiesysteem overdracht vreemdelingen, op digitale wijze
gegevens in het kader van de gedwongen terugkeer van vreemdelingen.
Verbetering ketensamenwerking
In het kader van de verdere verbetering van de ketensamenwerking
tussen partners die deel uitmaken van de vreemdelingenketen zijn in het
afgelopen jaar belangrijke stappen gezet. Het Vreemdelingenbeleid
behoort tot het reguliere toezichtterrein van de Inspectie VenJ, die met
ingang van 2014 de toezichttaken van de Commissie Integraal Toezicht
Terugkeer (CITT) heeft overgenomen. De Inspectie VenJ zal zijn toezicht
geleidelijk over steeds meer domeinen binnen de vreemdelingenketen
uitbreiden.
Naar aanleiding van de Monitor van de Inspectie VenJ is de Kamer
geïnformeerd over de voortgang op en de verdere planning van de
uitvoering van de verbetermaatregelen die zijn ingezet naar aanleiding
van recente rapporten van de Inspectie VenJ en de OVV. Er zijn belangrijke
stappen gezet om aan begrippen als menselijke maat en professionele
ruimte inhoud te geven binnen de vreemdelingenketen. Sinds medio 2014
functioneert een ketenbreed Incidentmanagementsysteem dat tot doel
heeft dat incidenten die zich in de keten voordoen snel gemeld worden en
dat daarvan geleerd wordt.
Samen met het Ministerie van VWS is onderzocht welke mogelijkheden er
zijn om de medische informatie-uitwisseling in de vreemdelingenketen
verder te verbeteren. De maatregelen worden in 2015 nader uitgewerkt en
geïmplementeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

23

Beleidsprioriteiten

Kansspelen
In 2014 is een aantal belangrijke stappen gezet op het terrein van
modernisering van het kansspelbeleid. Het wetsvoorstel kansspelen op
afstand, waarmee online kansspelen gereguleerd worden zodat de
consument hieraan op legale wijze veilig en verantwoord kan deelnemen,
is in juli 2014 naar de Tweede Kamer gezonden. In de tweede helft van
2014 is een groot deel van de lagere regelgeving uitgewerkt. De consultatie van de lagere regelgeving vindt medio 2015 plaats.
In juli 2014 is ook de beleidsvisie herinrichting speelcasinoregime naar de
Kamer gestuurd. In het najaar van 2014 is vervolgens gewerkt aan het
wetsvoorstel voor opheffing van het monopoliestelsel voor casino’s en
het mogelijk maken van de transitie van Holland Casino van staatsbedrijf
naar private onderneming. De consultatie van dit wetsvoorstel heeft in de
periode februari tot en met maart 2015 plaatsgevonden.
Daarnaast is in juli 2014 de visie op de toekomst van het loterijstelsel naar
de Kamer gezonden. Om de loterijen meer ruimte te geven voor innovatie
wordt het verplichte afdrachtpercentage van de goededoelenloterijen
verlaagd van 50% naar 40%. De AMvB-wijziging die hiervoor nodig is, is
eind 2014 in consultatie gebracht. De beleidsregels voor het verlengen
van de bestaande vergunningen (o.a. goededoelenloterijen, lotto) zijn op
13 oktober 2014 in de Staatscourant gepubliceerd. De Kansspelautoriteit is
daarom per 1 januari 2015 overgaan tot herverlening van de vergunningen.
Overzicht realisatie beleidsdoorlichtingen
Tabel 3.1 Overzicht realisatie beleidsdoorlichtingen
Art.

Omschrijving artikel

31

Nationale politie
Nationale politie (31)
Veiligheidsregio’s en
politie (oud 23)2
Bekostiging Nationale
politie (31.2)3
Kwaliteit, arbeidsvoorwaarde en ICT politie
(31.3) 4

32

33

34

Rechtspleging en
rechtsbijstand
Adequate toegang tot
het rechtsbestel (32.2)
Optimale randvoorwaarden voor een
doelmatig en treffend
rechtsbestel (32.3)

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Gehele
art. J/N
N

X1
X

X

J
X

X

Rechtshandhaving en
vervolging
Bestuur, informatie en
technologie (33.2)
Opsporing en
vervolging (33.3)
Sanctietoepassing
Preventieve maatregelen (34.2)

2014

J
X
X
N
X

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

24

Beleidsprioriteiten

Art.

Omschrijving artikel

Tenuitvoerlegging
strafrechtelijke sancties
en Vreemdelingenbewaring (34.3)
Slachtofferzorg (34.4)
35

36

37

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Gehele
art. J/N

X
X

Jeugd
Uitvoering jeugdbescherming en Voogdij
AMV’s (35.2)5
Tenuitvoerlegging
justitiële sancties
Jeugd (35.3)

N

X

X

Contraterrorisme en
nationale veiligheidsbeleid
Nationale Veiligheid en
Terrorismebestrijding
(36.2)
Veiligheid (radicalisering) (36.2, oud 25.1)
Onderzoeksraad voor
Veiligheid (36.3)6

N

X
X

Vreemdelingen
Toegang, toelating en
opvang vreemdelingen
(37.2)
Terugkeer (37.3)

N

1

Gaat over in IBO (start 2014); omvat de sector politie.
Dit betreft een oude operationele doelstelling 23, nu opgegaan in de doelstellingen 31 en 36.
De nationale politie is per 1 januari 2013 ingesteld. Doorlichting vindt plaats in 2018.
4
Voorheen Veiligheid (ICT). In 2013 is de beleidsdoorlichting van art. 25.2 (oud) uitgevoerd. Onderwerp was het bevorderen van het effectief en
efficiënt gebruik van informatietechnologie door veiligheidspartners.
5
Voorheen Interlandelijk Adoptie en Kinderopvang.
6
Voor de eerste maal een doorlichting in 2017.
2
3

Toelichting
Algemeen
In de bijlage «Afgerond evaluatie en overig onderzoek» bij dit jaarverslag
vindt u een uitgebreider overzicht van alle (evaluatie)onderzoeken. De
meest recente meerjarige programmering voor beleidsdoorlichtingen
vanaf 2015 en verder is te vinden op internet.13
Artikel 31
In 2013 is getracht om het gehele artikel 31 door te lichten. Echter, door de
wijziging in het bestel naar één nationale politie (2013) was het op dat
moment nog niet opportuun om ook het onderdeel 31.2 «Bekostiging
nationale politie» door te lichten. Derhalve is de doorlichting van alleen
het onderdeel 31.2 gepland voor 2018.
Artikel 34 en 35
De artikelen 34 en 35 zijn zodanig breed qua beleidsonderwerpen, dat het
niet zinvol is om het artikel in zijn geheel door te lichten. Een doorlichting
op het niveau van artikelonderdelen is daarom voordehandliggender,
hetgeen de afgelopen jaren dan ook gebeurd is. De vernieuwde artikelin13

http://www.rijksbegroting.nl/beleidsevaluaties/evaluaties-en-beleidsdoorlichtingen/2015/
planning-beleidsdoorlichtingen/vi-veiligheid-en-justitie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

25

Beleidsprioriteiten

deling (waar die verbreding onder andere uit voortkwam, maar waarbij
ook verschuivingen van begrotingsposten plaatsvonden) is een verdere
(technische) oorzaak voor het niet doorlichten van een geheel artikel
volgens de huidige indeling.
Artikel 36
Een gehele doorlichting van dit artikel vergt een te brede scope aan
beleidsonderwerpen. Het gaat dan namelijk onder meer over cybersecurity, jihadisme, vitaal, burgerluchtvaart, crisisbeheersing, contraterrorisme, etc. Die onderwerpen verhouden zich slecht tot een integrale
doorlichting.
Artikel 37
Door de herzieningen op regulier en asiel en vanwege het onderbrengen
van het beleidsterrein vreemdelingenzaken eerst bij BZK en later bij VenJ
is besloten de doorlichtingen uit te voeren in 2017 en 2018 (zie meerjarige
programmering).
Overzicht van risicoregelingen
Tabel 3.2 Overzicht van verstrekte garanties (x € 1.000)
Art.

31
34
35

Omschrijving

Uitstaande
garanties

Verleende
garanties

Vervallen
garanties

Uitstaande
garanties

Garantieplafond

Totaal
plafond

Totaal
stand
Begrotingsreserve

2013

2014

2014

2014

2014

2014

2014

Inkoop Max en FLO
Garantiestelling Faillissementscuratoren Dienst Justis
Garantstelling Hypothecaire
leningen aan JJI’s

1.002.617

55.685

53.509

1.004.793

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

16.299

4.771

2.555

18.515

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

29.888

0

990

28.898

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Totaal

1.048.804

60.456

57.054

1.052.206

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Saldo

Uitgaven Ontvangsten

Saldo

Mutatie
volume
begrotingsreserve

Tabel 3.3 Overzicht uitgaven en ontvangsten garanties (x € 1.000)
Art.

34

Omschrijving

Garantiestelling Faillissementscuratoren Dienst Justis

Uitgaven Ontvangsten

2013

2013

2013

2014

2014

2014

2013–2014

1.068

0

1.068

1.333

0

1.333

n.v.t.

Inkoop Max en FLO (artikel 31)
In de stand is de meerjarige verplichting die VenJ naar de politie en de
politieacademie heeft, in het kader van de VUT, prepensioen en levensloopregeling (Inkoop Max regeling) en functioneel leeftijdsontslag (FLO
regeling), afzonderlijk opgenomen. De verplichtingen die hieruit voortvloeien zijn gerelateerd aan de bedragen welke als vordering in de
jaarrekeningen van de politie en de Politieacademie worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

26

Beleidsprioriteiten

opgenomen.14 De bedragen zijn geboekt op basis van de op 13 maart
2015 getekende saldobevestigingen van de nationale politie en de
Politieacademie.
Garantiestelling Faillissementscuratoren Dienst Justis (artikel 34)
De garantstellingsregeling faillissementscuratoren (GSR) is voor faillissementen waarin sprake lijkt te zijn van kennelijk onbehoorlijk bestuur, maar
in de boedel onvoldoende middelen aanwezig zijn om onderzoek te doen
of een procedure te starten en zo onrechtmatig aan de boedel onttrokken
gelden en goederen terug te halen. De GSR wordt herzien en zal hiermee
aan het garantiekader voldoen. Dit betekent onder andere dat er een
premiegefinancierde begrotingsreserve komt met het doel om de
budgettaire risico’s voor de begroting te dekken. Daarnaast zal de GSR
cyclisch worden geëvalueerd (horizonbepaling) en worden de uitvoeringskosten van de regeling geoptimaliseerd.
Garantstelling Hypothecaire leningen aan JJI’s
Het feitelijk risico van de verleende garanties aan particuliere jeugdinrichtingen betreft borgstellingen ten behoeve van het restantbedrag van
leningen die particuliere inrichtingen zijn aangegaan ter financiering van
de gebouwen. Zonder garantieverlening was het niet mogelijk tegen
gunstige condities dergelijke leningen bij externe financiers af te sluiten.
Omdat DJI de kapitaalslasten van de betreffende leningen bovennormatief
vergoedt aan de inrichtingen was het uit efficiency-overwegingen van
belang dat de leningen tegen een zo gunstig mogelijk rentepercentage
konden worden afgesloten. Om het inzicht in het garantie-overzicht te
verbeteren, is besloten om alle garanties in het departementale
jaarverslag op te nemen. In voorgaande jaren stond de garantstelling voor
de hypothecaire leningen vermeld in de jaarrekening van het agentschap
DJI.
Tabel 3.4 Overzicht rekening-courant limieten en gebruik leenfaciliteit (x € 1.000)
Art.

31
31
31
31

34
35
37
31
34
37

Omschrijving

Garanties
2013

Garanties
2014

Aflossing
uitstaande
leningen

Saldo
uitstaande
leningen

Gem.
looptijd

Vrije
ruimte

2013

2014

2013

2014

2014

2014

2014

470.443

715.881

– 245.438

470.443

14

174.250

109.481

– 6.510

102.971

14

10.800

11.200

– 400

10.800

30

– 1.700

2.000

11

– 3.184

73.711

21

Leenfaciliteit Politie
Leenfaciliteit Nationale
politie
Leenfaciliteit Politieacademie
Leenfaciliteit
Meldkamer Noord
Nederland
Leenfaciliteit Kansspelautoriteit
Leenfaciliteit Particuliere JJI’s
Leenfaciliteit COA

1.254.900

RC-limiet Politie
RC-limiet Kansspelautoriteit
RC-limiet COA

268.500

268.500

3.000
70.000

3.000
70.000

1.690.702

1.145.704

Totaal

Saldo Aangegane
uitstaande
Lening
leningen

2.000
94.302

73.711
73.000

14

2014

3.700
76.895

71.279

73.000

913.457

3.700

– 257.232

659.925

15

144.279

Tweede Kamer, 29 628, nr. 407.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

27

Beleidsprioriteiten

Leenfaciliteit
Deze organisaties hebben toegang tot het geïntegreerd middelenbeheer
van het Ministerie van Financiën. Voor de financiering van investeringen
kunnen ze een beroep doen op de leenfaciliteit van Financiën. In deze
garantstelling is bepaald dat wanneer er niet aan de verplichtingen wordt
voldaan die uit de overeenkomst van geldlening voortvloeien, Financiën
deze verplichting ten laste zal brengen van het Ministerie van VenJ. De
presentatie van de leenfaciliteit is in de verantwoording van 2014
gewijzigd: Als garantie is opgenomen het bedrag van de uitstaande
leningen vermeerderd met het bedrag van de vrije ruimte onder het
leenplafond, zo nodig rekening houdend met de mogelijk dat een eenmaal
afgeloste lening opnieuw mag worden opgenomen.
De leningen aan het Gemeenschappelijke Hof en de Raad voor de
rechtspraak worden in de leenadministratie van het Ministerie van
Financiën gekenmerkt als een agentschapslening en zijn daarom in
bovenstaande overzicht niet opgenomen. Het totaal van de uitstaande
leningen voor de Raad voor de rechtspraak bedroeg per ultimo 2014
€ 94.839.339 en voor het Gemeenschappelijk Hof € 165.000.
RC-limiet
De betreffende organisaties hebben bij het Ministerie van Financiën een
rekening-courantfaciliteit, waarbij VenJ garant staat voor de aanzuivering
van een mogelijk debetsaldo wanneer de betrokken organisaties daarbij in
gebreke blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

28

Beleidsconclusies

Beleidsartikelen

4. BELEIDSARTIKELEN
31. Nationale politie
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Art. 31 Nationale politie 41,7%
Bekostiging Nationale
politie; € 5.116 mln.

Overig
Veiligheid
en Justitie;
€ 7.359
mln.

Nationale politie;
€ 5.266 mln.

Kwaliteit, Arbeidsvoorwaarden
en ICT politie; € 150 mln.

Algemene doelstelling

Een veilige samenleving met behulp van een goed functionerende
politieorganisatie.
De Minister heeft een financierende en regisserende rol ten aanzien van
de politie. Hierbij zijn drie verschillende verantwoordelijkheden te
onderscheiden:
• De eerste verantwoordelijkheid betreft die voor de inrichting, werking
en ontwikkeling van het politiebestel;
• De tweede verantwoordelijkheid is voor bevoegdheden en het beheer
ten aanzien van de politie. Onder deze beheerverantwoordelijkheid van
de Minister15 valt het vaststellen van de begroting, de meerjarenraming, de jaarrekening, het beheersplan, het jaarverslag en de
operationele sterkte. De Minister kan de korpschef te allen tijde over
alle beheeraangelegenheden algemene en bijzondere aanwijzingen
geven;
• Tot slot stelt de Minister vanuit zijn beleidsverantwoordelijkheid,
gehoord het College van procureurs-generaal en de regioburgemeesters, ten minste eens in de vier jaar de landelijke beleidsdoelstellingen
van de politie vast.
De Minister van VenJ heeft ten aanzien van het politie- en brandweerkorps
Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Caribisch Nederland) een financierende
en regisserende rol. De beheerverantwoordelijkheid voor het politie- en
brandweerkorps Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES) berust bij de
Minister.16

Rol en verantwoordelijkheid

Landelijke prioriteiten politie 2011–2014
De uitvoering van de Landelijke prioriteiten politie 2014 is goed verlopen.
Wat betreft de aanpak van High Impact Crimes (woninginbraken,
overvallen, straatroven en geweld) zijn de doelen met betrekking tot
verdachtenratio’s (de verhouding tussen het aantal in 2014 afgehandelde
verdachten en het totaal aantal misdrijven) en het terugbrengen van de
aantallen woninginbraken, overvallen en straatroven gerealiseerd. Omdat
hiervoor specifieke beleidsbudgetten in de begroting zijn opgenomen

15
16

Vastgelegd in de Politiewet 2012.
Veiligheidswet BES (Stb. 2010, 362).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

29

Beleidsartikelen

wordt hierover bij artikel 33 (onder andere woninginbraken) en bij artikel
34 (onder andere overvallen en straatroven) gerapporteerd.
Verder is het aantal aangepakte criminele samenwerkingsverbanden
verdubbeld en zijn er meer cybercrimezaken aangepakt. Voor nadere
informatie hierover wordt verwezen naar artikel 33. 2014 was het laatste
jaar van de huidige afspraken omtrent de landelijke prioriteiten politie.
Veiligheidsagenda 2015–2018
In 2014 is in samenwerking met het lokaal bestuur, het OM en de politie,
als vervolg op de Landelijke prioriteiten, een Veiligheidsagenda 2015–2018
opgesteld.
Deze gezamenlijke agenda brengt, naast zes prioritaire onderwerpen,
tevens tot uitdrukking dat het lokale, regionale en het landelijke niveau
samenwerken aan het vergroten van de veiligheid. Voor het eerst worden
hierin namelijk ook de bijdragen van de partners benoemd.
Meetbare gegevens
In onderstaande tabel worden behaalde resultaten op de Landelijke
prioriteiten en overige beleidsprioriteiten weergegeven.
Tabel 31.1: Indicatoren Landelijke prioriteiten politie
Doelstelling

Realisatie 2012

Realisatie 2013

Realisatie 2014

Streefwaarde 2014

In 2014 wordt de aangever standaard
geïnformeerd over de afloop van de
aangifte, of wordt de aangever in
zwaardere zaken op basis van
maatwerk geïnformeerd. Er kan via 6
kanalen aangifte of melding bij de
politie gedaan worden.

Multichannel
aanpak geïmplementeerd

6 kanalen voor
aangifte
ontwikkeld.
Aangever woninginbraak binnen 14
dagen telefonisch
geïnformeerd over
de voortgang van
hun zaak.

Er zijn 6 kanalen
voor aangifte.
Verdere uitbreiding
van deze kanalen
loopt: uitrol 3-D,
uitbreiding
internetaangifte,
aangifte van steeds
meer delicten op
locatie.
Wetsvoorstel
digitale processtukken (o.a.
mogelijkheid voor
uitbreiding
internetaangifte
aan de TK
gezonden).
Binnen 2 weken
wordt teruggekoppeld naar de
aangever HIC.
Terugkoppeling
aangifte zwaardere
zaken op basis van
maatwerk.

6 kanalen voor
aangifte.
Terugkoppeling van
aangifte, aangever
wordt in zwaardere
zaken op basis van
maatwerk
geïnformeerd. Over
aangifte van HIC
wordt binnen 2
weken teruggekoppeld.

Vermindering administratieve
lastendruk politie met 25% (5.000 fte)

3% (605 fte)

15% (3.000fte)

20% (4.000 fte)

25% (5.000 fte)

Verhoging van de heterdaadratio met
25%

Uitvoering pilots;
geen cijfer
beschikbaar

3%

3,5% 1

25%

Aanleveren gebiedsscan op
gemeentelijk niveau2

100% dekking

100% dekking

100% dekking

100% dekking

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

30

Beleidsartikelen

Doelstelling

Realisatie 2012

Realisatie 2013

Realisatie 2014

Streefwaarde 2014

85,3%

92%

94,3%

90%

Uitrol ID-zuilen en
werkstations

88%

85,4%

100%

Cybercrime: standaardisering,
uniformering en professionalisering
van de Digitale Expertise

Versterking
professionaliteit
capaciteitsuitbreiding 33 fte

Capaciteitsuitbreiding: 33 fte
bij THTC;
Het Flexibel
Informatie en
Expertise team is
met 20 fte volledig
operationeel

Eind 2014 is de
derde en laatste
tranche nieuwe
medewerkers
ingestroomd.
Hiermee is de
capaciteitsuitbreiding (naar 119
fte) van het THTC
voltooid.

Uitvoering plan van
aanpak

Vrijwillige ambtenaren van politie
(einddoel is 5.000 vrijwilligers in
2015)

2.940

3.100

3.038

4.375

Aanpak criminele vreemdelingen:
– Van de PSH-V3 geregistreerde
identiteitsonderzoeken voldoet 90%
aan de afgesproken kwaliteitseisen.
– Bij alle naar het OM verzonden pv’s
met een niet-Nederlander als
verdachte wordt de niet-Nederlander
voorzien van een vreemdelingennummer.

1

Stijging ten opzichte van het heterdaadratio in 2013.
Vanaf 1 januari 2013 is de Politiewet 2012 in werking getreden, waarmee de Nederlandse politie uit één korps bestaat. De gebiedsscans worden,
op verzoek van gemeenten, op eenheidsniveau aangeleverd.
3
Politiesuite Handhaving Vreemdelingen: systeem waarin de bedrijfsprocessen voor afhandeling van vreemdelingentoezicht en uitzetting worden
verwerkt.
2

Bron: Jaarverslag nationale politie 2014

Tabel 31.2: Indicator operationele sterkte

Operationele sterkte incl. aspiranten in fte

Realisatie

Streven

2010

2011

2012

2013

2014

2014

49.745

50.587

51.552

51.598

51.442

50.712

Bron: De informatie over de personele sterkte is afkomstig uit het Politie BeleidsInformatieSysteem (PolBIS). De definities van operationele en
niet-operationele sterkte zijn vastgelegd in de brief aan de Tweede Kamer van 10 november 2009. Een nadere verdeling van functies is neergelegd
in de brief aan de Tweede Kamer van 24 november 2009 (Tweede Kamer, 29 628, nrs. 160, 164 en 192).

Toelichting op de indicatoren
Aangifte
De politie werkt door aan de verbetering van het aangifteproces door de
kwaliteit te verhogen en drempels te verlagen. Burgers en bedrijven
worden meerdere kanalen van aangifte geboden: via internet, telefonisch,
op het bureau, op afspraak, op locatie of via een 3D-loket. Het
uitgangspunt hierbij is dat de politie 24/7 bereikbaar is en in overleg met
de burger het juiste kanaal voor aangifte kiest. Aangifte van een gestolen
fiets bij voorkeur via internet, aangifte van zwaardere delicten zoals
seksueel misbruik op het bureau of bij de aangever thuis. In 2014 zijn er
nieuwe 3D-loketten geopend, ging de politie voor steeds meer delicten
naar de mensen toe om aangifte op te nemen en zijn er voorbereidingen
getroffen voor de uitbreiding van de internetaangifte naar andere delicten.
Vanaf 1 januari 2014 worden aangevers van High Impact Crimes (woninginbraken, overvallen, straatroof, geweld) binnen twee weken persoonlijk
geïnformeerd over het verloop van de aangifte. De terugkoppeling van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

31

Beleidsartikelen

zwaardere criminaliteit (zoals levensdelicten) vindt plaats op basis van
maatwerk door familierechercheurs. Het aangifteproces wordt zorgvuldig
geborgd in de robuuste basisteams.
Vermindering administratieve lastendruk
Het actieprogramma «Minder regels, meer op straat» richt zich op de
versterking van het presterend vermogen van de politie door het
wegnemen van onnodige bureaucratie, het slimmer organiseren van het
politiewerk en het versterken van het vakmanschap. Daarbij is als concreet
resultaat geformuleerd dat vanaf 2012 tot eind 2014 binnen de operationele sterkte een productiviteitswinst wordt gerealiseerd oplopend tot
5.000 fte. De realisatie van de basisteams en de districtsrecherches heeft
in 2014 binnen de politie absolute prioriteit gekregen. Dat heeft gevolgen
gehad voor de bijdrage die de bedrijfsvoering kan leveren aan de
lastenvermindering. Er waren ook externe projecten van invloed op de
vermindering van de administratieve lastendruk, zoals het project
Bancaire Gegevens. Daarnaast is er, bijvoorbeeld op grond van nieuwe
EU-regelgeving, soms juist sprake van een lastenverzwaring. Dit leidde tot
bijstelling van het realisatiepad van de administratieve lastenverlichting.
Aan de Tweede Kamer is in bijlage 3 bij de voortgangsbrief politie van
10 juni 2014 (Minder regels, meer op straat) gemeld dat het realisatiepad
van de administratieve lastenverlichting is bijgesteld en de doelstelling
van 5.000 fte ultimo 2015 zal worden gerealiseerd.21 In 2014 is een
cumulatieve realisatie van 4.000 fte bereikt.
Heterdaadkracht
Heterdaadkracht is een samenspel van burgers, ketenpartners en politie
waarbij burgers nog meer gestimuleerd worden om melding te maken
van overlast en criminaliteit en waarbij de burger erop kan vertrouwen dat
politie en justitie optreden. Heterdaadkracht is essentieel in het dagelijkse
politiewerk en van groot strategisch belang. In de Landelijke prioriteiten
2011–2014 werd een kwantificering van de doelstelling opgenomen, een
verhoging van de heterdaadratio met 25%. Deze doelstelling is niet
volledig gerealiseerd.
Vast is komen te staan dat er geen uniek kenmerk in de historische
politiedata tot en met het jaar 2011 beschikbaar is. Vanaf het jaar 2012 is
een uniek kenmerk voor de heterdaadaanhouding binnen de bedrijfsvoeringsystemen van de politie landelijk ingevoerd. Vanaf 2013 zijn hierover
realisatiecijfers gerapporteerd. In 2013 ging het om 107.852 van de
957.807 zaken (heterdaadratio 11,3%). In 2014 om 103.073 van de 884.685
zaken (heterdaadratio 11,7%) waarmee de stijging van de heterdaadratio
ten opzichte van 2013 uitkomt op 3,5%. Gebleken is verder dat de
heterdaadratio als sturingsvariabele op een te grote afstand tot de
uitvoeringspraktijk staat. Dit wordt bevestigd in het rapport «Heterdaadkracht organiseren», uitgebracht door de Politieacademie en onderzoeksbureau AEF.22
Mede in het licht van de beperkte zeggingskracht van de ratio is deze niet
meer opgenomen in de Veiligheidsagenda 2015–2018. Hoewel niet meer
als indicator opgenomen, blijft heterdaadkracht onverminderd de
aandacht houden. Heterdaadkracht houdt immers verband met de
21
22

Tweede Kamer, 29 628, nr. 456, bijlage 3.
Politieacademie, Andersson Elffers Felix, augustus 2013: https://www.politieacademie.nl/
kennisenonderzoek/Lectoraten/gemeenschappelijkeveiligheidskunde/Documents/
Eindrapport%20Heterdaadkracht%20012d.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

32

Beleidsartikelen

inrichting van diverse aspecten van de politie, zoals het werken met
robuuste basisteams, het functioneren van de meldkamer en de samenwerking met burgers, zoals het gebruik van Burgernet en het gebiedsgebonden werken. Op deze punten zijn en worden grote stappen gezet.
Vreemdelingennummer
In 85,4%van de processen-verbaal van niet-Nederlandse verdachten dat
naar het OM wordt gezonden, is een vreemdelingennummer van de
niet-Nederlander in het proces-verbaal opgenomen. Dat niet 100% van de
processen-verbaal een vreemdelingennummer bevat wordt verklaard
door het feit dat misdrijven gepleegd door een vreemdelingen in
voorkomend geval ook worden afgedaan op straat en niet altijd op het
bureau (bijvoorbeeld overtreding van de wegenverkeerswet, door rood
licht of te hoge snelheid). In deze gevallen kan er geen vreemdelingennummer worden toegekend omdat er dan geen technische hulpmiddelen
aanwezig zijn.
Cybercrime
In 2014 zijn naast de uitbreiding van het Team High Tech Crime stappen
gezet in het verruimen van de aanpak van high tech crime op het niveau
van de landelijke eenheid, naar cybercrime binnen alle eenheden. De
basis voor de standaardisering van de organisatorische, personele en
technische inrichting en werking van digitaal opsporen is vastgelegd. Ook
zijn verbeteringen doorgevoerd in de intake en registratie cybercrime en
gedigitaliseerde criminaliteit onder meer door het aanpassen van
handreikingen.
Politievrijwilligers
Het doel voor 2014 voor wat betreft het aantal vrijwilligers, een toename
naar 4.375, is in 2014 niet gehaald. In totaal waren er eind 2014 3.038
vrijwilligers. De Minister heeft de politie tot eind 2016 de tijd gegeven om
het doel van 5.000 vrijwilligers te halen.23 In 2014 is een werkgroep
vrijwilligers gestart met vertegenwoordigers van de politie, de vakbonden,
de Landelijke Organisatie Politie Vrijwilligers (LOPV) en het Ministerie van
VenJ. Deze werkgroep richt zich op het vrijwilligersmanagement om zo te
komen tot de gestelde doelstelling. In 2014 is ook een toetsingscommissie
ingesteld die inzet van vrijwillige ambtenaren politie met een administratieve of technische taak toetst op verdringing.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 31.3 Budgettaire gevolgen van beleid art. 31 (bedragen x € 1.000)
Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

229.265

5.298.340

5.155.411

142.929

Programma-uitgaven

5.250.519

5.265.815

5.155.411

110.404

31.2 Bekostiging nationale politie
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Nationale politie
VtsPN
Politieacademie

4.976.547
90.460
132.323

4.971.272
0
124.524

4.882.090
0
121.303

89.182
0
3.221

Verplichtingen

23

Realisatie

Realisatie

2013

Tweede Kamer, 29 628, nr. 456.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

33

Beleidsartikelen

Bijdrage medeoverheden
BES brandweer- en politiekorps
31.3 Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en ICT politie
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Bestuur en Organisatie
Internationale samenwerkingsoperaties
Informatiebeleid politie: Innovatieprojecten
C2000 / GMS
Overig Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en ICT
Bijdrage medeoverheden
Bijdragen in het kader van de kwaliteit van de
politiezorg
Subsidies
Subsidies in het kader van opsporing1
Overig Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en ICT
Opdrachten
Providers
Overig Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en ICT
Bijdrage Sociale fondsen
Stichting Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds
Politie
Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013

18.193

20.485

17.573

2.912

9.674
0
4.358
0
0

0
23.283
0
102.703
870

0
20.962
0
93.181
790

0
2.321
0
9.522
80

3.129

3.644

0

3.644

750
0

1.228
734

750
0

478
734

10.502
0

9.167
3.116

14.262
0

– 5.095
3.116

4.583

4.789

4.500

289

269

1.431

500

931

1
In het najaar van 2014 is na het aanbieden van de begroting 2014 aan de Kamer alsnog besloten om Stichting M (thans NL Confidential) niet meer
specifiek te benoemen, maar het budget als «subsidie in het kader van opsporing» te herbenoemen. Deze wijziging was een gevolg van de activiteiten ter verbetering van de begroting als gevolg van het Financieel Verbeterplan.

Toelichting op de instrumenten

Verplichtingen
De verplichtingenoverschrijding van € 142,9 mln. heeft betrekking op de
extra gelden die beschikbaar zijn gesteld door Financiën voor de
frictiekosten vorming nationale politie (€ 30,8 mln.), de verkeershandhavingsteams (€ 47,9 mln.) zijnde een overheveling van artikel 33. Veiligheid
en criminaliteitsbestrijding, de kosten voor de inzet voor de NSS (€ 13,4
mln.) en de ramp met de MH17 (€ 5,6 mln.). In 2014 zijn tevens meerjarige
verplichtingen ingesteld voor contracten met de providers (€ 29,5 mln.),
het Landelijk bureau voor regioburgemeesters (€ 3,8 mln.) en voor de
instandhouding van de Van Ghentkazerne (€ 12,5 mln.). Het grote verschil
tussen de realisatie 2013 en 2014 komt door een gewijzigde systematiek in
2013, waardoor verplichtingen zoveel mogelijk worden vastgelegd in
hetzelfde jaar als ze worden uitgegeven in plaats van in het jaar daarvoor.
31.2 Bekostiging nationale politie
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Nationale politie
Aan de politie zijn op basis van artikel 33 van de Politiewet 2012 bijdragen
verstrekt voor de taakuitvoering. Dit betrof de algemene bijdrage met een
omvang van € 4.643 mln. in 2014. De algemene bijdrage is als lumpsumbudget ter beschikking gesteld aan de politie en ten goede gekomen aan
een adequate politiezorg. De politie heeft daarmee ook in 2014 bijgedragen aan het handhaven en vergroten van de openbare orde en
veiligheid in Nederland. Het grootste deel van de algemene bijdrage
wordt besteed aan de bekostiging van het politiepersoneel. Daarnaast zijn
verschillende bijzondere bijdragen voor specifieke taken als de verkeershandhavingsteams en cybercrime verstrekt. Bijzondere bijdragen worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

34

Beleidsartikelen

bij uitzondering gegeven voor de realisatie van een bepaald doel zoals in
dit geval het versterken van de aanpak van cybercrime en de realisatie van
een stabiel niveau van verkeershandhaving. Voor de frictiekosten die
optreden bij de vorming van de nationale politie is in 2014 door VenJ een
totaalbedrag van € 60 mln. aan de politie ter beschikking gesteld. In 2014
heeft de politie aanvullende bijdragen ontvangen voor de inzet in het
kader van NSS en de ramp met de MH17. Hierdoor was de totale bijdrage
€ 4.971 mln., € 89 mln. meer dan begroot.
Politieacademie
De rijksbijdrage aan de Politieacademie omvat een algemene bijdrage
voor de kosten van het ontwikkelen en aanbieden van het samenhangend
stelsel van politieonderwijs, werving en selectie en examinering.
Daarnaast omvat de rijksbijdrage bijzondere bijdragen om specifieke
activiteiten op het terrein van onderwijs, kennis en onderzoek mogelijk te
maken.
Bijdrage aan medeoverheden
BES brandweer- en politiekorps
De Minister van Veiligheid en Justitie is korpsbeheerder van zowel het
politie- als het brandweerkorps Bonaire, Sint Eustatius en Saba (BES). In
2014 is voor de personele en materiële uitgaven van beide korpsen een
bedrag van € 20,5 mln. uitgegeven.
Door de verschillende ketenpartners die operationeel zijn in het
BES-gebied heeft in 2014 een inventarisatie plaatsgevonden van welke
taken in aanmerking kunnen komen voor samenwerking op de BES, het
zogenaamd ontschotten en flexibel werken. Een nadere uitwerking van
een intensievere samenwerking tussen de partners is voorzien in 2015.
De korpsbeheerder heeft het afgelopen jaar geïnvesteerd in de versterking
van het financieel beheer van het politie- en het brandweerkorps. De
gehele P&C-cyclus is opnieuw vormgegeven waarbij met name aandacht
is gegeven aan de maandrapportages ten behoeve van zowel de eigen
sturing als die door de korpsbeheerder. Een van de maatregelen is het
aanstellen van een controller. In de kwaliteit van personeel is door middel
van (bij)scholingstrajecten geïnvesteerd.
31.3 Kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en ICT politie
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Internationale samenwerkingsorganisaties
In 2014 zijn voor de 16 prioritaire landen van de politie werkprogramma’s
opgesteld en deels uitgevoerd. Er is doorloop tot in 2015. Doel van de
strategische landenprogramma’s (SLP’s) en de werkprogramma’s is met
name de operationele samenwerking met politiediensten van betreffende
landen te verbeteren en de criminaliteitsrelatie te verminderen. De
coördinatie van uitzendingen van politiefunctionarissen in vredesmissies
zoals EUPOL Afghanistan en MINUSMA Mali geschiedt door een daartoe
ingerichte eenheid bij de politie.
C2000/GMS
In opdracht van het Ministerie van VenJ voert de informatievoorzieningsorganisatie van de politie (voorheen VtsPN) beheer over het C2000netwerk. Het C2000-netwerk is van cruciaal belang voor de taakuitvoering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

35

Beleidsartikelen

van de Nederlandse hulpverleningsdiensten. Het verschil tussen
begroting en realisatie van € 9 mln. wordt met name verklaard door een
hogere bijdrage 2014 in de centrale exploitatiekosten C2000 welke bij
eerste suppletoire wet 2014 in de begroting is verwerkt. De Ministeries
van Defensie, VWS en Financiën hebben een bijdrage geleverd in verband
met het gebruik van het netwerk door de Koninklijke Marechaussee,
Ambulancezorg en Douane.
Bijdrage aan medeoverheden
Bijdragen in het kader van de kwaliteit van de politiezorg
De Minister van VenJ heeft een toezegging aan de Minister Infrastructuur
en Milieu gedaan voor de medefinanciering van de kosten van de externe
inzet van de Search and Rescue helikopter zolang de NH-90 helikopter
(van Defensie) hiervoor niet inzetbaar is. In 2014 is een eenmalige bijdrage
van € 2,8 mln. geleverd. Hiermee is de inzet van de SAR-helikopter voor
de dienstverleningstaken op de Noordzee en de binnenwateren geborgd.
In 2014 is verder € 0,7 mln. uitgegeven voor de ondersteuning van het
Landelijk bureau ondersteuning regioburgemeesters.
Subsidies
Subsidies in het kader van opsporing
In 2014 zijn meerdere subsidies verstrekt, onder andere aan Stichting NL
Confidential. Deze onafhankelijke stichting exploiteert onder andere de
anonieme meldlijn Meld Misdaad Anoniem. Voor deze exploitatie
ontvangt de stichting jaarlijks een subsidie van € 750.000.
Opdrachten
Providers
Op grond van hoofdstuk 13 van de Telecommunicatiewet zijn telecomaanbieders verplicht om hun netwerken en diensten aftapbaar te maken en
mee te werken aan aftappen en gegevensverstrekkingen over hun klanten.
De Staat is op grond van de Regeling kosten aftappen en gegevensverstrekking gehouden om bepaalde kosten die aanbieders maken in dit
verband te vergoeden. Met de zes grote providers is voor de periode
2014–2016 een overeenkomst afgesloten ter vergoeding van de lasten van
ruim € 9 mln. per jaar. Door het ingaan van de nieuwe overeenkomsten is
de realisatie in 2014 lager dan begroot. De raming is met eerste suppletoire begroting 2014 verlaagd van € 14,2 mln. naar € 11,0 mln.
Overig kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en ICT
Dit budget is uitgegeven aan vele kleinere opdrachten in het kader van
overige kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en ICT. Gedacht moet worden aan
opdrachten voor onderzoek ten behoeve van de landelijke meldkamer en
onderzoek voor uitvoering van impactanalyses. Met eerste suppletoire
begroting 2014 is hiervoor budget beschikbaar gesteld.
Bijdrage aan Sociale fondsen
Stichting Arbeidsmarkt en opleidingsfonds Politie
De Stichting Arbeidsmarkt en Opleidingsfonds Politie (SOAP), het
A&O-fonds voor de sector politie, subsidieert, adviseert en registreert
scholings-, arbeidsmarkt- en werkgelegenheidsprojecten. Het primaire
doel van de SAOP is het bevorderen van het goed functioneren van de
arbeidsmarkt van de politie en het stimuleren van opleidingsactiviteiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

36

Beleidsartikelen

Dit doet de SAOP met behulp van de bijdrage die zij ontvangt van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie die voortkomt uit een arbeidsvoorwaardenafspraak met politievakorganisaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

37

Beleidsartikelen

32. Rechtspleging en rechtsbijstand
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Art. 32 Rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding 11,8%
Optimale randvoorwaarden
doelmatig en doeltreffend
rechtsbestel; € 1.006 mln.

Overig
Veiligheid
en Justitie;
€ 11.136
mln.

Rechtspleging en
Rechtsbijstand;
€ 1.489 mln.

Adequate toegang tot het
rechtsbestel; € 458 mln.

Apparaatsuitgaven
Hoge Raad;
€ 25 mln.

Algemene doelstelling

Een doeltreffend en doelmatig rechtsbestel.

Rol en verantwoordelijkheid

Als stelselverantwoordelijke schept de Minister van Veiligheid en Justitie
optimale voorwaarden voor het in stand houden en verbeteren van een
goed en toegankelijk rechtsbestel. De Minister heeft:
• Een financierende rol voor de rechtspraak. De Minister houdt toezicht
op het beheer en is de werkgever voor de rechterlijke macht;
• Een financierende rol voor de Raad voor Rechtsbijstand, het Bureau
Financieel Toezicht en het Register beëdigde tolken en vertalers.25 Hij
is verantwoordelijk voor het wettelijk kader waarbinnen tolken,
vertalers, advocaten, notarissen en andere zelfstandige professionals
binnen het justitiële domein opereren;
• Een stimulerende rol voor alternatieve geschillenbeslechting en
schuldsanering. Ten aanzien van de schuldsanering is hij verantwoordelijk voor het wettelijke traject van de schuldsaneringsregeling, de
faillissementsrechters en de bewindvoerders.26

Beleidsconclusies

Meetbare gegevens
De bevoegdheid van de Minister van Veiligheid en Justitie ten aanzien van
het rechtsbestel is beperkt. Ook geldt dat normen voor een adequaat
rechtsbestel zich niet in indicatoren laten vatten die in één oogopslag de
beleidseffectiviteit in beeld brengen. Met behulp van monitoren, trendrapportages, beleidsdoorlichtingen en beleidsevaluaties wordt op kwantitatieve, maar ook op kwalitatieve wijze inzicht verkregen in de effecten van
het beleid om de toegang tot de rechtspleging te bevorderen (beleidsartikel 32.2). Voor de rechtspraak kan dit slechts met kwalitatieve indicaties
(beleidsartikel 32.3).
Gesubsidieerde rechtsbijstand
In 2014 is de eerste algemene maatregel van bestuur, behorend bij de
stelselvernieuwing rechtsbijstand, in procedure gebracht. Dit besluit bevat
een viertal maatregelen: bijstelling van een aantal forfaitaire vergoedingen in het strafrecht, een beperkte verlaging van de vergoeding voor
bewerkelijke zaken in het strafrecht, een generieke verlaging van de
vergoeding per forfaitair punt en het bevriezen van de indexering van
25
26

Wet op de rechtsbijstand, Wet op het notarisambt, Wet beëdigde tolken en vertalers.
Wet op de schuldsanering natuurlijke personen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

38

Beleidsartikelen

zowel de vergoedingen aan rechtsbijstandverleners als de eigen bijdragen
van rechtzoekenden. Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen nam
de Eerste Kamer de motie Kox27 aan, waarin de regering wordt verzocht
de AMvB niet in werking te laten treden voordat een beleidsdebat over de
bezuinigingen op de rechtshulp en de toegang tot het recht en de rechter
heeft plaatsgevonden. Hierdoor is de AMvB niet op 1 januari maar op
1 februari 2015 in werking getreden Voorts is er naar aanleiding van de
motie Scholten c.s.28 die is aangenomen tijdens de begrotingsbehandeling 2015 in de Eerste Kamer, een commissie ingesteld die onderzoek
gaat doen naar de oorzaken van de kostenstijging in de rechtsbijstand. Het
onderzoek zal zich tevens richten op de maatregelen genoemd in deze
AMvB.
Het wetsvoorstel, waarin de meer fundamentele onderdelen van de
stelselvernieuwing worden geregeld, is in 2014 in consultatie gegeven.
Het wetsvoorstel bevat onder andere de versterking van de eerste lijn en
de maatregel scheiden op basis van gezinsinkomen. Inmiddels is de
procedure met betrekking tot het wetsvoorstel Rechtsbijstand opgeschort
in afwachting van de bevindingen van de bovengenoemde commissie.
Gerechtsdeurwaarders
Op 1 oktober 2014 is het wetsvoorstel tot wijziging van de Gerechtsdeurwaarderswet ingediend.29 De belangrijkste elementen in de regeling van
het ambt van de gerechtsdeurwaarder zijn: de omvang en de verantwoordelijkheden van het beroep van gerechtsdeurwaarder, een nadere
uitwerking en versterking van het toezicht en tuchtrecht en een aantal
aanpassingen in de wet die van belang zijn voor het goed functioneren
van de Koninklijke Beroepsorganisatie van Gerechtsdeurwaarders als
publiekrechtelijke beroepsorganisatie.
Doorberekening kosten toezicht en tuchtrecht juridische
beroepen
Het wetsvoorstel doorbelasten van toezicht en tuchtrecht juridische
beroepsgroepen dat beoogd was in 2014 in werking te treden, is
vertraagd. Het wetsvoorstel is begin 2015 naar de Tweede Kamer
verzonden.30 Zie verder onder «bijdragen ZBO’s en RWT’s, Bureau
Financieel Toezicht».
Toezicht advocatuur
In 2014 is de Wet positie en toezicht advocatuur door beide Kamers
aangenomen.31 De wet is op 1 januari 2015 in werking getreden. Met de
inwerkingtreding van de wet zijn de bevoegdheden van de dekens in het
kader van het toezicht op advocaten uitgebreid en versterkt. Voorts wordt
het nieuwe college van toezicht eindverantwoordelijk voor het functioneren van het toezicht op de advocatuur.
Herziening initiële opleiding rechterlijke macht
Het wetsvoorstel tot herziening van de initiële opleiding van rechters en
officieren van justitie is in 2014 in consultatie gegeven en voor advies
voorgelegd aan de Raad van State. Op basis van een voorlopige
voorziening is de initiële opleiding rechterlijke macht begin 2014 reeds

27

Eerste Kamer, 34 000 VI, nr. E.
Eerste Kamer 34.000 VI, O.
29
Tweede Kamer 34 047, nrs. 1, 2 en 3.
30
Tweede Kamer 34 145, nr. 3.
31
Tweede Kamer 32 382, nr. A.
28

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

39

Beleidsartikelen

gestart. In dit wetsvoorstel zijn de vroegere raio-, rio- en oio-opleiding
samengebracht in twee nieuwe opleidingen: een opleiding tot rechter en
een opleiding tot officier van justitie. De parlementaire behandeling zal
naar verwachting in 2015 plaatsvinden.
Wetsvoorstel aanpassing griffierechten
In 2014 is € 13 mln. aan financiële ruimte gevonden om de hoogte van
enkele categorieën griffierechten structureel te matigen. De invoering van
het wetsvoorstel is nu voorzien medio 2015. De later dan geplande
invoering leidde tot een besparingsverlies van totaal € 38 mln. in 2014
(€ 33 mln. minder ontvangsten en € 5 mln. meer uitgaven als gevolg van
uitblijven vraaguitval).
Wijziging van de Grondwet door codificatie van het recht op een
eerlijk proces
Het wetsvoorstel is in concept gereed en heeft in 2014 de consultatiefase
doorlopen. Inwerkingtreding is voorzien medio 2015.
Buitengerechtelijke geschiloplossing
Het wetsvoorstel dat de implementatie van de richtlijn Alternatieve
Beslechting Consumentengeschillen en de verordening betreffende
onlinebeslechting van consumentengeschillen regelt is in 2014 aan de
Tweede Kamer voorgelegd en in januari 2015 door de Tweede Kamer
goedgekeurd.32
Wetsvoorstel eigen bijdrage veroordeelden
Het wetsvoorstel eigen bijdrage strafvordering en slachtofferzorg is in het
najaar van 2014 aan de Tweede Kamer aangeboden.33 De Kamer heeft een
rondetafelgesprek gehouden eind december. Naar verwachting zal het
parlementaire proces in de loop van 2015 afgerond kunnen worden.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 32.1 Budgettaire gevolgen van beleid art. 32 (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen
32.1 Apparaatsuitgaven Hoge Raad
Personeel
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele uitgaven
Materieel
waarvan ICT
waarvan SSO’s
waarvan overige materiele uitgaven
Programma-uitgaven
32.2 Adequate toegang tot het rechtsbestel
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Raad voor Rechtsbijstand
Bureau Financieel Toezicht

32
33

Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013
1.544.910

1.489.787

1.509.230

– 19.443

21.902
21.511
391
0
3.545
1.374
82
2.089

21.689
21.146
543
0
3.250
892
162
2.196

20.870
20.117
0
753
4.255
502
0
3.753

819
1.029
543
– 753
– 1.005
390
162
– 1.557

1.518.733

1.463.857

1.484.105

– 20.248

54.089
6.250

52.270
6.250

50.813
2.398

1.457
3.852

Tweede Kamer, 33 982, nr. 2.
Tweede Kamer, 34 067, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

40

Beleidsartikelen

Subsidies
Stichting Geschillencommissies Consumentenzaken
Overig Adequate toegang tot het rechtsbestel
Opdrachten
WSNP
Toevoegingen Raad voor Rechtsbijstand
Overig Adequate toegang tot het rechtsbestel

Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013

1.243
417

1.627
359

1.216
178

411
181

16.953
448.393
1.271

15.414
382.022
0

15.414
383.507
1.608

0
– 1.485
– 1.608

973.412

987.050

1.011.452

– 24.402

7.827
6.113
0

8.211
5.835
1.809

8.185
6.066
0

26
– 231
1.809

1.026

685

341

0

48

86

– 38

812
1.856

803
1.130

897
1.433

– 94
– 303

97

3

167

– 164

222.147
216.660

221.419
217.194

313.839
306.226

– 92.420
– 89.032

32.3 Optimale randvoorwaarden voor een doelmatig
en doeltreffend rechtsbestel
Bijdrage Raad voor de rechtspraak
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
College bescherming persoonsgegevens
(Cbp)
College voor de Rechten van de Mens (CRM)
CAK
Overig: Optimale randvoorwaarden voor een
doelmatig en doeltreffend
rechtsbestel
Bijdrage medeoverheden
Bijdragen rechtspleging
Subsidies
Subsidies rechtspleging
Subsidies wetgeving
Opdrachten
Opdrachten en onderzoeken rechtspleging
Ontvangsten
waarvan griffierechten

Toelichting op de instrumenten

32.1 Apparaatsuitgaven Hoge Raad
Hoge Raad
De Hoge Raad der Nederlanden is het hoogste rechtscollege in Nederland
op het gebied van het civiele-, straf- en fiscale recht. Voor het civiele- en
strafrecht is hij dat tevens voor Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Bonaire,
Saba en Sint Eustatius. De uitgaven zijn nagenoeg gelijk aan de oorspronkelijke raming.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

41

Beleidsartikelen

Tabel 32.2 Hoge Raad Productiegegevens
Realisatie

Raming

2010

2011

2012

2013

2014

2014

Straf
Instroom
Uitstroom

3.685
3.681

3.919
4.070

3.895
3.688

4.570
4.390

4.259
4.767

3.500
3.500

Civiel
Instroom
Uitstroom

653
627

557
652

564
648

483
646

491
432

600
600

Fiscaal
Instroom
Uitstroom

1.030
1.081

1.042
1.038

1.140
1.256

1.083
1.029

1.021
1.172

1.125
1.000

Totaal
Instroom
Uitstroom

5.368
5.389

5.518
5.760

5.599
5.592

6.136
6.065

5.771
6.344

5.225
5.100

Bron: Jaarverslag Hoge Raad 2014

32.2 Adequate toegang tot het rechtsbestel
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Raad voor Rechtsbijstand (RvR)
De Raad voor Rechtsbijstand (RvR) is belast met de uitvoering van de Wet
op de rechtsbijstand. Het betreft hier de kosten voor personeel en
materieel van de Raad en het Juridisch Loket. De RvR is kaderstellend en
financiert het Juridisch Loket. Ook ziet de Raad toe op de kwaliteit van de
rechtsbijstandverlening en zorgt zij voor voldoende beschikbaarheid.
Het Bureau beëdigde tolken en vertalers (btv) is onderdeel van de Raad
voor Rechtsbijstand en is door de Minister van Veiligheid en Justitie
belast met enkele uitvoeringsaspecten van de Wet beëdigde tolken en
vertalers (Wbtv). Deze wet verplicht justitie en politie om, in het kader van
straf- en vreemdelingenrecht, alleen tolken en vertalers in te zetten die
staan geregistreerd in het Register beëdigde tolken en vertalers (Rbtv).
Bureau Financieel Toezicht
Het Bureau Financieel Toezicht (BFT) houdt financieel toezicht op
gerechtsdeurwaarders en integraal toezicht op notarissen en kandidaatnotarissen. Daarnaast ondersteunt het BFT de Commissies van deskundigen
(die door de Minister van Veiligheid en Justitie benoemd worden) bij het
beoordelen van ondernemingsplannen van gerechtsdeurwaarders en het
notariaat. Het BFT is voorts belast met het toezicht op de naleving van de
Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
(WWFT).
Het budget voor de bijdrage aan het BFT is vanaf 2014 naar beneden
bijgesteld in verband met de verwachte inwerkingtreding van het
wetsvoorstel doorberekening kosten toezicht en tuchtrecht juridische
beroepen per 1 januari 2014. Deze inwerkingtreding heeft echter niet in
2014 plaatsgevonden waardoor de bijdrage aan het BFT voor 2014
onveranderd € 6,25 mln. bedroeg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

42

Beleidsartikelen

Subsidies
Stichting Geschillencommissie voor Consumentenzaken
De Stichting Geschillencommissie voor Consumentenzaken (SGC of de
Geschillencommissie) beoordeelt consumentenklachten.
Opdrachten
Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP)
Het Bureau WSNP bij de Raad voor Rechtsbijstand te Den Bosch coördineert de uitvoering van de Wet schuldsanering en reguleert de kwaliteit
van de bewindvoering, onder andere door het register WSNP en een
helpdesk te onderhouden. Via het bureau WSNP wordt een bijdrage
verstrekt aan de bewindvoerder die een schuldsaneringsprocedure naar
behoren afwikkelt. Gespecialiseerde insolventierechters houden toezicht
op de goede afwikkeling van de schuldsaneringen. In 2014 bedroeg het
aantal nieuwe schuldsaneringszaken ruim 10.000.
Toevoegingen Raad voor Rechtsbijstand
De Raad voor Rechtsbijstand is een ZBO belast met de uitvoering van het
stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. De Raad verstrekt subsidie door
middel van een toevoeging aan een advocaat of mediator voor de
verlening van rechtsbijstand aan rechtzoekenden met een laag inkomen
en vermogen. De door de cliënt te betalen eigen bijdrage wordt verrekend
met de kosten van de rechtsbijstand. De financiering van de Raad voor
Rechtsbijstand vindt plaats aan de hand van het aantal afgegeven
toevoegingen over de periode 1 september tot en met 31 augustus.
De afname van de uitgaven aan toevoegingen bij de rechtsbijstand in
2014 ten opzichte van 2013 is met name het gevolg van de lagere uitgaven
op het terrein van civiele toevoegingen. Dit hangt vooral samen met de
verhoging van de eigen bijdragen vanaf oktober 2013. Hierdoor daalde de
gemiddelde netto-kosten per toevoeging. Ook het aantal civiele toevoegingen is iets lager dan vorig jaar, zij het hoger dan bij begroting was
geraamd.
Het beroep op de rechtsbijstand was circa € 27 mln. hoger dan in de
begroting was voorzien. Dit tekort is opgevangen door de vordering van
de Raad voor Rechtsbijstand op het Ministerie van Veiligheid en Justitie
met circa € 27 mln. te laten oplopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

43

Beleidsartikelen

Tabel 32.3 Productiegegevens Raad voor de Rechtsbijstand 1
Realisatie

Raming

2010

2011

2012

2013

2014

2014

Strafzaken (ambtshalve)
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (x € 1 mln.)

105.534
€ 115,5

99.451
€ 120,5

98.706
€ 125,6

87.164
€ 103,1

83.346
€ 109,9

98.933
€ 115,0

Strafzaken (regulier)
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (x € 1 mln.)

51.596
€ 36,2

50.096
€ 37,2

58.926
€ 43,8

69.295
€ 55,4

77.509
€ 57,9

58.538
€ 42,5

Civiele zaken
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (x € 1 mln.)

222.715
€ 167,9

227.199
€ 195,0

244.201
€ 194,2

263.859
€ 203,4

254.559
€ 166,9

231.630
€ 151,8

Piketdiensten
Aantal piketdiensten
Uitgaven (x € 1 mln.)

90.678
€ 24,8

125.916
€ 30,6

123.389
€ 32,2

116.908
€ 29,2

123.644
€ 30,2

135.292
€ 32,9

Lichte adviestoevoeging
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (x € 1 mln.)

12.257
€ 2,8

8.363
€ 2,0

9.814
€ 2,3

10.371
€ 2,4

10.041
€ 1,8

4.162
€ 1,5

Asiel
Asielinstroom
Aantal afgegeven toevoegingen
Uitgaven (x € 1 mln.)

15.150
27.000
€ 45,2

14.630
28.728
€ 46,3

13.632
27.165
€ 43,5

17.190
20.741
€ 35,6

30.020
24.424
€ 40,4

14.000
26.768
€ 38,8

Het Juridisch Loket
Aantal klantencontacten
Uitgaven (x € 1 mln.)

777.955
€ 21,8

755.821
€ 24,0

858.914
€ 24,1

978.267
€ 24,2

873.233
€ 23,2

858.914
€ 23,7

Uitvoeringslasten (x € 1 mln.) Rechtsbijstand
Raad voor Rechtsbijstand

€ 29,7

€ 29,2

€ 29,6

€ 30,5

€ 24,7

€ 23,8

€ 477,1

€ 484,8

€ 495,4

€ 484,8

€ 495,4

€ 429,4
€ 26,8
€ 456,2

€ 430,0

€ 477,1

€ 498,1
– € 14,4
€ 483,7

Totaal uitgaven (x € 1 mln.)
Mutatie Vordering Raad voor Rechtsbijstand
Totaal uitgaven (x € 1 mln.), excl. mutatie Vordering

€ 430,0

1
De aantallen afgegeven toevoegingen in de tabel wijken af van de aantallen die vermeld worden in het Jaarverslag van de Raad voor Rechtsbijstand. Dit heeft te maken met het feit dat voor de financiering van de Raad voor Rechtsbijstand de aantallen over de periode 1 september t/m
31 augustus worden gehanteerd.

Bronnen: Jaarverslag Raad voor Rechtsbijstand 2014, Prognosemodel Justitiële Ketens

Overig Adequate toegang tot het rechtsbestel
Op dit onderdeel is terughoudend omgegaan met de uitgaven ter
compensatie van andere onderdelen binnen dit artikel.
32.3 Optimale randvoorwaarden voor een doelmatig en
doeltreffend rechtsbestel
Bijdrage aan Raad voor de rechtspraak
De Minister van Veiligheid en Justitie bekostigt de rechtspraak via de Raad
voor de rechtspraak. De Raad voor de rechtspraak is het overkoepelende
bestuur van de Rechtspraak, die verder bestaat uit de rechtbanken, de
gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep en het College van Beroep
voor het Bedrijfsleven. De Raad bevordert de kwaliteit en eenheid van de
rechtspraak, verzorgt de financiën, houdt toezicht en ondersteunt de
bedrijfsvoering bij de gerechten. De Raad spreekt zelf geen recht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

44

Beleidsartikelen

In dit beleidsartikel wordt de beleidsdoelstelling van de Minister van
Veiligheid en Justitie ten aanzien van de rechtspleging toegelicht. In
hoofdstuk 7 «Raad voor de rechtspraak» wordt de feitelijke vertaling van
de aan de rechterlijke organisatie ter beschikking gestelde bijdrage in
concrete beleidsdoelstellingen en prestaties van de Raad en de gerechten
gegeven. Op grond van de Wet op de rechterlijke organisatie is de
verantwoordelijkheid voor de bedrijfsvoering, zoals geschetst in
hoofdstuk 7, toegekend aan de gerechten en de Raad voor de rechtspraak.
Er is € 24,4 mln. minder uitgegeven aan de rechtspraak dan geraamd. Dit
vanwege het feit dat er in 2014 minder zaken zijn ingestroomd dan waar
bij de oorspronkelijke begroting rekening mee was gehouden.
Instroom en productie
Tabel 32.4 Instroomontwikkeling

Instroom totaal aantal (x 1.000)
Jaarlijkse mutatie

Realisatie

Raming

2010

2011

2012

2013

2014

2014

1.975
1%

1.801
– 9%

1.686
– 6%

1.767
5%

1.758
0%

1.862

Realisatie

Raming

Bronnen: Raad voor de rechtspraak

Tabel 32.5 Productie Raad voor de Rechtspraak

Productie totaal (x 1.000)
Jaarlijkse mutatie

2010

2011

2012

2013

2014

2014

1.960
1%

1.807
– 8%

1.678
– 7%

1.716
2%

1.752
2%

1.835

Bronnen: Raad voor de rechtspraak

Toelichting
De instroom was in 2014 ongeveer even hoog in 2013. Het aantal
afgehandelde zaken was in 2014 iets hoger dan in 2013. Zowel de
instroom als het aantal afgehandelde zaken was lager dan aanvankelijk bij
de begroting was geraamd. In 2014 stroomde er ruim 1,75 miljoen zaken
in bij de gerechten. Het aantal afgehandelde zaken bedroeg eveneens
ruim 1,75 miljoen. Er is ten opzichte van 2013 sprake van een stijging bij
kanton en bestuurszaken en een daling bij civiel, straf en vreemdelingenzaken. In het jaarverslag van de Rechtspraak, uitgebracht door de Raad
voor de rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal wordt aangeboden, wordt meer gedetailleerd ingegaan op de diverse ontwikkelingen
binnen de rechtspraak in 2014.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
College bescherming persoonsgegevens (Cbp)
Het Cbp houdt toezicht op de naleving en toepassing van de Wet
bescherming persoonsgegevens (Wbp), de Wet politiegegevens (Wpg) en
de Wet gemeentelijke basisadministratie (Wet GBA).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

45

Beleidsartikelen

College voor de Rechten van de Mens (CRM)
Het CRM vervult de rol van waakhond op het gebied van mensenrechten
in Nederland. De wettelijke taken en bevoegdheden van CRM bestaan
onder meer uit het op verzoek onderzoek doen en oordelen of verboden
onderscheid is gemaakt naar aanleiding van individuele (discriminatie-)
klachten. Het CRM heeft voorts als taak het doen van onderzoek naar
schendingen van mensenrechten of naar het niveau van bescherming van
deze rechten op een specifiek terrein. Daarnaast rapporteert het CRM over
en doet aanbevelingen op het terrein van de mensenrechten, waaronder
het jaarlijks rapporteren van de mensenrechtensituatie in Nederland. Ook
adviseert het CRM over wet- en regelgeving. Het College geeft
voorlichting en stimuleert en coördineert het onderwijs over de rechten
van de mens en het stimuleert samenwerking van nationale en internationale organisaties.
Centraal Administratie Kantoor (CAK)
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft het CAK (een ZBO onder het
Ministerie van VWS) aangewezen als uitvoerder van de in het Regeerakkoord aangekondigde bijdrageregeling in strafzaken. Om dit te kunnen
realiseren zijn er bij tweede suppletoire begroting 2014 middelen
toegekend voor de implementatiekosten.
Ontvangsten
Griffierechten
De griffierechtontvangsten zijn lager dan bij begroting 2014 geraamd. Dit
is veroorzaakt doordat het wetsvoorstel aanpassing griffierechten in 2014
niet in werking is getreden (€ 33 mln.) en doordat de instroom aan zaken
lager is dan bij de opstelling van de begroting 2014 rekening mee was
gehouden (€ 56 mln.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

46

Beleidsartikelen

33. Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Art. 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding 5,6%
Apparaatsuitgaven
Openbaar Ministerie;
€ 483 mln.

Overig
Veiligheid
en Justitie;
€ 11.914
mln.

Veiligheid en
criminaliteitsbestrijding;
€ 711 mln.

Opsporing en
vervolging;
€ 216 mln.

Bestuur, informatie
en technologie;
€ 12 mln.

Algemene doelstelling

Een veiliger samenleving door een doelmatige en effectieve rechtshandhaving en criminaliteitsbestrijding, en door versterking van de bestuurlijke
aanpak van criminaliteit door de decentrale overheden.

Rol en verantwoordelijkheid

Opsporing en vervolging
De Minister van Veiligheid en Justitie heeft een regisserende rol. Hij is
beleidsverantwoordelijk voor het landelijke opsporings- en vervolgingsbeleid en financiert daartoe onder andere het Openbaar Ministerie (OM)
en het Nederlands Forensisch Instituut (NFI). Het OM is belast met de
strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde (Wet op de rechtelijke
organisatie). Het voert het gezag over de opsporing door politie en
bijzondere opsporingsdiensten, beslist over de vervolging van strafbare
feiten en ziet erop toe dat de opgelegde straf naar behoren wordt
uitgevoerd.
Veiligheid en lokaal bestuur
Op het gebied van veiligheid en lokaal bestuur heeft de Minister van
Veiligheid en Justitie een stimulerende rol. Hij is belast met het ontwikkelen van visie, beleid en samenwerkingsvormen op het terrein van de
bestuurlijke aanpak van onveiligheid en criminaliteit.
Inspanningen zijn er op gericht het lokaal bestuur zo effectief en efficiënt
als mogelijk in staat te stellen de lokale veiligheid te vergroten, onder
andere door het bewaken van de bestuurlijke integriteit (Bibob) en de
inzet van de Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC’s). VenJ
faciliteert en ondersteunt de aanpak van de meest voorkomende vormen
van overlast, zoals overlast gerelateerd aan jeugdgroepen, alcohol,
uitgaan, voetbal en evenementen. Dit wordt ingevuld samen met het
lokale bestuur, onder andere via structureel overleg met de G4, de G32 en
de VNG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

47

Beleidsartikelen

Beleidsconclusies

Opsporing

Tabel 33.1 Prestatie-indicatoren prioriteiten beleidsagenda: opsporing
Nulwaarde

Realisatie

Doel1

2012

2013

2014

2015

Ondermijnende en financieel-economische criminaliteit
Aantal aangepakte criminele samenwerkingsverbanden.2

20%

30%

36%

42%

40%

Afnemen crimineel vermogen
Crimineel vermogen dat langs strafrechtelijke weg wordt afgepakt (in
mln.).3

30,8

49,7

90,0

136

75,8

Afpak cybercrime
Aantal grote internationale zaken dat wordt opgepakt door het Team
High Tech Crime4

5

9

15

19

20

480

507

554

516

600

40%7

–

40%

n.n.b.

67%

Aanpak kinderporno
Aantal aan OM aan te leveren5
VPS (Versterking Programma Strafrechtketen), waaronder ZSM (Zo
Samen, Snel, Slim, Selectief, Simpel en Samenlevingsgericht
mogelijk).
Percentage standaard strafzaken dat binnen één maand is afgedaan.6
1

Er zijn afspraken over na te streven doelen ultimo 2015.
Bron: Jaarbericht OM en politie. Eind 2009 wordt als nulsituatie gehanteerd. De genoemde percentages gelden nadrukkelijk als globale streefwaarden. Criminele samenwerkingsverbanden zijn namelijk vaak fluïde werkverbanden die in een bepaalde periode actief zijn en geen vaste
groepen die kunnen worden uitgedrukt in mathematische rekeneenheden. De realisatie overtreft inmiddels de streefwaarde. Er zijn nog geen
nieuwe streefwaarden vastgesteld.
3
Bron: OM (vanaf 2013 Monitor Afpakken). 2011 wordt als nulsituatie gehanteerd.
4
Bron: Jaarbericht KLPD. Het jaar 2010 wordt als nulwaarde gehanteerd.
5
Bron: Jaarbericht OM. In de landelijke prioriteiten politie is in 2011 overeengekomen dat de aanpak van kinderporno zal worden versterkt.
Concreet is afgesproken dat het aantal aan het OM aan te leveren verdachten in 2013 met 15% en in 2014 met 25% ten opzichte van de nulwaarde
(2010) zal toenemen.
6
Bron: Strafrechtketenmonitor (WODC). Het geformuleerde streven voor 2015 is de gewenste waarde, onafhankelijk van de waarde (de
zogenaamde nulwaarde) ten tijde van de afspraak.
7
De Tweede Kamer is per brief van 2 juli 2014 geïnformeerd over de uitkomst van de nulmeting (Tweede Kamer, 29 279, nr. 204.).
2

Toelichting
Afpakken crimineel vermogen
In 2014 is door het OM voor € 136 mln. aan afpakgelden geïncasseerd.
Hiernaast heeft Domeinen voor tussen de € 1 en € 2 mln. aan afpakresultaat geboekt. Het totale afpakresultaat overstijgt daarmee de
doelstelling voor 2014. Incassoresultaten schommelen van jaar op jaar. In
2014 heeft met name de SBM-schikking voor een substantiële groei
gezorgd ten opzichte van 2013. De afgelopen jaren is meer afgepakt dan
de afgesproken norm. Naast de strafrechtelijke incasso profiteren
slachtoffers, belastingdienst en anderen van de strafrechtelijke interventie.
Cybercrime
In het jaar 2014 zijn 19 volwaardige opsporingsonderzoeken high tech
crime (HTC) afgerond, waaronder drie voor grootschalige rechtshulpverzoeken. Dankzij de capaciteitsuitbreiding van het Team HTC is een
verviervoudiging van het aantal onderzoeken in de afgelopen jaren
gerealiseerd. Belangrijk speerpunt in 2014 was de wereldwijde operatie
van politie- en justitiediensten tegen illegale marktplaatsen op internet:
honderden criminele websites zijn in 2014 offline gehaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

48

Beleidsartikelen

Aanpak kinderporno
Er is sprake van een afname van het aantal kinderpornozaken dat is
aangeleverd bij het OM. Er is toenemende spanning tussen de kwantitatieve instroomdoelstelling en de gewenste focus op de vervaardigers en
producenten van kinderporno en de slachtoffers. In 2013 en vooral 2014 is
een aantal zeer ingewikkelde en arbeidsintensieve onderzoeken gestart.
Deze onderzoeken richten zich op personen in verborgen netwerken (bijv.
via TOR), die zich met veel zorg afschermen en die moeilijk te identificeren
zijn. Dit zijn bij uitstek de subjecten die bij kinderporno een rol van
betekenis spelen. In de eerste helft van 2015 wordt een aantal van deze
zaken inhoudelijk op zitting behandeld. Ook zijn er enkele zaken geweest
met veel slachtoffers van eenzelfde dader/verdachte. Er zijn in 2014
aanzienlijk meer slachtoffers geïdentificeerd (329 in 2014; 130 in 2013; 239
in 2012).
Financieel-economische criminaliteit
De wet verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische
criminaliteit is op 1 juli 2014 met algemene stemmen aangenomen door
de Tweede Kamer, op 18 november 2014 als hamerstuk afgedaan door de
Eerste Kamer en in 2015 in werking getreden.42
Het wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod is op 1 september 2014
ingediend bij de Tweede Kamer.43 Dit wetsvoorstel is bedoeld als
belangrijke preventief instrument, waarmee het mogelijk wordt om
bestuurders te kunnen weren uit het handelsverkeer. De civiele rechter
kan op vordering van een curator of het Openbaar Ministerie een verbod
opleggen voor een maximumduur van vijf jaar.
Voor een slagvaardige aanpak behandelt de FIOD de grotere en complexe
faillissementsfraudezaken. Over de aanpak van eenvoudige faillissementszaken zijn in het kader van de Veiligheidsagenda en bestrijding van
Horizontale Fraude concrete afspraken gemaakt over het minimumaantal
zaken.
Rijksbrede aanpak van fraude
De uitvoering van het rijksbrede actieplan tegen fraude heeft, onder
coördinatie van Veiligheid en Justitie, in 2014 een sterke impuls gegeven
aan het wegnemen van de gelegenheden om te frauderen, de detectie van
misbruik en het met meer slagkracht optreden tegen fraudeurs. Belangrijk
zijn bijvoorbeeld de aanpassingen aan de systematiek van het uitbetalen
van voorschotten bij toeslagen, zodat er onder meer niet langer
voorschotten worden uitgekeerd bij een onbekende aanvrager. Mede op
basis van deze maatregel waren er aan het eind van het jaar ongeveer
8.900 aanvragen van onbekende aanvragers beoordeeld en heeft in 32%
van die gevallen een correctie plaatsgevonden. Daarnaast zijn van 10.000
unieke BSN’s de toeslagen gestopt, omdat zij in de Basisregistratie
Personen (BRP) de status «vertrokken onbekend waarheen» (VOW)
hebben gekregen. Om deze beweging van meer fraudebestendige
regelgeving door te zetten is het wetgevingsproces rijksbreed aangepast
zodat alle departementen prioriteit geven aan de fraudebestendigheid van
voorstellen.

42
43

Eerste Kamer, 33 685, nr. A.
Tweede Kamer, 34 011, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

49

Beleidsartikelen

In 2014 is het platform horizontale fraude en faillissementsfraude van start
gegaan, die de programmatische aanpak op beide thema’s coördineert.
Onderdelen van deze programmatische aanpak zijn onder meer de
uitvoering van het zogenaamde netwerk-APK, het tot stand brengen van
een interventiestrategie per domein die nadrukkelijk gericht is op
preventie, de implementatie van barrières op verschillende fraudedomeinen en afspraken over de inzet van het strafrecht. Daarnaast het
adequaat toerusten van alle betrokkenen binnen de netwerkaanpak. De
samenwerking met de private partijen is in ontwikkeling en wordt
vormgegeven via de NPC-structuur.
Een harde aanpak van fraude en verdere versterking van het afpakken en
terugvorderen had ook in 2014 hoge prioriteit. Alle politieregio’s hebben
concrete plannen opgesteld voor de versterking van het integraal
afpakken. Deze worden in uitvoering gebracht en dit loopt door in 2015.
Overlast en criminaliteit in wijk en buurt
Tabel 33.2 Kengetallen prioriteiten beleidsagenda: overlast en criminaliteit in wijk en buurt1
Nulwaarde

Vermindering onveiligheidsgevoelens met 10% in periode 2012–2017
Aandeel van de bevolking dat zich wel eens onveilig voelt
Aandeel van de bevolking dat zich wel eens onveilig voelt in de eigen
buurt2
Vermindering ervaren overlast met 10% in periode 2012–2017
Aandeel van de bevolking dat één of meer vormen van sociale
overlast3 in de eigen buurt ervaart moet met 10% dalen
Terugbrengen woninginbraken met 25%4

Realisatie

Begroting

2012

2013

2014

2014

36,6%

36,6%

36,7%

35,9%

33,0%

18,0%

18,0%

18,8%

18,2%

16,2%

12,9%
89.244

12,9%
91.583

12,7%
87.500

12,0%
71.100

11,6%
83.000

1
Abusievelijk zijn in de begroting 2014 de nulwaarden (jaar 2012) voor de doelstellingen op het vlak van overlast en onveiligheidsgevoelens niet
juist overgenomen uit de Veiligheidsmonitor 2012. In tabel 33.2 treft u de juiste nulwaarden aan. Aan de 10%-doelstelling als zodanig verandert dit
niets.
2
Vormen van sociale overlast zijn overlast van dronken mensen op straat, drugshandel of -gebruik, buurtbewoners, op straat worden lastig
gevallen en rondhangende jongeren. Bron: Jaarverslag nationale politie.
3
Bron: Tweede Kamer, 29 628, nr. 385 en nr. 256, nulwaarde 2009; Bron: Jaarverslag Nederlandse Politie 2009.
4
Het streven woninginbraken terug te brengen is eerder als een percentage gepresenteerd. Aantallen geven hier echter beter inzicht in de resultaten. In de begroting 2014 staat abusievelijk dat het betreft «woninginbraken gevolgd door geweld.»

Bron: Veiligheidsmonitor 2014

Toelichting
Prostitutie
In 2014 is uitvoering gegeven aan de in de Eerste Kamer aangenomen
motie Strik c.s.48 Deze motie roept de regering op de bepalingen over de
registratieplicht voor prostituees en de vergewisplicht van de klant uit het
wetsvoorstel te schappen middels een novelle. De novelle is op 3 maart
2014 aan de Tweede Kamer aangeboden.49 Tegelijkertijd is door het Rijk,
gemeenten en VNG nauw samengewerkt in een landelijk programma om
het prostitutiebeleid en de aanpak van misstanden in de branche vorm te
geven. In 2014 is het Ontwerpbesluit prostitutie en seksbranche 2014,
houdende nadere regels inzake de regulering van prostitutie en de
bestrijding van misstanden in de seksbranche tot stand gekomen, een
betere bescherming van prostituees bij inschrijving in het handelsregister

48
49

Eerste Kamer, 32 211, nr. L.
Tweede Kamer, 33 885, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

50

Beleidsartikelen

gerealiseerd en – op verzoek van gemeenten – een onderzoek naar
effectieve contactmomenten gestart.
Naar aanleiding van de motie van de leden Van der Staaij en Segers50 is
op 9 mei 2014 de subsidieregeling ter stimulering van regionale uitstapprogramma’s voor prostituees in de Staatscourant bekend gemaakt. Ten
gevolge van de subsidieregeling ontstaat een landelijk dekkend netwerk
van uitstapprogramma’s waar prostituees in Nederland terecht kunnen.
Aanscherping wet Bibob
In 2014 heeft de implementatie van de per 1 juli 2013 gewijzigde wet
Bibob plaatsgevonden. Daarnaast is uitvoering gegeven aan een aantal
toezeggingen aan de Kamers: monitoring van de implementatie door de
Inspectie Veiligheid en Justitie, onderzoek naar een verruiming van
onderzoeksbevoegdheden voor bestuursorganen (deze is in januari 2015
aan beide Kamers toegestuurd)51 en onderzoek naar stromanconstructies.
Een brede kabinetsreactie hierop wordt in 2015 uitgewerkt.
Overlast en onveiligheidsgevoelens
Naast de criminaliteit moet door de inspanningen van alle veiligheidspartners ook de door burgers ervaren sociale overlast (van jongeren,
drugshandel of -gebruik, dronken mensen op straat, omwonenden en
lastig gevallen worden op straat) en de onveiligheidsgevoelens, zowel in
de eigen buurt als in het algemeen, met 10% teruggedrongen worden in
de periode 2012–2017. De Veiligheidsmonitor levert het volgende beeld op
voor de periode 2012–2014: de algemene onveiligheidsgevoelens dalen
met 2%, de onveiligheidsgevoelens in de eigen buurt stijgen met 1% en
de ervaren sociale overlast daalt met 7%.
Woninginbraken
De aanpak van woninginbraken is afgelopen jaar sterk geïntensiveerd.52
Hiertoe is onder meer in november 2014 een meerjarige Rijksinbraakpreventiecampagne gestart. Per 1 december 2014 zijn de herijkte eisen en
aanbevelingen van het Politiekeurmerk Veilig Wonen voor nieuwbouw en
bestaande bouw in werking getreden. De integrale aanpak is in 2014
succesvol verlopen. Dit vertaalt zich in een forse daling van het aantal
woninginbraken van 19% over het afgelopen jaar in vergelijking met het
jaar daarvoor.

50

Tweede Kamer, 33 750 VI, nr. 80.
Tweede Kamer, 31 109, nr. 6
52
Tweede Kamer, 29 628, nr. 285 en 28 684, nr. 421.
51

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

51

Beleidsartikelen

Indicatoren ULI
Tabel 33.3 Indicatoren Unit Landelijke Interceptie (ULI)

Aantal nummers waarvoor een bevel tot aftappen is gegeven
Gemiddeld aantal taps per dag
IP-taps1
Gemiddeld aantal IP-taps per dag
Aantal aanvragen op historische gegevens3

2010

2011

2012

2013

2014

22.006
1.635
1.704
131
24.0124

24.718
1.638
3.331
339
49.695

25.487
1.293
16.676
727
56.825

26.150
1.391
17.806
829
62.554

25.181
1.386
2
2

62.533

1

Dit betreft zowel internettaps als e-mailtaps.
Sinds de invoering van de nieuwe interceptiestandaard wordt, zowel technisch als procedureel, geen onderscheid meer gemaakt tussen een
telefoontap en een internettap. Het onderscheid in de tellingen komt hiermee te vervallen.
3
Zoals verkeersgegevens en identificerende gegevens. Het gaat bij deze nummers niet alleen over telefoonnummers, maar ook over IP-adressen
en emailadressen.
4
Cijfers over de tweede helft van 2010. De cijfers over de eerste helft van 2010 zijn niet betrouwbaar, omdat nog niet alle regiokorpsen al hun historische aanvragen indiende via de ULI.
2

Bron: Landelijke Eenheid nationale politie

Toelichting
Zoals toegezegd bij brief van 13 november 200757 en daaropvolgend bij
brief van 27 mei 200858 worden de jaarlijkse tapstatistieken opgenomen in
het jaarverslag van Veiligheid en Justitie. Het aantal vorderingen
gegevensverstrekking is 62.533. Van het aantal aanvragen op historische
gegevens is de categorie verkeersgegevens met 44.086 bevragingen de
meest bevraagde categorie.
Beleidsdoorlichting
In 2014 is het begrotingsartikel 33 (Veiligheid en criminaliteitsbestrijding)
doorgelicht.59 De beleidsdoorlichting zoomt in op twee aspecten, te weten
de faciliterende rol van de rijksoverheid richting het lokaal bestuur en de
beleidsinspanningen op het terrein van de opsporing en vervolging. Uit
de doorlichting blijkt dat de Rijksoverheid in de onderzochte periode de
nodige inspanningen heeft gepleegd om het lokaal bestuur in staat te
stellen de lokale veiligheidszorg vorm te geven. Er is een breed scala aan
beleidsinstrumenten ter beschikking gesteld. De beleidsdoorlichting wijst
voorts uit dat er de nodige inspanningen zijn geweest gericht op
kwaliteitsverbetering en het op peil houden van de opsporing en
vervolging. Het algemene beeld dat uit de beleidsdoorlichting naar voren
komt is dat het goed gaat met de veiligheid en de bestrijding van de
criminaliteit. De criminaliteit daalt verder en de onveiligheid neemt
eveneens verder af. Het is plausibel dat het beleid hieraan een bijdrage
levert. Het credo luidt: doorgaan op de ingeslagen weg.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 33.4 Budgettaire gevolgen van beleid art. 33 (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen

Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013
786.426

788.041

742.753

45.288

57

Tweede Kamer, 30 517, nr. 5.
Tweede Kamer, 30 517, nr. 6.
59
Tweede Kamer, 33 199, nr. 5.
58

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

52

Beleidsartikelen

33.1 Apparaatsuitgaven Openbaar Ministerie
Personeel
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele uitgaven
Materieel
waarvan ICT
waarvan SSO’s
waarvan overige materiële uitgaven
Programma-uitgaven
33.2 Bestuur, informatie en technologie
Bijdrage medeoverheden
RIEC’s/LIEC
Uitstapprogramma’s prostituees
Overig bestuur, informatie en technologie
Subsidies
CCV
Keurmerk Veilig Ondernemen
Uitstapprogramma’s prostituees
Overig bestuur, informatie en technologie
Opdrachten
Overig bestuur, informatie en technologie
33.3 Opsporing en vervolging
Bijdrage agentschappen
Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
Domeinen Roerende Zaken (DRZ)
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
College gerechtelijk deskundigen
Nationale politie
Bijdrage (inter)nationale organisaties,
medeoverheden
Pv-vergoedingen Bestuurlijke strafbeschikking
Staatkundige hervorming Nederlandse
Antillen (shna)
FIU-Nederland
Overig opsporing en vervolging
Subsidies
Overig opsporing en vervolging
Opdrachten
Schadeloosstellingen
Keten Informatie Management (KIM)
Onrechtmatige detentie
Herontwerp Strafrechtketen (HKSH)
Gerechtskosten OM
Innovatieagenda
Verkeershandhaving OM
Afpakken
Overig opsporing en vervolging
Ontvangsten
waarvan Boeten en Transacties
waarvan Afpakken/Pluk ze

Toelichting op instrumenten

Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013

377.024
351.344
23.543
2.137
201.011
40.833
55.627
104.551

364.851
335.554
26.597
2.700
117.625
12.251
30.375
74.999

354.299
322.652
31.647
0
109.991
39.127
28.704
42.160

10.552
12.902
– 5.050
2.700
7.634
– 26.876
1.671
32.839

197.081

228.570

278.463

– 49.893

7.903
0
559

7.078
463
1.331

7.759
0
1.524

– 681
463
– 193

0
1.340
0
463

0
1.511
1.458
0

2.200
1.492
0
0

– 2.200
19
1.458
0

666

464

1.462

– 998

68.273
12.819

68.062
12.754

66.501
12.754

1.561
0

1.701
0

1.532
0

1.723
43.773

– 191
– 43.773

13.430

12.786

13.411

– 625

4.150
0
4.241

4.015
4.045
7.989

3.909
4.044
2.525

106
1
5.464

6.628

3.311

2.701

610

17.312
3.532
12.335
4.385
32.827
1.276
0
0
3.241

27.362
154
11.654
344
33.360
164
25.484
2.231
1.018

24.988
5.506
6.179
3.500
25.633
2.599
32.800
10.800
680

2.374
– 5.352
5.475
– 3.156
7.727
– 2.435
– 7.316
– 8.569
338

1.086.824
982.386
89.982

1.101.777
949.383
135.972

1.036.798
956.738
70.060

64.979
– 7.355
65.912

Afwijkingen tussen de afzonderlijke instrumenten (bijdrage, subsidie,
opdrachten en overige) zijn het gevolg van invoering van «Verantwoord
Begroten» en het toentertijd bepalen van de budgetreeksen tussen
beleids- en apparaatsbudgetten. De verdeling tussen programmagelden is
anders uitgevallen dan aanvankelijk was ingeschat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

53

Beleidsartikelen

33.1 Apparaatsuitgaven Openbaar Ministerie
Openbaar Ministerie
Het OM bepaalt als enige instantie in Nederland wie voor de strafrechter
moet verschijnen en voor welk strafbaar feit. Dit is vastgelegd in de Wet
op de rechterlijke organisatie, waarin de taak van het OM omschreven is
als «de strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde en met andere bij
wet vastgestelde taken». Het OM maakt deel uit van de rechterlijke macht,
maar de leden van het OM zijn, anders dan de rechters, niet met rechtspraak belast
Het verschil tussen de oorspronkelijke begroting en de realisatie is
voornamelijk het gevolg van twee budgettaire mutaties die in 2014
hebben plaatsgevonden. Bij eerste suppletoire wet is de begroting van het
OM opwaarts bijgesteld met € 5 mln. in verband met het aannemen van
juristen op tijdelijke basis die ingezet zijn bij het wegwerken van de
werkhoeveelheden. Bij tweede suppletoire wet is het budget verhoogd
met € 6 mln. in verband met het «Kwaliteitsplan Politie & OM». Dit om
een krachtig(er) programma(organisatie) op te zetten dat een duurzame
verbetering in de kwaliteit (in brede zin) van de afhandeling van
misdrijven tot doel heeft.
Tabel 33.5 Productie en prestaties arrondissementsparketten
Realisatie

Begroting

2010

2011

2012

2013

2014

2014

Rechtbankzaken (afdoeningen)
Overdracht aan buitenland
Onvoorwaardelijk sepot
Transactie, strafbeschikking en voorwaardelijk sepot
Voegen (ter berechting of ad info)
Afdoeningen door de rechter
Wv. Meervoudige kamer (inclusief economisch en militair)
Wv. Politierechter (inclusief economisch en militair)
Wv. Kinderrechter
Interventiepercentage (%)
Doorloopsnelheid jeugd binnen 3 maanden afgedaan OM
(%)

210.100
100
31.200
60.700
5.100
120.500
13.900
96.300
12.700
88%

218.100
100
30.300
63.700
4.600
119.500
14.600
95.800
9.100
85%

226.500
100
37.200
76.300
4.500
108.500
15.100
85.000
8.400
85%

215.222
100
42.300
64.476
3.045
105.301
14.314
84.530
6.457
80%

211.357
100
43.104
60.182
2.432
105.539
14.817
84.669
6.053
76%

204.191
100
30.629
61.012
4.200
108.250
14.700
85.250
8.300
85%

81%

76%

72%

60%

80%

Kantonzaken (afdoeningen)
Afdoeningen door het OM
Afdoeningen door de kantonrechter

209.400
45.900
163.500

168.400
85.200
82.200

147.900
74.700
73.100

98.080

101.537
53.113
48.424

130.658
65.329
65.329

Mulderzaken (afdoeningen)
Uitstroom beroepen Openbaar Ministerie

313.400

281.400

376.800

515.847

377.051

269.759

Doelstelling VPS
(zie beleidsprioriteiten)
% zaken afgedaan binnen 1 maand
Bron: Informatiesystemen van het OM

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

54

Beleidsartikelen

Tabel 33.6 Productie en prestatie Ressortparketten

Uitstroom
Rechtbankappels
Kantongerechtsappels
Klachten artikel 12 Sv
Mulderberoepen

Realisatie

Begroting

2010

2011

2012

2013

2014

2014

15.700
4.900
2.500
2.300

17.200
4.500
2.400
1.800

16.800
3.800
2.300
2.100

16.745
3.423
2.648
1.904

18.177
3.114
2.938
3.100

18.313
2.668
2.400
1.893

Bron: Informatiesystemen van het OM

33.2 Bestuur, informatie en technologie
Bijdrage aan medeoverheden
Regionale Informatie en Expertise Centra / Landelijk Informatie en
Expertise Centrum (RIEC’s/LIEC)
In 2014 is via de RIEC’s bij gemeenten een basisniveau aan bewustzijn,
kennis en instrumentarium omtrent fenomenen en structuren van
criminaliteit gecreëerd en het actief voeren van beleid ter bestrijding
gestimuleerd. Ieder RIEC heeft een of meerdere Bestuurlijke Criminaliteitsbeeldanalyses ontwikkeld en bevordert een actief gemeentelijk beleid.
Vanuit VenJ is voorzien in meerjarige cofinanciering voor een periode van
vier jaar en is het beheer van het LIEC vormgegeven. De jaarrapportage
(2013) is aan de Kamer aangeboden en behandeld in een Algemeen
Overleg.60
Subsidies
Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV)
Bij eerste suppletoire begroting 2014 is het budget overgeheveld naar
beleidsartikel 34.2 (CCV).
Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO)
In 2014 is gewerkt aan een vernieuwde systematiek voor KVO, waarbij de
inzet wordt gefocust op nieuwe locaties, in plaats van op reeds bestaande
KVO-gebieden waar de samenwerking inmiddels tot stand is gebracht. De
nieuwe systematiek zal gaan gelden vanaf 2015.
Uitstapprogramma’s prostituees
Naar aanleiding van de motie van de leden Van der Staaij en Segers61 is in
2014 € 3 mln. ter beschikking gesteld voor regionale uitstapprogramma’s
voor prostituees. Omdat de subsidieregeling halverwege het jaar
gepubliceerd is, is slechts een deel van het budget uitgeput. De subsidies
zijn via een voorschot uitgekeerd.

60
61

Tweede Kamer 29 911, nr. 92.
Tweede Kamer, 33 750 VI, nr. 80.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

55

Beleidsartikelen

33.3 Opsporing en vervolging
Bijdragen aan agentschappen
Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
Het NFI levert forensische diensten met behulp van state-of-the-art
technologie en wetenschap. Het NFI verleent diensten binnen de
strafrechtketen, onder andere aan het OM en de politie. Ook kan een
advocaat in een strafzaak de stafofficier of de rechter-commissaris
verzoeken om het NFI een onderzoek te laten uitvoeren. Het NFI levert
daarnaast diensten aan andere personen of instanties, zoals de
Immigratie- en Naturalisatiedienst, buitenlandse politie of justitie of aan
bijzondere opsporingsdiensten. Meer informatie over NFI is te vinden in
de agentschapsparagraaf van het NFI.
Domeinen Roerende Zaken (DRZ)
De Minister van Financiën is volgens de Comptabiliteitswet verantwoordelijk voor het beheer van het overtollige materieel bij het Rijk. DRZ is
daarmee belast. Daarnaast verzorgt DRZ de bewaring, verkoop en
vernietiging van strafrechtelijk inbeslaggenomen voorwerpen.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Het Nederlands Register Gerechtelijke Deskundigen (NRGD)
Het Nederlands Register Gerechtelijke Deskundigen (NRGD) is opgericht
bij de inwerkingtreding van de Wet deskundige in strafzaken op 1 januari
2010. Deze wet stelt eisen aan de kwaliteit, betrouwbaarheid en
bekwaamheid van deskundigen in strafzaken. Het Besluit register
deskundige in strafzaken bepaalt op hoofdniveau hoe het NRGD wordt
beheerd. Het College gerechtelijke deskundigen valt onder de kaderwet
ZBO en ontvangt een jaarlijkse bijdrage van het Ministerie van VenJ.
Nationale politie
Bij eerste suppletoire begroting 2014 is het budget «Verkeershandhaving
OM» overgeheveld naar beleidsartikel 31 (Nationale politie).
Bijdrage aan medeoverheden
Pv-vergoedingen bestuurlijke strafbeschikking
Bij de inwerkingtreding van de bestuurlijke strafbeschikking overlast in
2009 is tussen het Ministerie van Veiligheid en Justitie en de VNG
afgesproken dat gemeenten een vergoeding krijgen voor de kosten die zij
maken voor het uitschrijven van processen-verbaal (pv’s) in het kader van
de bestuurlijke strafbeschikking overlast. De afrekening van deze
vergoeding vindt achteraf plaats op basis van de werkelijk ingediende
processen-verbaal in 2013. Deze regeling is per 31 december 2014
beëindigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

56

Beleidsartikelen

Tabel 33.7 Pv-vergoedingen Bestuurlijke strafbeschikking
Realisatie

Prognose

2011

2012

2013

2014

2014

Mulder (€ 25,–)
Aantal (x 1.000)
Uitgaven (x € 1.000)

530
13.247

543
13.565

458
11.441

400
10.012

497
12.424

Overlast (€ 40,–)
Aantal
Uitgaven (€ x 1.000)

26.583
1.063

26.901
1.076

33.717
1.349

32.732
1.309

24.668
987

Totaal uitgaven (x € 1.000)

14.310

14.641

12.790

11.321

13.411

Bronnen: CJIB

Staatkundige hervorming Nederlandse Antillen (shna)
Een goede inrichting van de rechtspraak en het OM is van groot belang
voor Caribisch Nederland. Vanuit Europees Nederland is in 2014 bijgedragen aan het op peil houden van het aantal rechters en officieren van
justitie. Een nieuwe hoofdofficier voor Caribisch Nederland is benoemd. In
de Raad voor de rechtshandhaving is een nieuw Nederlands lid benoemd.
De beleidsvorming op het terrein van de gesubsidieerde rechtsbijstand is
verder uitgebouwd. In het notariaat op Saba en Sint Eustatius is voorzien.
Tevens is voor Caribisch Nederland de Commissie toezicht bescherming
persoonsgegevens BES geoperationaliseerd door benoeming van de
leden. Ook de systematiek voor de Buitengewone Ambtenaren van Politie
is volledig operationeel geworden met de start van de opleiding.
Financial Intelligence Unit Nederland
In het kader van de bestrijding witwassen en terrorisme financiering
ontvangt de FIU-Nederland signalen over ongebruikelijke transacties
(OT’s) van meldplichtige instellingen. FIU analyseert de ongebruikelijke
transacties en kan besluiten ze als verdachte transactie (VT) door te
melden aan de opsporing. Het verdacht verklaren van ongebruikelijke
transacties door de FIU-Nederland en ter beschikking stellen aan de
opsporing kan op verschillende gronden plaatsvinden:
• Naar aanleiding van een verzoek van de LOvJ,
• Eigen onderzoek van de FIU;
• Periodieke matching met het Verwijzingsindex Recherche Onderzoeken
Subjecten (VROS)-bestand;
• Informatieverzoeken van buitenlandse FIU’s.
Tabel 33.8 Kengetallen FIU-NL

Aantal LOvJ-verzoeken
Aantal Eigen onderzoeksdossiers

Realisatie

Prognose

2012

2013

2014

2014

1.097
633

1.167
1.219

1.093
1.488

1.209
633

Bron: FIU-NL Jaaroverzicht 2014

Overige Opsporing en vervolging
Op dit onderdeel is de realisatie ca. € 5,5 mln. hoger uitgevallen als
gevolg van een bijdrage in de ontwikkelkosten van het programma
Digitaal Werken Strafrechtketen (DWS) (€ 2 mln.), een bijdrage aan de
waterschappen en provincies in het kader van de Bestuurlijke Strafbe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

57

Beleidsartikelen

schikking Milieu (BSB) (€ 1 mln.), alsmede diverse bijdragen aan
provincies en gemeenten in het kader van opsporing en vervolging (totaal
ca. € 2,5 mln.).
Opdrachten
Schadeloosstellingen
Dit betreft de budgetten voor schadeloosstellingen buiten de strafrechtelijke keten, zoals vergoedingen vanwege onrechtmatige vreemdelingenbewaring en in het geval van bijzondere opnemingen in psychiatrische
ziekenhuizen (BOPZ). Daarnaast kunnen ook vergoedingen worden
verstrekt voor bijvoorbeeld juridische bijstand. De overschrijding van
€ 2,4 mln. in 2014 is voornamelijk het gevolg van een getroffen schikking
met de Stichting NORMA (Naburige Rechtenorganisatie voor Musici en
Auteurs) van € 10 mln. naar aanleiding van een gerechtelijke uitspraak
over thuiskopievergoedingen.
Keten Informatie Management (KIM)
Het doel van KIM is het realiseren van innovatie op het gebied van
informatiegestuurde opsporing, vervolging en executie. Binnen KIM zijn
er verschillende programma’s zoals de Digitalisering Strafrechtketen, het
Digitaal Proces Dossier en het E-Justiceprogramma. In het kader van
compenseren van tegenvallers op andere budgetten zijn de uitgaven op
dit dossier getemporiseerd.
Onrechtmatige detentie
Ten laste van dit budget zijn voor € 11,7 mln. vergoedingen verantwoord
aan ex-justitiabelen waarvan is vastgesteld dat recht is ontstaan op een
vergoeding vanwege onrechtmatige detentie. Over het algemeen worden
deze vergoedingen vastgesteld door de rechter. Vanwege het openeindekarakter van dit budget zijn de uitgaven lastig te prognosticeren.
Programma Herontwerp Keten Strafrechtelijke Handhaving (HKSH)
In 2014 zijn ook de laatste twee regio’s van de Gerechtelijke Kaart
aangesloten en werken zeven ketenpartners uit de strafrechtketen aan het
verbeteren van hun werkprocessen met behulp van de verbetermethodiek
Lean Six Sigma. Bij politie, OM, rechterlijke macht, 3 RO, Raad voor de
Kinderbescherming, Slachtofferhulp Nederland en NIFP zijn inmiddels
meer dan 1.000 professionals opgeleid in deze methodiek. 150 verbeterprojecten zijn op de volgende ketenthema’s gestart: ZSM, zittingsvoorbereiding, aanhouding, hoger beroep, executie, jeugd en verbetering bij de
Centrale Verwerking van het Openbaar Ministerie. In het kader van
compenseren van tegenvallers op andere budgetten zijn de uitgaven op
dit dossier getemporiseerd
Gerechtskosten OM
Ten laste van dit budget worden de uitgaven gebracht die betrekking
hebben op deskundigen, tolken en vertalers die een bijdrage leveren aan
het strafproces en worden bekostigd in overeenstemming met het Besluit
tarieven in strafzaken. De overschrijding van het budget met € 7,7 mln. is
onder andere het gevolg van aanpassing en uitbreiding van wet- en
regelgeving (zoals EU-richtlijn vertolking en vertaling, Wet deskundigen in
strafzaken) waardoor er meer vertalingen zijn vereist.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

58

Beleidsartikelen

Innovatieagenda
In het kader van de Innovatieagenda is in juni 2014 een webportal
gelanceerd. In dit portal kunnen vernieuwende ideeën ingebracht worden,
zodat een brede kring van personen werkzaam in de rechtspraktijk hiervan
kennis kan nemen ten behoeve van de eigen praktijk. Daarnaast is het
project Landelijke Uitrol Mediation Overheid mogelijk gemaakt en is een
campagne voor het bevorderen van mediation uitgevoerd.
Verkeershandhaving OM
Het OM voert het programma verkeershandhaving uit. Uit dit budget
worden de uitgaven voor dit programma gedaan, niet zijnde bijdragen
aan ZBO’s of agentschappen, bijvoorbeeld voor trajectcontrolesystemen.
De onderuitputting op het budget Verkeershandhaving OM (– € 7,3 mln.)
wordt met name veroorzaakt door de vertraging van de uitrol van nieuwe
digitale flitspalen.
Afpakken
Vanaf 2011 is er een bedrag oplopend tot € 20 mln. per jaar met ingang
van 2013 geïnvesteerd in de strafrechtketen teneinde het afpakken van
crimineel vermogen te versterken. De investeringsgelden worden in het
kader van het ketenprogramma afpakken overgeheveld naar de begrotingen van de diensten die met deze investeringsgelden zijn versterkt. In
2014 zijn bij tweede suppletoire begroting middelen overgeheveld van het
OM naar de nationale politie en het FIOD. Aan deze keteninvestering is
een oplopende doelstelling verbonden om jaarlijks vanaf 2016 ruim € 100
mln. aan crimineel vermogen af te pakken.
Kwaliteit en Innovatie
In 2014 zijn veel stappen gezet binnen het programma Kwaliteit en
Innovatie rechtspraak (KEI). Er zijn vier wetsvoorstellen voorbereid die de
vereenvoudiging van het burgerlijk procesrecht regelen en de digitalisering van de civiele en bestuursrechtelijke rechtsgang mogelijk maken.
Het eerste wetsvoorstel betreft de eerste aanleg in civiele procedures en
eerste aanleg en hoger beroep in het bestuursrecht. Het wetsvoorstel
voorziet in een wijziging van Rechtsvordering en de Algemene wet
bestuursrecht. Dit wetsvoorstel is ingediend bij de Tweede Kamer.62 Het
tweede wetsvoorstel dat ziet op de wijzigingen in hoger beroep en
cassatie in civielrechtelijke procedures is eveneens ingediend bij de
Tweede Kamer.63 Het derde wetsvoorstel betreft de Invoeringswet, om in
aanverwante wetgeving de terminologie waar nodig te wijzigen. Het
vierde wetsvoorstel betreft de Rijksinvoeringswet, in een aantal rijkswetten moet eveneens terminologie gewijzigd worden. De AMvB
digitalisering burgerlijk procesrecht en bestuursprocesrecht regelt het
digitaal verkeer met de rechter nader. De Invoeringswet en de AMvB zijn
eind 2014 in consultatie gegaan. Ter voorbereiding van de wetsvoorstellen
en de AMvB zijn expertmeetings gehouden. Tijdens deze expertmeetings
is gesproken met rechters, advocaten, deurwaarders, bestuursorganen en
andere betrokken ketenpartijen. In het gehele traject werkt het ministerie
nauw samen met het programma KEI van de Rechtspraak.

62
63

Tweede Kamer, 34 059, nr. 2.
Tweede Kamer, 34 138, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

59

Beleidsartikelen

Ontvangsten
Aanpassing wijze van verwerken schikkingen en transacties
Schikkingen en transacties van het Openbaar Ministerie worden met
ingang van het boekjaar 2014 verantwoord op het moment van ontvangst
van het kasbedrag. Het universaliteitsbeginsel is leidend geweest voor
deze aanpassing en dit beginsel houdt in dat alle ontvangsten van het Rijk
als ontvangst worden verantwoord.
In de voorgaande boekjaren werden ontvangsten waarover nog een
gerechtelijke procedure liep, maar wel werden ontvangen op grond van
het voorzichtigheidsbeginsel, tijdelijk op een derdenrekening in de
saldibalans van VenJ verantwoord in afwachting van de afloop van een
eventuele artikel-12-procedure. Pas na het verstrijken van de termijn van
de artikel-12-procedure of een uitspraak van de rechter werden de
bedragen als ontvangst in het dan lopende boekjaar verantwoord. Omdat
deze wijze van verwerken niet bijdraagt aan de verslaggevingsuniformiteit
binnen het Rijk is in overleg met het Ministerie van Financiën besloten om
ook voor deze specifieke categorie van ontvangsten het universaliteitsbeginsel te laten prevaleren. Het toepassen van deze verwerkingswijze biedt
in de huidige situatie een belangrijke verbetering van het totale inzicht in
de ontvangsten in de jaarrekening.
Voor de vergelijkbaarheid van de ontvangsten 2014 met voorgaand
boekjaar wordt in onderstaande tabel de ontvangsten uit Boeten en
Transacties en de ontvangsten uit Afpakken en Pluk ze in het boekjaar
2013 op basis van het oude en de nieuwe presentatie weergegeven.
Tabel 33.9 Ontvangsten 2013 «Boeten en Transacties» en «Afpakken/Pluk ze» in
verband met wijziging presentatie (x € 1.000)
Ontvangsten artikel 33 in jaar 2013 oude presentatie
– waarvan ontvangsten «Boeten en Transacties» 2013 oude presentatie
– waarvan ontvangsten « Afpakken/Pluk ze» 2013 oude presentatie

1.086.824
982.386
89.982

Ontvangsten artikel 33 in jaar 2013 nieuwe presentatie
– waarvan ontvangsten «Boeten en Transacties» 2013 nieuwe
presentatie
– waarvan ontvangsten «Afpakken/Pluk ze» 2013 nieuwe presentatie

1.156.824
1.052.386
89.982

Boeten en Transacties
In 2014 en 2015 vindt er een grootschalige vervanging plaats van
trajectcontrolesystemen, digitale flitspalen en radarsets. De effecten van
de vervanging van met name de flitspalen en radarsets waren in 2014
groter dan in de raming was geprognosticeerd. Hierdoor zijn de
opbrengsten uit verkeersboeten in 2014 ca. € 34 mln. achter gebleven bij
de raming.
Het tekort aan ontvangsten uit verkeersboetes wordt gemitigeerd omdat
in 2014 een tweetal schikkingen op dit artikelonderdeel verantwoord zijn,
te weten het transactiedeel van de schikking met SBM Offshore (€ 24
mln.) en de LIBOR-schikking met de Rabobank (€ 70 mln.).
Afpakken/Pluk ze
In 2014 is ruim € 80 mln. aan crimineel vermogen strafrechtelijk afgepakt.
Dat is € 10 mln. meer dan oorspronkelijk begroot. Daarboven is het
ontnemingsdeel van de getroffen schikking met SBM Offshore, te weten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

60

Beleidsartikelen

€ 56 mln., op afpakken verantwoord. Hiermee komt het totaal op € 136
mln., wat ruim boven de begrote doelstelling van € 70 mln. is. De
investering vanaf 2011 oplopend tot € 20 mln. per jaar vanaf 2013 in de
strafrechtketen om het afpakken te versterken werpt zijn vruchten af. Er
wordt steeds vaker in strafzaken financieel onderzoek gedaan en beslag
gelegd. Dit vertaalt zich in een stijging van het crimineel vermogen dat
jaarlijks wordt afgepakt.
De ontvangsten op afpakken is exclusief het deel van de beslagontvangsten dat door Domeinen Roerende zaken (DRZ) wordt gerealiseerd.
Op basis van artikel 16 van het Besluit Inbeslaggenomen Voorwerpen had
een deel van de DRZ-opbrengsten in verband met de verkoop van de
voorwerpen, die op grond van artikel 94 en 94a Sv in beslag zijn
genomen, verantwoord moeten worden bij het «afpakresultaat». Deze
ontvangsten zijn nu verantwoord op de begroting van Financiën. In 2015
zal over 2014 een bedrag tussen de € 1 en 2 mln. nog worden overgebracht van de begroting van Financiën naar de begroting van Veiligheid
en Justitie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

61

Beleidsartikelen

34. Sanctietoepassing
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Art. 34 Sanctietoepassing 20,5%
Tenuitvoerlegging strafrechtelijk
sancties en vreemdelingenbewaring;
€ 2.490 mln.

Overig
Veiligheid
en Justitie;
€ 10.042
mln.

Sanctietoepassing;
€ 2.583 mln.

Preventieve
maatregelen;
€ 40 mln.
Slachtofferzorg;
€ 53 mln.

Algemene doelstelling

Het borgen van de veiligheid van de Nederlandse samenleving door de
tenuitvoerlegging van strafrechtelijke sancties en maatregelen en het
beperken van de recidive, het voorkomen van slachtofferschap door
middel van het bevorderen van het nemen van preventieve maatregelen
door burgers en bedrijven en het versterken van de positie van slachtoffers.

Rol en verantwoordelijkheid

Tenuitvoerlegging van sancties en strafrechtelijke maatregelen
• De Minister heeft een uitvoerende rol bij tenuitvoerlegging van
vrijheidsbenemende straffen en maatregelen door de Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI).
• Ten aanzien van de forensische zorg heeft de Minister een regisserende rol. Hij is verantwoordelijk voor de tijdige beschikbaarheid van
de juiste, kwalitatief hoogwaardige zorg, waar nodig in combinatie met
afdoende beveiliging.
• De uitvoering van toezicht in het strafrechtelijk kader, advisering aan
het OM en de rechter over justitiabelen en taakstraffen is opgedragen
aan drie erkende reclasseringsorganisaties. Ook hier heeft de Minister
een regisserende rol. De taken van de reclasseringsorganisaties
dragen bij aan het terugdringen van recidive.
Preventie en Kansspelen
De Minister stimuleert preventie door het beschikbaar stellen van
integriteitsinstrumenten zoals de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) en
het toezicht op rechtspersonen. De Minister kent een regisserende rol
voor de kansspelen. De Minister wil ervoor zorgen dat Nederlandse
burgers op een veilige en verantwoorde manier kunnen deelnemen aan
kansspelen.
Slachtofferzorg
De Minister kent een financierende rol op het gebied van slachtofferzorg.
De Minister draagt beleidsverantwoordelijkheid voor de zorg – in brede
zin – aan slachtoffers en nabestaanden die getroffen zijn door een
strafbaar feit en is verantwoordelijk voor de uitvoering van het slachtofferbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

62

Beleidsartikelen

Beleidsconclusies

Masterplan Dienst Justitiële Inrichtingen
De implementatie van het Masterplan DJI ligt op koers. De doelstelling
van het Van Werk Naar Werk-beleid voor 2013 en 2014 is gehaald. Een
uitstroom van 37% van het totaal aantal van 3.370 fte, waarmee de
personeelsbezetting zal moeten dalen, is gerealiseerd. Waar eind 2012
nog 16.212 fte werkzaam was bij DJI, is dit aantal per 1 januari 2015
gedaald tot 14.908 fte; een afname van 1.304 fte. Een groot aantal
DJI-medewerkers is mobiel geworden en heeft een andere baan
gevonden, binnen of buiten DJI. Het totaal aantal interne tijdelijke en
structurele verplaatsingen in 2014 bedraagt 1.193.
De Minister voor Wonen en Rijksdienst en de Minister van Veiligheid en
Justitie hebben op 26 juni 2014 een akkoord met de vakorganisaties
gesloten over de SBF-(substantieel bezwarende functies)-regeling. Deze
akkoorden bevatten onder andere een compensatie voor de gevolgen van
de verhoging van de AOW-leeftijd en een compensatie in verband met de
problematiek van de SBF-verlofmedewerker, die voor 1 juli 2012 met
SBF-verlof is gegaan.
Door alle mobiliteitsbewegingen, zowel intern als extern, ontstaat er
binnen DJI personele frictie op functie-, lokaal, en regionaal niveau. De
DJI-mobiliteitsorganisatie speelt hier zo goed mogelijk op in door in een
vroegtijdig stadium de behoefte aan personele bezetting via regionale en
landelijke afstemming in te vullen. De detentiecapaciteit wordt zo efficiënt
mogelijk ingezet door het concentreren van leegstand, dit in relatie tot de
personele bezetting. De sluitingen van de locaties opgenomen in het
Masterplan zijn volgens planning uitgevoerd.
Elektronische detentie
Het wetsvoorstel Elektronische detentie is in september 2014 verworpen
door de Eerste Kamer. In de brief aan de Tweede Kamer van 21 november
201464 zijn de voornemens uiteengezet om de detentiefasering aan te
passen. In deze brief is een vormgeving geschetst waarmee een
volwaardig stelsel van detentiefasering tot stand komt, waarin de
gedetineerde het eerste deel van zijn vrijheidsstraf te allen tijde intramuraal ondergaat en, als hij aan de voorwaarden voldoet, ook in
aanmerking komt voor externe vrijheden in de vorm van
re-integratieverlof, deelname aan een penitentiair programma en als
sluitstuk voorwaardelijke invrijheidstelling. In dit systeem van detentiefasering is sprake van een balans tussen het waarborgen van de veiligheid
van de maatschappij en het stapsgewijs voorbereiden van de gedetineerde op diens terugkeer in de maatschappij. Er is geen sprake meer van
vrijblijvendheid: interne en externe vrijheden moeten worden verdiend op
basis van goed gedrag. Deze brief is behandeld tijdens een Algemeen
Overleg op 22 januari 2015. Dit overleg gaf geen aanleiding om de
voornemens aan te passen. De uitvoering van de voornemens wordt
daarom inmiddels voorbereid.
Langdurig toezicht gewelds- en zedendelinquenten
Het wetsvoorstel Langdurig toezicht is in september 2014 aangenomen
door de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel is nu aanhangig bij de Eerste
Kamer.65 Met dit wetsvoorstel is het mogelijk zedendelinquenten en zware
geweldsdelinquenten na afloop van hun vrijheidsstraf of terbeschikkingstelling langdurig (en indien noodzakelijk levenslang) onder toezicht te
64
65

Tweede Kamer, 24 587, nr. 608.
Eerste Kamer, 33 816, nr. A.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

63

Beleidsartikelen

houden. Hierdoor kan terugvalgedrag en dreigende recidive tijdig worden
gesignaleerd, zodat met direct ingrijpen nieuwe slachtoffers worden
voorkomen. Naar verwachting treedt de wet op 1 juli 2015 in werking.
Wetsvoorstel forensische zorg
De middelen voor forensische zorg worden door middel van de inkoop
van zorg ingezet door DJI. De uitvoering van forensische zorg ligt bij
(private) zorginstellingen. De Wet Forensische Zorg (WFZ) is door de
Eerste Kamer in behandeling genomen66, maar er heeft nog geen
besluitvorming plaatsgevonden. De WFZ formaliseert het inkoopstelsel
voor de forensische zorg. Tot het inwerking treden van de WFZ functioneert het stelsel van forensische zorg op basis van het interim-besluit
forensische zorg.
Kansspelbeleid
In het Regeerakkoord is opgenomen dat het kansspelbeleid wordt
gemoderniseerd. Het moderniseren van het kansspelbeleid heeft als
uitgangspunt de Nederlandse burger op een veilige en verantwoorde
manier te laten deelnemen aan kansspelen, waarbij kansspelverslaving
wordt voorkomen, de consument wordt beschermd en fraude en
witwassen wordt tegengegaan. In juli 2014 is de Tweede Kamer het
wetsvoorstel Kansspelen op afstand toegezonden67, alsmede een brief
over de herijking van het loterijstelsel en een visie op de toekomst van
casinomarkt. Er is sprake van een samenhangend pakket van maatregelen. Omdat parlementaire behandeling nog niet heeft plaatsgevonden
zijn de verschillende trajecten minder ver gevorderd dan oorspronkelijk
was voorzien. Het wetsvoorstel Kansspelen op afstand zal naar
verwachting medio 2015 plenair in de Tweede Kamer behandeld worden.
Programma Uitvoeringsketen Strafrechtelijke Beslissingen (USB)
Het Programma USB68 is opgezet om de tenuitvoerlegging van straffen en
maatregelen te verbeteren. Doelstellingen van het programma zijn: het
sneller starten van straffen, het zekerder ten uitvoerleggen van straffen
(om uitval te voorkomen) en het goed informeren van alle relevante
partners binnen en buiten de strafrechtketen. Versterking van de regie op
de uitvoeringsketen is daarvoor noodzakelijk.
Concreet betekent dat in 2014 de volgende stappen zijn genomen:
• Het wetsvoorstel Herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke
beslissingen is in november 2014 ingediend bij de Tweede Kamer.69
Met de voorgestelde wijzigingen gaat onder meer de formele
verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke
beslissingen over van het Openbaar Ministerie naar de Minister van
Veiligheid en Justitie. De oorspronkelijke planning voor het wetsvoorstel is bijgesteld door vertraging in de besluitvorming over de
uitwerking van enkele aspecten van de nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling voor de tenuitvoerlegging en de gebleken omvang van het
wetgevingstraject. Naar verwachting zal de wet nu op 1 januari 2016 in
werking treden.
• Op basis van de WODC-monitor zijn streefnormen voor het presteren
van verschillende sanctiestromen vastgesteld, onder meer gericht op
het terugdringen van uitval in de executieketen en het sneller starten
66

Eerste Kamer, 32 398 nr. D.
Tweede Kamer, 33 996, nr. 2.
68
Tweede Kamer, 29 279 nr. 147.
69
Tweede Kamer, 34 086 nr. 2.
67

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

64

Beleidsartikelen

van (rechterlijke) beslissingen. Op basis van het verkregen inzicht is
een aantal verbetermaatregelen geïnitieerd, onder andere ten aanzien
van voorwaardelijke veroordelingen met bijzondere voorwaarden en
reclasseringstoezicht.
Slachtofferbeleid
Op 14 november 2014 is het wetsvoorstel wijziging van het wetboek van
strafvordering ter aanvulling van het spreekrecht van slachtoffers en
nabestaanden in het strafproces en wijziging van de Wet Schadefonds
Geweldsmisdrijven ter uitbreiding van de mogelijkheid van uitkering aan
nabestaanden aan de Tweede Kamer toegezonden. 70
Wetsvoorstel Eigen bijdrage veroordeelden
Het wetsvoorstel Eigen bijdrage strafvordering en slachtofferzorg en het
wetsvoorstel Eigen bijdrage verblijf zijn in het najaar van 2014 aan de
Tweede Kamer aangeboden.71 De Kamer heeft een rondetafelgesprek
gehouden eind december. Naar verwachting zal het parlementaire proces
in de loop van 2015 afgerond kunnen worden.
Kengetallen recidive
Tabel 34.1 Kengetal Vermindering algemene recidive ex-gedetineerden na twee jaar
Realisatie

Percentage tweejaarsrecidive

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

54%

52%

51%

50%

49%

48%

47%

Bron: Terugval in recidive, WODC (Eerste Kamer, 33 745, nr. F)

Tabel 34.2 Kengetal Vermindering algemene recidive ex-reclassenten na twee jaar
Realisatie

Percentage tweejaarsrecidive

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

36%

36%

36%

36%

34%

34%

34%

Bron: Terugval in recidive, WODC

Tabel 34.3 Kengetal Vermindering algemene recidive ex-terbeschikkinggestelden na twee jaar
Realisatie

Percentage tweejaarsrecidive

2000–2004

2001–2005

2002–2006

2003–2007

2004–2008

2005–2009

2006–2010

26,6%

23,5%

23%

22,6%

22,8%

20,2%

20,7%

Bron: WODC, Recidive na forensische zorg.
De vaste uitstroomcohorten van vijf jaar (bijvoorbeeld 1999–2003, 2004–2008), zijn vervangen door rollende uitstroomcohorten die telkens met één
jaar opschuiven (bijvoorbeeld 2000–2004, 2001–2005, 2002–2006), overeenkomstig de berekening bij andere forensische zorg titels waar naar
verwachting steeds meer mee zal worden gewerkt.

Toelichting
Een groot deel van de criminaliteit in ons land is herhalingscriminaliteit en
wordt gepleegd door recidivisten. Het kabinet wil de kans dat daders of
verdachten terugvallen in crimineel gedrag terugdringen. De resultaten
70
71

Tweede Kamer, 34 082, nr. 2.
Tweede Kamer, 34 067, nr. 2 en Tweede Kamer, 34 068, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

65

Beleidsartikelen

van de metingen van het WODC wijzen uit dat in alle onderzochte
sectoren, waaronder ex-reclassenten en ex-gedetineerden, in de periode
2002–2010 een daling van de prevalentie van strafrechtelijke recidive waar
te nemen is. Voor ex-gedetineerden heeft het WODC tevens verdiepend
onderzoek uitgevoerd, waaruit blijkt dat, naast andere factoren, de
dadergerichte aanpak binnen het gevoerde kabinetsbeleid een belangrijke
rol heeft gespeeld bij de afname van recidive. In het laatste cohort van de
voormalig tbs-gestelden (2006–2010) is een lichte stijging zichtbaar. Het is
momenteel niet duidelijk of het een trendbreuk betreft of een lichte
eenmalige stijging, zoals in het cohort 2004–2008.
Kengetallen kansspelverslaving
Tabel 34.4 Kengetal risico- en probleemspelers bij kansspelverslaving

Risicospelers
Probleemspelers

Realisatie

Streefwaarde

2005

2011

2017

55.000
28.700

92.000
20.300

55.000
20.300

Bron: WODC-onderzoek «Gokken in kaart», 2011.

Toelichting
In 2005 is een eerste meting gehouden. Iedere zes jaar wordt het aantal
kansspelverslaafden gemeten. Over 2014 zijn daarom geen nieuwe
gegevens bekend. De eerstvolgende reguliere meting vindt plaats in 2017.
In de tabel wordt zowel het aantal risicospelers (spelers die regelmatig
spelen, met verhoogd risico op verslaving) als het aantal probleemspelers
(reeds verslaafde spelers) in beeld gebracht. De tabel betreft cijfers
genomen uit een bandbreedte en betreft een schatting. Vanwege de
onzekerheid in de schattingen zijn de verschillen tussen 2005 en 2011 niet
statistisch significant.
Kengetallen slachtofferzorg
Tabel 34.5 Kengetal financiële tegemoetkomingen door SGM

Aantal uitkeringen uit SGM

Realisatie

Streefwaarde

2010

2011

2012

2013

2014

2014

5.266

4.025

5.357

4.673

4.145

5.500

Realisatie

Streefwaarde

Bron: Jaarverslagen SGM (2010–2014).

Tabel 34.6 Kengetal aantal slachtofferdadersgesprekken door Slachtoffer in Beeld

Aantal slachtofferdadersgesprekken

2010

2011

2012

2013

2014

2014

1.077

1.211

1.284

1.782

1.640

1.400

Bron: Jaarverslagen Slachtoffer in Beeld (2010–2013), voor 2014 zijn er voorlopige cijfers opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

66

Beleidsartikelen

Tabel 34.7 Kengetal aantal slachtoffers dat ondersteuning ontvangt van SHN

Juridische ondersteuning
Algemene ondersteuning

Realisatie

Streefwaarde

2012

2013

2014

2014

43.750
64.502

23.433
63.066

25.624
76.657

44.000
65.000

Bron: Jaaropgave Slachtofferhulp Nederland (2010–2013), voor 2014 zijn voorlopige cijfers opgenomen.
In toenemende mate is de dienstverlening van SHN door de jaren van vormen van emotionele ondersteuning naar de meer juridische vormen van
dienstverlening en van praktische naar meer algemene ondersteuning verschoven.

Toelichting
In 2014 zijn er door het Schadefonds Geweldsmisdrijven minder uitkeringen verstrekt dan vooraf geraamd, omdat minder slachtoffers zich
gemeld hebben voor een tegemoetkoming. Er is geen wetenschappelijk
onderzoek waaruit enig causaal verband blijkt tussen het aantal uitkeringen en het aantal slachtoffers. Het aantal trajecten dat in 2014 moest
leiden tot slachtofferdadergesprekken heeft een lichte daling gekend ten
opzichte van 2013 maar is nog significant hoger ten opzichte van de jaren
daarvoor. Met name door een groeiende aandacht voor herstelbemiddeling en een investering van voorlichting op de dienstverlening door de
stichting Slachtoffer in Beeld is deze groei tot stand gekomen.
Het lagere aantal juridische diensten bij Slachtofferhulp Nederland ten
opzichte van voorgaande jaren wordt vooral veroorzaakt door het feit dat
de routinematige controle van alle voegingen is vervangen door een
steekproefsgewijze controle van voegingen. Het kader voor controle
voegingen in 2012 was 23.000, voor 2013 was dat 1.200 en voor 2014 was
dit 376. De daarbij vrijkomende menskracht is ingezet voor de stijging van
het aantal voegingen, het aantal SSV/spreekrecht en het Bijstaan op
zitting/Begeleiden strafproces.
Gewelddadige vermogenscriminaliteit
Tabel 34.8 Prestatie-indicatoren gewelddadige vermogenscriminaliteit

2010
Aantal overvallen
Oplossingspercentage overvallen
Percentage overvallen waarin dader wordt veroordeeld
Percentage overvallers dat binnen 2 jaar recidiveert
Verdachtenratio overvallen
Aantal straatroven
Verdachtenratio straatroven
Percentage bedrijven dat preventieve maatregelen neemt

Realisatie

Streefwaarde

2011

2012

2013

2014

2014

2.272
30%
24%
–
66
8.323
36
–

1.982
31,4%
26%
–
71
7.977
40
–

1.633
34,2%
32%
n.v.t.
93
7.002
45
n.v.t.

1.267
36%
31%
–
115
5.429
47
–

1.900
40%
40%
40%
44
6.557
35
85%

Bron: Jaarverslag nationale politie

Toelichting
In 2014 is het aantal overvallen, straatroven en woninginbraken aanzienlijk
gedaald en zijn de verdachtenratio’s fors gestegen. Zo laten de overvallen
een daling zien van 22% ten opzichte van 2013 en komen hiermee uit op
1.267. De doelstelling van maximaal 1.900 overvallen in 2014 is dan ook
ruimschoots gehaald. Het aantal geregistreerde straatroven in 2014 was
5.429 en is gedaald met 22% ten opzichte van 2013. Daarmee is de
doelstelling van maximaal 6.557 straatroven in 2014 gehaald. Voorts zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

67

Beleidsartikelen

de verdachtenratio’s in 2014 als volgt; HIC totaal: 48, geweld: 76, woninginbraken: 11,9 straatroof: 47 en overvallen: 115. Daarmee is het in de
Landelijke prioriteiten politie 2011–2014 gestelde einddoel, dat in 2014 de
verdachtenratio van alle High Impact Crimes tezamen met 25% moet zijn
gestegen ten opzichte van 2009 – dus van 30 naar minimaal 37,5 –,
eveneens gehaald. Daarnaast is de strafratio voor overvallen bijna
verdubbeld, van 16% in 2009 naar 31% in 2014.
Om de effectiviteit van de aanpak gerelateerd aan de prestatie-indicator:
«Percentage overvallers dat binnen 2 jaar recidiveert» goed te kunnen
meten heeft het Programma Gewelddadige Vermogenscriminaliteit
besloten om tussentijds een dossieronderzoek uit te voeren. Hierbij zijn
over de jaren 2012 en 2013 183 dossiers (van ex-gedetineerden die onder
verscherpt toezicht staan) bij Reclassering Nederland onderzocht.
Het percentage bedrijven dat preventieve maatregelen heeft getroffen valt
niet meer te meten volgens de Monitor Criminaliteit Bedrijven, aangezien
deze monitor niet meer bestaat. Op dit moment wordt bezien of en zo ja
op welke wijze kwantitatief inzicht kan worden verkregen in de vraag of er
meer preventieve maatregelen zijn getroffen door bedrijven. Hierbij kan
opgemerkt worden dat met het bedrijfsleven tal van acties zijn en worden
getroffen om het nemen van preventieve maatregelen te stimuleren.
Hierbij valt te denken aan extra trajecten in het kader van het Keurmerk
Veilig Ondernomen (KVO), pre-KVO-trajecten, de Veiligheid Kleine
Bedrijven-regeling en de aanpak die zich richt op een aantal specifieke
branches en prioritaire sectoren van het bedrijfsleven.
Tabel 34.9 Prestatie-indicator verdachtenratio geweld

Verdachtenratio geweld

Realisatie

Streefwaarde

2011

2012

2013

2014

2014

55

64

68

76

57,5

Bron: Jaarverslag nationale politie

Toelichting
Het aantal door de politie geregistreerde geweldsdelicten vertoont sedert
een aantal jaren een dalende trend, van 103.394 in 2011 naar 88.343 in
2014. De verdachtenratio is toegenomen van 64 in 2012 naar 68 in 2013 en
76 in 2014.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 34.10 Budgettaire gevolgen van beleid art. 34 (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013
Verplichtingen

2.561.345

2.585.861

2.271.998

313.863

Programma-uitgaven
34.2
Preventieve maatregelen
Bijdrage agentschappen
Dienst Justis
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Overig preventieve maatregelen

2.536.821

2.583.351

2.271.998

311.353

17.054

15.766

15.871

– 105

0

1.300

0

1.300

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

68

Beleidsartikelen

Bijdrage (inter)nationale organisaties,
medeoverheden
Overig preventieve maatregelen
Subsidies
Preventie bedrijfsleven
Subsidies Integriteit
Centrum voor Criminaliteitsbestrijding en
Veiligheid (CCV)
Overig preventieve maatregelen
Opdrachten
Kansspelbeleid
Overig preventieve maatregelen
Garanties
Faillissementscuratoren
34.3

34.4

Tenuitvoerlegging strafrechtelijk sancties
en vreemdelingenbewaring
Bijdrage agentschappen
DJI-gevangeniswezen regulier
DJI-Forensische zorg
DJI-Vreemdelingenbewaring en uitzetcentra
CJIB
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Reclassering Nederland
Leger des Heils
Stichting Verslavingsreclassering GGZ
Nederland (SVG)
CAK
Bijdrage (inter)nationale organisaties,
medeoverheden
Overige tenuitvoerlegging strafrechtelijk
sancties en vreemdelingenbewaring
Subsidies
24-uursnazorg gedetineerden
Overige tenuitvoerlegging strafrechtelijk
sancties en vreemdelingenbewaring
Opdrachten
Forensische zorg
Vrijwilligerswerk gedetineerden
Overig sanctietoepassing
Slachtofferzorg
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM)1
Slachtofferhulp Nederland (SHN)
Bijdrage (inter)nationale organisaties,
medeoverheden
Overige slachtofferzorg
Subsidies
Stichting Slachtoffer in Beeld en
onderzoeken (SiB)
Overige slachtofferzorg
Opdrachten
Slachtofferzorg
Uitkeringen Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM)

Ontvangsten

Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013

0

4.170

0

4.170

6.926
1.356

6.660
836

6.527
1.240

133
– 404

5.925
6.332

5.253
2.227

1.995
4.579

3.258
– 2.352

0
0

589
2.644

1.085
940

– 496
1.704

0

929

700

229

1.249.866
723.202

1.227.508
791.133

1.097.268
715.590

130.240
75.543

126.845
109.157

135.915
95.009

104.594
21.695

31.321
73.314

135.235
20.836

139.350
21.039

129.123
21.646

10.227
– 607

71.631
0

65.515
2.044

64.579
0

936
2.044

0

3.444

0

3.444

11.696

0

0

0

0

1.322

0

1.322

531
0
5.060

147
3.175
4.358

5.866
0
28.150

– 5.719
3.175
– 23.792

18.536
25.293

6.332
27.634

5.311
23.196

1.021
4.438

0

837

0

837

1.340
0

1.250
223

599
0

651
223

0

331

5.700

– 5.369

0

16.411

15.744

667

98.054

80.644

0

80.644

1
In 2013 waren met betrekking tot SGM de bureaukosten en de schade-uitkeringen verantwoord vanuit één begrotingsartikelonderdeel. Bij de
begroting 2014 is besloten om de bureaukosten bij het SGM en de schade-uitkeringen separaat inzichtelijk te maken in de begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

69

Beleidsartikelen

34.2 Preventieve maatregelen
Bijdrage aan agentschappen
Dienst Justis
De Dienst Justis toetst of personen antecedenten hebben die het
uitoefenen van bepaald werk in de weg staat. Daarnaast toetst Justis of
partijen die bepaalde verklaringen, vergunningen en subsidies aanvragen,
aan integriteitseisen voldoen. Deze screening van betrouwbaarheid
vermindert veiligheidsrisico’s en draagt zo bij aan een integere en
veiligere samenleving.
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s en bijdrage aan (inter)nationale
organisaties, medeoverheden
Overig preventieve maatregelen
Het betreft een bijdrage aan diverse instanties in het kader van preventieve maatregelen. Oorspronkelijk stond een deel van deze middelen
geraamd op de subsidies overige preventieve maatregelen en de
opdrachten overige preventieve maatregelen. Gedurende het jaar is in de
uitvoering besloten een deel van de middelen voor preventiedoeleinden
niet middels een subsidie in te zetten maar via een bijdrage aan ZBO’s/
RWT’s of medeoverheden.
Subsidies
Preventie bedrijfsleven
Overheid, burgers en bedrijven hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de leefbaarheid en de veiligheid van de samenleving. Des te
groter de verantwoordelijkheid van burgers en bedrijven, hoe kleiner het
risico op ontwrichting, overlast en criminaliteit. Met behulp van subsidies
zijn ondernemers gestimuleerd preventieve maatregelen te treffen, niet
alleen tegen veelvoorkomende vormen van criminaliteit zoals inbraak en
diefstal, maar ook tegen georganiseerde criminaliteit, cybercrime en
financieel-economische criminaliteit.
Subsidies Integriteit
Met het subsidiëren van de ontwikkeling van integriteitsinstrumenten zijn
vrijwilligersorganisaties en kerkelijke instanties gestimuleerd om uniforme
gedragscodes op te stellen voor vrijwilligers die met kinderen omgaan.
Het integriteitsbeleid heeft tot doel het risico op misbruik van kwetsbare
groepen te beperken.
Centrum voor Criminaliteitsbestrijding en Veiligheid (CCV)
Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) heeft kennis
en samenhangende instrumenten (door)ontwikkeld en geïmplementeerd
om de maatschappelijke veiligheid te vergroten. Bij de eerste suppletoire
begroting is € 3,3 mln. subsidiebudget CCV overgeboekt van artikel 33.2
naar artikel 34.2.
Overig preventieve maatregelen
Het betreft hier diverse subsidies in het kader van preventieve maatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

70

Beleidsartikelen

Opdrachten
Kansspelbeleid
Het betreft hier de uitgaven aan opdrachten voor het moderniseren van
het kansspelbeleid. Het moderniseren van het kansspelbeleid heeft als
uitgangspunt de Nederlandse burger op een veilige en verantwoorde
manier te laten deelnemen aan kansspelen, waarbij kasspelverslaving
wordt voorkomen, de consument wordt beschermd en fraude en
witwassen wordt tegengegaan.
Overig preventieve maatregelen
Het betreft hier diverse opdrachten in het kader van het preventiebeleid
Garanties
Faillissementscuratoren
De Garantieregeling Faillissementscuratoren is voor faillissementen
waarin sprake lijkt te zijn van kennelijk onbehoorlijk bestuur, maar in de
boedel onvoldoende middelen aanwezig zijn om onderzoek te doen of een
procedure te starten om onrechtmatig aan de boedel onttrokken gelden
en goederen terug te halen. Als aan bepaalde eisen wordt voldaan, staat
het Ministerie van Veiligheid en Justitie garant voor de kosten van het
onderzoek of de procedure. Bij succes hoeft de garantie niet te worden
ingeroepen, is onrechtmatig aan de boedel onttrokken middelen teruggehaald en zien schuldeisers in het geval van een faillissement mogelijk
meer terug van hun vordering dan eerst het geval was. Zaken waarin dit
niet lukt leiden tot het betalen van het garant gestelde bedrag door het
ministerie. Voor 2014 is een bedrag van € 1,3 mln. aan garanties
uitgekeerd.
34.3 Tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties en vreemdelingenbewaring
Bijdrage aan agentschappen
Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
DJI levert een bijdrage aan de veiligheid van de samenleving door de
tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en vrijheidsbenemende maatregelen en door de aan hun zorg toevertrouwde personen de kans te bieden
een maatschappelijk aanvaardbaar bestaan op te bouwen. In het kader
hiervan heeft DJI onder meer de volgende taken:
• Flexibel capaciteitsbeheer om ervoor te zorgen dat er op een efficiënte
wijze voldoende celcapaciteit voorhanden is.
• Persoonsgerichte aanpak die er zoveel mogelijk op gericht is gedetineerden met succes terug te leiden naar de vrije maatschappij.
Hiermee levert DJI een bijdrage aan de beperking van de recidive.
• Bij vreemdelingen, die binnenkort Nederland moeten verlaten, zorgt
DJI dat samenwerkingspartners alle ruimte krijgen om de uitzetting zo
goed mogelijk voor te bereiden.
De uitvoering van het Masterplan DJI76 heeft tot gevolg dat een aanzienlijk
aantal justitiële inrichtingen wordt gesloten. Dit brengt onder andere
frictiekosten ten aanzien van het vastgoed met zich mee. De in 2014
benodigde middelen (€ 158,6 mln.) voor frictiekosten huisvesting zijn
vanuit de aanvullende post bij eerste suppletoire begroting 2014 aan de
76

Tweede Kamer, 24 587, nr. 535.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

71

Beleidsartikelen

bijdrage aan DJI toegevoegd. Tevens is bij eerste suppletoire begroting
2014 de niet benutte financiering en/of exploitatieresultaat 2013 bij de
organisaties CJIB, Justis, DJI en Jeugdbescherming en -reclassering aan
de begroting van DJI toegevoegd (€ 36,7 mln.). Verder zijn optredende
uitgavenmeevallers ingezet om een tekort bij DJI (€ 11,8 mln.) te dekken,
veroorzaakt door tegenvallers op het gebied van GHB-cellen, arrondissementale vervoerstromen en ICT.
De overige mutaties betreffen een hogere bijdrage aan de Forensische
Zorg vanwege loonbijstelling voor de Overheidsbijdrage in de arbeidskostenontwikkeling (OVA) (€ 12,3 mln.), voor zorginkoop ten behoeve van
gedragsbeïnvloedende maatregelen en terugkeeractiviteiten (€ 6,7 mln.)
en een terugontvangen bijdrage van OCW in verband met de neerwaartse
ontwikkeling van de justitiële jeugdcapaciteit en daarmee ook de
capaciteit van de aan de JJI’s verbonden scholen.
Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB)
Het CJIB is de uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie die alleen voor of in opdracht van de overheid werkt, met
aangewezen taken binnen de justitieketen voor het ten uitvoerleggen en
coördineren van opgelegde (Europese) financiële straffen, sancties,
transacties, strafbeschikkingen, maatregelen en confiscatiebeslissingen.
Het verschil tussen de begrote en gerealiseerde kasuitgaven wordt met
name verklaard doordat in 2014 € 58 mln. aan administratiekostenvergoeding ontvangsten op de VenJ-begroting zijn verantwoord. Deze
worden via de uitgaven gebruikt voor de financiering van het CJIB. Deze
budgettair neutrale mutatie was nog niet opgenomen in de ontwerpbegroting 2014. Daarnaast heeft financiering (€ 15 mln.) plaatsgevonden aan
het CJIB ten behoeve van de uitvoering van het programma Uitvoering
Strafrechtelijke Beslissingen (USB) en aan projecten als routeren
jeugdreclassering, voorwaardelijke invrijheidsstelling, routeren toezicht en
het Programma Afpakken («Pluk-ze wetgeving»).
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Reclasseringsorganisaties
Er zijn drie erkende reclasseringsorganisaties: Reclassering Nederland, de
Stichting Verslavingsreclassering GGZ (SVG) met elf regionale instellingen voor verslavingsreclassering en het Leger des Heils Jeugdzorg &
Reclassering. In 2014 werkten de drie organisaties nauw met elkaar
samen, zij het dat ze elk hun eigen aandachtsgebied hadden:
• De SVG richt zich vooral op cliënten met verslavingsproblematiek.
• Het Leger des Heils heeft als doelgroep met name de dak- en thuisloze
cliënten binnen de Reclassering.
• Reclassering Nederland kent geen specifieke doelgroep, maar bedient
alle andere cliënten.
Deze reclasseringsorganisaties zijn belangrijke actoren binnen de
strafrechtsketen, met als kerntaken advies, toezicht, werkstraffen en
gedragsinterventies. Deze taken zijn rechtstreeks verbonden aan de
specifieke behoeften van de partners in de strafrechtsketen (OM, zittende
magistratuur en DJI). Het verminderen van recidive en het voorkomen van
slachtoffers staat hierbij centraal. De drie reclasseringsorganisaties
ontvingen voor hun werkzaamheden ook in 2014 afzonderlijk een bijdrage
in de vorm van een subsidie van het Ministerie van Veiligheid en Justitie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

72

Beleidsartikelen

In 2014 werd om verschillende redenen € 10,2 mln. meer bijdrage
verstrekt aan Reclassering Nederland dan oorspronkelijk was begroot. Dit
verschil wordt onder andere verklaard doordat er meer inzet van de
reclassering nodig was in de Veiligheidshuizen en bij deelname aan ZSM
dan was ingeschat. Dit leidde tot een aanvullende bijdrage aan Reclassering Nederland van respectievelijk € 1 mln. en € 2,5 mln. Daarnaast was
er meer vraag naar reclasseringsproducten. Eind 2013 speelde dit al,
mede daardoor heeft in 2014 een nabetaling plaatsgevonden van € 1 mln.
Tevens heeft de verhoogde vraag geleid tot hogere bijdrage voor
productie van werkstraffen. Ook heeft het aantal trajecten waarin het
ingezette beleid om de toepassing van elektronische controlemiddelen te
intensiveren geleid tot een sterkere groei van de vraag dan verwacht.
Gezamenlijk met de gevolgen van de implementatie van het adolescentenstrafrecht hebben deze twee ontwikkelingen geleid tot een hogere
uitgaven van ca. € 2,4 mln.
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties, medeoverheden
Overige tenuitvoerlegging strafrechtelijk sancties en vreemdelingenbewaring
Dit betreft diverse kleinere bijdrage aan medeoverheden in het kader van
tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties.
Subsidies
24-uursnazorg gedetineerden
Vanaf 1 januari 2014 is deze zorg door DJI ingekocht en zijn de
beschikbare budgetten voor dit doeleinde opgenomen in de bijdrage aan
DJI.
Overige tenuitvoerlegging strafrechtelijk sancties en vreemdelingenbewaring
Dit betreft diverse kleinere subsidies aan medeoverheden in het kader van
tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties.
Opdrachten
Forensische zorg
Er is € 5,7 mln. minder uitgegeven dan geraamd. Deze lagere uitgaven
worden voornamelijk verklaard doordat de Wet Verplichte GGZ nog niet in
werking is getreden.
Vrijwilligerswerk gedetineerden
Dit betreft de middelen voor vrijwilligerswerk bij gedetineerden om zo de
kansen op een duurzame resocialisatie en het terugdringen van recidive te
vergroten.
Overig sanctietoepassing
Op dit artikel zijn middelen gereserveerd met als doel de ketenregie in de
executieketen te verbeteren. Gedurende het begrotingsjaar is bezien op
welke wijze deze middelen het meest efficiënt ingezet kunnen worden om
dit doel te bereiken. Het verschil tussen realisatie en begroting wordt om
deze reden dan grotendeels verklaard door budgetherschikkingen binnen
de VenJ-begroting. In het kader van het programma USB is circa € 13
mln. aan diverse onderdelen van VenJ ter beschikking gesteld. Uit deze
budgetten is € 3 mln. beschikbaar gesteld aan DJI voor de financiering
van nazorg en ISD (inrichting stelselmatige daders) en zijn extra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

73

Beleidsartikelen

opdrachten aan de reclassering verstrekt (o.a. werkstraffen) van circa € 3
mln. De overige mutaties (onder andere justitiële voorwaarden, voorwaardelijke invrijheidsstelling en routeren taakstraffen) zijn relatief kleine
mutaties die optellen tot circa € 7 mln.
34.4 Slachtofferzorg
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM)
De commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven krijgt jaarlijks de
beschikking over een budget vanuit VenJ voor bureaukosten. Het
Schadefonds Geweldsmisdrijven geeft een financiële tegemoetkoming
aan slachtoffers met ernstig psychisch of fysiek letsel wanneer zij hun
schade niet op andere wijze vergoed krijgen. In 2014 heeft het Schadefonds Geweldsmisdrijven bij Najaarsnota additionele middelen verkregen
voor de uitvoering van de tijdelijke regeling Uitkeringen seksueel misbruik
minderjarigen in instellingen en pleeggezinnen en de regeling Civiele
vordering tot schadevergoeding (€ 1 mln.). Deze financiering wordt
gedragen door de Ministeries van VenJ, VWS en Jeugdzorg Nederland.
Slachtofferhulp Nederland (SHN)
Slachtofferhulp Nederland biedt gratis juridische, praktische en emotionele ondersteuning aan slachtoffers, getuigen of nabestaanden na een
misdrijf, verkeersongeluk of calamiteit. Medio 2014 heeft SHN additionele
middelen (€ 3,3 mln.) verkregen voor het borgen van de dienstverlening
aan slachtoffers bij ZSM-zaken. Naar verwachting zal Slachtofferhulp
Nederland uiteindelijk via de ZSM-locaties met deze middelen meer dan
100.000 slachtoffers per jaar actief kunnen benaderen en hen waar nodig –
naast de juridische dienstverlening – psychosociale en/of praktische hulp
bieden.
Bijdrage aan (inter)nationale organisaties, medeoverheden
Overige slachtofferzorg
De mutatie betreft een herschikking van middelen die oorspronkelijk
geraamd zijn op opdrachten slachtofferzorg, maar gedurende het jaar zijn
uitgegeven als een bijdrage aan medeoverheden.
Subsidies
Stichting Slachtoffer in Beeld en onderzoeken (SiB)
Slachtoffer in Beeld brengt slachtoffers en daders op vrijwillige basis met
elkaar in contact, begeleid door een professionele bemiddelaar. Naast
slachtofferdadergesprekken faciliteert Slachtoffer in Beeld ook briefwisselingen en bemiddelingen. Slachtoffer in Beeld is een zusterorganisatie van
Slachtofferhulp Nederland.
Overige slachtofferzorg
De mutatie betreft een herschikking van middelen die oorspronkelijk
geraamd zijn op opdrachten slachtofferzorg, maar gedurende het jaar zijn
uitgegeven als een subsidie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

74

Beleidsartikelen

Opdrachten
Slachtofferzorg
De uitgaven voor opdrachten slachtofferzorg zijn € 5,5 mln. lager dan
begroot. Deze middelen zijn echter wel uitgegeven aan het beleidsterrein
slachtofferzorg. Conform de uitgangspunten van Verantwoord Begroten
worden subsidies en bijdragen aan medeoverheden separaat gepresenteerd in de tabel budgettaire gevolgen van beleid. Gedurende het jaar
2014 is besloten een deel van de middelen voor slachtofferzorg die
oorspronkelijk geraamd worden voor opdrachten in te zetten via subsidies
of bijdragen aan medeoverheden met als doel slachtofferzorg.
Uitkeringen Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM)
Onder deze post worden de financiële uitkeringen voor slachtoffers met
ernstig psychisch of fysiek letsel geraamd, indien deze schade niet op
andere wijze wordt vergoed. Deze uitkering wordt verstrekt via het
Schadefonds Geweldsmisdrijven.
Ontvangsten
De ontvangsten op artikel 34 vallen € 80,6 mln. hoger uit dan oorspronkelijk geraamd. Dit is voor € 58 mln. te verklaren doordat in 2014 € 58
mln. administratiekostenvergoeding ontvangsten op de VenJ-begroting
zijn verantwoord. Deze worden via de uitgaven gebruikt voor de financiering van het CJIB. Deze budgettair neutrale mutatie was nog niet
opgenomen in de ontwerpbegroting 2014.
Het overige deel betreft eindafrekeningen met agentschappen uit
voorgaande jaren op basis van financieringsafspraken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

75

Beleidsartikelen

35. Jeugd
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Art. 35 Jeugd 5,7%
Tenuitvoerlegging justitiële
sancties jeugd;
€ 251 mln.

Overig
Veiligheid
en Justitie;
€ 11.905
mln.

Jeugd;
€ 720 mln.

Uitvoering jeugdbescherming
en voogdij AMV’s;
€ 299 mln.

Apparaatsuitgaven Raad
voor de Kinderbescherming;
€ 169 mln.

Algemene doelstelling

Het beschermen van jeugdigen die in hun ontwikkeling worden bedreigd
in de opvoed- en leefsituatie en het bestrijden van jeugdcriminaliteit en
geweld in huiselijke kring.

Rol en verantwoordelijkheid

Jeugdbescherming en jeugdreclassering
In 2014 had de Minister op het gebied van jeugdbescherming en
jeugdreclassering een regisserende rol op basis van de Wet op de
Jeugdzorg. Vanaf 1 januari 2015 is de financiering van de jeugdbescherming en de jeugdreclassering gedecentraliseerd en loopt dit via het
gemeentefonds. De Minister van Veiligheid en Justitie behoudt na de
decentralisatie stelselverantwoordelijkheid voor het jeugdstelsel.
Jeugdsancties en preventie
De Minister heeft op het gebied van jeugdsancties en preventie verschillende rollen:
• Een uitvoerende rol: de Minister beschikt over financiële en inhoudelijke voorwaarden op basis waarvan Halt, de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK) en de sector Justitiële Jeugdinrichtingen (JJI) van
DJI hun werkzaamheden uitvoeren in de strafrechtketen. De Minister is
verantwoordelijk voor de beschikbaarheid van voldoende middelen
(capaciteit, kwaliteit, tijdigheid) voor de tenuitvoerlegging van de
sancties. Sturing geschiedt door middel van regelgeving, kaderstelling
en financiering.
• Een regisserende rol: de Minister is verantwoordelijk voor het
(jeugd)strafrechtstelsel waarmee door middel van een effectieve
aanpak jeugdcriminaliteit voorkomen wordt. De Minister heeft de regie
op en een samenwerkingsrelatie met de gemeenten/steden, brancheorganisaties en de VNG betreffende de aanpak van jeugdcriminaliteit.
Sturing geschiedt door middel van regelgeving, kaderstelling en
financiering. De financiële middelen voor de uitvoering van de
jeugdreclassering zijn overgeheveld naar de integratie-uitkering
sociaal domein (onderdeel van het Gemeentefonds).
Adoptie
De Minister heeft een regisserende rol op het gebied van adoptie. De
Minister is verantwoordelijk voor interlandelijke adoptie en heeft in deze
ook een sturingsverantwoordelijkheid ten aanzien van de Raad voor de
Kinderbescherming en de vergunninghouders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

76

Beleidsartikelen

Beleidsconclusies

Adolescentenstrafrecht
Op 1 april 2014 is het wetsvoorstel Adolescentenstrafrecht in werking
getreden.77 De wetswijzigingen zijn in 2014 door de ketenpartners volgens
planning in hun werkprocessen geïmplementeerd, waarmee in sanctietoepassing bij 16- tot 23-jarigen meer rekening kan worden gehouden met
hun ontwikkelingsfase. Een meer structurele afweging in de toepassing
van jeugd- of volwassenenstrafrecht bij 18- tot 23-jarigen is ingebed in de
werkprocessen van onder meer de reclassering en het Openbaar
Ministerie. Medio 2015 zal een Voortgangsrapportage Adolescentenstrafrecht naar de Tweede Kamer worden verzonden.
Justitiële Jeugdinrichtingen
In het kader van uitvoering van het Capaciteitsplan JJI zijn twee al
buitengebruik gestelde JJI’s (Doggershoek en Overberg) in 2014 definitief
afgestoten (structurele besparing vanaf 2014 € 9,5 mln.) en daarnaast zijn
in het kader van de uitvoering van het Masterplan DJI voorbereidingen
getroffen om JJI Heuvelrug-Eikenstein per 1 januari 2017 te sluiten
(structurele besparing € 10 mln.). Omdat de trend van de dalende
jeugdcriminaliteit in Nederland zich lijkt voort te zetten, is in april 2014
besloten om JJI Amsterbaken te sluiten per 1 januari 201678 (onderdeel
van structurele besparing € 16,4 mln. vanaf 2016). Na uitvoering van deze
maatregelen resteert vanaf 2017 een operationele capaciteit van 520
plaatsen en een reservecapaciteit van 89 plaatsen.
Vliegwielprojecten
De Vliegwielprojecten bleken van grote meerwaarde voor de nieuwe
aanpak binnen de jeugdbescherming: in de praktijk werd een innovatieve
aanpak aangetoond, die daarmee als illustratie diende voor hoe de
jeugdbescherming er na de decentralisatie uit kan zien. In het rapport
«Kinderen blijvend veilig, Bouwstenen voor verder werken aan
vernieuwing in de jeugdbescherming in het nieuwe jeugdstelsel»79 zijn de
succesfactoren van de projecten gevat. Zoals in het hoofdstuk beleidsprioriteiten reeds is vermeld hebben deze projecten ook bijgedragen aan een
indrukwekkende daling van het aantal ondertoezichtstellingen in
Nederland.
Meetbare gegevens

Tabel 35.1 Prestatie-indicator Jeugdbescherming1

Gemiddelde duur Ondertoezichtstelling in jaren
Gemiddelde duur voogdij in jaren

Realisatie

Raming

2010

2011

2012

2013

2014

2014

2,9
5,3

2,9
5,3

2,9
5,3

2,7
5,3

n.b.
n.b.

2,7
5,3

1
Per 1 januari 2015 wordt Jeugdbescherming en Jeugdreclassering gedecentraliseerd naar de gemeenten. Om deze reden worden de kengetallen
t/m 2013 opgenomen.

Bron: Bij (beleidsinformatie jeugdzorg) database. In deze database wordt de aangeleverde informatie van de provincie samengevoegd.

77

Stb. 2014, 33.
Tweede Kamer, 24 587, nr. 580, 14 mei 2014.
79
NJi, BML, juli 2014: www.nji.nl/nl/rapport-kinderen-blijvend-veilig.pdf
78

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

77

Beleidsartikelen

Toelichting
De definitieve financiering van de doeluitkering heeft tot en met het jaar
2014 plaatsgevonden aan de hand van P (afgesproken prijs) * Q (daadwerkelijke realisatie van het jaar t-1). De door de accountant gecontroleerde
realisatiecijfers in verband met deze financiering werden jaarlijks
aangeleverd vanuit de provincies bij het Ministerie van Veiligheid en
Justitie.
Per 1 januari 2015 is de uitvoering van de jeugdzorg gedecentraliseerd
naar de gemeenten. Financiering voor jeugdbescherming en jeugdreclassering geschiedt daardoor niet langer aan de hand van een doeluitkering.
Per 1 januari 2015 is om deze reden de plicht om de realisatiecijfers over
jeugdbescherming en jeugdreclassering aan te leveren bij het Ministerie
van VenJ verdwenen (Uitvoeringsbesluit Wet op de jeugdzorg) en kunnen
er geen realisatiecijfers over 2014 gepresenteerd worden in het
jaarverslag.
Tabel 35.2 Prestatie-indicator Jeugdcriminaliteit

Percentage geslaagde Halt-afdoeningen
Percentage geslaagde taakstraffen
Percentage jeugdigen waarvoor binnen 3 weken na
instroom JJI eerste perspectiefplan gereed is
Percentage jeugdigen dat bij uitstroom JJI beschikt
over dagbesteding
Percentage jeugdigen dat bij uitstroom JJI beschikt
over een woonplek

Realisatie

Raming

2012

2013

2014

2014

90%
85%

91%
85%

92%
83%

90%
85%

75%

62%

73%

80%

85%

90%

75,5%

90%

90%

97%

90,7%

92%

Bron: Viermaandsrapportages Halt, RvdK en DJI.

Toelichting
De realisatie van het percentage jeugdigen voor wie binnen drie weken na
instroom in een JJI een perspectiefplan gereed is, ligt met een gemiddelde van 73% over heel 2014 onder de raming. In vergelijking met 2013
heeft er echter wel een stijging plaatsgevonden. De JJI’s die slecht
scoorden hebben een enorme verbetering doorgemaakt. De JJI’s die al
redelijk goed scoorden is het gelukt om nog betere resultaten te behalen.
Er is echter ook een aantal JJI’s dat slechter scoort dan in 2013. Dit houdt
verband met het bijzonder lage aantal jeugdigen, heeft te maken met
knelpunten in de samenwerking met het onderwijs (dat input voor het
perspectiefplan moet leveren) of met technische problemen met het
systeem. De realisatie van het percentage jeugdigen dat bij uitstroom uit
een JJI beschikt over dagbesteding ligt met een gemiddelde van 75,5%
over heel 2014 onder de raming. Het percentage jeugdigen dat bij
uitstroom beschikt over een woonplek is nagenoeg gelijk aan de raming.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 35.3 Budgettaire gevolgen van beleid art. 35 (bedragen x € 1.000)

Verplichtingen

Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013
821.589

346.145

738.464

– 392.319

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

78

Beleidsartikelen

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

138.152
130.578
6.363
1.211
40.921
6.618
17.460
16.843

139.981
129.248
8.944
1.789
29.199
3.147
17.503
8.549

126.554
112.563
12.400
1.591
33.562
5.903
17.296
10.363

13.427
16.685
– 3.456
198
– 4.363
– 2.756
207
– 1.814

Programma-uitgaven
35.2 Uitvoering jeugdbescherming en voogdij AMV’s
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Landelijk Bureau inning Onderhoudsbijdrage
(LBIO)
Nidos – opvang
Bijdrage medeoverheden
Bureaus Jeugdzorg – Jeugdbescherming
BES Voogdijraad
Overig uitvoering jeugdbescherming en
voogdij AMV’s
Subsidies
Subsidies jeugdbescherming
Overig uitvoering jeugdbescherming en
voogdij AMV’s
Opdrachten
Jeugdbescherming – Regeling tegemoetkoming adoptiekosten
Stelsel jeugdzorg
Bestrijding huiselijke geweld en kindermisbruik
Overig uitvoering jeugdbescherming en
voogdij AMV’s
35.3 Tenuitvoerlegging justitiële sancties jeugd
Bijdrage Agentschappen
DJI jeugd
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Halt
Bijdrage medeoverheden
Bureaus Jeugdzorg – Jeugdreclassering
Overig tenuitvoerlegging justitiële sancties
jeugd
Subsidies
Overig tenuitvoerlegging justitiële sancties
jeugd
Opdrachten
Bestrijding Jeugdcriminaliteit en Jeugdgroepen
Projecten Jeugd straf
Veiligheidshuizen
Taakstraffen/erkende gedragsinterventies

661.291

550.532

578.348

– 27.816

4.066
25.501

4.732
0

3.511
25.096

1.221
– 25.096

302.406
0

282.043
1.069

278.194
1.225

3.849
– 156

0

1.920

0

1.920

3.812

5.964

2.872

3.092

2.926

0

2.926

1.576
192

13
193

490
0

– 477
193

2.003

367

449

– 82

120

0

120

241.199

169.690

163.877

5.813

13.542

11.954

12.567

– 613

65.133

62.204

69.299

– 7.095

806

0

806

670

0

670

0
1.410
451
0

1.410
909
0
3.542

5.305
15.463
0
0

– 3.895
– 14.554
0
3.542

Ontvangsten

13.082

13.321

1.487

11.834

35.1 Apparaatsuitgaven Raad voor de Kinderbescherming
Personeel
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele uitgaven
Materieel
waarvan ICT
waarvan SSO’s
waarvan overige materiele uitgaven

Realisatie

Realisatie

2013

Verplichtingen
In 2014 zijn door decentralisatie per 1 januari 2015 van de jeugdzorg naar
de gemeenten geen verplichtingen vastgelegd voor de uitgaven van de
Bureaus Jeugdzorg in 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

79

Beleidsartikelen

35.1 Apparaatsuitgaven Raad voor de Kinderbescherming
Raad voor de Kinderbescherming
De Raad voor de Kinderbescherming (RvdK), een onderdeel van het
Ministerie van VenJ, heeft de taak om kinderen te beschermen indien de
ontwikkeling van het kind in gevaar komt. De RvdK heeft een taak op
terrein van bescherming, gezag en omgang, straf en ASAA (Afstand,
Screening van pleeg en Aspirant-adoptiegezinnen, Adoptie en Afstemmingsvragen). Vanuit dit artikel worden de apparaatsuitgaven van de
Raad voor de Kinderbescherming gefinancierd.
Het verschil tussen de budgettaire ramingen in de ontwerpbegroting en
de realisatie is onder andere het gevolg van onderlinge verschuivingen
binnen het kader van 35.1. Daarnaast is het uitgavenkader voor personele
uitgaven verhoogd voor onder andere het uitvoeren van erkende
gedragsinterventies. Temporisering van de ICT-uitgaven heeft geleid tot
lagere uitgaven op dit terrein.
35.2 Uitvoering jeugdbescherming en voogdij AMV’s
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Landelijk Bureau Inning Onderhoudsbijdrage (LBIO)
Het LBIO is een overheidsinstelling (ZBO) en verricht in opdracht van de
Ministers van VenJ en VWS wettelijke taken op het gebied van onderhoudsbijdragen (inning ouderbijdragen – tot 1 januari 2015 –, inning
kinder- en partneralimentatie en inning internationale alimentatie).
Tabel 35.4 Productiegegevens LBIO
Realisatie

Raming

2013

2014

2014

Aantallen producten
Alimentatie
Internationale alimentatie
Ouderbijdragen

43.277
4.167
169.760

41.414
4.380
160.506

49.650
3.260
182.400

Kosten per geïnde euro
Alimentatie
Internationale alimentatie
Ouderbijdragen

€ 0,00
€ 0.18
€ 0,17

€ 0.01
€ 0,15
€ 0,13

€ 0,05
€ 0,20
€ 0,20

2011

2012

Bron: Viermaandsrapportages 2013–2014

Nidos
De bijdrage aan het Nidos is bij eerste suppletoire begroting 2014
overgeheveld naar beleidsartikel 37 «Vreemdelingenzaken».
Bijdrage aan medeoverheden
Bureaus Jeugdzorg (BJZ) – Jeugdbescherming (JB)
De taken van de Bureaus Jeugdzorg waren vastgelegd in artikel 5 tot en
met 17 van de Wet op de Jeugdzorg. De BJZ’s waren verantwoordelijk
voor de noodzakelijke hulpverlening aan en bescherming van kinderen
met ernstige en/of complexe problemen zodat het kind veilig kan
opgroeien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

80

Beleidsartikelen

Provinciale overheden ontvingen van VenJ een tarief vermenigvuldigd
met de gerealiseerde productie voor de uitvoering kinderbeschermingsmaatregelen door de Bureaus Jeugdzorg en landelijk werkende instellingen die onder verantwoordelijkheid van de desbetreffende provincie
vallen (PxQ).
De definitieve financiering van de doeluitkering heeft tot en met het jaar
2014 plaatsgevonden aan de hand van P (afgesproken prijs) * Q (daadwerkelijke realisatie van het jaar t-1). De door de accountant gecontroleerde
realisatiecijfers in verband met deze financiering werden jaarlijks
aangeleverd vanuit de provincies bij het Ministerie van Veiligheid en
Justitie.
Per 1 januari 2015 is de uitvoering van de jeugdzorg gedecentraliseerd
naar de gemeenten. Financiering voor jeugdbescherming en jeugdreclassering geschiedt daardoor niet langer aan de hand van een doeluitkering.
Per 1 januari 2015 is om deze reden de plicht om de realisatiecijfers over
jeugdbescherming en jeugdreclassering aan te leveren bij het Ministerie
van VenJ verdwenen (Uitvoeringsbesluit Wet op de jeugdzorg) en kunnen
er geen realisatiecijfers over 2014 gepresenteerd worden in het
jaarverslag.
BES Voogdijraad
De BES Voogdijraad heeft civielrechtelijke en strafrechtelijke taken. De
voogdijraad houdt zich, naast de civiele onderzoeks- en rekestrerende
taak, bezig met het opzetten en ontwikkelen van taakstraffen en sinds juni
2010 met de uitvoering van jeugdreclassering. Daarnaast heeft de
voogdijraad nog een financiële taak: bemiddeling, inning en uitbetaling
van kinderalimentatie.
Overige uitvoering jeugdbescherming en voogdij AMV’s
Dit betreft de uitgaven aan diverse kleinere opdrachten in het kader van
jeugdbescherming.
Subsidies
Subsidies Jeugdbescherming
De Minister subsidieert meerdere organisaties en initiatieven die
betrekking hebben op de jeugdbescherming. Onder deze post vallen
diverse kleinere subsidies zoals voor het Centrum Internationale Kinderontvoering (IKO) en Stichting Adoptievoorzieningen (SAV), kosten nader
onderzoek doodsoorzaak van kinderen (NODO), vertaalkosten IKO en
internationale contributies.
Overige uitvoering jeugdbescherming en voogdij AMV’s
Dit betreft subsidies in het kader van jeugdbescherming.
Opdrachten
Jeugdbescherming – Regeling tegemoetkoming adoptiekosten
De Regeling tegemoetkoming adoptiekosten strekt tot het verstrekken van
een vergoeding van € 3.700 voor buitenlandse kinderen waarvan de
adoptie is afgerond in de periode 2009 tot en met 2012. De periode waarin
een aanvraag voor een vergoeding kan worden ingediend loopt nog tot
1 januari 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

81

Beleidsartikelen

Stelsel jeugdzorg
Met de stelselherziening jeugdzorg worden met ingang van 2015 de
uitvoering van jeugdbescherming, jeugdreclassering en jeugdhulp
gedecentraliseerd naar gemeenten. Door de verantwoordelijkheid voor
alle jeugdzorg bij gemeenten te beleggen wordt het eenvoudiger om een
integraal (jeugd-)zorgaanbod te ontwikkelen en wordt naar verwachting
sterker ingezet op preventie. De beschikbare middelen in het kader van de
stelselherziening zijn onder andere ingezet voor:
• Een communicatie- en ondersteuningstraject richting gemeenten en
veldpartijen;
• De ontwikkeling van een certificeringssystematiek om de kwaliteit van
de uitvoering van jeugdbescherming en jeugdreclassering in het
nieuwe stelsel te borgen.
Bestrijding huiselijk geweld en kindermisbruik
Huiselijk geweld, kindermishandeling en seksueel misbruik zijn omvangrijke problemen in Nederland. Dit geldt in het bijzonder voor minderjarige
slachtoffers. Doordat het geweld veelal achter gesloten deuren plaatsvindt, is een belangrijke doelstelling het vergroten van de zichtbaarheid
van de problematiek. In 2014 is aan het Actieplan aanpak kindermishandeling 2012–2016 «Kinderen Veilig» uit voering gegeven. Diverse acties
zijn gefinancierd, zo ontving het Nederlands Forensisch Instituut een
bijdrage om het team forensisch artsen voor kinderen te gaan uitbreiden
en om trainingen op te zetten voor regionaal werkende forensisch artsen
over kindermishandeling. Ook de Taskforce Kindermishandeling ontving
een bijdrage voor haar activiteiten. Zoals in het actieplan is aangekondigd
heeft halverwege de looptijd een midterm review plaatsgevonden. Het
merendeel van de acties is inmiddels afgerond.
35.3 Tenuitvoerlegging justitiële sancties jeugd
Bijdrage aan agentschappen
DJI-jeugd
DJI zorgt namens de Minister voor de tenuitvoerlegging van straffen en
vrijheidsbenemende maatregelen, die na een beslissing van een rechter
zijn opgelegd. Voor jeugdigen vindt deze tenuitvoerlegging plaats in een
justitiële jeugdinrichting (JJI). Jaarlijks krijgt DJI een budget toegewezen
vanuit VenJ en worden afspraken gemaakt over de door DJI te leveren
prestaties
De bijdrage aan DJI voor de justitiële jeugdinrichtingen is hoger uitgekomen dan oorspronkelijk geraamd bij de begroting 2014. Dit wordt
voornamelijk veroorzaakt door een structurele budgetoverheveling vanuit
het Ministerie van OCW naar VenJ/DJI. Het betreft onderwijsmiddelen die
in eerdere jaren door VenJ zijn overgeheveld naar de OCW-begroting voor
de extra kosten verbonden aan scholing en onderwijsactiviteiten binnen
de JJI’s. Door een neerwaartse bijstelling van de benodigde capaciteit van
de JJI’s zijn deze middelen bij tweede suppletoire begroting 2014 weer
overgeheveld naar DJI.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Halt
Halt is als RWT verantwoordelijk voor de uitvoering van de Halt-afdoening
(artikel 77e Wetboek van Strafrecht). De Minister financiert de
Halt-afdoening. Naast deze repressieve activiteiten voert Halt ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

82

Beleidsartikelen

preventieve activiteiten uit. Deze activiteiten worden grotendeels door
gemeenten gefinancierd (aangevuld met incidentele bijdragen van
provincies of andere fondsen).
Tabel 35.5 Productiegegevens Halt

Halt-afdoeningen (in aantal per jaar)

Realisatie

Raming

2010

2011

2012

2013

2014

2014

18.082

17.205

18.820

16.733

16.891

19.500

Bron: Viermaandsrapportage 2014 Halt

Toelichting
De realisatie Halt-afdoeningen blijft achter op de raming van 19.500. Halt
heeft door hier actief beleid op te voeren richting de hoofdverwijzer, de
politie, de dalende trend van de afgelopen jaren weten om te buigen in
een stabilisatie. De invoering van de ZSM-aanpak door het Openbaar
Ministerie heeft hieraan bijgedragen.
Bijdrage aan medeoverheden
BJZ – Jeugdreclassering (JR)
De jeugdreclassering levert hulp en steun bij voorwaardelijk opgelegde
sancties of strafbeschikking en begeleiding en toezicht op verzoek van de
Raad voor de Kinderbescherming of de JJI. Voorts is de jeugdreclassering
belast met de uitvoering van het scholings- en trainingsprogramma en is
verantwoordelijk voor nazorg. De jeugdreclassering levert hiermee een
belangrijke bijdrage aan consequente handhaving van de voorwaarden
die aan de jongere zijn opgelegd. Dit draagt bij aan het voorkomen van
recidive. Provincies ontvangen van VenJ het tarief vermenigvuldigd met
de gerealiseerde productie voor de uitvoering van jeugdreclasseringstaken door de Bureaus Jeugdzorg en landelijk werkende instellingen
die onder verantwoordelijkheid van de desbetreffende provincie vallen
(PxQ).
De definitieve financiering van de doeluitkering heeft tot en met het jaar
2014 plaatsgevonden aan de hand van P (afgesproken prijs) * Q (daadwerkelijke realisatie van het jaar t-1). De door de accountant gecontroleerde
realisatiecijfers in verband met deze financiering werden jaarlijks
aangeleverd vanuit de provincies bij het Ministerie van Veiligheid en
Justitie. De onderuitputting van ca. € 7 mln. is voornamelijk het gevolg
van de dalende jeugdcriminaliteit. Dit heeft geleid tot een lagere
productie.
Per 1 januari 2015 is de uitvoering van de jeugdzorg gedecentraliseerd
naar de gemeenten. Financiering voor jeugdbescherming en jeugdreclassering geschiedt daardoor niet langer aan de hand van een doeluitkering.
Per 1 januari 2015 is om deze reden de plicht om de realisatiecijfers over
jeugdbescherming en jeugdreclassering aan te leveren bij het Ministerie
van VenJ verdwenen (Uitvoeringsbesluit Wet op de jeugdzorg) en kunnen
er geen realisatiecijfers over 2014 gepresenteerd worden in het
jaarverslag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

83

Beleidsartikelen

Overig tenuitvoerlegging justitiële sancties jeugd
Op dit instrument worden diverse kleinere subsidies in het kader van
tenuitvoerlegging justitiële sancties jeugd verantwoord.
Opdrachten
Programma Jeugdcriminaliteit en Jeugdgroepen
De aanpak van problematische (criminele) jeugdgroepen is door
gemeenten, politie en OM met ondersteuning van VenJ in 2014 succesvol
voortgezet.80 Uit metingen (juni 2014) blijkt dat het aantal criminele
jeugdgroepen sinds 2009 met 52% is gedaald. De aanpak is gericht op het
stellen van grenzen bij onaanvaardbaar gedrag en het bieden van
perspectief aan deze jongeren door de lokale partners te ondersteunen in
een effectieve integrale aanpak: tijdig signaleren, ingrijpen, nazorg en het
verbinden van straf, zorg, onderwijs en werk.
Projecten Jeugd straf
Binnen het domein jeugdstraf zijn in 2014 middelen beschikbaar gesteld
voor de uitvoering van het adolescentenstrafrecht. Een deel van deze
middelen zijn gedurende het jaar beschikbaar gesteld en overgeheveld
naar onder andere de Raad voor de Kinderbescherming en de drie
reclasseringsorganisaties voor het uitvoeren van projecten in dit kader.
Ook zijn middelen overgeheveld voor de uitvoering van diverse (gedrags-)
interventies door DJI en de Raad voor de Kinderbescherming. Verder zijn
middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van diverse pilotprojecten, onderzoeken, etc. op het jeugdstrafrechtterrein.
Taakstraffen/erkende gedragsinterventies
Gedragsinterventies worden bij jongeren ingezet met het doel recidive in
de toekomst te verminderen. Zij moeten wel zoals bedoeld worden
uitgevoerd, doeltreffend en effectief zijn. Daarom zijn in 2014 in opdracht
van het WODC verschillende evaluaties van gedragsinterventies uitgevoerd, zoals Leren van Delict en Stay-a-Way.
Ontvangsten
Er is € 11,8 mln. meer ontvangen dan oorspronkelijk was geraamd in de
begroting. Dit verschil wordt onder andere verklaard door:
• Een afrekening met DJI over de productie 2013 met betrekking tot de
JJI’s (€ 3,2 mln.).
• Hogere ontvangsten bij de Raad voor de Kinderbescherming (€ 4,4
mln.) in verband met extra ontvangsten als gevolg van IF-contracten/
detacheringen van eigen personeel bij andere onderdelen van het Rijk.

80

Tweede Kamer, 28 684, nr. 404.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

84

Beleidsartikelen

36. Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Art. 36 Contraterrorisme en Nationaal Veiligheidsbeleid 2,0%
Nationale Veiligheid en
terrorismebestrijding;
€ 239 mln.

Overig
Veiligheid
en Justitie;
€ 12.375
mln.

Contraterrorisme
en Nationaal
Veiligheidsbeleid;
€ 250 mln.

Onderzoeksraad
voor Veiligheid;
€ 11 mln.

Algemene doelstelling

Bijdragen aan een veilig en stabiel Nederland door het voorkomen en
beperken van maatschappelijke ontwrichting door dreigingen te onderkennen, de weerbaarheid van burgers, bedrijfsleven en overheidsorganen
te verhogen en de bescherming van vitale belangen te versterken.

Rol en verantwoordelijkheid

•

•

•

Beleidsconclusies

De Minister van Veiligheid en Justitie heeft een regisserende rol op het
gebied van nationale veiligheid en crisisbeheersing, terrorismebestrijding en cybersecurity.81 De taken worden namens de Minister
uitgevoerd door de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en
Veiligheid (NCTV).
Daarnaast is bij Koninklijk Besluit82 vastgelegd dat de Minister van
Veiligheid en Justitie doorzettingsmacht heeft wanneer het gaat om
het voorkomen van terroristische misdrijven.
De maatschappelijke effecten van het beleid ter bescherming van de
nationale veiligheid (o.a. crisis- en cybersecuritybeleid en terrorismebestrijding) laten zich door het grote aantal activiteiten en instrumenten, de afhankelijkheid van derden bij de realisatie van de doelstellingen en met name de onvoorspelbaarheid van gebeurtenissen die de
nationale veiligheid bedreigen, niet (altijd) in prestatie-indicatoren of
kengetallen uitdrukken. Kwalitatieve indicatoren zijn te vinden in de
voortgangsrapportages met betrekking tot contraterrorisme en
-extremisme, cybersecurity en nationale veiligheid die jaarlijks aan de
Tweede Kamer worden aangeboden.83

Het op dit artikel uitgevoerde beleid en de bijbehorende resultaten waren
het afgelopen jaar conform de verwachtingen zoals vermeld in de
begroting. Er was geen noodzaak tot afwijkingen van het voorgenomen
beleid. In het kader van terrorismebestrijding is het in 2014 wederom
81

De verantwoordelijkheid van de Minister is gebaseerd op de Wet veiligheidsregio’s (verantwoordelijkheid voor het stelsel van brandweerzorg, geneeskundige hulpverlening in de regio
(GHOR), rampenbestrijding en crisisbeheersing), de Politiewet 2012 (bewaken en beveiligen),
de Luchtvaartwet (beveiliging burgerluchtvaart) en het Koninklijk Besluit van 14 december
2005 (terrorismebestrijding).
82
Besluit van 14 december 2005, houdende tijdelijke herindeling van ministeriële taken in geval
van een terroristische dreiging met een urgent karakter, (Stb. 2005, nr. 662).
83
Voor de meest recente versies wordt verwezen naar respectievelijk: brief integrale aanpak
Jihadisme (Tweede Kamer, 29 754, nr. 251); Voortgangsrapportage Actieprogramma integrale
aanpak jihadisme (Tweede Kamer, 29 754, nr. 271); Voortgangsrapportage Cyber Security
(Tweede Kamer, 26 643, nr. 341); Voortgangsbrief Nationale Veiligheid (Tweede Kamer, 30 821,
nr. 19).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

85

Beleidsartikelen

noodzakelijk gebleken de aanpak te intensiveren van reisbewegingen naar
jihadistische strijdgebieden en het indammen van de risico’s die mogelijk
uitgaan van terugkeerders. Kernpunt vormde ook het versterken van de
samenwerking tussen overheid en bedrijfsleven om de weerbaarheid
tegen ICT-verstoringen en cyberaanvallen te verhogen.
Naar aanleiding van de evaluatie van het functioneren van de Wet
veiligheidsregio’s en het stelsel van rampenbestrijding en crisisbeheersing zijn in 2014 de eerste resultaten zichtbaar van de ingezette
verbeteringen.84
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 36.1 Budgettaire gevolgen van beleid art. 36 (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

2013
Verplichtingen
Programma-uitgaven
36.2 Nationale veiligheid en terrorismebestrijding
Bijdrage agentschappen
Overige bijdragen agentschappen
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Instituut Fysieke Veiligheid (IFV)
Bijdrage medeoverheden
Brede Doeluitkering Rampenbestrijding
(BDuR)
Overig nationale veiligheid en terrorismebestrijding
Subsidies
Nederlands Rode Kruis
Nationaal Veiligheidsinstituut
Onderwijs Veiligheidsregio’s
Overig nationale veiligheid en terrorismebestrijding
Opdrachten
Project NL-Alert
Opdrachten NCSC
Overig terrorismebestrijding
Overig nationale veiligheid
36.3 Onderzoeksraad voor Veiligheid
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
Ontvangsten

Toelichting op de instrumenten

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

284.113

248.370

253.413

– 5.043

210.768

250.529

253.413

– 2.884

0

0

320

– 320

36.565

30.978

30.236

742

128.462

177.293

176.770

523

9.529

4.993

2.999

1.994

1.827
934
250

1.690
1.544
0

1.685
1.305
1.930

5
239
– 1.930

2.905

1.548

4.950

– 3.402

3.254
4.489
2.556
8.774

5.963
2.551
2.289
10.540

2.900
8.343
2.257
8.578

3.063
– 5.792
32
1.962

11.223

11.140

11.140

0

212

351

0

351

36.2 Nationale veiligheid en terrorismebestrijding
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
Instituut Fysieke Veiligheid (IVF)
De bijdrage ten behoeve van brandweerzorg, rampenbestrijding en
crisisbeheersing aan het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV), is het afgelopen
jaar verstrekt zoals vermeld in de begroting.

84

Tweede Kamer, 26 517, nr. 90.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

86

Beleidsartikelen

Bijdrage aan medeoverheden
Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDUR)
Van het totaal aan uitgaven voor de brandweer, GHOR, rampenbestrijding
en crisisbeheersing op lokaal en regionaal niveau wordt ongeveer 90%
bekostigd door de gemeenten uit hun algemene uitkering van het
Gemeentefonds. Daarnaast ontvangen de Veiligheidsregio’s van het
Ministerie van VenJ, op grond van het Besluit veiligheidsregio’s, een
Brede Doeluitkering Rampenbestrijding in de vorm van een lumpsum als
financiële tegemoetkoming voor alle taken die in de Wet veiligheidsregio’s
zijn opgenomen. De bijdrage ten behoeve van de brandweerzorg,
rampenbestrijding en crisisbeheersing is het afgelopen jaar verstrekt zoals
vermeld in de begroting.
Subsidies
Nederlands Rode Kruis
De bijdrage ten behoeve van de rampenbestrijding aan het Nederlands
Rode Kruis is het afgelopen jaar verstrekt zoals vermeld in de begroting.
Nationaal Veiligheidsinstituut
In 2014 heeft VenJ de jaarlijkse subsidie verstrekt voor de exploitatie van
het Nationaal Veiligheidsinstituut.
Onderwijs Veiligheidsregio’s
De Veiligheidsregio’s ontvangen subsidie voor verbetering van brandweeronderwijs (opleiden, trainen en oefenen). De financiering van het
onderwijs ten behoeve de veiligheidsregio’s is opgenomen in de
lumpsumbetaling aan het IFV ter financiering van de wettelijke taken.
Overige nationale veiligheid en terrorismebestrijding
Door temporisering op individuele subsidies is ruimte vrij gemaakt voor
de extra investeringen voor het geschikt maken van NL-Alert naar het
4G-netwerk.
Opdrachten
Project NL-Alert
NL-Alert is het systeem voor rampen- en crisisinformatie per mobiele
telefoon dat eind 2012 is uitgerold. Met de bijdrage van het Ministerie van
VenJ zijn de beheer- en exploitatiekosten van onder andere de telecomproviders gefinancierd. In 2014 zijn wederom landelijk NL-Alert controleberichten uitgezonden, waaruit bleek dat NL-Alertberichten kunnen
worden ontvangen door 4,8 miljoen mensen. Uit onderzoek is gebleken
dat 86% van de ontvangers van een daadwerkelijk NL-Alert-bericht,
andere mensen in hun omgeving informeren. In 2014 is NL-Alert 24 maal
ingezet. Voor de overgang naar het 4G-netwerk zijn extra investeringen
noodzakelijk geweest bij de providers.
Opdrachten Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC)
In 2014 heeft het NCSC 713 incidenten afgehandeld en 1.894 adviezen
over beveiliging verstrekt. Daarnaast is onder andere medio 2014 het
(vierde) Cybersecuritybeeld Nederland (CSBN) gepubliceerd.85 Het
Cybersecuritybeeld Nederland wordt jaarlijks opgesteld. Doel is het
bieden van inzicht in ontwikkelingen, belangen, dreigingen en
85

www.nctv.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

87

Beleidsartikelen

weerbaarheid op het gebied van cybersecurity. Op hoofdlijnen zijn er ten
opzichte van het CSBN 2013 geen grote verschuivingen waarneembaar.
Cybercrime en digitale spionage blijven de grootste dreiging op het
gebied van cybersecurity. De potentiële impact van cyberaanvallen en
verstoringen neemt door snelle digitalisering alleen maar toe. De
campagne Alert-Online heeft van 27 oktober tot 6 november 2014
succesvol plaatsgevonden met betrokkenheid van 140 publieke en private
partijen.
De onderuitputting wordt met name veroorzaakt door het feit dat de
middelen voor de formele personele uitbreiding cybersecurity van € 4
mln. zijn geraamd op het instrument «Opdrachten NCSC». De realisatie
vindt plaats op apparaatsbudget (artikel 91). Structurele overheveling naar
artikel 91 heeft bij eerste suppletoire begroting 2014 plaatsgevonden.
Overige terrorismebestrijding
Naast de genoemde activiteiten omtrent het indammen van de risico’s die
mogelijk uitgaan van terugkeerders uit jihadistische strijdgebieden, is in
2014 onder meer driemaal het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland
(DTN) uitgebracht. Het DTN fungeert als inhoudelijke basis voor het
contraterrorismebeleid en stelt de NCTV en zijn samenwerkingspartners in
staat beleidsmatig en operationeel snel in te spelen op nieuwe ontwikkelingen.
Overig nationale veiligheid
Vanuit het programma «Veilig door innovatie» zijn twaalf nieuwe
projectaanvragen gefinancierd. Het betreffen projecten die het presterend
vermogen van veiligheidspartners kan verhogen door slimmer, sneller
en/of efficiënter te gaan werken. Tevens zijn opdrachten verstrekt ten
behoeve van het functioneren van het Nationaal Crisiscentrum (NCC) en
Nationale Academie voor Crisisbeheersing (NAC), die beide werken voor
de gehele rijksoverheid.
36.3 Onderzoeksraad voor Veiligheid
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
De OVV fungeert als onafhankelijk onderzoeksorgaan, dat op eigen gezag
kan besluiten tot het doen van onderzoek naar de oorzaak van (ernstige)
ongevallen en rampen of een dreiging daartoe.
De werkzaamheden van de raad zijn gekoppeld aan het zich voordoen van
een voorval of een reeks van voorvallen. De uitgaven voor onderzoek naar
de ramp met de MH17 konden binnen de budgettaire kaders worden
opgevangen. De onderzoeken die zijn gedaan in 2014 zijn te vinden op
www.onderzoeksraad.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

88

Beleidsartikelen

37. Vreemdelingenzaken
Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Art. 37 Vreemdelingenzaken 9,0%
Toegang, toelating en
opvang vreemdelingen;
€ 1.113 mln.

Overig
Veiligheid
en Justitie;
€ 11.488
mln.

Vreemdelingen
€ 1.137 mln.

Terugkeer;
€ 24 mln.

Algemene doelstelling

Een op maatschappelijk verantwoorde wijze en in overeenstemming met
internationale verplichtingen gereglementeerde en beheerste toelating
tot, verblijf in en vertrek uit Nederland van vreemdelingen, alsmede
verkrijging van het Nederlanderschap of de intrekking daarvan.

Rol en verantwoordelijkheid

De Minister van Veiligheid en Justitie ontwikkelt en geeft uitvoering aan
het vreemdelingenbeleid en het beleid op grond van de Rijkswet op het
Nederlanderschap. Hij heeft daarbij:
• Een financierende rol ten aanzien van de opvang van asielzoekers, de
afwikkeling van toelatingsprocedures in Nederland en de terugkeer
van vreemdelingen uit Nederland;
• Verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Vreemdelingenwet en
de Rijkswet op het Nederlanderschap door het geheel aan overheidsorganisaties dat zich (primair) met het vreemdelingen- en nationaliteitsbeleid bezighoudt;
• Verantwoordelijkheid voor de uitvoeringsorganisaties Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND), Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V), het
zelfstandig bestuursorgaan Centraal Orgaan opvang asielzoekers
(COA) en voor de centra van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
waar de vreemdelingenbewaring en de grensdetentie ten uitvoer
wordt gelegd;
• Een gezagsrelatie met de Koninklijke Marechaussee en de nationale
politie voor wat betreft het vreemdelingentoezicht.

Beleidsconclusies
Tabel 37.1 Kengetallen vreemdelingenketen
Vreemdelingenketen aantallen1
Opvang, Toegang, Toelating en Toezicht

Asiel
Asielinstroom2
Overige instroom3
Instroom in de opvang
Uitstroom uit de opvang
Gemiddelde bezetting in de opvang

2010

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Raming
2014

15.150
9.720
15.300
13.200
20.100

14.630
10.330
13.760
18.640
18.720

13.360
9.150
13.300
14.800
14.400

17.190
13.260
16.470
15.490
14.700

29.890
18.050
29.820
20.280
19.590

14.000
13.380
14.000
14.000
14.100

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

89

Beleidsartikelen

Vreemdelingenketen aantallen1
Opvang, Toegang, Toelating en Toezicht
2010

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Raming
2014

Regulier
Machtiging tot voorlopig verblijf (MVV)4
Verblijfsvergunning regulier (VVR)
Toelating en verblijf (TEV)
Visa

53.600
55.500
–
3.400

49.720
58.930
–
2.420

46.600
58.520
–
1.480

6.580
25.530
39.820
1.760

14.040
22.260
35.840
1.190

8.500
27.2005
39.000
2.500

Naturalisatie
Aantal naturalisatie verzoeken

26.280

26.300

28.890

24.230

24.820

33.500

16%
35%
49%

20%
32%
48%

20%
29%
50%

23%
31%
46%

26%
28%
47%

20%
30%
50%

Streefwaarden Terugkeer6
Zelfstandig vertrek
Gedwongen vertrek
Zelfstandig vertrek zonder toezicht

1
Cijfers zijn afgerond op tientallen. De IND-cijfers over 2014 zijn afkomstig uit het nieuwe datawarehouse van de IND, dat aan het einde van 2014 in
gebruik is genomen. Met het nieuwe datawarehouse maakt de IND een belangrijke kwaliteitsslag op het gebied van cijfers over asiel- en reguliere
procedures. Eén van de verbeteringen heeft betrekking op procedures die onterecht opgevoerd zijn in INDiGO, het systeem van de IND. Deze procedures kunnen nu uit de cijfers worden gefilterd.
2
Tot de asielinstroom behoren de eerste asielaanvragen, opvolgende asielaanvragen en nareis.
3
Tot de overige asielinstroom behoren zij-instroom, uitgenodigde vluchtelingen, aanvragen voor verlenging van een asielvergunning,
herbeoordelingen/intrekkingen van asielvergunningen, de verlengingsaanvragen van reguliere asielgerelateerde vergunningen, de ongewenst
verklaringen en de overige reguliere asielgerelateerde vergunningen.
4
Medio 2013 is MoMi ingegaan en worden de MVV’s voor andere verblijfsdoelen dan nareis niet meer onder MVV maar onder TEV meegeteld
5
In de begroting 2014 is voor kalenderjaar 2014 abusievelijk een aantal van 35.300 in plaats van 27.200 weergegeven. Dit heeft geen consequenties
gehad, aangezien in de ramings- en financieringsmodellen die in de keten worden gebruikt is uitgegaan van 27.200.
6
Peildatum 1 februari 2015.

Bronnen: INDIS/INDiGO, Maandrapportage COA, Meerjarenraming Vreemdelingenketen en VenJ/KMI.

Toelichting
Het totaal aantal geregistreerde asielaanvragen is in 2014 hoger dan
geraamd. De stijging wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere
instroom uit Syrië (gedurende het hele jaar) en Eritrea (eerste helft van
2014). De instroom in de opvang en de gemiddelde bezetting zijn hierdoor
dan ook gestegen.
Wat betreft «regulier» geldt dat het hoger dan geraamde aantal machtigingen tot voorlopig verblijf (MVV), samenhangt met de hogere
MVV-nareis als gevolg van de hoger dan geraamde asielinstroom.
Het aantal visa-aanvragen is lager dan geraamd, doordat de diplomatieke
posten steeds meer beslissingen zelfstandig afhandelen.
Wat betreft het aantal naturalisatieverzoeken werd bij het vaststellen van
de begroting voor 2014 rekening gehouden met een verhoogde instroom
door wijziging van de Rijkswet op het Nederlanderschap. De wijziging is
echter nog niet doorgevoerd, waardoor de verwachte instroom is
uitgebleven.
Tabel 37.2 Kengetallen IND doorlooptijden
Vreemdelingenzaken waarop binnen de wettelijke termijn is besloten.

Asiel
Regulier
Naturalisatie

2010

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Raming
2014

82%
95%
96%

88%
87%
87%

88%
89%
91%

85%
87%
70%

93%
91%
86%

88%
100%
100%

Bron: INDIS/INDiGO

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

90

Beleidsartikelen

Tabel 37.3 Prestatie-indicator Centraal Orgaan Asielzoekers
Gemiddelde verblijfsduur in maanden

Gemiddelde opvangduur vergunninghouders na vergunningverlening
Gemiddelde verblijfsduur opvang op basis van uitstroom

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Raming
2014

5
15

5
14

3,7
13

4,7
9,8

3,5
12

Bron: Maandrapportage COA

Toelichting
De gemiddelde opvangduur van vergunninghouders na vergunningverlening is opgelopen als gevolg van de verhoogde asielinstroom en het
relatief hoge inwilligingspercentage. Er worden dan ook maatregelen
genomen om de uitplaatsing van vergunninghouders te versnellen.
De daling van de gemiddelde opvangduur van alle uit de opvang van het
COA gestroomde vreemdelingen houdt verband met het feit dat het
toekenningspercentage hoger is dan eerdere jaren. Over het algemeen is
de opvangduur van asielzoekers die in aanmerking komen voor een
vergunning namelijk korter dan van asielzoekers die een afwijzing op de
asielaanvraag ontvangen. Overigens is het de verwachting dat de
gemiddelde opvangduur op basis van de uitstroom in 2015 gaat oplopen.
Een groot deel van de in 2014 ingestroomde asielzoekers zit namelijk nog
in de opvang. De knelpunten bij het uitplaatsen van vergunninghouders
naar gemeenten wordt daardoor pas op een later moment zichtbaar in
deze indicator.
Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures
De Wet herschikking asielgronden en de eerste onderdelen van het Besluit
stroomlijning toelatingsprocedures en het Besluit aanpassing vergoeding
vervolgaanvragen vreemdelingen zijn op 1 januari 2014 in werking
getreden. De tweede tranche van het Besluit stroomlijning toelatingsprocedures is op 1 april 2014 in werking getreden. Bij afwijzing van een eerste
asielaanvraag of van een humanitair-reguliere aanvraag wordt nu meteen
bekeken of er een (andere) humanitair-reguliere verblijfsgrond van
toepassing is. Daartoe hoeft geen afzonderlijke vervolgaanvraag meer te
worden ingediend.
Alternatieven vreemdelingenbewaring
Vooruitlopend op het wetsvoorstel Terugkeer en Bewaring (indiening bij
Tweede Kamer in voorjaar 2015), worden gezinnen met minderjarige
kinderen en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv’s) vanaf
1 oktober niet meer geplaatst in reguliere centra voor vreemdelingenbewaring of grensdetentie, maar in de Gesloten Gezinsvoorziening.
Controle van vreemdelingen in het Detentiecentrum Rotterdam en
Detentiecentrum Zeist gebeurt met behulp van een bodyscan, omdat
onderzoek aan het lichaam door middel van visitatie als belastend werd
ervaren. Daarnaast zijn er alternatieven voor bewaring ontwikkeld
(vreemdelingenbewaring wordt meer dan voorheen ingezet als ultimum
remedium) die een zichtbare daling van inbewaringstellingen tot gevolg
heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

91

Beleidsartikelen

Arbeids- en kennismigratie
Op 1 april 2014 is de Europese richtlijn Single Permit inzake de enkelvoudige procedure en de enkelvoudige vergunning geïmplementeerd
door invoering van de gecombineerde vergunning voor verblijf en arbeid.
Deze vergunning, die door de IND wordt afgegeven, is een combinatie van
de tewerkstellingsvergunning en de verblijfsvergunning. Voor het
arbeidsmarktdeel vraagt de IND advies aan het UWV.
In april 2014 is het voorstel voor de Europese richtlijn inzake de toelating
en verblijf van seizoenswerkers door het Europees Parlement (EP) en de
Europese Raad aangenomen. Een eerste aanzet tot implementatie is
gegeven. In mei is het voorstel voor de richtlijn inzake de toelating en
verblijf van intra corporate transferees door het EP en de Raad aangenomen.
Voor de toelatingsregeling buitenlandse investeerders is veel gedaan aan
voorlichting om investeerders aan te trekken. Het heeft geresulteerd in
slechts één aanvraag die is afgewezen en één aanvraag die nog in
behandeling is.
In 2014 is een wijziging van het Vreemdelingenbesluit 2000 voorbereid in
verband met de start-up-regeling, die per 1 januari 2015 in werking is
getreden. Deze nieuwe regeling geeft ambitieuze starters van buiten de
EU de kans om een tijdelijke verblijfsvergunning in Nederland aan te
vragen. Met een verblijfsvergunning als «start-up» krijgen ambitieuze
starters een jaar de tijd om in Nederland een innovatieve onderneming te
starten. Een voorwaarde is dat ze hierbij begeleid worden door een
betrouwbare begeleider (facilitator) in Nederland. Daarnaast is een
communicatieplan gemaakt om de regeling in de markt te zetten.
In december 2014 heeft de Sociaal-Economische Raad het advies over
arbeidsmigratie vastgesteld. Dit advies dient als referentiekader voor
eventuele maatregelen om arbeidsmigratie uit andere lidstaten in betere
banen te leiden en Nederland nog aantrekkelijker te maken voor kennismigranten. Een kabinetsreactie volgt in het voorjaar van 2015.
Handhaving Vreemdelingenwet
Criminele vreemdelingen en fraude
De aanpak van criminele en overlastgevende vreemdelingen had in 2014
de hoogste prioriteit. Daarnaast is veel aandacht besteed aan de aanpak
van op toelating gerichte fraude. Om hier invulling aan te geven, is de
samenwerking en informatie-uitwisseling tussen de vreemdelingen- en
strafrechtketen verbeterd. In maart 2014 is bovendien de Wet biometrie in
werking getreden waardoor nu systematisch gebruik kan worden gemaakt
van vingerafdrukken in de strijd tegen (migratie)fraude.
Mensensmokkel
In 2014 is de aanpak van mensensmokkel verder geïntensiveerd. Een
belangrijke maatregel is de oprichting van de Landelijke Staf Grootschalig
Bijzonder Optreden (LSGBO). Dit is een samenwerkingsstructuur waarin
alle relevante organisaties samenwerken op handhaving, opsporing en
intelligence rondom de aanpak van mensensmokkel van Eritreeërs en
Syriërs. Deze werkwijze heeft geleid tot onder meer 110 aangehouden
verdachten en ruim twintig projectmatige mensensmokkelonderzoeken.
Deze werkwijze zal daarom structureel worden voortgezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

92

Beleidsartikelen

Nationaliteit
Op 21 januari 2014 is het wetsvoorstel tot wijziging van de Rijkswet op het
Nederlanderschap ter verlenging van de termijnen voor de verlening van
het Nederlanderschap aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit voorstel
beoogt conform het Regeerakkoord de naturalisatietermijn te verlengen
van vijf naar zeven jaar.
Op 4 september 2014 is het wetsvoorstel tot wijziging van de Rijkswet op
het Nederlanderschap ter verruiming van de mogelijkheden voor het
ontnemen van het Nederlanderschap bij terroristische misdrijven
aangeboden aan de Tweede Kamer. Dit voorstel beoogt aan artikel 14,
tweede lid, onderdeel b, van de Rijkswet op het Nederlanderschap het
artikel 134a Wetboek van Strafrecht toe te voegen.
Strafbaarstelling illegaliteit
In april 2014 is het wetsvoorstel strafbaarstelling illegaliteit ingetrokken.
Het huidige beleid gericht op terugkeer van onrechtmatig in Nederland
verblijvende vreemdelingen blijft hierdoor ongewijzigd.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 37.4 Budgettaire gevolgen van het beleid art. 37 (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013
Verplichtingen

173.932

1.142.847

681.201

461.646

Programma-uitgaven
37.2 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen
Bijdrage agentschappen
Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
Bijdrage ZBO’s/RWT’s
Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)
Nidos-opvang
Subsidies
Vluchtelingenwerk Nederland (VWN) e.a.
Overig toegang, toelating en opvang
vreemdelingen
Opdrachten
Programma Biometrie
Programma Vernieuwing Grensmanagement
Programma Keteninformatisering
Versterking vreemdelingenketen

751.429

1.136.888

681.201

455.687

312.131

323.621

290.598

33.023

388.752

740.909
24.738

322.413
0

418.496
24.738

5.272

6.260

5.743

517

605

458

662

– 204

1.188
4.041
13.100
495

400
3.626
12.009
592

7.310
3.017
19.415
3.970

– 6.910
609
– 7.406
– 3.378

7.700

6.910

8.399

– 1.489

37.3 Terugkeer
Bijdrage agentschappen
DJI (DV&O)
Subsidies
REAN-regeling
Opdrachten
Terugkeer vreemdelingen

6.600

8.833

6.599

2.234

11.545

8.532

13.075

– 4.543

Ontvangsten

27.466

1.369

0

1.369

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

93

Beleidsartikelen

Toelichting op de instrumenten

37.2 Toegang, toelating en opvang vreemdelingen
Bijdrage aan agentschappen
Immigratie- en Naturalisatiedienstn (IND)
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is verantwoordelijk voor de
uitvoering van het vreemdelingenbeleid in Nederland. Dat houdt in dat de
IND alle aanvragen beoordeelt van vreemdelingen die in Nederland willen
verblijven of Nederlander willen worden. Het kan gaan om vluchtelingen
die niet veilig zijn in eigen land, maar ook om mensen die in Nederland
willen werken en wonen of zich willen laten naturaliseren tot Nederlander.
De gestegen uitgaven aan de IND hangen vooral samen met de hoger dan
geraamde asielinstroom. De IND wordt hiervoor grotendeels op PxQ-basis
(prijs maal aantal asielaanvragen) gefinancierd door VenJ. Bij Voor- en
Najaarsnota is het budget voor de IND daarom verhoogd.
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)
Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) draagt zorg voor de
opvang van vreemdelingen in Nederland. Het COA biedt vreemdelingen
huisvesting, verstrekt middelen van bestaan en geeft begeleiding.
Het opvangbeleid is gericht op het bieden van onderdak en begeleiding
van asielzoekers gedurende de asielprocedure. Na een afwijzing van een
asielverzoek wordt de vreemdeling in de gelegenheid gesteld, al dan niet
met ondersteuning van Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) en/of de
Internationale Organisatie voor Migratie (IOM), zelfstandig terug te keren.
Na afloop van de vertrektermijn wordt de opvang in beginsel beëindigd,
waarna mogelijk nog plaatsing in een locatie voor vrijheidsbeperking of in
een gezinslocatie aan de orde kan zijn om verder aan het vertrek te
werken. In het geval van vergunningverlening is snelle doorstroming naar
gemeentelijke huisvesting van belang om op die wijze integratie en
participatie te bevorderen.
Het COA wordt op PxQ-basis (prijs maal de gemiddelde bezetting)
gefinancierd. De verhoging van de bijdrage aan het COA houdt direct
verband met de hoger dan geraamde asielinstroom in 2014. Bij Miljoenennota 2015 is € 375 mln. extra budget vrijgemaakt ter dekking van de
kosten van de verhoogde instroom voor 2014 en 2015. Dit bedrag is
toegevoegd aan het budget voor 2014. Van dit budget is € 240 mln.
onbesteed gebleven, wat is gestort in de asielreserve. Dit budget blijft
hiermee beschikbaar ter dekking van een deel van de kosten van de
verhoogde asielinstroom in de 2015.
Nidos-opvang
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie verstrekt een bijdrage aan
Stichting Nidos. Deze stichting is belast met de voogdij over alleenstaande minderjarige vreemdelingen en met het uitvoeren van de
kinderbeschermingsmaatregel ondertoezichtstelling wanneer het om
kinderen uit vluchtelingengezinnen gaat. De subsidie aan Nidos wordt op
basis van jaarplannen verstrekt en is gerelateerd aan de instroom van
alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

94

Beleidsartikelen

Per 2014 is de subsidierelatie met Nidos overgeheveld van artikel 35
Jeugd naar artikel 37 Vreemdelingen. Bij de eerste suppletoire begroting
is dit budgettair verwerkt. Doordat in 2014 de asielinstroom van AMV’s
hoger was dan geraamd, zal de subsidie aan Nidos hoger worden
vastgesteld.
Subsidies
Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland (VWN)
Vereniging Vluchtelingenwerk Nederland (VWN) zet zich op basis van
Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens in voor de
bescherming en het behartigen van de belangen van vluchtelingen en
asielzoekers. Daarnaast ondersteunt VWN direct of indirect vluchtelingen
en asielzoekers bij het opbouwen van een nieuw bestaan in Nederland.
In 2014 heeft VWN een subsidie ter grootte van € 6,3 mln. ontvangen. Er
is meer uitgegeven dat begroot om de activiteiten op de COA-locaties te
kunnen blijven uitvoeren bij het hogere aantal asielverzoeken.
Opdrachten
Biometrie, keteninformatisering en vernieuwing grensmanagement
Het programma Keteninformatisering heeft door een combinatie en
uitbouw van bestaande voorzieningen (Basisvoorziening Vreemdelingen
en Centraal Digitaal Depot van JustID) de uitwisseling van digitale
documenten in de Vreemdelingenketen mogelijk gemaakt. IND en COA
zijn als eerste gestart met de uitwisseling van digitale documenten. Er is
een tijdelijk informatiesysteem Overdracht Vreemdelingen opgeleverd
waarmee ketenpartners gegevens kunnen uitwisselen in het kader van de
gedwongen terugkeer van vreemdelingen. Het systeem voor Ketenmanagementinformatie levert inmiddels digitale rapportages van zes
ketenpartners.
Biometrie draagt zorg voor harmonisatie en bevordering van efficiënt
gebruik van biometrie in de vreemdelingenketen. Het wetsvoorstel92 dat
de mogelijkheden in de Vreemdelingenwet 2000 voor gebruik van
biometrische kenmerken bij vaststelling van de identiteit van vreemdelingen verruimd, is door beide kamers aangenomen. De wet is op 1 maart
2014 in werking getreden. Het biometriesysteem (AFIS) van de Basisvoorziening Vreemdelingen is in 2014 vervangen, waarmee het uitgangspunt
van eenmalige vastlegging en opslag van deze biometrische gegevens,
die kunnen worden hergebruikt in alle processen van de vreemdelingenketen, verder is gerealiseerd. De uitrol van het Europese Visumsysteem
(EU-VIS) is verder gecontinueerd. Tevens is geïnvesteerd in een Public Key
Infrastructure (PKI) voor grens- en vreemdelingentoezicht, de verhoging
van de kwaliteit van biometrie en een ketenplatform voor effectiever
gebruik van biometrie in de keten.
De onderschrijdingen op de budgetten voor het programma Keteninformatisering en voor biometrie komen omdat hier geraamde uitgaven
gerealiseerd zijn op het apparaatsartikel (niet-beleidsartikel 91). Dit in
verband met herdefiniëring door «Verantwoord Begroten».

92

Staatscourant, 2014, nr. 2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

95

Beleidsartikelen

37.3 Terugkeer
Bijdrage aan agentschappen
DJI – Dienst Vervoer en Ondersteuning
De DT&V schakelt de Dienst Vervoer en Ondersteuning (DV&O) in voor het
vervoer van vreemdelingen. De realisatie is lager omdat de DT&V in 2014
minder gebruik heeft hoeven maken van de diensten van DV&O, mede
vanwege een efficiënter ingericht ketenproces.
Subsidies
REAN-regeling
De DT&V en de IOM werken met elkaar samen op het gebied van
zelfstandige terugkeer. De hogere realisatie is veroorzaakt doordat het
begrotingsartikel met ingang van 2014 ook andere subsidie uitgaven van
de DT&V omvat, die voor 2014 geboekt werden op het instrument
opdracht vreemdelingen vertrek. Deze mutatie heeft betrekking op een
onderlinge verschuiving van budgetten.
Opdrachten
Terugkeer vreemdelingen
De DT&V bevordert het daadwerkelijke vertrek van vreemdelingen door
de regie over het vertrekproces van individuele vreemdelingen te voeren.
Dat gebeurt onder meer door het voeren van gesprekken met vreemdelingen, het faciliteren van het verkrijgen van reisdocumenten, het geven
van voorlichting en het voorbereiden van het daadwerkelijke vertrek.
Daarnaast bevordert de DT&V de samenwerking op het terrein van
terugkeer met landen van herkomst en landen van de Europese Unie.
Ook in 2014 heeft de prioriteit in eerste instantie gelegen bij zelfstandig of
vrijwillig vertrek en hebben vreemdelingen van de overheid praktische en
financiële ondersteuning voor terugkeer ontvangen. Door de IOM,
gemeenten, onderwijsinstellingen en maatschappelijke organisaties zijn
met nationale en Europese middelen verschillende projecten uitgevoerd
waarin aan vreemdelingen «in natura» ondersteuning is geboden, zoals
bijvoorbeeld het bieden van een (vak)opleiding en het opstellen van een
businessplan. Indien vreemdelingen desondanks niet vrijwillig vertrekken,
wordt ingezet op gedwongen vertrek, waarbij medewerking van landen
van herkomst essentieel is. Kabinetsbreed is ingezet op het verkrijgen van
deze medewerking van herkomstlanden.
De realisatie was in 2014 lager dan begroot. Reden voor deze onderuitputting is deels gelegen in het feit dat de DT&V in 2014 ook incidentele
financiële middelen vanuit de EU heeft ontvangen. Daarnaast was in 2014
een afname zichtbaar in het aantal fysieke verplaatsingen van vreemdelingen tussen de verschillende ketenpartners.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

96

Niet-beleidsartikelen

5. NIET-BELEIDSARTIKELEN
91. Apparaat kerndepartement

Realisatie begrotingsuitgaven Veiligheid en Justitie € 12.625 miljoen
Niet-beleidsartikelen (91, 92, 93) 3,7%
Niet-beleidsartikelen;
€ 469 mln.

Overig Veiligheid
en Justitie;
€ 12.156 mln.

Tabel 91.1 Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013
Verplichtingen

522.949

470.159

410.369

59.790

91.1 Apparaatsuitgaven kerndepartement
Personeel
waarvan eigen personeel
waarvan externe inhuur
waarvan overige personele uitgaven
Materieel
waarvan ICT
waarvan SSO’s
waarvan overige materiele uitgaven

249.780
213.215
35.407
1.158
220.965
23.968
159.040
37.957

261.951
223.912
35.968
2.071
203.630
15.926
153.408
34.296

231.049
192.404
31.117
7.528
179.320
19.260
94.986
65.074

30.902
31.508
4.851
– 5.457
24.310
– 3.334
58.422
– 30.778

Ontvangsten

17.223

23.765

706

23.059

Toelichting uitgaven en verplichtingen
Ten opzichte van de begroting is in 2014 € 55,2 mln. meer uitgegeven. Het
budgettaire kader van artikel 91 «Apparaat kerndepartement» is bij eerste
en tweede suppletoire begrotingswet 2014 verhoogd met € 48,3 mln. De
belangrijkste oorzaken zijn budgettaire neutrale verschuivingen van
programmabudget op de beleidsartikelen naar apparaatsbudget op artikel
91.
Eigen personeel en externe inhuur
De belangrijkste oorzaken van de hogere uitgaven aan personeel en
externe inhuur zijn:
• In het kader van de richtlijnen van Verantwoord Begroten, die een
strikte scheiding tussen apparaats- en programmamiddelen voorschrijven, heeft een aantal technische en budgettair neutrale mutaties in
2014 plaatsgevonden. Abusievelijk stonden er nog apparaatsuitgaven
verantwoord bij de programma-uitgaven. Deze budgetten zijn
gedurende 2014 overgeheveld naar artikel 91.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

97

Niet-beleidsartikelen

•

JustID (Justitiële Informatiedienst) heeft opdrachten uitgevoerd voor
derden. De kosten en opbrengsten van deze opdrachten waren niet
begroot en zijn in 2014 aan het budgettair kader toegevoegd (€ 12
mln.)

ICT
Op het budget ICT is minder uitgegeven dan geraamd door herschikking
van het apparaatsbudget conform Verantwoord Begroten. Er is meer
uitgegeven op eigen personeel, externe inhuur en SSO’s.
SSO’s
De uitgaven aan shared services organisaties (SSO’s) zoals het Rijksvastgoedbedrijf, FM Haaglanden en P-direkt zijn hoger dan begroot. Dit wordt
veroorzaakt door:
• Een interne herschikking van budget «Overig materieel» naar SSO’s
van € 26,4 mln. conform de richtlijnen Verantwoord Begroten. Deze
herschikking is bij de eerste suppletoire begroting 2014 uitgevoerd.
• Het kabinet heeft besloten tot een nieuwe vormgeving van het
Rijkshuisvestingsstelsel per 1 januari 2016.93 Eén van de gevolgen
hiervan is dat de huidige huurcontracten voortijdig worden opengebroken. Gedurende de looptijd van het huurcontract heeft het
Rijksvastgoedbedrijf een vordering op de balans (zogenaamde
egalisatievordering), dit werd in de loop der tijd afgelost door het
departement als gebruiker van een pand. Doordat de huurcontracten
voortijdig moeten worden opengebroken vanwege de overgang naar
het nieuwe huisvestingsstelsel, dienen departementen deze egalisatievordering voortijdig af te lossen. VenJ heeft bij eerste suppletoire
begrotingswet de egalisatieschuld à € 39,7 mln. afgelost.
• De nieuwbouw van Eurojust is vertraagd waardoor in 2014 minder is
uitgegeven dan geraamd. Dit leidt tot overloop van uitgaven van € 6
mln. naar 2015.
• Kleinere mutaties (minder dan € 5 mln.) zoals de betaling aan SSC ICT
Haaglanden. In 2014 zijn vijf kwartalen betaald voor ICT-diensten in
plaats van vier.
Overige materiele uitgaven
De uitgaven aan overig materieel zijn lager dan oorspronkelijk begroot. Dit
wordt veroorzaakt door:
• Een herschikking van het budget «Overige materiele uitgaven» naar
SSO’s van € 26,4 mln. bij de eerste suppletoire begroting 2014.
• Desaldering JustID voor uitgevoerde opdrachten voor derden in 2014.
Ontvangsten
In 2014 is € 23,1 mln. aan ontvangsten geboekt. De belangrijkste oorzaken
zijn:
• Ontvangsten JustID voor uitgevoerde opdrachten voor derden.
Tegenover de (extra) ontvangsten staan ook (extra) uitgaven van € 12
mln. De vergoedingen hiervoor zijn bij de tweede suppletoire
begroting door middel van een desaldering aan het budgettaire kader
toegevoegd.
• De Wetgevingsacademie heeft vergoedingen ontvangen voor haar
opleidingen.
• Een ontvangst voor Keten Informatie Management is geraamd op het
programmabudget van artikel 33.3 maar verwerkt op apparaatsuitgaven.
93

Tweede Kamer, 31 490, nr. 75.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

98

Niet-beleidsartikelen

Totaaloverzicht apparaatsuitgaven/kosten inclusief agentschappen en ZBO’s en RWT’s
91.2 Totaaloverzicht apparaatsuitgaven en -kosten inclusief agentschappen en ZBO’s/RWT’s (x € 1.000)
Realisatie
2013

Realisatie
20141

Begroting
2014

Verschil

470.745

465.581

410.369

55.212

Grote uitvoeringsorganisaties
Openbaar Ministerie
Raad voor de rechtspraak
Raad voor de Kinderbescherming
Hoge Raad

1.755.967
578.035
973.412
179.073
25.447

1.540.645
482.476
864.050
169.180
24.939

1.539.983
464.290
890.452
160.116
25.125

662
18.186
– 26.402
9.064
– 186

Agentschappen2
Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
Immigratie en Naturalisatiedienst (IND)
Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB)
Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
Dienst Justis

1.650.744
1.149.013
307.434
90.490
71.656
32.151

1.603.621
1.113.585
309.437
97.620
46.544
36.435

1.667.665
1.224.694
270.416
99.210
41.069
32.276

– 64.044
– 111.109
39.021
– 1.590
5.475
4.159

6.2504
8.2134
5.8414

4.925.863
121.303
50.813
2.398
8.185
6.066

– 3.852
– 28
225

Kerndepartement

ZBO’s en RWT’s
Nationale politie
Politieacademie
Raad voor Rechtsbijstand (RvR)
Bureau Financieel Toezicht (BFT)
College Bescherming Persoonsgegevens (Cbp)
College voor de Rechten van de Mens (CRM)
College van Toezicht Auteursrechten en naburige
rechten
College gerechtelijke deskundigen
Reclasseringsorganisaties
Commissie Schadefonds Geweldsmisdrijven (SGM)
Slachtofferhulp Nederland (SHN)
Particuliere tbs-inrichtingen
Landelijk bureau Inning Onderhoudsbijdragen
(LBIO)
Halt
Particuliere Jeugdinrichtingen
Instituut Fysieke Veiligheid (IFV)
Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV)
Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA)
Stichting Nidos

4.962.493 3
140.3053
54.0894
5.800
7.827
6.113
5494
1.701
227.7024
18.5364
25.2934
209.9174
4.0664
13.5424
78.0514
28.000
11.5524
102.656
25.5014

1.5324

30.8954

685
1.723
215.348
5.311
23.196
239.655
3.511
12.567
70.923
30.236
11.140
98.673
25.096

191

– 659

1

De realisatiegegevens voor 2014 zijn nog niet voor alle ZBO’s en RWT’s beschikbaar.
De cijfers over 2013 zijn voor de agentschappen aangepast naar de nieuwe berekensystematiek van 2014.
Door VenJ beschikbaar gesteld bedrag.
4
De apparaatskosten zijn gelijk aan de totale kosten.
2
3

Extracomptabele tabel invulling taakstelling Regeerakkoord
Rutte/Asscher
De Rijksdienst is vanaf 2016 een efficiencytaakstelling opgelegd die
oploopt tot in totaal € 1,1 mld. Het aandeel van VenJ in deze taakstelling
bedraagt circa € 341 mln. structureel vanaf 2018. Het betreft een
taakstelling van 8,9% op de apparaatsuitgaven. De apparaatsuitgaven op
het terrein van immigratie en asiel zijn voor 13,3% aangeslagen. De
nationale politie heeft geen efficiencytaakstelling. De Politieacademie
maakt wel onderdeel uit van de grondslag zoals gehanteerd voor het
Regeerakkoord.
In onderstaande tabel is het VenJ-aandeel in de efficiencytaakstelling en
de doorverdeling daarvan naar de grootste VenJ-onderdelen weergegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

99

Niet-beleidsartikelen

Tabel 91.3 Departementale taakstelling cf. Regeerakkoord Rutte/Asscher (x € 1.000)
2016

2017

2018

Structureel

Departementale taakstelling (totaal)

– 124.206

– 277.459

– 340.563

– 340.563

Kerndepartement

– 13.096

– 24.699

– 32.797

– 32.797

Grote uitvoeringsorganisaties
OM
Raad voor de Kinderbescherming
Rechtspraak (inclusief Hoge Raad)

– 57.967
– 19.539
– 5.268
– 33.160

– 129.880
– 42.268
– 12.012
– 75.600

– 158.364
– 51.538
– 14.646
– 92.180

– 158.364
– 51.538
– 14.646
– 92.180

Agentschappen
DJI
IND
NFI
Dienst Justis
CJIB

– 45.074
– 32.000
– 10.063
– 2.044
– 405
– 562

– 104.605
– 74.000
– 23.742
– 4.660
– 924
– 1.279

– 127.093
– 90.000
– 28.724
– 5.682
– 1.127
– 1.560

– 127.093
– 90.000
– 28.724
– 5.682
– 1.127
– 1.560

ZBO’s

– 8.069
– 2.600
– 234
– 78
– 208
– 3.440
– 808
– 701

– 18.275
– 5.800
– 534
– 177
– 474
– 7.848
– 1.843
– 1.599

– 22.309
– 7.100
– 651
– 216
– 578
– 9.568
– 2.247
– 1.949

– 22.309
– 7.100
– 651
– 216
– 578
– 9.568
– 2.247
– 1.949

COA
CBP
Bureau Financieel Toezicht
College voor de rechten van de mens
Politieacademie
IFV
Raad voor Rechtsbijstand

In bovenstaande tabel is de verdeling van de efficiencytaakstelling uit het
Regeerakkoord opgenomen over de dienstonderdelen van VenJ conform
het oorspronkelijke ritme. Deze taakstelling is als volgt verdeeld en
ingevuld:
• € 90 mln. slaat neer bij DJI. De invulling van deze taakstelling maakt
onderdeel uit van het Masterplan DJI.94
• € 92,2 mln. slaat neer bij de Raad voor de rechtspraak. De invulling
van de taakstelling maakt onderdeel uit van de prijsafspraken die met
de rechtspraak gemaakt zijn. Ter invulling van de taakstelling is het
zogenoemde KEI-programma opgestart door VenJ en de Rechtspraak.
Hierover is de Tweede Kamer geïnformeerd.95
• € 51,5 mln. is het aandeel van het OM. Het Openbaar Ministerie is
geïnformeerd over de budgettaire omvang van deze taakstelling en
neemt passende maatregen in de bedrijfsvoering om deze taakstelling
in te vullen.96
• Het aandeel van taakstelling voor de uitvoeringsorganisaties in de
vreemdelingenketen is € 42 mln. (IND € 29 mln., COA € 7 mln. en
DT&V € 6 mln.). Deze efficiencytaakstelling wordt ingevuld door
intensievere samenwerking tussen de drie organisaties. Hierover is er
een brief naar de Tweede Kamer gestuurd als reactie op motie Van
Hijum.97
• De taakstelling slaat voor € 32,8 mln. neer op het bestuursdepartement. € 6 mln. betreft het aandeel voor DT&V, zoals hierboven
aangegeven, wordt dit ingevuld met intensievere samenwerking
tussen deze dienst en de overige organisaties in de vreemdelingenketen. Het overige deel binnen het bestuursdepartement is toebedeeld
aan de personele en materiële budgetten van het bestuursdeparte-

94

Tweede Kamer, 24 587, nr. 535.
Tweede Kamer, 29 279, nr. 164.
96
Tweede Kamer, 33 400, nr. 109.
97
Tweede Kamer, 19 637, nr. 1707.
95

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

100

Niet-beleidsartikelen

•

ment. Door ontdubbeling, versobering en centralisering van bedrijfsvoeringstaken zal deze taakstelling worden ingevuld. Te denken valt
aan maatregelen als het samenvoegen van secretariaten, het heroverwegen van vacatures, bundelen van expertisetaken, versobering van
dienstvervoer en beperken van externe inhuur.
Het resterende deel van de taakstelling slaat voor € 24,7 mln. neer bij
diverse kleinere taakorganisaties van VenJ (zoals het NFI en de Raad
voor de Kinderbescherming) en voor € 15,3 mln. bij de overige ZBO’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

101

Niet-beleidsartikelen

92. Nominaal en onvoorzien
Tabel 92.1 Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

2013
Verplichtingen

0

0

41.965

– 41.965

92.1 Nominaal en onvoorzien
Nominaal en onvoorzien

0

0

41.965

– 41.965

Ontvangsten

0

0

0

0

Toelichting
De grondslag voor het in de begroting opnemen van het
niet-beleidsartikel «Nominaal en onvoorzien» staat in artikel 6, lid 1c van
de Comptabiliteitswet 2001 (CW). Niet-beleidsartikel 92 wordt bij het
Ministerie van Veiligheid en Justitie niet gebruikt voor het aanhouden van
middelen ter dekking van onvoorziene uitgaven. Dit niet-beleidsartikel
wordt uitsluitend gebruikt voor het tijdelijk «parkeren» van nog te
verdelen loon- en prijsbijstellingen, andere nog te verdelen middelen en
nog te verdelen taakstellingen.
In 2014 zijn de middelen van artikel 92 via budgetoverhevelingen naar
andere artikelen ingezet ter dekking van loonkostenontwikkeling en
budgettaire problematiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

102

Niet-beleidsartikelen

93. Geheim
Tabel 93.1 Budgettaire gevolgen van beleid (x € 1.000)
Realisatie

Realisatie

2013
Verplichtingen
93 Geheime uitgaven
Geheime uitgaven
Ontvangsten

Verschil

2014

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting
2014

3.317

3.171

3.057

114

3.317

3.173

3.057

116

17

74

0

74

Toelichting
De grondslag voor het in de begroting opnemen van geheime uitgaven
staat in artikel 6, lid 1b van de Comptabiliteitswet 2001 (CW).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

103

Bedrijfsvoeringsparagraaf

6. BEDRIJFSVOERINGSPARAGRAAF
Ministerie van Veiligheid en Justitie
Verslagjaar 2014
De Minister van Veiligheid en Justitie verklaart dat:
In het begrotingsjaar 2014 is, uitgaande van het normenkader voor de
bedrijfsvoering, op een gestructureerde wijze aandacht besteed aan de
primaire- en ondersteunende processen en de hiermee samenhangende
beheertaken bij de organisatieonderdelen van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie. De over het jaar 2013 aan de Algemene Rekenkamer
gedane toezeggingen maakten hier onderdeel van uit.
Mede op basis van risicoanalyses op onder andere de door de Algemene
Rekenkamer geconstateerde onvolkomenheden is een systematische
afweging gemaakt inzake de in te zetten instrumenten van sturing en
beheersing van de bedrijfsvoering. Dit omvat mede het vaststellen van de
van toepassing zijnde wet- en regelgeving en de uitgangspunten voor
opname van de relevante aandachtspunten in deze bedrijfsvoeringsparagraaf.
De Algemene Rekenkamer heeft in haar Rapport bij het Jaarverslag 2013
van VenJ vier onvolkomenheden geconstateerd:
• Financieel beheer;
• Personeelsbeheer;
• Inkoopbeheer bij het kerndepartement;
• Inkoopbeheer Dienst Justitiële Inrichtingen.
Dankzij grote inspanningen in 2013, die in 2014 zijn voortgezet, is goede
vooruitgang geboekt. Over de bereikte resultaten wordt hierna verslag
gedaan. Eén en ander heeft in het jaar 2014 geresulteerd in beheerste
bedrijfsprocessen. Daarbij zijn de volgende punten van aandacht naar
voren gekomen:
1. Rechtmatigheid (en getrouwheid)
De foutentolerantie van 1% van de samenvattende verantwoordingsstaat
baten-lastenagentschappen VenJ 2014 is overschreden, voornamelijk door
rechtmatigheidsfouten bij DJI. De fouten bedroegen in totaal € 39,5 mln.,
dat is 1,31% van het totaal.
In 2014 zijn drie gevallen van fraude geconstateerd waarop aanzegging tot
ontslag, voorwaardelijk ontslag respectievelijk strafontslag is gevolgd.
2. Totstandkoming beleidsinformatie
Opdat de Tweede Kamer juiste en goede informatie ontvangt over de
ontwikkeling van de indicatoren en kengetallen in de begroting en het
departementaal jaarverslag zijn in het jaarverslag de indicatoren en
kengetallen zo veel mogelijk voorzien van een eenduidige bronvermelding
en is voorts zo veel mogelijk in kwaliteitsdocumenten beschreven hoe de
niet-financiële informatie tot stand is gekomen.
Naar aanleiding van het Rapport bij het Jaarverslag 2013 van de
Algemene Rekenkamer kan het volgende worden gemeld:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

104

Bedrijfsvoeringsparagraaf

1.

2.

3.

4.

5.

De Algemene Rekenkamer achtte onduidelijk wie verantwoordelijk is
voor het verzamelen van de gegevens over «Percentage standaard
strafzaken dat binnen één maand is afgedaan»
In reactie is aangegeven dat de betreffende informatieverzameling bij
het WODC is belegd en dat de Tweede Kamer over de uitkomsten in
de voortgangsrapportage in juli 2014 zou worden geïnformeerd. Dit is
inmiddels gebeurd.98
Prestaties in de strafrechtketen (aandacht voor ongewenste uitstroom, informatiestrategie en betrouwbare informatie)
Het programma VPS (Versterking Prestaties Strafketen) loopt op
koers. Zo is de strafrechtketenmonitor operationeel, werken politie en
OM gezamenlijk aan verbetering van de processen opsporing en
vervolging, is het Administratie- en InformatieCentrum voor de
executieketen gestart, zijn logistieke centra tussen OM en ZM in
oprichting en zijn diverse ontwikkelingen gestart en maatregelen
genomen om de strafrechtketen te digitaliseren. Ook zijn in het kader
van de herziening van het Wetboek van Strafvordering diverse
wetsvoorstellen in ontwikkeling, al aangeboden aan het parlement of
al in werking getreden.
Inzicht in niet-gebruik en doelmatigheid van gesubsidieerde
rechtsbijstand
Het niet-gebruik van gesubsidieerde rechtsbijstand wordt in kaart
gebracht in het rapport Geschilbeslechtingsdelta 2014. Dit rapport
wordt naar verwachting opgeleverd uiterlijk eind tweede kwartaal
2015. Gestreefd wordt de data als open data beschikbaar te stellen.
De Raad voor Rechtsbijstand zal ook de aantallen gebruikers per
soort toevoeging en rechtsgebied in de jaarlijkse monitor gesubsidieerde rechtsbijstand vermelden. Ook wordt bezien in hoeverre een
nadere internationale verkenning mogelijk is van de uitgaven per
toevoeging.
Inzicht in resultaten aanpak bestrijding witwassen
De beleidsvisie Nationaal Risk Assessment (NRA) Witwassen en
Terrorisme Financiering die door de Ministeries van Financiën en
VenJ wordt geschreven is bijna gereed. In deze notitie zetten zij hun
visie uiteen op welke wijze zij op beide beleidsterreinen een risk and
evidence based-beleid ontwikkelen. Centraal in die visie staat dat een
goede inschatting van risico’s de basis vormt van het beleid en dat
inzicht in de effectiviteit van dat beleid nodig is om het beleid te
toetsen en verder vorm te geven. De eerste resultaten van het NRA
worden in 2015 verwacht.
Behandeling deel van de verblijfsaanvragen duurt nog te lang
In 2014 is voortgang geboekt in de duur van de verblijfsaanvragen.
Het percentage reguliere verblijfsaanvragen (inclusief bezwaarprocedures) dat in januari 2014 binnen de wettelijke termijn werd afgehandeld bedroeg 85%. Gedurende het jaar 2014 is de tijdigheid gestegen,
waardoor 91% van de alle aanvragen tijdig zijn beslist. Voor 2015
wordt een tijdigheid van 95% beoogd.

3. Financieel en materieel beheer
Financieel beheer
In 2012 is een nieuw financieel en inkoopsysteem Leonardo in gebruik
genomen. Dit ging gepaard met implementatie- en conversieproblemen
die de ordelijkheid van het financieel beheer van met name het bestuursdepartement ernstig hebben aangetast. Om het financieel beheer te
98

Tweede Kamer, 29 279, nr. 204.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

105

Bedrijfsvoeringsparagraaf

verbeteren is in 2013 het programma Verbetering Financieel Beheer
gestart. In 2013 is een betrouwbaar en geschoond systeem gerealiseerd
en zijn de achterstanden weggewerkt. De verbeteringen hebben er toe
geleid dat de Algemene Rekenkamer het financieel beheer in 2013 niet
meer als een ernstige onvolkomenheid heeft aangemerkt, maar als een
onvolkomenheid.
In 2014 is gewerkt aan het duurzaam verbeteren van het financieel beheer
binnen VenJ en de professionalisering van de controlfunctie. De belangrijkste activiteiten waren:
• Het autorisatiebeheer is geoptimaliseerd. Belangrijke autorisatieconflicten zijn opgelost;
• Het aantal gebruikersfouten bij boekingscoderingen is, vergeleken met
voorgaande jaren, fors afgenomen. Door trainingen van medewerkers,
systeemtechnische aanpassingen en extra controle op juiste invoer is
de betrouwbaarheid van financiële informatie verbeterd;
• De capaciteit voor de invulling van de financial concerncontrol op de
administraties, het functioneel beheer en het opdrachtgeverschap voor
het technisch beheer en ontwikkeling van het systeem zijn vergroot. De
afhankelijkheid en de inhuur van externen is daarmee afgenomen;
• In 2014 is conform toezegging onderzoek gedaan naar de vormgeving
en invulling van de controlfunctie bij VenJ. De aanbevelingen worden
in 2015 verder uitgewerkt en geïmplementeerd.
Met deze duurzame verbeteringen voldoet het financieel beheer aan de
standaarden en vergt onderhoud en ontwikkeling. Aandachtspunt is het
beheer van voorschotten. In 2014 zijn door het bestuursdepartement de
nodige voorschotten niet tijdig of niet juist geregistreerd in de administratie, dan wel vastgesteld. De bijbehorende betalingen zijn wel correct
verlopen.
Subsidiebeheer
Naar aanleiding van bevindingen van de Algemene Rekenkamer over
2012 is in 2013 in het kader van de verbetering van het financieel beheer
een aantal subsidie-instrumenten herzien en ontwikkeld waarmee het
subsidiebeheer in opzet is verbeterd, zoals: geactualiseerde beschrijvingen van de administratieve organisatie (AO), checklist (waaronder
risicoanalyse), dossiergeleidelijst, modelbrieven, en dergelijke. Medio
2014 zijn deze instrumenten geïmplementeerd en geëvalueerd en ze
worden toegepast met ingang van subsidieverstrekking in 2015.
Personeelsbeheer
In 2014 zijn concrete verbeteracties geïnitieerd die de kwaliteit van het
personeelsbeheer binnen VenJ hebben verbeterd. Bij alle dienstonderdelen van VenJ zijn audits uitgevoerd naar de wijze waarop het personeelsbeheer en de interne controle wordt uitgevoerd. Tevens zijn de
VenJ-personeelsdossiers gescreend op aanwezigheid van verplichte
documenten en heeft controle plaatsgevonden op de juistheid van de
salarisbetaling en toelages aan VenJ-medewerkers. Op basis van deze
analyse hebben de dienstonderdelen hun personeelsdossiers gecompleteerd en eventuele omissies in de salarisbetaling en toekenning van
toelages hersteld. Daarnaast hebben dienstonderdelen de interne controle
op het personeelsbeheer geïntensiveerd. Het Basis Controleplan is in 2014
door alle dienstonderdelen (op hoofdlijnen) uitgevoerd. Kaders en
werkprocessen in het personeelsbeheer zijn aangescherpt waardoor
fouten bij de invoer in P-Direkt kunnen worden voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

106

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Alle dienstonderdelen van VenJ ontvangen sinds juni 2014 maandelijks
een rapportage over de stand van zaken op de kwaliteit van het personeelsbeheer op het niveau van het onderdeel. Daarnaast is het personeelsbeheer onderdeel van de P&C-cyclus. Daarmee wordt in het jaarplan
aangegeven welke beheersmaatregelen zijn/worden getroffen. Over de
voortgang wordt door de organisatieonderdelen aan de SG gerapporteerd
in de kwartaalrapportages.
Met deze maatregelen kan worden gesteld dat het personeelsbeheer door
de dienstonderdelen beheerst kan worden uitgevoerd en dat achterstanden in het personeelsbeheer grotendeels zijn ingelopen. 2015 zal in
het teken staan van de verdere borging van de genomen beheersmaatregelen en het maken van de laatste slag in het completeren van de
personeelsdossiers met de verplichte documenten.
Inkoopbeheer
Voor 2014 heeft VenJ de doelstelling voor het maximale bedrag aan
onrechtmatigheden gesteld op € 17,8 mln. Om deze doelstelling te
realiseren is de interne regelgeving middels een circulaire aangescherpt,
is gewerkt aan de verbetering van de volledigheid van het contractenregister, aan de verbetering van de uitvoering van de spendanalyse ten
behoeve van de maandrapportages inkoopbeheer en aan aanpassingen in
Leonardo. Hoewel verbeterd, kan – mede op basis van de accountantscontrole – worden geconstateerd dat de spendanalyse ook in 2015 nog
verdere verbetering behoeft.
Het totale bedrag aan onrechtmatige inkoopuitgaven over 2014 bij de
onderdelen van VenJ bedroeg uiteindelijk € 36,8 mln. ten opzichte van
circa € 31,6 mln. aan onrechtmatige inkoopuitgaven in 2013. Daarmee is
de doelstelling van een verdere reductie van de onrechtmatigheden in de
inkoop helaas niet gerealiseerd.
In totaal wordt een bedrag van ruim € 13 mln. veroorzaakt door het nog
niet juist toepassen van de aangescherpte regelgeving uit de Aanbestedingswet 2013. Bovendien blijken er in dit kader ook regelmatig onduidelijkheden te bestaan over wat wel en niet als rechtmatig kan worden
beschouwd. Daarnaast is € 1 mln. toe te schrijven aan onrechtmatigheden
bij de Rijksdienst Caribisch Nederland. VenJ zal de onrechtmatigheden
met de Rijksdienst Caribisch Nederland bespreken.
Bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) is ondanks de verdere verbeteringen in het inkoopproces sprake van een stijging van de onrechtmatigheden ten opzichte van 2013: het bedrag aan onrechtmatigheden is
uitgekomen op € 27,7 mln. (waarvan overigens € 11 mln. als een
interpretatiefout op een specifiek aspect van de inkoop wordt gekwalificeerd). De onrechtmatigheden bij het bestuursdepartement bedragen
circa € 3,9 mln. Tevens is bij de Raad voor de Kinderbescherming een
bedrag van € 1,8 mln. geconstateerd aan onrechtmatige inkoopuitgaven.
Deze waren in de eigen interne controle van de Raad niet geconstateerd
en dientengevolge ook niet opgenomen in de maandelijkse rapportages
aan het departement. Bij de overige sectoren bedroeg het totale bedrag
aan onrechtmatige inkoopuitgaven ca. € 3,4 mln.
1. Bestuursdepartement
De verbeteringen in het inkoopbeheer van het bestuursdepartement
betroffen:
• De volledige registratie van contracten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

107

Bedrijfsvoeringsparagraaf

•

•

Medio 2014 is de registratie van contracten, veelal contracten die
waren overgekomen naar VenJ als gevolg van de departementale
herindeling en rijkscontracten onder categoriemanagement, gecompleteerd. Daarnaast wordt thans onderzocht hoe het financieel systeem
het beste kan worden gebruikt voor de registratie van contracten,
mede aan de hand van het gebruik van eenduidige contractdefinities.
Tevens is in 2014 actie ondernomen om de inkoopdossiers te completeren.
Verbeteringen in de wijze van totstandkoming van de maandelijkse
rapportage over onrechtmatige inkoopuitgaven casu quo de spendanalyse
Het bestuursdepartement heeft voor de totstandkoming van de
maandrapportage over onrechtmatige inkoopuitgaven de hiertoe door
het Openbaar Ministerie ontwikkelde werkwijze ingevoerd, die door de
Algemene Rekenkamer als «best practice» werd bestempeld. Het
betreft een aanpassing van de maandelijkse rapportage conform de
nieuwe aanbestedingswet en de herziene interne richtlijnen voor het
inkoopbeheer. Daarmee wordt tevens een spendanalyse op basis van
de definitie van de Algemene Rekenkamer uitgevoerd.
Verbeteringen in de geautomatiseerde ondersteuning van het
inkoopproces door Leonardo
Voor de verbetering van de geautomatiseerde ondersteuning van het
inkoopproces zijn in 2014 negen belangrijke wijzingen doorgevoerd in
Leonardo.

2. DJI
DJI heeft de afgelopen jaren fors geïnvesteerd in het verbeteren van het
inkoopbeheer. In dat kader is ook in 2014 speciale aandacht uitgegaan
naar de door de Algemene Rekenkamer gedane aanbevelingen op het
gebied van:
• Maatregelen ter verbetering van het contractregister;
• Een gedetailleerde procesbeschrijving voor de werkwijze die gehanteerd wordt voor de toetsing of aan de aanbestedingsregels wordt
voldaan;
• Maatregelen ter verbetering van de sturing op de centrale inkoop.
Deze maatregelen hebben in 2014 slechts beperkt effect gehad. De in 2014
specifieke opgetreden onrechtmatigheid op het gebied van de inhuurverlengingen van ICT en hoger personeel zijn overigens wel door de eigen
systeemcontrole van DJI gedetecteerd en de beheersmaatregelen zijn
direct genomen.
Signaleren en aanpakken van M&O/frauderisico’s
• Rijksbrede aanpak ter versterking van het voorkomen en bestrijden van
fraude
Eén van de hoofdlijnen van de door Veiligheid en Justitie gecoördineerde rijksbrede aanpak van fraude99 is fraudebestendige regelgeving. Om gelegenheden om fraude te kunnen plegen weg te nemen, is
het belangrijk om bij het opstellen en aanpassen van wet- en regelgeving een goede inschatting te maken van potentiële zwakke plekken of
frauderisico’s van nieuwe voorstellen. Om die reden is het wetgevingsproces rijksbreed aangepast zodat alle departementen prioriteit geven
aan de fraudebestendigheid van voorstellen. Door een aanscherping
van het Integraal Afwegingskader voor beleid en regelgeving (IAK)
kunnen zowel beleidsmakers als wetgevingsjuristen samen met
99

Tweede Kamer, 17 050, nr. 496.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

108

Bedrijfsvoeringsparagraaf

•

beoogde uitvoerders en handhavers beter inschatten in hoeverre het
voorgenomen beleid of de regelgeving zal worden nageleefd en of en
welke frauderisico’s aan het voorstel kleven. In aanvulling hierop is de
mogelijkheid geïntroduceerd om in gevallen waarin er onzekerheid is
over de frauderisico’s van een nieuwe regeling of op voorhand
duidelijk is dat er een kwetsbaarheid resteert, opdracht te geven tot
een periodieke fouten- en misbruiksignalering. Het betreffende
departement vraagt in dat geval binnen een vooraf vastgestelde
termijn signalen hierover op bij de diensten die belast zijn met de
uitvoering, handhaving en opsporing.
Risico’s (financiële) integriteitsschendingen
Het tv-programma «Zembla» meldde in oktober over het mogelijk
onrechtmatig handelen van een ICT-dienstverlener tussen 2005 en
2010 waar onder andere VenJ bij betrokken was. Direct nadat VenJ
vragen van Zembla had ontvangen, is gestart met een grondig
onderzoek van de door Zembla aangedragen casuïstiek. Tegelijkertijd
zijn de integriteitsregels via de interne communicatiekanalen aan alle
medewerkers en leidinggevenden opnieuw onder de aandacht
gebracht. Aanvullend heeft VenJ de Auditdienst Rijk (ADR) gevraagd
een onafhankelijk onderzoek laten verrichten naar de bekendheid van
de integriteitsregels voor het aannemen van geschenken en het ingaan
op uitnodigingen. VenJ heeft eveneens relevante informatie in handen
gesteld van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) om een
onafhankelijk oordeel te krijgen over schending van het mededingingsrecht.
Op verzoek van het Ministerie van BZK heeft elk ministerie eind 2014
een check gedaan op het integriteitsmanagement. De hoofdvraag was
of het stelsel van integriteitszorg op orde is in het licht van de
geldende waarden en normen en de actuele inzichten en ontwikkelingen.
Wat betreft VenJ is geconstateerd dat het stelsel van integriteitsmanagement op orde is: het proces is goed ingericht, procedures zijn op
orde, er is aandacht voor preventie en opleiding en er is voldoende
capaciteit beschikbaar. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan een verdere
professionalisering met aandacht voor incidentmanagement,
actualiteit van regelingen en procedures van melding tot aan de
afdoening.
In het financieel en personeelsbeheer zijn, conform de overheidsregels, voorzieningen aanwezig ter voorkoming van fraude. In het
financieel beheer is het autorisatiebeheer van het financieel- en
inkoopsysteem Leonardo in 2014 op orde gebracht. Ten aanzien van
het subsidiebeheer zijn medio 2014 maatregelen geïmplementeerd om
door ex ante en ex post risicoanalyse de kans op misbruik of oneigenlijk gebruik te voorkomen. De beheersing van het M&O-risico bij
bijdrage- en subsidieverlening vergt ook in 2015 verdere aandacht.
Binnen het personeelssysteem P-Direkt wordt gebruik gemaakt van
geautomatiseerde controles in het systeem en functiescheidingen in
de workflow, waardoor veel bewuste en onbewuste fouten van
mensen voorkomen kunnen worden. Waar dit niet als systeemcontrole
kan worden afgevangen, wordt aanvullend controle uitgevoerd. Voor
de restrisico’s die niet langs deze lijn kunnen worden afgevangen
hanteert VenJ sinds 2010 het Basiscontroleplan met controles op
onder meer de verlofadministratie, de salarisbetaling, het besluitenregister, mutaties en wanneer daar aanleiding toe bestaat, specifieke
thematische controles. Op de uitvoering van het Basiscontroleplan
wordt gemonitord. Daarnaast worden de gebruikers van P-Direkt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

109

Bedrijfsvoeringsparagraaf

nadrukkelijk gewezen op hun verantwoordelijkheid voor integer
handelen.
Voor 2014 zijn ten aanzien het gebruik van P-Direkt als systeem voor
het personeelsbeheer binnen Veiligheid en Justitie geen gevallen van
fraude of misbruik van het systeem bekend geworden.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Informatiebeveiliging
Op een aantal terreinen is in het jaar 2014 een aanzienlijke voortgang
geboekt op het gebied van informatievoorziening:
• Binnen alle grote uitvoeringsorganisaties is naast een CIO (Chief
Information Officer, verantwoordelijk voor het inrichten van de
informatiemanagementfunctie in de organisatie) ook een CISO (Chief
Information Security Officer), belast met de implementatie van de
BIR-maatregelen binnen de eigen organisatie aangesteld;
• Alle CISO’s hebben dezelfde vakopleidingen (CISSM en CISA) gevolgd
en komen maandelijks bij elkaar, waarbij de voortgang op de implementatie van de BIR (Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst) wordt
besproken en ervaringen/best practices worden uitgewisseld;
• In 2014 is een compleet overzicht tot stand gekomen van alle informatiesystemen die door de uitvoeringsorganisaties als kritieke worden
ervaren, de zogeheten risicokaart. In totaal zijn er binnen VenJ 88
kritieke systemen;
• Voor al deze kritieke systemen moet een actuele (niet ouder dan drie
jaar) risicoanalyse beschikbaar zijn, waarin risicobeperkende maatregelen worden vastgesteld. Tevens moet per systeem op basis van deze
risicoanalyse een plan van aanpak voor het invoeren van deze
maatregelen worden opgesteld en moeten de maatregelen daadwerkelijk worden ingevoerd.
Bij aanvang van 2014 beschikte slechts ongeveer 30% van alle kritieke
systemen over een actuele risicoanalyse. Eind 2014 is dit percentage
gestegen tot 74%. In het eerste kwartaal van 2015 beschikken alle kritieke
systemen over een actuele risicoanalyse. Voor 32 van de 88 kritieke
systemen was per ultimo 2014 een plan van aanpak opgesteld.
Grote lopende ICT-projecten (risico’s voor privacy en uitvoering)
VenJ heeft een actuele lijst met lopende grote projecten. Conform de
procedures rapporteert VenJ over grote en risicovolle projecten onder
andere met het Rijks ICT-dashboard en via de Jaarrapportage Bedrijfsvoering Rijk van de Minister van Wonen en Rijksdienst aan de Tweede
Kamer. Naast de verplichte risicoanalyse en de Privacy Impact Assessments (PIA) bij de ontwikkeling of wijziging van een informatiesysteem
heeft VenJ ook al ruim ervaring opgedaan met de in 2014 voor grotere
projecten verplicht gestelde ICT Haalbaarheidstoets. VenJ is betrokken
geweest bij een groot aantal haalbaarheidstoetsen, en was vijf maal
opdrachtgever. Ook het instrument Gateway Review wordt veelvuldig
ingezet. Met onder meer deze maatregelen is VenJ in control voor de
grote en risicovolle projecten, inclusief de privacyrisico’s.
Tijdigheid van betalen (betaalgedrag)
De betalingstermijn voor de Nederlandse overheid is op dertig dagen
gesteld. De norm is om 90% van de facturen op tijd te betalen. In 2014 is
93% van de facturen voor het Ministerie van VenJ op tijd (binnen 30
dagen) betaald. Het ministerie voldoet daarmee aan de norm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

110

Bedrijfsvoeringsparagraaf

Activiteiten Audit Committee in 2014
Het Audit Committee (AC) is het adviesorgaan voor de departementale
leiding. In het AC zitten vier externe leden die vanuit hun expertise op het
terrein van bestuur, financiële verslaglegging en informatievoorziening
gevraagd en ongevraagd advies geven over het borgen van de kwaliteit
van de bedrijfsvoering, de regie op het auditbeleid, het risicomanagementbeleid en de uitkomsten ervan. Het AC is de eerste helft van 2014
maandelijks bijeengekomen om zodoende voldoende aandacht te houden
op de voortgang van de verbeterprogramma’s. Begin 2014 hebben de
leden van het AC haar werkzaamheden informeel geëvalueerd. Na de
zomer is het AC vervolgd in de reguliere frequentie van één vergadering
per kwartaal. In januari 2014 heeft één van de externe leden van het AC
zich teruggetrokken. In september is een nieuw extern AC-lid benoemd.
Tot slot
Er hebben zich geen knelpunten voorgedaan die buiten mijn verantwoordelijkheidsgebied liggen en die een belemmering vormen voor het
leveren van de prestaties.
De bovengenoemde punten verdienen de aandacht maar zijn niet zodanig
dat deze een bedreiging vormen voor de goede uitvoering van de taken
van het ministerie. Ik heb er alle vertrouwen in dat de getroffen maatregelen effect sorteren. De bedrijfsvoering van de organisatieonderdelen
voldoen, met inachtneming van bovenstaande punten, aan de daaraan te
stellen eisen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

111

Raad voor de rechtspraak

7. RAAD VOOR DE RECHTSPRAAK
Naast de toelichting op beleidsartikel 32, waarin de beleidsdoelstelling
van de Minister van Veiligheid en Justitie ten aanzien van het rechtsbestel
wordt toegelicht, is in de begroting van Veiligheid en Justitie een apart
hoofdstuk Raad voor de rechtspraak opgenomen, waarin de feitelijke
vertaling van de aan de rechterlijke organisatie ter beschikking gestelde
bijdrage in concrete beleidsdoelstellingen en prestaties van de Raad en de
gerechten voor het betreffende jaar wordt gegeven.
In het jaarverslag van de Rechtspraak, separaat uitgebracht door de Raad
voor de rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal wordt aangeboden, wordt gedetailleerd ingegaan op de ontwikkelingen binnen de
rechtspraak in 2014. Tevens bevat het jaarverslag van de Raad informatie
over de instroom en productie en de financiën, inclusief de managementparagraaf, de jaarrekening en de controleverklaring.
Bijdrage
Hieronder is de realisatie van de ter beschikking gestelde bijdrage
weergegeven.
Tabel 7.1 Bijdrage aan de Raad voor de Rechtspraak (x € 1.000)

2010

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Begroting
2014

Verschil
2014

Productiegerelateerde bijdrage

876.720

913.632

953.585

936.741

942.700

970.146

– 27.446

Bijdrage voor gerechtskosten

4.539

3.943

3.799

4.108

3.654

4.237

– 583

Bijdrage voor overige uitgaven
Bijzondere kamers rechtspraak
College van Beroep v/h bedrijfsleven
Megazaken

9.844
5.903
13.440

8.034
5.960
14.953

7.946
5.994
15.471

8.051
6.052
16.318

8.007
6.624
16.806

8.055
6.055
16.744

– 48
569
62

Bijdrage Niet-BFR 2005 taken
Tuchtrecht
Cie van toezicht
Overige taken

2.892
5.410
73

3.013
5.462
74

3.083
5.897
73

3.555
6.087
0

2.992
6.116
201

3.154
6.090
0

– 162
26
201

918.821

955.071

995.739

980.912

987.100

1.014.481

– 27.381

Totaal

Productie
Hieronder is de realisatie weergegeven over het aantal afgedane zaken
door de rechtspraak. De instroom was in 2014 ongeveer even hoog in
2013. Het aantal afgehandelde zaken was in 2014 iets hoger dan in 2013.
Zowel de instroom als het aantal afgehandelde zaken was lager dan
aanvankelijk bij de begroting was geraamd. In 2014 stroomde er ruim 1,75
miljoen zaken in bij de gerechten. Het aantal afgehandelde zaken bedroeg
eveneens ruim 1,75 miljoen. Er is ten opzichte van 2013 sprake van een
stijging bij kanton- en bestuurszaken en een daling bij civiel, straf en
vreemdelingenzaken. In het jaarverslag van de Rechtspraak wordt meer
gedetailleerd ingegaan op de diverse ontwikkelingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

112

Raad voor de rechtspraak

Tabel 7.2 Productie

Totaal
Gerechtshoven
Civiel
Straf
Belasting
Rechtbanken
Civiel1
Straf
Bestuur (exclusief VK)
Bestuur (VK)
Kanton2
Belasting
Bijzondere colleges
Centrale Raad van beroep
1
2

2010

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Begroting
2014

Verschil
2014

1.959.617

1.806.870

1.678.065

1.716.131

1.752.433

1.834.654

– 82.222

16.661
37.815
3.657

17.308
38.789
4.130

16.427
38.504
3.621

16.287
38.648
4.032

15.393
38.329
5.613

16.60
37.593
3.639

– 1.227
736
1.974

288.057
195.955
46.963
50.739
1.288.999
23.221

340.531
196.996
47.668
43.519
1.083.128
27.326

336.186
191.750
44.892
40.169
973.516
25.750

336.377
190.055
47.546
35.588
1.014.585
26.098

298.448
178.479
49.495
29.746
1.101.611
28.346

342.754
175.124
49.025
52.910
1.122.223
26.421

– 44.306
3.355
470
– 23.164
– 20.612
1.925

7.550

7.475

7.250

6.915

6.973

8.346

– 1.373

vanaf 2011 worden gezamenlijk gezagsverzoeken (circa 43.000) bij civiel geteld i.p.v. bij kanton.
vanaf 2011 worden akten en verklaringen bij kanton niet meer meegeteld als product.

Doorlooptijden
Hieronder is de realisatie van de doorlooptijden van de door de rechtspraak afgedane zaken. In het jaarverslag van de Rechtspraak, uitgebracht
door de Raad voor de rechtspraak, dat tevens aan de Staten-Generaal
wordt aangeboden, wordt meer gedetailleerd ingegaan op de diverse
ontwikkelingen binnen de rechtspraak in 2014.
Tabel 7.3 Doorlooptijden
Norm

Realisatie
2011

2012

2013

2014

Civiel-handelszaken rechtbanken
Handelszaken met verweer – norm 1
Handelszaken met verweer – norm 2
Handelszaken zonder verweer (verstek)
Beëindigde faillissementen
Handelsrekesten (vooral insolventie)
Kort gedingen / vovo’s (inclusief familierecht)

90%
70%
90%
90%
90%
95%

≤ 2 jaar
≤ 1 jaar
≤ 6 wkn.
≤ 3 jaar
≤ 3 mnd.
≤ 3 mnd.

87%
62%
85%
80%
83%
92%

84%
54%
78%
81%
83%
93%

81%
55%
77%
81%
81%
93%

86%
60%
79%
79%
83%
92%

Civiel-familiezaken rechtbanken
Scheidingszaken totaal (exclusief vovo’s)
– waarvan op gemeenschappelijk verzoek
Alimentatiezaken, bijstandsverhaal
Omgang- en gezagzaken
Jeugdbeschermingszaken kinderrechter
– waarvan eerste verzoeken tot OTS

95%
95%
90%
85%
90%
80%

≤ 1 jaar
≤ 2 mnd.
≤ 1 jaar
≤ 1 jaar
≤ 3 mnd.
≤ 3 wkn.

93%
93%
93%
83%
92%
81%

94%
91%
93%
83%
91%
80%

94%
90%
93%
83%
90%
72%

93%
90%
92%
83%
90%
71%

Bestuursrechtelijke zaken rechtbanken
Reguliere bestuurszaken, bodemzaken – norm 1
Reguliere bestuurszaken, bodemzaken – norm 2
Voorlopige voorzieningen bestuur regulier
Vreemdelingenzaken, bodemzaken
Belastingzaken lokaal, bodemzaken
Rijksbelastingzaken, bodemzaken – norm 1
Rijksbelastingzaken, bodemzaken – norm 2

90%
70%
90%
90%
90%
90%
70%

≤ 1 jaar
≤ 9 mnd.
≤ 3 mnd.
≤ 9 mnd.
≤ 9 mnd.
≤ 18 mnd.
≤ 1 jaar

75%
59%
93%
73%
56%
79%
61%

81%
68%
92%
80%
57%
80%
63%

84%
68%
95%
81%
62%
86%
67%

85%
70%
95%
88%
62%
76%
60%

Kantonzaken
Handelszaken met verweer – norm 1
Handelszaken met verweer – norm 2
Arbeidsontbindingen op tegenspraak

90%
75%
95%

≤ 1 jaar
≤ 6 mnd.
≤ 3 mnd.

95%
80%
94%

95%
80%
97%

94%
75%
96%

95%
77%
95%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

113

Raad voor de rechtspraak

Norm

2012

2013

2014

95%
90%
90%
95%
85%
80%

≤ 6 mnd.
≤ 6 wkn.
≤ 15 dgn.
≤ 3 mnd.
≤ 1 mnd.
≤ 3 mnd.

87%
98%
87%
96%
87%
78%

88%
97%
87%
97%
90%
84%

87%
97%
79%
97%
86%
66%

86%
98%
87%
97%
89%
63%

90%
90%
85%
100%
85%

≤ 6 mnd.
≤ 5 wkn.
≤ 5 wkn.
≤ 2 wkn.
≤ 4 mnd.

83%
85%
77%
100%
83%

82%
88%
82%
100%
85%

78%
87%
77%
99%
72%

81%
87%
83%
99%
78%

100%

≤ 4 wkn.

nog niet meetbaar

100%
100%

≤ 16 wkn.
≤ 3 mnd.

nog niet meetbaar
nog niet meetbaar

Civiel – handelszaken hoven
Handelszaken dagvaardingen – norm 11
Handelszaken dagvaardingen – norm 2
Isolventierekesten
Handelsrekesten, niet insolventie

90%
70%
90%
90%

≤ 2 jaar
≤ 1 jaar
≤ 2 mnd.
≤ 6 mnd.

79%
43%
49%
53%

80%
46%
51%
56%

80%
46%
31%
52%

80%
48%
57%
49%

Civiel – familiezaken hoven
Familierekesten
– waarvan Jeugdbeschermingszaken

90%
90%

≤ 1 jaar
≤ 4 mnd.

89%
84%

91%
89%

91%
85%

92%
83%

Belastingzaken hoven
Belastingzaken – norm 1
Belastingzaken – norm 2

90%
70%

≤ 18 mnd.
≤ 1 jaar

74%
46%

73%
44%

76%
44%

75%
53%

Strafzaken hoven
Meervoudige Kamer-zaken
EK-strafzaken, niet kantonappellen
EK-strafzaken, kantonappellen
Raadkamer m.b.t. Voorlopige Hechtenis
Raadkamer niet m.b.t. Voorlopige Hechtenis
Klachten niet vervolgen (12 Sv)
Uitwerken (MK) strafzaak i.v.m. cassatie

85%
85%
85%
90%
80%
85%
100%

≤ 9 mnd.
≤ 6 mnd.
≤ 6 mnd.
≤ 2 wkn.
≤ 4 mnd.
≤ 6 mnd.
≤ 6 mnd.

56%
30%
70%
50%
34%
53%
68%

59%
22%
49%
50%
36%
46%
64%

63%
24%
42%
56%
46%
34%
70%

67%
41%
43%
63%
50%
35%
70%

Handelsrekesten, niet-arbeidszaken
Handelszaken zonder verweer (verstek)
Geregelde arbeidsontbindingen
Kort gedingen / vovo’s
Overtredingszaken
Mulderzaken
Strafzaken rechtbanken
Strafzaken MK (= meervoudig behandeld)
Politierechterzaken (incl. economische)
Strafzaken bij de kinderrechter (enkelvoudig)
Raadkamerzaken m.b.t. voorlopige hechtenis
Raadkamerzaken niet voorlopige hechtenis
Uitwerken strafzaken (EK+MK) i.v.m. hoger beroep,
jeugd
Uitwerken strafzaken (EK+MK) i.v.m. hoger beroep,
niet jeugd
– waarvan gedetineerdenzaken

1

Realisatie
2011

De norm is aangescherpt van 80% naar 90%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

114

92
93

91

37

34
35
36

31
32
33

Artikel

253.413
681.201

253.413
681.201
455.391

Niet-beleidsartikelen

410.369
41.965
3.057

742.753
2.271.998
738.464

742.753
2.271.998
738.464

410.369
41.965
3.057

455.391

5.155.411
1.509.230

5.155.411
1.509.230

11.352.470

11.807.861

706
0
0

706

0
0

1.036.798
0
1.487

500
313.839

1.352.624

1.353.330

Uitgaven Ontvangsten

Nationale politie
Rechtspleging en rechtsbijstand
Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
Sanctietoepassing
Jeugd
Contraterrorisme en Nationaal
Veiligheidsbeleid
Vreemdelingen

11.352.470

Beleidsartikelen

Verplichtingen
11.807.861

Apparaatsuitgaven kerndepartement
Nominaal en onvoorzien
Geheim

(1)
Oorspronkelijk vastgestelde begroting

TOTAAL

Omschrijving

(bedragen x € 1.000)

470.159
0
3.171

473.330

248.370
1.142.847

788.041
2.585.861
346.145

5.298.340
1.489.787

11.899.391

12.372.721

Verplichtingen

465.581
0
3.173

468.754

250.529
1.136.888

711.046
2.583.351
719.712

5.265.815
1.488.796

12.156.137

12.624.891

23.765
0
74

23.839

351
1.369

1.101.777
80.644
13.321

1.431
221.419

1.420.312

1.444.151

Uitgaven Ontvangsten

Realisatie

(2)

(3) = (2) – (1)

59.790
– 41.965
114

17.939

– 5.043
461.646

45.288
313.863
– 392.319

142.929
– 19.443

546.921

564.860

Verplichtingen

55.212
– 41.965
116

13.363

– 2.884
455.687

– 31.707
311.353
– 18.752

110.404
– 20.434

803.667

817.030

23.059
0
74

23.133

351
1.369

64.979
80.644
11.834

931
– 92.420

67.688

90.821

Uitgaven Ontvangsten

Verschil realisatie en oorspronkelijk
vastgestelde begroting

8. DEPARTEMENTALE VERANTWOORDINGSTAAT 2014 VAN HET MINISTERIE VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE (VI)

C. JAARREKENING

Jaarrekening

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

115

Jaarrekening

9. SAMENVATTENDE VERANTWOORDINGSSTAAT 2014 INZAKE
DE BATEN-LASTENAGENTSCHAPPEN VAN HET MINISTERIE VAN
VEILIGHEID EN JUSTITIE (VI)
(bedragen x € 1.000)
Omschrijving

(1)

(2)

(3) = (2) – (1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

Realisatie 2013

Dienst Justitiële Instellingen (DJI)
Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

2.149.770
2.310.870
– 161.100

2.412.992
2.389.337
23.655

263.222
78.467
184.755

2.446.757
2.528.706
– 81.949

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

36.300
– 55.543

56.292
– 81.184

19.992
– 25.641

54.319
– 48.776

Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND)
Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

341.097
341.097
0

376.039
375.121
918

34.942
34.024
918

370.613
369.124
1.489

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

10.200
– 29.568

14.738
– 31.575

4.538
– 2.007

13.598
– 34.285

Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB)
Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

125.272
125.272
0

113.928
113.065
863

– 11.344
– 12.207
863

121.990
120.428
1.562

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

16.599
– 25.271

11.647
– 18.638

– 4.952
6.633

2.147
– 8.899

Nederlands Forensisch Instituut (NFI)
Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

73.431
73.431
0

75.343
75.677
– 334

1.912
2.246
– 334

77.089
76.842
247

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

4.539
– 9.213

3.266
– 8.484

– 1.273
729

3.141
– 9.572

Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit, Screening (Dienst Justis)
Totale baten
32.286
Totale lasten
32.286
Saldo van baten en lasten
0

36.424
36.435
– 11

4.138
4.149
– 11

38.655
32.154
6.501

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

0
–5

0
– 6.609

0
– 6.604

0
– 132

Gemeenschappelijk Dienstencentrum ICT (GDI)
Totale baten
Totale lasten
Saldo van baten en lasten

46.992
46.992
0

n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.

65.946
63.005
2.941

Totale kapitaalontvangsten
Totale kapitaaluitgaven

700
– 4.960

n.v.t.
n.v.t.

n.v.t.
n.v.t.

3.600
– 9.944

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

116

Agentschapsparagrafen

10. AGENTSCHAPSPARAGRAFEN
10.1 Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) levert een bijdrage aan de veiligheid
van de samenleving door de tenuitvoerlegging van vrijheidsstraffen en
vrijheidsbenemende maatregelen en door de aan onze zorg toevertrouwde personen de kans te bieden een maatschappelijk bestaan op te
bouwen.
Tabel 10.1.1 Staat van baten en lasten per 31 december 2014 (x € 1.000)
(1)

(2)

(3)=(2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie 2014

Verschil

Realisatie 2013

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

2.089.729
0
59.791
250
0
0

2.287.904
0
87.718
303
7.678
29.389

198.175
0
27.927
53
7.678
29.389

2.326.242
0
108.273
860
4.446
6.936

Totaal baten

2.149.770

2.412.992

263.222

2.446.757

1.224.694
1.019.507
980.507
39.000
205.187
100.300

1.113.585
1.017.746
958.829
58.917
95.839
27.379

– 111.109
– 1.761
– 21.678
19.917
– 109.348
– 72.921

1.149.013
1.047.558
990.253
57.305
101.455
31.590

9.000
1.021.079
2.409
47.343
42.997
6.450
4.346
15.345
15.345
0

27.274
1.039.364
1.716
38.072
34.772
3.284
3.300
196.600
158.154
38.446

18.274
18.285
– 693
– 9.271
– 8.225
– 3.166
– 1.046
181.255
142.809
38.446

19.248
1.127.897
2.115
53.216
48.703
5.174
4.513
196.465
129.590
66.875

Totaal lasten

2.310.870

2.389.337

78.467

2.528.706

Saldo baten en lasten

– 161.100

23.655

184.755

– 81.949

Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– waarvan ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s (excl. bijdrage aan
RVB voor justitiële inrichtingen)
Materiële programmakosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
– waarvan ICT
– Immaterieel
Overige kosten
– dotaties aan voorzieningen
– bijzondere lasten

In bovenstaande tabel wordt een positief saldo van baten en lasten
gepresenteerd van € 23,7 mln. In de begroting 2014 werd uitgegaan van
een tekort van € 161,1 mln. De uitvoering van het Masterplan DJI heeft tot
gevolg dat een aanzienlijk aantal justitiële inrichtingen wordt gesloten. Dit
brengt frictiekosten ten aanzien van het vastgoed met zich mee. Deze
kosten worden volledig gedragen door VenJ en op de begroting ingepast
door middel van een kasschuif. In de ontwerpbegroting 2014 stonden de
benodigde middelen gereserveerd op de Aanvullende Post bij het
Ministerie van Financiën. Doordat de benodigde middelen bij het
Ministerie van Financiën stonden gereserveerd en niet op de
VenJ-begroting, ontstond een negatief saldo van baten en lasten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

117

Agentschapsparagrafen

Baten
Opbrengst moederdepartement
De bijdrage 2014 van het moederdepartement (omzet) is gedurende het
jaar opwaarts bijgesteld, onder andere voor:
• de afdekking van de frictiekosten in het kader van het Masterplan DJI is
€ 159 mln. toegevoegd aan de begroting van DJI;
• hogere vergoeding voor loonkosten aan zorgverleners in de private
sector als gevolg van het OVA (overheidsbijdrage in
arbeidskostenontwikkeling)-convenant (€ 12,3 mln.);
• diverse beleidsmatige mutaties voor onder andere zorginkoop ten
behoeve van gedragsbeïnvloedende maatregelen, terugkeeractiviteiten
gevangeniswezen en onderwijsmiddel als gevolg van het capaciteitsplan JJI’s. In totaal gaat het om € 6,7 mln. aan extra bijdragen;
• terugontvangen bijdrage van OCW in verband met de neerwaartse
ontwikkeling van de justitiële jeugdcapaciteit en daarmee ook de
capaciteit van de aan de JJI’s verbonden scholen (€ 7,8 mln.).
Onder opbrengst moederdepartement zijn ook een aantal opbrengsten
van activiteiten uitgevoerd voor andere onderdelen van VenJ opgenomen.
De begroting van deze bedragen is in 2014 nog onderdeel van de
opbrengst derden. Vanaf 2015 worden deze bedragen afzonderlijk
begroot.
Opbrengsten derden
De gerealiseerde opbrengsten van derden zijn ten opzichte van de
oorspronkelijke begroting € 27,9 mln. hoger uitgekomen. De hogere
realisatie is voornamelijk het gevolg van de verlenging van het Verdrag
met het Koninkrijk België (€ 39,9 mln.). Daarnaast zijn opbrengsten
overgeheveld en verantwoord onder opbrengst overig VenJ.
Rentebaten
Door gebruik te maken van de depositofaciliteit van het Ministerie van
Financiën en ontvangen rente op het positieve rekeningcourantsaldo is in
2014 € 0,3 mln. aan rentebaten gerealiseerd.
Vrijval uit voorzieningen
Bij de balanspost voorzieningen is een toelichting opgenomen op de
vrijval uit de voorzieningen.
Bijzondere baten
Het saldo van de bijzondere baten betreft € 29,4 mln. terugbetaling door
het RVB aan DJI in het kader van het nieuwe huisvestingsstelsel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

118

Agentschapsparagrafen

Lasten
Apparaatskosten
Tabel 10.1.2 Personele kosten (x € 1.000)

Ambtelijk personeel
Externe inhuur:
– uitzendkrachten
– deskundigen/adviseurs (excl. op formatieplaatsen)
Overig personeel
Reiskosten woon-/standplaats
Overige personeelskosten
Totaal personeelskosten

Realisatie 2014

Realisatie 2013

912.519

938.407

28.556

18.483

30.361
20.809
22.756
2.744

38.822
34.521
23.796
– 6.471

1.017.746

1.047.558

De gerealiseerde personele kosten 2014 zijn in lijn met de begroting 2014.
Er heeft in 2014 wel een verschuiving plaatsgevonden tussen inzet eigen
vast personeel en tijdelijk personeel. De daling van het eigen personeel
heeft voornamelijk te maken met de effecten van het Masterplan DJI.
Tabel 10.1.3 Materiële apparaatskosten (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Gebruiksvergoedingen RVB
Overige huisvestingskosten
Onderhoud en exploitatie apparatuur
Inbesteding via SSO’s
Bureaukosten
Reis en verblijfskosten
Personeelsgebonden exploitatiekosten
Overige exploitatiekosten

15.362
3.250
39.034
9.168
6.246
10.164
10.413
2.202

14.551
4.696
42.873
7.097
9.160
12.536
9.808
734

Totaal

95.839

101.455

Het verschil in ICT-kosten wordt veroorzaakt door dat in de begroting 2014
abusievelijk het volledige ICT-budget is opgenomen voor zowel ICT-kosten
als personele, materiële en huisvestingskosten voor de ICT-organisatie
DJI. In de begroting 2016 zal dit – conform Verantwoord Begroten –
gecorrigeerd worden en worden alleen de netto ICT-kosten begroot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

119

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.1.4 Materiële programmakosten (x € 1.000)

Financiering particuliere inrichtingen
Inkoop forensische zorg
Afkoop subsidierelaties
Subsidievaststellingen voorgaande jaren
Gebruiksvergoedingen RVB
Overige huisvestingskosten
Kosten justitieel ingeslotenen (rijksinrichtingen)
Materiële kosten arbeid justitiabelen
Kosten arrestanten op politiebureaus
Overige exploitatiekosten
Totaal

Realisatie 2014

Realisatie 2013

70.934
536.668
13.300
0
235.776
65.793

287.692
312.322
36.981
12.049
272.092
87.816

82.017
9.823
4.556
20.497

85.327
17.675
4.707
11.236

1.039.364

1.127.897

De financiering van de particuliere inrichtingen is gewijzigd. Vanwege de
invoering van de DBBC-systematiek en het loslaten van de budgetparameters vanaf 2016 en verder, is er voor gekozen om de inkoop van
forensische zorg in totaliteit te verantwoorden onder die post. Onder
financiering particuliere inrichtingen worden nu alleen een aantal
subsidies verantwoord van particuliere Tbs-inrichtingen die geen
onderdeel uitmaken van de inkoop van forensische zorg. Verder worden
ook de exploitatiesubsidies van de particuliere Justitiële Jeugdinrichtingen hier verantwoord.
Rentelasten
De rentelasten hebben betrekking op de leningen bij het Ministerie van
Financiën. Omdat de afgelopen jaren voor een lager bedrag aan nieuwe
leningen is afgesloten dan oorspronkelijk geraamd, zijn de totale
rentekosten lager uitgekomen.
Afschrijvingskosten
De gerealiseerde afschrijvingskosten zijn lager uitgevallen dan geraamd.
Het verschil bedraagt € 9,3 mln. Dit heeft onder meer te maken met het
afstoten van activa bij het sluiten van locaties in het kader van het
Masterplan DJI.
Dotatie voorzieningen
De dotaties aan de voorzieningen zijn nader toegelicht bij de betreffende
post in de balans.
Bijzondere lasten
Het saldo van de bijzondere lasten bestaat voornamelijk uit reeds in 2014
betaalde afkoop boekwaarde RVB in het kader van het Masterplan DJI.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

120

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.1.5 Balans per 31 december 2014 (x € 1.000)
Balans 2014

Balans 2013

Activa
Immateriële activa
Materiële vaste activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen

14.916

7.026

9.474
104.821
2.829
3.454
33.820
143.716
254.477

13.412
99.043
3.837
2.661
14.810
157.063
171.451

Totaal activa

567.507

469.303

– 100.666
23.655
175.151
50.225
36.248
382.894

– 55.386
– 81.949
157.965
61.575
54.527
332.571

567.507

469.303

Passiva
Eigen vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Voorzieningen
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Crediteuren
Nog te betalen kosten
Totaal passiva

Over 2014 is een positief exploitatieresultaat van € 23,7 mln. gerealiseerd.
Dit saldo is het resultaat van de consolidatie van de administraties van de
onder de DJI ressorterende inrichtingen en diensten.
In het kader van het Masterplan DJI zijn nieuwe afspraken gemaakt
omtrent het negatieve eigen vermogen. Dit houdt in dat DJI door het
Ministerie van Financiën bij uitzondering toestemming is verleend om
voor 2014 af te wijken van de Regeling agentschappen inzake het negatief
eigen vermogen, mits dit negatieve eigen vermogen uiterlijk per eerste
suppletoire begrotingswet 2015 wordt aangezuiverd conform de Regeling
agentschappen. Om deze reden is in de vergelijkende cijfers 2013 de
vordering op het moederdepartement, die betrekking had op de verliezen
van voorgaande jaren, niet meer opgenomen. Tevens is deze post als
rechtstreekse vermogensmutatie in de exploitatiereserve opgenomen.
Ultimo 2012 bedroeg het eigen vermogen DJI € 76 mln. negatief. In 2013
verslechterde het eigen vermogen naar € 120 mln. negatief. Binnen DJI
zijn maatregelen getroffen om deze negatieve ontwikkeling te keren. Dit
heeft ultimo 2014 geresulteerd in een verbetering van het eigen vermogen
tot € 77 mln. negatief.
Nadere specificatie balansposten
Hieronder worden enkele balansposten nader gespecificeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

121

Agentschapsparagrafen

Activa
Tabel 10.1.6 Uitsplitsing post debiteuren (x € 1.000)
Balans 2014

Balans 2013

Debiteuren moederdepartement
Debiteuren agentschappen binnen Ministerie
VenJ
Debiteuren andere ministeries
Debiteuren agentschappen andere ministeries
Debiteuren derden (buiten het Rijk)
Debiteuren
– /– Voorziening dubieuze debiteuren

663

1.574

2.356
1.718
257
29.336
34.330
– 510

727
1.054
81
12.022
15.458
– 648

Totaal

33.820

14.810

Balans 2014

Balans 2013

Nog te ontvangen van moederdepartement
Nog te ontvangen van agentschappen binnen
Ministerie VenJ
Nog te ontvangen van andere ministeries
Nog te ontvangen van agentschappen andere
ministeries
Nog te ontvangen van derden (buiten het Rijk)

48.960

62.122

6.430
3.392

1.892
3.386

4.844
80.090

22.303
67.360

Totaal

143.716

157.063

Balans 2014

Balans 2013

Rekening courant Rijkshoofdboekhouding
Kas

253.297
1.180

169.701
1.750

Totaal

254.477

171.451

Balans 2014

Balans 2013

Tabel 10.1.7 Uitsplitsing post nog te ontvangen (x € 1.000)

Tabel 10.1.8 Uitsplitsing liquide middelen (x € 1.000)

Passiva
Tabel 10.1.9 Uitsplitsing post crediteuren (x € 1.000)

Crediteuren moederdepartement
Crediteuren agentschappen binnen Ministerie
VenJ
Crediteuren andere ministeries
Crediteuren agentschappen andere ministeries
Crediteuren derden (buiten het Rijk)
Betalingen onderweg

201

330

11
1.743
432
25.222
8.639

242
564
225
43.994
9.172

Totaal

36.248

54.527

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

122

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.1.10 Uitsplitsing nog te betalen (x € 1.000)
Balans 2014

Balans 2013

Vooruitontvangen
Vakantiegeld
Eindejaarsuitkering
Niet opgenomen vakantiedagen
Terug te betalen bijdrage moederdepartement
Nog te betalen facturen / declaraties
Vooruitontvangen bijdragen

1.159
27.391
3.681
17.129
7.510
326.024
0

3.243
28.374
3.797
16.579
16.867
262.236
1.475

Nog te betalen kosten

382.894

332.571

7.510

18.342

Specificatie
Nog te betalen aan moederdepartement
Nog te betalen aan agentschappen binnen
Ministerie VenJ
Nog te betalen aan andere ministeries
Nog te betalen aan agentschappen andere
ministeries
Nog te betalen aan derden (buiten het Rijk)

0
349

0
700

10.464
364.571

33.433
280.096

Totaal

382.894

332.571

Tabel 10.1.11 Overzicht voorzieningen (x € 1.000)
Stand per
1-1-2014

Vrijval
in 2014

Dotatie
in 2014

Voorziening FLO
Voorziening SBF
Voorziening wachtgelden
Reorganisatievoorziening
Voorziening Van Werk Naar Werk
Voorziening afkoop boekwaarde gebouwen
Voorziening verzelfstandiging Mesdagkliniek
Voorziening verlieslatende contracten

3.148
40.283
492
10.957

– 115
– 1.467
– 22
– 1.668

99.732
3.353

– 4.406

1.287
16.884
93.543
18
22.005

Totaal

157.965

– 7.678

158.154

24.417

Onttrekking
in 2014

Stand per
31-12-2014

– 3.033
– 27.846
– 176
– 6.300

0
35.387
294
4.276
16.884
93.543
2.762
22.005

– 95.326
– 609

– 133.290

175.151

Voorziening Substantieel Bezwarende Functies (SBF)
Met ingang van 1 januari 2010 is de FLO-regeling opgevolgd door de
regeling omtrent Substantieel Bezwarende Functies. De duur van deze
verlofregeling verschilt per persoon. Op basis van de instroom en de
looptijd per persoon is een voorziening gevormd. Omdat ook deze
regeling als «onzuiver» is aangemerkt geldt hier eveneens de fiscale
heffing van 26% per 2010 en de verhoging tot 52% per 2011 ter ontmoediging van het vervroegd uittreden. De dotatie in 2014 van € 23,8 mln. is
gebaseerd op de medewerkers die tot en met december 2014 van de
regeling gebruik gemaakt hebben. De onttrekking van € 27,8 mln. betreft
de in 2014 betaalde uitkeringen. In 2014 is een bedrag van € 1,46 mln.
vrijgevallen als gevolg van actualisering van de voorziening. Deze
regeling is met ingang van 1 oktober 2014 beëindigd. Instroom na
1 oktober 2014 in deze regeling kan in beginsel alleen nog plaatsvinden op
basis van eerder gemaakte afspraken. Met ingang van 1 oktober 2014 is er
een nieuwe SBF-regeling van kracht. Deze regeling wordt uitgevoerd door
Loyalis. Van de nieuwe SBF-regeling is in het laatste kwartaal van 2014
door zes medewerkers gebruik gemaakt. De dotatie in 2014 bedraagt € 0,6
mln. De onttrekking in 2014 bedraagt € 31.000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

123

Agentschapsparagrafen

Aan alle deelnames liggen besluiten ten grondslag. Voor deze zes
medewerkers is thans een voorziening opgenomen op basis van de door
Loyalis verstrekte informatie. De grondslag voor het vormen van de
voorziening betreft het in rekening gebrachte maandbedrag door Loyalis
vermenigvuldigd met de duur van de looptijd.
Voorziening Van Werk Naar Werk
In het kader van het Masterplan vindt een reorganisatie plaats, waarbij
medewerkers komen te vallen onder de rijksbrede VWNW-regeling. Voor
de medewerkers die eind 2014 in de vrijwillige fase zijn ondergebracht is
een voorziening getroffen van € 16,9 mln. Voor de verplichte fase is nog
geen voorziening opgenomen omdat nagenoeg alle verplichte kandidaten
elders binnen DJI gedetacheerd zijn.
Voorziening afkoop boekwaarde gebouwen
DJI heeft ten aanzien van een aantal van de RVB gehuurde panden de
beslissing genomen deze af te stoten. Aan deze beslissingen zijn veelal
kosten verbonden, zoals nog resterende huren, kosten wederoplevering
en eventuele sloopkosten. In 2014 is aan de RVB een aantal bedragen
betaald in het kader van het Masterplan DJI, hetgeen heeft geleid tot een
onttrekking aan de voorziening van € 95 mln. Voorts zijn er in het kader
van de verdere uitvoering van het Masterplan DJI voorzieningen van
€ 93,5 mln. getroffen voor het sluiten van locaties van na 2014. Daarnaast
is voor diverse locaties een totaalbedrag van € 4,4 mln. vrijgevallen als
gevolg van herberekening van de afkoopbedragen door de RVB.
Voorziening verlieslatende contracten
In het kader van het afkopen van de subsidierelatie met Amsterbaken
dient ook de garantstelling voor de door hen aangegane lening bij het
Ministerie van Financiën eind 2015 afgekocht te worden. Deze garantstelling bedraagt per die datum € 21,3 mln. Dit bedrag is eind 2014 als
voorziening opgenomen. In het kader van het Masterplan is besloten de
beveiliging bij DJI uitsluitend met eigen werknemers uit te voeren.
Daarom is het contract met G4S in 2014 beëindigd. In dit kader is een
afkoopsom voorzien van € 0,8 mln.
Tabel 10.1.12 Kasstroomoverzicht per 31 december 2014 (x € 1.000)
(1)

(2)

(3) = (2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

Rekening courant RHB 1 januari 2014 + stand depositorekeningen

113.479

169.701

56.222

2

Totaal operationele kasstroom

25.000

108.488

83.488

3a
3b
3

Totaal investeringen
Totaal boekwaarden desinvesteringen
Totaal investeringskasstroom

– 36.300
0
– 36.300

– 69.834
19.623
– 50.211

– 33.534
19.623
– 13.911

4a
4b
4c
4d
4

Eenmalige uitkering aan moederdepartement
Eenmalige storting door moederdepartement
Aflossing op leningen
Beroep op leenfaciliteit
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 19.243
36.300
17.057

0
36.669
– 11.350
0
25.319

0
36.669
7.893
– 36.300
8.262

5

Rekening courant RHB 31-12-2014 + stand depositorekeningen

119.236

253.297

134.061

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

124

Agentschapsparagrafen

Toelichting op kasstroomoverzicht (x € 1.000)
Saldo baten en lasten
+
Afschrijvingen
+/Mutaties voorzieningen
+/Mutaties werkkapitaal

23.655
41.489
17.185
26.159

Operationele kasstroom

108.488

De mutatie in het werkkapitaal is voornamelijk het gevolg van de toename
van de overige kortlopende schulden met € 50,3 mln. en het gewijzigde
saldo van crediteuren en debiteuren. Omdat nog steeds een hoog bedrag
aan langlopende voorzieningen beschikbaar is voor de financiering van
vaste activa, is geen beroep op de leenfaciliteit gedaan. De bijdrage van
het moederdepartement (OPF 2013 en eindejaarsmarge 2013), om de
financiële positie van DJI te verbeteren, is rechtstreeks aan het eigen
vermogen van DJI toegevoegd en is derhalve uit de bijdrage van het
moederdepartement gelaten.
In 2014 zijn door DJI investeringen gedaan in grond en gebouwen,
installaties en inventaris en overig activa waaronder ICT-middelen.
Immaterieel betreft alleen ICT-gerelateerde licenties
Tabel 10.1.13 Algemene doelmatigheidsindicatoren

DJI-totaal:
Fte-totaal
Saldo van baten en lasten in %
Productiviteitsindicatoren
1. gemiddeld aantal tbs-passanten
2a. gemiddeld aantal personen in PP’s
(equivalentplaatsen)
2b. verhouding equivalentplaatsen /
gemiddelde bezetting

2012

2013

Realisatie
2014

Begroting
2014

Verschil

2011

16.285
– 2,4%

16.140
– 1,5%

15.943
– 3,3%

15.250
1,0%

15.500
– 7,5%

– 250
8,5%

22

25

25

20

20

0

407

401

450

481

625

– 144

3,9

3,9

4,7

5,4

4,4

1,0

Doelmatigheid per doelstelling
In onderstaande tabellen worden doelmatigheidsgegevens gepresenteerd.
De verschillen bij de omzet (PxQ) kunnen zowel het gevolg zijn van
volumeverschillen als van prijsverschillen ten opzichte van de oorspronkelijke begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

125

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.1.14 Gevangeniswezen regulier

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Begroting
2014

Verschil

2010
Intramurale capaciteit verdeeld naar:
Operationele strafrechtelijke sanctiecapaciteit
Reservecapaciteit
In bewaringgestelden op politiebureaus
VN-cellen / ISH

12.167
11.657
350
64
96

12.152
11.519
479
58
96

12.166
11.430
583
57
96

11.920
11.258
516
50
96

11.586
11.191
260
39
96

11.484
11.094
256
20
114

102
97
4
19
– 18

Bezettingsgraad direct inzetbare capaciteit (%)

90,9

91,1

89,6

84,7

78,6

91,3

– 12,7

229

232

259

262

253

244

9

133

121

113

95

65

66

–1

1.004,7

1.010,3

1.110,0

1.108,4

1.051,2

1.005,8

45,5

Extramurale capaciteit verdeeld naar:
(Bijzonder) pen. programma’s met of zonder
elektr. toezicht
Elektronische Detentie

517

407

401

450

481

625

– 144

450
67

407
0

401
0

450
0

481
0

0
625

481
– 625

Gemiddelde prijs per dag per plaats (x € 1,–)
Omzet extramurale sanctiecapaciteit (p*q x € 1
mln.)

51

34

47

57

83

65

18

9,6

5,1

6,9

9,4

14,6

14,8

– 0,3

Gemiddelde prijs per dag operationele
capaciteit (x € 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Omzet operationele en res.capaciteit (p*q x
€ 1 mln.)

Toelichting Gevangeniswezen
Naar aanleiding van de capaciteitseffecten (PMJ 2015) is in de begroting
2015 een capaciteitsdaling op de extramurale capaciteit opgenomen in
2014. Hiertoe is conform afspraak de begroting 2014 van DJI niet op
voorhand aangepast, maar wordt DJI afgerekend volgens de geldende
spelregels omtrent de outputfinanciering. De huidige lage bezettingsgraad
bij de intramurale cellen loopt ook mee in deze afrekening.
Het prijsverschil van de extramurale capaciteit houdt met name verband
met de lagere bezetting en hogere DJI-brede overheadkosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

126

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.1.15 Forensische zorg

Capaciteit FPC’s / forensische zorg verdeeld
naar:
Rijks-tbs-klinieken
Particuliere tbs-klinieken
Tbs-contractplaatsen in GGZ- en
GHZ-instellingen
Reservecapaciteit
Bezettingsgraad justitiële tbs-klinieken (%)

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Begroting
2014

Verschil

2010

2.156
427
1.456

2.067
427
1.379

2.077
392
1.376

1.858
373
1.286

1.782
366
1.416

1.730
362
1.368

52
4
48

273

256
5

208
101

199
0

0

0

0
0

91,9

92,0

90,0

92,0

89,6

91,3

– 1,7

480

479

496

494

508

527

– 19

221

173

201

0

0

0

Gemiddelde prijs per dag operationele
capaciteit (x € 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Omzet operationele en res.capaciteit (p*q x
€ 1 mln.)

377,6

360,6

364,1

335,0

330,4

332,8

– 2,4

Forensische zorgplaatsen in het GW (PPC’s)
Gemiddeld aantal plaatsen
Gemiddelde prijs per dag (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1 mln.)

700
367
93,8

700
360
92,1

692
399
100,8

680
398
98,7

620
403
91,2

620
389
88,0

0
14
3,1

1.244

1.369

1.546

1.628

1.916

1.835

81

1.052
192

1.172
197

1.337
209

1.418
210

1.707
209

1.625
210

82
–1

285
129,4

294
146,7
52,5

329
185,7
56,6

360
213,8
61,3

355
248,3
68,0

344
230,4
55,0

11
17,9
13,0

Intramurale cap. for. zorg in GGZ/GHZ
verdeeld naar:
Inkoop forensische zorg in het strafrechtelijk
kader
Inkoop forensische zorg voor gedetineerden
Gemiddelde prijs per dag (x € 1,–)
Omzet intramurale capaciteit (p*q x € 1 mln.)
Omzet ambulante zorg (p*q x € 1 mln.)

Toelichting forensische zorg
In het kader van het Masterplan DJI worden twee FPC’s gesloten en vindt
herbestemming van één FPC plaats. In 2014 zijn bij deze FPC’s geen
nieuwe patiënten geplaatst. Bovendien zijn patiënten overgeplaatst naar
de overige FPC’s. Om dit te kunnen opvangen is bij de overige FPC’s extra
capaciteit gecontracteerd. Hierom is de gefinancierde capaciteit bijgesteld
met 52 plaatsen.
Bij de te sluiten/te herbestemmen FPC’s was de gemiddelde bezetting in
2014 reeds relatief laag. Dit werkt door in de gemiddelde bezettingsgraad
van de totale tbs-capaciteit waardoor deze lager is uitgekomen. Bij de niet
bezette plaatsen wordt alleen de vaste bedprijs gefinancierd. Omdat in
2014 relatief veel plaatsen niet bezet waren, heeft dit de gerealiseerde
dagprijs gedrukt.
In 2014 was er sprake van hoge druk op de capaciteit van de overige
forensische zorg. Gedurende het jaar is de gefinancierde capaciteit
opwaarts bijgesteld in verband met autonome groei en in het kader van
de aangenomen motie Van der Staaij over extra middelen voor de inkoop
van forensische zorg.100 De gemiddelde bezetting van de intramurale
capaciteit is uitgekomen op 101,5% van de bijgestelde gefinancierde
capaciteit. De hogere prijs van de intramurale forensische zorgplaatsen is
voornamelijk het gevolg van indexatie van de tarieven.

100

Tweede Kamer, 33 750 VI, nr. 82.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

127

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.1.16 Vreemdelingenbewaring

2011

2012

2013

Realisatie
2014

Begroting
2014

Verschil

2010
Capaciteit vr.bew. en uitzetcentra verdeeld
naar:
Vrijheidsbeneming (art. 6 Vw)
Vreemdelingenbewaring en uitzetcentra
In bewaring gestelden op politiebureaus
Reservecapaciteit
In stand te houden capaciteit korte termijn
In stand te houden capaciteit lange termijn

2.781
195
2.054
2
130
400
0

2.781
108
1.842
1
130
330
370

2.776
166
1.584
1
325
330
370

2.476
168
1.522
1
390
330
65

1.762
98
1.424
0
240
0
0

1.762
50
1.472
0
240
0
0

0
48
– 48
0
0
0
0

Bezettingsgraad (%) capaciteit vreemdelingenbewaring

70,9

71,8

59,0

38,4

30,1

91,3

– 61,2

193

195

196

158

168

191

– 23

134

75

125

93

77

122

– 45

79

38

78

53

0

0

0

23

5

31

13

0

0

0

171,0

147,3

153,7

117,5

100,1

116,7

– 16,6

Gemiddelde prijs per dag operationele cap. (x
€ 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Gem. prijs per dag in stand te houden cap. kort
(x € 1,–)
Gem. prijs per dag in stand te houden cap.
lang (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1 mln.)

Toelichting Vreemdelingenbewaring
De lagere realisatie van de gemiddelde prijs is voornamelijk het gevolg
van het concentreren van leegstand.
Tabel 10.1.17 Justitiële jeugdinrichtingen
Realisatie
2014

Begroting
2014

Verschil

777
319
331
0
127
36

0
0
0

150
214

777
319
331
0
127
36

72,8

64,0

72,1

90,0

– 17,9

543

552

547

608

600

8

143

132

124

132

135

–3

92

132

124

132

135

–3

186,2

180,6

176,2

152,1

150,4

1,7

2010

2011

2012

2013

Operationele capaciteit JJI verdeeld naar:
Rijks jeugdinrichtingen
Particuliere jeugdinrichtingen
Inkoopplaatsen (niet justitieel)
Reservecapaciteit
In stand te houden capaciteit

1.331
688
630

1.351
454
384

1.202
358
442

1.164
358
442

13

150
363

150
252

Bezettingsgraad operationele capaciteit (%)

52,8

72,3

510
153

Gemiddelde prijs per dag operationele cap. (x
€ 1,–)
Gemiddelde prijs per dag reserve capaciteit (x
€ 1,–)
Gemiddelde prijs per dag aan te houden
capaciteit (x € 1,–)
Omzet operationele en res.capaciteit (p*q x
€ 1 mln.)

246,1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

0
0

128

Agentschapsparagrafen

10.2 Immigratie- en naturalisatiedienst (IND)
De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is dé toelatingsorganisatie van
Nederland die als uitvoeringsorganisatie het immigratie- en asielbeleid
effectief en efficiënt uitvoert in samenwerking met de partners in de keten.
Dit houdt in dat de IND de aanvragen beoordeelt van vreemdelingen die
in Nederland willen verblijven of Nederlander willen worden.
Tabel 10.2.1 Staat van baten en lasten per 31 december 2014 (x € 1.000)
(1)

(2)

(3)=(2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

Realisatie 2013

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

290.598
0
50.499
0
0
0

322.125
0
53.447
17
450
0

31.527
0
2.948
17
450
0

315.432
0
55.120
21
40
0

Totaal baten

341.097

376.039

34.942

370.613

Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– waarvan apparaat ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s
Programmakosten
Afschrijvingskosten
– Materieel
– waarvan apparaat ICT
– Immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
– rentelasten

270.416
201.589
168.589
33.000
68.827
1.000
31.000
48.500
20.714
9.714
300
11.000
1.467
0
0
1.467

309.437
239.685
194.439
38.641
69.752
1.119
31.669
46.851
16.520
5.286
2.926
11.234
2.313
1.753
0
560

39.021
38.096
25.850
5.641
925
119
669
– 1.649
– 4.194
– 4.428
2.626
234
846
1.753
0
– 907

307.434
235.041
193.098
36.946
72.393
1.346
29.942
44.675
16.012
6.108
300
9.904
1.003
143
0
860

Totaal lasten

341.097

375.121

34.024

369.124

0

918

918

1.489

Omschrijving

Saldo van baten en lasten

Baten
Omzet moederdepartement
Uitgangspunt voor het berekenen van de totaal gerealiseerde baten zijn
de vastgestelde bekostigingsafspraken en de IND-kostprijzen 2014.
Daarnaast is de IND nog separaat gefinancierd. Dit is vastgesteld in
afspraken vermeld in de opdrachtbrieven van 2014. In 2014 is een omzet
moederdepartement gerealiseerd van € 322 mln.
De omzet moederdepartement kan als volgt worden gespecificeerd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

129

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.2.2 Specificatie omzet (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Omzet (p*q) Asiel
Omzet (p*q) Naturalisatie
Omzet (p*q) Procesvertegenwoordiging
Omzet (p*q) Regulier
Indirecte omzet (lumpsum)
Overige omzet
Subtotaal
– /– Ontvangen leges

105.469
8.995
3.024
83.340
153.179
15.585
369.592
47.467

79.523
8.715
20.456
82.049
152.269
20.586
363.598
48.166

Totaal

322.125

315.432

De omzet van Asiel is met ongeveer € 26 mln. toegenomen en is te
verklaren door de verhoogde instroom en de daaraan gerelateerde
afhandeling op beslis AA en VA (€ 18 mln.) en een verschuiving van de
omzet in het kader van hogerberoepzaken (€ 8 mln.).
Het verschil van € 17 mln. inzake de omzet van Procesvertegenwoordiging wordt veroorzaakt door een verschuiving van de omzet inzake
hogerberoepzaken naar onderdelen binnen omzet Asiel en omzet
Regulier.
Omzet derden
In de omzet derden worden onder andere de leges voor het aanvragen
van vergunningen, de bijdrage uit internationale projecten en doorbelastingen voor huisvesting verantwoord. De omzet derden tot en met
december 2014 bedraagt € 53,4 mln.
Dit bedrag is als volgt opgebouwd:
Tabel 10.2.2 (Leges)opbrengsten (x € 1.000)

Leges met betrekking tot aanvragen om
toelating Regulier
Leges met betrekking tot aanvragen om
naturalisatie
Leges met betrekking tot verlening Asiel
Overige opbrengsten
Totaal

Realisatie 2014

Realisatie 2013

34.741

36.977

11.578
1.148
5.980

10.800
389
6.954

53.447

55.120

De realisatie op de (leges)opbrengsten is € 1,7 mln. lager dan de realisatie
van 2013.
Regulier
De daling van de leges Regulier ten opzichte van 2013 wordt veroorzaakt
doordat in 2014 de leges voor aanvragen van minderjarige kinderen van
Turkse onderdanen en EU-onderdanen zijn verlaagd naar € 28 (tarieven
waren € 61 en € 53). Voor de overige groep minderjarigen zijn de leges
verlaagd naar € 53 (de tarieven voor deze groep lagen tussen de € 61 en
€ 1.250).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

130

Agentschapsparagrafen

Naturalisatie
In 2014 zijn de opbrengsten inzake naturalisatieleges € 0,8 mln. hoger dan
in 2013. Het verschil wordt grotendeels veroorzaakt doordat er in 2013 een
correctie op de werkelijke omzet van 2012 voor wat betreft naturalisatieleges buitenland is verwerkt voor een bedrag ter grootte van ruim € 0,7
mln.
Asiel
Met de invoering van MoMi worden er leges geheven op de vergunning
Asiel onbepaalde tijd (VVA ONBEP). De legesopbrengsten met betrekking
tot Asiel zijn in 2014 hoger dan in 2013. Dit wordt veroorzaakt door de
latere inwerkingtreding van MoMi in 2013 (1 juni in plaats van 1 januari).
Overige opbrengsten
De post overige opbrengsten bevat onder andere doorbelastingen op het
gebied van huisvesting en resultaten uit (internationale) projecten. Ten
opzichte van 2013 laten deze opbrengsten een daling zien van bijna € 1
mln. Deze daling wordt voor het grootste deel veroorzaakt door minder
opbrengsten in het kader van Frontex (€ 0,7 mln.).
Rentebaten
Rentebaten hangen samen met het gebruik maken van de depositofaciliteit van het Ministerie van Financiën. In 2014 heeft de IND geen gebruik
gemaakt van deze depositofaciliteit. Over het saldo van de rekeningcourant bij het Ministerie van Financiën heeft de IND over 2014 rentebaten
van ongeveer € 0,02 mln. ontvangen.
Vrijval uit voorzieningen
In 2014 heeft er een vrijval plaatsgevonden op de post dubieuze
debiteuren en van de voorziening FPU-plus, ter grootte van € 0,5 mln.
Bijzondere baten
In het jaar 2014 zijn er geen bijzondere baten geweest.
Lasten
Apparaatskosten
Apparaatskosten zijn verdeeld in twee subcategorieën:
• Personele kosten; en
• Materiële kosten.
Personele kosten
Het gemiddelde aantal fte’s ambtelijk personeel over 2014 bedraagt 2.984.
De bijbehorende gemiddelde loonsom per fte bedraagt € 65.160. De
kosten voor eigen personeel zijn hoger dan begroot. De stijging van de
personele kosten ten opzichte van 2014 wordt verklaard door een stijging
van de externe inhuur. De stijging van externe inhuur heeft voornamelijk
betrekking op de inhuur van uitzendkrachten. De uitzendkrachten zijn
ingezet in het primaire proces ter ondersteuning van de toenemende
werkzaamheden als gevolg van de verhoogde asielinstroom in 2014.
Tevens zijn de overige personeelskosten gestegen. Deze stijging ligt voor
het grootste deel in het feit dat in 2013 een bedrag van € 0,8 mln. inzake
AOF-premie (teruggave van de Belastingdienst) als meevaller is
ingeboekt. Daarnaast is in 2014 een bedrag van ruim € 0,3 mln. aan
kosten voor verlofuren ingeboekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

131

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.2.3 Specificatie personele kosten (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Ambtelijk personeel
Externe inhuur
Overige personeelskosten

194.439
38.641
6.605

193.098
36.946
4.997

Totaal

239.685

235.041

Realisatie 2014

Realisatie 2013

2.984

3.008

65.160

64.195

Tabel 10.2.4 Gerealiseerde fte’s

Ambtelijk personeel (x 1 fte)
Gemiddelde kosten per fte (x € 1,–)
(incl. toelagen en vergoedingen)

Het aantal ambtelijk personeel is ten opzichte van 2013 gemiddeld met
circa 24 fte afgenomen.
Materiële kosten
De materiële kosten zijn hoger dan begroot. Dit wordt veroorzaakt doordat
in de begroting de vooruit gefinancierde projecten niet zijn opgenomen.
De kosten die samenhangen met de uitvoering van de projecten worden
evenwel over meerdere jaren gerealiseerd. Dit betreft de projecten IND bij
de Tijd en de archiefbewerking door Doc-Direct.
Tabel 10.2.5 Specificatie materiële kosten (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Huisvesting
In- en uitbesteding
Overige exploitatiekosten

45.574
16.748
7.430

47.337
13.299
11.757

Totaal

69.752

72.393

De vergelijkende cijfers laten een stijging zien van de kosten voor in- en
uitbesteding. Verklaring voor deze stijging is de extra instroom in 2014.
Deze verhoogde asielinstroom heeft invloed gehad op de kosten van in-en
uitbesteding voor medisch advies.
In onderstaande tabel is een indeling van de materiële kosten gemaakt
naar kosten apparaat ICT, bijdrage aan SSO’s en overige materiële kosten.
Tabel 10.2.6 Indeling materiele kosten (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Waarvan apparaat ICT
Waarvan bijdrage aan SSO’s
Overige exploitatiekosten

1.119
31.669
36.964

1.346
29.942
41.105

Totaal

69.752

72.393

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

132

Agentschapsparagrafen

Programmakosten
De programmakosten hebben een directe relatie met de uitvoering van de
taken van de IND. Dit betreft onder andere tolkkosten, proceskosten,
verzorging, laboratoriumonderzoek en documenten. Ook de kosten van
automatisering voor het primair proces vallen onder programmakosten.
Tabel 10.2.7 Specificatie programmakosten (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Automatisering
Tolkkosten
Proceskosten
Overige kosten

21.936
12.398
4.728
7.789

23.913
7.417
6.218
7.127

Totaal

46.851

44.675

De stijging van de tolkkosten wordt veroorzaak door de verhoogde
instroom die zich in 2014 heeft voorgedaan.
Afschrijvingskosten
Tabel 10.2.8 Specificatie afschrijvingskosten (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa

11.234
5.286

9.904
6.108

Totaal

16.520

16.012

De afschrijvingskosten hebben betrekking op de afschrijvingen op
immateriële en materiële vaste activa. In 2014 is € 11,2 mln. afgeschreven
op immateriële activa (INDiGO) en is voor € 5,3 mln. afgeschreven op de
materiële vaste activa.
Ten opzichte van de begroting 2014 is op materiële vaste activa € 4 mln.
minder afgeschreven. Dit wordt verklaard doordat de IND minder heeft
geïnvesteerd in gebouwgerelateerde huisvesting en in de aanschaf van
hardware dan begroot.
Overige lasten
Tabel 10.2.9 Specificatie overige lasten (x € 1.000)
Realisatie 2014

Realisatie 2013

Dotaties aan voorzieningen
Rentelasten
Bijzondere lasten

1.753
560
0

143
860
0

Totaal

2.313

1.003

Dotaties voorzieningen
In 2014 is een bedrag van € 1,2 mln. gedoteerd aan de reorganisatievoorziening die betrekking heeft op de nieuwe inrichting van de IND conform
het goedgekeurd O&F-rapport. De uitvoering van het reorganisatieplan is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

133

Agentschapsparagrafen

aan de betrokken medewerkers bekend gemaakt en gestart. De
voorziening is gevormd op basis van de rijksbrede VWNW-voorzieningen.
Tevens is er een dotatie van € 0,5 mln. aan voorziening voor oninbaarheid
toegevoegd, omdat niet waarschijnlijk is dat betreffende vorderingen
daadwerkelijk zullen worden geïncasseerd.
Rentelasten
De rentelasten van € 0,6 mln. betreffen de betaalde rente over de
uitstaande leningen bij het Ministerie van Financiën. Deze kosten zijn lager
door enerzijds minder investeringen in het verleden en anderzijds door
een lager rentepercentage dan begroot.
Bijzondere lasten
In 2014 zijn geen bijzondere lasten geboekt.
Saldo van baten en lasten
Het jaar 2014 is afgesloten met een positief resultaat van € 0,9 mln.
Tabel 10.2.10 Balans per 31 december 2014 (x € 1.000)
Balans 2014

Balans 2013

Activa
Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen

51.181
12.217
2.874
3.467
5.876
693
2.445
8.342
50.473

53.084
12.047
2.737
2.410
6.900
1.185
4.816
10.591
27.393

Totaal activa

125.351

109.116

Passiva
Eigen Vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Voorzieningen
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Crediteuren
Nog te betalen

4.453
3.535
918
2.625
43.598
1.211
73.464

3.535
2.046
1.489
2.800
45.648
249
56.884

Totaal passiva

125.351

109.116

Stelselwijziging
Op grond van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving zijn de nog
resterende verlofuren een verplichting die moet worden opgenomen als
kortlopende schuld in de jaarrekening van agentschappen. In de jaarrekening 2013 had de IND geen kortlopende schuld opgenomen aangezien
de ambtelijke leiding van het Ministerie van Veiligheid en Justitie zich in
het verleden op het standpunt heeft gesteld dat het vormen en bijhouden
van deze schuld niet doelmatig was. De IND heeft de vergelijkende cijfers
over het voorafgaande boekjaar aangepast en het effect van de stelselwijziging van € 4,5 mln. verwerkt als rechtstreekse vermogensmutatie in het
eigen vermogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

134

Agentschapsparagrafen

Immateriële vaste activa
De opgenomen immateriële vaste activa hebben betrekking op de
ontwikkelkosten van het systeem INDiGO en de ontwikkelkosten voor het
nieuwe datawarehouse (DWH) bij de IND. In afwijking van BW 2, titel 9
worden bij activering van immateriële vaste activa geen wettelijke reserve
onder het eigen vermogen opgenomen (artikel 27 lid 2 d van de Regeling
agentschappen).
Sinds 2013 is INDiGO het primaire systeem van de IND. In een aantal
releases, is de kwaliteit en functionaliteit van INDiGO verder uitgebreid en
geoptimaliseerd; deze uitbreidingen betroffen onder andere aanpassingen
ten behoeve van de uitvoering Masterplan Informatievoorziening Kleine
Keten. Daarnaast zijn er verschillende wijzigingen doorgevoerd die
benodigd zijn voor nieuwe wetgeving.
Verder is in 2013 gestart met de ontwikkeling van het nieuwe DWH van de
IND. De functionaliteit van dit DWH, zal naast de functionaliteit die het
huidige DWH biedt, ook de functionaliteit bieden om op eenvoudige wijze
ad hoc informatie aan te bieden.
Debiteuren
De post debiteuren bestaat onder andere uit € 0,3 mln. uit vorderingen op
het moederdepartement en voor € 0,4 mln. uit vorderingen op overige
ministeries en agentschappen. De vorderingen hebben betrekking op
leges naturalisatie, doorbelaste loonkosten van gedetacheerd personeel
en de incassotape van de leges op het gebied van aanvragen voor
toegang en verblijf die per balansdatum nog niet was verwerkt. Daarnaast
wordt het saldo gevormd door openstaande posten met betrekking tot
verstuurde acceptgiro’s door het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)
voor aangevraagde verblijfsvergunningen.
Nog te ontvangen/vooruitbetaald
De post nog te ontvangen bestaat onder andere voor € 0,5 mln. uit
vorderingen op het moederdepartement en voor € 0,9 mln. uit vorderingen op overige ministeries en agentschappen. Deze balanspost betreft
onder andere vooruitbetaalde huren en verstrekte voorschotten aan
medewerkers van de IND die in het buitenland zijn gestationeerd
(permanent), voor medewerkers die op buitenlandse dienstreis zijn
geweest (incidenteel) en de vooruitbetaalde btw-compensatie. De post
nog te ontvangen bedragen bestaat onder meer uit nog te factureren
posten aan derden voor uitgevoerde diensten.
Liquide middelen
De liquide middelen bestaan voornamelijk uit de rekening-courant bij de
Rijkshoofdboekhouding van het Ministerie van Financiën.
Voorzieningen
Per ultimo 2014 bestaat het bedrag van de voorziening uit de gevormde
reorganisatievoorziening en de kosten als gevolg van de sluiting van AC
Schiphol eind 2012. De huur van het pand loopt nog door tot en met 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

135

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.2.11 Voorzieningen 2014 (x € 1.000)
Omschrijving

Stand per
01-01-2014

Vrijval in
2014

Dotatie in
2014

Onttrekking in
2014

Stand per
31-12-2014

Reorganisatievoorziening
VWNW
AC Schiphol
Voorziening FPU-plus

0
2.782
18

0
0
18

1.243
0
0

0
1.400
0

1.243
1.382
0

Totaal

2.800

18

1.243

1.400

2.625

Crediteuren
De post crediteuren bestaat onder andere voor € 0,3 mln. uit schulden op
overige ministeries en agentschappen en betreft verplichtingen aan
leveranciers, die door middel van een factuur in rekening zijn gebracht en
betalingen onderweg die op 31 december 2014 nog niet van de bank
waren afgeschreven.
Nog te betalen
De post nog te betalen bestaat onder andere voor € 15 mln. uit nog te
betalen aan het moederdepartement, voor € 27,5 mln. aan overige
ministeries en agentschappen en voor € 36 mln. aan derden. Dit zijn
betalingen die betrekking hebben op nog te betalen facturen, vakantiegeld, eindejaarsuitkering en vooruit ontvangen projectbijdragen.
De totale post «Nog te betalen» bedraagt per balansdatum € 73,5 mln.
Deze post is als volgt opgebouwd.
Tabel 10.2.12 Opbouw « nog te betalen» (x € 1.000)
31-12-2014

31-12-2013 (na
stelselwijziging)

Nog te betalen facturen/declaraties
Vooruitontvangen
Vakantiegeld
Eindejaarsuitkering
Niet opgenomen vakantieuren
Vooruitontvangen projectbijdragen
Schuld aan moederdepartement

41.918
5.847
5.929
883
4.795
8.070
6.022

33.580
1.233
5.937
890
4.471
10.773
0

Totaal

73.464

56.884

Eigen vermogen in relatie tot 5% plafond
Het eigen vermogen bestaat uit de exploitatiereserve en het onverdeelde
resultaat uit het verslagjaar. Op grond van de gemiddelde omzet over de
jaren 2012, 2013 en 2014 bedraagt het maximaal eigen vermogen € 18,5
mln. De berekening van het maximale eigen vermogen is gebonden aan
een maximumomvang van 5% van de gemiddelde jaaromzet berekend
over de laatste drie jaar (artikel 27, lid 4c van de Regeling agentschappen).
Het verloop van het eigen vermogen is als volgt opgebouwd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

136

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.2.13 Eigen vermogen
Exploitatie reserve

Onverdeeld
resultaat

Totaal

3.535
0
0
0
3.535

0
0
0
918
918

3.535
0
0
918
4.453

Stand 01-01-2014
+ Toevoeging door moederdepartement
– /– Storting aan moederdepartement
+/– Onverdeeld resultaat 2014
Stand 31-12-2014

Effect stelselwijziging op het eigen vermogen
De IND heeft een stelselwijziging ten aanzien van de kortlopende schuld
resterende verlofuren doorgevoerd. Het effect van de stelselwijziging
bedraagt € 4,5 mln. en is als volgt verwerkt als een rechtstreekse
vermogensmutatie in het eigen vermogen:
Tabel 10.2.14 Effect stelselwijziging op eigen vermogen (x € 1.000)
Stand eigen vermogen 1-1-2014 voor stelselwijziging
Effect stelselwijziging (ten laste van exploitatiereserve 2013)
Eindstand eigen vermogen 1-1-2014 na stelselwijziging

8.006
–/– 4.471
3.535

Tabel 10.2.15 Kasstroomoverzicht per 31 december 2014 (x € 1.000)
(1)

(2)

(3) = (2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

Rekening-courant RHB 1 januari 2014 + stand depositorekeningen

45.363

27.339

– 18.024

2.

Totaal operationele kasstroom

20.714

39.920

19.206

3.

Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringskasstroom

– 10.200
0
– 10.200

14.825
38
– 14.787

– 4.625
38
– 4.587

4.

Eenmalige uitkering aan moederdepartement
Eenmalige storting door moederdepartement
Aflossing op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 19.368
10.200
– 9.168

0
0
– 16.750
14.700
– 2.050

0
0
2.618
4.500
7.118

46.709

50.423

3.714

1.

5.

Rekening-courant RHB 31 december 2014 + stand depositorekeningen (=1+2+3+4)
maximale roodstand € 0,5 mln.

Operationele kasstroom
De operationele kasstroom is hoger dan begroot door mutaties in de
balans. De voorzieningen zijn afgenomen evenals de vorderingen. Dit
wordt deels gecompenseerd door een toename van de kortlopende
schulden (vooruitontvangen projectgelden en nog te betalen kosten).
Investeringen
De investeringen zijn hoger dan begroot vanwege de doorontwikkeling en
verdere invoering van INDiGO en DWH. In een aantal releases, is de
kwaliteit en functionaliteit van INDiGO uitgebreid en geoptimaliseerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

137

Agentschapsparagrafen

Aflossing op lening
De aflossing op de leningen is lager, doordat in de begroting is uitgegaan
van hogere leningen in de afgelopen jaren.
Tabel 10.2.16 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2014

2010

2011

2012

2013

Realisaties
2014

Begroting
2014

Generiek
Kostprijs per productgroep (x € 1,–)
Asiel
Regulier
Naturalisatie

5 017
828
487

5 001
645
485

4 687
736
458

3 806
712
770

3 790
795
690

3 863
770
661

Omzet per productgroep (x € 1 mln.)
Asiel
Regulier
Naturalisatie

–
–
–

159
167
18

156
174
21

166
172
23

198
154
18

166
169
21

Specifiek
Doorlooptijden
Asiel
Regulier
Naturalisatie

82%
95%
96%

88%
88%
86%

88%
89%
91%

85%
87%
70%

93%
91%
86%

89%
100%
100%

Standhouden beslissingen
Asiel
Regulier

77%
82%

77%
79%

86%
79%

86%
84%

87%
84%

85%
80%

Aantal gegronde klachten
Asiel
Regulier
Naturalisatie

0,7%
0,5%
0,1%

1,5%
1,2%
0,1%

1,5%
1,1%
0,1%

0,6%
0,9%
0,1%

0,7%
1,1%
0,2%

< 2%
< 2%
< 0,5%

Ambtelijk fte-totaal (gemiddeld)
Saldo van baten en lasten in %

3.110
0,9%

2.924
6,8%

2.916
0,1%

3.008
0,2%

2.984
0,2%

2.922
0%

Doorlooptijden
In vergelijking met voorgaande jaren is een duidelijke stijging te zien in
het aantal zaken dat binnen de wettelijke termijn worden afgehandeld.
Door gerichte activiteiten (inzet van capaciteit op aanvragen die de termijn
dreigen te overschrijden en prioritering hierin) is vooral de stijging bij
regulier en naturalisatie gerealiseerd. De in de tabel gepresenteerde
percentages zijn gemiddelden over het gehele jaar; voor naturalisatie is in
december zelfs een tijdigheid van 96% gerealiseerd. Daarmee ligt deze in
lijn met de doelstelling voor het jaar 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

138

Agentschapsparagrafen

10.3 Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB)
Het CJIB is een uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie die alleen voor of in opdracht van de overheid werkt, met
aangewezen taken binnen de justitieketen voor het ten uitvoerleggen en
coördineren van opgelegde (Europese) financiële straffen, sancties,
transacties, strafbeschikkingen, maatregelen en confiscatiebeslissingen.
Met de uitvoering van deze taken draagt het CJIB bij aan het realiseren
van artikelonderdeel 34.3 «tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties en
vreemdelingenbewaring».
Tabel 10.3.1 Staat van baten en lasten per 31 december 2014 (x € 1.000)
Omschrijving

(1)

(2)

(3)=(2)-(1)

Oorspronkelijk
vast gestelde
begroting

Realisatie 2014

Verschil

Realisatie 2013

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

26.846
28.103
70.323
0
0
0

98.973
1.274
13.616
27
38
0

72.127
– 26.829
– 56.707
27
38
0

104.412
1.517
16.061
0
0
0

Totaal baten

125.272

113.928

– 11.344

121.990

Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– waarvan apparaat ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s
Gerechtskosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– immaterieel
– materieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten

99.210
63.303
49.828
10.157
35.907
4.750
9.010
16.108
567
9.387
0
9.387
0
0
0

97.620
71.335
51.025
18.177
26.285
4.343
7.311
9.663
346
5.139
157
4.982
0
0
297

– 1.590
8.032
1.197
8.020
– 9.622
– 407
– 1.699
– 6.445
– 221
– 4.248
157
– 4.405
0
0
297

90.490
60.268
53.648
6.620
30.222
6.721
9.066
14.467
354
7.554
2.461
5.093
7.563
7.563
0

Totaal lasten

125.272

113.065

– 12.207

120.428

0

863

863

1.562

Saldo van baten en lasten

Baten
Omzet moederdepartement en omzet derden
Het verschil tussen de begrote en gerealiseerde Omzet moederdepartement wordt met name verklaard doordat de bijdrage van het moederdepartement in lijn is gebracht met de comptabele verantwoording van
vergoeding van de ontvangsten van administratiekosten bij Boeten en
Transacties. In de begroting 2014 stonden deze verantwoord onder de
post Omzet derden.
Daarnaast zijn de gerealiseerde productieaantallen lager dan begroot.
Hierdoor zijn zowel de omzet als de kosten lager dan begroot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

139

Agentschapsparagrafen

Omzet overige departementen
Bij de begroting 2014 heeft Financiën de verschillende definities voor
omzet verduidelijkt. Toepassing hiervan heeft geleid tot een verschil in
begrote en gerealiseerde Omzet overige departementen. Het verschil is
met name veroorzaakt, doordat de omzet voor inning en incasso van
zorgpremies (wanbetalers en onverzekerden) is verantwoord als omzet
derden en de opbrengsten van extern gefinancierde projecten is verantwoord als omzet moederdepartement. In de oorspronkelijke begroting
stonden deze verantwoord onder de post Omzet overige departementen.
Lasten
De personele kosten zijn hoger dan begroot door de hoger dan geraamde
inhuur van externen ten behoeve van de ICT-portfolio. De kosten van deze
externe inhuur zijn aan de opdrachtgevers van betreffende projecten
doorbelast.
In verband met het afstoten van huisvestingsruimte zijn de materiële
kosten lager uitgekomen dan begroot. Doordat de gebruikersvergoeding
voor huurpanden wordt verantwoord onder bijdrage aan SSO’s is ook
deze afgenomen. Ook de lager dan begrote productieaantallen zijn een
oorzaak van de daling van de materiële kosten.
De lagere gerechtskosten worden verklaard door de lagere kosten van
gerechtsdeurwaarders bij wanbetalers zorgverzekering.
De lagere afschrijvingskosten op de materiële vaste activa hangen samen
met onder andere de lagere investeringen in 2014 als gevolg van
aanpassing van de investeringsplanning van digitale flitspalen.
Tabel 10.3.2 Balans per 31 december 2014 (x € 1.000)
Balans 2014

Balans 2013

Activa
Immateriële vaste activa
Materiële vaste activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen

424

581

1.165
17.523
4.050
0
60
7.994
24.046

1.834
8.473
5.537
0
484
2.669
28.829

Totaal activa

55.262

48.407

Passiva
Eigen vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Voorzieningen
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Crediteuren
Nog te betalen

281
863
4.642
21.264
781
27.431

– 1.281
1.562
6.288
14.188
2.225
25.425

Totaal passiva

55.262

48.407

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

140

Agentschapsparagrafen

Activa
Onder de posten Debiteuren en Nog te ontvangen zijn voor een bedrag
van € 1,3 mln. vorderingen op het moederdepartement en overige
departementen opgenomen.
Passiva
Het eigen vermogen van het CJIB per 31 december 2014 bedraagt € 1,1
mln. Dit komt overeen met 1% van de gemiddelde omzet van de
afgelopen drie jaar en blijft daarmee binnen de grens van 5% van de
gemiddelde omzet van de afgelopen drie jaar van € 5,7 mln. Op grond
van de Richtlijnen voor de Jaarverslaggeving zijn in 2014 voor de nog
resterende verlofuren een verplichting opgenomen als kortlopende schuld
in de jaarrekening. Het CJIB heeft de vergelijkende cijfers over het
voorafgaande boekjaar aangepast en het effect van deze stelselwijziging
van € 1,3 mln. verwerkt als rechtstreekse vermogensmutatie in het eigen
vermogen. Ultimo 2013 bedroeg het eigen vermogen, na verwerking van
de rechtstreekse vermogensmutatie, € 0,2 mln.
Onder de post Nog te betalen is een schuld aan het moederdepartement
opgenomen van € 12,2 mln. Hieronder is voor € 4,7 mln. aan projectgelden opgenomen voor onder meer het programma USB (€ 3,6 mln.) en
Administratieve Flitsverwerking (€ 1,0 mln.). Aan overige departementen
is een vooruit ontvangen bedrag van € 3,6 mln. opgenomen.
Het verloop van de voorzieningen is in 2014 als volgt geweest:
Tabel 10.3.3 Voorzieningen 2014 (x € 1.000)
Omschrijving

Stand per
1-1-2014

Vrijval
in 2014

Donatie
in 2014

Onttrekking
in 2014

Stand per
31-12-2014

FPU-plus
Reorganisatie

0
6.288

0
– 38

0
0

0
– 1.608

0
4.642

Totaal

6.288

– 38

0

– 1.608

4.642

Het CJIB heeft in 2013 een organisatieverandering voorbereid. Onderdeel
hiervan is een personele taakstelling, waarvoor een mobiliteitsplan is
opgesteld. Dit plan beoogt in de periode 2013–2016 de mobiliteit van
medewerkers die in het kader van de reorganisatie zijn aangewezen als
verplichte of vrijwillige Van Werk Naar Werk-kandidaat te bevorderen door
een breed pakket aan voorzieningen. Voor de financiering van dit pakket
aan voorzieningen is in 2013 een reorganisatievoorziening getroffen
waarvoor een bijdrage van € 7,5 mln. is ontvangen van het moederdepartement. Per ultimo 2014 bedraagt de voorziening € 4,6 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

141

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.3.4 Kasstroomoverzicht per 31 december 2014 (x € 1.000)
(1)

(2)

(3) = (2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

Rekening-courant RHB 1 januari 2014 + stand depositorekeningen

13.963

28.824

14.861

2.

Totaal operationele kasstroom

9.387

2.212

– 7.175

3.

Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringskasstroom

– 16.599
0
– 16.599

– 12.173
297
– 11.876

4.426
297
4.723

4.

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door moederdepartement (+)
Aflossing op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 8.672
16.599
7.927

– 2.191
0
– 4.274
11.350
4.885

– 2.191
0
4.398
– 5.249
– 3.042

Rekening-courant RHB 31 december 2014 + stand depositorekeningen (= 1+2+3+4)

14.678

24.045

9.367

1.

5.

De operationele kasstroom is lager dan begroot als gevolg van een lagere
cash-flow (€ 3,4 mln.), onttrekkingen aan de voorziening (€ 1,6 mln.) en
een afname van het werkkapitaal (€ 2,2 mln.).
De investeringen in 2014 betreffen:
Tabel 10.3.5 Investeringen 2014 (x € 1.000)
Installaties en inventaris
Overige investeringen

11.076
1.097

Totaal

12.173

In verband met de aanpassing van de investeringsplanning van digitale
flitspalen zijn de gerealiseerde investeringen in 2014 lager dan begroot.
Deze investeringen worden doorgeschoven naar 2015. Hierdoor is het
beroep op de leenfaciliteit ook lager dan begroot.
Tabel 10.3.6 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2014

CJIB-totaal
Fte-totaal (ambtelijk)
Saldo van baten en lasten in %
Boeten en Transacties
Aantal
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1,–)
% geïnde zaken binnen 1 jaar
Transacties (t/m 2010 = incl. OM-afdoeningen)
Aantal
Kostprijs (x € 1,–)

Realisatie

Begroting

2011

2012

2013

2014

2014

943
– 6,0

942
– 1,2

916
1,3

893
0,8

890
0,0

10.104.626
6,00
60.627.756
94,4

9.656.852
7,00
65.205.107
93,7

9.945.429
7,00
69.618.000
97,5

9.000.853
7,00
63.457.585
94,6

290.142
15,33

136.295
21,84

77.878
42,39

59.865
30,00

Verschil

3
0,8

10.649.698 – 1.648.845
7,00
0,00
70.243.562 – 6.785.977
94,2
0,4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

68.152
31,47

– 8.287
– 1,47

142

Agentschapsparagrafen

Realisatie

Begroting

Verschil

2011

2012

2013

2014

2014

Omzet (p*q x € 1,–)
% geïnde zaken binnen 1 jaar

4.447.877
62,7

2.976.683
65,7

3.300.937
78,0

1.796.059
79,0

2.145.043
55,0

– 348.984
24,0

Vrijheidsstraffen1
Aantal
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1,–)

23.267
98,78
2.298.314

20.025
66,97
1.341.074

18.744
57,98
1.086.774

20.216
60,63
1.225.775

19.796
56,62
1.120.860

420
3,93
104.915

Taakstraffen1
Aantal
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1,–)

33.238
40,18
1.335.503

34.256
34,75
1.190.396

36.165
30,80
1.113.906

37.568
37,73
1.417.263

39.875
30,16
1.202.640

– 2.307
7,57
214.623

Schadevergoedingsmaatregelen
Aantal
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1,–)
% afgedane zaken binnen 3 jaar

10.973
468,03
5.135.693
87,3

13.201
399,29
5.271.027
86,9

12.559
418,11
5.250.986
87,0

13.059
425,40
5.555.332
87,0

16.181
376,00
6.084.125
85,0

– 3.122
49,40
– 528.793
2,0

Ontnemingsmaatregelen
Aantal
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1,–)
% afgedane A-zaken binnen 3 jaar
% afgedane B-zaken binnen 10 jaar

1.152
4.435,43
5.109.615
67,3
90,1

1.129
3.513,27
3.966.482
66,5
82,8

1.123
4.363,67
4.900.402
59,9
78,6

1.181
4.072,17
4.809.231
63,0
68,0

1.335
3.384,05
4.518.121
65,0
80,0

– 154
688,12
291.110
– 2,0
– 12,0

Voorwaardelijke invrijheidstelling
Omzet (x € 1,–)

736.453

644.695

693.000

676.260

834.114

– 157.854

Routeren Toezicht
Omzet (x € 1,–)

599.774

617.616

560.000

488.809

438.553

50.256

Bestuurlijke boetes
Aantal
Tarief (x € 1,–)
Omzet (p*q x € 1,–)

13.109
44,70
586.021

12.700
42,50
539.750

409
2,20
46.271

Overheidsincasso
Omzet (x € 1,–)

13.846.287

17.349.667 – 3.503.380

20.155.381

20.795.459

Omzet-diversen/input
Omzet ( € 1,–)

26.535.015

Totaal ( x € 1,–)

106.826.000 108.437.000 121.990.000 113.928.000 125.271.894 – 11.343.894

27.223.920

35.465.995

– 640.078

1
Voor vrijheidsstraffen en taakstraffen zijn er geen kwaliteitsindicatoren die direct aan de activiteiten van het CJIB zijn te koppelen. De taak van het
CJIB is de administratieve regie (coördinatie) op de betreffende ketenprocessen.

Toelichting doelmatigheidstabel
Onder de Boeten en Transacties zijn de producten opgenomen die worden
gefinancierd vanuit de administratiekosten. Dit betreffen de
Wahv-sancties, boetevonnissen en OM-afdoeningen.
Over de gehele linie zijn de productieaantallen lager uitgekomen dan
begroot. Met name de aantallen Boeten en Transacties zijn bijna 16% lager
uitgekomen dan begroot.
De inning- en afdoeningspercentages zijn allen vrijwel gehaald. Het
hogere inningspercentage bij de transacties is te verklaren door de
huidige samenstelling van de zaakstromen; de zaakstromen met een lager
inningpercentage zijn overgegaan naar de OM-afdoening. Bij de ontnemingsmaatregelen zijn de lagere afdoeningspercentages te verklaren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

143

Agentschapsparagrafen

doordat de inzet met name is gericht op het uiteindelijk innen van een
zaak in plaats van op een snelle inning. Verder heeft het vervallen van de
mogelijkheid tot vervangende hechtenis een nadelig effect op het
afdoeningspercentage bij de B-zaken (dit betreft zaken van € 10.000 –
€ 100.000).
De realisatie van lager dan begrote aantallen heeft een kostprijsverhogend
effect. Dit is met name zichtbaar bij de producten schadevergoedings- en
ontnemingsmaatregelen. In verband met taakoverdracht van het OM in
het kader van de inrichting AICE is de bezetting op de producten vrijheidsstraffen en taakstraffen hoger dan begroot, waardoor de kostprijzen ook
hoger zijn uitgekomen.
Bij de ontnemingsmaatregelen is de kostprijs mede gestegen als gevolg
van extra inzet in het inning- en incassotraject vanuit het programma
Afpakken. De kostprijzen van de overige producten liggen min of meer in
lijn met de begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

144

Agentschapsparagrafen

10.4 Nederlands Forensische Instituut (NFI)
Het NFI draagt bij aan artikelonderdeel 33.2 «Het bestrijden van criminaliteit door een effectieve en doelmatig instrumentarium van opsporing en
vervolging» door middel van het leveren van kwalitatief hoogstaand
forensisch onderzoek ten behoeve van de partners in de strafrechtketen.
De drie kernproducten daarbij zijn het uitvoeren van onderzoek op
overwegend technisch, medisch-biologisch en natuurwetenschappelijk
terrein, het doen van onderzoek naar nieuwe methoden en technieken en
het overdragen van kennis op het gebied van forensisch en wetenschappelijk onderzoek.
Tabel 10.4.1 Staat van baten en lasten per 31 december 2014 (x € 1.000)
Omschrijving

(1)

(2)

(3)=(2)-(1)

Oorspronkelijk
vast gestelde
begroting

Realisatie 2014

Verschil

Realisatie 2013

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

66.501
0
6.900
30
0
0

67.123
0
8.148
7
64
0

622
0
1.248
– 23
64
0

68.273
0
8.741
75
0
0

Totaal baten

73.431

75.342

1.911

77.089

Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– waarvan apparaat ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– Materieel
– waarvan apparaat ICT
– waarvan laboratoriumkosten
Laboratoriumkosten
– waarvan bijdrage aan SSO’s
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten

41.069
38.585
37.885
700
2.484
153
340
500
5.000
5.000
400
4.600
26.862
7.160
0
0
0

46.544
43.842
42.067
1.757
2.720
158
351
222
4.385
4.385
351
4.035
21.626
5.764
2.901
2.484
417

5.475
5.239
4.182
1.057
236
5
11
– 278
– 615
– 615
– 49
– 565
– 5.236
– 1.396
2.901
2.484
417

71.639
44.541
42.132
2.409
27.098
1.338
0
276
4.910
4.910
0
0
0
0
17
17
0

Totaal lasten

73.431

75.678

2.247

76.842

0

– 336

– 336

247

Saldo van baten en lasten

Baten
De baten komen € 1,9 mln. hoger uit. Dit komt door een hogere Omzet
moederdepartement van € 0,6 mln. vanwege MH17 en door een hogere
Omzet derden van € 1,2 mln. De Omzet derden laat zich lastig ramen,
omdat duidelijkheid over de betaalde opdrachten veelal pas in de tweede
helft van het uitvoeringsjaar ontstaat (het aantal meerjarige contracten is
beperkt).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

145

Agentschapsparagrafen

Lasten
Personeel
De realisatie van de personele kosten is hoger dan geraamd, doordat bij
de raming van de personele lasten abusievelijk is uitgegaan van een te
laag bedrag per fte.
De meerkosten externe inhuur hangen onder andere samen met de
ontwikkeling van software door de afdeling Digitale Technologie.
Materieel
Met ingang van de begroting 2014 worden de laboratoriumkosten apart
gepresenteerd. De onderschrijding van de laboratoriumkosten in 2014 van
ca. € 5,0 mln. komt nagenoeg overeen met de overschrijding van de
personele kosten van ca. € 5,2 mln. (zie toelichting bij personeel).
In 2014 is minder ingezet op de internationale marktverbreding dan vooraf
beoogd. De productie, HGIS en projecten binnen de lijn zijn ook achtergebleven als gevolg van MH17, wat leidt tot een daling in de laboratoriumkosten. De overgang naar andere dienstverleners van onder andere het
openbaar vervoer en de catering hebben ook geleid tot meevallers.
De afschrijvingskosten vallen lager uit door het uitstellen van uitbreidingsen vervangingsinvesteringen (onder andere inzake de Wegenverkeerswet). Als gevolg hiervan wordt er minder beroep gedaan op de
leenfaciliteit, waardoor de rentelasten lager uitvallen.
Onder de overige lasten zijn onder meer twee voorzieningen getroffen:
een voorziening vaststellingsovereenkomsten en wachtgelden en een
voorziening afkoop boekwaarde. De laatste voorziening is getroffen,
omdat het NFI voor het aflopen van de contractperiode het Fieldlab gaat
verlaten. Ten behoeve van het Fieldlab hebben versnelde afschrijvingen
plaatsgevonden, deze zijn onder bijzondere lasten verantwoord.
Saldo van baten en lasten
Het jaar 2014 is afgesloten met een negatief resultaat van € 0,3 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

146

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.4.2 Balans per 31 december 2014 (x € 1.000)
Balans 2014

Balans 2013

Activa
Materiële vaste activa
– grond en gebouwen
– installaties en inventarissen
– overige materiële vaste activa
Voorraden
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen

48
10.921
1.552
14
1.723
1.384
11.758

537
10.758
1.914
121
1.500
1.484
8.275

Totaal activa

27.400

24.589

Passiva
Eigen vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Voorzieningen
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Crediteuren
Nog te betalen

3.915
– 336
2.477
11.437
2.105
7.802

3.800
247
97
12.497
1.268
6.680

Totaal passiva

27.400

24.589

Activa
De waarde van grond en gebouwen is fors gedaald, door de versnelde
afschrijvingen op het Fieldlab. Van de post Debiteuren heeft ca. € 1,6 mln.
betrekking op andere departementen en agentschappen.
Passiva
Het eigen vermogen van het NFI bedraagt op basis van de regeling
agentschappen 4,64% van de gemiddelde jaaromzet over de laatste drie
jaar, dit ligt binnen de maximumomvang van 5%. Het maximum eigen
vermogen mag € 3,9 mln. bedragen. De ontwikkeling van het eigen
vermogen over de jaren is als volgt: 2012 € 4,6 miljoen, 2013 € 4,0
miljoen en 2014 € 3,6 miljoen.
Van de post Crediteuren heeft ca. € 0,2 mln. betrekking op andere
departementen en agentschappen. Van de post Nog te betalen heeft ca.
€ 1,7 mln. betrekking op het moederdepartement en ca. € 1,5 mln.
betrekking op andere departementen en agentschappen. Vooruit
ontvangen bijdrage van het moederdepartement betreft onder andere
MH17 kosten en FME 24/7.
Tabel 10.4.3 Voorzieningen 2014 (x € 1.000)
Omschrijving

Wachtgelden en vaststellingsovereenkomsten
Afkoop boekwaarde
Totaal

Stand per
01-01-2014

Vrijval in
2014

Dotatie in
2014

Onttrekking in
2014

Stand per
31-12-2014

97
0
97

0
0
0

1.155
1.329
2.484

104
0
104

1.148
1.329
2.477

Voorziening wachtgelden en vaststellingsovereenkomsten
De voorziening vaststellingsovereenkomsten en wachtgelden betreft de
toekomstig te betalen vaststellingsovereenkomsten en wachtgelden van
(oud-)medewerkers van het NFI.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

147

Agentschapsparagrafen

Voorziening afkoop boekwaarde Fieldlab
Medio 2015 gaat het NFI het Fieldlab verlaten. Echter, het huurcontract
loopt door tot en met augustus 2016. Vanaf medio 2015 tot het einde van
het huurcontract maakt het NFI wel kosten voor het Fieldlab. Voor deze
kosten en de leegstand vanaf 2015 is de voorziening afkoop boekwaarde
Fieldlab getroffen.
Tabel 10.4.4 Kasstroomoverzicht per 31 december 2014 (x € 1.000)
(1)

(2)

(3) = (2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil
realisatie en
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Rekening-courant RHB 1 januari 2014 + stand depositorekeningen

11.841

8.266

– 3.575

2.

Totaal operationele kasstroom

5.000

8.705

3.705

3a
3b
3.

Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringskasstroom

– 4.539
0
– 4.539

– 4.030
3
– 4.027

509
3
512

4.

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door moederdepartement (+)
Aflossing op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom

0
0
– 4.674
4.539
– 135

– 132
0
– 4.322
3.263
– 1.191

– 132
0
352
– 1.276
– 1.056

Rekening Courant RHB 31 december 2014 + stand depositorekeningen (= 1+2+3+4)
Maximale roodstand € 0,5 mln.

12.167

11.753

– 414

1.

5.

Resultaat 2014
Afschrijvingen
Versnelde afschrijving Fieldlab
Mutaties voorzieningen
Mutaties werkkapitaal
Operationele kasstroom

– 336
+ 4.385
+ 415
+ 2.380
+ 1.861
8.705

De operationele kasstroom is € 3,7 mln. hoger dan geraamd. Dit komt
door de vorming van de voorzieningen afkoop boekwaarde en wachtgelden en vaststellingsovereenkomsten van € 2.4 mln. Daarnaast heeft
een versnelde afschrijving voor het Fieldlab plaatsgevonden van € 0,4
mln. Ook wordt € 1 mln. van de ontvangen bijdrage MH17 besteed in
2015.
De investeringen betreffen uitbreiding en vervanging van installaties en
inventarissen voor € 3,2 mln. en overige activa voor € 0,8 mln. De totale
investeringen zijn lager dan geraamd doordat leningen en investeringen
als gevolg van facturering/levering rondom de jaarwisseling niet geheel in
hetzelfde boekjaar vallen. Voorts was er voor 2014 voorzien dat er € 1
mln. zou worden geïnvesteerd als gevolg van een wijziging van de
Wegenverkeerswet. Deze investering is voor een deel (€ 0,6 mln.)
uitgesteld naar 2015. Om dezelfde reden is het beroep op de leenfaciliteit
lager dan begroot.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

148

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.4.5 Doelmatigheidsindicatoren
Realisatie
2011

Realisatie
2012

Realisatie
2013

Realisatie
20141

SLA

Verschil

2014

2014

537
2,2%

555
0%

560
0%

552
0%

540
0%

12
0%

73
6.408
116
31.288
5.231
371
199
240
490

88
1.114
280
3.957
426
126
307
91
76
4
54
362
64
198
83
45
19
n.v.t.

128
6.275
73
35.218
5.290
495
148
205
486
215
161
130
99
969
111
3.410
439
109
493
69
108
5
58
334
61
152
80
51
27
1

Niet in
SLA
7.032
83
40.552
4.960
536
153
227
440
227
116
129
204
986
83
3.318
412
105
333
65
99
12
55
376
56
138
89
43
17
7

Niet in
SLA
6.666
66
35.728
5.337
555
179
271
504
176
184
116
150
849
72
3.342
449
99
567
45
107
8
48
533
84
93
71
36
19
10

Niet in
SLA
7.533
75
44.645
4.995
475
198
252
508
249
171
139
112
1.135
110
4.430
490
130
441
60
110
13
55
570
72
198
87
47
38
14

Niet in
SLA
– 867
–9
– 8.917
342
80
– 19
19
– 45
– 73
13
– 23
38
– 286
– 38
– 1.088
– 41
– 31
126
– 15
–3
–5
–7
– 37
12
– 105
– 16
– 11
– 19
–4

Totaal (afgerond op honderdtallen)

52.200

55.400

60.900

56.400

67.400

– 11.000

waarvan Humane biologische sporen (2+3+4)

37.800

41.600

47.700

42.500

52.300

– 9.800

NFI totaal
Fte totaal
Saldo van baten en lasten in %
Aantal geleverde producten forensisch
onderzoek (extern product)
1. Nederlandse DNA-databank
2. Biologisch sporenonderzoek
3. Haaronderzoek
4. DNA-typering
5. Verdovende middelen
6. Chemisch identificatieonderzoek
7. Explosies en explosieven
8. Schotresten
9. Wapens en munitie
10. Verf, vezels en textiel
11. Elementanalyse, glas en tape
12. KIV, MIT en SEM
13. Niet-humane biologische sporen
14. Forensische pathologie
15. Forensische antropologie
16. Toxicologie
17. Forensische geneeskunde
18. Beeldonderzoek en biometrie
19. Digitale technologie
20. Document- en printeronderzoek
21. Hand- en machineschriftonderzoek
22. Kecida
23. Spraak en audio
24. Vingersporen
25. Verkeersongevallenonderzoek
26. Mobiel forensisch team
27. Afvalstoffen en risico’s
28. Brand-, technisch en materiaalkundig onderzoek
29. Interdisciplinair forensisch onderzoek (IDFO)
30. Forensische statistiek

5022

1
Realisatiecijfers 2014 zijn exclusief inzet identificatieonderzoeken MH17.
Realisatie 2012 en 2013 laten zich niet zo makkelijk vergelijken i.v.m. administratieve omzetting in 2013.
2
Dit aantal slaat op regels 10, 11 en 12 samen.

Toelichting doelmatigheidstabel
Het aantal in 2014 afgeleverde onderzoeksrapporten is achtergebleven bij
de in de SLA opgenomen planning. De oorzaak daarvoor is een achterblijvende vraag bij politie en OM naar producten in de sfeer van
DNA-onderzoek (minder onderzoeken in het kader van de Wet DNA-V en
minder onderzoeken high volume crime) en de uitvoering van de
Wegenverkeerswet (minder onderzoek naar gebruik van alcohol in het
verkeer).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

149

Agentschapsparagrafen

10.5 Justitiële Uitvoeringsdienst Toetsing, Integriteit, Screening
(Dienst Justis)
Justis is de screeningsautoriteit op het gebied van integriteit van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie. Integriteit is een maatstaf om
betrouwbaarheid en kwaliteit van het functioneren van personen en
organisaties te beoordelen. Justis toetst of personen relevante antecedenten hebben die het uitoefenen van een bepaald beroep of werk in de
weg staan. Daarnaast toetst Justis of partijen die bepaalde verklaringen,
vergunningen en subsidies aanvragen, aan de benodigde integriteitseisen
voldoen. Deze screening van betrouwbaarheid vermindert veiligheidsrisico’s en draagt zo bij aan een meer integere en veiligere samenleving.
Tabel 10.5.1 Gespecificeerde Staat van baten en lasten per 31 december 2014 (x € 1.000)
(1)

(2)

(3)=(2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting 2014

Realisatie 2014

Verschil

Realisatie 2013

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

15.871
275
16.140
0
0
0

15.269
1.404
19.738
13
0
0

– 602
1.129
3.598
13
0
0

17.798
337
20.045
8
225
242

Totaal baten

32.286

36.424

4.138

38.655

Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
– waarvan overige personele kosten
Materiële kosten
– waarvan apparaat ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s
– waarvan overige materiele kosten
Afschrijvingskosten
– immaterieel
– materieel
Overige lasten
– dotaties aan voorzieningen
– rentelasten
– bijzondere lasten

32.276
17.351
15.028
1.655
668
14.925
4.885
6.596
3.444
7
7
0
3
0
3
0

36.435
20.995
14.871
6.063
61
15.440
4.241
10.442
757
0
0
0
0
0
0
0

4.159
3.644
– 157
4.408
– 607
515
– 644
3.846
– 2.687
–7
–7
0
–3
0
–3
0

32.152
21.065
14.327
6.666
72
11.086
2.195
7.232
1.660
0
0
0
2
0
2
0

Totaal lasten

32.286

36.435

4.149

32.154

0

– 12

– 12

6.502

Omschrijving

Saldo baten en lasten

Baten
Omzet moederdepartement
In de jaarafspraken 2014 tussen moederdepartement en Justis zijn
afspraken gemaakt over de hoeveelheid en kwaliteit van de te leveren
producten en de kostprijzen. Van de producten waar geen tarieven voor
worden gevraagd of waar de tariefopbrengst onvoldoende is, wordt een
bijdrage van het moederdepartement ontvangen. De gerealiseerde omzet
moederdepartement is nagenoeg gelijk aan de begroting 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

150

Agentschapsparagrafen

Bijdrage overige departementen
Justis ontvangt vanuit het Ministerie van SZW een bijdrage voor de
continue screening van de kinderopvang (€ 0,087 mln.) en vanuit het
Ministerie van IenM een bijdrage voor de continue screening van de
taxibranche (€ 0,202 mln.). Daarnaast is in 2014 een bijdrage van het
Ministerie van Economische Zaken opgenomen voor de PRIMA-regeling.
Omzet derden
De productie was aanzienlijk hoger dan begroot waardoor Justis meer
baten realiseerde. De hogere productie deed zich met name voor bij de
producten Verklaring Omtrent het gedrag Natuurlijke Personen (VOG-NP)
en Verklaring Omtrent het gedrag Rechtspersonen (VOG-RP). Bij VOG-NP
willen brancheorganisaties en werkgevers steeds meer risico’s uitsluiten,
dit wordt ook veroorzaakt door incidenten die veel media-aandacht
krijgen. Bij het opstellen van de begroting voor het product VOG-RP is
ervan uitgegaan dat de invoering van de nieuwe Gedragsverklaring
Aanbesteding (GVA) een daling van de productie VOG-RP zou veroorzaken. Dit is echter niet gebeurd; het aantal reguliere VOG-RP aanvragen
is ondanks invoering van GVA fors toegenomen.
Lasten
Personele kosten
De hogere kosten externe inhuur hebben te maken met hogere kosten bij
de programma’s Scherp en Efficiënt en Radar om de activiteiten die in
2013 waren voorzien en niet uitgevoerd zijn, in 2014 te kunnen realiseren.
Gezien het tijdelijke karakter zijn de extra uitgaven op de post externe
inhuur gedaan.
Materiële kosten
De realisatie van de totale materiële kosten wijkt nauwelijks af van de
begroting 2014. De hogere uitgaven hebben te maken met hogere kosten
in verband met de nieuwe huisvesting en hogere bijdrage aan SSO-ICT.
Een gewijzigde codering heeft geleid tot een verschuiving tussen de
kostenposten Bijdrage aan SSO’s en de Overige materiële kosten.
Afschrijvingskosten
Door een veranderd inzicht ten aanzien van activering voor Justis zijn de
rente- en afschrijvingskosten vervallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

151

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.5.2 Balans per 31 december 2014 (x € 1.000)
Balans

Balans 2014

Balans 2013

Activa
Debiteuren
Nog te ontvangen
Liquide middelen

1.675
1.932
8.159

2.326
284
13.054

Totaal activa

11.767

15.665

Passiva
Eigen vermogen
– exploitatiereserve
– onverdeeld resultaat
Voorzieningen
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Crediteuren
Nog te betalen

1.428
1.440
– 12
0
0
2.922
7.416

7.780
1.279
6.502
0
0
744
7.140

Totaal passiva

11.767

15.665

Activa
Van de posten Debiteuren en Nog te ontvangen heeft € 0,653 mln.
betrekking op het moederdepartement en € 1,515 mln. betrekking op
overige departementen. De vermindering van liquide middelen op de
balans per 31 december 2014 heeft te maken met een eerdere afrekening
met SSO’s.
Passiva
Op grond van de gemiddelde omzet over de jaren 2012, 2013 en 2014
bedraagt de maximaal toegestane stand van de exploitatiereserve € 1,767
mln. De berekening van het maximale eigen vermogen is gebonden aan
een maximumomvang van 5% van de gemiddelde jaaromzet berekend
over de laatste drie jaar (artikel 27, lid 4c van de Regeling agentschappen).
Het eigen vermogen over 2014 bedraag € 1,4 mln. Dit is circa 4% van de
gemiddelde omzet. Ultimo 2013 en 2012 bedroeg het eigen vermogen
respectievelijk € 1,6 mln. en € 1,3 mln.
Het onverdeeld negatieve resultaat 2014 bedraagt € 11.547.
In de balans is een overlopend passief opgenomen voor de niet
opgenomen verlofdagen.
Van de posten Crediteuren en Nog te betalen heeft € 2,212 mln.
betrekking op het moederdepartement en € 2,506 mln. betrekking op
overige departementen.
Tabel 10.5.3 Voorzieningen 2014 (x € 1.000)
Omschrijving

Totaal

Stand per
01-01-2014

Vrijval in
2014

Dotatie in
2014

Onttrekking in
2014

Stand per
31-12-2014

0

0

0

0

0

Toelichting
Per 31 december 2014 zijn er geen voorzieningen opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

152

Agentschapsparagrafen

Tabel 10.5.4 Kasstroomoverzicht per 31 december 2014 (x € 1.000)

1.

(2)

(3) = (2)-(1)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

9.682

13.054

3.372

5

1.714

1.709

– 6.609

– 6.609

Rekening-courant RHB 1 januari 2014 + stand depositorekeningen

2.

Totaal operationele kasstroom

3.

Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringskasstroom

4.

Eenmalige uitkering aan moederdepartement
(-/-)
Eenmalige storting door moederdepartement (+)
Aflossing op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom

5.

(1)

–5

Rekening Courant RHB 31 december 2014 + stand depositorekeningen (= 1+2+3+4), de maximale roodstand € 0,5 miljoen

5

–5

– 6.609

– 6.604

9.682

8.159

– 1.523

Activa
De hogere operationele kasstroom dan begroot is het gevolg van een
hogere productie in 2014. Door een veranderd inzicht van activering door
Justis is de investeringskasstroom en het beroep op de leenfaciliteit
vervallen.
Tabel 10.5.5 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2014
Realisatie

Risicomeldingen
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
TIV
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % verstrekking A binnen 3 dagen
Doorlooptijd: % verstrekking B binnen 4 weken
Doorlooptijd: % verstrekking C binnen 6 weken en 4
maanden
GSR
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % negatieve beslissing binnen 4 w.
Doorlooptijd: % negatieve beslissing binnen 8 w.
Bibob
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 8 weken

2011

2012

2013

2014

Oorspronkelijke
begroting
2014

10
109.337,46
1.093

822
3.725,79
3.063

1.342
2.554,12
3.428

2.093
2.016,71
4.221

510
9.076,16
4.629

25.417
26,44
672

490
2.235,77
1.096

817
1.577,4
1.289
87%
59%

1.110
1.115,45
1.238
78%
62%

550
2.302,78
1.267
65%
75%

74%

99%

654
852,22
557
90%
71%

690
759,00
524
84%
100%

748
785,10
587
83%
61%

774
994,42
770
77%
80%

600
936,57
562
95%
95%

240
18.755,86
4.501
68%

280
17.443,26
4.884
45%

285
18.521,86
5.279
33%

267
20.418,30
5.452
63%

300
17.527,51
5.258
60%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

153

Agentschapsparagrafen

Realisatie

2011

2012

Doorlooptijd: % binnen 12 weken

2013

2014

Oorspronkelijke
begroting
2014

57%

89%

90%

Gratie
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 6 maanden

2.091
516,68
1.080
89%

2.228
514,25
1.146
77%

1.704
576,78
983
86%

1.545
519,42
803
90%

2.000
536,57
1.073
95%

Verklaring omtrent het Gedrag (VOG-NP)
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 4 weken
Doorlooptijd: % binnen 8 weken na VTW

537.386
18,01
9.676
100%
85%

557.184
16,35
9.112
100%
64%

739.544
13,38
9.896
99%
67%

702.294
14,40
10.115
100%
79%

580.000
17,62
10.220
95%
90%

Verklaring omtrent het Gedrag (VOG-RP)
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 8 weken
Doorlooptijd: % binnen 12 weken na VTW

5.689
134,32
764
100%
100%

9.084
89,71
815
100%
100%

5.749
46,09
265
97%
100%

5.387
84,29
454
100%
50%

2.000
109,33
219
95%
95%

4.000
119,54
478
99%
50%

5.938
70,03
416
99%
n.v.t.

5.000
116,12
581
95%
95%

GVA
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 8 weken
Doorlooptijd: % binnen 12 weken na VTW
Naamswijziging
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 20 weken

2.247
646,29
1.452
83%

2.228
649,89
1.448
53%

1.757
736,31
1.294
92%

1.879
685,67
1.288
99%

2.100
698,21
1.466
95%

WWM beroepen
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 26 weken

103
7.064,20
728
51%

120
8.670,20
1.040
35%

230
4.922,29
1.132
54%

117
7.121,65
833
98%

120
7.271,58
873
70%

WWM ontheffingen
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 13 weken

277
347,70
96
82%

225
1.644,37
370
73%

350
690,90
242
76%

356
968,77
345
90%

300
421,17
126
95%

BOA (Buitengewone opsporingsambtenaren)
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % verzoek art. 142 binnen 16 w.

8.714
139,37
1.214
100%

7.209
138,93
1.002
100%

6.965
114,60
798
100%

6.356
130,27
828
100%

7.500
135,63
1.017
95%

220
339,42
75
100%

283
142,03
40
100%

388
274,85
107
100%

340
63,31
22
95%

678
1.016,59
689
82%

884
792,37
700
90%

940
1.002,20
942
96%

70
912,92
639
95%

BOD (Bijzondere opsporingsdienst)
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % BOD binnen 8 weken
WPBR ondernemingen
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 13 weken

649
824,67
535
84%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

154

Agentschapsparagrafen

Realisatie

WPBR leidinggevenden
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Doorlooptijd: % binnen 8 weken

2011

2012

2013

2014

Oorspronkelijke
begroting
2014

893
361,99
323
83%

887
525,08
466
78%

1.223
290,94
356
70%

1.159
434,87
504
84%

850
346,60
295
95%

5.899
55,86
330

7.757
36,13
280

12.250
22,45
275

245,2
16,9%

237,5
0,0%

253,0
0,0%

Continue screening
Volume
Kostprijs (x € 1,–)
Omzet (PxQ) (x € 1.000)
Dienst Justis totaal
Fte-totaal (intern personeel)
Saldo baten en lasten in % van totale baten

237,5
1,0%

233,0
1,6%

Toelichting
De aangepaste afstelling van het systeem in de automatische analyse bij
het product tussentijdse risicomeldingen, efficiëntere inrichting van het
proces en de door Justis opgebouwde expertise in het vaststellen van
risico’s op misbruik van rechtspersonen, hebben in 2014 geleid tot een
sterke toename van het aantal risicomeldingen.
De productie van het aantal TIV’s (netwerktekeningen) is in 2014 sterk
toegenomen ten opzichte van de begroting. Dit werd veroorzaakt door een
wijziging in de wet Bibob waardoor RIEC’s een TIV kunnen aanvragen.
Daarnaast krijgt het product steeds meer bekendheid bij andere partners
van Justis.
Bij VOG-NP willen brancheorganisaties en werkgevers steeds meer
risico’s uitsluiten, dit wordt ook veroorzaakt door incidenten die veel
media-aandacht krijgen. Daarnaast is in 2014 het aantal handmatige
aanvragen verdubbeld als gevolg van de invoering van het RNI (register
niet ingezetenen). Bij het opstellen van de begroting voor het product
VOG-RP is ervan uitgegaan dat de invoering van de nieuwe Gedragsverklaring Aanbesteding (GVA) een daling van de productie VOG-RP zou
veroorzaken. Dit is echter niet gebeurd; het aantal reguliere VOG-RP
aanvragen is ondanks invoering van GVA fors toegenomen.
De doorlooptijden in 2014 van de producten van Dienst Justis zijn
aanzienlijk verbeterd ten opzichte van 2013. Het achterblijven van de
doorlooptijden ten opzichte van de norm bij de positieve beslissingen
GSR heeft te maken met het aanbestedingstraject GSR. Dit traject vroeg
de nodige capaciteit bij de afdeling. Dit traject zal in 2015 worden
afgerond en de doorlooptijden zullen naar verwachting weer op niveau
komen.De doorlooptijd VOG-RP binnen 12 weken na VTW bedroeg over
2014 50%. Het ging hier om een tweetal zaken met grote dossiers waar
extra informatie is opgevraagd en afhandeling niet meer binnen de
termijn is gelukt. De langere doorlooptijden van WPBR leidinggevenden
ten opzichte van de begroting hebben te maken met lange wachttijd op
informatie vanuit de leverancier. Hiervoor is aandacht gevraagd en dit
heeft geleid tot een verbetering van de doorlooptijden in 2014 ten
opzichte van 2012 en 2013. De verbetering van de doorlooptijden van
WWM beroepen heeft te maken met efficiëntere inrichting van het proces.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

155

Departementale saldibalans

11. DEPARTEMENTALE SALDIBALANS
De saldibalans per 31 december 2014 geeft de financiële posten weer die
bij de afsluiting van de begrotingsboekhouding aan het einde van 2014
bestonden en meegenomen worden naar volgende begrotingsjaren.
Tabel 11.1 Saldibalans (x € 1.000)
Activa

Passiva
31-12-2014

31-12-2013

Uitgaven ten laste van de
begroting
Liquide middelen
Rekening-courant RHB

12.624.885

12.383.254

2

260
0

358
0

Rekening-courant RHB
begrotingsreserve
Uitgaven buiten
begrotingsverband
(=intra-comptabele
vorderingen)
Subtotaal

284.374

9
10

1
3
4
5
6

11a
12
13a
14a

15

31-12-2014

31-12-2013

Ontvangsten ten gunste
van de begroting

1.444.147

1.465.289

4a

Rekening-courant RHB

10.711.700

10.426.128

44.374

5a

Begrotingsreserves

284.374

44.374

19.881

15.901

7

489.179

508.096

12.929.400

12.443.887

Ontvangsten buiten
begrotingsverband
(= intra-comptabele
schulden)
Subtotaal

12.929.400

12.443.887

Openstaande rechten

0

0

9a

0

0

Extra-comptabele
vorderingen
Tegenrekening extracomptabele schulden
Voorschotten

1.285.650

1.075.946

10a

1.285.650

1.075.946

0

0

11

0

0

7.255.213

6.569.628

12a

7.255.213

6.569.628

Tegenrekening garantieverplichtingen
Tegenrekening
openstaande verplichtingen
Deelnemingen

2.197.910

2.709.618

13

2.197.910

2.709.618

751.185

1.003.351

14

Openstaande verplichtingen

751.185

1.003.351

0

0

15a

0

0

Subtotaal

11.489.958

11.358.543

Tegenrekening deelnemingen
Subtotaal

11.489.958

11.358.543

Totaal

24.419.358

23.802.430

Totaal

24.419.358

23.802.430

Tegenrekening
openstaande rechten
Tegenrekening extracomptabele vorderingen
Extra-comptabele
schulden
Tegenrekening
voorschotten
Garantieverplichtingen

Hieronder worden de onderdelen van de saldibalans nader toegelicht. De
cijfers die tussen haken achter de tabeltitels staan, verwijzen naar de
betreffende post op de saldibalans.
Tabel 11.2 Begrotingsuitgaven (1) (x € 1.000)

Uitgaven ten laste van de begroting 2013
Uitgaven ten laste van de begroting 2014
Totaal

2014

2013

0
12.624.885
12.624.885

12.383.254
0
12.383.254

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

156

Departementale saldibalans

Tabel 11.3 Begrotingsontvangsten (2) (x € 1.000)

Ontvangsten ten gunste van de begroting
2013
Ontvangsten ten gunste van de begroting
2014
Totaal

2014

2013

0

1.465.289

1.444.147
1.444.147

0
1.465.289

Onder de post uitgaven en ontvangsten ten laste van de begroting zijn de
gerealiseerde begrotingsuitgaven en -ontvangsten van het jaar 2014
opgenomen met betrekking tot het jaar waarvoor de Rijksrekening nog
niet door de Tweede Kamer is goedgekeurd. De verschillen met de
departementale verantwoordingsstaat 2014 betreffen afrondingsverschillen.
Tabel 11.4 Liquide middelen (3) (x € 1.000)

Kas
Buitenlandse Bank
Royal Bank of Scotland
Saldo liquide middelen

2014

2013

251
9
0
260

276
57
25
358

De kas betreft contante gelden aanwezig in de kluis van de kasbeheerders.
Deze zijn voornamelijk aanwezig bij Griffie (€ 171.000), Openbaar
Ministerie (€ 39.000) en Dienst Terugkeer & Vertrek (€ 35.000). De kas bij
Griffie betreft contante betalingen van cliënten voor rechtszaken.
Op de buitenlandse bank komen ontvangsten binnen van Belgische
betrokkenen voor het CJIB. Deze rekening wordt niet dagelijks afgeroomd
door het Ministerie van Financiën.
Tabel 11.5 Rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (4 en 4a) (x € 1.000)

RC RHB
Totaal

2014

2013

10.711.700
10.711.700

10.426.128
10.426.128

Het saldo van deze post geeft de financiële verhouding met het Ministerie
van Financiën weer. Het saldo (€ 10.711.700) sluit aan bij het rekeningcourantoverzicht van de Rijkshoofdboekhouding van het Ministerie van
Financiën.
Tabel 11.6 Rekeningcourant Rijkshoofdboekhouding begrotingsreserve (5 en 5a) (x
€ 1.000)

Begrotingsreserve Asiel
Totaal

2014

2013

284.374
284.374

44.374
44.374

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

157

Departementale saldibalans

Het Ministerie van VenJ heeft toestemming van het Ministerie van
Financiën om een «Begrotingsreserve Asiel» te vormen. Hieruit worden
kosten als gevolg van instroomfluctuaties van asielzoekers gedekt. De
instroom van asielzoekers uit ontwikkelingslanden is in 2014 opgelopen.
Het kabinet stelde in 2014 € 375 mln. extra beschikbaar voor de eerstejaarsopvang van asielzoekers in 2014 en 2015. Hiervan is € 240 mln.
toegevoegd aan de begrotingsreserve ten behoeve van de opvang in
2015. Het saldo (€ 284.374) sluit aan bij het rekening-courantoverzicht van
de Rijkshoofdboekhouding van het Ministerie van Financiën.
Tabel 11.7 Uitgaven buiten begrotingsverband (6) (x € 1.000)

Door te belasten uitgaven
Salarisvoorschotten
Overig
Totaal

2014

2013

15.698
3.506
677
19.881

11.741
3.797
363
15.901

De uitgaven buiten begrotingsverband worden als volgt gespecificeerd:
Door te belasten uitgaven: de belangrijkste posten betreffen:
• Het product schadevergoedingsmaatregelen van het CJIB (Wet
Terwee) (€ 10.819.000). De stijging ten opzichte van 2013 betreft
voornamelijk deze vergoeding. De reden hiervan is hogere schadevergoedingsmaatregelen aan slachtoffers die verhaalt worden op de
dader.
• Het saldo van de nader te verrekenen door de griffier voorgeschoten
deskundigenkosten (€ 2.343.000) is vrijwel gelijk gebleven aan
voorgaand boekjaar.
Salarisvoorschotten: Op deze rekeningen worden de salarisvoorschotten
verantwoord die door de decentrale diensten zijn verstrekt. Het verstrekte
voorschot wordt vervolgens op het salaris van de medewerker
ingehouden. Eind 2013 zijn er door VenJ acties ondernomen om de
voorschotten correct en sneller af te laten rekenen. Deze actie is in 2014
voortgezet en heeft geleid tot een beperkt lagere stand van de salarisvoorschotten. De monitoring hierop zal in 2015 worden verscherpt;
Tabel 11.8 Ontvangsten buiten begrotingsverband (7) (x € 1.000)

Afdracht sociale lasten
EU-subsidies
Inningen voor bestuursorganen / agentschap
CJIB
Af te wikkelen proceskosten OM
Af te wikkelen OM/Griffie
Conservatoir in beslaggenomen gelden
Gedeponeerde geldsommen
Door te belasten agentschappen/Raad voor de
rechtspraak via RHB MvF
Overig
Totaal

2014

2013

52.643
15.607

56.977
29.232

157.093
497
91.313
126.849
6.634

92.880
507
92.713
191.121
7.864

33.104
5.439
489.179

33.223
3.579
508.096

De ontvangsten buiten begrotingsverband worden als volgt gespecificeerd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

158

Departementale saldibalans

•

•

•

•
•

•

Afdrachten sociale lasten: Dit betreft de afdrachten aan de belastingdienst, UWV en Loyalis over de maand december 2014. Deze zijn
voldaan in januari 2015.
EU-subsidies: De EU-subsidies betreft onder andere de PEF (Project
Europese Fondsen) (€ 3.257.000), Dienst Terugkeer & Vertrek
(Immigratie-en migratiefondsen) (€ 7.294.000) en NCTV (voor
bestrijding zware criminaliteit en terrorisme (€ 4.039.000).
Inningen voor bestuursorganen/agentschap CJIB: Het saldo betreft
voornamelijk ontvangen betalingen op vorderingen die het CJIB voor
bestuursorganen (onder andere Zorginstituut Nederland € 139.424.000
en Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid € 6.297.000)
incasseert en die nog moeten worden doorgestort. Doorstorting vindt
plaats nadat de volledige vordering is voldaan. De stijging ten opzichte
van 2013 wordt met name veroorzaakt doordat het CJIB met ingang
van 2014 ten behoeve van het Zorginstituut Nederland beslag kan
leggen op de zorgtoeslag via de belastingdienst.
Af te wikkelen proceskosten OM: Deze rekening geeft het saldo weer
van de proceskosten die nog met partijen moet worden afgerekend.
Af te wikkelen OM/Griffie: Bedragen die in het kader van het «vrijlaten
op borgtocht» van een verdachte zijn ontvangen, worden op deze
rekening verantwoord. Daarnaast wordt deze rekening gecrediteerd
voor de gelden die in beslag genomen zijn. De uiteindelijke bestemming van de gelden wordt bepaald door een uitspraak van de rechter
in de desbetreffende zaak of door het Openbaar Ministerie. Een
dergelijke beslissing kan leiden tot geheel of gedeeltelijke teruggave of
verbeurdverklaring van het in beslag genomen geld.
Conservatoir in beslaggenomen gelden (IBG): Het creditsaldo op deze
rekening wordt gevormd door de gelden waarop in het kader van
ontnemingsmaatregelen conservatoir beslag is gelegd.
Schikkingen en transacties van het Openbaar Ministerie worden met
ingang van het boekjaar 2014 verantwoord op het moment van
ontvangst van het kasbedrag en niet meer tijdelijk verantwoord als
ontvangsten buiten begrotingsverband als conservatoir in beslaggenomen gelden (IBG). Zie voor een toelichting op deze presentatiewijziging de toelichting in de Leeswijzer en de toelichting op de ontvangsten op artikel 33.
Voor de vergelijkbaarheid van de post ontvangsten buiten begrotingsverband 2014 met voorgaand boekjaar wordt in onderstaande tabel de
ontvangsten buiten begrotingsverband per ultimo 2013 op basis van
de oude en de nieuwe presentatie weergegeven.
Tabel 11.9 Vergelijking ontvangsten buiten begrotingsverband per ultimo 2013 in
verband met wijziging presentatie schikkingen en transacties (x € 1.000)
Ontvangsten buiten begrotingsverband 2013 oude presentatie
waarvan «conservatoir IBG» 2013 oude presentatie

508.096
191.121

Ontvangsten buiten begrotingsverband 2013 nieuwe presentatie
waarvan «conservatoir IBG» 2013 nieuwe presentatie

438.096
121.121

In deze post is ook de profijtrente 2012 opgenomen. De profijtrente
2013 en 2014 moet nog bij het Ministerie van Financiën worden
gedeclareerd.
•

Gedeponeerde geldsommen: Betreft ontvangsten van partijen in
rechtszaken waarvan de rechter een deskundigenonderzoek heeft
gelast. De kosten van het deskundigenonderzoek worden hiermee
gefinancierd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

159

Departementale saldibalans

•

Door te belasten agentschappen/Raad voor de rechtspraak via RHB
(Ministerie van Financiën): Vanwege technische redenen in het
administratieve systeem zijn de werkgeverslasten december aan de
agentschappen/Raad voor de rechtspraak opgenomen. Deze zijn in de
maand januari verrekend via de Rijkshoofdboekhouding van het
Ministerie van Financiën.
Tabel 11.10 Extracomptabele vorderingen (10 en 10a) (x € 1.000)

Vorderingen binnen begrotingsverband
Totaal

2014

2013

1.285.650
1.285.650

1.075.946
1.075.946

Tabel 11.11 Extracomptabele vorderingen (10 en 10a) (x € 1.000)
Onderscheiden naar organisatie onderdeel
Bestuursdepartement incl. vordering
ex-personeel
Kinderbescherming
Openbaar Ministerie
Rechtspleging
DT&V
Schadefonds Geweldsmisdrijven
JustID
CJIB
Totaal

2014

2013

7.797
235
116.244
25.393
202
16
1.846
1.133.917
1.285.650

6.281
380
0
25.075
715
0
0
1.043.495
1.075.946

Tabel 11.12 Extracomptabele vorderingen (10 en 10a) (x € 1.000)
Ingedeeld naar aard
Salarisvorderingen op ex-personeel
Sancties in het kader van Wahv
Strafrechtelijke boetes (STRABIS)
OM-afdoeningen
Ontnemingsmaatregelen
Overige debiteuren
Totaal

2014

2013

2.514
599.339
87.529
193.314
355.211
47.743
1.285.650

2.782
586.549
85.715
71.835
299.395
29.669
1.075.945

De stijging bij sancties in het kader van Wahv (Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften) wordt veroorzaakt door:
• Gemiddelde stijging van het openstaande bedrag met € 20 per sanctie.
Het aantal openstaande vorderingen is met ruim 10% afgenomen.
• Doorwerking van de «vermuldering» van 30-WAM (Wet Aansprakelijkheid Motorvoertuigen)-zaken vanaf 2011. De 30-WAM-zaken hebben
betrekking op het onverzekerd besturen van een motorvoertuig. Dit zijn
zaken met een relatief hoog bedrag en een veel lager inningspercentage dan de andere Wahv-sancties;
De stijging van ontnemingsmaatregelen wordt veroorzaakt door:
• De vorderingenstand betreft een openstaand saldo van Ontnemingsmaatregelen, Schikkingen en Confiscatiebeslissingen. In 2014 is er
sprake van extra hoge instroom van zaken > € 1 mln.
• Het totaal aantal openstaande zaken is in 2014 toegenomen met 255
zaken. Openstaande zaken met een bedrag < € 10.000 zijn juist
afgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

160

Departementale saldibalans

De stijging bij OM-afdoeningen wordt als volgt verklaard:
• Een vordering op SBM Offshore N.V. van US$ 140 mln.(€ 115 mln.) in
het kader van de getroffen schikking van het OM van 12 november
2014 wegens omkoping. Deze vordering dient in 2015 en 2016 te
worden betaald. De vordering staat voor het ontnemingsdeel van het
wederrechtelijke verkregen voordeel van US$ 130 mln.(€ 107 mln.)
verantwoord bij het OM en voor het boetedeel van US$ 10 mln. (€ 8
mln.) bij CJIB.
Tabel 11.13 Voorschotten (12 en 12a) (x € 1.000)

Voorschotten
Totaal voorschotten

2014

2013

7.255.213
7.255.213

6.569.628
6.569.628

Tabel 11.14 Ouderdom voorschotten (12) (x € 1.000)
Ontstaansjaar
< 2009
2009
2010
2011
2012
2013
2014
Totaal

Stand 1 jan 2014

Verstrekt 2014

Afgerekend 2014

Stand 2014

633
14.158
24.380
32.239
90.105
6.408.113
0
6.569.628

0
0
0
0
0
0
6.417.564
6.417.564

569
10.160
16.109
15.231
43.599
5.626.939
19.372
5.731.979

64
3.998
8.271
17.008
46.506
781.174
6.398.192
7.255.213

De stijging van de openstaande voorschotten ultimo 2014 ten opzichte
van 2013 is grotendeels veroorzaakt door de Raad voor Rechtsbijstand
(€ 500 mln.).
Tabel 11.15 Afgerekende en afgeboekte voorschotten naar ouderdom en beleidsthema
(12a) (x € 1.000)
Nationale politie, VtsPN, KLPD en Politieacademie
Vreemdelingenzaken
Reclassering
Nationale veiligheid en terrorismebestrijding
Jeugd
Slachtofferhulp (o.a. SHN, SIB, Comensha)
Rechtsbestel
Regionale en Landelijke Informatie- en Expertisecentra
Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
Overig (inclusief kleine voorschotten)
Totaal

4.934.884
348.590
233.277
68.102
37.585
25.254
19.384
6.763
3.365
54.775
5.731.979

Tabel 11.16 Garantieverplichtingen (13 en 13a) (x € 1.000)

Garantieverplichtingen
Totaal

2014

2013

2.197.910
2.197.910

2.709.618
2.709.618

Dit is het totaal van de «Uitstaande garanties 2014» uit tabel 3.2 en de
«Garanties 2014» uit tabel 3.4. De garantstelling hypothecaire lenigingen
aan JJI’s was in 2013 nog opgenomen bij DJI. Voor de onderbouwing en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

161

Departementale saldibalans

nadere toelichting op de garantieverplichtingen wordt verwezen naar deze
tabellen. De leningen aan het Gemeenschappelijk Hof en de Raad voor de
rechtspraak worden in de leenadministratie van Financiën gekenmerkt als
agentschapsleningen en zijn daarom niet in bovenstaande overzicht
opgenomen. Het totaal van de uitstaande leningen voor de Raad voor de
rechtspraak bedroeg per ultimo 2014 € 94.839.339 en voor het Gemeenschappelijk Hof € 165.000.
11.17 Openstaande verplichtingen (14 en 14a) (x € 1.000)

Openstaande verplichtingen
Totaal

2014

2013

751.185
751.185

1.003.351
1.003.351

Tabel 11.18 Verloopstaat verplichtingen (14 en 14a) (x € 1.000)
Openstaande verplichtingen
Openstaande verplichtingen per 31 december 2013
Aangegane verplichtingen in 2014
Tot betaling gekomen in 2014
Totaal openstaande verplichtingen 31 december 2014

2014
1.003.351
12.372.719
12.624.885
751.185

Tabel 11.19 Verloopstaat verplichtingen (14 en 14a) (x € 1.000)
Openstaande verplichtingen per artikel
31 Nationale Politie
32 Rechtspleging en rechtsbijstand
33 Veiligheid – en criminaliteitsbestrijding
34 Sanctietoepassing
35 Jeugd
36 Contraterrorisme en Nationale Veiligheid
37 Vreemdelingen
91 Apparaat kerndepartement
93 Geheim
Totaal openstaande verplichtingen 31 december 2014

2014
40.664
1.785
107.126
256.613
7.901
218.405
13.785
104.906
0
751.185

Het verschil tussen 2013 en 2014 is te verklaren doordat de middelen voor
jeugdbescherming en -reclassering (artikel 35) per 1 januari 2015 zijn
gedecentraliseerd naar de gemeenten. Ultimo 2013 stond op artikel 35
nog een verplichtingensaldo van € 381 mln. open.
Niet uit de balans blijkende verplichtingen en bestuurlijke
verplichtingen
Raad voor Rechtsbijstand
De Raad voor Rechtsbijstand heeft een vordering van € 240,7 mln. (stand
31 december 2014) op het Ministerie van VenJ die samenhangt met de
verplichting in haar balans voor het deel van de afgegeven toevoegingen
dat nog niet is vastgesteld.
Vordering inzake vakantiegelden Raad voor de rechtspraak
De Raad voor de rechtspraak heeft sinds het boekjaar 2005 een vordering
op het ministerie inzake de financiering van de te betalen vakantiegelden
en sociale lasten. Bij het inwerking treden van het baten-lastenstelsel per
1 januari 2005 is overeengekomen dat ter financiering van deze

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

162

Departementale saldibalans

verplichting op de openingsbalans van de Raad voor de rechtspraak een
separate vordering wordt opgenomen en er door het Ministerie van VenJ
geen aflossing op deze vordering zal plaatsvinden. Het betreft hier louter
een boekhoudkundige vordering. De vordering bedraagt € 21,1 mln.
Schikkingen en transacties
Schikkingen en transacties van het Openbaar Ministerie worden met
ingang van het boekjaar 2014 verantwoord op het moment van ontvangst
van het kasbedrag. Mocht in de toekomst blijken dat ofwel in het kader
van een artikel-12-procedure het OM over zal moeten gaan tot vervolgen
en dat de transactie of schikking terugbetaald moet worden, ofwel naar de
mening van het OM voldoende vaststaat dat in rechte afdwingbare
rechten van derden voorgaan, zal het OM het betreffende bedrag
onverwijld terugbetalen. Op 31 december 2014 bedroeg het maximale
risico van terugbetalen van schikkingen en transacties een bedrag van
€ 150,1 mln.
Convenant Forensische Zorg
Het budget voor forensische zorg wordt in de komende jaren teruggebracht van € 725 mln. tot circa € 600 mln. vanaf 2017. De maatregelen die
hieraan invulling zullen geven zijn vastgelegd in een convenant van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie met de voorzitters van GGZ
Nederland en de Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland. Dit is
afgesloten op 3 april 2013 in het kader van het Masterplan DJI 2013–2018.
Met uitzondering van de frictiekosten en de bijstellingen als gevolg van
OVA en indexering, moeten alle afspraken in dit akkoord binnen deze
financiële ruimte worden geaccommodeerd.
OVA Convenant
In het convenant Overheidsbijdrage in Arbeidskostenontwikkeling (OVA) is
afgesproken dat de overheid haar bijdrage voor de loonontwikkeling in de
zorgsector jaarlijks indexeert met de gemiddelde ontwikkeling van de
lonen in de markt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

163

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1
topfunctionaris

directeur

voorzitter
college

M. Olde
Monnikhof

L.J.L.
Koster

topfunctionaris

topfunctionaris

M.W.
lid
McLaggan- college
van
Roon
P.J.J
directeur
Frencken

topfunctionaris

topfunctionaris

W.B.M
Tomesen

lid
college

topfunctionaris

J.
voorzitter
Kohnstamm college

College
Bescherming
Persoonsgegevens
College
Bescherming
Persoonsgegevens
College
Bescherming
Persoonsgegevens
College
Bescherming
Persoonsgegevens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens

Aard functie

Naam
(gewezen)
topfunctionaris

Naam instelling

Functie

Tabel 12.1 Bezoldiging van (gewezen) topfunctionaris

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

Datum
aanvang
dienstverband

31-12-2014

1-9-2014

31-12-2014

1-9-2014

31-12-2014

31-12-2014

Datum
einde
dienstverband

1

1

1

1

1

1

nee

nee

nee

nee

nee

nee

Omvang
Op
dienstexterne
verbandinhuur-basis
(fte)
(nee
<=6
mnd;
>6
mnd)

114.893

95.946

94.612

84.959

133.065

136.291

Beloning
(x
€ 1,–)

3.677

0

3.200

0

3.024

6.000

20.908

15.592

15.592

13.521

22.848

22.541

Onkosten- Voorzievergoeding
ningen
(belast) beloning
(x € 1,–)
betaalbaar
op
termijn
(x
€ 1,–)

139.478

111.538

113.404

98.480

158.937

164.832

Totale
bezoldiging
in 2014
(x
€ 1,–)

Motivering
(indien
overschrijding)

Voor dit departement heeft de publicatieplicht betrekking op onderstaande functionarissen. De bezoldigingsgegevens van de leden van de Top
Management Groep zijn opgenomen in het jaarverslag van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het wettelijk bezoldigingsmaximum in 2014 bedraagt € 230.474.

De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) bepaalt dat de bezoldiging en eventuele ontslaguitkeringen van topfunctionarissen en gewezen topfunctionarissen in de publieke en semipublieke sector op naamsniveau vermeld moeten worden in
het financieel jaarverslag. Deze publicatieplicht geldt tevens voor topfunctionarissen die bij een WNT-instelling geen – al dan niet fictieve –
dienstbetrekking hebben of hadden. Daarnaast moeten van niet-topfunctionarissen de bezoldiging en/of eventuele ontslaguitkeringen (zonder
naamsvermelding) gepubliceerd worden indien deze het wettelijk maximum te boven gaan. Niet-topfunctionarissen zonder dienstverband vallen
echter buiten de reikwijdte van de wet.

12. TOPINKOMENS

To p i n k o m e n s

164

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1
lid
college
lid
college
lid
college
lid
college
lid
college
lid
college
lid
college
lid
college
directeur

D.
Ghidei

E.J.M.
Hofhuis

C.A.
Goudsmit

D.C.
Houtzager

J.C.J.
Dute

K.M.
Buitenweg

J.P.
Loof

N.M.C.P.
Jägers

M.M.A.
Smithuis
J.A.
Coster
van
Voorhout
W.J.M.
Velings

NRGD

lid
college

voorzitter
college

topfunctionaris

lid
college

NRGD

topfunctionaris

ondervoorzitter

P.H.A.
van
Geel
C.M.
van Eck

topfunctionaris

topfunctionaris
topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris

ondervoorzitter

C.M.
v.d. Bas

Aard functie

College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
College voor de
rechten van de
Mens
NRGD

Functie

Naam
(gewezen)
topfunctionaris

Naam instelling

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

Datum
aanvang
dienstverband

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

1-4-2014

31-12-2014

1-7-2014

1-3-2014

Datum
einde
dienstverband

0,1

0,4

1

0,4

0,4

0,4

0,75

0,8

0,8

1

0,87

0,8

1

1,03

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

Omvang
Op
dienstexterne
verbandinhuur-basis
(fte)
(nee
<=6
mnd;
>6
mnd)

11.025

44.099

100.302

37.547

37.547

28.977

71.061

75.094

75.616

99.864

29.322

69.643

56.237

21.665

Beloning
(x
€ 1,–)

0

0

0

800

800

800

1.600

1.600

1.600

3.200

0

1.600

0

0

0

0

16.830

6.237

6.237

6.237

11.694

12.474

12.560

15.731

3.357

12.474

8.552

2.851

Onkosten- Voorzievergoeding
ningen
(belast) beloning
(x € 1,–)
betaalbaar
op
termijn
(x
€ 1,–)

11.025

44.099

117.132

44.584

44.584

36.014

84.355

89.168

89.776

118.795

32.679

83.717

64.789

24.516

Totale
bezoldiging
in 2014
(x
€ 1,–)

Motivering
(indien
overschrijding)

To p i n k o m e n s

165

W.J.J.
van
Velzen
P.J. van
Koppen
A.P.A.
Broeders
J.
Henseler
J.W.
Hummelen
J.W.
Holtslag
H.B.
van der
Veen
M.Sanders

J.L.R.A.
Huydecoper
H.F.R.
van
Heemstra
V.L. Eiff

NRGD

CvTA

CvTA

CvTA

CvTA

CvTA

CvTA

NRGD

NRGD

NRGD

NRGD

Naam
(gewezen)
topfunctionaris

Naam instelling

directeur

secretaris

lid
college
lid
college

lid
college

lid
college
lid
college
lid
college
lid
college
voorzitter

lid
college

Functie

topfunctionaris

topfunctionaris

topfunctionaris
topfunctionaris

topfunctionaris
topfunctionaris
topfunctionaris
topfunctionaris
topfunctionaris
topfunctionaris

topfunctionaris

Aard functie

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-3-2014

1-2-2014

1-1-2014

1-1-2014

1-1-2014

Datum
aanvang
dienstverband

31-12-2014

31-7-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

31-12-2014

Datum
einde
dienstverband

1

0,2

0,2

0,2

0,2

0,2

0,1

0,1

0,1

0,1

0,1

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

nee

Omvang
Op
dienstexterne
verbandinhuur-basis
(fte)
(nee
<=6
mnd;
>6
mnd)

105.473

26.722

30.618

30.618

30.618

36.745

9.187

10.106

11.025

11.025

5.512

Beloning
(x
€ 1,–)

3.184

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

18.155

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Onkosten- Voorzievergoeding
ningen
(belast) beloning
(x € 1,–)
betaalbaar
op
termijn
(x
€ 1,–)

126.812

26.722

30.618

30.618

30.618

36.745

9.187

10.106

11.025

11.025

5.512

Totale
bezoldiging
in 2014
(x
€ 1,–)

Motivering
(indien
overschrijding)

To p i n k o m e n s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

166

Functie

Datum
aanvang
dienstverband

Datum einde
dienstverband

Omvang
dienstverband (fte)
(+ tussen
haakjes de
omvang in
2013)

Naam
(gewezen)
topfunctionaris

Laatste Functie

Aard functie

Eerdere
functies

Op externe
inhuur-basis
(nee <=6 mnd;
>6 mnd)

Voorzieningen
beloning
betaalbaar
op termijn
(+ tussen
haakjes de
omvang in
2013)

Laatste Functie

Eerdere functies

Datum einde dienstverband

Totale
bezoldiging
in 2014
(+ tussen
haakjes de
omvang in
2013)

Motivering

Motivering
(indien
overschrijding)

Motivering

Betaalde
uitkering in
2014

Betaalde uitkering in
2014

Er behoeven op grond van de WNT geen functionarissen met een uitkering wegens beëindigen dienstverband vermeld te worden.

Naam instelling

Tabel 12.4 Uitkeringen boven het WNT-maximum aan niet-topfunctionarissen wegens beëindiging dienstverband

Er behoeven op grond van de WNT geen functionarissen met een uitkering wegens beëindigen dienstverband vermeld te worden.

Naam instelling

Tabel 12.3 Uitkeringen aan (gewezen) topfunctionarissen wegens beëindiging dienstverband

Onkostenvergoeding
(belast)
(+ tussen
haakjes de
omvang in
2013)

Datum einde
dienstverband

Beloning
(+ tussen
haakjes de
omvang in
2013)

Er behoeven op grond van de WNT geen functionarissen met een bezoldiging vermeld te worden.

Naam
instelling

Tabel 12.2 Bezoldiging van niet-topfunctionarissen boven het WNT-maximum

To p i n k o m e n s

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

167

x

x

x

x

Politieacademie (PA)

Raad voor Rechtsbijstand (RvR) (zie 1 bij
toelichting)

Bureau Financieel
Toezicht, BFT (zie 2
bij toelichting)

RWT

Nationale politie

Naam organisatie

x

x

x

ZBO

32

32

31,
33
31

Artikel

2.398

50.813

121.303

*** 6.250

54.089

204.630

*Begrotings- **Realisatieramingen
cijfers
2014
2013
(x € 1.000)
(x
€ 1.000)
4.925.863
5.139.371

n.v.t.

n.v.t.

Premies

n.v.t.

zie art.
32.2.20

Tarieven

Financiering van RWT’s en ZBO’s

www.bureauft.nl

www.rvr.org

www.politieacademie.nl

www.politie.nl

Verwijzing
(URL-link) naar
website RWT/ZBO

www.politie.nl/
jaarverslag
www.politieacademie.nl/
Documents/
Politieacademie%20
Jaarverslag%202013_
030414.pdf
Zie:
• Reglement Raad van
Advies versie juli 2010;
• Reglement Bestuur
versie juli 1020;
• Protocol vaststelling
doelmatige werking Raad
voor Rechtsbijstand d.d.
6 december 2011;
• Protocol risico’s en
risicobeheersing fraude
versie 1.2;
• Integriteits-beleid 1.0.
Zie:
• Toezichtarrangement,
kenmerk. 5629628/09/28
van februari 2014;
• Wet op het notarisambt,
in Titel IX. staan
bepalingen over het
toezicht over de
notarissen en kandidaatnotarissen en de
tuchtrechtspraak,
alsmede het financiële
toezicht.

Verwijzingen (URL-link)
naar toezichtvisies/arrangementen

Overzicht Rechtspersonen met een Wettelijke Taak en Zelfstandige Bestuursorganen (vallend onder het Ministerie van Veiligheid en Justitie).

13. TOEZICHTRELATIES EN ZELFSTANDIGE BESTUURSORGANEN EN RECHTSPERSONEN MET WETTELIJKE TAAK

D. BIJLAGEN

v

v

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de
rechtmatigheid
op orde is

Bijlagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

168

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

Particuliere
tbs-inrichtingen
Landelijk Bureau
Inning Onderhoudsbijdragen (LBIO)
35

x

x

34

34

x

x

34

x

x

34

x

• Stichting verslavingsreclassering
GGZ Nederland.
Commissie
Schadefonds
Geweldsmisdrijven
(SGM)
Slachtofferhulp
Nederland (SHN)

34

x

34

33

• Leger des Heils;

x

x

32

x

Nederlands Register
Gerechtelijke
Deskundigen
(NRGD) (zie 5 bij
toelichting).
Reclasseringsorganisaties:
• Reclassering
Nederland;

32

x

32

Artikel

College voor de
Rechten van de
mens (CRM) (zie 4 bij
toelichting)
College van Toezicht
Auteursrechten en
Naburige Rechten

ZBO

x

RWT

College
Bescherming
Persoonsgegevens
(Cbp) (zie 3 bij
toelichting)

Naam organisatie

3.511

239.655

23.196

5.311

64.579

21.646

129.123

1.723

685

6.066

8.185

4.066

209.917

25.293

18.536

71.631

20.836

135.235

*** 1.532

549

*** 5.841

*** 8.213

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Financiering van RWT’s en ZBO’s

www.lbio.nl

www.dji.nl

www.slachtofferhulp.nl

www.schadefonds.nl

www.svg.nl

www.legerdesheils.nl

www.reclassering.nl

www.nrgd.nl

www.cvta.nl

www.mensenrechten.nl

www.cbpweb.nl

Verwijzing
(URL-link) naar
website RWT/ZBO

http://wetten.overheid.nl/
BWBR0020495/
geldigheidsdatum

Zie wet Justitiesubsidies;
controleprotocol
algemeen en specifiek.
Zie wet Justitiesubsidies;
controleprotocol
algemeen en specifiek.
Zie wet Justitiesubsidies;
controleprotocol
algemeen en specifiek.
ZBO is onderdeel van de
Staat (budgethouder
binnen begroting VenJ,
dus vallen onder ADR).
Zie wet Justitiesubsidies;
controleprotocol
algemeen en specifiek.
www.jaarverslagzorg.nl

Zie wet toezicht en
geschillenbeslechting
collectieve beheersorganisaties auteurs- en
naburige rechten en de
kaderwet ZBO.
De NRGD valt onder de
kaderwet ZBO’s

Zie:
• Wet bescherming
persoonsgegevens;
• Kaderwet ZBO’s;
• Bestuursreglement;
Een toezichtarrangement
wordt opgesteld.
Het CRM valt onder de
kaderwet ZBO’s.

Verwijzingen (URL-link)
naar toezichtvisies/arrangementen

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de
rechtmatigheid
op orde is

Bijlagen

169

Gerechtsdeurwaarders, cluster (zie
7 bij toelichting).
Notarissen, cluster
(zie 8 bij toelichting).
Stichting Donorgegevens Kunstmatige
Bevruchting, SDKB.
(zie 9 bij toelichting)
Kansspelautoriteit
(zie 10 bij
toelichting)

36

x

x

x

x

x

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

322.413

x

37

11.140

n.v.t.

x

x

36

30.236

70.923

12.567

25.096

x

x

x

x

35

x

Particuliere
Jeugdinrichtingen
Instituut Fysieke
Veiligheid (IFV) (zie 6
bij toelichting)
Onderzoeksraad
voor veiligheid
(OVV)
Centraal Orgaan
opvang asielzoekers
(COA)

35

x

35,
37

Artikel

Halt

x

ZBO

x

RWT

Stichting Nidos

Naam organisatie

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

355.534

11.552

***
30.895

78.051

13.542

25.501

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

n.v.t.

Financiering van RWT’s en ZBO’s

www.kansspelautoriteit.nl

www.donorgegevens.nl

n.v.t.

www.kbvg.nl

www.coa.nl

www.onderzoeksraad.nl

www.IFV.nl

www.dji.nl

www.halt.nl

www.nidos.nl

Verwijzing
(URL-link) naar
website RWT/ZBO

http://wetten.overheid.nl/
BWBR0020495/
geldigheidsdatum

n.v.t.

n.v.t.

FET Bekostigingsafspraken COA www.coa.nl/
nl/over-coa/organisatie/
aansturing/raad-vantoezicht www.coa.nl/nl/
over-coa/organisatie/
aansturing/bestuur
n.v.t.

http://wetten.overheid.nl/
BWBR0032372/
geldigheidsdatum
www.onderzoeksraad.nl

Besluit subsidie
rechtspersonen voor
voogdij en gezinsvoogdij
vreemdelingen 2015
zie financieel economisch
toezicht statuut en
specifiek Controleprotocol Halt
www.jaarverslagzorg.nl

Verwijzingen (URL-link)
naar toezichtvisies/arrangementen

v

n.v.t.

n.v.t

n.v.t.

v

v

v

v

v

v

Het bestuur en/of
accountant
verklaart dat de
rechtmatigheid
op orde is

Bijlagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

170

Functie
1)
Raad voor Rechtsbijstand (RvR) is belast met de organisatie van en draagt zorg voor de verlening van gesubsidieerde rechtsbijstand en
mediation.
2)
Bureau financieel toezicht (BFT) heeft toezicht op notarissen en gerechtsdeurwaarders, toezicht naleving Wet identificatie bij dienstverlening
(WID) en Wet melding ongebruikelijke transacties (MOT).
3)
Het College bescherming persoonsgegevens (Cbp) ziet erop toe dat persoonsgegevens zorgvuldig worden gebruikt en beveiligd en dat
privacy gewaarborgd blijft.
4)
Het College voor de Rechten van de Mens (CRM, oktober 2012) vervult de rol van waakhond door onderzoek, evaluatie, advisering, normontwikkeling en het geven van voorlichting op het gebied van mensenrechten in Nederland.
5)
Het Nederlands Register Gerechtelijke Deskundigen (NRGD) waarborgt en bevordert een constante kwaliteit van de inbreng van deskundigen
in de rechtsgang.
6)
Het Nederlands Bureau Brandweerexamens (NBBe) en Nederlands Instituut Fysieke Veiligheid (NIFV) zijn ZBO’s die met ingang van 2013 zijn
opgegaan in het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) en hun eigen opbrengsten genereren. Jaarlijks ontvangen zij een vast bedrag voor het
uitvoeren van de wettelijke taken voor het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Daarnaast ontvangen zij bijdragen voor opdrachten voortkomend uit een opdrachtgevers/opdrachtnemersrelatie.
7)
Gerechtsdeurwaarders, cluster. Gerechtsdeurwaarders zijn opgenomen in het ZBO-register van BZK. Ze vallen onder verantwoordelijkheid
van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, maar er zijn geen financiële relaties met dit departement.
8)
Notarissen, cluster. Notarissen zijn opgenomen in het ZBO-register van BZK. Ze vallen onder verantwoordelijkheid van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie, maar er zijn geen financiële relaties met dit departement.
9)
Deze organisatie heeft geen financiële relatie met het Ministerie van Veiligheid en Justitie.
10) Deze organisatie heeft geen financiële relatie met het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Financiering van de kansspelautoriteit geschiedt
via jaarlijkse heffingen en vergoedingen door vergunninghouders.

Toelichting
*) Begrotingsraming van de bijdrage 2014 door VenJ aan de ZBO/RWT.
**) De gegevens in de tabel betreft realisatie 2013.
***) Betreft realisatie 2014.

Bijlagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

171

Afgerond evaluatie en overig onderzoek

14. AFGEROND EVALUATIE EN OVERIG ONDERZOEK
Artikel 31 – Nationale politie
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Evaluatie Nieuwe Politiewet / Nationale politie

2014
(Rapport nog niet
verschenen)

Titel/onderwerp

Jaar van afronding

1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid

Artikel 32 – Rechtspleging en rechtsbijstand

Artikelnummer 32.2
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Doeltreffendheid en effecten van de Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade
Evaluatie van de effecten van hoofdstuk 1 van de Crisis- en
herstelwet ; opgenomen instrumenten op versnelling en op
verbetering van de projecten waarop deze van toepassing
zijn (tweede evaluatie procesrechtelijke bepalingen Chw)

2014

2014

3. Overig onderzoek
Evaluatie van de effecten van de Wet bestuurlijke lus Awb
Evaluatie van de werking van de lex silencio positivo
Evaluatie van ex-ante evaluaties bij voorgenomen wet- en
regelgeving
Verhoging competentiegrens kantonrechter
Evaluatie Nederlands Register Gerechtelijk Deskundigen

2014
2013
(Rapport uit 2014)
2014
2014
2014
(Rapport nog niet
verschenen)

Artikel 33 – Veiligheid en criminaliteitsbestrijding
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Artikelnummer 33.2
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
Artikel 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding

2014

Coffeeshops in Nederland; drie delen
1. Ontwikkelingen bij coffeeshops en klanten na invoering
van het besloten club model en het ingezetencriterium
2. Ontwikkelingen op de illegale detailhandelsmarkt van
cannabis na invoering van het besloten clubmodel en het
ingezetenencriterium
3. Procesevaluatie

2014

Artikel 33 Veiligheid en criminaliteitsbestrijding

2014

1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid

Artikelnummer 33.3
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

172

Afgerond evaluatie en overig onderzoek

Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Effectiviteit maatregelen voetbal gerelateerde overlast en
geweld

2014

De effectiviteit van de politiële taakuitvoering en de taken
en verantwoordelijkheden van andere partijen

2014

3. Overig onderzoek

Artikel 34 – Sanctietoepassing
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Artikelnummer 34
3. Overig onderzoek
ISD onderzoek
Kosten-batenanalyse verlenging ISD maatregel

2014
2014

Artikelnummer 34.2
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Nulmeting Wrp; drie delen
A. Sociale positie prostituees in legale prostitutie
B. Niet- legale prostitutie
C. Vergunningbeleid, toezicht en handhaving

2014 (Rapport nog
niet verschenen)

Artikelnummer 34.3
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Actualisering recidive 2013; diverse metingen
Implementatie aangifteplicht in de tbs

2014
2014

3. Overig onderzoek
1)

Effectevaluatie van de gedragsinterventie Cova+
Evaluatie pilot kortverblijvende en preventief gehechten in
Rotterdam
Monitor Jeugdcriminaliteit 2013; met lokale casestudie
Amsterdam

2013

34.4 Slachtofferbeleid

2014

Monitor nazorg ex-gedetineerden; 4e meting
Procesevaluatie pilot Geweldspreventie in samenwerking
met ziekenhuizen

2014

2014

Artikelnummer 34.4
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1a. Beleidsdoorlichtingen
3. Overig onderzoek

2015 2)

Ad 1).
Het onderzoek is niet doorgegaan. Zowel de doeltreffendheids- als de
effectevaluatie zijn komen te vervallen, omdat deze gedragsinterventie
niet langer erkend is door de Erkenningscommissie Gedragsinterventies
Justitie.
Ad 2).
De opleverdatum is herzien. De pilot zelf is vertraagd waardoor het
onderzoek later is gestart.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

173

Afgerond evaluatie en overig onderzoek

Artikel 35 – Jeugd
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Artikelnummer 35.3
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1b. Ander ex post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Oorzaken en achtergronden recidivetrends

2014

3. Overig onderzoek
Effectevaluatie van de gedragsinterventie Multidimensional
Treatment Foster Care (MTFC)
Effectstudie Tools4U
Procesevaluatie van de gedragsinterventie Brains4Use

2015
2015
2013 (Rapport uit
2014)

Artikel 36 – Contraterrorisme- en Nationaal Veiligheidsbeleid
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Artikelnummer 36
3. Overig onderzoek
Evaluatie awareness trainingen Potentieel Gewelddadige
Eenlingen

2014

Artikelnummer 36.2
3. Overig onderzoek
Evaluatie Wet opsporing terroristische misdrijven
Voorbereiding evaluatie contraterrorismestrategie
2011–2015

2014
2014

Artikel 37 – Vreemdelingen
Titel/onderwerp

Jaar van afronding

Artikelnummer 37.2
1. Ex post onderzoek naar doeltreffendheid
en doelmatigheid van beleid
1b. Ander ex-post onderzoek naar doeltreffendheid en doelmatigheid
Uitvoeringspraktijk en werking van het inreisverbod

2014

Evaluatie Vw2000 ; inclusief evaluatie PIVA

2014

3. Overig onderzoek

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

174

Externe Inhuur

15. EXTERNE INHUUR
Tabel 15.1 Ministerie van Veiligheid en Justitie verslagjaar 2014 (x € 1.000)
Programma en apparaatskosten
Beleidsgevoelig
1. Interim management
2. Organisatie- en formatieadvies
3. Beleidsadvies
4. Communicatieadvisering

13.449
1.491
9.330
1.953
675

(Beleids)ondersteunend
5. Juridisch advies
6. Advisering opdrachtgevers automatisering
7. Accountancy, financiën en administratieve organisatie

79.416
3.330
72.234
3.852

Ondersteuning bedrijfsvoering
8. Uitzendkrachten

103.538
103.538

Totaal externe inhuur

196.403

Het overzicht betreft de inkoop van tijdelijk personeel bij het bestuursdepartement, de taakorganisaties OM, Raad voor de Kinderbescherming en
Hoge Raad (uitgaven), alsmede de agentschappen (kosten) van dit
ministerie.
Het ministerie gaf in het jaar 2014 € 196,4 mln. uit aan externe inhuur. De
uitgaven voor ambtelijk personeel inclusief externe inhuur bedroegen
€ 2.069 mln. Het inhuurpercentage over het jaar 2014 bedraagt dus 9,49%.
Tabel 15.2 Inhuur externen buiten mantelcontracten 2014
Aantal overschrijdingen maximumuurtarief

12

Het aantal overschrijdingen binnen VenJ van het maximumuurtarief
bedroeg in 2014 twaalf:
1. Er is vier maanden externe deskundigheid ingehuurd voor de invulling
van de functie van directeur dienst ICT/Chief Technology Officer van de
nationale politie. Deze inhuur was noodzakelijk voor de continuïteit van
de aansturing van de dienst ICT en de ICT-dienstverlening van de
politie en er was in deze vier maanden niemand anders beschikbaar
met de vereiste ervaring en kwaliteiten die dit zou kunnen invullen.
Deze vervanging is lopende het jaar wel gevonden, waarop de externe
inhuur is beëindigd.
2. Er is één keer – binnen de kaders van een sinds 2010 bestaand contract
– juridische advisering ingehuurd bij het CJIB ten behoeve van
procesvertegenwoordiging in aanbestedingskwesties. De betreffende
capaciteit was destijds niet beschikbaar binnen de organisatie. De
inhuur van betreffende juristen is tevens gebruikt om de kennis binnen
de eigen organisatie op- en uit te bouwen. Het contract zal na
afronding van nog enkele lopende werkzaamheden worden beëindigd.
3. Acht keer is hetzelfde externe bureau ingehuurd voor de strategische
advisering aan het management van een drietal organisatieonderdelen. De betreffende consultant beschikte over de desbetreffende
kwalificaties en in het bijzonder de kennis van de thematiek, bestuurlijke dynamiek en stakeholders van VenJ. In vijf gevallen is de opdracht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

175

Externe Inhuur

beëindigd. Voor de drie andere opdrachten is voor 2015 een tariefsverlaging tot onder de norm overeengekomen.
4. Ter ondersteuning van de veranderopgave bij het DGJS is een beroep
gedaan op een externe adviesorganisatie die ook betrokken was
geweest bij de vorige reorganisatie. De externe organisatie kende dus
de problematiek en had het vertrouwen van de betrokken leidinggevenden. Daarom kon in korte tijd de opdracht naar verwachting tot een
goed einde worden gebracht. Deze opdracht is inmiddels afgerond.
5. Er is vanwege diens specifieke kennis een beroep gedaan op een
advocaat ter ondersteuning in een personele aangelegenheid binnen
het PSG-cluster.
Door de ondernemingsraad DJI is twaalf keer juridische ondersteuning
ingehuurd boven het maximumtarief. Deze zijn op basis van bestaande
jurisprudentie niet meegeteld bij het aantal overschrijdingen. De uitgaven
door de ondernemingsraad komen ten laste van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

176

Overzicht van in 2014 tot stand gekomen wetten

16. OVERZICHT VAN IN 2014 TOT STAND GEKOMEN WETTEN
Tot stand gekomen wetten in 2014
Wetsvoorstel

Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens in verband met het wijzigen van de voorwaarden voor en
de bevoegdheid ter zake van wijziging van de vermelding van het geslacht in de akte
van geboorte
Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met de uitbreiding van het
gebruik van biometrische kenmerken in de vreemdelingenketen in verband met het
verbeteren van de identiteitsvaststelling van de vreemdeling
Wijziging van het Wetboek van Strafrecht in verband met het laten vervallen van het
verbod op godslastering
Wijziging van de Uitvoeringswet EG-executieverordening
Implementatie van de richtlijn 2011/93/EU van het Europees Parlement en de Raad ter
bestrijding van seksueel misbruik en seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, en ter vervanging van Kaderbesluit 2004/68/JBZ van de Raad (PbEU L 335)
Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 in verband met verruiming van de
bevoegdheden in het kader van het vreemdelingentoezicht
Jeugdwet

Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van Richtlijn 2011/51/EU
van het Europees Parlement en de Raad van 11 mei 2011 tot wijziging van Richtlijn
2003/109/EG van de Raad teneinde haar werkingssfeer uit te breiden tot personen die
internationale bescherming genieten (PbEU 2011, L 132)
Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994 in verband
met de verbetering van de aanpak van fraude met identiteitsbewijzen en wijziging
van het Wetboek van Strafvordering, de Beginselenwet justitiële jeugdinrichtingen en
de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden in verband met de verbetering van de
regeling van de identiteitsvaststelling van verdachten en veroordeelden
Wijziging van de Wet arbeid vreemdelingen en de Vreemdelingenwet 2000 in
verband met de implementatie van Richtlijn 2011/98/EU van het Europees Parlement
en de Raad van 13 december 2011 betreffende één enkele aanvraagprocedure voor
een gecombineerde vergunning van onderdanen van derde landen om te verblijven
en te werken op het grondgebied van een lidstaat, alsmede inzake een gemeenschappelijk pakket rechten voor werknemers uit derde landen die legaal in een lidstaat
verblijven (PbEU 2011, L 343)
Wijziging van de Wet aansprakelijkheid kernongevallen in verband met de toepassing
van artikel 1, onderdeel b, van het Verdrag van 29 juli 1960 inzake wettelijke
aansprakelijkheid op het gebied van kernenergie
Wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Burgerlijke
Rechtsvordering, de Wet op de jeugdzorg en de Pleegkinderenwet in verband met de
herziening van de maatregelen van kinderbescherming
Aanpassing van wetgeving en vaststelling van overgangsrecht in verband met de
herziening van de maatregelen van kinderbescherming
Implementatiewet richtlijn consumentenrechten
Goedkeuring van het op 10 september 2010 te Beijing tot stand gekomen Verdrag tot
bestrijding van wederrechtelijke gedragingen betreffende de burgerluchtvaart
(Trb. 2013, 134) en het op 10 september 2010 te Beijing tot stand gekomen
Aanvullend Protocol bij het Verdrag tot bestrijding van het wederrechtelijk in zijn
macht brengen van luchtvaartuigen (Trb. 2013, 133)
Wijziging van het Wetboek van Strafvordering in verband met de uitbreiding van de
gronden voor voorlopige hechtenis
Wijziging van de Gemeentewet, de Wet wapens en munitie en de Politiewet 2012
(verruiming fouilleerbevoegdheden)
Wijziging van Boek 3, Boek 6 en Boek 10 van het Burgerlijk Wetboek en het Vierde
Boek van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de modernisering van het arbitragerecht
Wijziging van de Wet op het notarisambt en enkele andere wetten in verband met
onder meer een gewijzigde regeling van de legalisatie van handtekeningen van
notarissen
Wet werk en zekerheid
Aanpassingen van de Wet op de jeugdzorg en enkele andere wetten ten behoeve van
de professionalisering van de jeugdzorg

Staatsblad

Datum
inwerkingtreding

Stb. 2014, 1

01-07-2014

Stb. 2014, 2

01-03-2014

Stb. 2014, 39
Stb. 2014, 40

01-03-2014
10-01-2015

Stb. 2014, 74

01-03-2014

Stb. 2014, 80

Stb. 2014, 105

22-03-2014
Deels 15-03-2014;
deels 11-11-2014;
deels 01-01-2015

Stb. 2014, 110

29-03-2014

Stb. 2014, 125

01-05-2014

Stb. 2014, 128

01-04-2014

Stb. 2014, 129

01-01-2015

Stb. 2014, 130

01-01-2015

Stb. 2014, 131
Stb. 2014, 140

01-01-2015
13-06-2014

Stb. 2014, 170

21-05-2014

Stb. 2014, 176

01-01-2015

Stb. 2014, 191

Deels 01-07-2014

Stb. 2014, 200

01-01-2015

Stb. 2014, 2012
Stb. 2014, 216

Deels 01-07-2014
Deels 1-7-2015

Stb. 2014, 220

01-11-2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

177

Overzicht van in 2014 tot stand gekomen wetten

Wetsvoorstel

Wijziging van de Wet op de rechterlijke organisatie en enige andere wetten in
verband met de wettelijke regeling van de centrale verwerking Openbaar Ministerie
Wijziging van de Wet overdracht tenuitvoerlegging strafvonnissen in verband met
aanvulling van de bepaling over de procedure van voortgezette tenuitvoerlegging
Implementatiewet richtlijn en verordening kapitaalvereisten
Wet digitale handhaving veelvoorkomende overtredingen
Wijziging van het Burgerlijk Wetboek en de Algemene wet gelijke behandeling met
betrekking tot ambtenaren van de burgerlijke stand die onderscheid maken als
bedoeld in de Algemene wet gelijke behandeling
Wijziging van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en het Burgerlijk
Wetboek in verband met het transparante en voor een breder publiek toegankelijk
maken van de executoriale verkoop van onroerende zaken
Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met het verbeteren van de
aanpak van het rijden onder invloed van drugs
Wet positie en toezicht advocatuur
Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met een uitbreiding van de
reikwijdte van de recidiveregeling voor ernstige verkeersdelicten
Wet elektronische dienstverlening burgerlijke stand
Wijziging van de Auteurswet en de Wet op de naburige rechten in verband met de
implementatie van de Richtlijn nr. 2012/28/EU inzake bepaalde toegestane gebruikswijzen van verweesde werken
Wijziging van de Vreemdelingenwet 2000 ter implementatie van de Verordening (EU)
nr. 610/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 26 juni 2013 tot wijziging
van de Verordening (EG) nr. 562/2006, de Overeenkomst ter uitvering van het
Schengenakkoord, Verordening (EG) nr. 810/2009 van het Europees Parlement en de
Raad, Verordening (EG)nr. 539/2001 van de Raad, Verordening (EG) nr. 1638/95 van de
Raad en Verordening (EG) nr. 767/2008 van het Europees Parlement en de Raad
(PbEU 2013, L 182)
Wijziging van de Auteurswet in verband met de afschaffing van bescherming van
geschriften zonder oorspronkelijk karakter of persoonlijk stempel van de maker
Uitvoeringswet Verordening erfrecht
Implementatie van richtlijn nr. 2012/13/EU van het Europees Parlement en de Raad
van 22 mei 2012 betreffende het recht op informatie in strafprocedures (PbEU L 142)
Invoeringswet Jeugdwet
Wijziging van de Opiumwet in verband met de strafbaarstelling van handelingen ter
voorbereiding of vergemakkelijking van illegale hennepteelt
Wijziging van het Wetboek van Strafrecht, het Wetboek van Strafvordering en de Wet
op de economische delicten met het oog op het vergroten van de mogelijkheden tot
opsporing, vervolging, alsmede het voorkomen van financieel-economische
criminaliteit (verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische
criminaliteit)
Goedkeuring van het voornemen tot opzegging van het op 1 augustus 1989 te
’s-Gravenhage tot stand gekomen Verdrag inzake het recht dat van toepassing is op
erfopvolging
Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen
Wijzigingswet financiële markten 2015

Staatsblad

Datum
inwerkingtreding

Stb. 2014, 225

01-01-2015

Stb. 2014, 240
Stb. 2014, 253
Stb. 2014, 255

01-01-2015
Deels 01-08-2014;
deels 01-01-2015
01-11-2014

Stb. 2014, 260

01-11-2014

Stb. 2014, 352

01-01-2015

Stb. 2014, 353
Stb. 2014, 354

Deels 01-01-2015

Stb. 2014, 375
Stb. 2014, 380

Deels 22-10-2014

Stb. 2014, 388

29-10-2014

Stb. 2014, 400

01-11-2014

Stb. 2014, 428
Stb. 2014, 430

01-01-2015
17-08-2014

Stb. 2014, 433
Stb. 2014, 442

01-01-2015
Deels 22-11-2014;
deels 01-01-2015

Stb. 2014, 444

01-01-2015

Stb. 2014, 445

Deels 01-01-2015;
deels 01-03-2015

Stb. 2014, 468
Stb. 2014, 470

Stb. 2014, 472
Verzamelwet Veiligheid en Justitie 2013
Stb. 2014, 540

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 200 VI, nr. 1

06-12-2014
01-01-2015
Deels 01-01-2015;
deels 01-04-2015;
deels 01-01-2017
Deels 01-01-2015;
Deels 01-04-2015

178