Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

31 066

Belastingdienst

Nr. 200

LIJST VAN VRAGEN
Vastgesteld 9 mei 2014
De vaste commissie voor Financiën, heeft over de 13e halfjaarsrapportage
Belastingdienst (Kamerstuk 31 066, nr. 198) de navolgende vragen ter
beantwoording aan de Staatssecretaris van Financiën voorgelegd.
De vragen zijn op 10 april 2014 voorgelegd. Bij brief van 8 mei 2014 zijn ze
door de Staatssecretaris van Financiën beantwoord.
De voorzitter van de commissie,
Van Nieuwenhuizen-Wijbenga
De adjunct-griffier van de commissie,
Maas

kst-31066-200
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

1

1. Zijn er nieuwe mensen aangenomen bij de Belastingdienst en zo ja, op
welke functies? Hoe zijn de taken van de nieuwe mensen ingevuld? Als er
mensen intern zijn doorgeschoven, zijn de ontstane vacatures dan
opgevuld?
Antwoord
In 2013 zijn bij Belastingen circa 1.100 medewerkers aangenomen in het
kader van de intensivering van toezicht en invordering. In dit kader zijn
ook bij de FIOD 50 extra medewerkers geworven. Daarnaast zijn er bij de
FIOD 120 extra fte’s voor de aanpak van witwassen beschikbaar gekomen.
Voor al deze intensiveringen zijn bij het regeerakkoord extra middelen ter
beschikking gesteld. De Kamer is hierover geïnformeerd bij brief van
20 december 2012.1 Het betreft de functies van controleurs, heffingsspecialisten, invorderaars en deurwaarders. Van de in 2013 aangenomen
medewerkers is globaal de helft extern geworven en de andere helft
intern doorgestroomd. Niet alle vacatures die vrijkomen door interne
doorstroom, zullen worden opgevuld in verband met de taakstellingen.
2. Hoe vaak is bij de Belastingdienst door het OM in de laatste tien jaar
melding gedaan van ontnemingsschikkingen? Hoeveel meldingen zijn
gedaan sinds 1 augustus 2008?
Antwoord
De Belastingdienst beschikt niet over een centrale registratie. De
meldingen gaan via de contactambtenaar bij de Belastingdienst naar de
bevoegde inspecteur. Het betreft niet-fiscale delicten omdat ontneming bij
fiscale delicten is uitgesloten.
3. Hoe groot was de groep IB-ondernemers per jaar in de afgelopen vijf
jaren? Hoeveel inkomstenbelasting droeg deze groep per jaar af in de
afgelopen vijf jaren?
Antwoord
De afgelopen jaren waren er circa 1,4 miljoen IB-ondernemers. De jaarlijks
door deze groep betaalde Inkomstenbelasting/premies volksverzekeringen
ligt in de orde van € 1,5 – 2,5 miljard. Dit bedrag bestaat uit de verschuldigde belasting (en premies) over arbeid, winst en vermogen, verminderd
met aftrekposten, heffingskortingen en voorheffingen.
4. In welke situaties van onregelmatigheden informeren OM en Belastingdienst elkaar, en op welke wijze? Is deze informatie-uitwisseling in alle
situaties wederzijds? Zo nee, in welke situaties niet?
Antwoord
De Belastingdienst en het OM hebben regulier overleg over mogelijke
strafzaken voor de rechtsgebieden belastingen, toeslagen en Douane. Dit
proces is geregeld in de richtlijnen aanmelding en afhandeling fiscale
delicten, douane- en toeslagendelicten (Richtlijnen AAFD)2. Zo informeert
de Belastingdienst het OM allereerst over vermoedelijk commune delicten
die de Belastingdienst in zijn werk tegenkomt. De contactambtenaar van
de Belastingdienst doet volgens werkafspraak aangifte bij de verwervingsofficier van Justitie die vervolgens de aangifte verder uitzet. Een tweede
situatie is dat de Belastingdienst informatie heeft in het geval dat een
1
2

Kamerstuk 31 066, nr. 149
http://wetten.overheid.nl/BWBR0030272/geldigheidsdatum_02-05-2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

2

verdenking onvoldoende concreet is, maar waarvan het wenselijk wordt
geacht dat Justitie daar kennis van neemt. Die gevallen worden door de
Belastingdienst voorgelegd aan het Ministerie van Financiën, omdat voor
die informatieverstrekking ontheffing nodig is van de Minister. Als laatste
kunnen worden genoemd de vorderingen artikel 126nd Wetboek van
Strafvordering3. Naar aanleiding hiervan zijn er contacten tussen de
Belastingdienst en Justitie.
5. Hoe vaak doen zich bij de Belastingdienst systeemstoringen voor?
6. Hoe vaak doen zich bij de Belastingtelefoon systeemstoringen voor?
Antwoord op vragen 5 en 6
De Belastingdienst kent een groot aantal automatiseringssystemen, die
met grote regelmaat werkprocessen voor de verschillende belastingen
uitvoeren. Inherent hieraan is dat zich met enige regelmaat verstoringen
voordoen. In 2013 deden zich circa 200 ICT-verstoringen voor met een
hoge impact en hoge urgentie. De afspraak is dat dit type verstoringen
binnen 4 uur worden opgelost. Veelal merken belastingplichtigen of
toeslaggerechtigden niets van de verstoring door de dubbele uitvoering
van systemen. Voor zover dit wel het geval is worden de verstoringen als
damage vermeld in de halfjaarsrapportage.
Ook bij een dienst als de BelastingTelefoon die gebruik maakt van diverse
applicaties en randapparatuur, doen zich verstoringen voor. De burger
merkt hier normaal gesproken weinig tot niets van. Incidenteel doet zich
de vervelende situatie voor dat de BelastingTelefoon helemaal niet
bereikbaar is. Inmiddels wordt een back- up voorziening gerealiseerd,
waarmee de bereikbaarheid van de BelastingTelefoon zal worden
geborgd.
7. Hoe hoog is de tevredenheid onder Belastingdienstmedewerkers over
de systemen waarmee zij werken?
Antwoord
Uit het medewerkerstevredenheidonderzoek (personeelsmonitor) blijkt dat
de medewerkers van de Belastingdienst de vraag of zij beschikken over
voldoende middelen (apparatuur en materiaal) om hun werk goed te
kunnen doen, in 2013 waardeerden met een 6,0. Dit is een lichte stijging
vergeleken met 2012.
8. Zijn er medewerkers van de Belastingdienst die zich, direct of indirect,
bezig houden met voorlichting over het Nederlandse fiscale vestigingsklimaat? Zo ja, om hoeveel fte gaat het?
Antwoord
Medewerkers van de Belastingdienst houden zich incidenteel bezig met
voorlichting om bedrijven in Nederland te laten investeren. Zo organiseert
bijvoorbeeld de Netherlands Foreign Investment Agency (een onderdeel
van het Ministerie van Economische Zaken) jaarlijks een aantal presentaties in het buitenland waar medewerkers van de Belastingdienst soms
een bijdrage aan leveren. Tijdens deze presentaties komt naast de goede
vestigingsplaatsfactoren ook aan de orde dat Nederland een aantrekkelijk
3

Artikel 126nd Wetboek van Strafvordering: In geval van verdenking van een misdrijf als
omschreven in artikel 67, eerste lid, kan de officier van justitie in het belang van het onderzoek
van degene van wie redelijkerwijs kan worden vermoed dat hij toegang heeft tot bepaalde
opgeslagen of vastgelegde gegevens, vorderen deze gegevens te verstrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

3

fiscaal vestigingsklimaat voor reële economische activiteiten heeft. Deze
werkzaamheden kosten nauwelijks capaciteit.
9. Door een wijziging in de Wet op de omzetbelasting is met ingang van
1 januari 2013 de vrijstelling voor de btw-heffing opgeheven voor
behandelingen door artsen, werkzaam in de complementaire zorg,
waaronder acupunctuur, Homeopathische geneeskunde en Natuurgeneeskunde. Het gaat om BIG-geregistreerde artsen. Volgens de Artsenvereniging voor Integrale Geneeskunde (AVIG) bestaan er problemen ronde
invoering van het 21%-tarief voor behandelingen door deze artsen. Is het
waar dat de Belastingdienst na vijftien maanden onderhandelingen met
de AVIG nog steeds geen duidelijkheid kan verschaffen over de inhoudelijke uitvoering van deze btw-heffing?
Antwoord
Conform het beleidsbesluit van de Staatssecretaris van Financiën van
24 februari 2013 (Stcrt. nr. 2013/5691) over de reikwijdte van de (para)medische btw-vrijstelling, is het standpunt van de Belastingdienst dat per
1 januari 2013 de gezondheidskundige diensten van een BIG-erkende
beroepsbeoefenaar, zoals een arts, alleen nog vrijgesteld zijn van btw als
deze diensten behoren tot het deskundigheidsgebied van dat beroep en
onderdeel uitmaken van de opleiding tot dat beroep. Artsen die
niet-reguliere geneeskunde toepassen, onderscheiden zich van hun
uitsluitend regulier werkende collega’s door de toepassing van
niet-reguliere behandelmethoden en diagnostiek. Tot de niet-reguliere
behandelwijzen worden onder meer gerekend acupunctuur, osteopathie,
chiropractie, biologische en natuurlijke geneeskunde, neuraaltherapie en
regulatietherapie. Het verrichten van deze diensten is niet van omzetbelasting vrijgesteld omdat het wezenlijke kenmerk van zijn prestatie een
niet-reguliere behandelwijze is. De Belastingdienst voert op hun verzoek
overleg met de AVIG over een vaststellingsovereenkomst in het kader van
een proefprocedure over de btw. Dit houdt in dat overlegd wordt of en zo
ja, welke rechtsvraag aan de rechter kan worden voorgelegd om zoveel
mogelijk duidelijkheid te verkrijgen over de btw-positie van artsen die lid
zijn van de AVIG. Aansluiting bij een eventuele proefprocedure vindt
plaats door middel van ondertekening van een vaststellingsovereenkomst.
10. Hoe kan worden verklaard dat de bereikbaarheid in 2013 slechts 3%
lager was dan in 2012, terwijl zich eind 2013 een forse toename van het
aantal telefoontjes heeft voorgedaan en de bereikbaarheid in december
nog maar 51% was?
Antwoord
Het bereikbaarheidcijfer betreft een jaarpercentage, gebaseerd op de
gemiddelde bereikbaarheid van januari tot en met december. In de
periode januari t/m oktober 2013 bedroeg de bereikbaarheid nog 84%. Ter
vergelijking: over dezelfde periode in 2012 bedroeg de bereikbaarheid
81%. Vanaf november 2013 is de bereikbaarheid onder sterke druk komen
te staan, met als gevolg een bereikbaarheid van 62% in november en 51%
in december. Dit resulteerde uiteindelijk in een bereikbaarheid over 2013
van 79%.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

4

11. Welk deel van het totale personeelsbestand van de Belastingtelefoon
bestond in de afgelopen vijf jaren uit uitzendkrachten?
Antwoord
Van het totaal aantal medewerkers bij de BelastingTelefoon bestaat
momenteel ongeveer tweederde uit uitzendkrachten. De BelastingTelefoon werkt bewust met flexibele arbeidskrachten om de pieken en dalen
in het aanbod van telefoontjes op een efficiënte wijze op te kunnen
vangen. Het afgelopen jaar zijn er tijdelijk extra uitzendkrachten
ingehuurd. In 2014 zal de flex/vast ratio worden teruggebracht naar de
afgesproken formatieverhouding van 55/45.
12. Hoe hoog was de bereikbaarheid van de Belastingtelefoon in januari
2014?
13. Hoe hoog was de bereikbaarheid van de Belastingtelefoon in februari
2014?
Antwoord op vragen 12 en 13
De bereikbaarheid in januari 2014 was 35,1%. De bereikbaarheid in
februari 2014 was 49,5%. In maart lag de bereikbaarheid op 54% en in
april op 67%.
14. Het percentage afgedane bezwaarschriften ligt met 92% onder de
bandbreedte van 95%–100%. Welke maatregelen worden genomen om dit
te corrigeren?
15. De termijn voor de afhandeling van bezwaren is de afgelopen jaren
feitelijk verruimd. Begon de afhandelingstermijn eerst te lopen vanaf de
dag na indiening van het bezwaarschrift, thans begint deze te lopen de
dag na het verlopen van de bezwaartermijn. Welke stappen worden nu
concreet ondernomen zodat op korte termijn de uitkomsten tenminste
binnen de zelf gestelde norm liggen? En wanneer zal het geheel binnen de
norm vallen?
Antwoord op vragen 14 en 15
Om het percentage binnen de bandbreedte van de doelstelling te krijgen
wordt gekozen voor zoveel mogelijk te bellen bij bezwaar. Verder wordt
het bezwaarproces van 13 naar 4 locaties geconcentreerd om een
versnelling in de behandeling te realiseren. Daarnaast wordt op piekmomenten extra capaciteit ingezet. Aan het afhandelen van dit werkaanbod is
een budgettaire en praktische grens verbonden waardoor extra capaciteit
niet onbeperkt kan worden ingezet. Daardoor valt op voorhand geen
uitsluitsel te geven of de norm kan worden gehaald in 2014.
16. Hoeveel procent van de binnengekomen bezwaarschriften wordt
inhoudelijk gecontroleerd?
17. Hoe geschiedt het proces van de beoordeling van bezwaarschriften IB?
Antwoord op vragen 16 en 17
Alle bezwaarschriften worden inhoudelijk beoordeeld.
Het proces verloopt als volgt. Na centrale registratie worden de bezwaarschriften aan de belastingkantoren overgedragen. Daar worden de
bezwaarschriften door gespecialiseerde medewerkers op zwaarte
beoordeeld. De bezwaren worden ingedeeld in categorieën, te weten het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

5

bezwaar kan worden gevolgd, er moeten enkele eenvoudige aspecten
worden bekeken of er dient intensieve beoordeling plaats te vinden. Als
het bijvoorbeeld gaat om een rechtsvraag zal het bezwaar een zwaardere
behandeling krijgen dan als het gaat om een aanvulling van de aangifte,
waarvan de gegevens bekend zijn bij de Belastingdienst.
18. Hoe gaat de Belastingdienst om met de in de 13e halfjaarsrapportage
geconstateerde trend van meer en massaler maken van bezwaar?
Betekent dit dat er meer mensen nodig zijn om de binnengekomen
bezwaarschriften af te handelen?
Antwoord
Bij massale ontvangen bezwaren worden op ad hoc basis projectteams
samengesteld. Deze projectteams bestaan uit kleine groepen hoog
opgeleide medewerkers. Door deze projectaanpak is de overall invloed op
de beschikbare capaciteit tot nu toe beperkt gebleven. Dit is uiteraard niet
onbeperkt mogelijk, mocht deze trend zich doorzetten.
19. Op pagina vijf wordt gesproken over de rechtszaak over de ten
onrechte betaalde dividendbelasting. Zitten andere landen in vergelijkbare
situaties? Het gaat om een fors bedrag, is de kans aanwezig dat dit bedrag
inderdaad moet worden terugbetaald en zo ja, op welke gronden?
Antwoord
De jurisprudentie van het Hof van Justitie EU heeft ertoe geleid dat ook in
andere lidstaten verzoeken om teruggaaf van bronbelasting zijn
ingediend. Ook in deze landen worden er forse bedragen geclaimd. Het
EU-recht is nog onvoldoende uitgekristalliseerd om aan te kunnen geven
of dit bedrag uiteindelijk moet worden uitbetaald. Er wordt op dit moment
een aantal procedures gevoerd over de toepassing van het EU-recht in
deze situaties. In de afgelopen periode heeft de Hoge Raad een aantal
arresten gewezen. In een tweetal zaken4 is de fiscus door de Hoge Raad in
het gelijk gesteld. In een drietal andere zaken heeft de Hoge Raad op
20 december 2013 prejudiciële vragen gesteld.5
20. Uit de informatie-uitwisseling met het buitenland zijn in 110 gevallen
reacties uit het buitenland ontvangen. Waarom is dit niet bij alle
verzoeken gebeurd? Hoe komt het dat er naar aanleiding van deze
informatie slechts in een zaak een aanslag is opgelegd?
Antwoord
De reden waarom dat nog niet in alle gevallen is gebeurd, komt doordat
inlichtingenverzoeken op elk moment in het jaar kunnen worden
ontvangen en de behandeling van verzoeken over de jaargrens heen kan
schuiven. Het behandeltraject van deze zaken kent vanwege de
complexiteit een lange doorlooptijd, waardoor in een beperkte aantal
gevallen een afrondende aanslag kon worden opgelegd. De nog in
behandeling zijnde posten zullen naar verwachting in de loop van dit jaar
leiden tot aanslagen.

4

Arrest van 15 november 2013, ECLI:NL:HR:2013:1128 (Fins Beleggingsfonds) en arrest van
14 februari 2014, ECLI:NL:HR:2014:279 (Zwitsers pensioenfonds)
5
ECLI:NL:HR:2013:1774, ECLI:NL:HR:2013:1779, ECLI:NL:HR:2013:1800

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

6

21. Wat zijn de nationaliteiten van de genoemde buitenlandse aandeelhouders die circa 24.000 verzoeken hebben ingediend inzake de
dividendbelasting?
Antwoord
De verzoeken om teruggaaf van dividendbelasting zijn ingediend door of
namens aandeelhouders die gevestigd zijn in België, Canada,
Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Guernsey, Ierland, Italië,
Kaaimaneilanden, Luxemburg, Noorwegen, Oostenrijk, Spanje, Verenigd
Koninkrijk, Verenigde Staten, Zweden en Zwitserland.
22. Thans is het mogelijk om in de Basisregistratie Personen (BRP) ook
niet-ingezetenen in te schrijven. Niet-ingezetenen zijn personen die niet in
Nederland wonen of hier slechts kort verblijven, maar wel relaties hebben
met de Nederlandse overheid. Welke relaties hebben deze personen met
de Nederlandse overheid? Zijn zij gerechtigd tot het gehele spectrum van
de toeslagen en de sociale verzekeringen en voorzieningen?
Antwoord
Niet-ingezetenen kunnen uiteenlopende relaties hebben met de Nederlandse overheid. Zij kunnen een relatie hebben met de Belastingdienst om
belasting te betalen of vrijstelling aan te vragen of contact hebben met
een onderwijsinstelling, consultatiebureau, pensioenfonds of ziektekostenverzekering. Bij al deze contacten hebben zij een burgerservicenummer
nodig. Of deze personen recht hebben op een toeslag hangt af van de
individuele situatie en de voorwaarden om voor een toeslag in
aanmerking te komen. Als een tijdelijk in Nederland verblijvend persoon
aan alle voorwaarden voldoet, is dat mogelijk. Of niet-ingezetenen in
aanmerking komen voor sociale voorzieningen hangt af van de specifieke
regelgeving op dat terrein.
23. Leent de dividendkwestie zich ook voor massaal bezwaar?
Antwoord
De verzoeken om teruggaaf van dividendbelasting zijn niet als bezwaarschriften aan te merken. Pas nadat de inspecteur een beslissing op het
verzoek heeft genomen, kan belanghebbende in bezwaar komen tegen
deze beslissing. Om de regeling van massaal bezwaar te kunnen
toepassen, moet er sprake zijn van eenzelfde rechtsvraag die zich leent
voor niet-individuele afdoening. Zoals in antwoord op vraag 21 is
aangegeven zijn de verzoeken om teruggaaf van dividendbelasting uit 18
verschillende landen afkomstig. Hierbij zijn bovendien uiteenlopende
geschilpunten aan de orde. De bezwaren die worden ingediend, kunnen
daarom niet tot eenzelfde rechtsvraag worden teruggebracht en komen
dus niet voor massaal bezwaar in de zin van artikel 25a AWR in
aanmerking.
24. Op welke wijze wordt bij de compliance gebruik gemaakt van inzichten
uit de gedragswetenschappen?
Antwoord
Op verschillende manieren houdt de Belastingdienst rekening met deze
inzichten. In de aangiftecampagne benadrukt de Belastingdienst de
sociale norm («In Nederland weten we al heel lang: de belastingaangifte
hoort erbij»). Daarnaast wordt via de publieksvoorlichting van de
Belastingdienst duidelijk gemaakt welk specifiek gedrag van belasting-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

7

plichtigen en toeslaggerechtigden wordt gevraagd: invullen, controleren,
opsturen en/of bewaren. In de berichtgeving over toezicht en fraudebestrijding laat de Belastingdienst weten dat hij erop toeziet dat iedereen zijn
verplichtingen nakomt en bevestigt daarmee de sociale norm. Verder leert
de ervaring dat gemak het nalevingsgedrag positief beïnvloedt. Uit de
Fiscale monitor blijkt dat de meeste belastingplichtigen de vooringevulde
aangifte als een groot gemak ervaren. Andere voorbeelden zijn de
automatische continuering van de voorlopige teruggaaf inkomstenbelasting, de automatische aanmelding van nieuwe ondernemingen bij de
Belastingdienst en «Mijn Toeslagen», de persoonlijke webpagina voor
toeslagen.
25. Kan worden aangenomen dat een extra intensivering van het toezicht
zal leiden tot hogere belastinginkomsten?
26. Op welke wijze is de 250 miljoen euro aan extra ontvangsten door
intensivering van het toezicht gerealiseerd?
27. Hoeveel van de 250 miljoen euro aan extra ontvangsten door
intensivering van het toezicht is er gerealiseerd per belastingsoort?
28. Bij welke doelgroepen is het toezicht geïntensiveerd en hoeveel van de
250 miljoen euro aan extra ontvangsten door intensivering is er gerealiseerd per doelgroep?
Antwoord
Met de extra middelen die de Belastingdienst bij het regeerakkoord heeft
gekregen, zet de Belastingdienst structureel 1.700 fte extra mensen in
voor de intensivering van het toezicht. De extra belastingontvangsten van
€ 250 miljoen in 2013 zijn gerealiseerd door het opleggen van extra
correcties op aangiften Inkomstenbelasting (zowel winst als niet-winst),
extra controles op de aangiften omzetbelasting en extra inspanningen ten
aanzien van het incasseren van openstaande vorderingen. De extra
opbrengsten bedragen respectievelijk € 155 miljoen, € 80 miljoen en € 15
miljoen. De doelgroepen betreffen particulieren en ondernemingen. De
verdeling van de extra belastingontvangsten van € 250 miljoen over deze
doelgroepen is € 163 miljoen voor particulieren en € 87 miljoen voor
ondernemingen.
29. Hoeveel praktijkcontroles heeft het Combinatieteam Aanpak Facilitators (CAF) tot nu toe uitgevoerd? Hoeveel facilitators vallen onder het
toeziend oog van dit team?
Antwoord
Het doel van het CAF is om mogelijke facilitators van fraude in de
actualiteit aan te pakken. Sinds de oprichting van het CAF zijn er zo’n 70
facilitators onder de loep genomen. In 30 gevallen is de behandeling door
het CAF volledig afgerond. In twee van deze gevallen bleek dat er bij de
gecontroleerde partijen geen onregelmatigheden waren. In 40 gevallen
loopt het onderzoek door het CAF nog.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

8

30. Welk percentage van de grote ondernemingen valt thans onder het
horizontaal toezicht en welk percentage van de MKB-ondernemingen valt
thans onder het horizontaal toezicht?
Antwoord
Van de grote ondernemingen valt 33% onder horizontaal toezicht en van
de MKB-ondernemingen 6%.
31. Wat wordt precies verstaan onder de term «fiscaal in control»?
Antwoord
Met de term «fiscaal in control» wordt bedoeld dat een onderneming de
fiscale gevolgen van de bedrijfsactiviteiten monitort en beheerst. Een
onderneming die «fiscaal in control» is kent een stelsel van interne
beheersing, interne controle en extern toezicht dat leidt tot een
aanvaardbare aangifte. Om zicht te krijgen op de beheersing van de totale
fiscaliteit van de onderneming richt een onderneming een zogenaamd tax
control framework in. De inrichting van een tax control framework is
maatwerk en hangt af van factoren als grootte, complexiteit en inrichting
van de onderneming. Het biedt de onderneming de mogelijkheid
eventuele tekortkomingen te corrigeren en dit actief te melden en
eventuele interpretatievragen vooraf aan de Belastingdienst voor te
leggen.
32. Hoeveel fte houdt zich binnen de Belastingdienst bezig met het
voorkomen en bestrijden van georganiseerde (systeem)fraude?
33. Hoeveel fte houdt zich binnen de Belastingdienst bezig met het
voorkomen en bestrijden van (systeem)fraude door individuen?
Antwoord op vragen 32 en 33
Binnen de Belastingdienst houden zich verschillende dienstonderdelen
bezig met het voorkomen en bestrijden van georganiseerde of individuele
(systeem)fraude. De aanpak van (systeem)fraude is niet uitsluitend een
kwestie voor fraudespecialisten. Het gaat er om het zoveel mogelijk
dichtzetten van alle mogelijkheden van (systeem)fraude. Dit varieert van
het aanpassen van een aanvraagformulier, een computerprogramma, het
aanscherpen van interne werkwijzen tot het naar de balie laten komen van
mensen die een potentieel frauduleuze aanvraag doen. Maar ook de
detectie van de fraudepatronen zelf en het treffen van wettelijke maatregelen, zoals de Wet aanpak fraude toeslagen en fiscaliteit om fraude
zoveel mogelijk aan de poort te voorkomen. De meest direct betrokken
onderdelen bij fraudebestrijding zijn: FIOD, Antifraudebox, Combiteam
Aanpak Facilitators, toeslagen fraudeteams, Douane HARC team en het
team coördinatie fraudebestrijding. Dit betreft in totaal zo’n 875 fte.
34. Is de controle aan de poort nu mede mogelijk op basis van de Wet
Basisregistratie Personen? En is hiermee het Bulgarenlek van de
toeslagen gedicht?
Antwoord
De Belastingdienst is voor de toekenning van een toeslag wettelijk
verplicht gebruik te maken van het adresgegeven waarop een persoon
door de gemeente wordt ingeschreven. Onderdeel van de Wet BRP van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken is dat ook registratie plaatsvindt
van niet-ingezetenen, waaronder arbeidsmigranten, met de mogelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

9

tot het opleggen van een bestuurlijke boete. Dit zal leiden tot een nog
meer sluitende registratie van personen die een relatie hebben met de
Nederlandse overheid. In het kader van de kwaliteitsagenda GBA heeft het
Ministerie van BZK het afgelopen jaar risicoprofielen ontwikkeld op
woonadressen, aan de hand waarvan gemeenten gericht huisbezoeken
uitvoeren. Op landelijk niveau worden in de verstrekkingsvoorziening GBA
maatregelen getroffen om patronen te herkennen die een signaal zijn voor
gemeenten om hun inschrijfproces verder aan te scherpen. Verbeteringen
in de feitelijke registratie in de BRP leveren daarmee een bijdrage aan
controle aan de poort.
35. Hoeveel boetes zijn er opgelegd naar aanleiding van de geautomatiseerd naar beneden vastgestelde toeslagen?
36. Welke bedrag is met die boetes (bij de toeslagen) gemoeid en welk
bedrag is reeds ingevorderd, dus voldaan? Waarom wordt er bij het
bereiken van het vierde levensjaar niet automatisch met de Kinderopvangtoeslag (KOT) gestopt? De AOW wordt toch ook (automatisch) gestopt bij
een overlijden?
Antwoord op vragen 35 en 36
Bij de gecorrigeerde zorgtoeslagen zijn geen boetes opgelegd. Wel zijn er
waarschuwingsbrieven verstuurd aan de groep slechte schatters. Bij
herhaling hiervan wordt een boete opgelegd.
Bij het bereiken van het vierde levensjaar blijft het recht op kinderopvangtoeslag bestaan, dus het automatisch stoppen in dergelijke gevallen ligt
niet in de rede. Het recht op kinderopvangtoeslag vervalt op het moment
dat het kind naar het voortgezet onderwijs gaat. Het type opvang op basis
waarvan kinderopvangtoeslag aangevraagd kan worden, verandert in de
regel wel vanaf het vierde levensjaar van het kind. Dan wijzigt de
dagopvang in buitenschoolse opvang. Ouders zijn verplicht deze wijziging
zelf door te geven.
37. Welke rol spelen de WOZ-administratie en de bij elke gemeente
aanwezige taxateurs in het traject van het verbeteren van de kwaliteit van
adresgegevens? Meer specifiek, wordt er gebruik gemaakt van de ogen en
oren van de gemeentelijke taxateurs en inventariseerders? Kan een
dergelijke controle niet bij de aanvraag gedaan worden en niet pas
achteraf, immers de gegevens zijn bekend op het moment van aanvraag?
Antwoord
De Basisregistratie WOZ maakt – net als bijvoorbeeld de Basisregistraties
adressen en gebouwen en de Basisregistratie personen – onderdeel uit
van het stelsel van basisregistraties. De controles en inventarisaties die
gemeenten uitvoeren voor de (jaarlijkse) WOZ-taxaties bevorderen de
kwaliteit van dit stelsel van basisregistraties. Met deze controles wordt
periodiek gecontroleerd of adressen die gebruikt worden om personen in
te schrijven wel bestaan. Door deze WOZ-controles wordt ook periodiek
gecontroleerd wat de aard is van het bij het adres behorende gebouw (is
het een woning of een ander soort gebouw, hoe groot is de woning). Voor
de WOZ-taxaties spelen echter alleen de kenmerken van het gebouw een
rol om de waarde te kunnen taxeren. De medewerkers die voor de
gemeenten de WOZ-taxaties realiseren, voeren geen controles uit naar het
aantal personen dat woont in een bepaalde woning/een bepaald gebouw
of het aantal personen dat staat ingeschreven in dat gebouw.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

10

38. Moet de daling van de nageheven bedragen bij de intracommunautaire Omzetbelasting en de daarmee gemoeide boetes gezien worden in
het licht van de minder intensieve actie van het afgelopen jaar?
Antwoord
Het lagere bedrag aan naheffing en boete in 2013 ten opzichte van 2012
komt door één grote naheffing van € 30 miljoen in 2012. Daardoor is het
beeld vertekend. De aanpak is onveranderd stevig.
39. Hoeveel (carrousel)fraudeurs zijn er in 2013 in vergelijking met 2012
strafrechtelijk vervolgd?
42. Hoe groot was het fiscale belang bij strafzaken intracommunautaire
btw- fraude in 2013 in vergelijking met 2012?
Antwoord op vragen 39 en 42
In 2013 vonden 13 strafzaken plaats tegen carrouselfraudeurs tegenover
24 in 2012. In 2012 was het fiscaal belang circa € 25 miljoen. Voor de in
2013 aangemelde zaken is het fiscaal nadeel inmiddels berekend op ruim
€ 6 miljoen. In de loop van het strafrechtelijk onderzoek wordt het fiscaal
belang regelmatig hoger. De cijfers van 2012 en 2013 laten zich overigens
minder goed vergelijken doordat zich in 2012 één grote zaak met een heel
groot fiscaal nadeel afspeelde.
40. Hoeveel waarschuwingsbrieven intracommunautaire btw-fraude zijn
er uitgereikt in 2013 in vergelijking met 2012?
Antwoord

Aantal uitgereikte waarschuwingsbrieven op naam
Aantal uitgereikte waarschuwingsbrieven anoniem

Totaal 2012

Totaal 2013

8

21

37

18

Regel is dat een brief zonder vermelding van de namen van leveranciers
wordt verstrekt. Een brief met vermelding van namen wordt alleen
verstuurd als de inspecteur en FIOD overtuigd is van het bestaan van een
fraudeketen met verliezen in Nederland en het bovendien niet mogelijk is
gebleken de keten op een andere wijze te stoppen.
41. Welke maatregelen worden genomen om het aantal mensen dat een
voorlopige teruggave (VT) heeft gehad en vervolgens moet terugbetalen,
te verminderen? Kan een frequentietabel worden gegeven met daarin het
aantal terugbetalers per (categorie naar orde van grootte) terug te betalen
bedrag?
Antwoord
Om terugbetalingen te voorkomen worden belastingplichtigen bij wie
grote verschillen zijn geconstateerd tussen de voorlopige en de definitieve
aanslag, hierop per brief gewezen. Zij zijn op deze wijze in staat de actuele
voorlopige aanslag aan te passen. Om terugbetalingen te beperken wordt
met ingang van 2015 een nieuwe werkwijze ingevoerd. Tot op heden
wordt een voorlopige teruggaaf opgelegd op basis van historische
gegevens. Als een belastingplichtige zelf het bedrag van een voorlopige
teruggaaf aanpast, dan wordt voor de voorlopige teruggaaf over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

11

volgende belastingjaren van dit bedrag uitgegaan. De nieuwe werkwijze
houdt in dat de voorlopige teruggaaf 2015 wordt opgelegd op basis van
de gegevens uit de definitieve aanslag 2013, die in 2014 is opgelegd.
Verwacht mag worden dat de voorlopige teruggaaf hierdoor beter aansluit
bij de definitieve aanslag, waardoor terugbetalingen zoveel mogelijk
kunnen worden voorkomen.
In onderstaande tabel wordt per bedragcategorie aangegeven welk
percentage van het aantal terugvorderingen daarop betrekking heeft.
Invorderingen van te hoog aangevraagde VT’s
€ 0 – € 100
€ 100 – € 250
€ 250 – € 500
€ 500 – € 1.000
€ 1.000 – € 2.500
€ 2.500 – € 5.000
> € 5.000

9%
16%
18%
21%
25%
8%
3%

43. Hoeveel informatieverzoeken zijn er via de FIOD/CLO binnengekomen
en uitgegaan in 2013 in vergelijking met 2012?
Antwoord
In 2012 zijn via de FIOD/CLO 712 informatieverzoeken in het kader van
heffing directe belastingen ontvangen en zijn 343 verzoeken aan het
buitenland gedaan. In 2013 zijn via de FIOD/CLO 653 verzoeken ontvangen
en 3.201 verzoeken verzonden aan het buitenland. Het grote aantal
uitgaande verzoeken in 2013 heeft voornamelijk betrekking op het
opvragen van kentekens van zware motorvoertuigen in verband met het
betalen van motorrijtuigenbelasting.
Voor de goede orde wordt opgemerkt dat het bij de onderhavige
verzoeken gaat om heffingsbijstand. Hieronder vallen niet de verzoeken
m.b.t. de Bulgarenfraude; deze hebben betrekking op invorderingsbijstand.
44. In het stuk over de inkeerders staat dat de helft van de inkeerders een
aanslag opgelegd hebben gekregen. Waarom is dit slechts in de helft van
de gevallen gebeurd?
Antwoord
De andere helft is nog in behandeling, daarvoor moet de navorderingsaanslag nog opgelegd worden. De behandeling kost redelijk veel tijd
omdat de inkeerder nog allerlei vragen moet beantwoorden met name
over de herkomst van het vermogen. In dit verband moeten (oude)
bankbescheiden in het buitenland worden opgevraagd.
45. Welk bedrag is gemoeid met die 1.635 inkeerders?
Antwoord
Het bedrag voor deze inkeerders kan nog niet worden gerapporteerd
omdat deze zaken vrijwel allemaal nog in behandeling zijn. De praktijkervaring tot nu toe is dat de gemiddelde opbrengst aan belasting en
heffingsrente ongeveer € 75.000 per inkeerder bedraagt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

12

46. Hoeveel kortgedingen heeft de Belastingdienst reeds gevoerd in het
kader van de onbekende buitenlandse bankrekeningen?
Antwoord
In de rapportage is het aantal van 50 gevoerde kort gedingen genoemd.
Inmiddels is dit aantal opgelopen tot 69 gevallen waarvoor de zitting heeft
plaatsgevonden of een zittingsdatum is bepaald.
47. Er wordt gesproken van een veroordeling tot een dwangsom. Is het
niet het bestuursorgaan dat een dwangsom oplegt met een mogelijke
toetsing door de bestuursrechter? Welk bestuursorgaan legt de
dwangsom op, is deze bevoegdheid gemandateerd?
Antwoord
De hier aan de orde zijnde kort gedingen tegen weigerachtige belastingplichtigen met een verzwegen bankrekening, zijn civiele procedures
waarbij de civiele rechter de dwangsom oplegt.
48. Welke sancties (offshore leaks) kunnen met betrekking tot deze posten
worden genomen en welk bedrag is er mee gemoeid?
Antwoord
Indien daartoe aanleiding is, kan naast een naheffing een boete als
bestuursrechtelijke sanctie worden opgelegd. Zo nodig kunnen posten
voor strafrechtelijke afdoening worden voorgedragen. Aangezien de
behandeling van de posten in kwestie nog niet is afgerond, zijn nog geen
sancties opgelegd.
49. Kan – bij benadering – worden aangegeven binnen welk tijdpad de
behandeling van de zaken die zijn voortgekomen uit de offshore leaks zijn
afgerond?
Antwoord
Op dit moment kan geen indicatie worden gegeven over de termijn
waarbinnen de zaken zijn afgerond.
50. Zijn er nog landen waar er sprake is van een bankgeheim? Hoe gaat de
Belastingdienst daar mee om? Hoe kan gecontroleerd worden of de
bronbelasting volledig is afgedragen?
52. Hoe kan worden nagegaan of landen die geen bankgegevens
verstrekken, een bronheffing inhouden op het aangehouden vermogen?
Antwoord op vragen 50 en 52
Er zijn nog diverse landen in de wereld met een bankgeheim. Dit zijn met
name de landen met een bronheffing, die zijn opgenomen in tabel 5 van
bijlage 2 van de halfjaarsrapportage. Met deze landen worden niet
automatisch bankgegevens uitgewisseld. Soms worden wel individuele
inlichtingenverzoeken verzonden, maar dan moeten concrete gegevens
beschikbaar zijn om de betrokken rekeninghouder en belastingplichtige te
kunnen identificeren.
De Europese Spaartegoedenrichtlijn en de met derde landen daarop
gebaseerde afspraken voorzien niet in een systeem, waarmee kan worden
gecontroleerd of de bronbelasting volledig is afgedragen. De betrokken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

13

landen moeten erop vertrouwen dat de correcte bedragen worden
overgemaakt.
Aangezien recent diverse landen afstappen van het bankgeheim,
waaronder Luxemburg, Oostenrijk en Liechtenstein, is de verwachting dat
het systeem van bronheffingen op termijn zal verdwijnen. Automatische
inlichtingenuitwisseling van o.a. bankgegevens wordt geleidelijk de
internationale standaard. In OESO-verband wordt gewerkt aan de
realisering daarvan door middel van de ontwikkeling van de zogenoemde
Common Reporting Standard (CRS).
51. Wordt in de toekomst de joint audit een normaal controle-instrument
om tot afstemming te komen van de belastingplicht en de belastingschuld
bij multinationale ondernemingen?
Antwoord
Het instrument van de joint audit bevindt zich nog in de pilotfase. Zoals
gemeld in de halfjaarsrapportage voert de Belastingdienst samen met de
belastingdiensten van de Duitse deelstaten Nordrhein-Westfalen en
Bayern joint audits uit naar de belastingaangifte van een vijftal zeer grote
ondernemingen. Deze pilot wordt in september afgesloten en
geëvalueerd.
53. Hoeveel bedragen de kosten van het gehele SEPA-traject en zijn ook
de besparingen gekwantificeerd?
Antwoord
De kosten van het SEPA-traject bedroegen € 18,4 mln. Het project had als
doelstelling dat de Belastingdienst in staat moest blijven om met de bij
SEPA geïntroduceerde Europese betaalproducten betalingen te ontvangen
en te verwerken en om uitbetalingen te doen. Daarom is voor een
scenario gekozen waarbij alleen noodzakelijke aanpassingen werden
gedaan aan systemen en processen. Naast het waarborgen van de
continuïteit van het betalingsverkeer zijn er geen directe baten.
54. Gaat de Belastingdienst ook voor het fiscale traject gebruik maken van
de berichtenbox? Zo ja, binnen welke termijn, zo nee waarom niet?
Antwoord
De Berichtenbox van MijnOverheid gaat voor alle belastingdienstprocessen worden gebruikt. Na Toeslagen komt de inkomensheffing (IH) als
eerste aan de beurt. Volgens de huidige planning zal de uitnodiging tot
het doen van aangifte in januari/februari 2015 het eerste IH-document zijn
dat in de Berichtenbox wordt geplaatst. Deze uitnodiging zal overigens
ook nog op papier worden verzonden.
55. Worden toeslaggerechtigden altijd per brief dan wel via de berichtenbox geïnformeerd over wijzigingen in de berekening van toeslagen?
Worden tussentijdse berekeningen over terugbetaalschema’s van teveel
ontvangen toeslagen op verzoek van toeslaggerechtigden verstrekt? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, op welke wijze kan een dergelijke berekening
door toeslaggerechtigden worden gevraagd?
Antwoord
Wanneer de berekening van de toeslag wijzigt, worden toeslaggerechtigden daarover geïnformeerd door middel van een beschikking. Deze
wordt zowel per post als via de Berichtenbox verstuurd. Toeslaggerech-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

14

tigden kunnen bij de Belastingtelefoon informatie krijgen over de
openstaande bedragen. Via de BelastingTelefoon kunnen toeslaggerechtigden ook het verzoek doen een schriftelijk overzicht te krijgen van alle
openstaande, betaalde en verrekende bedragen. Als er tussentijds wordt
teruggevorderd, wordt er door de Belastingdienst een terugvorderingsbeschikking verstuurd met het aanbod van een standaard betalingsregeling.
56. Welke redenen kunnen eraan ten grondslag liggen om terug te betalen
toeslagen buiten invordering te stellen?
Antwoord
De redenen hiervoor kunnen verschillend zijn. Allereerst betreft dit
burgers met wie een betalingsregeling op maat is getroffen, waarbij is
vastgesteld dat het aan voldoende financiële middelen ontbreekt om het
teruggevorderde bedrag in zijn geheel terug te betalen en is vastgesteld
dat geen sprake is van verwijtbaarheid aan de zijde van de burger. Op
grond van de regelgeving wordt er dan van afgezien om verdere
invorderingsmaatregelen te treffen. Daarnaast zijn er de gevallen van
faillissement, schuldsanering of overlijden. Ten slotte zijn er de gevallen
waar de Belastingdienst de burger niet kan vinden (adres onbekend of
vetrokken naar het buitenland) en geen verdere verhaalsmogelijkheden
kunnen worden gevonden.
57. Uit de cijfers blijkt dat in meer dan 30% van de toeslagen er te veel
wordt uitbetaald. Is er een manier om dat te veel te betalen in te perken?
Wat is de reden dat de invordering van de kinderopvangtoeslag zo veel
slechter verloopt dan bij de overige toeslagen?
58. Uit de rapportage blijkt dat er nog forse bedragen open staan voor
invordering van de toeslagen. Wat wordt er gedaan om deze bedragen in
te vorderen en in de toekomst sneller in te vorderen? Zijn er plannen om
te voorkomen dat er voortaan zulke bedragen ten onrechte worden
uitgekeerd?
Antwoord
Het is inherent aan de wettelijke systematiek van toeslagen dat er
verschillen bestaan tussen toekenningen in de voorschotfase en de
definitieve toekenningen. Tijdens de voorschotfase zijn uitsluitend
geschatte inkomens beschikbaar, die pas na afloop van het toeslagjaar
definitief kunnen worden vastgesteld. Bij kinderopvangtoeslag is sprake
van een aantal andere variabele gegevens, zoals het aantal uren opvang
in relatie tot het aantal gewerkte uren. Zowel om misbruik te voorkomen
als om te hoge terugvorderingen tegen te gaan, voert de Belastingdienst
in de voorschotfase toezicht uit, ook voorafgaand aan de toekenning van
het eerste of verhoogde voorschot. Daarnaast worden met kinderopvanginstellingen convenanten afgesloten voor de maandelijkse levering van
opvanggegevens in ruil voor de rechtstreekse uitbetaling van de kinderopvangtoeslag aan de betrokken instellingen.6 Momenteel wordt door de
Belastingdienst bekeken hoe aanvragers het beste kunnen worden
geholpen bij het beter schatten van hun inkomen. Daarover zal in de
volgende halfjaarsrapportage worden gerapporteerd.
Bij kinderopvangtoeslag gaat het vaak om hogere toekenningen dan bij de
andere toeslagen. Wanneer de toeslag wordt teruggevorderd, overstijgt
dit vaak de mogelijkheden voor de betrokken aanvragers om alles terug te
betalen. Daarom wordt vaker een betalingsregeling op maat aangevraagd
en wordt vaker een deel buiten invordering gesteld.
6

Kamerstuk 33 402, nr. 61

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

15

59. Wat is de reden dat over 2012 op dit moment nog slechts 58% van de
toeslagen definitief is vastgesteld, significant minder dan in voorgaande
jaren?
Antwoord
Het toeslagjaar 2012 is het eerste jaar waarbij definitief wordt toegekend
met behulp van het nieuwe toeslagen systeem. Omdat het de eerste keer
was heeft dat in het begin geleid tot een lagere productie in vergelijking
met voorafgaande jaren. Deze lagere productie aan het begin van het
definitief toekennen werkt door in de cijfers van het definitief toekennen
zoals opgenomen in de voorliggende halfjaarsrapportage. Inmiddels is de
achterstand ingelopen. Medio april 2014 is 75% van de huurtoeslag, 75%
van het kindgebondenbudget, 58% van de kinderopvangtoeslag en 85%
van de zorgtoeslag definitief vastgesteld voor het toeslagjaar 2012. Deze
percentages zijn vergelijkbaar met de percentages van een jaar geleden
van het definitief toekennen over 2011.
60. Hoeveel toeslagen zijn over het toeslagjaar 2013 inmiddels definitief
toegekend, en bij welk aantal is sprake van terugvorderingen?
Antwoord
Op dit moment zijn er nog geen toeslagen definitief toegekend over het
berekeningsjaar 2013. Het definitief toekennen over 2013 vindt plaats
vanaf juni 2014. Dan zijn de meeste inkomensgegevens beschikbaar.
61. In paragraaf 3.5 zijn de productieverstoringen opgenomen. Wat wordt
er aan gedaan deze verstoringen en fouten op deze schaal in de toekomst
te voorkomen?
Antwoord
Bij productieverstoringen die zich voordoen is de eerste prioriteit om de
gevolgen daarvan zoveel mogelijk weg te nemen. Vaste lijn is dat de
Belastingdienst de gevolgen daarvan herstelt en dat de betrokkene zelf
geen actie hoeft te ondernemen. Nadat de gevolgen van de verstoring zijn
weggenomen volgt een evaluatie en worden maatregelen getroffen om de
geconstateerde verstoring in de toekomst te voorkomen. Dit neemt niet
weg dat bij een organisatie als de Belastingdienst met zijn vele en
omvangrijke werkprocessen verstoringen nooit zijn uit te sluiten.
62. Wanneer is het overleg met de SBF (Samenwerkende Brancheorganisaties Filantropie) over de wijze van rapporteren door kleine ANBI’s
afgerond? Mag worden aangenomen dat de wijze van rapporteren wordt
aangepast voor deze kleine ANBI’s?
Antwoord
Met de SBF is regelmatig contact geweest over de publicatieplicht, zowel
in de ontwerpfase als bij de invoering. Het is niet nodig de regeling voor
de publicatieplicht aan te passen. Zoals de toenmalige Staatssecretaris in
het AO Belastingdienst op 20 november 2013 heeft benadrukt, hoeft het
voldoen aan de transparantie-eisen voor kleine instellingen niet
ingewikkeld te zijn. Anders dan in het veld wel wordt verondersteld, is het
op grond van deze regelgeving niet nodig dat er een accountantsverklaring is afgegeven voor de jaarrekening of dat er zelfs maar een
adviseur aan te pas komt. De plicht tot publicatie van gegevens op
internet is ingevoerd met de bedoeling meer transparantie voor het
publiek te creëren en zo het publieksvertrouwen te versterken. Het is aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

16

de instelling zelf om te kiezen in welke vorm dat het beste bij haar past. De
SBF ondersteunt de publicatie online via de Kennisbank Filantropie
(http://www.kennisbankfilantropie.nl). ANBI’s die geen eigen website
hebben, kunnen zich gratis registreren bij de Kennisbank Filantropie en de
wettelijk verplichte gegevens online invoeren in de databank van deze
kennisbank. De gegevens worden, nadat zij zijn opgeslagen in de
databank, overzichtelijk gepubliceerd op een eigen internetadres,
gekoppeld aan de website van de Kennisbank Filantropie. ANBI’s die zich
via de Kennisbank Filantropie registreren hoeven dan geen eigen website
te hebben. Ook de in de SBF verenigde brancheorganisaties bieden
ondersteuning.
63. Veel zeventienjarigen vragen zorgtoeslag aan per 1 januari in het jaar
dat ze achttien worden en dat is te vroeg. De Belastingdienst stuurt
momenteel een maand vóór de achttiende verjaardag een informatiebrief.
Waarom wordt deze informatiebrief niet verstuurd ruim vóór 1 januari van
het jaar waarin ze achttien worden, zodat eventuele verwarring wordt
voorkomen?
Antwoord
Pas in de maand dat iemand 18 jaar wordt, bestaat er recht op
zorgtoeslag. Om die reden wordt niet standaard vóór 1 januari een
informatiebrief verstuurd.
Om het aanvragen van zorgtoeslag per 1 januari door 17 jarigen die daar
nog geen recht op hebben te voorkomen, worden 17 jarigen bij hun
aanvraag (digitaal) geholpen met het invullen van de ingangsdatum. Een
datum invullen voordat er op basis van hun leeftijd recht kan zijn op
zorgtoeslag is niet meer mogelijk.
64. Uit de fiscale monitor blijkt dat de door belastingplichtigen ervaren
kans op ontdekking al jaren afneemt, en dat steeds minder mensen
belastingontduiking onaanvaardbaar achten. Hoe kan dit worden
verklaard en wat wordt hieraan gedaan?
Antwoord
Voor de daling van de pakkans is geen directe oorzaak te geven. Het cijfer
geeft de individuele beleving van de ondervraagden weer. Hun mening
wordt beïnvloed door de prestaties van de Belastingdienst, maar ook
andere maatschappelijke, politieke en persoonlijke factoren spelen een
rol. De ervaren pakkans is derhalve door de Belastingdienst slechts
indirect te beïnvloeden. De pakkans is een indicatie voor de zichtbaarheid
van het toezicht. Vorig jaar is de enquête afgenomen vlak nadat de
Bulgarenfraude in de publiciteit was gekomen. Dit is mogelijk van invloed
geweest op de antwoorden.
65. Hoe kan de daling in het aantal toegekende toeslagen worden
verklaard?
Antwoord
De daling van het aantal uitbetaalde toeslagen is vooral het gevolg van de
kabinetsmaatregelen die per 1 januari 2014 zijn ingegaan. Met name de
aantallen voor de zorgtoeslag en de kinderopvangtoeslag liggen lager. De
aantallen zoals opgenomen in tabel 1 van bijlage 1 hebben betrekking op
het recht op toeslag in januari 2014. De toeslagen van januari worden
altijd in december uitbetaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

17

66. Wat zijn de oorzaken van het dalende aantal belastingplichtigen voor
de inkomstenbelasting?
Antwoord
Deze aantallen betreffen de zgn. beschrevenen. Dit zijn de belastingplichtigen die ieder jaar door de Belastingdienst worden aangeschreven om
aangifte voor de inkomstenbelasting te doen. Het aantal beschrevenen is
de laatste jaren gedaald omdat belastingplichtigen die enkele jaren achter
elkaar een nihilaanslag hebben gekregen en feitelijk geen aangifte zouden
hoeven te doen, niet meer een aangifteverplichting krijgen opgelegd.
67. Wat was het aantal voorlopige aanslagen en het aantal voorlopige
teruggaven in 2013 in vergelijking met 2012?
Antwoord
In 2013 bedroeg het aantal voorlopige aanslagen 9,2 miljoen (2012: 11,0
miljoen) en het aantal voorlopige teruggaven 2,9 miljoen (2012: 3,0
miljoen).
68. Hoe groot was de uitval door overbelasting van de Belastingtelefoon
in 2013 in vergelijking met 2012?
Antwoord
Het aantal dagen dat de BelastingTelefoon de ondergrens van 80% van de
bereikbaarheidsnorm niet heeft gehaald, als gevolg van verhoogd
(herhaal)telefoonverkeer, bedroeg in 2012 in de periode januari t/m
oktober in totaal 37 dagen. In de maanden november en december betrof
het 3 dagen. In 2013 waren het er in de periode januari t/m oktober in
totaal 39 dagen. In de maanden november en december waren het er 33
dagen.
69. Wat waren de aantallen aangenomen telefoontjes uitgesplitst naar
particulieren, ondernemers, toeslagen en overige in 2013 in vergelijking
met 2012?
Antwoord
Werkstromen
Particulieren
Toeslagen
Ondernemingen
Overige
Totaal aangenomen

2012

2013

Verschil

%

5.887.992
4.104.901
2.813.676
1.442.033
14.248.602

5.887.338
4.173.226
2.952.890
1.536.194
14.549.648

– 654
68.325
139.214
94.161
301.046

0%
2%
5%
7%
2%

70. Wat is de aard van de afgewezen APA- en ATR-verzoeken?
Antwoord
Deze verzoeken zijn afgewezen omdat ze of wel niet pasten binnen de
kaders van wet, beleid en/of jurisprudentie of wel het verzoek in strijd
komt met de goede trouw die verdragspartners jegens elkaar
verschuldigd zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

18

71. Waardoor is er een daling van het aantal ondernemingen onder
horizontaal toezicht zichtbaar?
Antwoord
De afname van het aantal grote ondernemingen onder horizontaal
toezicht hangt samen met een in 2012 doorgevoerde wijziging in de
classificatie van ondernemingen door de Belastingdienst. Als gevolg
daarvan is een aantal ondernemingen, die voorheen onder het segment
grote ondernemingen vielen, onder het segment MKB komen te vallen.
72. Waardoor is er een daling van het aantal afgehandelde rulingverzoeken zichtbaar?
Antwoord
In 2013 zijn iets minder ATR-verzoeken ontvangen dan in 2012. Het aantal
afgedane ATR-verzoeken is ongeveer gelijk gebleven. Per saldo resteert
dus een kleinere eindvoorraad. Daarentegen zijn er in 2013 meer
APA-verzoeken ontvangen dan in 2012. Het aantal afgedane
APA-verzoeken is licht gedaald. Per saldo resteert dus een iets grotere
eindvoorraad.
73. Wat is het totaal aantal VAR-verklaringen in omloop? Welk percentage
hiervan wordt automatisch gecontinueerd? Hoeveel VAR-verklaringen
worden binnen vijf jaar na de eerste uitgifte materieel gecontroleerd?
Antwoord
In 2013 waren er ruim 504.000 VAR-verklaringen in omloop. Daarvan was
circa 50% automatisch gecontinueerd. Steekproefsgewijs worden elk jaar
circa 1.500 ondernemers met een VAR-verklaring gecontroleerd door
middel van een boekenonderzoek.
74. Hoe wordt verklaard dat het aantal geaccepteerde zaken van fraudemeldingen fors lager ligt dan het aantal aangemelde zaken?
Antwoord
Of een aangemelde zaak ook wordt geaccepteerd voor strafrechtelijke
vervolging hangt van verschillende factoren af. Fraudemeldingen
geschieden op basis van de Richtlijn aanmelding en afhandeling van
fiscale delicten, douane- en toeslagen delicten (Stcrt. 20 juli 2011, nr.
11782). Criteria om tot daadwerkelijke opsporing en vervolging over te
gaan zijn het maatschappelijk effect dat in een concrete zaak met
vervolging kan worden bereikt, de beschikbare capaciteit en de bewijsbaarheid van de zaak in kwestie. Zaken die uiteindelijk niet worden
geselecteerd, worden weer in handen gesteld van de Belastingdienst voor
afdoening met een boete.
75. Waaraan is de capaciteit van de FIOD besteed als het gaat om de 29%
die is ingezet voor andere departementen?
Antwoord
FIU Nederland

3,3%

Curatoren
Merkeigenaren
Ministerie van OC&W

5,8%
0,8%
0,2%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

19

FIU Nederland

3,3%

Overige departementen
Politie of andere Bijzondere opsporingsdiensten
Openbaar Ministerie
Agentschap NL
Nationale samenwerking
Buitenlandse Autoriteit
TOTAAL

1,5%
5,2%
5,9%
0,1%
5,25
0,6%
28,5%

76. Welke definities worden in Tabel 42 gehanteerd voor de twee
onderstaande omschrijvingen?
– «Betalingsachterstand, als percentage van de belasting- en premieontvangsten»
– «Oninbare vorderingen, als percentage van de belasting- en
premieontvangsten»
Antwoord
Bij vorderingen met betalingsachterstand is de betalingstermijn
verstreken en is een aanmaning of dwangbevel verstuurd en/of een
betalingsregeling afgesproken. Het bedrag van de betalingsachterstand
wordt gemeten bij de grootste belastingmiddelen (IB, LB, MRB, OB, VPB
en ZVW) en gedeeld door de gerealiseerde ontvangsten van deze
belastingmiddelen.
Bij oninbare vorderingen gaat het om vorderingen waarbij de diverse
invorderingsinstrumenten niet geleid hebben tot (volledige) betaling en
die daarom al dan niet definitief buiten invordering worden gesteld. Het
bedrag van de oninbare vorderingen wordt gemeten bij alle belastingmiddelen en gedeeld door de totale door de Belastingdienst gerealiseerde
ontvangsten van alle belastingmiddelen.
77. Hoe verhoudt het aantal verzonden verzoeken om inlichtingen in 2013
zich tot het aantal in voorgaande jaren?
Antwoord
Vanaf 2009 zijn door de Belastingdienst de volgende aantallen verzoeken
om inlichtingen aan het buitenland verzonden:
Jaar

Aantal verzoeken

2009
2010
2011
2012
2013

120
389
276
343
3.201

Zoals in het antwoord op vraag 43 is opgemerkt, is het aantal uitgaande
verzoeken in 2013 aanzienlijk hoger geweest dan in de afgelopen jaren. De
oorzaak daarvan is van incidentele aard.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

20

78. Kan worden geconcludeerd dat van de 617 verzonden verzoeken er 80
zijn beantwoord? Zo nee, hoeveel van de verzonden verzoeken zijn
beantwoord?
Antwoord
In de tabellen 1 en 2 van bijlage 2 zijn de in 2013 feitelijk verzonden
inlichtingenverzoeken aan de zogenoemde TIEA-landen opgenomen,
alsmede de in dat jaar feitelijk ontvangen antwoorden op aan deze landen
gedane verzoeken. Deze antwoorden hebben mede betrekking op
verzoeken die in eerdere jaren zijn gedaan. De in een bepaald jaar
verzonden verzoeken kunnen niet altijd in hetzelfde jaar worden beantwoord. Dat heeft o.a. te maken met het moment van verzending en de
onderzoeken en procedures die in het aangezochte land moeten worden
doorlopen. Een groot deel van de in 2013 naar de TIEA-landen verstuurde
verzoeken is niet in dat jaar beantwoord. In een aantal gevallen heeft het
buitenland om aanvullende informatie gevraagd en dat leidt tot een
langere doorlooptijd.
79. Betekent het ontvangen van een antwoord dat de Belastingdienst de
gegevens heeft gekregen waar deze om heeft gevraagd? Zo nee, hoeveel
van de ontvangen antwoorden voldoen aan datgene waar de Belastingdienst om heeft gevraagd?
Antwoord
In vrijwel alle gevallen worden de verzoeken door het buitenland volledig
en correct beantwoord. Indien dat niet het geval mocht zijn, wordt door de
Belastingdienst nadere informatie gevraagd en zo nodig een verduidelijking gegeven op de gestelde vragen.
80. Wat is de oorzaak dat Nederland bijna 400 meer verzoeken om
inlichtingen aan het buitenland heeft gedaan (617 in 2013 en 218 in 2012),
maar minder antwoorden dan in 2012 heeft ontvangen (80 in 2013 en 96
in 2012)?
Antwoord
De aanzienlijke stijging in het aantal verzoeken is van incidentele aard. In
2013 is een reeks van verzoeken gedaan aan Zwitserland met betrekking
tot een specifieke aangelegenheid. Vanwege wettelijke belemmeringen,
was overleg met Zwitserland noodzakelijk. Deze belemmeringen zijn
inmiddels weggenomen. Hierdoor is weliswaar een vertraging opgelopen,
maar de kans op het ontvangen van de fiscaal relevante informatie is sterk
vergroot. Door deze vertraging zijn er minder antwoorden in 2013
ontvangen.
Antwoord op de vraag over het weglekken van teveel betaalde
toeslagen
Bij brief van 27 maart jl. heeft de vaste commissie voor Financiën om een
schriftelijke reactie gevraagd op de berichtgeving in de media omtrent de
stijging in het tweede halfjaar van 2013 van het bedrag aan terug te
betalen toeslagen dat buiten invordering is gesteld. Tevens wil de
commissie weten om welk bedrag aan toeslagen het precies gaat en hoe
dit in de begroting wordt verantwoord.
Voor de goede orde wordt eerst kort het proces geschetst. In de wettelijke
systematiek van toeslagen wordt na een aanvraag van een burger een
voorschot uitgekeerd en vindt achteraf een definitieve toekenning van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

21

toeslag plaats. De burger doet een aanvraag op basis van een geschat
inkomen. Het is inherent aan deze systematiek van bevoorschotting dat
een deel van de uitgekeerde toeslagen door de Belastingdienst moet
worden teruggevorderd dan wel dat er moet worden nabetaald. In circa
25% van de gevallen wordt er extra uitbetaald en in circa 35% wordt er
een bedrag teruggevorderd. Bij terugvordering van teveel uitbetaalde
toeslagen kan de toeslaggerechtigde gebruik maken van een betalingsregeling. De burger krijgt standaard 24 maanden de tijd om te veel
aangevraagde toeslagbedragen terug te betalen. In het overgrote deel van
de gevallen, wordt de aangeboden terugbetalingsregeling nageleefd.
Wanneer er niet aan de betalingsverplichting wordt voldaan, neemt de
Belastingdienst invorderingsmaatregelen.
In een klein deel van de gevallen wordt de schuld buiten invordering
gesteld. Wat betreft de redenen voor het buiten invordering stellen wordt
verwezen naar het antwoord op vraag 56 in deze brief. Het gaat kort
gezegd om burgers waarbij er geen verhaalmogelijkheden (meer) zijn of
om burgers die met onbekende bestemming zijn vertrokken. Deze
vorderingen blijven wel invorderbaar. In het geval geen standaard
betalingsregeling dan wel een betalingsregeling op maat mogelijk is, kan
binnen vijf jaar na afloop van de betalingstermijn een vordering worden
verrekend met alle eenmalige en lopende uitkeringen die een schuldenaar
ontvangt van de Belastingdienst. Het gaat dan om lopende toeslagvoorschotten, voorlopige teruggaven inkomstenbelasting, definitieve
tegemoetkomingen en definitieve aanslagen.
Over de afgelopen jaren is er sprake van een stijging van het bedrag van
de openstaande vorderingen. Doordat de doorlooptijd van betalingsregelingen meerdere jaren beslaat, neemt de gemiddelde leeftijd van de
vorderingen toe. Het afgelopen jaar zijn oudere toeslagjaren (2009–2011)
versneld afgedaan en dit leidt ook tot een toename in de oninbare
bedragen. De bedragen waar het om gaat zijn verantwoord in de 13e
halfjaarrapportage, deze betreffen de toeslagjaren 2009–2012. Daarnaast
leidt het beleid om het toezicht meer naar de voorkant van het toeslagenproces te brengen tot het sneller aanpassen of eerder stoppen van te
hoog aangevraagde voorschotten. Daarmee dalen overigens de verrekenmogelijkheden. Om het aantal terugvorderingen zoveel mogelijk terug te
dringen worden maatregelen genomen zoals de anti-fraudemaatregelen,
maar ook acties om de aanpak van slechte schatters.
Het bedrag dat in 2013 buiten invordering werd gesteld bedroeg € 123
mln. Dit bedrag wordt verantwoord in het Jaarverslag van het Ministerie
van Financiën (IX) 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 31 066, nr. 200

22