Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 200 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Mobiliteitsfonds voor het jaar 2023

Nr. 72

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 mei 2023
Hierbij ontvangt u het adviesrapport van het Adviescollege ICT-Toetsing
(AcICT) over het programma CHARM van Rijkswaterstaat. In deze brief
wordt toegelicht hoe invulling wordt gegeven aan de aanbevelingen uit
dat rapport.
Achtergrond programma CHARM
Het programma CHARM (Common Highways Agency Rijkswaterstaat
Model1) is gericht op het uniformeren en standaardiseren van enkele
verkeersmanagementprocessen die worden uitgevoerd door de verkeerscentrales van Rijkswaterstaat. Het gaat om procesveranderingen en
uniformeren van werkwijzen om samenwerking tussen de verkeerscentrales mogelijk te maken.
Het harmoniseren van de ondersteunende ICT in de verkeerscentrales is
hierbij een belangrijk middel. Zesentwintig verouderde afzonderlijke
systemen worden vervangen door één uniform systeem. Dit heeft een
positieve invloed op de verkeersdoorstroming, er kan letterlijk sneller
worden geschakeld en er kan beter worden ingespeeld worden op
verdergaande ontwikkelingen op het gebied van digitalisering rondom
infrastructuur en (auto)mobiliteit. De totale verwachte investeringskosten
bedragen € 169 mln.2
Om de vernieuwingen in de zes verkeerscentrales beheerst te laten
verlopen, wordt CHARM fasegewijs geïmplementeerd. De dienstverlening
1

Het programma is opgestart in samenwerking met Highways Agency, een met Rijkswaterstaat
vergelijkbare dienst in Engeland.
2
Dit betreft het bedrag dat vermeld staat op het Rijks ICT-dashboard (€ 123,40 mln) aangevuld
met de kosten die in beeld gebracht zijn ten behoeve van de herijking van het programma in
2022.

kst-36200-A-72
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 A, nr. 72

1

aan de weggebruikers moet immers altijd door kunnen gaan. Inmiddels is
de eerste fase, de technische backbone, opgeleverd en werken alle
verkeerscentrales met het systeem voor cameratoezicht en spitsstroken.
De implementatie van de volgende fase is in 2023 voorzien. Dit is het
meest omvangrijke onderdeel. De functionele en technische testen zijn
afgerond en de opleidingen voor de medewerkers die er mee zullen gaan
werken zijn gestart.
De resterende drie fases, de aansturing van de matrixborden (pijlen en
kruisen), het inzetten van maatregelen samen met andere wegbeheerders
en de koppeling met verkeersinformatiediensten, zijn volgens de huidige
planning eind 2024 live in verkeerscentrale Zuid-Nederland en klaar voor
daaropvolgende uitrol naar de andere verkeercentrales.
Advies AcICT
Het adviescollege onderschrijft nut en noodzaak van de uniformering van
werkwijze en ondersteunende (ICT-)processen in de verkeerscentrales.
Bovendien geeft AcICT aan dat het programma CHARM de potentie heeft
om de standaardisering te ondersteunen. AcICT bevestigt dat de
gebruikers tevreden zijn over het deel dat al in gebruik is genomen voor
cameratoezicht en de bediening van spitsstroken.
Tegelijkertijd kent het programma uitvoeringsproblemen. AcICT beveelt
aan om (verder) in te grijpen, vooral op het gebied van leveranciersmanagement en het na oplevering verder inrichten van het beheer van
applicaties. Ook vraagt zij aandacht voor een robuust terugvalscenario.
Alle aanbevelingen AcICT worden overgenomen. De opvolging van deze
aanbevelingen worden door Rijkswaterstaat als cruciaal beschouwd voor
het slagen van het programma.
De volgende maatrelen zijn of worden genomen.
1. Versterken (aansturing) programma
Conform het advies is de stuurgroep van het programma uitgebreid
met de CIO RWS. Het programmateam is versterkt met de geadviseerde expertise. Ook is gestart met het inrichten van een onafhankelijke kwaliteitsmonitoring door een externe partij en wordt een
gedetailleerde mijlpalenplanning opgeleverd. Hiermee is de capaciteit
ten behoeve van het programma vergroot en beter in balans met de
ambitie.
2. Versteviging regie op de leverancier
Het AcICT constateert dat het contract uit 2015 niet past bij een
ICT-project van deze omvang en adviseert om alle mogelijkheden die
er zijn te benutten om stevig op de leverancier te sturen. Dit is
inmiddels in gang gezet. Onderzocht wordt op welke manier deze
afspraken in het contract beter kunnen worden geborgd, zodat het
mogelijk wordt de leverancier steviger aan te spreken op zijn
verantwoordelijkheid.
3. Geef beheer van CHARM-systeem topprioriteit
Geadviseerd wordt het verder inregelen van het beheer van het
nieuwe systeem een topprioriteit te maken. De capaciteit van het
beheerteam is daarom vergroot. Verder wordt de benodigde support
gecontracteerd. Het uitvoeren van updates is reeds onderdeel van het
beheercontract. Ook de andere geadviseerde maatregelen worden
uitgevoerd.
4. Zorg voor een terugvalscenario als leverancier niet levert
Het AcICT waarschuwt voor de situatie waarin de hierboven geschetste
maatregelen onverhoopt niet het gewenste effect hebben en de taken
van de verkeerscentrales langer moeten worden ondersteund door de
huidige systemen. De noodzaak om een dergelijk terugvalscenario

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 A, nr. 72

2

beschikbaar te hebben, om het te kunnen inzetten indien dat nodig
mocht blijken wordt onderschreven. De optie om het beheer van het
huidige applicatielandschap langer in stand te houden in combinatie
met de 1-op-1 vervanging van individuele applicaties is en blijft
beschikbaar. Hiermee wordt het functioneren van het verkeersmanagement geborgd, hoewel de door CHARM beoogde efficiency en
uniformering niet of slechts in beperkte mate bereikt. Deze optie wordt
ingezet indien de noodzaak (leverancier levert niet) zich voordoet. In
het geval we op het terugvalscenario over moeten gaan, wordt
veiliggesteld wat tot dan toe bereikt is. Dit wordt vervolgens ingepast
in de doelarchitectuur van verkeersmanagement. De consequenties
voor continuïteit op wegverkeersmanagement op langere termijn zal ik
op dat moment opnieuw laten beoordelen en daar gevolg uit trekken.
AcICT wordt bedankt voor het grondige onderzoek en de aanbevelingen.
Alle aanbevelingen van het AcICT worden ter harte genomen en
uitgevoerd.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
M.G.J. Harbers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 200 A, nr. 72

3