Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

842
Vragen van de leden Dik-Faber (ChristenUnie) en Sienot (D66) aan de
Minister van Economische Zaken en Klimaat over de Gaswinning op de
Waddenzee (ingezonden 16 oktober 2019).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
26 november 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel «Jacht op fossiel gas rond eiland Schiermonnikoog moet stoppen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft u zelf opdracht gegeven aan de Nederlandse Aardolie Maatschappij
(NAM) voor een studie door de NAM naar de te verwachten lange termijn
bodemdaling (het na-ijleffect) bij kleine gasvelden in het oostelijk deel van de
Waddenzee?2 Zo nee, wie is dan de opdrachtgever?
Antwoord 2
Ja, ik heb daar zelf opdracht toe gegeven. Ik heb uw Kamer daarover met
mijn brief van 26 april 2019 (Kamerstuk 29 684, nr. 169), waaraan u refereert,
geïnformeerd. In de voorlaatste alinea van deze brief heb ik aangegeven dat
ik de NAM heb gevraagd om een studie volgens de zogenoemde Lange
termijn bodemdalingssystematiek (LTS-systematiek) uit te voeren voor de
kleine gasvelden in het oostelijk deel van de Waddenzee.
Vraag 3
Wanneer verwacht u de Kamer te informeren over de uitkomsten van dit
onderzoek?

1

Het Financieele Dagblad, 12 september 2019, https://fd.nl/opinie/1316386/jacht-op-fossiel-gasrond-eiland-schiermonnikoog-moet-stoppen
2
Kamerstuk 29 684, nr. 169.

ah-tk-20192020-842
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
De LTS-systematiek voor de gasvelden onder de kombergingsgebieden
Pinkegat en Zoutkamperlaag is reeds uitgevoerd ten behoeve van de Meeten Regelrapportage over 2018. Deze rapportage is op 13 juni 2019 door de
NAM aan mij, Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) en de Auditcommissie
gaswinning Waddenzee toegestuurd. Het advies van de Auditcommissie
verwacht ik eind 2019 of begin 2020.
Ik streef er naar dit advies van de Auditcommissie en mijn reactie daarop in
de eerste maanden van 2020 aan uw Kamer te sturen.
Vraag 4
Deelt u de opvatting dat een goede analyse van de huidige bodemdaling en
na-ijlende bodemdaling rond de oostelijke Waddenzee noodzakelijk is om de
effecten van nieuwe gaswinning onder de Waddenzee zorgvuldig te kunnen
beoordelen?
Antwoord 4
Ja, die opvatting deel ik. Een goede analyse van de bodemdaling onder de
Waddenzee is ieder jaar noodzakelijk in het kader van de hand-aan-de-kraan
systematiek. Een analyse conform de LTS-systematiek draagt daar aan bij.
Vraag 5
Erkent u dat NAM grote financiële belangen heeft bij de uitkomst van deze
studie?
Antwoord 5
Ja, de NAM heeft commerciële belangen bij de gaswinning onder de
Waddenzee en daarmee bij de uitkomsten van deze studie.
Vraag 6
Hoe waarborgt de Minister dat dit onderzoek (door NAM) naar winningen
onder de Waddenzee (door NAM) onafhankelijk wordt uitgevoerd conform de
aanbeveling van de Onderzoeksraad voor Veiligheid?
Antwoord 6
Voor de monitoring en het onderzoek naar de effecten van gaswinning onder
de Waddenzee bestaat sinds 2006 een structuur waarin de onderzoeksrapporten worden aangeboden aan de Auditcommissie. De Auditcommissie is
samengesteld uit leden van de Commissie voor de milieueffectrapportage
(Commissie m.e.r.) en bestaat uit onafhankelijke specialisten uit de relevante
vakgebieden. Deze Auditcommissie beschouwt de aanpak, resultaten en
conclusies van de jaarlijkse Meet- en Regelrapportage en bijbehorende
onderzoeken en schrijft hierover een advies. Jaarlijks informeer ik uw Kamer
over dit advies inclusief mijn appreciatie.
Vraag 7
Welke consequenties heeft de conclusie van het meest recente rapport van
het klimaatpanel van de Verenigde Naties (IPCC) dat de mondiale zeespiegelstijging nu al ruim 4 millimeter per jaar is, specifiek voor de plannen voor
nieuwe winningen van aardgas onder de Waddenzee vanuit Ternaard?
Antwoord 7
In het kader van de gas- en zoutwinning onder de Waddenzee wordt als
onderdeel van de hand-aan-de-kraan systematiek eens in de vijf jaar de
actuele stijgingssnelheid van de zeespiegel langs de Nederlandse kust
vastgesteld. Ik heb dit nader toegelicht in mijn brief aan uw Kamer van
31 januari 2018 (Kamerstuk 29 684, nr. 155).
Omdat er slechts vijf jaar vooruit voorspeld wordt, wordt de stijgingssnelheid
in sterke mate bepaald door de lokaal gemeten stijgingssnelheid en in
mindere mate door mondiale stijgingssnelheden. Wel wordt er rekening
gehouden dat mondiale stijgingssnelheden in de toekomst van invloed zullen
zijn voor de Nederlandse situatie. Wanneer dit leidt tot een situatie waarbij de
gebruiksruimte voor gaswinning onder de Waddenzee door zeespiegelstijging
wordt weggenomen, dient op het moment dat dit aan de orde is de gaswinning onder de Waddenzee te worden beëindigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 8
Welke gevolgen heeft de stikstofuitspraak voor de gaswinning onder de
Wadden?
Antwoord 8
De beoordeling van de stikstofdepositie op betrokken Natura 2000-gebieden
door de voorgenomen gaswinning bij Ternaard maakt onderdeel uit van de te
doorlopen vergunningenprocedure op grond van de Wet natuurbescherming.
Vraag 9
Kunt u toelichten hoe het precieze vergunningstraject er nu uitziet en hoe
hierbij een zorgvuldige afweging van natuurbelangen versus economische
belangen plaatsvindt?
Antwoord 9
Op de besluitvorming over de voorgenomen gaswinning bij een nieuw
gasveld als dat bij Ternaard is de rijkscoördinatieregeling van toepassing. Dit
betekent dat de winningslocatie en de benodigde pijpleiding worden
vastgelegd in een rijksinpassingsplan, dat door mij en mijn collega van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt vastgesteld. Het inpassingsplan wordt voorbereid in één gecoördineerde procedure samen met andere
benodigde vergunningen, waaronder een vergunning op grond van de Wet
natuurbescherming, en ontheffingen. Daarbij wordt voor het project ook een
milieueffectrapportage gemaakt, die voorgelegd wordt aan de Commissie
m.e.r. Het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat coördineert de
hierboven beschreven procedure.
Vraag 10
Bent u bereid verdere besluitvorming over gaswinning (door NAM) in de
Waddenzee uit te stellen tot na een onafhankelijk oordeel op het NAMonderzoek en een debat met de Kamer over zowel de uitkomsten van dit
onderzoek als het onafhankelijk oordeel?
Antwoord 10
In het regeerakkoord is afgesproken dat er deze kabinetsperiode geen
opsporingsvergunningen worden afgegeven voor nieuwe gasvelden op land.
Bestaande vergunningen blijven van kracht binnen de bestaande wet- en
regelgeving. Dit betekent ook dat nieuwe activiteiten mogen worden
ontplooid, mits deze binnen bestaande opsporingsvergunningen passen.
De kaders zijn vastgelegd in de Mijnbouwwet, de Wet natuurbescherming en
de Structuurvisie Waddenzee. Hierin is onder meer geregeld dat het
hand-aan-de-kraan-principe wordt toegepast en dat er monitoring plaatsvindt
die jaarlijks door de Auditcommissie Waddenzee wordt beoordeeld. Als de
gaswinning voldoet aan alle strenge voorwaarden die voor het Waddengebied gelden, inclusief de afspraken in het regeerakkoord, dan mag deze
doorgaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3