Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 936

Luchtvaartbeleid

Nr. 738

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 april 2020
Zoals eerder met uw Kamer gedeeld heeft Defensie in reactie op de
milieueffectrapportage en het ontwerpluchthavenbesluit Gilze-Rijen meer
dan 800 zienswijzen ontvangen (Kamerstuk 31 936, nr. 720). Met de
aanvaarding van de motie van het lid Kerstens c.s. (Kamerstuk 34 932,
nr. 11) heeft u mij verzocht om in overleg met betrokkenen te bezien op
welke wijze tot een gedragen besluit kan worden gekomen. In de veelheid
van kritische opmerkingen komen twee punten prominent naar voren. Het
eerste betreft de reserveveldfunctie voor jachtvliegtuigen – nodig voor het
geval er wegens grootschalig baanonderhoud op de vliegbases
Leeuwarden of Volkel niet kan worden gevlogen – waardoor de 35 Ke
contour de mogelijkheden tot woningbouw in de kernen Molenschot en
Hulten beperkt. Defensie kan deze reserveveldfunctie niet zomaar
opgeven, omdat de ruimte voor operationele activiteiten van jachtvliegtuigen schaars is. Het tweede punt van kritiek betreft het voorgenomen
aantal helikopterbewegingen en, als gevolg daarvan, de ligging van deze
contour aan de Noord- en de Zuidkant van de vliegbasis, deels over de
woonkernen van Rijen en Gilze.
Op woensdag 12 februari jl. heb ik de gemeente Gilze en Rijen bezocht,
waar ik sprak met bestuurders en omwonenden van de vliegbasis en waar
ik een aantal maatregelen en voornemens heb gepresenteerd die een
gedragen luchthavenbesluit dichterbij moeten brengen.
Twee maatregelen hebben specifiek betrekking op de zojuist genoemde
punten van kritiek.
In de eerste plaats heb ik besloten voorlopig voorrang te geven aan de
voorbereiding van het luchthavenbesluit voor vliegbasis De Peel, zodat
een reactivering van deze vliegbasis op termijn mogelijk is. Als Defensie
voor jachtvliegtuigen gebruik kan maken van De Peel, dan kan de
reserveveldfunctie voor jachtvliegtuigen op Gilze-Rijen vervallen. Dit heeft
geen gevolgen voor het luchthavenbesluit De Peel. Voor De Peel blijft
namelijk de toezegging uit de Kamerbrief van 12 juni 2019 van kracht,

kst-31936-738
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 936, nr. 738

1

namelijk dat de omvang van de huidige geluidszone van De Peel niet
groter wordt. De maximumvariant voor De Peel blijft 3.600 vliegtuigbewegingen door twaalf jachtvliegtuigen, jaarlijks in drie perioden van zes
weken. Dit is op 13 februari jl. nader toegelicht in de vergadering van de
Commissie Overleg en Voorlichting Milieu van de vliegbasis De Peel, die
hiervan kennis heeft genomen.
In de tweede plaats wordt de omvang van de returnveldfunctie – die nodig
is voor het geval onze helikopters niet in de Verenigde Staten kunnen
blijven – gehalveerd. Hierdoor worden de contouren aan de Noord- en de
Zuidkant van de vliegbasis kleiner, zodat de 35 Ke contour niet meer over
de woonkernen van Rijen en Gilze komt.
Met deze twee maatregelen kom ik tegemoet aan twee belangrijke punten
van kritiek op de plannen van Defensie. De gemeentelijke en provinciale
bestuurders die bij het gesprek op 12 februari aanwezig waren, verwelkomden deze maatregelen als een positieve stap op weg naar een
gedragen luchthavenbesluit.
Dat betekent wel dat de luchthavenbesluiten voor de vliegbases De Peel
en Gilze-Rijen niet meer gelijktijdig, maar na elkaar worden voorbereid.
Hierdoor wordt de uiterste datum van 31 oktober 2021 voor het tot stand
brengen van alle luchthavenbesluiten overschreden. Voor de vliegbases
Deelen, De Kooy, Eindhoven, Leeuwarden en Volkel is er inmiddels een
luchthavenbesluit, voor de vliegbases De Peel, Gilze-Rijen en Woensdrecht is het luchthavenbesluit nog in voorbereiding. Tot 31 oktober 2021
behouden de aanwijzingsbesluiten voor de militaire luchtvaartterreinen
Gilze-Rijen, Woensdrecht en De Peel hun geldigheid. Zoals reeds gemeld
in de Kamerbrief van 13 september 2019 (Kamerstuk 32 670, nr. 165) met
de inventarisatie van projecten die mogelijk gevolgen ondervinden van de
PAS-uitspraak leidt ook de stikstofproblematiek tot vertraging in de
voorbereiding van de nog openstaande luchthavenbesluiten, waaronder
het luchthavenbesluit voor de vliegbasis Woensdrecht. De concrete
gevolgen hiervan en mogelijke oplossingsrichtingen hiervoor worden
momenteel onderzocht. Ook door de COVID-maatregelen worden de
reguliere processen voor overleg en inspraak verstoord, onder andere
doordat bijeenkomsten worden afgelast. Hoe groot de weerslag hiervan
zal zijn, is nog niet aan te geven.
Tijdens het Kamerdebat van 5 juli 2018 (Handelingen II 2017/18, nr. 103,
item 7) over de verlenging van de geldigheidstermijn van aanwijzingen
van militaire luchtvaartterreinen heb ik toegezegd er alles aan te doen om
niet voor een vierde keer met een dergelijk wetsvoorstel te moeten
komen. Die toezegging kan ik niet gestand doen, deels vanwege de
koerswijziging rondom de voorbereiding van het luchthavenbesluit
Gilze-Rijen die ik hierboven heb toegelicht, deels vanwege de vertraging
door toedoen van de stikstofproblematiek.
Zoals toegezegd waren tot nu toe alle inspanningen erop gericht om alle
luchthavenbesluiten tijdig, voor 31 oktober 2021, in werking te laten
treden. Maar vanwege de bovengenoemde omstandigheden bereid ik
inmiddels een wetsvoorstel voor om de overgangsrechtelijke bepaling die
de geldigheidsduur van de genoemde aanwijzingsbesluiten beperkt aan te
passen, zodat er meer tijd is om de luchthavenbesluiten, voor de
vliegbases De Peel, Gilze-Rijen en Woensdrecht, voor te bereiden. Ik streef
ernaar dat dit wetsvoorstel dit najaar bij de Tweede Kamer aanhangig kan
worden gemaakt.
De Staatssecretaris van Defensie,
B. Visser

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 936, nr. 738

2