Opbouw kostprijs en effecten
vergroten vrijheid voor ouders

Den Haag, 26 juni 2012

Colofon
Projectnummer: 35525

Auteurs:

Jesse Hoogenbosch
Peter van Zijl
Yermo Wever

B&A B.V.
Prinses Margrietplantsoen 87
Postbus 829
2501 CV Den Haag
t 070 - 3029500
f 070 - 3029501
e-mail: info@bagroep.nl
http:
www.bagroep.nl

© Copyright B&A B.V. 2013.
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van
druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande schriftelijke
toestemming van de uitgever.
B&A is gevestigd in Den Haag, Arnhem en Amsterdam.
8-2-2013 16:33:00

Inhoudsopgave
Samenvatting

5

1

Inleiding

11

2

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze

13

2.1

Onderzoeksvragen

13

2.2

Gevolgde werkwijze

14

2.2.1 Inleiding
2.2.2 Fase 1: Het aanbod
2.2.3 Fase 2: de vraag van ouders
2.2.4 Fase 3: Bedrijfsmodel
2.2.5 Fase 4: doorrekening van een aantal scenario’s
2.2.6 Samenvatting
3 Het aanbod

14
15
16
17
18
18
21

3.1

Inleiding

21

3.2

Kinderdagopvang

21

3.2.1
3.2.2
3.2.3
3.2.4
3.2.5
3.2.6
3.3

Inleiding
Openingstijden
Opvang tijdens de schoolvakanties
Aantal dagen en uren per jaar
Prijzen
Verschillen in prijzen
Buitenschoolse opvang

21
23
24
24
25
27
28

3.3.1
3.3.2
3.3.3
3.3.4
3.3.5
3.3.6
3.4

Inleiding
Openingstijden
Opvang tijdens de schoolvakanties
Aantal uren per jaar
Prijzen
Verschillen in prijzen
Samenvatting

28
29
31
32
32
35
35

4

De vraag

37

4.1

Inleiding

37

4.2

Huidige contracten

37

4.2.1
4.2.2
4.2.3
4.3

Inleiding
Kinderdagopvang
Buitenschoolse opvang
Daadwerkelijk gebruik

37
37
39
40

4.3.1
4.3.2
4.3.3
4.4

Inleiding
Kinderdagopvang
Buitenschoolse opvang
Vraag volgens enquête

40
41
44
47

4.4.1
4.4.2
4.4.3
4.5

Inleiding
Kinderdagopvang
Buitenschoolse opvang
Samenvatting

47
47
50
52

Inhoudsopgave
3

5

Het rekenmodel

55

5.1

Inleiding

55

5.2

Voorwaarden en uitgangpunten

55

5.3

Rekenmodel

55

5.4

Rekenmodel andere groepen

57

5.5

Gebruik rekenmodel

58

6

Effect van scenario’s op de kostprijs

65

6.1

Inleiding

65

6.2

Verschillende scenario’s

65

6.3

Vaste openingsduur per dag van 10 of 9 uur in de dagopvang en 3 uur in de
buitenschoolse opvang
66

6.4

Flexibele breng- en haaltijden

67

6.5

Vakantieweken

69

6.6

Jaarprijs gebaseerd op 52 weken minus de feestdagen

69

6.7

Samenvatting

70

Bijlage 1: Enquête

73

Inhoudsopgave
4

Samenvatting
Begin 2012 heeft het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid opdracht
gegeven aan B&A om onderzoek te doen naar de wijze waarop de kostprijs van de
kinderopvang is opgebouwd, hoeveel keuzevrijheid ouders in 2012 wordt geboden, wat
de behoefte van ouders is in termen van uren en dagen en wat het effect is van meer
keuzevrijheid voor ouders op de uurprijs van kinderopvangorganisaties indien de
winstmarge gelijk wordt gehouden.
Bij meer keuzevrijheid voor de ouders zijn er meer factoren die van belang zijn om in
ogenschouw te nemen. Voor een goede beoordeling van de effecten van meer
flexibiliteit dient onder andere naar de kwaliteitsaspecten te worden gekeken. In het
bestek van dit onderzoek is hier niet de focus op gelegd. Vervolgonderzoek is dan ook
nodig alvorens een volledig beeld te hebben van de effecten.
B&A heeft het onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Pelosa BV.
Het onderzoek heeft plaatsgevonden in vier onderscheiden fases.
 Het huidige aanbod aan kinderdagopvang en buitenschoolse opvang is onderzocht
door de aanbodgegevens van in totaal 700 locaties voor opvang te inventariseren
en te analyseren.
 De behoefte aan opvang onder de ouders is op drie manieren onderzocht:
– De contracten van 10.552 kinderen zijn geanalyseerd
– Er is een landelijke webenquête gehouden onder ouders waaraan 522 ouders
hebben deelgenomen
– Het daadwerkelijke gebruik door ouders is geïnventariseerd door op 232
opvanggroepen, gemiddeld drie weken alle breng- en haaltijden van in totaal
5.259 kinderen te registreren en te analyseren
 De kostprijs is geanalyseerd door een rekenkundig model te ontwikkelen met
behulp van landelijke kengetallen. Het model is besproken in een klankbordgroep
bestaande uit leden van de Brancheorganisatie Kinderopvang en op basis van de
besprekingen zijn enkele aanpassingen gedaan.
 In de laatste fase zijn de wensen van ouders aangaande begin- en eindtijden,
alsmede vakantieopvang in gebracht in het model. In een aantal scenario’s is
uitgerekend wat de gevolgen zijn van meer keuzevrijheid voor ouders voor de prijs.
Ook de toepassing van de scenario’s in het model is besproken met de
klankbordgroep.
Het onderzoek geeft de volgende resultaten:
Fase 1 het aanbod
Het aanbod is onderzocht door de informatie van websites van 350 locaties voor
dagopvang en 350 locaties voor buitenschoolse opvang te analyseren. De websites zijn
geselecteerd door middel van een gestratificeerde steekproef1.
In de dagopvang wordt een gemiddeld uurtarief gehanteerd van € 6,542. De meest
voorkomende openingstijd is 11 uur per dag.

1

Gestratificeerd op omvang opvangorganisatie, rechtsvorm en gemeenten met wel/geen
wachtlijst en gemeenten met wel/geen Vinexgebied.

Samenvatting
5

De gemiddelde openingstijd per jaar is 2.728 en de meest voorkomende openingstijd is
2.772 uur per jaar, dat wil zeggen 11 uur per dag, minus 6 feestdagen en 2
studiedagen. De gemiddelde jaarprijs is € 18.231.
Locaties die gelegen zijn in Vinexgemeenten zijn iets duurder per uur dan het
gemiddelde. Hetzelfde geldt voor locaties die behoren bij een organisatie met 2-5
locaties, of organisaties die als rechtsvorm een BV hebben. Het bestaan van een
wachtlijst in de gemeente waar de locatie is gehuisvest heeft geen relatie met de
uurprijs.
In de buitenschoolse opvang worden uurprijzen gehanteerd van gemiddeld € 7,16 (bij
een contract van 40 schoolweken) en gemiddeld € 6,31 (bij een contract van 52
weken). In 66% van de locaties wordt ouders de mogelijkheid geboden om een 40
weken contract af te nemen.
De gemiddelde openingstijd per week is in de buitenschoolse opvang 19 uur en 49
minuten3 in een schoolweek. De meest voorkomende openingstijd is 20 uur en 30
minuten (3 uur 30 minuten op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag en 6 uur 30
minuten op woensdag).
De gemiddelde openingstijd per jaar is 1.419 voor 52 weken, de meest voorkomende
openingstijd per jaar is 1.480 uur per jaar. De gemiddelde jaarprijs is € 9.160. Zowel
locaties in Vinexgebieden als locaties in wachtlijstgemeenten zijn per uur duurder dan
het gemiddelde. Deze relatie kon niet worden onderzocht voor de items rechtsvorm en
aantal locaties per organisatie wegens het ontbreken van voldoende gegevens.
Fase 2 De vraag
Contracten
De contracten zijn onderzocht door de contractgegevens van 10.522 kinderen bij 16
kinderopvangorganisaties te analyseren.
Volgens de analyse van de contracten die ouder afnemen in de dagopvang kopen
ouders gemiddeld 2,43 dagen opvang per week. De gemiddelde contractuur per dag is
10:30 uur.
Volgens de analyse van de contracten in de BSO nemen ouders 2,11 dagen per week af
en zijn de woensdagen en vrijdagen impopulair. Van de ouders heeft 23% een 40
schoolweken contract en 77% een 52 wekencontract. De gemiddelde contractduur op
een schooldag, niet zijnde woensdag is 3:15 uur.

2

3

De gemiddelde uurprijs komt niet overeen met die uit andere onderzoeken. Dat komt omdat
de eenheid van onderzoek in dit geval de locatie is. In andere onderzoeken wordt als
onderzoekseenheid de ouder genomen.
In de buitenschoolse opvang wordt met openingstijden per week gewerkt omdat de
woensdag in de regel een langere openingstijd heeft dan de overige dagen.

Samenvatting
6

Daadwerkelijk gebruik (gemeten en volgens enquête)
Het daadwerkelijk gebruik is gemeten met behulp van iPads waar met behulp van het
programma iPlanRad de breng- en haaltijden, door de pedagogisch medewerkers, op
232 opvanggroepen, gemiddeld drie weken, van in totaal 5.259 kinderen zijn
geregistreerd.
Kinderen die gebruikmaken van dagopvang worden gemiddeld om 8:41 uur gebracht
en om 17:14 uur opgehaald. Gemiddeld maken ouders per dag iets meer dan 8 en een
half uur (8 uur en 34 minuten) gebruik van de opvang (dit is 82% van wat mogelijk is).
Daarnaast hebben kinderopvangorganisaties iedere dag te maken met gemiddeld 9%
no –show wegens vrije dagen, ziekte en andere oorzaken. De no show gedurende de
voorjaars- en meivakantie was gemiddeld 21%. De no show tijdens de zomervakantie is
niet onderzocht.
Het beeld dat is ontstaan uit het daadwerkelijke gebruik komt overeen met de
resultaten van de enquête onder 522 ouders. De schatting van het gebruik per dag
door ouders komt bijna een op een overeen met het beeld van de iPads. Ouders maken
volgens de enquête in de dagopvang gemiddeld 9 uur per dag gebruik (daadwerkelijk
8:34 uur).
Bovendien maken ouders volgens de enquête op jaarbasis 4,33 weken geen gebruik
van opvang wegens vakanties.
In de buitenschoolse opvang maken ouders/kinderen gemiddeld 2 uur en 22 minuten
van opvang gebruik. Dit is 74% van de openingsduur per dag, rekeninghoudend met
een kwartier wachttijd voor de pedagogisch medewerkers. Daarnaast blijkt de no
show in de buitenschoolse opvang gemiddeld 33% in de schoolweken. De no show in
de twee onderzochte vakantieweken is minder hoog dan in de schoolweken te weten
16%. De no show in de zomervakantie is niet onderzocht.
Het gemiddeld gebruik is volgens de enquête iets minder dan 3 uur per dag en ouders
zouden gemiddeld 4,62 weken geen gebruikmaken van opvang vanwege vakanties.
Fase 3 Het rekenmodel voor de kostprijs
Doel van het model is de berekening van de gevolgen van verschillende vormen van
flexibilisering. Met flexibilisering veranderen de inkomsten (ouders nemen meer of
minder uren af) en de variabele kosten. De variabele kosten zijn voornamelijk
personeelskosten. Bedrijfskosten en overhead zijn voor het grootste deel vast. Het is
daarom belangrijk dat per kostenpost duidelijk is of de post variabel is dan wel vast.
In het model is daarnaast gebruik gemaakt van drie soorten variabelen
 Inputvelden: velden waar een getal of bedrag kan worden ingevoerd, zoals de prijs
per uur of het aantal kinderen in een groep, deze velden zijn variabel in te vullen.
Het zijn deze velden die veranderen als ouders meer keuzevrijheid wordt geboden.
 Berekeningen: velden die volgens een vaste formule worden berekend, deze
velden worden niet ingevuld maar volgen uit inputvelden en stamgegevens.
 Stamgegevens: gegevens die volgen uit een tabel (CAO) of ander onderzoek
(bijvoorbeeld WBF), deze gegevens kunnen variëren als de stamgegevens (CAO of
convenantafspraken) veranderen.

Samenvatting
7

Het rekenmodel bestaat uit een Excel rekensheet dat vrij beschikbaar is voor
kinderopvangorganisaties.
Fase 4 Doorrekening van een aantal scenario’s
Bij de toepassing van het rekenmodel om een aantal scenario’s uit te rekenen zijn de
volgende uitgangspunten gehanteerd:
1.

De winstmarges zijn –absoluut- constant gehouden, met andere woorden; de
winstmarges blijven in euro’s gelijk aan de huidige situatie;
2. Ouders betalen voor een contract met uren per dag, uren die niet onder het
contract vallen worden niet door de ouders betaald;
3. De inkomsten voor kinderopvang organisaties wijzigen door de gewijzigde uurprijs
en door andere openingstijden;
4. In de kosten wijzigen de personeelskosten voor zover dat binnen het convenant
mogelijk is met het aantal uren in het nieuwe contract.
5. De huisvestingskosten, bedrijfskosten en overheadkosten veranderen niet en
worden op het huidige niveau gehouden. Dit betekent dat in scenario’s waarin het
aantal openingsuren afneemt de kostprijs per uur zal stijgen. Immers de vaste
lasten (bedrijfsvoering, huisvesting en overhead) wijzigen niet. Daarnaast wordt
ook de marge voor ondernemers constant gehouden.
6. Het scenario ‘uurtje factuurtje’ is in dit onderzoek om verschillende redenen niet
verder uitgewerkt. Meest belangrijke reden is dat de voorwaarden waaronder zo’n
scenario zou kunnen worden toegepast, zoals uitvoering van het convenant en de
wijze waarop de vaste kosten zouden moeten worden verdeeld over de afgenomen
uren op voorhand niet duidelijk zijn. Hiervoor zou aanvullend onderzoek nodig zijn
waarbij meegenomen dient te worden wat de behoefte van ouders is naar deze
vorm van opvang en wat de invloed is op de pedagogische kwaliteit van de opvang,
of welke randvoorwaarden er nodig zijn om kwaliteit te handhaven.
De volgende scenario’s zijn onderzocht.







10 of 9 Vaste openingsuren per dag in de dagopvang/3 vaste openingsuren in de
bso schoolweken (6 uren op woensdag)
Binnen 11 openingsuren in de dagopvang flexibele contracten voor ouders met de
volgende mogelijkheden:
– 8 uur
– 9 uur
– 10 uur
– 11 uur
Vakantieweken in de dagopvang in twee mogelijkheden
– Centrale sluiting
– Flexibele sluiting, ouders kunnen zelf kiezen in welke week ze vakantie
opnemen
• 52 weken (geen vakantiesluiting)
• 49 weken
• 47 weken
• 40 weken
Uurprijs gebaseerd op 52 weken minus 6 nationale feestdagen in 2012 (51 weken).

Samenvatting
8

Voor elk scenario is met behulp van het rekenmodel bekeken wat de financiële
consequenties zijn. De financiële consequenties zijn: wijziging van de uurprijs die
nodig is als de vaste lasten gelijk blijven (overhead, huisvesting en bedrijfskosten) en
de marge op het huidige niveau moet worden gehouden en de wijziging van de jaarprijs
per kindplaats door verandering van het aantal uren.
Tabel 0.1: Financiële consequenties
Scenario
Wijziging uurprijs
KDV Vaste openingsduur 9 uur
+ € 1,19
met huidig convenant
KDV Vaste openingsduur 9 uur
+ € 0,40
aangepast convenant
KDV Vaste openingsduur 10 uur
+ € 0,18
BSO Vaste openingsduur 3 uur
+ € 0,46 schoolweken
schoolweken en 10 uur vakantie
+ € 0,33 vakantieweken
weken
Flexibele breng- haaltijden, binnen Gemiddeld
een openingsduur van 11 uur
+ € 1,78
10% 11 uur
10% 10 uur
70% 9 uur
10% 8 uur

Flexibele breng- haaltijden, binnen
een openingsduur van 11 uur
10% 11 uur
70% 10 uur
10% 9 uur
10% 8 uur

Vakantieweken vast
2 weken
5 weken
12 weken (gelijk aan BSO)
Vakantie weken flexibel
2 weken
5 weken
12 weken
Uurtarief gebaseerd op 51 weken
i.p.v. 52 weken

Gemiddeld
+ € 1,27

Wijziging jaarprijs
– € 617,–

€ 2.467,-

–
–
–

€ 1.234,€ 382,€ 199,-

Gemiddeld
+ € 1.203,Daling van de jaarprijs is
mogelijk indien organisaties
vaste openingstijden per
groep of vestiging kunnen
programmeren
Gemiddeld
+ € 1.203,Daling van de jaarprijs is
mogelijk indien organisaties
vaste openingstijden per
groep of vestiging kunnen
programmeren

+ € 0,07
+ € 0,18
+ € 0,50
+ € 0,26
+ € 0,70
+ € 1,96
+ € 0,15 Kdv
+ € 0,29 BSO

–
–
–

€ 535,€ 1.338,€ 3.212

Geen
Geen
Geen
Geen
Geen

Bij de berekeningen is ceteris paribus gekeken wat er met de uurprijs dient te
gebeuren als bij een wijziging in uren de vaste lasten gelijk blijven en de winstmarge
ook op het huidige niveau moet worden behouden. Ook is er bij de berekeningen vanuit
gegaan dat kinderopvanginstellingen voor zover mogelijk de inzet van hun personeel
maximaal aanpassen. Niet in alle scenario’s is het voor kinderopvanginstellingen
mogelijk de inzet van hun personeel aan te passen. In de situaties waarin dit wel

Samenvatting
9

mogelijk is, is het aan de individuele kinderopvanginstelling om te bekijken welke
maatregelen genomen kunnen worden om de uurprijs gelijk te houden. Het kan daarbij
bijvoorbeeld gaan om: andere planning/groepssamenstelling, andere inroostering
personeel, verlaging andere kosten. Net als de effecten op de kwaliteit van de
kinderopvang is hier in dit onderzoek verder geen aandacht aanbesteed gegeven de
tijdsspanne. Vervolgonderzoek is dan ook nodig om een totaler beeld te hebben van de
effecten van meer flexibiliteit.

Samenvatting
10

1

Inleiding

Begin 2012 heeft het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid opdracht
gegeven aan B&A om onderzoek te doen naar de wijze waarop de kostprijs van de
kinderopvang is opgebouwd, hoeveel keuzevrijheid ouders in 2012 wordt geboden, wat
de behoefte van ouders is in termen van uren en dagen en wat het effect is van meer
keuzevrijheid voor ouders op de uurprijs van kinderopvangorganisaties indien de
winstmarge gelijk wordt gehouden. Bij meer keuzevrijheid voor de ouders zijn er meer
factoren die van belang zijn om in ogenschouw te nemen. Voor een goede beoordeling
van de effecten van meer flexibiliteit dient onder andere naar de kwaliteitsaspecten te
worden gekeken. In het bestek van dit onderzoek is hier niet de focus op gelegd.
Vervolgonderzoek is dan ook nodig alvorens een volledig beeld te hebben van de
effecten.
B&A heeft het onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Pelosa BV.
Het onderzoek heeft plaatsgevonden in vier onderscheiden fases.
 Het huidige aanbod aan kinderdagopvang en buitenschoolse opvang is onderzocht
door de aanbodgegevens van in totaal 700 locaties voor opvang te inventariseren
en te analyseren.
 De behoefte aan opvang onder de ouders is op drie manieren onderzocht:
– De contracten van 10.552 kinderen zijn geanalyseerd
– Er is een landelijke webenquête gehouden onder ouders
– Het daadwerkelijke gebruik door ouders is geïnventariseerd door op 232
opvanggroepen, drie weken lang alle breng en haaltijden van in totaal 5.259
kinderen te registreren en te analyseren
 De kostprijs is geanalyseerd door een rekenkundig model te ontwikkelen met
behulp van landelijke kengetallen. Het model is besproken in een klankbordgroep
bestaande uit leden van de Brancheorganisatie Kinderopvang en op basis van de
besprekingen zijn enkele aanpassingen gedaan.
 In de laatste fase zijn de wensen van ouders aangaande begin- en eindtijden,
alsmede vakantieopvang in gebracht in het model. In een aantal scenario’s is
uitgerekend wat de gevolgen zijn van meer keuzevrijheid voor ouders voor de prijs.
Ook de toepassing van de scenario’s in het model is besproken met de
klankbordgroep.
Het onderzoek heeft plaatsgevonden in de maanden maart, april en mei 2012. De
onderzoekers zijn dank verschuldigd aan:
– De Stuurgroep;
– De Klankbordgroep;
– Het Waarborgfonds kinderopvang;
– Kinderopvangorganisaties die contractgegevens beschikbaar hebben gesteld;
– Kinderopvangorganisaties bij wie de breng- en haaltijden zijn geregistreerd;
– BOinK en oudercommissies die hebben geholpen bij de totstandkoming van de
ouderenquête;
– Ouders die de webenquête hebben ingevuld.

Inleiding
11

In het volgende hoofdstuk worden de onderzoeksvragen en de gevolgde werkwijze
behandeld. In de vier daarop volgende hoofdstukken worden de resultaten van de vier
fases gegeven.

Inleiding
12

2 Onderzoeksvragen en gevolgde
werkwijze
2.1

Onderzoeksvragen

Het Ministerie van Sociale Zaken heeft B&A opdracht gegeven te onderzoeken hoe de
kostprijs in de kinderopvang is opgebouwd, hoeveel keuzevrijheid ouders wordt
geboden, wat de behoefte is van ouders en wat het effect is van meer keuzevrijheid op
de bedrijfsvoering van kinderopvangorganisaties ten aanzien van de uurprijs.
B&A heeft het onderzoek uitgevoerd in samenwerking met Pelosa BV. Pelosa was
verantwoordelijk voor het onderzoek naar de daadwerkelijke breng- en haaltijden en
heeft de formules van het rekenmodel ontwikkeld.
Het gaat in dit onderzoek om de beantwoording van de volgende vier vragen:
1. Wat is qua af te nemen uren en dagen het aanbod voor ouders?
2. Wat is de behoefte van ouders aan af te nemen uren?
3. Wat is de opbouw van de prijs van kinderopvang?
4. Wat is het effect van meer keuzevrijheid van ouders om zelf het aantal af te nemen
uren en dagen te bepalen op de bedrijfsvoering van ondernemers?
De onderzoeksdeelvragen kunnen op hun beurt als volgt worden onderverdeeld in vier
onderzoeksfasen:

Fase 1: Wat is het aanbod voor ouders?
a. Wat is het contractueel minimaal af te nemen aantal uren in de dagopvang en de
buitenschoolse opvang?
– Begin- en eindtijden
– Minimaal aantal uren per dag
b. Op welke manier wordt vakantieopvang aangeboden in de buitenschoolse opvang
en de dagopvang?
– Horen de schoolvakanties standaard tot het contract van ouders?
– Indien de schoolvakanties niet tot het standaardcontract behoren, wat zijn dan
de keuzemogelijkheden van ouders?
o Vakantieopvang kan apart worden ingekocht
o Er is sprake van sluiting van de locatie gedurende een aantal weken
o Begin- en eindtijden
– Wat is de vraagprijs voor opvang gedurende de schoolvakanties?
o Gelijk aan schoolweken
o Afwijkend van schoolweken
o Er wordt gerekend met verschillende uurprijzen voor contracten inclusief
schoolvakanties en exclusief schoolvakanties
c. Hoeveel uren worden per jaar in rekening gebracht waar geen dienstverlening
tegenover staat?
– Nationale feestdagen
– Scholingsdagen kinderopvang
– Brugdagen onderwijs (horen bij het contract of moeten apart worden betaald)
– Uren tijdens schooltijd
– Overige
d. Is er een relatie tussen het aanbod en de aanwezigheid van wachtlijsten?

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze
13

Fase 2: Wat is de behoefte van ouders? Sluit het aanbod aan op de vraag?
a.

Welk aanbod nemen ouders volgens hun contracten af?
– Gemiddelde begin- en eindtijden
– Gemiddeld aantal uren per dag
– Gemiddeld aantal dagen/dagdelen per week
– Opvang tijdens vakantieweken
b. Welk aanbod hebben ouders nodig om arbeid en zorg te combineren?
– Inventarisatie van de werkelijke breng- en haaltijden
– Inventarisatie van het daadwerkelijke gebruik van opvang
c. Aan welk aanbod zeggen ouders behoefte te hebben?
– Inzicht in de haal- en brengtijden en het vakantiegebruik indien ouders hierin
maximale vrijheid zouden hebben.

Fase 3: Wat is de opbouw van de kostprijs?
Welke factoren van welke omvang bepalen de kostprijs?
– Personeel
– Salaris en werkgeverslasten
– Bezettingsgraad
– Beroepskracht kind ratio
– Huisvesting
– Overhead
– Rente en aflossing
– Winst/rendement
.

Fase 4: Wat is het effect van meer keuzevrijheid op de bedrijfsvoering van
ondernemers?
De keuzevrijheid is door het ministerie als volgt gedefinieerd:
– Alleen uren waarop een dienst kan worden afgenomen (rekening houdend met
Nationale feestdagen, schooltijden)
– Andere begin en eindtijden
– Opvang tijdens schoolvakanties als keuzemogelijkheid
– Andere keuzes
De gegevens van alle fases dienen representatief te zijn op de volgende kenmerken:
– Grote, middelgrote en kleine ondernemingen
– Rechtsvormen (stichting, bv, eenmanszaak, vereniging)
– Gebiedsdelen (binnenstad, Vinex, platteland)
De vraagstelling is complex en vraagt om verschillende bronnen van onderzoek. Het
gaat om de contracten die ouders worden aangeboden, de behoefte van ouders, de
bedrijfsvoering en prijsvorming van ondernemers en de doorrekening van een aantal
scenario’s. De bronnen moeten bovendien representatief zijn voor de markt van
kinderopvang.

2.2

Gevolgde werkwijze

2.2.1 Inleiding
Voor elke fase van het onderzoek zijn een of meerdere methoden toegepast om de
onderzoeksvragen te beantwoorden.

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze
14

Fase 1: Inventarisatie van openingstijden en vraagprijzen van opvanglocaties
Fase 2: Analyse van opvangcontracten, monitoring van breng- en haaltijden van
kinderen en een enquête onder ouders
Fase 3: Ontwikkeling van een rekenkundig bedrijfsmodel
Fase 4: Doorrekenen van een aantal scenario’s met het bedrijfsmodel
In de volgende subparagrafen worden de gebruikte onderzoeksmethoden verder
uiteengezet.
2.2.2 Fase 1: Het aanbod
Het aanbod waarvan ouders gebruik kunnen maken loopt uiteen per onderneming en
zelfs per locatie binnen ondernemingen. Er zijn tientallen varianten mogelijk.
Het in kaart brengen van alle mogelijkheden die de kinderopvangorganisaties
aanbieden aan ouders is als volgt aangepakt:
1.

B&A en Pelosa hebben een standaard model ontwikkeld voor het productaanbod
waarmee alle vragen zoals gesteld door de opdrachtgevers kunnen worden
beantwoord.
2. Voor een representatieve selectie van kinderopvangorganisaties zijn websites
geraadpleegd en met de gevonden informatie is het model ingevuld.
3. Indien er informatie ontbrak is contact opgenomen met de
kinderopvangorganisatie.
4. Voor een representatieve steekproef zijn de gegevens van 700 locaties nodig.
De volgende contractgegevens zijn geïnventariseerd:
a.

Het contractueel minimaal af te nemen aantal uren en wat is de vraagprijs in de
dagopvang en de buitenschoolse opvang:
– Begin- en eindtijd per dag
– Aantal uren per dag
– Aantal uren per week
– Vraagprijs per uur
– Vraagprijs per jaar
b. De manier waarop vakantieopvang wordt aangeboden in de buitenschoolse
opvang en de dagopvang
– Horen de schoolvakanties standaard tot het contract van ouders?
– Indien de schoolvakanties niet tot het standaardcontract behoren, wat zijn dan
de keuzemogelijkheden van ouders?
o Vakantieopvang kan apart worden ingekocht

–

o Er is sprake van sluiting van de locatie gedurende een aantal weken
o Begin- en eindtijden
Wat is de vraagprijs voor opvang gedurende de schoolvakanties?
o Gelijk aan schoolweken
o Afwijkend van schoolweken
o Er wordt gerekend met verschillende uurprijzen voor contracten inclusief

schoolvakanties en exclusief schoolvakanties
c. Aantal uren per jaar die in rekening worden gebracht waar geen dienstverlening
tegenover staat
– Nationale feestdagen
– Scholingsdagen kinderopvang

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze
15

– Brugdagen onderwijs (horen bij het contract of moeten apart worden betaald)
– Uren tijdens schooltijd
– Overige
d. Adresgegevens locatie (in gemeente met wachtlijst, Vinexlocatie)
De gegevens dienen representatief te zijn op de volgende kenmerken:





Grote, middelgrote en kleine ondernemingen
Rechtsvormen (stichting, bv, eenmanszaak, vof/cv)
Gebiedsdelen (binnenstad, Vinex, platteland)
Gebieden met wachtlijsten

2.2.3 Fase 2: de vraag van ouders
Met betrekking tot de vraag naar opvang van ouders hebben de opdrachtgevers drie
onderzoeksvragen.
1. Welk aanbod nemen ouders af?
2. Welk aanbod hebben ouders nodig om arbeid en zorg te combineren?
3. Aan welk aanbod zeggen ouders behoefte te hebben?

Vraag 1 is als volgt onderzocht:
Het aanbod dat ouders afnemen is in kaart gebracht door gebruik te maken van de
contractadministraties die bij Pelosa in beheer zijn. Vanzelfsprekend zijn enkel
gegevens gebruikt van organisaties die schriftelijk toestemming hebben verleend door
middel van de “Verklaring Gebruik Gegevens”.

Vraag 2 is als volgt onderzocht:
Gegevens aangaande de breng- en haaltijden van kinderen zijn dagelijks bijgehouden
door middel van iPlanRad (PlanRad voor iPad). In iPlanRad worden de
contractgegevens getoond (plaatsingen), maar nog belangrijker ook de daadwerkelijk
breng- en haaltijden van de individuele kinderen. Een pedagogisch medewerker tikt
daartoe op de foto/naam van het betreffende kind op de iPad. Eenmaal als het kind
binnenkomt en eenmaal als het kind wordt opgehaald. Het daadwerkelijk gebruik van
kinderopvang door de gemiddeld 24 kinderen per groep (uitgaande van 2 kinderen per
kindplaats) wordt ‘ realtime’ bijgehouden. Naast de aanwezigheid van de kinderen
wordt ook de afwezigheid (verlof, ziekte, onbekend/zonder opgaaf) bijgehouden.
Kinderen met flexibele plaatsingen, ruildagen of die incidenteel extra gebruikmaken
van de kinderopvang worden ook geregistreerd.

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze
16

Figuur 2.1

Voorbeeld van iPlanRad op de (fictieve) groep "Wombat" 4

In het voorjaar van 2012 liep al een experiment waarin met iPlanRad werd gewerkt in
25 locaties. Ten behoeve van het onderzoek is de steekproef uitgebreid met 50 (2*25)
kindgroepen dagopvang en 50 (2*25) kindgroepen buitenschoolse opvang. Pelosa en
B&A hebben daartoe 50 iPads aangeschaft en die gedurende 2 keer 3 weken op 132
verschillende groepen gebruikt. Met deze actie zijn de gegevens van 3.671 kinderen in
de dagopvang en 1.588 kinderen in de BSO verzameld.
Deze aantallen zijn ruimschoots voldoende om geldige uitspraken te doen over de
gehele populatie en de verschillende subpopulaties (Grote, middelgrote en kleine
ondernemingen, rechtsvormen (stichting, bv, eenmanszaak, vof/cv), gebiedsdelen
(binnenstad, Vinex, platteland), gebieden met wachtlijsten).

Vraag 3 is beantwoord door middel van een enquête onder ouders.
De enquête is als volgt uitgevoerd:
1. Er heeft een paneldiscussie met ouders plaatsgevonden over wensen en behoeften
(te organiseren in samenwerking met BOinK). In hoeverre sluit het daadwerkelijk
gebruik van kinderopvang aan bij de behoefte van ouders?
2. Er is een webenquête uitgezet onder 3.000 ouders. Namen en e-mailadressen zijn
beschikbaar gesteld door BOinK.
Doelstelling van de enquête is:
–
Inzicht in de flexibiliteitsbehoefte van ouders;
–
Controle op de uitkomsten van stap 2.
2.2.4 Fase 3: Bedrijfsmodel
De opdrachtgever heeft behoefte aan inzicht opbouw van de kostprijs. Wat zijn de
onderdelen van de uurprijs, wat is het aandeel van die onderdelen op de uurprijs en
welke invloed hebben veranderingen in de onderdelen op de totale jaarprijs?
4

Namen zijn fictief, ouders hebben toestemming gegeven voor gebruik foto’s

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze
17

In de loop der jaren zijn verschillende modellen ontwikkeld. B&A en Pelosa hebben de
beschikking over deze modellen die worden gebruikt door verschillende grote en
middelgrote organisaties. Op basis van deze bestaande modellen hebben B&A en
Pelosa een nieuw model ontwikkeld en voorgelegd aan de klankbordgroep.
De klankbordgroep van ondernemers die speciaal voor dit onderzoek is ingesteld heeft
in vier sessies een belangrijke adviserende rol gespeeld bij de ontwikkeling van het
model. Daarnaast is de geldigheid van het model bepaald door deze te vergelijken met
de gegevens van het sectorrapport van het Waarborgfonds.
2.2.5 Fase 4: doorrekening van een aantal scenario’s
De laatste vraag betreft het effect van meer keuzevrijheid op de uurprijs. Als antwoord
op vraag 2 hebben we inzicht gekregen in het daadwerkelijk gebruik van opvang en de
wensen van ouders op basis van een de enquête. In de beantwoording van vraag 3 is
inzicht gekregen in de opbouw van de uurprijs. Om het effect van meer keuzevrijheid
op de uurprijs te bepalen zijn in fase 4 de antwoorden van vragen 2 en 3 aan elkaar
gerelateerd.
Het ministerie van SZW heeft de volgende ‘ vrijheidsmodaliteiten” aangegeven die
doorgerekend dienden te worden:
a. Alleen uren waarop een dienst kan worden aangeboden (geen vakanties, vrije
dagen, schooltijden) worden opgenomen in het contract
b. Openingsuren en contracten worden meer in lijn gebracht met de wensen van
ouders
c. Vakantieopvang wordt facultatief aangeboden in zowel dagopvang als bso
Zoals in fase 3 uiteengezet beschikt Pelosa over rekenmodules die de effecten van de
vrijheidsmodaliteiten in kaart kunnen brengen. Gekoppeld aan de gegevens over de
kostprijsopbouw kunnen de effecten van meer keuzevrijheid zichtbaar worden
gemaakt.
Daartoe zijn scenario’s een voor een doorgerekend. Het gaat om de scenario’s die
door het ministerie zijn genoemd (a t/m c) waarbij de gegevens die volgen uit deel 2
(het daadwerkelijke gebruik en eventueel andere voorkeuren van ouders) als basis zijn
genomen en zijn ingevoerd in het model waardoor de effecten zichtbaar worden.
2.2.6 Samenvatting
In dit hoofdstuk is uiteengezet op welke wijze B&A en Pelosa de vier onderzoeksvragen
geldig en betrouwbaar hebben beantwoord.

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze
18

In de volgende tabel volgt een overzicht van de vier onderzoeksdelen.
Tabel 2.1 Onderzoeksdelen
Onderzoeksdeel
Methode

Bron

1. Aanbod voor ouders

2. Vraag van ouders

Steekproef

-

Aanbodmodel

-

B&A/Pelosa

-

Internet

-

Websites
ondernemingen

-

Interviews

-

Ondernemingen/
Klankbordgroep

-

Contracten

-

In bezit Pelosa

-

10.522

-

iPlanRad

-

Daadwerkelijk
gebruik

-

105
locaties/232

-

gezamenlijk
700 locaties

contracten

-

groepen
5.259 kinderen

-

Enquête

-

TNS-NIPO/BOinK

-

552 ouders

3. Opbouw uurprijs

-

Modelsoftware

-

Pelosa

-

N.v.t.

4. Effect keuzevrijheid

-

Modelsoftware

-

Pelosa

-

N.v.t.

Het aanbod dat ouders op dit moment krijgen aangeboden is in kaart gebracht aan de
hand van inzicht in de prijzen en voorwaarden van 700 locaties. De behoefte aan
opvang is in kaart gebracht door inzicht in de contracten van 10.522 kinderen en het
daadwerkelijke gebruik van opvang door 5.259 kinderen (gemiddeld drie weken per
kind) en een enquête onder 522 ouders. Voor inzicht in de opbouw van de kostprijs
wordt gebruikgemaakt van de planningssoftware en rekenmodellen. Hierin zijn uit
ander onderzoek verkregen bedragen en percentages ingebracht voor
personeelskosten, huisvestingskosten en overige kosten. Belangrijker is dat de
wijzingen als gevolg van meer keuzevrijheid direct in het model konden worden
ingebracht. Door de verschillende vormen van keuzevrijheid in te programmeren zijn
de effecten zichtbaar gemaakt en is daarmee onderzoeksvraag 4 beantwoord.
Bijzonder aan deze aanpak is dat gebruik is gemaakt van bestaande gegevens
(contractgegevens kinderen) en gegevens die op basis van daadwerkelijk gedrag
worden gegenereerd (gebruiksgegevens 5.259 kinderen). Deze aantallen zijn
ruimschoots voldoende om te voldoen aan de representativiteiteisen van het
ministerie.

Onderzoeksvragen en gevolgde werkwijze
19

3

Het aanbod

3.1

Inleiding

In dit hoofdstuk beschouwen we het aanbod dat ouders wordt aangeboden. Het
aanbod is in kaart gebracht door de prijzen en openingstijden van circa 350 locaties
voor kinderopvang en 350 locaties voor bso te inventariseren via hun websites (per
tabel wordt de omvang van de steekproef n gegeven5). De 700 locaties zijn
geselecteerd door middel van een gestratifiseerde steekproef waarin rekening is
gehouden met de verschillende subpopulaties (Grote, middelgrote en kleine
ondernemingen, rechtsvormen (stichting, bv, eenmanszaak, vof/cv), gebiedsdelen
(binnenstad, Vinex, platteland), gebieden met wachtlijsten).
Steekproef en betrouwbaarheid
Dit rapport is gebaseerd op vier categorieën kwantitatieve data, te weten; de
verzamelde informatie afkomstig van de websites van kinderopvangorganisaties, de
ouderenquête, de contractgegevens en de iPad-gegevens. In alle tabellen wordt de
steekproefomvang n gegeven. De betrouwbaarheid van gebruikte gegevens en de
gevonden resultaten is afhankelijk van de steekproefomvang. Bij een kleine
steekproef is de betrouwbaarheid minder dan bij een grote steekproef. Belangrijk
daarbij is dat het niet gaat om de steekproef als percentage van de populatie maar de
steekproef als absoluut getal. Daarbij gelden de volgende
onbetrouwbaarheidsmarges:
n=50: de onbetrouwbaarheid is maximaal 10 procent, dat wil zeggen de werkelijke
waarde is maximaal 10% hoger of lager dan de waarde die volgt uit de steekproef.
n=100: de onbetrouwbaarheid is maximaal 5%
n=1.000: de onbetrouwbaarheid is maximaal 3%
In dit rapport komt het twee keer voor dat de steekproef kleiner is dan 50. Dit wordt
expliciet aangegeven.
In de komende paragrafen komen achtereenvolgens aan de orde:
 De openingstijden
 Opening tijdens schoolvakanties
 De prijs
We beginnen met kinderdagopvang en eindigen met buitenschoolse opvang.

3.2

Kinderdagopvang

3.2.1 Inleiding
De volgende gegevens zijn per locatie opgetekend:
1.

Id Landelijk register: het identificatienummer volgens het Landelijk Register Kinderopvang

2.

Adresgegevens: n.a.w. gegevens van de locatie

3.

Houdernaam: naam van de houder

5

De n is niet overal hetzelfde omdat niet alle opvangondernemingen alle gegevens op hun
website zetten en navraag in een aantal gevallen niet mogelijk was.

Het aanbod
21

4.

KvK nummer: KvK-nummer van de houder

5.

Openingstijd per dag: de reguliere openingstijd in de ochtend (niet verlengde

6.

Sluitingstijd per dag: de reguliere sluitingstijd in de middag (niet verlengde openingstijden)

7.

Totaal aantal openingsuren per dag: dit is een berekend veld op basis van de openingstijd en

openingstijden)

sluitingstijd per dag.
8.

Totaal aantal openingsdagen per week: volgens opgave houder, meestal 5 dagen per week

9.

Totaal aantal openingsuren per jaar: dit is een berekend veld gebaseerd op het aantal
openingsuren per week vermenigvuldigd met 52, dus zonder aftrek van nationale
feestdagen).

10. Vakantiesluiting: Er zijn drie varianten mogelijk:
a.

Er is sprake van vaste vakantiesluitingen voor alle gebruikers

b.

Het is mogelijk om flexibel vakantieweken in te kopen

c.

Vakantieweken behoren standaard tot het contract, het is niet mogelijk deze apart

i.
i.

Het aantal vaste vakantieweken
Aantal vakantieweken dat flexibel kan worden ingekocht

in te kopen
11. Aantal Nationale feestdagen op doordeweekse dagen in 2012 (let wel 2012 telde 261
doordeweekse dagen):
a.

9 april (tweede paasdag)

b.

30 april (Koninginnedag)

c.

17 mei (Hemelvaart)

d.

28 mei (Pinkstermaandag)

e.

25 december (eerste kerstdag)

f.

26 december (tweede kerstdag)

12. Aantal studiedagen per jaar dat de locatie gesloten is
13. Andere dagen dat de locatie is gesloten
14. Het totaal aantal openingsuren in 2012: dit is een berekend veld waarin het totaal aantal
uren dat de locatie is gesloten op feestdagen, studiedagen en andere locatiegebonden
dagen gesloten is, in mindering is gebracht op het aantal mogelijke openingsuren (9)
15. Het Regulier uurtarief: volgens opgave houder
16. Incidenteel uurtarief: indien mogelijk, volgens opgave houder
17. Vakantietarief: het uurtarief in vakanties in het geval dat vakantieweken apart kunnen
worden ingekocht
18. Kortingen:
a.

Bepaalde dagen (bijvoorbeeld vrijdag)

b.

Bij 4 dagen of meer

19. Reguliere prijzen zoals opgegeven door de houder, inclusief vakantie opvang (uitgaande van
5 dagen per week, oftewel een kindplaats):
a.

Per week

b.

Per maand

c.

Per jaar

20. Reguliere prijzen zoals opgegeven door de houder, exclusief vakantie opvang, indien
mogelijk (uitgaande van 5 dagen per week, oftewel een kindplaats):
a.

Per week

b.

Per maand

c.

Per jaar

21. Reguliere prijs voor vakantieopvang, uitgaande van 12 weken

Het aanbod
22

22. Berekende uurprijs inclusief vakantieweken: reguliere prijs (19c) gedeeld door het aantal
uren per jaar (14)
23. Berekende uurprijs exclusief vakantieweken: reguliere prijs (20c) gedeeld door het aantal
uren per jaar (14 – de uren van 12 vakantieweken)
24. Verschil tussen de berekende uurprijs inclusief vakantie en de opgegeven uurprijs (22-15)
25. Verschil tussen de berekende uurprijs exclusief vakantie en de opgegeven uurprijs (23- 17)

3.2.2 Openingstijden
In de volgende tabel zijn de begintijden in de dagopvang weergegeven. Het gaat om de
reguliere tijden.
Tabel 3.1: Begintijden kdv (n=352)
Tijd
6:30 uur
7:00 uur
7:15 uur
7:30 uur
7:45 uur
8:00 uur

Percentage
1,7 %
17,6%
2,6 %
67,0 %
6,0 %
5,1 %

De meeste verblijven openen om 7:30 uur.
In de volgende tabel zijn de sluitingstijden weergegeven.
Tabel 3.2: Sluitingstijden kdv (n=353)
Tijd
17:45 uur
18:00 uur
18:15 uur
18:30 uur
19:00 uur

Percentage
1,4 %
47,3 %
8,2 %
40,8 %
2,3 %

De meest voorkomende sluitingstijd is 18:00 uur.
In de volgende tabel wordt de totale openingsduur per dag gegeven.
Tabel 3.3: Openingsduur per dag kdv (n=325)
Openingstijd
10
uur
10,25 uur
10,5 uur
10,75 uur
11
uur
11,50 uur
12
uur

Percentage
5,5 %
1,8
31,7 %
5,2 %
43,4 %
8,3 %
4,3 %

De meeste voorkomende openingsduur is 11 uur.

Het aanbod
23

Er zijn geen locaties aangetroffen die op verschillende dagen in de week andere
openingstijden hanteren.
3.2.3 Opvang tijdens de schoolvakanties
Van de onderzochte locaties voor kinderopvang is 95% het hele jaar geopend en
dienen ouders contracten aan te gaan voor het hele jaar. In 5% van de onderzochte
locaties was sprake van een of meer weken verplichte vakantiesluiting. Het gaat in de
meeste gevallen om houders met slechts één locatie.
3.2.4 Aantal dagen en uren per jaar
Nederland telt in 2012 6 nationale feestdagen (9 april, 30 april, 17 mei, 28 mei, 25
december en 26 december). Alle onderzochte locaties zijn op deze dagen gesloten.
Daarnaast kennen sommige houders een of twee studiedagen per jaar waarin de
locatie is gesloten.
In de onderstaande tabel wordt het aantal gesloten dagen in 2012 weergegeven.
Tabel 3.4: Aantal dagen gesloten wegens feestdag of studiedag (n= 353)
Soort dag
Percentage
6 Nationale feestdagen in 2012
100 %
0 studie dagen
75 %
1 studiedag
15 %
2 studiedagen
10 %
Slechts 25% van de locaties kent een of meer verplichte studiedagen per jaar waarop
de locatie gesloten is.
Op basis van de openingstijden per dag en per week en het aantal gesloten dagen
wegens nationale feestdagen en studiedagen, alsmede verplichte sluitingen wegens
vakanties komen we op de volgende openingsuren per jaar.
Tabel 3.5: Aantal openingsuren per jaar (n=353)6
Aantal uren per jaar
Voorbeeld
Minder dan 2.540
10 uur/dag 52 weken 6
feestdagen
Tussen 2.540 en 2.794
11 uur/dag 52 weken 6
feestdagen
Tussen 2.794 en 2.921
11,5 uur/dag 52 weken 6
feestdagen
Meer dan 2.921
12 uur /dag 52 weken 6
feestdagen

Percentage
2,9 %
63,6 %
29,7 %
6,7 %

Het minste aantal uren per jaar is 1.953, dit is een locatie die slechts 4 dagen per week
is geopend. Bij locaties die 5 dagen per week zijn geopend is het minste aantal uren
2.520 uren. Het gemiddelde is 2.728 en het meeste voorkomende is 2.772 (11 uur per
dag, 6 feestdagen en 2 studiedagen per jaar). Ook 11,5 uur per dag en 52 weken 6
feestdagen (2.921 uur) komt vaak voor. Het meeste aantal uren per jaar is 3.048, dit

6

2012 was een schrikkeljaar, feitelijk hadden we moeten uitgaan van 52 weken plus een
schrikkeldag minus 6 feestdagen.

Het aanbod
24

zijn drie locaties die 12 uur per dag zijn geopend en 6 nationale feestdagen per jaar
kennen.
3.2.5 Prijzen
In dit onderzoek kijken we naar drie soorten prijzen. De jaarprijs voor een kindplaats (5
dagen per week) volgens de houder, de uurprijs zoals die door de houder wordt
opgegeven en de berekende uurprijs. Deze is berekend door de opgegeven jaarprijs
voor een kindplaats te delen door het aantal uren per jaar dat de opvang geopend is,
waarbij rekening wordt gehouden met nationale feestdagen en studiedagen7.
Er is uitgegaan van wat er op de websites staat en er is geen rekening gehouden met
verschillen in aangeboden voorzieningen (maaltijden, luiers ed.).
Tabel 3.6: Jaarprijzen kindplaats volgens houder (n=341)
Soort prijs
Jaarprijs kindplaatsprijs
Laagste
€ 14.430 (bij 5 dagen8)
Gemiddelde
€ 18.231
Meest voorkomende
€ 18.590
Hoogste
€ 21.496
Hieronder wordt de jaarprijs in een grafiek weergegeven.
Figuur 3.1: Kostprijs per kindplaats per jaar (n=341)

7

8

Sommige houders bieden ouders de mogelijkheid om studiedagen in te halen. Dit aanbod is
meestal echter beperkt houdbaar (tot de volgende studiedag) en na overleg met de
locatieleider.
Er zijn locaties die minder dan 5 dagen per week geopend zijn. Deze zijn niet in de berekening
meegenomen.

Het aanbod
25

Tabel 3.7: uurprijzen volgens houder n=350
Soort prijs
Uurprijs opgegeven
Laagste
€ 5,05
Gemiddelde
€ 6,549
Meest voorkomende
€ 6,36
Hoogste
€ 7.05

Uurprijs berekend
€ 5,55
€ 6,62
€ 6,71
€ 7,0510

In de goedkoopste locaties wordt gerekend met € 5,55 per uur, 10 uur per dag en 52
weken per jaar.
Het verschil tussen de berekende uurprijs en opgegeven uurprijs is het gevolg van het
rekenen met 52 openingsweken, waarbij geen rekening wordt gehouden met nationale
feestdagen.
Van de onderzochte locaties kent 15% een berekend uurtarief dat gelijk is aan het
opgegeven tarief. Er wordt gerekend met het daadwerkelijke aantal openingsuren per
jaar. Van de onderzochte locaties kent 15% een berekend uurtarief dat 7-11 cent boven
het opgegeven uurtarief ligt. Deze houders rekenen met 51 openingsweken en missen
daardoor 1 nationale feestdag en de eventuele studiedagen. De overige 70% rekent
met 52 weken, zonder feestdagen en studiedagen. In een ministeriële handreiking van
2004 is aangegeven dat bij de berekening van de uurprijs gemiddeld mag worden over
52 weken.
We kunnen de opgegeven uurprijs ook in een grafiek weergeven.
Figuur 3.2: Opgegeven uurprijs (n=350)

9

10

De gemiddelde uurprijs komt niet overeen met die uit andere onderzoeken. Dat komt omdat
de eenheid van onderzoek in dit geval de locatie is. In andere onderzoeken wordt als
onderzoekseenheid de ouder genomen.
De organisatie met de hoogste uurprijs rekent met 50,8 weken, daardoor is de opgegeven
prijs gelijk aan de berekende prijs

Het aanbod
26

3.2.6 Verschillen in prijzen
De opdrachtgevers willen graag weten of de gemiddelde prijzen verschillen per
categorie locaties. De volgende categorieën worden daarbij onderscheiden.
 Omvang
 Wel of niet wachtlijstproblematiek (volgens wachtlijstonderzoek 2010)
 Locatie in Vinexgemeente
 Rechtsvorm organisatie
Tabel 3.8: Omvang kinderopvangorganisatie en gemiddelde uurprijs (n=340)
Omvang kinderopvangorganisatie
Gemiddelde opgegeven uurprijs
1 locatie
€ 6,27
2-5 locaties11
€ 6,68
6-20 locaties
€ 6,52
20+ locaties
€ 6,57
Gemiddeld zijn de uurprijzen van locaties van organisatie met maar één locatie het
goedkoopst per uur, te weten € 6,27. Het duurst zijn locaties van organisaties met 2-5
locaties.
Tabel 3.9: Onderscheid in uurprijs naar het voorkomen van wachtlijsten (n=340)
Wachtlijsten
Gemiddelde opgegeven uurprijs
Top 20
€ 6,54
Niet top 20
€ 6,54
De gemiddelde uurprijs in gemeenten in de wachtlijst top 20 is gelijk aan die in andere
gemeenten. Het is dus niet zo dat het bestaan van wachtlijsten de uurprijs opdrijft.
Overigens komen de gegevens aangaande de wachtlijsten uit zomer 2010. Het
gegeven ‘wachtlijst’ is dus gedateerd.
Tabel 3.10: Onderscheid in uurprijs naar Vinexgemeente (n = 353)
Locatie
Gemiddelde opgegeven uurprijs
In Vinexgemeente
€ 6,60
Niet in Vinexgemeente
€ 6,51
Locaties in Vinexgemeente hanteren gemiddeld een iets hoger uurtarief (+ 9 cent).
Tabel 3.11: Onderscheid in rechtsvorm (n= 353)
Rechtsvorm
Gemiddelde opgegeven uurprijs
BV
€ 6,63
12
Eenmanszaak
€ 6,24
Stichting
€ 6,50
VOF
€ 6,28

11

12

De gemiddelde uurprijs van organisaties met 2-5 locaties is berekend op 6 metingen, dit geeft
een grote onbetrouwbaarheidsmarge.
In het onderzoek zijn 20 eenmanszaken en 12 VOF’s onderzocht, dit geeft een grote
onbetrouwbaarheidsmarge voor deze categorieën.

Het aanbod
27

In locaties die onderdeel zijn van een BV worden de hoogste uurtarieven gehanteerd.
De laagste uurtarieven vinden we bij eenmanszaken.

3.3

Buitenschoolse opvang

3.3.1 Inleiding
De volgende gegevens zijn per locatie opgetekend:
1. Id Landelijk register: het identificatienummer volgens het Landelijk Register
Kinderopvang
2. Adresgegevens: n.a.w. gegevens van de locatie
3. Houdernaam: naam van de houder
4. KvK nummer: KvK-nummer van de houder
5. Openingstijd per dag voorschoolse opvang: de reguliere openingstijd voorschoolse
opvang, indien aangeboden
6. Sluitingstijd per dag voorschoolse opvang: de reguliere openingstijd voorschoolse
opvang, indien aangeboden
7. Totaal aantal openingsuren VSO per week
8. Totaal aantal openingsuren VSO per jaar: is een berekend veld (200 * uren/dag
minus vakantiedagen)
9. Openingstijd per dag: de reguliere openingstijd NSO in de middag per dag (niet
verlengde openingstijden). Bij verschillende tijden op een dag (afhankelijk van
schooltijden) is de eerste openingstijd genomen.
10. Sluitingstijd per dag: de reguliere sluitingstijd NSO in de middag per dag(niet
verlengde openingstijden)
11. Totaal aantal openingsuren per dag: dit is een berekend veld op basis van de
openingstijd en sluitingstijd per dag.
12. Totaal aantal openingsdagen per week: volgens opgave houder, meestal 5 dagen
per week
13. Totaal aantal openingsuren per jaar minus vakanties: dit is een berekend veld
gebaseerd op het aantal openingsuren per week vermenigvuldigd met 40, dus
zonder aftrek van nationale feestdagen.
14. Openingstijd per dag in schoolvakanties: reguliere openingstijd per dag in
schoolvakanties
15. Sluitingstijd per dag in schoolvakanties: reguliere sluitingstijd per dag in
schoolvakanties
16. Totaal aantal openingsuren per week: berekend veld
17. Totaal aantal openingsuren per jaar minus vakantie: 12* openingsuren per week
(16), minus nationale feestdagen binnen schoolvakanties
18. Aantal gesloten dagen op feestdagen
19. Aantal dagen gesloten wegens studiedagen: opgave houder
20. Uurtarief voorschoolse opvang (40 weken): opgave houder
21. Uurtarief naschoolse opvang exclusief vakantie, indien aangeboden (40 weken):
opgave houder
22. Uurtarief VSO, NSO en vakantieopvang indien een tarief wordt gegeven (52 weken):
opgave houder
23. Uurtarief naschoolse opvang inclusief 12 vakantieweken (52 weken): opgave
houder
24. Uurtarief vakantieopvang, indien als aparte mogelijkheid aangeboden (12 weken):
opgave houder
25. Uurtarief lange woensdagmiddag (of indien van toepassing vrijdagmiddag), indien
anders dan uurtarief andere dagen: opgave houder

Het aanbod
28

26. Kortingen: opgave houder
27. Jaarprijs voorschoolse opvang: opgave houder
28. Jaarprijs naschoolse opvang exclusief vakantieweken, indien aangeboden (40
weken): opgave houder
29. Jaarprijs naschoolse opvang inclusief vakantieweken (52 weken): opgave houder
30. Jaarprijs vakantieweken 12 weken, indien aangeboden: opgave houder
31. Berekend uurtarief VSO 40 weken: opgave gedeeld door aantal uren (minus
feestdagen)
32. Berekend uurtarief NSO inclusief vakantieweken: opgave gedeeld door aantal uren
33. Berekend uurtarief NSO exclusief vakantieweken: opgave gedeeld door aantal uren
34. Berekende uurprijs exclusief vakantieweken: reguliere prijs gedeeld door het
aantal uren per jaar
35. Verschil tussen de berekende uurprijs inclusief vakantie en de opgegeven uurprijs
36. Verschil tussen de berekende uurprijs exclusief vakantie en de opgegeven uurprijs
3.3.2 Openingstijden
In de buitenschoolse opvang kennen we de voorschoolse opvang (VSO), opvang die
plaatsvindt voordat de school begint. Van de onderzochte locaties biedt 76%
voorschoolse opvang aan.
In de onderstaande tabellen geven we de begin-, sluitings- en totale tijden van de VSO
aan.
Tabel 3.12: Begintijd VSO (n=102)
Tijd
6:30 uur
7:00 uur
7:15 uur
7:30 uur
8:00 uur
Geen VSO mogelijk

Percentage
1%
21 %
4%
49 %
1%
24 %

Tabel 3.13: Sluitingstijd VSO (n=102)
Tijd
8:30 uur
8:45 uur
9:00 uur
Geen VSO mogelijk

Percentage
67 %
4%
7%
24 %

Tabel 3.14: VSO duur (n=102)
Tijd
0,75 uur
1,00 uur
1,50 uur
1,75 uur
2 uur
Geen VSO mogelijk

Percentage
1%
48 %
18 %
4%
6%
24%

Het aanbod
29

Vervolgens is gekeken naar de openingstijden in een schoolweek, de naschoolse
opvang.
Tabel 3.15: begintijd op maandag, dinsdag en donderdag (n=362)
Tijd
Percentage
14:00 uur
3%
14:15 uur
0,3 %
14:30 uur
8,3 %
14:45 uur
6,8 %
15:00 uur
71,3 %
15:15 uur
6,1 %
15:30 uur
3,0 %
De meeste buitenschoolse opvang locaties openen om 15:00 uur.
Tabel 3.16: Begintijd op woensdag (n=315)
Tijd
11:30 uur
11:45 uur
12:00 uur
12:15 uur
12:30 uur
Later dan 12:30 uur

Percentage
15,2 %
13,7 %
52,7 %
5,4 %
7,3 %
4,1 %

Op woensdag beginnen de meeste locaties om 12:00 uur. De 4,1 % locaties die om
12:30 uur of later beginnen zijn verbonden aan scholen met een continurooster.
Omdat sommige basisscholen ook een vroege middag sluiting op vrijdag kennen is
apart naar de vrijdag gekeken. Het blijkt dat 29% van de locaties op vrijdag om 12:30 of
eerder opent.
Vervolgens is gekeken naar de sluitingstijden.
Tabel 3.17: Sluitingstijden naschoolse opvang (n=362)
Tijd
18:00 uur
18:15 uur
18:30 uur
18:45 uur
19:00 uur

Percentage
30,4 %
6,6 %
60,5 %
0,3 %
2,2%

De meeste locaties voor buitenschoolse opvang sluiten om 18:30 uur. Dit is iets later
dan de sluitingstijd in de dagopvang.
Tot slot is gekeken naar het aantal openingsuren per week, in de 40 schoolweken.

Het aanbod
30

Tabel 3.18: Openingsduur buitenschoolse opvang in schoolweken (n = 356)
Tijd
Percentage
< 17 uur/week
14,3 %
>= 17 uur en < 20 uur
25,8 %
>= 20 uur en < 25 uur
55,3 %
>= 25 uur
4,5 %
De gemiddelde openingsduur van de naschoolse opvang, in schoolweken is 19:49 uur.
De meest voorkomende duur is 20:30uur. Het minimum is 9 uur (3 uur per dag zonder
woens- en vrijdag). De langste openingsduur per week is 27:30 uur.
3.3.3 Opvang tijdens de schoolvakanties
In alle onderzochte locaties wordt buitenschoolse opvang aangeboden in schoolweken
en vakantieweken.
De begin- en sluitingstijden in de schoolvakanties zijn als volgt.
Tabel 3.19: Begintijden vakantieopvang buitenschoolse opvang (n=351)
Tijd
Percentage
7:00 uur
7,7 %
7:15 uur
1,4 %
7:30 uur
54,1 %
7:45 uur
6,6 %
8:00 uur
21,4 %
 8 uur en < 12 uur
7,4 %
12 uur en later
1,4 %
De meeste BSO-locaties beginnen in de schoolvakanties om 7:30 uur. Van de
onderzochte locaties begint 1,4 % ook in de schoolvakanties pas in de middag.
Tabel 3.20: Sluitingstijden vakantieopvang buitenschoolse opvang (n=351)
Tijd
Percentage
18:00 uur
31,1 %
18:15 uur
8,8 %
18:30 uur
57,0 %
18:45 uur
0%
19:00 uur
3,1 %
De meest voorkomende sluitingstijd is 18.30 uur, dit is een half uur later dan bij de
dagopvang.
Van de onderzochte locaties is het bij 66% mogelijk om een contract aan te gaan voor
40 weken opvang. In de 34% overige locaties moet altijd een contract voor 52 weken,
inclusief vakantieweken worden aangegaan. Het is in 7% van de locaties mogelijk om
vakantieopvang op te nemen zonder opvang in de schoolweken.

Het aanbod
31

3.3.4 Aantal uren per jaar
Het aantal uren per jaar is berekend door de openingstijden in de schoolweken op te
tellen bij de openingstijden gedurende de schoolvakanties. Dit zijn de opgegeven uren,
er is geen rekening gehouden met feestdagen
Tabel 3.21: Openingsuren in schoolweken (n = 356)
Aantal uren per jaar
Voorbeeld
Minder of gelijk aan 600
3 uur per dag 40 weken
uren
Tussen 600 uren en 820
3,5 / dag 6,5 op
uren
woensdag
Tussen 820 uren en 940
4/dag, 6,5 op woensdag
uren
Meer dan 940 uren
Meer dan bovenstaande

Percentage
12,6 %
49,7 %
24,2 %
13,5 %

Het gemiddelde is 779 uur per 40 weken. Het meest voorkomende is 820 uur. De
laagste is 240, een centrum dat slechts twee dagen per week is geopend. De hoogste
score is 1100 uur.
Tabel 3.22: Openingsuren in vakantieweken (n = 356)
Aantal uren per jaar
Voorbeeld
Minder of gelijk aan 600
10 per dag
uren
Tussen 600 en 645
10 uur 45 minuten per
dag
Meer dan 645
Meer dan bovenstaande

Percentage
17,4 %
38,2 %
44,4 %

Het gemiddelde is 630 uur voor 12 vakantieweken, het meest voorkomende is 660 uur.
De laagste score is 180, het betreft een centrum met 2 openingsdagen per week, de
hoogste score is 720 uur en vinden we in locaties met 12 openingsuren per dag.
Gerekend over een heel jaar, 40 weken schoolopvang en 12 weken vakantieopvang is
het gemiddelde aantal openingsuren 1.419, het meest voorkomende aantal is 1.480. De
laagste score is 660 en betreft een centrum met 2 openingsdagen, de hoogste score is
1.790.
3.3.5 Prijzen
In de buitenschoolse opvang gelden prijzen voor verschillende producten. Het gaat om
de volgende prijzen en producten.
Tabel 3.23: Voorschoolse opvang volgens houder (n= 88)
Soort prijs
Uurprijs
Laagste
€ 5,78
Gemiddelde
€ 6,83
Meest voorkomende
€ 6,50
Hoogste
€ 12,50
In de voorschoolse opvang is de gemiddelde uurprijs € 6,83.

Het aanbod
32

Tabel 3.24: Naschoolse opvang, 40 weken volgens houder (n=86)
Soort prijs
Uurprijs
Laagste
€ 5,93
Gemiddelde
€ 7,15
Meest voorkomende
€ 7,8513
Hoogste
€ 9,05
Voor de naschoolse opvang is de gemiddelde uurprijs € 7,15, bij een contract van 40
weken. Ouders en kinderen kunnen alleen gebruikmaken van opvang in de
schoolweken, de schoolvakantieweken vallen buiten het contract.
Hieronder wordt de uurprijs bij 40 weken in een grafiek weergegeven.
Figuur 3.3: Uurprijs bij 40 weken (n=85)

Tabel 3.25: naschoolse opvang, 52 weken volgens houder (n=105)
Soort prijs
Uurprijs
Laagste
€ 5,38
Gemiddelde
€ 6,31
Meest voorkomende
€ 6,30
Hoogste
€ 7,43
De gemiddelde uurprijs voor een 52 wekencontract, dus inclusief de 12 vakantieweken
is € 6,13. De gemiddelde uurprijs voor een 40 weken contract ligt dus 13% hoger dan
een 52 weken contract.
Hieronder wordt de uurprijs bij een 52 wekencontract in een grafiek weergegeven.

13

15% van de organisaties hanteert een tarief van € 7,85. In de grafiek bestaat de langste kolom
uit uurtarieven tussen € 6,25 en € 6,50. De wijze waarop het computerprogramma variabelen
die dicht bij elkaar liggen in de grafiek weergeeft geeft een vertekend beeld van de meest
voorkomende waarde.

Het aanbod
33

Figuur 3.4: Uurprijs bij 52 weken (n=105)

Ouders die hebben geopteerd voor een 40 weken contract kunnen extra
vakantieweken kopen. Hieronder wordt de gemiddelde uurprijs voor extra
vakantieweken weergegeven.
Tabel 3.26: Vakantieopvang volgens houder (n=79)
Soort prijs
Uurprijs
Laagste
€ 5,55
Gemiddelde
€ 6,64
Meest voorkomende
€ 6,50
Hoogste
€ 7,75
De gemiddelde uurprijs voor extra vakantieweken bij een 40 weken contract is
gemiddeld 34 cent hoger dan een 52 weken contract.
Evenals bij de kinderdagopvang hebben we gekeken naar de jaarprijzen volgens de
houder. We laten alleen de bedragen zien van de naschoolse opvang 40 weken en de
naschoolse opvang 52 weken.
Tabel 3.27: Jaarprijzen NSO 40 weken kindplaats volgens houder, indien mogelijk
(n=79)
Soort prijs
Jaarprijs kindplaatsprijs
Laagste
€ 4.050 (bij 5 dagen)
Gemiddelde
€ 5.862
Meest voorkomende
€ 6.515
Hoogste
€ 7.423
Tabel 3.28: Jaarprijzen NSO 52 weken kindplaats volgens houder (n=79)
Soort prijs
Jaarprijs kindplaatsprijs
Laagste
€ 7.618 (bij 5 dagen)
Gemiddelde
€ 9.160
Meest voorkomende
€ 9.387
Hoogste
€ 11.208

Het aanbod
34

Het bleek in de BSO buitengewoon ingewikkeld te bepalen of de 6 feestdagen al dan
niet in het contract waren opgenomen. Dat komt omdat de feestdagen per definitie
vallen in de 12 vakantieweken. Contracten met 40 schoolweken kennen geen
vakantiedagen. Voor de vakantieweken wordt gewerkt met drie soorten contracten,
contracten waarin de vakantieweken binnen de 52 weken van het jaarcontract vallen,
contracten voor ouders met een 40 schoolwekencontract die weken bijkopen en
contracten voor ouders zonder schoolwekencontract die enkel vakantieweken kopen.
Met name voor de laatste twee soorten contract geven kinderopvangorganisaties
alleen de uurprijzen of de prijzen per week en niet de prijs voor een contract voor de
volle 12 vakantieweken.
3.3.6 Verschillen in prijzen
De opdrachtgevers willen graag weten of de gemiddelde prijzen verschillen per
categorie locaties. De volgende categorieën worden daarbij onderscheiden.
-

Locaties in wachtlijstgemeenten;
Locaties in gemeenten met Vinexgebieden.

Wachtlijstgemeenten:
Tabel 3.29: Onderscheid in uurprijs naar het voorkomen van wachtlijsten (n=105)
Wachtlijsten
Gemiddelde uurprijs 40
Gemiddelde uurprijs 52
weken
weken
Top 20
€ 7,46
€ 6,38
Niet top 20
€ 7,05
€ 6,26
De prijzen van buitenschoolse opvang in wachtlijst gemeenten liggen gemiddeld hoger
dan die in de niet wachtlijst gemeenten. Dit is in de dagopvang niet het geval.
Vinex gebieden:
Tabel 3.30: Onderscheid in uurprijs naar Vinexgemeente n=105
Vinex gebied
Gemiddelde uurprijs 40
Gemiddelde uurprijs 52
weken
weken
Ja
€ 7,37
€ 6,42
Neen
€ 7,08
€ 6,25
Evenals in de dagopvang liggen de prijzen in Vinexgebieden hoger dan in niet
Vinexgebieden.
Vanwege het geringe aantal cases kunnen deze berekeningen niet worden gedaan
voor de kenmerken ‘rechtsvorm’ en ‘aantal locaties’.

3.4

Samenvatting

In dit hoofdstuk is gekeken naar het aanbod van kinderopvangorganisaties zoals die is
af te lezen van de websites.
In de dagopvang wordt een gemiddeld uurtarief gehanteerd van € 6,54. De meest
voorkomende openingstijd is 11 uur per dag.

Het aanbod
35

De gemiddelde openingstijd per jaar is 2.728 en de meest voorkomende openingstijd is
2.772 uur per jaar, dat wil zeggen 11 uur per dag, minus 6 feestdagen en 2
studiedagen. De gemiddelde jaarprijs is €18.231.
Locaties die gelegen zijn in Vinexgemeenten zijn iets duurder per uur dan het
gemiddelde. Hetzelfde geldt voor locaties die behoren bij een organisatie met 2-5
locaties, of organisaties die als rechtsvorm een BV zijn. Het bestaan van een wachtlijst
heeft geen relatie met de uurprijs.
In de buitenschoolse opvang worden uurprijzen gehanteerd van gemiddeld € 7,16 (bij
een contract van 40 schoolweken) en gemiddeld € 6,31 (bij een contract van 52
weken). In 66% van de locaties wordt ouders de mogelijkheid geboden om een 40
weken contract af te nemen.
De gemiddelde openingstijd per week is in de buitenschoolse opvang 19 uur en 49
minuten14 in een schoolweek. De meest voorkomende openingstijd is 20 uur en 30
minuten (3 uur 30 minuten op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag en 6 uur 30
minuten op woensdag).
De gemiddelde openingstijd per jaar is 1.419 voor 52 weken, de meest voorkomende
openingstijd per jaar is 1.480 uur per jaar. De gemiddelde jaarprijs is € 9.160. Zowel
locaties in Vinexgebieden als locaties in wachtlijstgemeenten zijn per uur duurder dan
het gemiddelde. Deze relatie kon niet worden onderzocht voor de items rechtsvorm en
aantal locaties wegens het ontbreken van voldoende gegevens.

14

In de buitenschoolse opvang wordt met openingstijden per week gewerkt omdat de
woensdag in de regel een langere openingstijd heeft dan de overige dagen.

Het aanbod
36

4

De vraag

4.1

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de vraag van ouders. Met drie verschillende
onderzoeksmethoden is onderzocht waar ouders behoefte aan hebben qua
contractvorm.
 De contracten die ouders met kinderopvangorganisaties zijn aangegaan zijn
geanalyseerd;
 Het daadwerkelijk gebruik van opvang, de breng- en haaltijden van 5.259 kinderen
zijn gedurende gemiddeld drie weken geregistreerd
 Er is een enquête gehouden onder de ouders van het ouderpanel van BOinK.
Door de gegevens van deze drie deelonderzoeken aan elkaar te relateren kan een
antwoord worden gegeven op de vraag wat de relatie is tussen het aanbod, het
daadwerkelijk gebruik en de behoefte van ouders.

4.2

Huidige contracten

4.2.1 Inleiding
Voor dit onderzoek hebben 16 kinderopvangorganisaties hun gegevens beschikbaar
gesteld. In totaal hebben wij de beschikking gekregen over 3.438 contracten in de
dagopvang en 7.124 in de buitenschoolse opvang15. Dit is minder dan in het plan van
aanpak genoemd. De reden hiervoor is drieërlei:
 Minder kinderopvangorganisaties dan verwacht hebben toestemming gegeven om
de contractgegevens te analyseren;
 Kinderopvangorganisaties gebruiken de urenregistratie om bijkomende kosten te
kunnen registreren, een taxirit wordt dan bijvoorbeeld omgeslagen in extra uren
per dag, in de facturering wordt het onderscheid uren en extra voorzieningen
uiteraard wel gemaakt;
 In de buitenschoolse opvang worden uren in de schoolvakantie uitgesmeerd over
het hele jaar zodat het maandtarief voor elke maand gelijk is.
Zoals gebruikelijk beschouwen we eerst de kinderdagopvang en daarna de
buitenschoolse opvang. Het gaat om contracten die zijn ingegaan in 2011 en doorlopen
in 2012.
4.2.2 Kinderdagopvang
In de volgende tabel geven we het gebruik in de kinderopvang over de verschillende
dagen in de week.

15

Hoewel het aantal contracten ruimschoots voldoende is om betrouwbare uitspraken te doen
maken we hier toch een kanttekening. De 16 kinderopvangorganisaties die gegevens hebben
aangeleverd zijn niet aselect gekozen zoals wel bij de websites, iPads en enquête is gebeurd.

De vraag
37

Figuur 4.1: Dagen per week in opvang volgens de contracten(n=3.438)

In opvang
2000
1500
1000
500
0
Maandag

Dinsdag

Woensdag Donderdag

Vrijdag

In opvang
Uit de tabel blijkt dat de dinsdag en donderdag de meest populaire dagen zijn in de
dagopvang.
Er is ook gekeken naar het aantal dagen dat een kind gemiddeld wordt geplaatst in de
dagopvang.
Figuur 4.2: Aantal dagen per week volgens de contracten (n=3.438)

Gemiddeld nemen ouders 2,43 dagen per week af in de dagopvang. Het meest
voorkomende aantal dagen is 2.

De vraag
38

De gemiddelde contractomvang per dag is 10 en 30 minuten. De minimale
contractomvang in de onderzochte organisaties is 10 uur per dag en de maximale
contractomvang is 12 uur per dag.
4.2.3 Buitenschoolse opvang
Van de kinderen met contracten in de buitenschoolse opvang had in 2011 23% een
contract voor 40 schoolweken en 77% een contract voor 52 weken, dat wil zeggen
schoolweken en vakantieweken. In de 52 wekencontracten zijn de uren schoolweken
en vakantieweken niet van elkaar te onderscheiden omdat de meeste organisaties de
uren middelen over het hele jaar zodat de rekening per maand over alle maanden gelijk
blijft.
In de volgende tabel geven we het gebruik in de kinderopvang over de verschillende
dagen in de week (voor contracten van 40 en 52 schoolweken).
Figuur 4.3: Dagen per week in buitenschoolse opvang volgens de contracten (n=7.124)

In opvang
4500
4000
3500
3000
2500
2000
1500
1000
500
0
Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

In opvang
Uit de tabel blijken met name de woensdag en de vrijdag impopulaire dagen te zijn in
de buitenschoolse opvang. Met name op de woensdag dalen de contracten tot circa 36
% van het aantal op de dinsdag.
Er is ook gekeken naar het aantal dagen dat een kind gemiddeld wordt geplaatst in de
BSO.

De vraag
39

Figuur 4.4: Aantal dagen per week BSO volgens de contracten (n=7.124)

Gemiddeld nemen ouders 2,11 dagen af in de buitenschoolse opvang. De meeste
ouders nemen 2 dagen BSO af. De contracten in de BSO zijn dus kleiner dan die in de
dagopvang.
De gemiddelde contractomvang per dag is 3 en 15 minuten op schooldagen
uitgezonderd de woensdag. De minimale contractomvang in de onderzochte
organisaties is 1:30 uur per dag en de maximale contractomvang is 6:15 uur per dag.
Op woensdagen is de gemiddelde contractomvang 4:40 uur, met een maximum van
6:40 uur. Dit laatste gegeven komt niet helemaal overeen met de resultaten van
hoofdstuk 3 waar gevonden is dat op woensdag de gemiddelde openingstijd 6:30 uur
bedraagt. Waarschijnlijk past een aantal organisaties een bepaalde middeling toe bij
ouders met contracten met woensdagen en overige dagen.
De contracten in de voorschoolse opvang zijn niet geanalyseerd wegens te weinig
metingen.

4.3

Daadwerkelijk gebruik

4.3.1 Inleiding
Het daadwerkelijk gebruik van ouders is gemeten door in 105 locaties en 180 groepen
voor dagopvang een iPad op te hangen en pedagogisch medewerkers te vragen
kinderen aan en af te melden. De iPads hebben gemiddeld 3 weken op de locaties
gehangen en er zijn circa 150.000 registraties van haal- en brengtijden verzameld. Per
kind is per dag het volgende geregistreerd in iPlanRad.
a.
b.

Naam houder
Naam centrum

De vraag
40

c.
d.
e.
f.
g.
h.

Id-nummer kind
Begintijd contract op betreffende dag
Eindtijd contract op betreffende dag
Brengtijd kind (daadwerkelijke tijd dat kind is gebracht)
Haaltijd kind (daadwerkelijke tijd dat kind is opgehaald)
Status
1. Kind aanwezig maar geen bruikbare breng- of haaltijd (een van de twee
metingen is vergeten)
2. Kind niet aanwezig zonder reden
3. Kind niet aanwezig wegens vakantie
4. Kind niet aanwezig wegens ziekte
5. Kind aanwezig op incidentele basis
6. Kind niet aanwezig (flexibel contract)
7. Status van het kind is onbekend
8. Kind aanwezig en bruikbare breng en haaltijd

4.3.2 Kinderdagopvang
De resultaten zijn gebaseerd op de gegevens van 3.671 unieke kinderen, in 105
locaties en 180 groepen.
Tabel 4.1: Aanwezigheid kinderen in dagopvang volgens iPlanRad (n=115.101)
Categorie

Aantal

Percentages

Aanwezig

104.678

90,94%

Niet aanwezig

10.423

9,06%

Totaal

115.101

100,00%

We hebben in totaal 115.101 records van de breng en haaltijden van kinderen. Daarvan
weten we van 85.489 de breng- en haaltijden. Van het totaal aantal kinderen met een
contract was 9,06% de kinderen op de betreffende dag niet aanwezig (reden niet
bekend, ziek of met vakantie). Gemiddeld genomen is op een willekeurige dag 90,94%
aanwezig.
In het onderzoek zijn twee vakantie weken meegenomen. De voorjaarsvakantie en de
meivakantie. Gedurende deze vakanties steeg de no show naar 21%. Wij hebben geen
gegevens ten aanzien van de zomervakantie.
Er is ook gekeken naar de no show per dag.
Tabel 4.2: No show per dag volgens iPlanRad (n=115.101)
KDV

Ma

Di

Woe

Do

Vrij

Totaal

No Show

2.120

2.375

1.759

2.227

1.942

10.423

Show

21.105

24.167

18.858

22.474

17.902

104.506

N/S %

9,13%

8,95%

8,53%

9,02%

9,79%

9,06%

De no show is over de hele week bijna gelijk.
Van de kinderen waarvan we een haal- en brengtijd hebben is gekeken naar de
brengtijd. Deze wordt in de onderstaande grafiek weergegeven.

De vraag
41

Figuur 4.5: Brengtijd dagopvang volgens iPlanRad (n=85.489)

Uit de grafiek (gebaseerd op 85.489 metingen) volgt het volgende:
–
18% wordt voor 8:00 uur gebracht;
–
Veruit de meeste kinderen worden gebracht tussen 8 en 9 uur;
–
De gemiddelde brengtijd is 8:41 uur;
–
Kinderen worden tot het begin van de middag gebracht.
In de volgende grafiek presenteren we de haaltijd.
Figuur 4.6: Haaltijd dagopvang volgens iPlanRad (n=85.489)

De vraag
42

Uit de grafiek volgt het volgende:
–
Kinderen worden vanaf het begin van de middag opgehaald
–
De gemiddelde ophaaltijd is 17:14 uur
–
Circa 18% wordt na 18:00 opgehaald
We hebben ook het aantal uren per dag dat kinderen worden opgevangen is
geregistreerd.
Figuur 4.7: Aantal uren opvang per dag volgens iPlanRad (n=85.489)

Uit de grafiek volgt het volgende:
–
Ongeveer 5% van de kinderen verblijft langer dan 10 uur op de opvang
–
De gemiddelde verblijfsduur is 8 uur en 34 minuten (berekend per kind).
Gerelateerd aan de openingstijden is de afname gemiddeld 81% van het aantal
openingsuren.
Tot slot hebben we over de gehele dag per uur gekeken welk percentage kinderen
daadwerkelijk aanwezig was op de opvang.

De vraag
43

In opvang

18:00-18:30

17:30-18:00

17:00-17:30

16:30-17:00

16:00-16:30

15:30-16:00

15:00-15:30

14:30-15:00

14:00-14:30

13:30-14:00

13:00-13:30

12:30-13:00

12:00-12:30

11:30-12:00

11:00-11:30

10:30-11:00

9:30-10:00

10:00-10:30

9:00-9:30

8:30-9:00

8:00:8:30

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%
7:30-8:00

% plaatsingen

Figuur 4.8: Bezettingsgraad dagopvang per halfuur volgens iPlanRad (n=85.489)

Niet in opvang

De staf 7.30 – 8:00 uur geeft de kinderen aan die tussen 7:30 uur en 8:00 uur worden
gebracht enzovoort. Het beeld komt overeen met de eerdere grafieken. Om 10 uur zit
de dagopvang in Nederland bijna vol en om 16 uur begint de daling.
4.3.3 Buitenschoolse opvang
De resultaten zijn gebaseerd op de gegevens van 1.588 unieke kinderen, in 36 locaties
en 52 groepen voor BSO.
Tabel 4.3: Aanwezigheid Voorschoolse opvang volgens iPlanRad (n=5.321)
Categorie

Aantal

Percentages

Aanwezig

1.098

20,6%

Niet aanwezig

4.223

79,4

Totaal

5.321

100,00%

Van alle kinderen met een contract voor Voorschoolse Opvang (VSO) is slechts 20,64%
daadwerkelijk aanwezig. De no show is bijna 80%.
In de volgende tabel wordt de aanwezigheid in de naschoolse opvang (kort) in een
schoolweek gegeven. Met kort bedoelen we opvang die doorgaans om 15.00 uur begint
op maandag, dinsdag, donderdag of vrijdag.
Tabel 4.4: Aanwezigheid naschoolse opvang kort volgens iPlanRad (n=17.212)
Categorie
Aanwezig

Aantal

Percentages
11.392

66,1%

Niet aanwezig

5.820

33,9%

Totaal

17.212

100,00%

We zien dat 66,1% van de kinderen met een naschoolse opvang contract daadwerkelijk
de naschoolse opvang bezoekt.

De vraag
44

Er is ook gekeken naar de no show per dag.
Tabel 4.5: No show per dag volgens iPlanRad (n=17.212)
NSO

Ma

Di

Woe

Do

Vrij

Totaal

No show

1.460

2.105

631

2.037

1.264

7.497

Show

3.035

4.594

1.448

3.838

1.650

14.565

N/S %

32,48%

31,42%

30,35%

34,67%

43,38%

33,98%

De no show in de bso is het hoogst op de vrijdag, dan komt gemiddeld 43% van de
kinderen met een contract voor de vrijdag niet.
Tot slot kijken we naar de opvang gedurende de vakantieweken.
In het onderzoek zijn twee vakantie weken meegenomen. De voorjaarsvakantie en de
meivakantie.
Uren per dag
Tabel 4.6: Aanwezigheid buitenschoolse opvang vakantieweken volgens iPlanRad
(n=520)
Categorie

Aantal

Aanwezig

437

Percentages
84,0%

Niet aanwezig

83

16,0%

Totaal

520

100,00%

De aanwezigheid in de vakantieweken is vrij hoog te noemen, 84%. De reden is
waarschijnlijk dat veel ouders de mogelijkheid hebben om al dan niet voor
vakantieopvang te kiezen en dat ouders die er voor kiezen er daarom ook
daadwerkelijk gebruik van maken.
Evenals in de dagopvang is gekeken naar de breng- en haaltijden.
Figuur 4.9: Brengtijd BSO volgens iPlanRad (n=3.082)

De vraag
45

Uit de grafiek (gebaseerd op 3.092 metingen) volgt het volgende:
– Naschoolse opvang begint rond 14:30 hoewel er een paar kinderen zijn die iets
eerder beginnen;
– De grote piek is om 15:08 uur;
– Bij deze brengtijden moet er rekening mee worden gehouden dat de brengtijd op de
locatie wordt ingevoerd. Pedagogisch medewerkers zijn vaak al een kwartier
voordat de school sluit aanwezig op het schoolplein.
Figuur 4.10: Haaltijd BSO volgens iPlanRad (n=3.092)

Uit de grafiek (gebaseerd op 3.092 metingen) volgt het volgende:
– Kinderen worden vanaf 16:00 uur opgehaald;
– Gemiddeld worden de kinderen om 17:31 opgehaald, dit is een kwartier later dan in
de dagopvang.
We hebben ook het aantal uren per dag geregistreerd.
Figuur 4.11: Aantal uren opvang per dag volgens iPlanRad (n=3.092)

De vraag
46

Gemiddeld maken kinderen 2:22 uur gebruik van kinderopvang op de korte middagen.
Daarbij moet wel rekening worden gehouden met het gegeven dat pedagogisch
medewerkers vaak een kwartier eerder op het schoolplein staan om de kinderen op te
vangen.
Tot slot hebben we over de gehele dag per uur gekeken welk percentage kinderen
daadwerkelijk aanwezig was op de opvang. Het betreft de naschoolse opvang op een
korte dag.

% plaatsingen

Figuur 4.12: Bezettingsgraad BSO per half uur volgens iPlanRad (n=3.092)

100%
80%
60%
40%
20%
0%

In opvang

Niet in opvang

Bij het interpreteren van de grafiek moet men er rekening mee houden dat de meeste
BSO’s om 15:00 uur starten.

4.4

Vraag volgens enquête

4.4.1 Inleiding
In de laatste twee weken van april 2012 is een webenquête gehouden onder ouders
met kinderen in de kinderopvang en buitenschoolse opvang. De vraagstelling van de
enquête is weergegeven in de bijlage. De namen en adressen van ouders zijn
aangedragen door BOinK. In totaal zijn 3.000 ouders aangeschreven en hebben 550
ouders gereageerd. Van deze respondenten waren 28 enquêtes niet bruikbaar omdat
de respondenten geen kinderen hadden op de dagopvang of buitenschoolse opvang
maar wel gebruik maakten van gastouderopvang of peuterspeelzaalwerk. Van de
respondenten hadden 246 een kind op de dagopvang, 171 een kind in de
buitenschoolse opvang en 105 twee of meer kinderen in de dagopvang en
buitenschoolse opvang. De analyse is gebaseerd op 351 ouders die gebruikmaken van
dagopvang en 276 ouders die gebruikmaken van buitenschoolse opvang.
4.4.2 Kinderdagopvang
Achtereenvolgens bekijken we de openingstijden, het daadwerkelijke gebruik het
aantal dagen dat kinderen gebruikmaken van opvang en de wensen die ouders hebben
ten aanzien van de opvang.

De vraag
47

Tabel 4.7: Openingstijden dagopvang volgens enquête (n=351)
Openingstijd

Percentage

Openingstijd = < 7 uur

21%

Openingstijd > 7 en <=7.30

60%

Openingstijd > 7.30 uur

16%

Anders/flexibel

2%

Volgens de meeste ouders start het de locatie van hun kind om 7:30 uur of iets eerder.
Tabel 4.8: Sluitingstijd dagopvang volgens enquête (n=351)
Sluitingstijd

Percentage

Sluitingstijd <= 17.30 uur

2%

Sluitingstijd > 17.30 en <= 18.00 uur

43%

Sluitingstijd > 18 uur en <= 18.30

39%

Sluitingstijd > 18.30 uur

5%

Volgens de meeste ouders sluit de locatie om 18:00 uur of iets eerder.
Aan de ouders is gevraagd of zij de hele openingstijd moeten betalen. Volgens 90% van
de ouders is dit het geval. Opvallend is dat 10% aangeeft een gedeelte van de
openingstijd te betalen (2,8%) of alleen de uren waar men daadwerkelijk gebruik van
maakt (7,7%). Vervolgens is gevraagd hoeveel dagen per week van de opvang gebruik
wordt gemaakt.
Tabel 4.9: Aantal dagen per week volgens enquête (n=351)
Aantal dagen per week

Percentage

1 dag

10%

2 dagen

37%

3 dagen

41%

4 dagen

6%

5 dagen

1%

Anders / verschillend

1%

Het gemiddelde gebruik van de responderende ouders is 2,7 dag per week. Volgens
het deelonderzoek naar de afgenomen contracten nemen ouders 2,4 dagen af.
Er is ook aan ouders gevraagd hoeveel uren zij daadwerkelijk op een ‘gemiddelde’ dag
gebruikmaken van dagopvang.

De vraag
48

Tabel 4.10: Gebruik per dag volgens enquête (n=351)
Aantal uren per dag

Percentage

Minder dan 8 uur

5%

8 uur

14%

9 uur

43%

10 uur

31%

Meer dan 10

4%

Volgens de enquête maken ouders gemiddeld 8,9 uur, dus bijna 9 uur, daadwerkelijk
gebruik van opvang. Ouders is gevraagd hoeveel weken zij per jaar geen
gebruikmaken van opvang, terwijl zij daar wel voor betalen.
Tabel 4.11: Geen gebruik maken dagopvang volgens enquête (n=351)
Aantal weken vakantie per jaar

Gemiddeld

Zomervakantie

2,53

Kerstvakantie

0,66

Overige vakanties

1,22

Totaal

4,33

In totaal maken ouders 4,33 weken per jaar geen gebruik van opvang wegens
vakanties. Ouders werkzaam in het onderwijs gaven aan behoefte te hebben aan
contracten met 40 schoolweken.
Tot slot is aan ouders gevraagd wat de wensen zijn ten aanzien van het aanbod van de
kinderopvang.
Tabel 4.12: Wensen ten aanzien van dagopvang volgens enquête (n=351)
Wensen ten aanzien van het aanbod

Percentage

Geen, huidige aanbod voldoet

29,6%

Aanpassen brengtijden

25,1%

Aanpassen haaltijden
Mogelijkheid vakantie op te nemen
waarvoor dan niet betaald hoeft te
worden16

25,6%
63,5%

Volgens bijna 30% voldoen de huidige openingstijden aan de behoefte. Een kwart van
de ouders zou andere brengtijden willen, 8 uur wordt het meest genoemd. Een kwart
van de ouders zou andere haaltijden willen, in de meeste gevallen zou 17:30 uur
volstaan. De meeste ouders, bijna tweederde heeft de wens dat weken waarin het
gezin op vakantie is niet hoeven te worden betaald.

16

De klankbordgroep heeft de vraagstelling bij dit onderwerp ‘suggestief’ genoemd. De
vragenlijst is opgenomen in de bijlage.

De vraag
49

4.4.3 Buitenschoolse opvang
Evenals in de dagopvang bekijken we achtereenvolgens de openingstijden, het
daadwerkelijke gebruik, het aantal dagen dat kinderen gebruikmaken van opvang en
de wensen die ouders hebben ten aanzien van de buitenschoolse opvang.
Tabel 4.13: Openingstijden BSO (niet op woensdag) volgens enquête (n=276)
Begintijd (niet op woensdag)

Percentage

Openingstijd < 15 uur

24%

Openingstijd = 15 uur

50%

Openingstijd > 15 uur

20%

Anders/flexibel

7%

Volgens de meeste ouders start de locatie van hun kind om 15:00 uur.
Tabel 4.14: Openingstijden op woensdag volgens enquête (n=276)
Begintijd op woensdag

Percentage

Openingstijd < 12 uur

3%

Openingstijd = 12 uur

47%

Openingstijd > 12 uur

34%

Niet bekend (maakt geen gebruik)

7%

Geen BSO mogelijk op woensdag

6%

Anders/flexibel

3%

Volgens de meeste ouders start de opvang op woensdag om 12:00 uur. Volgens de
ouders begint de opvang in 84% van de gevallen op tijd, met andere woorden er zit
geen overlap tussen het einde van de school en de start van de opvang. Volgens 13%
van de ouders zit er wel overlap tussen de sluiting van de school en het begin van de
opvang. Volgens 3% van de ouders start de opvang ietsje later dan de sluiting van de
school.
Tabel 4.15: Sluitingstijden BSO volgens enquête (n=276)
Sluitingstijd

Percentage

Sluitingstijd <= 17.30 uur

2%

Sluitingstijd > 17.30 en <= 18.00 uur

31%

Sluitingstijd > 18 uur en <= 18.30

55%

Sluitingstijd > 18.30 uur

6%

Volgens de meeste ouders sluit de locatie om 18:30 uur of iets eerder. Dit is opvallend
omdat volgens ouders de dagopvang gemiddeld eerder sluit om 18:00 uur.
Aan de ouders is gevraagd of zij de hele openingstijd moeten betalen. Volgens 96% van
de ouders is dit het geval. Opvallend is dat 4,1% aangeeft een gedeelte van de
openingstijd te betalen (2,8%) of alleen de uren waar men daadwerkelijk gebruik van
maakt (3,3%). In de dagopvang hadden iets meer ouders de mogelijkheid om een
gedeelte of flexibel te betalen.

De vraag
50

Vervolgens is gevraagd hoeveel dagen per week van de opvang gebruik wordt
gemaakt.
Tabel 4.16: Aantal dagen BSO volgens enquête (n=276)
Aantal dagen per week

Percentage

1 dag

19%

2 dagen

49%

3 dagen

24%

4 dagen

7%

5 dagen

1%

Anders / verschillend

1%

Het gemiddelde gebruik van de responderende ouders is 2,26 dag per week. Dit is
minder dan de dagopvang (2,7 dag per week). Volgens het deelonderzoek naar de
contracten nemen ouders iets minder dagen af, te weten 2,14.
Er is ook aan ouders gevraagd hoeveel uren zij daadwerkelijk op een ‘gemiddelde’ dag
gebruikmaken van dagopvang.
Tabel 4.17: Aantal uren BSO per dag volgens enquête (n=276)
Aantal uren per dag (niet woensdag)

Percentage

Minder dan 1 uur

3%

2 uur

33%

3 uur

49%

4 uur

10%

Meer dan 4 uur

5%

Volgens de enquête maken ouders gemiddeld 2,86 uur, dus bijna 3 uur, daadwerkelijk
gebruik van opvang.
Ouders is gevraagd hoeveel weken zij per jaar geen gebruikmaken van opvang, terwijl
zij daar wel voor betalen.
Tabel 4.18: Aantal weken BSO vakantie per jaar volgens enquête (n=276)
Aantal weken vakantie per jaar

Gemiddeld

Zomervakantie

2,60

Kerstvakantie

0,79

Overige vakanties

1,23

Totaal

4,62

In totaal maken ouders 4,62 weken per jaar geen gebruik van opvang wegens
vakanties. Tot slot is aan ouders gevraagd wat de wensen zijn ten aanzien van het
aanbod van de kinderopvang.

De vraag
51

Tabel 4.39: Wensen ten aanzien van het aanbod BSO volgens enquête (n=276)
Wensen ten aanzien van het aanbod

Percentage

Geen, huidige aanbod voldoet

40,2%

Aanpassen brengtijden

8,0%

Aanpassen haaltijden
Mogelijkheid vakantie op te nemen
waarvoor dan niet betaald hoeft te
worden

29,7%
50%

Volgens ruim 40% voldoen de huidige openingstijden aan de behoefte. Meer dan een
kwart van de ouders zou andere haaltijden willen, in de meeste gevallen zou 18.00 uur
volstaan. De meeste ouders, bijna de helft heeft de wens dat vakantieweken niet
hoeven te worden betaald. Het gaat om 4,62 weken, een maand per jaar. Deze wens is
opvallend omdat 67% van de opvangondernemers deze mogelijkheid reeds aanbiedt.
Blijkbaar is het niet alle ouders duidelijk dat zij de mogelijkheid hebben de vakanties
facultatief op te nemen.

4.5

Samenvatting

In dit hoofdstuk is gekeken naar de vraag van ouders. Er is gekeken naar de
contracten die ouders afsluiten, het daadwerkelijke gebruik van opvang en de wensen
van ouders.
Contracten
Volgens de analyse van de contracten die ouder afnemen in de dagopvang kopen
ouders gemiddeld 2,43 dagen opvang per week. De gemiddelde contractduur per dag
is 10:30 uur.
Volgens de analyse van de contracten in de BSO nemen ouders 2,11 dagen per week af
en zijn de woensdagen en vrijdagen impopulair. Van de ouders heeft 23% een 40
schoolweken contract en 77% een 52 wekencontract. De gemiddelde contractduur op
een schooldag, niet zijnde woensdag is 3:15 uur.
Daadwerkelijk gebruik
Kinderen die gebruikmaken van dagopvang worden gemiddeld om 8:41 gebracht en
om 17:14 opgehaald. Gemiddeld maken ouders per dag iets meer dan 8 en een half uur
(8 uur en 34 minuten) gebruik van de opvang (dit is 82% van wat mogelijk is). Daarnaast
hebben kinderopvangorganisaties iedere dag te maken met gemiddeld 9% no –show
wegens vrije dagen, ziekte en andere oorzaken. De no show gedurende de voorjaarsen meivakantie was gemiddeld 21%. De no show tijdens de zomervakantie is niet
onderzocht.
Het beeld dat is ontstaan uit het daadwerkelijke gebruik komt overeen met de
resultaten van de enquête. De schatting van het gebruik per dag door ouders komt
bijna een op een overeen met het beeld van de iPads. Ouders maken volgens de
enquête in de dagopvang gemiddeld 9 uur per dag gebruik (daadwerkelijk 8:34 uur).
Bovendien maken zij volgens de enquête op jaarbasis 4,33 weken geen gebruik van
opvang wegens vakanties.

De vraag
52

In de buitenschoolse opvang maken ouders/kinderen gemiddeld 2 uur en 22 minuten
van opvang gebruik, dit is 74% van de uren per dag gebruik van de opvang
(rekeninghoudend met een kwartier wachttijd voor de pedagogisch medewerkers).
Daarnaast blijkt de no show in de buitenschoolse opvang gemiddeld 33% in de
schoolweken. De no show in de twee onderzochte vakantieweken is minder hoog dan
in de schoolweken te weten 16%. De no show in de zomervakantie is niet onderzocht.
Het gemiddeld gebruik is volgens de enquête iets minder dan 3 uur per dag en ouders
zouden gemiddeld 4,62 weken geen gebruikmaken van opvang vanwege vakanties.

De vraag
53

5

Het rekenmodel

5.1

Inleiding

De opdrachtgevers hebben behoefte aan een rekenmodel waarin de kosten van de
kinderopvang kunnen worden berekend. Dit model is nodig om de consequenties van
grotere flexibilisering van het aanbod zichtbaar te maken. Het model is ontwikkeld
door uit te gaan van de situatie begin 2012. Een aantal kinderopvangorganisaties heeft
hun jaarrekeningen, begrotingen en maandgegevens aan de onderzoekers
beschikbaar gesteld. Daarnaast is gebruik gemaakt van gegevens van het
Waarborgfonds Kinderopvang en Ayit Consultancy.
Het model is voorgelegd aan de klankbordgroep van de Brancheorganisatie. De
klankbordgroep heeft belangrijke adviezen gegeven om het model beter werkbaar te
maken.

5.2

Voorwaarden en uitgangpunten

Doel van het model is de berekening van de gevolgen van verschillende vormen van
flexibilisering. Met flexibilisering veranderen de inkomsten (ouders nemen meer of
minder uren af) en de variabele kosten. De variabele kosten zijn voornamelijk
personeelskosten. Bedrijfskosten en overhead zijn voor het grootste deel vast. Het is
daarom belangrijk dat per kostenpost duidelijk is of de post variabel is dan wel vast.
In het model is daarnaast gebruik gemaakt van drie soorten variabelen
 Inputvelden: velden waar een getal of bedrag kan worden ingevoerd, zoals de prijs
per uur of het aantal kinderen in een groep, deze velden zijn variabel in te vullen.
Het zijn deze velden die veranderen als ouders meer keuzevrijheid wordt geboden.
 Berekeningen: velden die volgens een vaste formule worden berekend, deze
velden worden niet ingevuld maar volgen uit inputvelden en stamgegevens.
 Stamgegevens: gegevens die volgen uit een tabel (CAO) of ander onderzoek
(bijvoorbeeld WBF), deze gegevens kunnen variëren als de stamgegevens (CAO of
convenantafspraken) veranderen.

5.3

Rekenmodel

Er zijn vijf rekenmodellen ontwikkeld te weten:
 Groep 0 t/m 1
 Groep 2 t/m 3
 Groep 0 t/m 3
 Groep 4 t/m 12
 Een vestigingsmodel opgebouwd uit de volgende groepen
– 1 groep 0-2
– 1 groep 2-4
– 1 groep 0-4
– 1 groep BSO 52 weken

Het rekenmodel
55

Tabel 5.1: Uitleg en berekening kostprijsmodel 0-2 jarigen
Item
Input,
Waarde in
Berekening of
model
Stamgegevens
Kosten

Bron

1.

Aantal pm-ers

Input

2

PKR – convenant

2.

Maximaal aantal kinderen volgens

Input

9

PKR – convenant

convenant
3.

Salaris PM

Stamgegeven

€ 1.990

CAO salaristabel schaal 13

4.

Salaris per uur:

Berekening

€ 12,76

12 * maandsalaris /(52 weken * 36
uur)

5.

Openingsuren per week

Input

55 uur

Meest voorkomend volgens

6.

Uren PM-ers

Berekening

110

Openingsuren * Aantal pm-ers

7.

Convenant (aantal uren per week

Stamgegeven

15 uur

Convenant

Input

0%

Aantal uren dat -1 pm-er nodig is

contracten

dat volgens convenant 1
pedagogisch medewerker nodig is)
8.

Randen van de dag

volgens convenant, volgt uit
gegevens iPads, percentage
9.

Totaal aantal uren inzet per week

Berekening

95 uur

Uren PM-ers minus convenant *
(1-Randen van de dag)

10. Loonkosten per week

Berekening

€ 1.211,86

Inzet per week*salaris per uur

11. Verlofvervanging

Stamgegeven

11,21%

CAO

12. Ziekteverzuimpercentage

Input

5%

Ervaringsgegeven17

13. Indirecte uren/cursussen

Input

10%

Ervaringsgegeven (in de bso 20%)

14. Werkgeverslasten (percentage)

Input

23%

Belastingdienst

15. Diverse opslagen, eindejaars ed

Input

12,9%

CAO

Berekening

€ 2.161,61

Loonkosten per week *

(percentage)

(percentage)
16. Totale loonkosten per week

(verlofvervanging, ziekteverzuim,
indirecte kosten,
werkgeverslasten en opslagen)
Post 16 verandert als het aanbod wijzigt (bijvoorbeeld andere openingsuren)
17. Overige loonkosten gefixeerd

Stamgegeven

€ 323,73

NCK Benchmark 2010 Ayit

Stamgegeven

€ 332,96

WBF, Rapport Kenniscentrum

Stamgegeven

€ 396,25

bedrag (overhead)
18. Huisvestingslasten gefixeerd
bedrag

2011

19. Overige bedrijfslasten gefixeerd
bedrag

WBF, Rapport Kenniscentrum
2011

Post 17, 18 en 19 worden verondersteld niet te variëren met de wijziging van het aanbod
20. Totale kosten per jaar

Berekening

€ 170.465

Totale loonkosten + overige
loonkosten + huisvestingslasten +
overige bedrijfslasten

17

Vertrouwelijke informatie van vier kinderopvangorganisaties.

Het rekenmodel
56

Item

Input,
Berekening of
Stamgegevens

Waarde in
model

Bron

21. Marge

Berekening

-

Omzet minus kosten

€24.067,4218,-

Omzet
22. uurtarief

Input

€ 6,54

Gemiddelde volgens websites

23. Te factureren uren

Input

55 uur

Meest voorkomend aantal uren
per week volgens websites

24. Bezettingsgraad groep

Input

85%

Ervaringsgegeven

25. Omzet per groep per week

Berekening

€ 2.751,71

Uurtarief*aantal

26. Aantal rekenweken opening

Input

52

kinderen*bezettingsgraad
Meest voorkomende
berekeningswijze
27. Omzet per jaar

Berekening

€ 143.089

Omzet per week * rekenweken

Het rekenmodel is vervolgens ingevoerd in Excel. Belangrijk in het Excel bestand is dat
de formules zo zijn ingesteld dat veranderingen in het aantal uren per dag of dagen per
jaar direct vertaald worden in alle velden. De consequenties van bijvoorbeeld 6 weken
facultatieve vakantieweken worden berekend voor alle bovenstaande velden. Op deze
wijze zijn de gevolgen voor kosten en opbrengsten direct zichtbaar. Uitgangspunt
daarbij is dat de personeelskosten variëren en de huisvestingslasten en bedrijfskosten
gelijk blijven.

5.4

Rekenmodel andere groepen

Tabel 5.2: Berekening kostprijsmodel alle groepen
Item
0-2
2-4

0-4

BSO
school

BSO
vakantie

1.

Aantal pm-ers

2

2

2

2

2

2.

Maximaal aantal kinderen

9

14

12

20

20

volgens convenant
3.

Salaris PM

€ 1.990

€ 1.990

€ 1.990

€ 1.990

€ 1.990

4.

Salaris per uur:

€ 12,76

12,76

12,76

12,76

12,76

5.

Openingsuren per week

55 uur

55 uur

55 uur

20,75 uur

55

6.

Uren PM-ers

110 uur

110 uur

110

35 uur

110

7.

Convenant (aantal uren

15 uur

15 uur

15 uur

0 uur

15 uur

per week dat volgens
convenant 1
pedagogisch
medewerker nodig is)
8.

Randen van de dag

0%

0%

0%

0%

0%

9.

Totaal aantal uren inzet

95 uur

95 uur

95 uur

35 uur

95 uur

€ 1.211,86

€

€

€ 529,39

€ 1.211,86

1.211,86

1.211,86

11,21%

11,21%

11,21%

11,21%

per week
10. Loonkosten per week
11. Verlofvervanging
18

11,21%

In groepen van 0-2 is de marge negatief, dit wordt gecompenseerd door de andere groepen.

Het rekenmodel
57

Item

0-2

2-4

0-4

BSO
school

BSO
vakantie

12. Ziekteverzuimpercentage

5%

5%

5%

5%

5%

13. Indirecte uren/cursussen

10%

10%

10%

20%

20%

23%

23%

23%

23%

23%

12,9%

12,9%

12,9%

12,9%

12,9%

€ 2.161,61

€

€

€

€ 2.161,61

2.161,61

2.161,61

1.020,13

€ 323,73

€ 323,73

€ 323,73

€ 270,17

€ 323,73

18. Huisvestingslasten

€ 332,96

€ 332,96

€ 332,96

€ 212,48

€ 332,96

19. Overige bedrijfslasten

€ 396,25

€ 396,25

€ 396,25

€ 252,87

€ 396,25

20. Totale kosten per jaar

€ 167.156

€ 197.574

€ 185.407

€ 70.625

€ 51.692

21. Marge

-€

€

€

-€ 383,08

€ 4163,40

24.067,4219

25.008,25

5.377,98

22. uurtarief

€ 6,54

€ 6,54

€ 6,54

€ 6,51

€ 6,51

22. Te berekenen uren per

55 uur

55 uur

55 uur

21,50

55

23. Bezettingsgraad groep

85%

85%

85%

65%

65%

24. Omzet per groep per

€ 2.751,71

€

€

€

€ 4.654,65

4.280,43

3.668,94

1.756,07

52

52

52

40

12

€ 143.089

€ 222.583

€ 190.785

€ 82.026

€ 55.856

(percentage)
14. Werkgeverslasten
(percentage)
15. Diverse opslagen,
eindejaars ed
(percentage)
16. Totale loonkosten per
week
17. Overige loonkosten
gefixeerd bedrag
(0verhead)

week

week
25. Aantal rekenweken
opening
26. Omzet per jaar

Met dit overzicht wordt inzicht gegeven in de bedrijfsvoering van
kinderopvangorganisaties. In de klankbordgroep is overeengekomen dat bij
flexibilisering het aantal uren PM-ers (item 6) en de totale loonkosten (item 16) wijzigen.
Items 17, 18 en 19 (overhead, huisvesting en overige bedrijfslasten), alsmede de
marge (item 21) worden constant gehouden. Het is heel goed denkbaar dat
kinderopvangorganisaties ook andere kostenposten laten variëren zoals de overhead
(item 17), de overige bedrijfslasten (item 19) en de marge (item 21). De benodigde
stijging van het uurtarief is dan minder en de jaarprijzen dalen sneller dan in het
volgende hoofdstuk is berekend.

5.5

Gebruik rekenmodel

Het rekenmodel is te downloaden via de internetsites www.bagroep.nl en
www.pelosa.nl. Scenario’s zijn eenvoudig in te voeren in het tabblad ‘vestiging’.
Het tabblad “vestiging” biedt de volgende mogelijkheden:

19

In groepen van 0-2 is de marge negatief, dit wordt gecompenseerd door de andere groepen.

Het rekenmodel
58

Het invoeren van locaties met verschillende aantallen groepen:
 0-2 jarigen
 2-4 jarigen
 0-4 jarigen
 4-12 jarigen schoolweken
 4-12 jarigen vakantieweken
Het tabblad geeft per groep en per vestiging inzicht in:
 Marge (verschil opbrengsten en kosten) in huidige situatie
 Marge in het scenario
 Verschil in marge
 Verkochte uren huidige situatie
 Verkochte uren in scenario
 Verschil in uurtarief om verschil in marge op te vangen (marge blijft voor
organisatie gelijk)
 Jaaromzet huidige situatie
 Jaaromzet scenario
 Omzetdaling per kindplaats (=besparing ouders)
 Marge na verhoging uurprijs, dit is de marge van organisaties bij toepassing
scenario en verhoging uurprijs, deze hoort gelijk te zijn aan ‘Marge in huidige
situatie’.
De volgende scenario’s kunnen worden ingevuld:
 Openingstijden
 Contracturen (in 4 mogelijkheden)
 Openingsweken
 Uurprijzen
In de volgende tabel wordt de situatie van een groep 0-2 jaar gegeven. De kolomen
variabel en huidig zijn in het voorbeeld gelijk. Als er in de Excelsheet openingsuren of –
dagen worden aangepast dan wijzigt de kolom ‘variabel’ om de nieuwe situatie aan te
geven. In de tabel ‘vestiging’ wordt de situatie per kinderopvanglocatie gegeven. In dit
geval is de situatie doorgerekend waarin de BSO in de vakantie wordt gemaximeerd op
10 uur per dag.

Het rekenmodel
59

Tabel 5.3: Groep 2
Inputvelden
Berekeningen
Stamgegevens

aantal pm-ers
maximaal aantal kinderen volgens convenant
Salaris
salaris per uur
Kosten per week
Openingsuren per week
Uren PM-ers
Af: Convenant 180 min
Af: rekeninghouden met randen van de dag

2
9
1990
12,76
Variabel
55,00
110,00
15
0%

Totaal aantal inzet uren
Totale loonkosten groep per week
Verlofvervanging
Ziekteverzuimpercentage
Indirecte uren (OR, Cursus etc)
Werkgeverslasten
Diverse opslagen
Totale loonkosten groep per week
Overige kosten groep - variabel
Overhead als percentage van de omzet
Overige kosten groep - vast
Huisvestingslasten
Overige bedrijfslasten
Totaal kosten groep
Totaal kosten per uur
Verhouding (loonkosten+overhead)/omzet
Verhouding (huisvestings + overige lasten)/omzet
Marge
Kosten per jaar
Loonkosten + overhead (houdt rekening met evt
vakantiesluiting)
Huisvesting + overige bedrijfslasten (altijd 52 wkn)

95,00
1211,86
11,21%
5,00%
10,00%
23,00%
12,90%
2161,61

95,00
1211,86
11,21%
5,00%
10,00%
23,00%
12,90%
2161,61

323,73

323,73

332,96
396,25
3214,54
€
90,32%
26,50%
€

332,96
396,25
3214,54
58,45 €
90,32%
26,50%
462,83- €

129238

129238

Marge per jaar
Openingsuren per jaar

13
Huidig
55,00
110,00
15
0%

Omzet per week
Uurtarief
Te berekenen uren
Omzet per kindplaats per week

Variabel
€ 6,54
55,00
€
359,70

Huidig
€ 6,54
55,00
€
359,70

Bezettingsgraad groep

85,00%

85,00%

€
€

€
€

(bron: CAO)
(aanname)
(bron: belastingdienst)
(bron: CAO)

(bron: Ayit)
(bron: WBFK)
(bron: WBFK)
58,45

Totaal omzet groep
Totaal omzet per uur

2.751,71
50,03

2.751,71
50,03

462,83Omzet per jaar
€ 143.088,66

€ 143.088,66

37918
37918
167156
167156
€
24.067,42- €
24.067,422860
2860

Het rekenmodel
61

Tabel 5.4: Vestiging (voorbeeld wijziging openingsduur BSO in de vakantie van 11 naar 10 uur per dag)
Vestiging
BSO SCHOOLWEKEN

BSO VAKANTIE

Huidige openingstijden

KDV
7:30

18:30

15:00

18:30

7:30

18:30

BSO HELE JAAR
15:00

18:30

Nieuwe openingstijden

7:30

18:30

15:00

18:30

8:00

18:00

15:00

18:30

Openingsuren

55,00

55,00

18,00

20,50

50,00

55,00

25,96

28,46

100%

11,00

100%

3,50

100%

11,00

100%

3,50

0%

10,00

0%

3,25

0%

10,00

0%

3,25

0%

9,00

0%

3,00

0%

9,00

0%

3,00

0%

8,00

Gevarieerd urenaanbod

100%

100%

100%

100%

Huidig onderbezettingsuren gebruiken

Ja

N/A

Ja

Ja

Nieuw onderbezettingsuren gebruiken

100%

N/A

100%

Nee

BSO begrenzen tot 18u?

Ja

Feestdagen niet in rekening brengen (-/- 1 week)

ja

Centrale vakantiesluiting (dempt loonkosten)

Nee

Huidig aantal weken

52

40

12

52

Nieuw aantal weken

52

40

12

52

Uurtarief

6,54

6,31

6,31

6,31

Randen van de dag

5,00%

2,50%

5,00%

2,50%

Het rekenmodel
62

Vestigingstype 1

0,1635

Aantal kinderen op
deze vestiging
Aantal verkochte
kinduren
Aantal verkochte
kinduren

75

Type

€ 143.088,66
margeverlies

€ -

aantal uur/dag

gem aantal uur/plaats

urenverlies

3200

margeverlies
/ uur

#DEEL/0!

€ -

Minder
te
subsidië
ren
uren

Verschil
uurtarief

Jaaromzet
huidig

Jaaromzet
variabel

Jaaromzet
var+comp

Omzet
kindplaats

Marge na
verhoging uurprijs

0

0,000

€ 143.089

€ 143.089

€ 143.089

0,00%

€ 24.067-

129700

huidige

498,85

6,651282051

126500

variabel

486,54

6,487179487

Aantal

Marge
variabel

Marge huidig

Verschil marge
Verkoc
hte
uren
huidig

Groep 0-2

1

€ 24.067-

€ 24.067-

€ -

25740

Verkoc
hte
uren
variabe
l
25740

Groep 2-4

1

€ 25.008

€ 25.008

€ -

40040

40040

0

0,000

€ 222.582

€ 222.582

€ 222.582

0,00%

€ 25.008

Groep 0-4

1

€ 5.378

€ 5.378

€ -

34320

34320

0

0,000

€ 190.785

€ 190.785

€ 190.785

0,00%

€ 5.378

BSO SCHOOLWEKEN

1

€ 4.856-

€ 1.617-

€ 3.239-

16400

14400

100

0,346

€ 67.265

€ 59.062

€ 64.044

-4,79%

€

BSO VAKANTIE

1

€ 1.223

€ 3.166

€ 1.943-

13200

12000

60

0,249

€ 54.140

€ 49.218

€ 52.207

-3,57%

€ 4.212

BSO HEEL JAAR

1

€ 7.218

€ 11.428

€ 4.210-

29600

27000

130

0,200

€ 121.404

€ 110.741

€ 116.138

-4,34%

€ 12.615

€ 9.903

€ 19.295

€ 9.392-

€ 799.265

€ 775.476

126

Het rekenmodel
63

6

Effect van scenario’s op de kostprijs

6.1

Inleiding

In de voorgaande hoofdstukken is de informatie naar voren gebracht over de
contracten die aan ouders worden aangeboden, de contracten die worden afgenomen,
het daadwerkelijke gebruik van kinderopvang, de wensen van ouders en de opbouw
van de kostprijs.
In dit hoofdstuk wordt de voorgaande informatie bij elkaar gebracht en is onderzocht
wat de gevolgen zijn van meer keuzevrijheid voor ouders voor de opbouw van de
kostprijs.

6.2

Verschillende scenario’s

In samenwerking met de klankbordgroep zijn de volgende scenario’s bedacht die
vervolgens zijn doorgerekend met het model van hoofdstuk 5.







10 (of 9) Vaste openingsuren per dag in de dagopvang/3 vaste openingsuren in de
bso schoolweken (6 op woensdag)
Binnen 11 openingsuren in de dagopvang flexibele contracten voor ouders met de
volgende mogelijkheden:
– 11 uur
– 10 uur
– 9 uur
– 8 uur
Vakantieweken in de dagopvang in twee mogelijkheden
– Centrale sluiting
– Flexibele sluiting, ouders kunnen zelf kiezen in welke week ze vakantie
opnemen
•
52 weken (geen vakantiesluiting)
•
49 weken
•
47 weken
•
40 weken
Jaarprijs gebaseerd op 52 weken, jaarprijs gebaseerd op 52 weken minus 6
feestdagen in 2012

In de doorberekeningen zijn de volgende uitgangspunten van belang:
1. De winstmarges zijn –absoluut- constant gehouden, met andere woorden; de
winstmarges blijven in euro’s gelijk aan de huidige situatie
2. Ouders betalen voor een contract met uren per dag, uren die niet onder het
contract vallen worden niet door de ouders betaald.
3. De inkomsten dalen met de uren -niet in het contract- maal de uurprijs.
4. In de kosten wijzigen de personeelskosten voor zover dat binnen het convenant met
het aantal uren in het nieuwe contract mogelijk is.
5. De huisvestingskosten, bedrijfskosten en overheadkosten veranderen niet en
worden op het huidige niveau gehouden. Dit betekent dat in scenario’s waarin het
aantal openingsuren afneemt de kostprijs per uur zal stijgen. Immers de vaste
lasten (bedrijfsvoering, huisvesting en overhead) wijzigen niet.

Effect van scenario’s op de kostprijs
65

6. Het scenario ‘uurtje factuurtje’ is in dit onderzoek om verschillende redenen niet
verder uitgewerkt. Meest belangrijke reden is dat de voorwaarden waaronder zo’n
scenario zou kunnen worden toegepast, zoals uitvoering van het convenant en de
wijze waarop de vaste kosten zouden moeten worden verdeeld over de afgenomen
uren op voorhand niet duidelijk zijn. Hiervoor zou aanvullend onderzoek nodig zijn
waarbij meegenomen dient te worden wat de behoefte van ouders is naar deze
vorm van opvang en wat de invloed is op de pedagogische kwaliteit van de opvang,
of welke randvoorwaarden er nodig zijn om kwaliteit te handhaven.

6.3 Vaste openingsduur per dag van 10 of 9 uur in de
dagopvang en 3 uur in de buitenschoolse opvang
In dit scenario wordt de openingsduur in de opvang gemaximeerd en beter in lijn
gebracht met de het werkelijk gebruik van de meeste ouders.
Openingsduur van 10 uur per dag (dagopvang)
In dit scenario is de openingsduur 10 uur per dag, bijvoorbeeld van 8:00 uur tot 18:00
uur. Gemiddeld neemt de openingsduur met 1 uur per dag af.
–
–

De uurprijs zal stijgen met € 0,18.
Doordat ouders gemiddeld 1 uur per dag minder betalen zal de jaarprijs dalen met
ongeveer € 1.234,-.

Openingsduur 3 uur (BSO) in de schoolweken en 10 uur in de vakantieweken
In dit scenario wordt de openingsduur in de buitenschoolse opvang 3 uur per dag in de
schooldagen (6 uur op woensdagen) en 10 uur in de schoolweken.
Schoolweken
– De uurprijs zal stijgen met € 0,46.
– Doordat ouders gemiddeld 0,5 uur (30 minuten) per dag minder betalen zal de
jaarprijs voor 40 schoolweken dalen met ongeveer € 382,Vakantieweken
– De uurprijs zal stijgen met € 0,33.
– Doordat de ouders gemiddeld 1 uur per dag minder betalen zal de prijs voor 12
vakantieweken dalen met € 199,-.
Openingsduur van 9 uur per dag (dagopvang)
In dit geval kijken we naar de consequenties van het scenario waarin de openingsduur
is gemaximeerd tot 9 uur per dag, bijvoorbeeld van 8:30 tot 17:30 uur. Gemiddeld
neemt de openingsduur met twee uur per dag af.
– De uurprijs zal stijgen met € 1,19. In dit scenario kan het aantal uren pedagogisch
medewerker niet evenredig met het aantal uren omlaag worden gebracht omdat bij
een openingsduur van minder dan 10 uur het convenant niet meer mag worden
toegepast20.
– Met andere woorden er moeten dan altijd twee pedagogisch medewerkers
aanwezig zijn. Het aantal uren PM-er daalt met 1 uur per dag. In de huidige situatie
20

In het toetsingskader van de GGD staat: Indien bij dagopvang per dag ten minste tien
aaneengesloten uren opvang wordt geboden kunnen per dag, minder beroepskrachten
worden ingezet, met dien verstande dat ten minste de helft van het aantal regulier vereiste
beroepskrachten wordt ingezet. Vóór 9.30 uur en na 16.30 uur mag deze afwijking beide
keren niet langer duren dan anderhalf uur aaneengesloten.

Effect van scenario’s op de kostprijs
66

–

is het aantal PM uren 19 (tweemaal 11 uur minus 180 minuten volgens het
convenant) en de hier berekende situatie is het aantal PM uren 18 (tweemaal 9 uur).
Doordat ouders gemiddeld 2 uur per dag minder betalen zal de prijs per jaar
ongeveer € 617,- afnemen.

Mochten de convenantpartijen overeenkomen dat het convenant en het toetsingskader
kunnen worden aangepast dan zijn de consequenties als volgt.
Gezien de openingstijden in combinatie met de huidige regels, gaan wij ervan uit dat er
maximaal 120 minuten (thans 180 minuten) per groep de ten minste helft van het aantal
regulier vereiste beroepskrachten wordt ingezet.
–
–

De uurprijs zal stijgen met €0,66.
Doordat ouders gemiddeld 2 uur per dag minder betalen zal de jaarprijs dalen met
ongeveer € 1.857,-, per maand is dit € 154,75.

6.4

Flexibele breng- en haaltijden

In dit scenario krijgen ouders de mogelijkheid om zelf te kiezen om 8, 9, 10 of 11 uur af
te nemen. De openingsduur van de opvang blijft 11 uur.
We zijn uitgegaan van de volgende situatie op basis van de resultaten van hoofdstuk 4:
 10% van de ouders opteert voor 8 uur
 70% van de ouders opteert voor 9 uur
 10% van de ouders opteert voor 10 uur
 10% van de ouders opteert voor 11 uur
Dit scenario geeft de volgende consequenties:
– De uurprijs zal met € 1,78 stijgen. Dat komt omdat in de bedrijfsvoering van
organisaties niets zal veranderen. Het gebruik door ouders over de dag blijft
hetzelfde, de inzet van pedagogisch medewerkers blijft gelijk.
– De jaarprijs zal voor ouders gemiddeld met € 1.203 toenemen.
– Per groep en per contract zijn de consequenties als volgt:
Tabel 6.1: Consequenties flexibele uren binnen 11 openingsuren, 70% kiest voor 9 uur,
per groep en per gekozen contracturen
Groep 0-2
11 uur:
€ 24.167
10 uur:
€ 21.970
9 uur:
€ 19.773
8 uur:
€ 17.567
GROEP 2-4
11 uur:
€ 23.523
10 uur:
€ 21.385
9 uur:
€ 19.246
8 uur:
€ 17.108
GROEP 0-4
11 uur:
€ 23.716
10 uur:
€ 21.560
9 uur:
€ 19.404
8 uur:
€ 17.248

Effect van scenario’s op de kostprijs
67

–

–

Alleen de ouders die 8 uur afnemen hebben baat bij dit scenario. Voor deze ouders
wordt de prijsstijging per uur ruimschoots gecompenseerd door de vermindering in
aantal uren per dag (-3,5 uur).
De consequenties worden voor ouders gunstiger als organisaties hun groepen en
vestigingen programmeren op basis van openingsduur. Als alle ouders die voor 8
uur opvang opteren in dezelfde vestiging of groep kunnen worden opgevangen dan
kan de inzet van pedagogisch medewerkers wel worden aangepast aan de nieuwe
contracten. Ouders zullen dan misschien wel iets verder moeten reizen om de
locatie te vinden die de op hun behoefte afgestemde openingsduur aanbiedt. Dit
scenario werkt gunstig uit voor grote organisaties die in hun aanbod per vestiging
kunnen variëren. Het scenario is ongunstig voor kleine organisaties en organisaties
op het platteland.

We hebben dit scenario ook uitgewerkt voor een andere voorkeursverdeling waarbij
70% van de ouders kiest voor 10 uur per dag, in plaats van 9 uur.
 10% van de ouders opteert voor 8 uur
 10% van de ouders opteert voor 9 uur
 70% van de ouders opteert voor 10 uur
 10% van de ouders opteert voor 11 uur
Dit scenario geeft de volgende consequenties:
De uurprijs zal stijgen met € 1,27
De gemiddelde jaarprijs zal voor ouders gemiddeld € 1.toenemen.
Tabel 6.2: Consequenties flexibele uren binnen 11 openingsuren, 70% kiest voor 10 uur,
per groep en per gekozen contracturen
BABY:
11 uur:

€ 22.687

10 uur:

€ 20.625

9 uur:

€ 18.562

8 uur:

€ 16.500

GROEP 2-4
11 uur:

€ 22.083

10 uur:

€ 20.075

9 uur:

€ 18.068

8 uur:

€ 16.060

GROEP 0-4

-

11 uur:

€ 22.264

10 uur:

€ 20.240

9 uur:

€ 18.216

8 uur:

€ 16.192

Ook bij deze verdeling zijn het voornamelijk de ouders met een 8 uur contract die
er op vooruit gaan.

Effect van scenario’s op de kostprijs
68

6.5

Vakantieweken

In dit scenario krijgen ouders in de dagopvang de mogelijkheid om een aantal weken
vakantie op te nemen waarin zij de opvang niet hoeven te betalen. Deze mogelijkheid
geldt al voor de meerderheid van de BSO-vestigingen. Dit scenario is uitgewerkt in
twee modaliteiten. In de eerste modaliteit kunnen ouders zelf kiezen wanneer zij op
vakantie gaan. In de tweede modaliteit wordt overgegaan tot een sluiting van de
vestiging.
Twee vakantieweken per jaar flexibel
– De uurprijs stijgt met € 0,26. De inzet van pedagogisch medewerkers verandert
niet. Alle kosten, ook de personeelskosten worden over minder uren verdeeld.
– De prijs per jaar blijft gelijk.
Twee vakantieweken per jaar vaste weken
– De uurprijs stijgt met € 0,07. De inzet van pedagogisch medewerkers wordt over het
hele jaar met twee weken ingekort
– De prijs per jaar daalt met € 535,-.
Vijf vakantieweken per jaar flexibel
– De uurprijs stijgt met € 0,70. De inzet van pedagogisch medewerkers verandert
niet. Alle kosten, ook de personeelskosten worden over minder uren verdeeld.
– De prijs per jaar blijft gelijk.
Vijf vakantieweken per jaar vaste weken
– De uurprijs stijgt met € 0,18. De inzet van pedagogisch medewerkers wordt over het
hele jaar met vijf weken ingekort
– De prijs per jaar daalt met € 1.338,-.
Twaalf vakantieweken per jaar flexibel
– De uurprijs stijgt met € 1,96. De inzet van pedagogisch medewerkers verandert
niet. Alle kosten, ook de personeelskosten worden over minder uren verdeeld.
– De prijs per jaar blijft gelijk.
Twaalf vakantieweken per jaar vaste weken (gelijk aan het onderwijs en meerderheid
BSO vestigingen)
– De uurprijs stijgt met € 0,50. De inzet van pedagogisch medewerkers wordt over het
hele jaar met 12 weken ingekort
– De prijs per jaar daalt met € 3.212,-.
Bij alle scenario’s waarbij wordt uitgegaan van vaste vakantieweken moet er rekening
mee worden gehouden dat er categorieën ouders zijn de om verschillende redenen
niet binnen de vaste weken op vakantie kunnen. Deze ouders zullen een alternatief
moeten zoeken die mogelijk kosten met zich meebrengt.

6.6

Jaarprijs gebaseerd op 52 weken minus de feestdagen

In hoofdstuk 3 hebben we gevonden dat 70% van de kinderopvangorganisaties in de
dagopvang rekent met 52 openingsweken terwijl 2012 zes officiële feestdagen kent.
Hier berekenen we de consequenties voor organisaties als met 51 rekenweken wordt
gerekend, of nog preciezer 50,8 rekenweken.

Effect van scenario’s op de kostprijs
69

Dagopvang
– De uurprijs stijgt met € 0,15. De inzet van pedagogisch medewerkers blijft hetzelfde
en de personeelskosten worden over minder uren verdeeld.
– De prijs per jaar blijft gelijk.
Buitenschoolse opvang
– De uurprijs stijgt met € 0,29 voor ouders met een 52 wekencontract. De inzet van
pedagogisch medewerkers, de vaste lasten en de marge blijven hetzelfde als thans
het geval maar de kosten moeten over minder uren worden verdeeld.
– De prijs per jaar blijft gelijk.

6.7

Samenvatting

In dit hoofdstuk is gekeken naar mogelijkheden om het aanbod voor ouders (hoofdstuk
3) meer in lijn te brengen met de behoefte zoals die blijkt uit hoofdstuk 4. De volgende
scenario’s zijn onderzocht.







10 of 9 Vaste openingsuren per dag in de dagopvang/3 vaste openingsuren in de
bso schoolweken (6 op woensdag)
Binnen 11 openingsuren in de dagopvang flexibele contracten voor ouders met de
volgende mogelijkheden:
– 8 uur
– 9 uur
– 10 uur
– 11 uur
Vakantieweken in de dagopvang in twee mogelijkheden
– Centrale sluiting
– Flexibele sluiting, ouders kunnen zelf kiezen in welke week ze vakantie
opnemen
• 52 weken (geen vakantiesluiting)
• 49 weken
• 47 weken
• 40 weken
Uurprijs gebaseerd op 52 weken minus 6 feestdagen in 2012 (51 weken)

Voor elk scenario is met behulp van het rekenmodel bekeken wat de financiële
consequenties zijn. De financiële consequenties zijn: wijziging van de uurprijs die
nodig is als de vaste lasten gelijk blijven (overhead, huisvesting en bedrijfskosten) en
de marg e op het huidige niveau moet worden behouden en de wijziging van de
jaarprijs per kindplaats.
Tabel 6.3: Financiële consequenties per scenario
Scenario
Wijziging uurprijs
KDV Vaste openingsduur 9 + € 1,19
uur met huidig convenant
KDV Vaste openingsduur 9 + € 0,40
uur aangepast convenant
KDV Vaste openingsduur
+ € 0,18
10 uur

Wijziging jaarprijs
– € 617,–

€ 2.467,-

–

€ 1.234,-

Effect van scenario’s op de kostprijs
70

Scenario
BSO Vaste openingsduur 3
uur schoolweken en 10 uur
vakantie weken
Flexibele brenghaaltijden, binnen een
openingsduur van 11 uur
10% 11 uur
10% 10 uur
70% 9 uur
10% 8 uur

Wijziging uurprijs
+ € 0,46 schoolweken
+ € 0,33 vakantieweken

Wijziging jaarprijs
– € 382,– € 199,-

Gemiddeld
+ € 1,78

Gemiddeld
+ € 1.203,-

Flexibele brenghaaltijden, binnen een
openingsduur van 11 uur
10% 11 uur
70% 10 uur
10% 9 uur
10% 8 uur

gemiddeld
+ € 1,27

Daling van de jaarprijs is
mogelijk indien
organisaties vaste
openingstijden per groep
of vestiging kunnen
programmeren
Gemiddeld
+ € 1.203,-

Vakantieweken vast
2 weken
5 weken
12 weken (gelijk aan
BSO)
Vakantie weken flexibel
2 weken
5 weken
12 weken
Uurprijs gebaseerd op 51
weken i.p.v. 52 weken

Daling van de jaarprijs is
mogelijk indien
organisaties vaste
openingstijden per groep
of vestiging kunnen
programmeren
+ € 0,07
+ € 0,18
+ € 0,50

–
–
–

€ 535,€ 1.338,€ 3.212,-

+ € 0,26
+ € 0,70
+ € 1,96
+ € 0,15 Kdv
+ € 0,29 BSO

Geen
Geen
Geen
Geen
Geen

Bij de berekeningen is ceteris paribus gekeken wat er met de uurprijs dient te
gebeuren als bij een wijziging in uren de vaste lasten gelijk blijven en de winstmarge
ook op het huidige niveau moet worden behouden. Ook is er bij de berekeningen vanuit
gegaan dat kinderopvanginstellingen voor zover mogelijk de inzet van hun personeel
maximaal aanpassen. Niet in alle scenario’s is het voor kinderopvanginstellingen
mogelijk de inzet van hun personeel aan te passen. In de situaties waarin dit wel
mogelijk is, is het aan de individuele kinderopvanginstelling om te bekijken welke
maatregelen genomen kunnen worden om de uurprijs gelijk te houden. Het kan daarbij
bijvoorbeeld gaan om: andere planning/groepssamenstelling, andere inroostering
personeel, verlaging andere kosten. Net als de effecten op de kwaliteit van de
kinderopvang is hier in dit onderzoek verder geen aandacht aanbesteed gegeven de
tijdsspanne. Vervolgonderzoek is dan ook nodig om een totaler beeld te hebben van de
effecten van meer flexibiliteit.

Effect van scenario’s op de kostprijs
71

Bijlage 1: Enquête
Onderzoek onder ouders
Yermo Wever (tel 06-50233313, email: y.wever@bagroep.nl)
In het voorjaar van 2012 voert B&A een onderzoek uit naar de kostprijs van
kinderopvang en buitenschoolse opvang in Nederland. Een van de deelvragen van het
onderzoek betreft de wensen en behoeften van ouders. De vraag is aan welke
openingstijden/contractvormen ouders van kinderen in de opvang behoefte hebben.
De gegevens betreffen de situatie in 2012.
Vragen
1. Van welke aanbod maakt u op dit moment gebruik:
U kunt hier een keuze maken uit kinderdagopvang (0 tot 4) of buitenschoolse opvang (4
tot 12). Als u een kind heeft in de dagopvang en in de buitenschoolse opvang dan
vragen wij u alle vragen te beantwoorden. Indien u meer dan één kind in de dagopvang
of buitenschoolse opvang heeft dan vragen wij de gegevens van één van uw kinderen
in te vullen, u mag zelf kiezen welke.
a. Kinderdagopvang ->ga verder naar vraag 2
of
b. Buitenschoolse opvang -> ga verder naar vraag 8
Voor kinderdagopvang
2. Wat zijn de openingstijden en sluitingstijden van de opvang?
Het betreft de reguliere tijden (dus geen verlengde opvang) van het centrum waar u
gebruik van maakt.
Openingstijden:
a. 7:00 uur
b. 7:30 uur
c. 8:00 uur
d. 8:30 uur
e. 9:00 uur
f. anders te weten: ____________

Bijlage 1: Enquête
73

Sluitingstijden:
a. 17.00 uur
b. 17:30 uur
c. 18:00 uur
e. 18:30 uur
f. 19:00 uur
g. anders te weten: ____________
3. De prijs van de opvang
a. Betaalt u voor de gehele openingstijd?
(bijvoorbeeld 11 uur, bij een begintijd van 7:30 en een eindtijd van 18:30)
-

Ja ik betaal de gehele openingstijd

-

Ja ik betaal per dagdeel

-

Neen ik betaal een gedeelte van de openingstijd, te weten: ___uur___minuten

-

Neen ik betaal per uur dat ik daadwerkelijk gebruik maak van opvang:

b. Hoeveel dagen per week maakt u gebruik van opvang?
-

1 dag
2 dagen
3 dagen
4 dagen
5 dagen
Anders, te weten:___________

4. Het aantal openingsdagen
a. Wanneer is de opvang gesloten?
-

Kerstdagen, Nieuwjaarsdag, Tweede Paasdag, Koninginnedag, Hemelvaart en
Pinksteren (max. 7 dagen per jaar)
Andere dagen te weten:
o
Verplichte sluitingen (bv. tussen Kerst en Nieuwjaar):_____ dagen
o
Studiedagen:
_____ dagen
o
o

Sluitingsweken in zomer vakantie:
Anders:_________________
aantal dagen:

_ ____ weken
_____ dagen

5. Vakanties
Behoren de vakantieweken standaard tot het contract (moet u altijd alle
vakantieweken betalen)?
Ja, alle vakantieweken behoren tot het contract
Neen, het is mogelijk om vakantie niet op te nemen in het contract, die
mogelijkheid bestaat voor het volgende aantal weken:
o 4 weken
o 6 weken
o 8 weken

Bijlage 1: Enquête
74

o
o
o

10 weken
12 weken
Flexibel te weten:___________

Bijlage 1: Enquête
75

6. Daadwerkelijk gebruik van opvang
a. Hoeveel uren per dag maakt u gemiddeld daadwerkelijk gebruik van opvang (maak
een schatting van het aantal uren per dag): ___ uren per dag
b. Hoeveel uren per week maakt u naar schatting gebruik van kinderopvang (het kan
zijn dat uw gebruik niet op elke dag hetzelfde is, vul dan het gemiddeld aantal uren per
week in): ________ uren per week
c. Hoeveel weken per jaar maakt u geen gebruik van opvang terwijl u daar wel voor
betaalt, dit is met name het aantal weken dat u met uw kind op vakantie bent:
Geen gebruik wegens zomervakantie:__________weken
Geen gebruik wegens kerstvakantie:___________weken
Geen gebruik wegens andere vakanties:________weken
Het kan zijn dat u vakantieweken niet hoeft te betalen (zie vraag 5)
Ik hoef de vakantieweken niet te betalen, ik betaal______ weken niet
7. Heeft u wensen ten aanzien van het aanbod van u kinderopvangorganisatie?
Stel, u heeft de mogelijkheid om zelf de begin en eindtijden te bepalen, alsmede
vakantieweken. En u zou voor de uren dat u geen gebruik maakt van de opvang niet
hoeven te betalen, waardoor u per dag minder uur hoeft te betalen.
Zou u dan van deze mogelijkheid gebruik maken?
-

Neen, de huidige openingstijden van de opvang voldoen
Ja, ik zou de brengtijd aanpassen:
a. 7:00 uur
b. 7:30 uur
c. 8:00 uur
d. 8:30 uur
e. 9:00 uur
f. anders te weten: ____________

-

Ja, ik zou de haaltijd aanpassen:
a. 17.00 uur
b. 17:30 uur
c. 18:00 uur
d. 18:30 uur
e. 19:00 uur
f. anders te weten: ____________

-

Ja, ik heb wensen ten aanzien van de mogelijkheid om vakanties op te nemen,
waarvoor ik dan niet hoef te betalen (dit betekent dat uw kosten met maximaal
circa 10% zouden kunnen dalen):
Geen gebruik wegens zomervakantie:________weken
Geen gebruik wegens kerstvakantie:_________weken
Geen gebruik wegens andere vakanties:______weken

Bijlage 1: Enquête
76

Voor Buitenschoolse Opvang
8. Wat zijn de openings- en sluitingstijden van de opvang?
Het betreft de reguliere tijden (dus geen verlengde opvang)
Begintijden op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag:
a. 14:00 uur
b. 14:30 uur
c. 15:00 uur
d. 15:30 uur
e. anders te weten: ____________
Begintijden op woensdag:
a. 12.00 uur
b. 12.30 uur
c. 13:00 uur
d. 13:30 uur
Er zijn scholen die maandagmiddag of vrijdagmiddag vrijgeven, vaak betreft dit de
onderbouw. Indien dit voor de kinderen van uw school geldt dan kunt u dat hieronder
aangeven:
Begintijden op maandag of vrijdag (indien van toepassing):
a. 12.00 uur
b. 12.30 uur
c. 13:00 uur
d. 13:30 uur
Sluiten de begintijden aan bij de eindtijden van school?
-

Ja
Neen:
o
o

Er zit tijd tussen eind en begin
Er zit overlap tussen eind en begin

Sluitingstijden:
a. 17.00 uur
b. 17:30 uur
c. 18:00 uur
d. 18:30 uur
e. 19:00 uur
f. anders te weten: ____________
Voorschoolse opvang
Indien voorschoolse opvang wordt aangeboden dan kunt u dat hier aangeven:
Voor schoolse opvang wordt aangeboden tussen: ___ uur___ minuten en ___uur ___
minuten

Bijlage 1: Enquête
77

9. De prijs van de opvang
a. Betaalt u voor de gehele openingstijd?
(bijvoorbeeld 11 uur, bij een begintijd van 7:30 en een eindtijd van 18:30)
Ja ik betaal de gehele openingstijd
Ja ik betaal per dagdeel
Neen ik betaal een gedeelte van de openingstijd, te weten: ___uur___minuten
-

Neen ik betaal per uur dat ik daadwerkelijk gebruik maak van opvang:

b. Hoeveel dagen per week maakt u gebruik van opvang?
1 dag
2 dagen
3 dagen
4 dagen
5 dagen
Anders, te weten:___________
10. Het aantal openingsdagen
a. Wanneer is de opvang gesloten?
-

Kerstdagen, Nieuwjaarsdag, Goede vrijdag en Eerste Paasdag, Koninginnedag,
Hemelvaart en Pinksteren (max. 8 dagen per jaar)
Andere dagen te weten:
o
Verplichte sluitingen (bv. tussen Kerst en Nieuwjaar):_____ dagen
o
Studiedagen:
_____ dagen
o
o

Sluitingsweken in zomer vakantie:
Anders:_________________
aantal dagen:

_____ weken
_____ dagen

11. Vakanties
Behoren de vakantieweken standaard tot het contract (moet u altijd alle
vakantieweken betalen)?
Ja, alle vakantie weken behoren tot het contract
Neen, het is mogelijk om vakantie niet op te nemen in het contract, die
mogelijkheid bestaat voor het volgende aantal weken:
o 4 weken
o 6 weken
o 8 weken
o 10 weken
o 12 weken
o Flexibel te weten:___________
12. Daadwerkelijk gebruik van opvang
a. Hoeveel uren per dag maakt u gemiddeld daadwerkelijk gebruik van opvang (maak
een schatting van het aantal uren per dag): ___ uren per dag
b. Hoeveel uren per week maakt u naar schatting gebruik van kinderopvang (het kan
zijn dat uw gebruik niet op elke dag hetzelfde is, vul dan het gemiddeld aantal uren per
week in): ________ uren per week

Bijlage 1: Enquête
78

c. Hoeveel weken per jaar maakt u geen gebruik van opvang terwijl u daar wel voor
betaalt, dit is met name het aantal weken dat u met uw kind op vakantie bent:
Geen gebruik wegens zomervakantie:__________weken
Geen gebruik wegens kerstvakantie:___________weken
Geen gebruik wegens andere vakanties:________weken
Het kan zijn dat u vakantieweken niet hoeft te betalen (zie vraag 5)
Ik hoef de vakantieweken niet te betalen, ik betaal______ weken niet
13. Brug- en studiedagen
Biedt uw kinderopvangorganisatie de mogelijkheid om zogenaamde studie- of
brugdagen op te nemen, dagen dat de school gesloten is, zonder dat er sprake is van
een officiële vakantie:
Ja de mogelijkheid is er:
En daar moet apart voor worden betaald:
En dat is bij de jaarprijs inbegrepen:
14. Heeft u wensen ten aanzien van het aanbod van u kinderopvangorganisatie?
Stel, u heeft de mogelijkheid om zelf de begin en eindtijden te bepalen, alsmede
vakantieweken. En u zou voor de uren dat u geen gebruik maakt van de opvang niet
hoeven te betalen, waardoor u per dag minder uur hoeft te betalen.
Zou u dan van deze mogelijkheid gebruik maken?
-

Neen, de huidige openingstijden van de opvang voldoen
Ja, ik zou de begintijd op maandag, dinsdag, donderdag en vrijdag
aanpassen:
a. 7:00 uur
b. 7:30 uur
c. 8:00 uur
d. 8:30 uur
e. 9:00 uur
f. anders te weten: ____________

-

Ja, ik zou de begintijd op woensdag (maandag of vrijdag indien van
toepassing) aanpassen:
a. 12.00 uur
b. 12.30 uur
c. 13:00 uur
e. 13:30 uur

-

Ja, ik zou de haaltijd aanpassen:
a. 17.00 uur
b. 17:30 uur
c. 18:00 uur
e. 18:30 uur
f. 19:00 uur
g. anders te weten: ____________

Bijlage 1: Enquête
79

-

Ja, ik zou de tijden van voorschoolse opvang aanpassen:
Voor schoolse opvang wens ik de volgende uren: ___ uur___ minuten en ___uur
___ minuten
-

Ja, ik heb wensen ten aanzien van de mogelijkheid om vakanties op te nemen,
waarvoor ik dan niet hoef te betalen (dit betekent dat uw kosten met maximaal
circa 20% zouden kunnen dalen, 6 weken vakantie):
Geen gebruik wegens zomervakantie:________weken
Geen gebruik wegens kerstvakantie:_________weken
Geen gebruik wegens andere vakanties:______weken

15. Wanneer u nog iets kwijt wil, of wij zijn dat vergeten te vragen dan kunt u dat
hieronder aangeven

Bijlage 1: Enquête
80