Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

942
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over het strafontslag van een agente die grensoverschrijdend gedrag van een
leidinggevende aankaartte (ingezonden 15 oktober 2021).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
2 december 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 549.
Vraag 1
Kunt u uiteenzetten wat de meldprocedure is voor grensoverschrijdend
gedrag binnen een politieteam?1
Antwoord 1
De procedure voor het melden van een misstand is vastgelegd in paragraaf
2.2 van het Besluit algemene rechtspositie politie (BARP). Een werknemer
doet in principe eerst een interne melding bij zijn werkgever, tenzij dit niet in
redelijkheid van hem kan worden gevraagd. De korpschef en ik hechten veel
waarde aan een veilige en inclusieve politieorganisatie waarin zoveel als
mogelijk wordt gedaan om ongewenst gedrag door medewerkers te
voorkomen en misstanden worden gemeld. Door een misstand te melden
draagt de medewerker bij aan het onthullen of voorkomen van dergelijke
inbreuken, waardoor deze een belangrijke bijdrage levert aan het maatschappelijk welzijn van alle medewerkers.
Politiemedewerkers die op de hoogte zijn van gedragingen of activiteiten
binnen de organisatie die het algemeen belang kunnen schaden of bedreigen,
worden beschermd als zij dit melden. Dit zogenaamde «benadelingsverbod»
is opgenomen in artikel 47 van de Politiewet 2012. Als de gedane melding
niet of niet naar tevredenheid is afgehandeld, kan de werknemer een melding
doen bij een externe instantie zoals de afdeling Onderzoek van het Huis voor
klokkenluiders en een verzoek tot het doen van onderzoek indienen.
Daarnaast kan er een klacht worden ingediend of aangifte worden gedaan.
Klachten en aangiften met betrekking tot de politie worden onderzocht door
een onafhankelijke klachtencommissie en indien nodig door het OM. Zij
beoordelen het gedrag en optreden van de politie.

1

ah-tk-20212022-942
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Website NRC, 14 oktober 2021 (https://www.nrc.nl/nieuws/2021/10/14/rechter-agente-terechtontslagen-na-informeren-pers-over-ongewenst-seksueel-gedrag-a4061844)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 2 en 3
Hoeveel klokkenluiders binnen de politie zijn er in de afgelopen vijf jaar
overgeplaatst naar een ander team?
Hoeveel klokkenluiders zijn er binnen de politie geweest in de afgelopen vijf
jaar?
Antwoord 2 en 3
Er hebben in de afgelopen 5 jaar totaal 14 klokkenluiders die voldoen aan de
definitie, aandacht gevraagd voor een casus.
Er kunnen tal van redenen zijn waarom politiemedewerkers zich verplaatsen
binnen de organisatie (bijvoorbeeld door een carrièrestap te maken of in
geval van een gedwongen overplaatsing). Er is in één casus sprake geweest
van een gedwongen overplaatsing. Ik kan over deze casus echter geen
uitspraken doen omdat het hier een aangelegenheid tussen werkgever en
werknemer betreft.
Vraag 4
Kunt u aangeven wanneer contact met de media een schending is van de
ambtseed en de geheimhoudingsplicht? Is dat bijvoorbeeld ook het geval als
iedere stap doorlopen is in het meldproces en er geen of onvoldoende
stappen zijn ondernomen? Is dat ook het geval wanneer er voldoende reden
is om te twijfelen aan de bereidheid van de organisatie deze klacht serieus te
behandelen of als er gevreesd moet worden voor repercussies als er gemeld
wordt?
Antwoord 4
In de Ambtenarenwet zijn de verplichtingen van de ambtenaar opgenomen.
Hierin staat dat de ambtenaar is gehouden de bij of krachtens de wet op hem
rustende en uit zijn functie voortvloeiende verplichtingen te vervullen en zich
ook overigens te gedragen zoals een goed ambtenaar betaamt. De ambtenaar
legt hiervoor een eed of belofte af. In de Beroepscode politie zijn daarnaast
de vier kernwaarden integer, betrouwbaar, moedig en verbinden verwoord.
De vier kernwaarden vormen een toetssteen voor hetgeen van de politie als
goed ambtenaar wordt verwacht. In de ambtseed zweert of verklaart de
aspirant of de ambtenaar die is aangesteld voor de uitvoering van de
politietaak onder meer de kennis die hij/zij vanuit de ambt kennis draagt en
die als geheim zijn toevertrouwd, of waarvan hij/zij het vertrouwelijk karakter
moet begrijpen niet zal openbaren aan anderen dan aan hen aan wie hij/zij
volgens de wet of ambtshalve tot mededeling verplicht is. In de beroepscode
is opgenomen dat zorgvuldig met (vertrouwelijke) informatie moet worden
omgegaan. Het delen van vertrouwelijke politie-informatie (als ook met de
media) kan, afhankelijk van de omstandigheden een schending van de
ambtseed/belofte en de geheimhoudingsplicht opleveren.
Zoals ik heb toegelicht in het antwoord op vraag 1 doet een medewerker in
principe intern melding van een misstand bij de werkgever (direct leidinggevende of andere leidinggevende), tenzij dit niet in redelijkheid van hem of
haar kan worden gevraagd. Daarnaast heeft de politie een uitgebreid stelsel
van vertrouwenspersonen in de eenheden, waarmee geborgd is dat eenieder
die een melding van omgangsvormen aan de orde wil stellen dat altijd veilig
en beschermd kan doen. Ook heeft de politie een ombudsfunctionaris waar
mensen terecht kunnen die zich niet gehoord voelen. Als de gedane melding
niet of niet naar tevredenheid is afgehandeld, kan de werknemer besluiten
om melding doen bij een externe instantie zoals de afdeling Onderzoek van
het Huis voor klokkenluiders of door het indienen van een klacht of aangifte.
Vraag 5
Zijn er – gezien het feit dat zowel in Den Haag als in Noord-Holland meerdere
problemen spelen, zoals blijkt uit onder andere de rechterlijke uitspraken, en
gezien dit al eerder bleek in Rotterdam2 – meer lokale teams waarbij
problemen van deze omvang spelen? Zo ja, hoeveel zijn dat er schat u in? Zo
nee, waar baseert u dit op?

2

Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2437

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Goed politiewerk vraagt om een veilige en inclusieve werkomgeving waar
verschillen worden erkend en gewaardeerd. Waar mensen werken zullen ook
fouten gemaakt worden waarvan moet worden geleerd. De medewerkerstevredenheidsmonitor vormt daarbij een waardevol hulpmiddel. Zoals ik
meermalen aan uw Kamer heb medegedeeld, laatstelijk nog in mijn brief van
20 mei 20213, is de korpsleiding daarnaast zeer alert op relevante signalen. Ik
heb daarbij aangegeven dat het onderwerp regelmatig aan de orde komt in
mijn gesprekken met de politie en met burgemeesters. In deze brief is tevens
ingegaan op de maatregelen die de politie in dat verband neemt. Centraal
hierin staat het programma Politie voor Iedereen, dat is gericht op een korps
dat divers is opgebouwd en goed met diversiteit kan omgaan, waarin oog is
voor de verschillende culturen, leefstijlen en aandachtsgebieden in onze
samenleving en geen ruimte is voor discriminatie en grensoverschrijdend
gedrag. Alleen zo kunnen teams samen sterk staan en in verbinding blijven
met elkaar en met burgers in de samenleving.
Vraag 6
Hoeveel adviesaanvragen zijn er in de afgelopen drie jaar binnengekomen bij
de Adviescommissie grondrechten en functie-uitoefening politieambtenaren?
Hoeveel van deze adviezen zijn rechtstreeks opgevolgd?4
Antwoord 6
De Adviescommissie grondrechten en functie-uitoefening ambtenaren (AGFA)
publiceert al haar adviezen op de website en in haar jaarverslagen. Vanaf
2018 tot heden zijn er 15 zaken voorgelegd aan de AGFA-commissie. De
adviezen t.a.v. 14 van deze zaken zijn gepubliceerd op de website van de
AGFA. In één zaak is nog geen besluit genomen. Pas daarna zal publicatie
plaatsvinden.
Vraag 7
Kunt u deze vragen beantwoorden voor het aanstaande commissiedebat
Politie op 3 november?
Antwoord 7
De beantwoording van deze vragen kan niet binnen de gevraagde termijn
worden gematerialiseerd.

3
4

Kamerstuk 29 628, nr. 1014 (Kamerbrief)
Website RTL Nieuws, 23 septemer 2021 (https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/nederland/artikel/
5256041/agenten-ontslagen-appjes-whatsapp-horst-limburg)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3