Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2854
Vragen van het lid Sjoerdsma (D66) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over belegeringen en voortdurende bombardementen in Syrië (ingezonden
2 mei 2016).
Antwoord van Minister Koenders (Buitenlandse Zaken), mede namens de
Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking (ontvangen
16 juni 2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het feit dat vorige week ruim 500 mensen zijn geëvacueerd uit belegerde steden in Syrië?1
Antwoord 1
De voortdurende belegeringen blijven een van de grootste zorgpunten in dit
conflict. Er zijn naar schatting 13,5 mln. burgers in het land die hulp
behoeven. Alle inspanningen moeten erop gericht blijven hen te bereiken. Het
is goed nieuws dat deze evacuatie uit belegerde gebieden, de grootste sinds
de start van het conflict, is geslaagd. Het betrof vier gebieden, waarvan twee
werden belegerd door het regime en twee door rebellen. Deze operatie toont
de onmisbare waarde van VN-hulporganisaties en organisaties als Internationale Comité van het Rode Kruis aan.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het feit dat het Syrische regime vorige week nog hevige
bombardementen heeft uitgevoerd op markten in twee steden, waarbij
minstens 50 mensen om het leven kwamen?2
Antwoord 2
Het aanvallen van burgers en burgerobjecten is in strijd met het humanitair
oorlogsrecht en wordt door het kabinet sterk veroordeeld. De meest
kwetsbare burgers worden in deze oorlog steeds opnieuw slachtoffer en dat
is onacceptabel. Het is van groot belang dat degenen die dergelijke aanvallen
hebben gepleegd verantwoordelijk worden gehouden.

1
2

ah-tk-20152016-2854
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

BBC, 21 april 2016, http://www.bbc.com/news/world-middle-east-36095936
UN Dispatch, 20 april 2016, http://www.undispatch.com/an-airstrike-in-syria-kills-the-ceasefireand-the-peace-talks-and-50-people/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat het begrijpelijk is dat onderhandelaars van de Syrische
oppositie de vredesbesprekingen in Genève hebben verlaten vanwege deze
bombardementen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het kabinet deelt de frustratie over het toegenomen geweld en humanitaire
leed in Syrië en begrijpt het standpunt van de oppositie. Tegelijkertijd moet
de formele terugtrekking van de oppositie uit het Genève-proces worden
betreurd. Het kabinet blijft de boodschap overbrengen dat het beëindigen van
dit conflict moet worden gezocht in een politieke oplossing; deze kan niet
worden bewerkstelligd zonder deelname van alle partijen aan de onderhandelingen.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de uitspraak van de Secretaris-Generaal van de Verenigde
Naties dat mensen die voedsel als wapen gebruiken daarvoor ter verantwoording moeten worden geroepen als oorlogsmisdadigers? Deelt u deze
mening? Zo nee, waarom niet? Zo ja, welke consequenties verbindt u
daaraan?3
Antwoord 4
Secretaris-Generaal Ban Ki-moon stelt terecht dat het gebruikmaken van
uithongering van burgers als methode van oorlogvoering een oorlogsmisdrijf
vormt. Nederland benadrukt consequent dat degenen die zich schuldig
hebben gemaakt aan internationale misdrijven hiervoor verantwoordelijk
moeten worden gehouden. In dit verband heeft Nederland onder andere de
VN-Veiligheidsraad opgeroepen om de situatie in Syrië naar het Internationaal Strafhof te verwijzen en bepleit Nederland toelating van de VN Commission of Inquiry tot Syrië. Ook is in Nederland momenteel een uitbreiding van
de Wet Internationale Misdrijven in voorbereiding, zodat deze methode van
oorlogvoering niet alleen in gewapend conflict tussen staten, maar in alle
gewapende conflicten strafbaar wordt gesteld als oorlogsmisdrijf.
Vraag 5
Hebt u kennisgenomen van de zeer schrijnende situatie in Darayya waar
mensen zwaar ondervoed zijn, uithongeren en zich genoodzaakt zien om gras
te eten?4
Antwoord 5
Ja, zie onze verklaringen d.d. 17 mei en 29 april jl.
Vraag 6
Bent u bereid om u in te zetten voor voedseldroppings boven Darayya, zoals
eerder succesvol gebeurde in Deir-ez Zor, in lijn met de oproep van de Kamer
daartoe?5
Antwoord 6
De uitvoerder van voedseldroppings boven Deir ez-Zor, het World Food
Programme (WFP), heeft aangegeven dat een uitbreiding van deze operatie
naar andere belegerde gebieden complex en gevaarlijk is. De huidige situatie
in Darayya heeft echter wederom aan het licht gebracht hoe hoog de nood is
in dergelijke belegerde gebieden. Bij de ministeriële International Syria
Support Group op 17 mei is daarom besloten dat indien het regime niet vóór
1 juni a.s. volledige toegang verleent tot een aantal belegerde gebieden, het
WFP zal worden gevraagd de mogelijkheden van voedseldroppings voor
3

UN, 19 april 2016, Secretary-General’s remarks at joint press encounter with Foreign Minister
of the Netherlands, http://www.un.org/sg/offthecuff/index.asp?nid=4481. Quote: «I have also
warned Syrian authorities that, whoever it may be, those people who are using food as a tool
of war should be accountable as war criminals, [for] war crimes.»
4
The Guardian, 12 april 2016, http://www.theguardian.com/global-development/2016/apr/13/
syrias-darayya-needs-air-drops-save-people-starvation-wfp-un; The Syria Campaign, 5 april
2016, https://diary.thesyriacampaign.org/an-urgent-call-from-the-women-of-the-besieged-townof-daraya/.
5
Kamerstuk 27 925, nr. 582

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

belegerde en moeilijk bereikbare gebieden opnieuw te onderzoeken.
Nederland levert reeds een financiële bijdrage aan de voedseldroppings ten
behoeve van Deir ez-Zor en is bereid een bijdrage te leveren aan verdere
droppings indien die tot stand zouden komen.
Vraag 7 en 8
Wanneer wordt er volledige uitvoering gegeven aan resolutie 2268 van de
VN-Veiligheidsraad, waarin wordt opgeroepen tot humanitaire toegang tot
alle belegerde gebieden?6
Kunt u toelichten wat de «International Syria Support Group Task Force on
Humanitarian Access» tot dusver heeft bereikt? Welke concrete resultaten zijn
er geboekt?
Antwoord 7 en 8
Volledige humanitaire toegang zonder voorwaarden is het doel en de
strekking van resolutie 2268. Het Assad-regime weigert zoals bekend
volledige humanitaire toegang en geeft slechts (gedeeltelijke) toegang tot een
beperkt aantal gebieden. In sommige gevallen blokkeren ook andere
strijdende partijen de toegang. Leden van de humanitaire Task Force van de
ISSG oefenen voordurend druk uit om deze situatie te veranderen.
In totaal konden sinds het begin van dit jaar circa 800.000 mensen in
belegerde en moeilijk bereikbare gebieden ten minste éénmaal bereikt
worden met humanitaire hulp. De toegang is mede tot stand gekomen door
intensief overleg binnen en politieke druk van de Taskforce. Bovendien heeft
de VN tot dusver ruim 50 voedseldroppings uitgevoerd ten behoeve van
burgers in het door ISIS belegerde Deir ez-Zor. Deze inspanningen vloeien
voort uit ISSG-afspraken en worden gefinancierd door ISSG-leden, waaronder
Nederland.
Vraag 9
Kunt u deze vragen beantwoorden vóór 18 mei a.s., te weten de datum
waarop in de Kamer schriftelijke vragen kunnen worden ingebracht ter
voorbereiding van de Raad Buitenlandse Zaken van 23 mei a.s?
Antwoord 9
Het is helaas niet mogelijk gebleken aan dit verzoek te voldoen.

6

VN Veiligheidsraad, Resolutie 2268, 26 februari 2016, http://www.un.org/press/en/2016/
sc12261.doc.htm.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3