Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

30 080

Planlogische kernbeslissing Ruimte voor de
rivier

Nr. 39

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 oktober 2009
Het programma «Ruimte voor de Rivier» is op 15 mei 2001 door u aangewezen als groot project. Conform de Regeling Grote Projecten stuur ik u
hierbij, mede namens de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, de veertiende voortgangsrapportage van het programma Ruimte
voor de Rivier. Deze rapportage gaat over de eerste helft van 2009.1
Voortgang programma
De verslagperiode van deze rapportage heeft in het teken gestaan van de
overgang van de planstudienaar de realisatiefase. Een belangrijke mijlpaal
was de ondertekening van een realisatieovereenkomst voor de dijkverlegging Westenholte en voor de uiterwaardvergraving Scheller en Oldeneler
Buitenwaarden. Ook voor de ontpoldering van de Overdiepsche Polder is
de uitvoeringsfase gestart en is een samenwerkingsovereenkomst voor de
uitvoeringsfase getekend.
Zoals reeds eerder gemeld vergt het een grote inspanning om de grote
complexe projecten voor eind 2015 te realiseren. Er is inmiddels een start
gemaakt met het probabilistisch plannen, een methode om nog meer zicht
te krijgen op de te nemen beheersmaatregelen om de tijdsdoelstelling van
het programma te halen. In de volgende voortgangsrapportage zal ingegaan worden op de resultaten van het probabilistisch plannen en de
beheersmaatregelen die zijn of worden genomen om ervoor te zorgen dat
de tijdsdoelstelling wordt gehaald.

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Voor de uiterwaardvergraving Honswijkerwaarden, stuweiland Hagestein,
Hagesteinse Uiterwaard en Heerenwaard is in de verslagperiode een
besluit genomen over de variantkeuze. Voor de uiterwaardvergraving
bedrijventerrein Avelingen neem ik één dezer dagen een projectbeslissing.
In de komende verslagperiode volgen naar verwachting nog meer projectbeslissingen, namelijk die voor de uiterwaardvergravingen rondom

KST135325
0910tkkst30080-39
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 080, nr. 39

1

1

Deventer, de uiterwaardvergraving Brakelse Benedenwaarden en de dijkverlegging Buitenpolder het Munnikenland en de ontpoldering van de
Noordwaard.
Zutphen
In de komende verslagperiode vindt ook de voorbereiding plaats van het
besluit over de aanpak van de IJssel bij Zutphen, waar de in de PKB opgenomen dijkverleggingen Cortenoever en Voorster Klei deel van uitmaken.
De regio heeft het voorstel gedaan om de twee dijkverleggingen gecombineerd uit te voeren met een buitendijkse geul, als «alles in één keer
goed»-variant voor de lange termijnopgave van 18 000 m3/sec en passend
binnen de integrale gebiedsontwikkeling IJsselsprong.
Op dit moment wordt bekeken of de dijkverleggingen én de buitendijkse
geul voorzien in de lange termijnopgave, zodat de in de PKB opgenomen
ruimtelijke reservering voor een eventueel in de toekomst aan te leggen
binnendijkse hoogwatergeul kan worden geschrapt. Het laten vervallen
van de reservering komt ten goede aan de gebiedsontwikkeling, waaraan
ook het rijk belang hecht. Ook wordt bezien of een gecombineerde aanleg
kosteneffectief en budgettair inpasbaar is.
Kampen
Zoals reeds geantwoord op de vragen van uw leden Van der Staaij,
Jansen en Vendrik wordt voor de hoogwatergeul Kampen geen omwisselbesluit genomen. In het kader van de PKB Ruimte voor de Rivier wordt de
zomerbedverlaging van de Beneden-IJssel uitgevoerd.
Bij een verdere stijging van rivierafvoeren blijft de aanleg van de hoogwatergeul voor de waterveiligheid nuttig en op termijn noodzakelijk. De
hoogwatergeul maakt onderdeel uit van een vanuit de Nota Ruimte en de
regio gewenste gebiedsontwikkeling IJsseldelta Zuid. Ook is de aanleg
van de geul nu voor het Rijk financieel gunstig vanwege de mogelijkheid
om werk met werk te maken bij een gecombineerde uitvoering met de
zomerbedverlaging en vanwege de financiële bijdrage van de regio. De
hoogwatergeul sluit dan ook aan op het ontwerp Nationaal Waterplan,
waarin het kabinet heeft aangegeven waar mogelijk en kosteneffectief te
willen anticiperen op de lange termijn. Uit onderzoek naar de toekomstvastheid van de hoogwatergeul in de IJsseldelta is gebleken dat de geul
ook bij een hoger IJsselmeerpeil effectief blijft en geen belemmering
vormt voor toekomstige oplossingsrichtingen voor de IJsseldelta. Ook is
gebleken dat de veiligheid bij Kampen is geborgd. Ik wil daarom graag
bijdragen aan de aanleg van de hoogwatergeul bij Kampen.
De hoogwatergeul kost bijna € 300 miljoen, waarvan ruim een derde deel
is gedekt vanuit de provincie Overijssel en de gemeente Kampen. Mijn
collega van VROM heeft vanuit het Nota Ruimte budget voor het project
€ 22,4 miljoen beschikbaar gesteld. Ik ben bereid maximaal € 167 miljoen
te investeren en zal daarom in de begroting 2011 een bedrag van € 50
miljoen reserveren in 2014 en 2015 voor de aanleg van de geul en de
dijken en een bedrag van € 117 miljoen tussen 2021 en 2023 voor de
aanleg van de benodigde kunstwerken.
De plannen voor de hoogwatergeul en de zomerbedverlaging zullen op
elkaar worden afgestemd om werk met werk te maken en de gecalculeerde financiële voordelen te realiseren. Ik verwacht dat de uiteindelijke
plannen eind 2010 gereed zijn en aan mij kunnen worden voorgelegd voor
de definitieve projectbeslissing (SNIP 3).
Het project IJsseldelta beschouw ik als een voorbeeld voor de werkwijze
in het Deltaprogramma, waarin anticiperen op klimaatverandering en een
gezamenlijke inzet om tot integrale plannen te komen belangrijke speerpunten zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 080, nr. 39

2

Besluit tot Rijkscoördinatie voor vier Ruimte voor de
Riviermaatregelen
Met deze brief stuur ik u ook het Besluit tot Rijkscoördinatie voor vier
Ruimte voor de Riviermaatregelen toe.1 Aanleiding voor dit besluit is de
wens tot verduidelijking van de tekst uit de PKB en de inwerkingtreding
van de nieuwe Wet ruimtelijke ordening (Wro) per 1 juli 2008.
In de PKB Ruimte voor de Rivier is opgenomen dat voor drie maatregelen,
zijnde de ontpoldering Noordwaard, de hoogwatergeul VeessenWapenveld en de berging Volkerak-Zoommeer, een rijksprojectbesluit
wordt genomen. De figuur van een rijksprojectbesluit komt onder de
nieuwe Wro niet meer voor. De Wro kent nu de figuur van het rijksinpassingsplan (= bestemmingsplan van het Rijk).
De achterliggende reden om destijds bij vaststelling van de PKB te kiezen
voor een rijksprojectbesluit voor deze drie maatregelen, was de mogelijkheid van het toepassen van de «rijksprojectenprocedure», die het vaststellen van het projectbesluit behelst èn het door het rijk coördineren van
de vergunningen en andere uitvoeringsbesluiten. Dit blijkt niet helder
genoeg uit de tekst van de PKB. Daarom is het gewenst op grond van de
huidige Wro een besluit te nemen, in de vorm van een rijkscoördinatiebesluit, waardoor de coördinatie van de uitvoeringsbesluiten, naast de
vaststelling van het inpassingsplan door het rijk, mogelijk wordt gemaakt.
Voor de vierde maatregel, de dijkteruglegging Lent, hebben de regionale
overheden uit het oogpunt van efficiency en voortgang het Rijk verzocht
tot coördinatie van vergunningen en uitvoeringsbesluiten. Er is hier geen
sprake van een rijksinpassingsplan. De gemeente Nijmegen stelt zelf het
bestemmingsplan vast.
Conform art. 3.35 negende lid van de Wro wordt het rijkscoördinatiebesluit aan beide Kamers van de Staten-Generaal toegezonden.
De staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat,
J. C. Huizinga-Heringa

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 30 080, nr. 39

3