Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3801
Vragen van het lid Van Haga (Groep van Haga) aan de Minister-President en
Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over ventileren
overheidsgebouwen (ingezonden 20 juli 2021).
Antwoord van Minister De Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport), mede
namens de Minister van Algemene Zaken (ontvangen 23 augustus 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht waarin de premier oproept om huizen vaker te
luchten1, het bericht waarin wetenschappers oproepen meer aandacht te
besteden aan ventilatie bij coronabestrijding2 en het onderzoek over ventilatie
op scholen?3
Antwoord 1
Ja ik ben daarmee bekend.
Vraag 2
Deelt u, nu het kabinet bij monde van de premier zelf oproept tot het luchten
van huizen, de mening dat ventileren bijdraagt in het bestrijden van de
coronacrisis? Zo ja, welke slagen heeft u de afgelopen periode gemaakt met
het ventileren van (semi) overheidsgebouwen?
Antwoord 2
De update heeft alleen betrekking op rijksgebouwen. Voor de overige (semi-)
overheidsgebouwen wordt de informatie niet centraal bijgehouden. Zoals ik
heb aangegeven in de beantwoording van Kamervragen op 8 januari jl. (TK
1256) is er door het Ministerie van Binnenlandse Zaken in oktober en
november 2020 een inventarisatie uitgevoerd naar de ventilatie in lijn met het
ventilatie advies van het RIVM ter voorkoming van respiratoire infecties.
Deskundige adviesbureaus hebben een kwalitatief onderzoek uitgevoerd in 90
1

RTL Nieuws, 19 juli 2021, «Rutte: geen nieuwe coronamaatregelen, wel advies om huis te
luchten» https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/5242766/kabinet-coronacrisismaatregelen
2
NOS Nieuwsuur, 13 mei 2021, «39 wetenschappers: «Besteed meer aandacht aan ventilatie in
coronabestrijding»» https://www.google.nl/amp/s/amp.nos.nl/artikel/2380628-39wetenschappers-besteed-meer-aandacht-aan-ventilatie-in-coronabestrijding.html
3
VO Raad, 1 oktober 2020, «Ventilatie op scholen: belangrijk en kostbaar» https://www.voraad.nl/nieuws/ventilatie-op-scholen-belangrijk-en-kostbaar

ah-tk-20202021-3801
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

van de ca. 1.000 rijksgebouwen waarbij getoetst is of aan de ventilatienorm
wordt voldaan. Het betreft hier verschillende categorieën rijksgebouwen,
namelijk penitentiaire inrichtingen, gerechtsgebouwen en kantoren. Met de
kennis van de kwalitatieve toets is een Quick Scan ontwikkeld waarmee
facilitaire diensten de rijksgebouwen gecontroleerd hebben op mogelijk
problemen met ventilatie. Algemene conclusie is dat het overgrote deel van
de rijksgebouwen aan de ventilatienorm uit het Bouwbesluit en de geldende
Arbocatalogus voldoet. Voor de situaties die niet voldoen is onderscheid te
maken in kleine en grote afwijkingen. In 13% van de gevallen gaat het om
kleine afwijkingen die direct binnen de reguliere onderhoudsovereenkomst
worden opgelost. In 5% van de gevallen gaat het om afwijkingen in met
name oudere rijksgebouwen die alleen door een grootschalige ingreep
kunnen worden verholpen. Voor deze situaties is een palet aan maatregelen
geïnitieerd zoals een gebruiksbeperking in het aantal werkplekken en waar
sprake is van natuurlijke ventilatie analoog aan klaslokalen het plaatsen van
CO2-meters met alarmfunctie. Ik onderschrijf dat ventileren bijdraagt aan het
voorkomen van verspreiding van het coronavirus, maar van belang is op te
merken dat het effect van de specifieke maatregelen voor ventilatie altijd
samenhangt met de algemene bundel van maatregelen zoals: Was vaak en
goed uw handen, Houd 1,5 meter afstand van anderen, blijf thuis bij klachten
en laat u direct testen.
Vraag 3
Erkent u de visie van deskundigen dat goede ventilatie kan voorkomen dat
het coronavirus zich verspreidt via aerosolen, minuscule deeltjes in de lucht
die langdurig blijven zweven? Kunt u hierop een toelichting geven?
Antwoord 3
SARS-CoV-2 kan op meerdere manieren worden overgedragen, de internationale consensus is dat overdracht voornamelijk plaatsvindt binnen een afstand
van 1,5 meter via directe transmissie met druppeltjes afkomstig uit de
luchtwegen. Aerogene transmissie kan (via de lucht over langere afstand
en/of tijd) door virusdeeltjes die in de kleine druppeltjes (aerosolen) zitten in
bepaalde omstandigheden plaatsvinden, zoals in ruimtes waar geen of te
weinig ventilatie is en/of veel mensen- vooral voor een langere tijd- bij elkaar
zijn.
Goede ventilatie is belangrijk voor een gezond binnenklimaat en draagt bij
om de overdracht van respiratoire infecties zoals SARS-CoV-2 te verminderen.
Daarom is het van belang om voor voldoende luchtverversing (ventilatie en
luchten) te zorgen.
Vraag 4
Kunt u een update van het aanbrengen van goede ventilatie in alle (semi)overheidsgebouwen in het land aan de Kamer doen toekomen, met daarin de
stappen die u het afgelopen jaar inzake het aanbrengen van ventilatie heeft
gezet?
Antwoord 4
Zie het antwoord op vraag 2.
Vraag 5
Bent u bekend met het feit dat uit reacties op een vragenlijst die het Landelijk
Coördinatieteam Ventilatie op Scholen (LCVS) naar schoolbesturen stuurde,
blijkt dat slechts 38 procent van de schoolgebouwen in het basis- en
voortgezet onderwijs aan de ventilatienormen voldoet? Welke inzet gaat u
leveren om deze belabberde ventilatiecijfers te verbeteren?
Antwoord 5
Van de schoolgebouwen waarvoor het LCVS destijds antwoorden heeft
ontvangen, is aangegeven dat 38% daarvan destijds voldeed aan de
gevraagde normen. Sinds het eindrapport van het LCVS is:
– de help- en ondersteuningsdesk bij Ruimte-OK in het leven geroepen,
– een praktische Handreiking optimaal ventileren in scholen (https://
www.ruimte-ok.nl/kennis-en-voorbeelden/kennisbank/handreikingoptimaal-ventileren-op-scholen) opgesteld,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

–

door middel van de Specifieke Uitkering Ventilatie in Scholen regeling
(SUViS) € 100 miljoen beschikbaar gekomen en uitgeput om acute
ventilatie-verbeter-maatregelen te kunnen treffen,
– door de sectororganisaties, VNG en de Minister van Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media een dringend beroep op schoolbesturen en gemeenten gedaan de ventilatie zo snel als mogelijk op orde te brengen.
Momenteel wordt in samenspraak het Ministerie van OCW en het Ministerie
van BZK met de sectororganisaties en VNG gewerkt aan de uitvoering van de
motie Westerveld/Kuiken (Kamerstuk 25 295, nr. 1368) mede in het licht van
de uitkomsten van het Interdepartementaal Beleid Onderzoek (IBO)
Onderwijs-huisvesting. Daarover informeert de Minister van Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media Uw Kamer kort na de zomer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3