TER ONDERTEKENING

Directoraat-generaal Agro

Aan de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Auteur

Datum
18 oktober 2022
Kenmerk
DGA / 22520716

Nota nalv aanbieden Agro-Nutri Monitor 2022 aan de
Kamer

Bhm: 22521159
Kopie aan

Bijlage(n)
2
Parafenroute

Aanleiding
De ACM publiceert donderdag 20 oktober de Agro-Nutri Monitor inclusief
aanbevelingen om de verduurzaming van de voedselketen te bevorderen.
U biedt de Kamer op hetzelfde moment de Agro-Nutri Monitor aan met
bijgevoegde brief. U geeft in deze brief een appreciatie op hoofdlijnen en benoemt
de actuele beleidsterreinen waar de resultaten worden benut bij de uitwerking.
Advies
Ondertekenen van de bijgevoegde brief waarin u de Agro-Nutri Monitor 2022
aanbiedt aan de Tweede Kamer.
Kernpunten
•
U geeft in uw brief de waardering aan voor de rapportage en
aanbevelingen door de ACM.
•
Deze monitor geeft meer inzicht in de prijsvorming en margeverdeling in
de landbouwketen voor 7 specifieke producten, zowel gangbaar als
duurzaam (biologisch) geproduceerd.
•
De aanbevelingen van de ACM zijn gericht op het bereiken van een
duurzaam voedselsysteem.
•
De resultaten van de monitor en aanbevelingen door de ACM raken
diverse actuele beleidsterreinen (actieplan biologisch, duurzaam
voedselbeleid, ketenaanpak en landbouwakkoord).
•
U neemt de bevindingen uit de Agro-Nutri monitor mee ter overweging bij
de verdere uitwerking hiervan.
Toelichting
• De monitor is gefinancierd door LNV als onderdeel van het maatregelenpakket
gericht op het versterken van de positie van de boer in de keten en wordt
onafhankelijk door de ACM uitgevoerd.

Ontvangen BPZ

Pagina 1 van 3

Directoraat-generaal Agro

• Doel van de monitor is om meer inzicht te krijgen in de margeverdeling in de
landbouwketen en om de prijsvorming in de keten inzichtelijk te maken voor
zowel gangbare als duurzame producten, biologisch in het bijzonder. Daarmee
geeft de monitor ook een beeld van de mogelijke belemmeringen die primaire
producenten ervaren bij een overstap van reguliere naar duurzame landbouw.
• De reikwijdte van de Agro-Nutrimonitor is beperkt tot een aantal producten.
De conclusies kunnen daarom niet over alle landbouwsectoren worden
getrokken. Deze Agro-Nutrimonitor onderzocht de margeverdeling van melk,
varkensvlees, peren, champigons, tafelaardappelen en tomaten in de periode
2018-2020.
• De twee eerdere rapporten gaven net als deze actuele publicatie aan dat voor
de meeste producten de meerkosten van biologische productie worden vergoed
door de meerprijs die producenten ontvangen. Dit geldt alleen niet voor
biologische melk. Het verschilt per product in hoeverre duurzame(r) productie
leidt tot een hogere nettomarge. Voor biologische uien zijn de nettomarges
bijvoorbeeld niet hoger dan voor gangbaar geproduceerde uien.
• Voorzichtigheid is geboden bij het stimuleren van biologische productie, omdat
de vraag naar biologische producten gelijke tred moet houden met het aanbod,
om prijsdalingen te voorkomen.
• De conclusies over geringe betalingsbereidheid van de consument voor
duurzamer (biologische) producten en lage exportmogelijkheden voor
Nederlandse biologische productie werden ook in de eerdere twee monitors
benoemd.
• De ACM heeft de resultaten van de monitor geanalyseerd en komt op
hoofdlijnen tot de volgende bevindingen:
o Belemmeringen voor omschakeling zijn de geringe betalingsbereidheid van
de consument en beperkte exportmogelijkheden en onzekerheid over
veranderende wetgeving. Kansen zijn het behalen van een meerprijs door
biologische producenten. Voor andere duurzame keurmerken verschilt het
behalen van een meerprijs per product.
o De ACM heeft zelf een aanvullende case-study uitgevoerd naar de situatie
in Denemarken. Bevindingen zijn dat de Deense overheid actief het
biologische keurmerk promoot, en de Deense consument een hoog
vertrouwen heeft in dit keurmerk en daarom bereid is tot het betalen van
een meerprijs.
o Daarnaast geeft de ACM aan dat Nederlandse supermarkten met name
hun eigen assortiment verse, gangbare producten vervangen door een
niet-biologisch duurzamere variant. Dit geldt in mindere mate voor
geconserveerde en diepvriesproducten en producten die niet in Nederland
zijn geproduceerd.
o De aanbevelingen van de ACM zijn gericht op het verduurzamen van de
voedselketen. Aanbevolen wordt om:
o prijsverschil tussen duurzame en gangbare producten te verkleinen, door
maatregelen zoals prijsverhogingen of verhogen van
duurzaamheidsstandaarden voor gangbare productie;
o vertrouwen van de consument in duurzaamheidskeurmerken te vergroten
door de variatie in keurmerken terug te dringen en mogelijk een door de
overheid ondersteund duurzaamheidskeurmerk te introduceren;

Kenmerk
DGA / 22520716

Pagina 2 van 3

Directoraat-generaal Agro

de landbouwsector aan te sporen tot internationale harmonisatie van
duurzaamheidskeurmerken en certificeringsschema’s voor het vergroten
van exportmogelijkheden van duurzame productie;
o bevorderen van de vraag naar duurzame producten, ook in speciaalzaken,
horeca en bedrijfskantines van (semi) overheidsinstellingen;
o vervolgonderzoek of perceptie van oneerlijke verdeling van marges en
risico’s in het nadeel van de producent kloppen met de feitelijke situatie;
o het stimuleren van ketenpartijen tot het leveren van een bijdrage aan
vergroten van de vraag naar duurzame producten, in het bijzonder
biologisch;
o het aanwijzen van een persoon of instantie die het realiseren van deze
ACM aanbevelingen aanjaagt.
Deze Agro-Nutri monitor is de derde monitor van een reeks. De twee
voorgaande monitors gaven vergelijkbare resultaten. De ACM geeft aan geen
toegevoegde waarde te zien in een vierde monitor met dezelfde opzet.
Over een mogelijk vervolg gaan we in overleg met ACM. Of een vervolg op de
monitor passend is hangt af van de ontwikkelingen in de beleidsterreinen
rond duurzaam voedsel, biologisch en de ketenaanpak.
We organiseren op korte termijn een gesprek tussen u en de
bestuursvoorzitter van de ACM.
o

•

•

•

Kenmerk
DGA / 22520716

Pagina 3 van 3