VERSCHIL MOET ER NIET ZIJN,
DAT MOET JE MAKEN
Rapportage Gelijke Kansen Alliantie 2017

nhoudsopgave
4

Voorwoord door Jet Bussemaker & Sander Dekker

8

Schiedamse samenwerking laat studenten dromen
Sterke netwerken: Regionale samenwerking

12

Ongelijke kansen in Limburg: Leg dat maar eens uit aan je kinderen
Sterke netwerken: Regionale samenwerking

16

In gesprek met Stytia de Leeuw, directeur van het Rotterdamse Marnix Gymnasium
Stimulerend onderwijs

18

De armoedeaanpak van gemeente Leeuwarden werkt door zijn eenvoud
Sterke netwerken: Armoedeaanpak

22

Gepersonaliseerd leren is kansen creëren op Vakcollege De Hef in Rotterdam
Sterke netwerken: Ouderbetrokkenheid

26

Gelijke Kansen in het hoger onderwijs, door Jet Bussemaker
Stimulerend onderwijs: De beste docenten

30

Gelijke Kansen Week: Hoe een gele schoolbus symbool werd voor kansengelijkheid
Sterke netwerken: Landelijke alliantie

36

StudentLab: studenten aan zet om onderwijs te verbeteren
Soepele overgangen

42

Weg van cultuur: wat is de rol van cultuur bij het stimuleren van gelijke kansen?
Stimulerend onderwijs: Cultuur in het onderwijs

45

Innovaties in voor- en vroegschoolse educatie, door Sander Dekker
Onderzoek

46

In gesprek met Iliass El Hadioui: een brug slaan tussen straat- en schoolcultuur
Stimulerend onderwijs

48

Weten wat werkt: onderzoek naar gelijke kansen
Onderzoek

50

Cijfers op orde, meer kansen voor kinderen

VERSCHIL MOET ER NIET ZIJN,
DAT MOET JE MAKEN
Rapportage Gelijke Kansen Alliantie 2017

Onderzoek

2 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

3

V!rrw! d

- JET BUSSEMAKER & SANDER DEKKER -

In 1923 schreef Theo Thijssen een roman,

is immers een kernopdracht van het onderwijs.

Kees de Jongen, over de lagereschooltijd van

Niet alleen voor de eigen toekomst van jonge-

Kees Bakels, zoon van een schoenmaker in de

ren, maar ook voor de toekomst van Nederland.

Jordaan. De roman speelt aan het eind van de
negentiende eeuw in Amsterdam, waar Kees
in armoede opgroeit. Hij is zich goed bewust
van het belang van een opleiding om verder
te komen. Met zijn op school geleerde Franse
woordjes wijst hij trots toeristen de weg naar
het Rijksmuseum. Hij droomt ervan verder te
kunnen leren. Maar die kans krijgt hij niet. Na
de basisschool gaat hij noodgedwongen op een
kantoor aan de slag. Dat lijkt nu ondenkbaar.
Onderwijs heeft bijgedragen aan voortuitgang
en welvaart en was cruciaal voor de emancipatie van mensen. Iedere dag weer is het een
uitdaging alle kinderen in het onderwijs gelijke
kansen te bieden.
Een jaar geleden verschenen er rapporten van
de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) en de Inspectie
van het Onderwijs waarin werd gewaarschuwd
voor toenemende kansenongelijkheid in het
Nederlandse onderwijs. Al eerder hadden wij
aandacht gevraagd voor het thema van kansengelijkheid in het onderwijs. Het benutten van de
talenten van alle leerlingen, ongeacht afkomst,

We vormden een brede coalitie voor gelijke
kansen in het onderwijs en daarbuiten, waarbij

© Valerie Kuijpers

we van veel kanten steun en actieve medewerking kregen. Het resulteerde in de Gelijke
Kansen Alliantie en ons actieplan dat we vorig
jaar presenteerden. Inmiddels hebben we meer
dan 100 maatschappelijke organisaties bij de
Alliantie kunnen verwelkomen en ondersteunen
we tientallen gemeenten om kansengelijkheid
te bevorderen. In dit magazine brengen we de
groeiende beweging voor gelijke kansen in het
onderwijs in beeld.
Dat ongelijke kansen in het onderwijs nog
steeds actueel zijn, illustreert het interview met
studente Hafsa Chairi. Haar niveau werd vanaf
het basisonderwijs steeds te laag ingeschat,
maar dankzij haar doorzettingsvermogen en
‘verlangen naar kennis’ volgt zij nu drie masteropleidingen aan de universiteit. Kinderen
verschillen in het ‘startkapitaal’ waarmee zij
het onderwijs binnen komen. Niet alle kinderen
groeien op in een omgeving met een rijk aanbod
in taal, kennis en cultuur. Soms hebben kinde-

ren in hun directe omgeving geen rolmodellen

moeten jongeren niet afwijzen, maar hen juist

aan wie ze zich kunnen optrekken. Het helpt

begeleiden, vertrouwen en steun geven. Daarin

enorm als thuis dezelfde codes, regels en ver-

mag ook een sterke betrokkenheid van ouders

wachtingen leven als op school. De school voelt

verwacht worden. In dit magazine is te lezen

in dat geval direct vertrouwd. Wie thuis al door

hoe het vakcollege De Hef succesvol is in de

zijn ouders wordt uitgedaagd en gestimuleerd

samenwerking met ouders en hoe leerlingen

neemt die bagage vanzelfsprekend mee naar

persoonlijk worden ondersteund en begeleid.

school.

Niet alleen leraren, ook schoolleiders en bestu-

Maar niet voor alle kinderen sluiten de wereld

ren hebben een verantwoordelijkheid om juist

van de school en de wereld thuis goed op elkaar

kinderen met een minder kansrijke afkomst,

aan. Kinderen die niet worden voorgelezen of

zo goed mogelijk onderwijs op maat te bieden.

spelenderwijs worden uitgedaagd tot hoofd-

Een mooi voorbeeld is het Marnix Gymnasium

rekenen, staan bij voorbaat op achterstand.

in Rotterdam, dat actief beleid voert om te

Wie in een omgeving zit waar schoolsucces van

voorkomen dat alleen kinderen uit kansrijke

minder belang is, kijkt anders tegen diploma’s

milieus op de school zitten. Ook minder kans-

aan. Veel leerlingen spelen op school een ‘uit-

rijke leerlingen weten via ‘Talentklassen’ de

wedstrijd’. Dat stelt de pedagogisch-didactische

school te vinden. Zij krijgen extra begeleiding,

kwaliteiten van leraren op de proef. Leraren

voordat ze de overstap maken van de basisschool naar het gymnasium.

4 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

5

Verschil in startkapitaal tussen kinderen wer-

Sport en cultuur zijn voor de ontwikkeling van

ken door in de hele onderwijscarrière. Bij iedere

kinderen van grote betekenis. Actief samen

overgang in het onderwijs zijn kinderen uit

mooie dingen maken leert leerlingen het expe-

kansrijke milieus in het voordeel. Voor hen gel-

riment aan te gaan en zich open op te stellen.

den hoge verwachtingen en ambities. Ouders

Het versterkt hun zelfvertrouwen. Zogenaamde

die zelf hoger opgeleid zijn kunnen in hun be-

‘non-cognitieve vaardigheden’ zoals zelfver-

geleiding van hun kinderen putten uit hun eigen

trouwen en doorzettingsvermogen, blijken een

ervaring als student. De overgang van mbo naar

belangrijke factor in schoolsucces. In Rotter-

hbo is zo’n kwetsbare overgang, terwijl dit juist

dam was er in de Schouwburg een inspirerende

een belangrijke emancipatieroute is. Studenten

bijeenkomst waar scholen en de cultuursector

die zelf te maken hebben met deze overgang

samen zochten naar manieren waarop cultuur

hebben we gevraagd plannen te ontwikkelen

kan bijdragen aan gelijke kansen.

om de overstap te verbeteren. Dat leverde veel
bruikbare en mooie voorstellen op.

Over al deze initiatieven en goede voorbeelden
kunt u meer lezen in dit magazine. Het maga-

Kinderen met een laag startkapitaal krijgen

zine geeft een beeld van wat we het afgelopen

vaak weinig kansen om ervaringen op te doen

jaar in gang hebben gezet. Daarmee heeft de

buiten de directe omgeving waar ze opgroeien.

beweging voor gelijke kansen in het onderwijs

Onderwijs biedt dan een belangrijke ‘ontsnap-

een impuls gekregen. De beweging gaat ook het

pingsroute’ naar nieuwe kennis en ervaringen.

komend schooljaar verder. We nodigen ieder-

Maar er is meer nodig. Een stimulerende peda-

een uit daaraan mee te doen en het verschil te

gogische omgeving wordt gevormd in een sterk

maken voor de toekomst van onze jongeren.

netwerk van ouders, scholen en maatschappe-

Gelijke Kansen Tijdslijn
5 september 2016

Minister Bussemaker opent het schooljaar
Ze geeft een toespraak over gelijke kansen op het LIFE College in Schiedam,
de Haagsche Hogeschool en de Vrije Universiteit in Amsterdam.

8 september 2016

Trouw kopt: “Kind hoogopgeleide ouders vaker naar vwo”
Dat blijkt uit een onderzoek van het CBS. Een kind met hoogopgeleide ouders blijkt
vaker een hoger onderwijsdiploma te hebben dan een kind met laagopgeleide ouders. Het CBS volgde negentienduizend jongeren dertien jaar lang gedurende hun
schoolloopbaan vanaf de brugklas.

27 oktober 2016

AD kopt: “Extra geld voor mbo’ers die stapelen”
Het kabinet stelt €12 miljoen extra beschikbaar voor mbo-scholen die hun studenten
stimuleren om een diploma op een hoger niveau te halen. Dit schreef het Algemeen
Dagblad in aanloop naar de lancering van de Gelijke Kansen Alliantie.

lijke partijen. In Schiedam werken lokale werkgevers, een kinderopvangorganisatie, de biblio-

27 oktober 2016

theek en een sportclub nauw met het Lentiz
College samen.
Jet Bussemaker
De minister van Onderwijs, Cultuur en

De documentaire “Geef me een Kans” gaat in première
In Tuschinksi in Amsterdam zijn ruim 700 mensen aanwezig bij de première van de
documentaire “Geef me een Kans”. Hierin worden twee schoolverlaters gevolgd bij hun
pogingen om een baan te vinden. Op de website www.geefme1kans.nl delen meer dan
250 werkgevers hun ervaringen en ideeën over het geven van kansen aan jongeren.

Wetenschap
Sander Dekker

31 oktober 2016

De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur
en Wetenschap

6 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

Lancering van de Gelijke Kansen Alliantie
Ruim 350 studenten, docenten, bestuurders en vertegenwoordigers
van gemeenten en maatschappelijke organisaties lanceren samen de
Gelijke Kansen Alliantie in de oude vakwerkschool Het Sieraad
in Amsterdam.

TIJDSLIJN
VERVOLGT
OP PAGINA 11

7

STERKE NETWERKEN - REGIONALE SAMENWERKING

Schiedamse samenwerking
laat studenten dromen
- JET BUSSEMAKER -

Op maandag 5 september 2016 vormde het

van het Lentiz-bestuur en de schoolleiding

Lentiz College in Schiedam het decor voor de

was om een nieuw soort school te creëren.

aftrap van de gelijke kansen aanpak in het nieu-

Een school waarin vmbo-leerlingen én

we schooljaar. Het was de eerste keer dat ik het

mbo-studenten samen leren. Een school die

mbo-schooljaar opende, zoals ik in eerdere ja-

elke werkdag van 8 uur ’s ochtends tot 8 uur

ren al het academische jaar had geopend. Want

’s avonds geopend is, zodat leerlingen onder

voor mij speelt het mbo net zo’n cruciale rol in

begeleiding van jongerenwerkers ook na

talentontwikkeling als het hoger onderwijs. En

schooltijd hun talenten kunnen ontwikkelen.

voor ongeveer 40 procent van de mbo-studen-

Zo ontstond het ‘Life College’.

ten is het mbo een opstap naar het hbo.

© Lentiz onderwijsgroep

In samenwerking met partners, zoals de Biblio-

Juist bij deze overstap zien we echter iets

theek Schiedam, een privaat fonds, de gemeen-

opvallends. Mbo-studenten die zelf hogeropge-

te, een kinderopvangorganisatie en welzijnsor-

leide ouders hebben, kiezen veel vaker voor de

ganisatie SWS Dock werd het onderwijsconcept

stap naar het hbo en zijn daar ook succesvoller

uitgewerkt. Ook werkt de school heel nauw

jongeren had het Lentiz College een aanpak

mbo te geven, zodat onterechte weigeringen

dan mbo-gediplomeerden met lageropgeleide

samen met bedrijven uit de regio; de toekomsti-

ontwikkeld die werkt: ‘New Life’, een speciaal

tot het verleden zouden behoren. Ook was het

ouders. Mbo-gediplomeerden met een migran-

ge werkgevers van de leerlingen en studenten.

programma voor jongeren die het door uiteen-

aantal voortijdig schoolverlaters, door de grote

tenachtergrond of lageropgeleide ouders vallen

Samen met haar partnerorganisaties vormt de

lopende problemen niet was gelukt om een

inzet van gemeenten en schoolbesturen, voor

veel meer uit op het hbo, en hebben ook meer

school zo een ‘Alliantie voor Talent’, die kansen

startkwalificatie te halen. Studenten kregen een

het eerst onder de 25.000 per jaar uitgeko-

moeite met het vinden van stages of werk. Dat

creëert voor jongeren.

coach en begeleiding van een maatschappelijk

men, en had ik voor de komende jaren nieuwe,

werker, een psycholoog en een jongerenwer-

nog ambitieuzere doelstellingen gesteld. Maar

ker. Met hen pakten ze hun problemen aan, die

niet alleen in de buitenwereld van het beleid

vaak in de privésfeer lagen. Want pas wanneer

was het nodige veranderd. Ook de realiteit van

jongeren thuis (en in hun hoofd) de boel op orde

de straat, de school en dagelijkse omgeving

hebben, kunnen ze zich richten op het halen

waren niet langer hetzelfde. De docenten en

van een diploma.

schoolbestuurders die ik sprak, vertelden over

vind ik verontrustend.

Eind 2014 bezocht ik het Life College voor het

Persoonlijke aandacht voor studenten en veel

eerst. Ik legde toen de laatste hand aan mijn

ruimte voor oriëntatie op zowel de arbeidsmarkt

Kamerbrief over extra kansen voor kwetsbare

als op een vervolgopleiding zijn cruciaal om

jongeren, waarin ik onder andere het toela-

mbo-studenten een goede start te laten maken.

tingsrecht in het mbo aankondigde. Op het Life

Het Lentiz College heeft hiervoor een aanpak

College sprak ik toen met jongeren van soms

die mij ontzettend inspireert, juist omdat stu-

pas zeventien of achttien jaar die al een hele

Bijna twee jaar na mijn eerste bezoek keerde

denten worden gestimuleerd om te geloven in

reeks teleurstellingen en afwijzingen achter de

ik in september 2016 dus terug naar Schie-

hun eigen talent.

rug hadden: op hun vorige school, thuis, op de

dam. Inmiddels was er in de buitenwereld het

sportclub. Hun zelfvertrouwen was daardoor

nodige veranderd. Zo had de Tweede Kamer

verdampt en eigenlijk hadden ze de hoop op

uitgebreid gesproken over mijn wetsvoorstel

een startkwalificatie, op een baan, een eigen

om alle jongeren het recht op toelating tot het

In 2011 zette de Lentiz onderwijsgroep een
gloednieuwe school neer bij de Schieveste,
achter station Schiedam Centrum. De ambitie

8 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

huis al goeddeels opgegeven. Voor deze groep

hun worsteling met het spanningsveld tussen
de disciplinerende schoolse omgeving en de
verhardende buitenwereld van de straatcultuur.
Op straat, juist in een grootstedelijke omgeving,
worden gevoelige thema’s als migratie, terrorisme en discriminatie soms onnodig uitvergroot
tot wij-zij tegenstelingen.

9

November 2016

Gelijke Kansen website online: www.gelijke-kansen.nl
Op de website bieden wetenschappers, docenten en ervaringsdeskundigen aan om
hun verhaal te vertellen, overal in Nederland. Ook is al het bestaande wetenschappelijk
onderzoek naar kansengelijkheid gebundeld in een kennisdatabank.

14 november 2016

© Lentiz onderwijsgroep

waarvan lang niet iedereen vooraf wist of het

heel nadrukkelijk speelt. De school staat in een

goed zou aflopen. Maar omdat de docenten van

wijk waarin de buitenwereld voor veel leerlin-

Tobias in hem geloofden, ging hij ook steeds

gen indringend binnenkomt. En ook thuis wordt

meer in zichzelf geloven. Op die vijfde sep-

hen niet altijd een veilige, stimulerende omge-

tember liep Tobias de hele dag met mij mee.

ving geboden. Deze jongeren komen nog maar

Zijn droom was om vragenwagenchauffeur te

weinig in aanraking met leeftijdsgenoten en

worden, vertelde hij. En nu hij aan de start stond

volwassenen met een ander wereldbeeld, een

van zijn laatste jaar op mbo-2 niveau was die

ander opleidingsniveau en een andere culturele

droom bijna uitgekomen. ‘Toekomstdromen’

achtergrond. Dat leidt niet alleen tot verschra-

zou twee maanden later ook het thema worden

ling, verharding en verwijdering tussen bevol-

van de eerste lustrumviering van zijn school. Ik

kingsgroepen, maar beperkt ook de mogelijk-

hoop dat overal in Nederland scholen, docenten

heden voor jongeren om hun talenten buiten de

en leerlingen volop durven te dromen, en elkaar

dominante straatcultuur te ontwikkelen.

helpen om hun dromen waar te maken. Want

Scholen kunnen een rol spelen in het tegen-

iets moois begint vaak met een grote droom.

gaan van deze gescheiden werelden. Dat doet

:)

Dit is een uitdaging die ook op het Life College

Minister Bussemaker lanceert een sollicitatiespel
voor laagtaalvaardige vrouwen in Amsterdam
De presentatie vindt plaats bij Emancipatiecentrum Vrouw en Vaart in Amsterdam-West.
Vrouw en Vaart is één van de organisaties die wordt ondersteund via het programma
“Tel mee met Taal”. Dit programma zorgt voor empowerment van vrouwen op het gebied
van lezen, schrijven en computervaardigheden.

29 november 2016

Taalnetwerk Zeeland gaat van start
In de Bibliotheek van Zeeland slaan ruim 60 Zeeuwse organisaties, met betrokkenheid van
gemeenten, bibliotheken en vrijwilligersorganisaties de handen ineen om taalachterstanden
en laaggeletterdheid aan te pakken. Zo krijgen zowel ouders als kinderen meer kansen op
volwaardige deelname op school en in de samenleving.

December 2016

De Nationale Denktank presenteert tien oplossingen
voor het beroepsonderwijs van de toekomst
Er is binnen de tien oplossingen veel oog voor gelijke kansen. Eén van de gepresenteerde
oplossingen stelt de rol van sport centraal: ‘Sport brengt mensen letterlijk en figuurlijk in
beweging, stimuleert samenwerking en groepsprocessen, en zorgt voor uitwisseling van
ervaringen en achtergronden’, aldus de initiatiefnemers.

Lentiz heel effectief. Door allerlei partners te
betrekken bij de ontwikkeling van hun leerlingen en studenten bieden zij een rijke, veilige
en vertrouwde educatieve omgeving waarin
talentontwikkeling centraal staat. Ik zag dit
met eigen ogen bij Tobias, een mbo-student
die vanuit het praktijkonderwijs naar het Life
College was overgestapt. Een moeilijke stap,

10 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

Toespraken
Alle toespraken die minister Bussemaker
hield bij de opening van het mbo-jaar,
het hogeschooljaar en het academisch
jaar kunt u hier teruglezen:
http://bit.ly/toespraken-bussemaker

23 januari 2017

Aftrap Gelijke Kansen Week
De Gelijke Kansen Bus toert deze week door het land. De week
staat geheel in het thema van gelijke kansen in het onderwijs.
De bus doet meerdere locaties aan waar verschilmakers
strijden voor gelijke kansen.

TIJDSLIJN
VERVOLGT
OP PAGINA 25

11

STERKE NETWERKEN - REGIONALE SAMENWERKING

Ongelijke kansen:
Leg dat maar eens uit aan je
kinderen aan de keukentafel
In gesprek met Hans Teunissen, gedeputeerde Ruimte en
Onderwijs in de provincie Limburg
“Uit eigen ervaring kan ik zeggen dat het moeilijk

daar moeten de ouders ook wat voor terugdoen.

is om thuis uit te leggen waarom de een meer

Bijvoorbeeld een huiswerkklas begeleiden. Dat

kansen krijgt dan de ander. Ik heb drie kinderen

zorgt voor een gedeelde verantwoordelijkheid.

en mijn middelste kon iets minder makkelijk

De relatie tussen ouders, school en kind wordt

leren. Hij heeft altijd het gevoel gehad dat hij

beter en de schoolresultaten van de kinderen

zich meer moest bewijzen. En dat is niet goed

gaan omhoog. Dat bewijst mij dat kinderen sti-

te praten.”

muleren om hun kansen te vergroten niet stopt

Gelijke kansen in Limburg
“In Limburg hebben we heel goed onderwijs,
maar blijkt uit onderzoek ook dat, net als in de

bij het verlaten van het schoolplein.”

Goede voorbeelden
zijn aanstekelijk

rest van Nederland, kinderen van hoger opge-

“Ik zie om me heen, op scholen, uit verhalen

leide ouders makkelijker een hoger school-

van leraren, heel veel mooie voorbeelden. Dat

advies krijgen. We zien ook grote verschillen

vind ik ook mooi aan de maatwerkaanpak van

in de scores bij de eindtoets tussen diverse

de Gelijke Kansen Alliantie. Goede voorbeelden

steden en regio’s. Het gemiddelde opleidings-

die meetbaar en laagdrempelig zijn vind ik heel

gaan pedagogisch medewerkers op huisbezoek

doorliep al alle vmbo-niveaus. En dat heeft hij

niveau is hier lager dan het gemiddelde in heel

waardevol en het enthousiasme van bevlogen

bij de ouders van peuters, om de achtergrond

vooral te danken aan zijn eigen doorzettings-

Nederland, maar we hebben relatief veel leer-

mensen werkt aanstekelijk.”

beter te leren kennen en daarop in te kunnen

vermogen. Nu gaat mijn zoon zelf leerlingen

spelen. En in Heerlen gaan ze de overdracht

begeleiden, omdat hij weet hoe lang en moeilijk

van kinderdagverblijf naar de basisschool an-

de weg kan zijn. Daar ben ik als ouder trots op:

“De wereld zal over een jaar misschien niet

ders aanpakken, door een overdrachtsgesprek

dat hij op zijn eigen manier bijdraagt aan gelijke

gigantisch anders zijn. Ik geloof in kleine stap-

te doen met de ouders, de pedagogisch mede-

kansen.”

pen, ik wil gewoon beginnen, niet afwachten. De

werker en de nieuwe docent.”

lingen op HAVO en VWO. Als regio die niet groeit
zijn we er des te meer op gebrand alles uit onze
kinderen te halen.”
“Gelukkig zijn er een aantal hele goede voorbeelden in de regio, waar ze durven het anders
te doen. Zo ondertekent de El Habib basisschool
in Maastricht een contract met de ouders om
de betrokkenheid te verhogen. De kinderen
hebben recht op allerlei extra activiteiten, maar

12 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

Geloof in de toekomst

komende tijd gaan we in Heerlen, Roermond
en Venray in proeftuinen aan de slag. Met het
vergroten van de betrokkenheid van ouders, de
bewustwording van leraren, maar ook gratis
huiswerkbegeleiding. In Venray bijvoorbeeld

© Provincie Limburg

“Mijn kinderen zijn inmiddels de basisschoolleeftijd ontgroeid. De een studeert geneeskunde, de ander is marketeer, en de derde doet een
hbo-opleiding sociale studies. Knap, want hij

e
d
e
o
g rb"lden
v! egio...
r
e
d
in
13

WAT WE HEBBEN GEDAAN

In gesprek
met
gemeenten

60

Het doel van onze gelijke kansen aanpak
is om, net als in Schiedam, op steeds
meer plekken in Nederland lokale en
regionale allianties voor talent en gelijke
kansen te helpen vormen. In de grootste 60 gemeenten zijn dit schooljaar
gesprekken gevoerd om dit te helpen
bereiken. 23 van deze gemeenten zijn
inmiddels gestart met de voorbereiding
en uitvoering van hun eigen actieplan
voor gelijke kansen. In zeven gevallen is

In een lokale alliantie voor talent en
gelijke kansen versterken gemeenten,
scholen, maatschappelijke organisaties
en werkgevers elkaar door kennis en
ervaringen te delen en een gedeelde visie te ontwikkelen op het voorkomen en

EEN GESPREK

Hafsa Chairi kwam vele barrières tegen in ons onderwijssysteem. Toch rondt ze momenteel drie universitaire masteropleidingen af: Communicatiewetenschappen, Theologie &
Religiewetenschappen en Spiritual Care. Eind vorig jaar liep
ze een dag mee met minister Bussemaker.

bestrijden van kansenongelijkheid. Zo’n
visie vormt het vertrekpunt voor een samenhangende aanpak van onder andere armoede bij kinderen, schooluitval bij
kwetsbare jongeren, cultuur- en sporte-

MET WELKE BOODSCHAP GING JE
NAAR HET MINISTERIE?
“Ik wilde minister Bussemaker op het hart drukken dat er geen gelijke kansen bestaan in ons
onderwijssysteem. Alles hangt af van de mate

ducatie, goede voor- en vroegschoolse

waarin de student gelooft in zichzelf. Te vaak

voorzieningen en de aanpak van taal-

ben je afhankelijk van of je iets gegund wordt.

achterstanden en laaggeletterdheid. Zo

Of mensen je leergierigheid stimuleren of dat ze

krijgen kinderen van jongs af aan meer
kansen om hun talenten te ontwikkelen,
hun dromen na te jagen en volop mee te
doen op school en in de samenleving.

je tegengehouden omdat je een andere mening
of een ander uiterlijk hebt. Als je een hoofddoek
draagt of een andere huidskleur hebt, tellen
fouten zwaarder. Talent zit vaak in ‘anders zijn’.
We hebben dus professionals nodig die daar
oog voor hebben. Ik was succesvol omdat ik

aan de uitvoering van lokale en regio-

nieuwe wegen in durfde te slaan, bijvoorbeeld

kunnen het niet betalen. Ik moest een geavan-

nale activiteiten wetenschappelijk on-

door voortijdig een niveau hoger te gaan stu-

ceerde rekenmachine lenen van de decaan,

derzoek verbonden dat door ons wordt

deren of meerdere masters tegelijk te volgen.

omdat mijn ouders dat niet konden betalen.

ondersteund. Daarnaast zijn 33 andere

Bekijk de resultaten van de eerste zes

Ik dacht en handelde buiten de kaders van het

We verspillen nu zoveel talent doordat jongeren

gemeenten bezig met het organiseren

maanden Gelijke Kansen Alliantie op

onderwijssysteem. Geef studenten, docenten

hun energie moeten steken in barrières, in

van bijeenkomsten om in hun regio het

https://youtu.be/x9SXFwRF1vw

en school- en universiteitsdirecties de ruimte

plaats van in studeren.”

om dat aan te moedigen.”

thema verder te agenderen en eigen
activiteiten te formuleren. We ondersteunen deze gemeenten bij hun aanpak
met een team van regiocoördinatoren
dat bestuurlijke gesprekken voert, kennis en goede voorbeelden ontsluit en
een netwerk van professionals opbouwt.

14 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

WAT HEB JE GELEERD VAN
DE MINISTER?

WELKE BARRIÈRES KWAM JE
ZELF TEGEN?

“Minister Bussemaker zei tegen me: “Je hebt

“Zoveel. Ik werd na de basisschool onterecht op

je eigen helden die je helpen, maar jij kan met

een laag niveau gezet en moest zelf stap voor

jouw verhaal en persoonlijkheid ook weer een

stap opklimmen. Ik verlangde naar een onder-

held zijn voor iemand anders. Ik hoop dat je al

wijsomgeving waarin ik begrepen en uitge-

je masters met succes afrondt én dat jij één

daagd werd. Veel jongeren geloven niet dat

van de eerste vrouwelijke hoogleraren met een

je kunt opklimmen in ons onderwijssysteem.

hoofddoek in Nederland wordt”. Die woorden

Ze zijn niet goed geïnformeerd, vinden zichzelf

hebben me geraakt. Ik voelde me aangemoe-

niet slim genoeg, staan er vaak alleen voor of

digd om mijn dromen te blijven najagen.”
15

STIMULEREND ONDERWIJS

Vanuit het onderwijs dragen we een extra
grote verantwoordelijkheid om tegenwicht
te bieden tegen de polarisatie die we zien
in onze samenleving
Stytia de Leeuw, directeur van het Marnix Gymnasium,
over haar aanpak om gelijke kansen op school te bevorderen
in een multiculturele context.
“Het Marnix Gymnasium in Rotterdam is altijd

willen toegeven als ze minder bij zijn dan

een school geweest voor kinderen uit de stad

anderen. Juist die leerlingen zijn vaak bru-

en omliggende gemeenten. We zien al jaren

taal. Je ziet dan ‘huiswerk niet gemaakt’, maar

dat de diversiteit in onze klassen toeneemt.

eigenlijk gaat het om een thuissituatie waar de

Dat is positief, maar veel leerlingen met minder

ruimte om te werken niet geboden wordt. Dan

verdienende ouders haken na een paar jaar
gymnasium toch weer af.”

zit je als student in een spagaat tussen gedrag
dat op school wordt verwacht en gedrag dat
thuis wordt verwacht.”

LEG EENS UIT, HOE WERKTE
DAT IN HET VOORBEELD VAN
HET ETNISCH PROFILEREN?
“Toen heeft de docente gezegd: we gaan nu
gewoon verder met ons werk en ik wil na de
les graag hierover met jou verder praten.
Zo behield ze de werksfeer in de klas. Daarna regelde ze een aantal mentorgesprekken
met een afdelingsleider erbij. Om elkaar te
leren begrijpen: waar kwam zijn opmerking
vandaan? En hoe kon zij hem binnen de
school houden? En dat werkt.”

WAT ZIJN JULLIE AMBITIES OP HET
GEBIED VAN GELIJKE KANSEN?

Sander Dekker
over het Marnix
Gymnasium

“Mijn eerste ambitie is dat minder leerlingen tussentijds uitstromen naar een lager

Als onderdeel van de Gelijke Kansen Week

niveau. Maar het gaat vooral om veiligheid,

bezocht ik in januari het Marnix: een gymna-

respect en verbondenheid voor al mijn leer-

sium met een leerlingenpopulatie die je door-

lingen, in een veranderende samenleving.

gaans vooral in het vmbo tegenkomt. Omdat

Daarvoor is meer kennis nodig. Vanuit het

de eigen normen van docenten niet aansloten

onderwijs dragen we een extra grote ver-

bij de achtergrond van de leerlingen, is het

antwoordelijkheid om tegenwicht te bieden

Marnix aan de slag gegaan met de methode

tegen de polarisatie die we zien in onze sa-

‘De transformatieve school’. En dat bracht

menleving. Die verantwoordelijkheid ligt bij

een forse impuls in de professionalisering

mij en mijn docenten, maar ook bij ouders.

van docenten en onderzoek.

Wij investeren dus ook veel in ouder-

Het Marnix weet nu de talenten van kansarme

betrokkenheid, zeker waar die niet van-

leerlingen veel beter te ontwikkelen. Docenten

zelfsprekend is. Ga met elkaar in gesprek!

en leerlingen onderzoeken samen welke

School nu, in 2017, is heel anders dan de tijd

methodes een positief school- en leerklimaat

waarin de ouders zelf naar school gingen.

stimuleren. Ook andere scholen zouden dat

Daar moet je over praten.”

kunnen doen. Om kansenongelijkheid aan te

WAT ZIEN JULLIE VERANDEREN
OP SCHOOL?

EN WAT DOE JE DAN, ALS DOCENT?

“We merken dat de straatcultuur de school

“Wij gebruiken het programma De Transforma-

steeds meer binnendringt. Een voorbeeld: een

tieve School, van onderzoeker Iliass El Hadioudi,

docent sprak aan het begin van de les een leer-

socioloog en docent aan de Erasmus Univer-

ling aan die zijn boeken niet bij zich had. De jon-

siteit in Rotterdam. Er zit vaak een mismatch

gen reageerde met “je bent mij etnisch aan het

tussen wat die leerlingen thuis mee krijgen, wat

profileren.” Dat soort situaties beïnvloeden het

ze in hun straatcultuur meekrijgen, en wat op

leerproces. De hele klas kijkt dan van: hoe gaat

school verwacht wordt. Met het programma van

de lerares reageren? Zeker in de bovenbouw

El Hadioudi trainen we docenten om beter op

zijn leerlingen verbaal zo sterk dat zij docenten

individueel niveau te herkennen wat leerlingen

op allerlei manieren in verlegenheid brengen.

met verschillende achtergronden nodig hebben,

Je merkt het in heftige taal en het uitlokken van

om hun gedrag beter te kunnen duiden en om

emotionele reacties van docenten.

jargon te ontwikkelen om goede interventies

ders en andere betrokkenen van elkaar blijven

te kunnen plegen.” (lees meer over De Trans-

leren. Daarom wordt de komende jaren ruim

formatieve School op pagina 46)

€1 miljoen extra uitgetrokken voor (weten-

Een ander voorbeeld: een leerlinge vertelde
me dat ze door haar familie en vrienden wordt
gezien als nerd, als ze haar huiswerk doet.
Wij merken dat sommige leerlingen het niet

16 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

pakken, moeten scholen, docenten, bestuur-

schappelijk) onderzoek naar alle maatregelen
uit het Actieplan Gelijke Kansen.

17

STERKE NETWERKEN - ARMOEDEAANPAK

+

We doen als gemeente
niet, wat de maatschappij
al zelf organiseert
De armoedeaanpak van gemeente Leeuwarden
werkt door zijn eenvoud.

zijn verjaardag, omdat de ouders geen geld

Een bredere samenwerking helpt niet alleen bij

hebben voor een traktatie. Heijn: “Meedoen

het opzetten van meer contacten, het levert ook

moet voor elk kind mogelijk zijn. We stelden ons

andere voordelen op. “Omdat fondsen goede

als gemeente ten doel dat alle kinderen mee

doelen zijn, zijn mensen eerder bereid om mee

moeten kunnen doen aan sport, cultuur, school

te werken. Zo stuurden we 500 PR-pakketten

en activiteiten in de buurt. Onze oplossing is

naar scholen met posters en voorbeeldbrieven.

het kindpakket.”

De drukker rekende geen kosten voor het druk-

Het kindpakket is een gezamenlijk initiatief van
verschillende gemeenten in Friesland, sociale
wijkteams en een aantal deelnemende fondsen
(Stichting Leergeld, Jeugdsportfonds en Jeugdcultuurfonds) dat het mogelijk maakt om via
één digitaal loket, op een eenvoudige manier,
een vergoeding aan te vragen voor binnen- en
buitenschoolse activiteiten. Zo doen alle kinderen mee aan de maatschappij. “Het kindpakket
is geen doos met spullen of zo, het zijn samenwerkingsafspraken. De nadruk ligt op hoe we de
aanvraag zo makkelijk mogelijk maken.”

werk, omdat hij het doel van het kindpakket
belangrijk vindt.”

Advies aan andere
gemeenten
“Maak het eenvoudiger. In Leeuwarden hebben
we het hele minimabeleid geschrapt, omdat
het te onoverzichtelijk was voor aanvragers.
Hoe meer regelingen, hoe moeilijker het wordt.
Wij zijn van acht naar vier teruggegaan.” Het
aantal aanvragen is in Leeuwarden flink gestegen sinds de introductie van het kindpakket.
Maar liefst 1800 kinderen zijn al geholpen.

Vanuit het kindpakket kun je de volgende

“Iets dat we als gemeente niet voor elkaar

onderdelen en tegemoetkomingen aanvragen:

hadden gekregen als we geen stapje terug

schoolreis, schoolspullen, zwemles (A-diploma),

hadden gedaan.”

contributies voor de sportvereniging, sportattributen, culturele activiteiten zoals muziek© Gemeente Leeuwarden

of dansles, een verjaardagsbox (o.a. taart,
cadeautje, traktaties voor op school) en/of
zomer(spel)activiteiten.

In de gemeente Leeuwarden groeit één op de

Niels Heijn, beleidsmedewerker bij de gemeen-

zes kinderen op in armoede. Het landelijke ge-

te Leeuwarden vertelt over het succes van hun

Brede samenwerking

middelde is één op de negen. Voor 3000 kinde-

aanpak: “Maak het makkelijk! Dat is de kern.”

Niels vertelt: “Door de samenwerking met fond-

ren in de hoofdstad van Friesland is sporten, het

Er is voor 1800 kinderen al een aanvraag

sen opende zich een groot netwerk van pro-

volgen van muziekles en/of het geven van een

gedaan, een record.

fessionals. Zij staan in contact met huisartsen,

kinderfeestje niet vanzelfsprekend. Leeuwarden zocht een oplossing in het samenbrengen
van bestaande fondsen en stichtingen, bundelde hun krachten en deed zelf een stap terug.
Opbrengst: hulp in natura, één online portaal en
simpele aanvragen. Dat blijkt te werken.

18 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

leraren, sportcoaches. Voorheen hadden we als
Armoedebeleid is één van de speerpunten van

gemeente dit netwerk niet en bereikten we lang

de gemeente Leeuwarden. Het is niet accepta-

niet zoveel kinderen als nu. We hadden alleen

bel dat een kind niet mee kan op schoolreisje,

toegang tot de gezinnen die gebruik maken van

omdat zijn of haar ouders geen ouderbijdrage

een bijstandsuitkering.”

kunnen betalen. Of dat een kind thuisblijft op

t
e
h
k
a
a
M kke lijk!
ma
n
r
e
k
e
d
s
Dat i
19

WAT WE HEBBEN GEDAAN

Schoolkosten vergoed voor
minderjarige mbo’ers

Extra geld voor
loopbaanoriëntatie

Minister Bussemaker maakte vorig jaar €5 miljoen vrij om ouders met

Om mbo-studenten beter voor te

een laag inkomen en minderjarige kinderen op het mbo tegemoet te

bereiden op hun toekomstige stage,

komen in de schoolkosten.

werk of vervolgstudie wordt extra ingezet op loopbanoriëntatie in het mbo.

Vanaf 2017 zal jaarlijks €10 miljoen

“Door de korte lijntjes ging dat alle-

beschikbaar zijn. In de drie noorde-

maal heel erg snel. Dankzij de rege-

In totaal wordt €800.000 uitgetrok-

lijke provincies hebben maar liefst

ling ontvingen studenten uit mini-

ken voor het aanpakken van negatieve

acht mbo-instellingen de handen

magezinnen bijvoorbeeld een laptop

beeldvorming en het begeleiden van

ineengeslagen om afspraken te ma-

en schoolboeken. Nu is het aan de

mbo-studenten door rolmodellen in hun

ken over de besteding van het extra

studenten zelf om zich te bewijzen.

eigen netwerk. Zo krijgen studenten

budget. Volgens Frank Broeders van

Aan de materialen kan het in elk

meer regie over hun eigen onderwijs-

het Noorderpoort College zou het

geval niet liggen,” aldus Broeders.

en arbeidsmarktkeuzes en geloven

“geen verschil mogen maken voor

De komende jaren blijft extra geld

ze meer in hun eigen talenten en

welke mbo-school een jongere kiest,

beschikbaar voor ondersteuning van

mogelijkheden.

qua ondersteuning die hij of zij kan

studenten uit minderdraagkrachtige

krijgen.”

gezinnen. Ook hebben alle mbo-stu-

De noordelijke roc’s maakten allemaal dezelfde afspraken met Stichting Leergeld. Deze stichting doet een
inkomenstoets via de gemeente en
bij een positieve verklaring worden de

denten, ook minderjarige studenten,
sinds begin dit jaar recht op een
OV-studentenkaart, waarmee ze op
jaarbasis honderden euro’s aan reiskosten kunnen besparen.

noodzakelijke schoolbenodigdheden
direct vergoed.

20 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

n
a
a
t
e
h
s
i
u
f
l
n
e
z
n
e
t
n
e
d
u
de st ich te be wijzen
om z

21

STERKE NETWERKEN - OUDERBETROKKENHEID

Gepersonaliseerd leren
is kansen creëren
Vakcollege De Hef verbetert welbevinden en keuzezekerheid leerlingen door ouderbetrokkenheid.
Het Rotterdamse Vakcollege De Hef is een

eigenaar van hun eigen leerproces. Resultaat:

vmbo temidden van drie aandachtswijken in

Waar vijf jaar geleden nog tientallen leerlingen

Rotterdam-Zuid. Hoge werkloosheid en een

tijdens hun stages switchten naar een ande-

laag opleidingsniveau typeren dit deel van

re sector, gebeurt dit nu niet meer. Leerlingen

de stad. Kinderen komen regelmatig onveilig-

maken nu gefundeerde keuzes: ze kennen hun

heid en verleidingen op straat tegen, maar de

eigen interesses en capaciteiten, maar weten

onderwijsmethodes van De Hef helpen hen

ook waar ze in de maatschappij nodig zijn en

hier een antwoord op te geven.

waarom. Daarmee wordt de onrust en vertra-

Zonder relatie, geen prestatie
Vakcollege De Hef heeft de traditionele relatie
met leerlingen en ouders in de prullenbak gegooid. In plaats van tien-minutengesprekken of
algemene ouderavonden, kiezen ze voor individuele begeleiding. Loopbaanoriëntatie is de
kern van het curriculum. Er is minder focus op
examenresultaten, en meer focus op de kansen
van leerlingen op de arbeidsmarkt.

ging van switchen voorkomen.

sproken over de actualiteit, zodat leerlingen de
wereld waarin ze leven leren te begrijpen, een
mening vormen en goed burgerschap ontwikkelen. Maar nog belangrijker is het coachingelement van dit gesprek tussen mentor en
leerlingen: “Deze jongeren maken veel mee.
Door armoede thuis, of door onveiligheid op
straat”, zegt Klinkhamer. “En dan voelen ze vaak
ook nog dat de samenleving op hen neerkijkt.
Omdat ze vmbo-ers zijn, of een andere culture-

luchten en hulp krijgen, zodat de rest van de fo-

docenten, leerlingen en ouders samen op hoe

gesteund, maar weten ook aan welke verwach-

ze allemaal hun eigen rol nog beter zouden

tingen ze moeten voldoen op school.

wende onderlinge feedback zijn de gesprekken
positief. “De aanname dat ouders uit lagere
sociaal-economische milieus niet naar school

het wel anders aanpakken. Leerlingen, ouders

begint met een ‘gesprek in vredestijd’, zoals

en mentoren zien elkaar hier als partners die

Iliass El Hadioui (promovendus Erasmus Uni-

volle inzet tonen.” Niet alleen in gesprekken zijn

versiteit Rotterdam) het noemt. Er wordt een

de ouders betrokken. Zij zetten zich ook boven-

commitment uitgesproken: Wat wil de leerling

gemiddeld in voor allerlei naschoolse activitei-

het komende jaar bereiken? Hoe gaan ouders

ten en festiviteiten.

e
d
s
i
g
n
i
l
r
De l"
n
i
r
e
l
e
p
s
l
o
r
h!fd
e lk g# pr ek

dat ze naar het vmbo móeten, in plaats van
mogen. Wij willen dat leerlingen zichzelf en hun
talenten kunnen laten zien, zonder dat ze daarin
tegengehouden worden door hun minder sterke
kwaliteiten. Een leerling is misschien niet goed
in wiskunde, maar een uitblinker in lassen. Dan
zouden we hem of haar daar toch op een hoger
niveau in moeten onderwijzen! We willen talentontwikkeling faciliteren en zo kansen creëren.”
In het huidige onderwijsbeleid is dat echter niet
mogelijk. Volgens Klinkhamer zouden flexibele diploma’s en onderwijs op verschillende
niveaus dan ook prioriteit moeten zijn in het
toekomstige onderwijsbeleid.

mentorgesprek kunnen leerlingen hun hart

significant verbeterd. Ze voelen zich erkend en

kunnen invullen. Door zelfreflectie en opbou-

wijs bieden. “Veel leerlingen hebben het gevoel

le achtergrond hebben. Tijdens het dagelijkse

ken wat de leerling niet goed doet, reflecteren

goede relatie, geen prestatie. Het schooljaar

22 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

leerlingen met hun mentor. Daarin wordt ge-

dering heeft het welbevinden van de leerlingen

zegt directeur Selma Klinkhamer. “Maar je moet

lijke leerroute. Zo maakt de school leerlingen

Elke ochtend start met een samenkomst van

In plaats van dat ouders met mentoren bespre-

ders is daarin het allerbelangrijkst. Want zonder

initiatief voor reflectie op zijn of haar persoon-

anders dan doorgaans op een vmbo-school.

cus weer op onderwijs kan liggen.” Deze veran-

komen, klopt niet. Dat hebben wij bewezen”,

opvolgende gesprekken neemt de leerling het

De dag begint op Rotterdams Vakcollege De Hef

De leerling is de hoofdrolspeler in elk gesprek.

De relatie van de school met leerlingen en ou-

en de school hierin ondersteunen? In de daar-

Georganiseerde aandacht

Om de leerlingen zich nog krachtiger te laten
voelen, is het project ‘Mentoren Op Zuid’ gestart. De school won er in 2015 de Nationale
Onderwijsprijs voor. Eens per week komen studenten van de Hogeschool Rotterdam naar De
Hef om de leerlingen te coachen. De studenten
hebben allerlei studieachtergronden en weten
wat het is om aan verwachtingen van school
te moeten voldoen. Het zijn rolmodellen, aan
wie de leerlingen zich op een positieve manier
kunnen spiegelen.

Toekomst & beleid
Als Klinkhamer naar de toekomst kijkt, ziet ze
haar school nog meer gepersonaliseerd onder-

Sander Dekker
over de aanpak
van de Hef
“Ouders zijn een cruciale factor voor het verhogen van het school- en studiesucces van hun
kinderen. Maar het is niet altijd helder waar de
verantwoordelijkheid van ouders eindigt, en
waar die van de school begint. Kinderen leren
op school, maar ook thuis. Leraren hebben ook
een opvoedende taak en ouders ook een onderwijsondersteunende. Daarom is het heel belangrijk dat ouders en school samenwerken. Bij de
Hef gaat dat heel goed. Deze school heeft een
duidelijke visie op die samenwerking. Ouders
worden nadrukkelijk uitgenodigd om actief betrokken te zijn bij de ontwikkeling van hun kind
en de school. Zo maakt de Hef het verschil voor
ouders én leerlingen.”

23

WAT WE HEBBEN GEDAAN

€4 miljoen extra voor
taalvaardigheid ouders

23 januari 2017

Eerste halte van de Gelijke Kansen Bus: Tilburg
Straatvoetbalster en verschilmaker Roxanne (Rocky) Hehakaija gaf een speciale
gymles aan de leerlingen van het Vakcollege Tilburg. Dat deed ze geheel in het
kader van de Gelijke Kansen Week, schrijft het Brabants Dagblad.

Juist ouders hebben een grote invloed op de taalontwikkeling van hun kinderen. Alleen zijn ouders zich soms niet bewust van hun invloed, of weten ze niet
goed hoe ze hun kinderen kunnen helpen. Bovendien hebben sommige ouders
zélf moeite met (Nederlands) lezen en schrijven, waardoor zij hun kinderen
weer minder goed kunnen ondersteunen in hun eigen taalontwikkeling.
Daarnaast kan een gebrekkige taalbeheersing het contact met consultatiebureaus, scholen, voorschoolse voorzieningen en andere instanties bemoei-

24 januari 2017

Gelijke Kansen Week: de minister brengt een bezoek aan Tilburg
De minister sprak studenten van Fontys, maakte kennis met het muziekproject ‘Wie wil jij zijn?’
en kreeg een presentatie over het wijkorkest in Tilburg-Noord. De minister was erg onder de
indruk van het project ‘Wie wil jij zijn?’ en heeft een privéoptreden gekregen van twee van de
deelnemers aan het project.

27 januari 2017

lijken. Om te voorkomen dat taalachterstanden worden doorgegeven van
ouder op kind, investeert het ministerie van OCW de komende jaren in totaal
€4 miljoen om de taalvaardigheid van ouders te verbeteren. Daar zijn zij niet
alleen zelf bij gebaat, maar ook hun kinderen.

Gelijke Kansen Week: feestelijke afsluiting
De inspirerende Gelijke Kansen Week eindigde vandaag in Zutphen. Thirza van der Zee,
coach bij 2GetThere, vertelde een hartverwarmend verhaal over de aanpak van het project.
Een mentorprogramma waar jongerencoaches andere jongeren coachen om schoolof werkuitval tegen te gaan.

1 februari 2017

Onderzoek: ouders en mboinstellingen laten kansen
liggen op beter contact
Veel mbo-instellingen willen graag in contact
komen en blijven met de ouders van hun studenten. Ze ervaren ouders echter als onbereikbaar en over die onbereikbaarheid heerst onbegrip. Dit geldt met name bij migrantenouders.
Onderzoeker Edward Severin interviewde in
opdracht van het ministerie van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid, 26 ouders met kinderen
op mbo-niveau 1 en 2 over hun betrokkenheid
bij de school en bij de studie van hun kinderen.
Uit het onderzoek bleek dat de rol van de geïnterviewde ouders in de studie van hun kinderen
zeer beperkt bleef. Enerzijds omdat ouders zelf

24 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

vaak een afwachtende houding aannamen, anderzijds omdat de school weinig initiatief nam.
Hoewel alle ouders begaan zijn bij de studiekeuzes en -voortgang van hun kinderen weten ze
vaak niet hoe ze hier invulling aan kunnen ge-

Minister Bussemaker in gesprek met mbo-uitblinkers
Minister Bussemaker ontving mbo-studenten die hebben deelgenomen aan de internationale
Skillswedstrijden en de mbo-uitblinkers van het jaar. Zij gingen in gesprek over hun rolmodellen
en de kansen die deze studenten hebben gekregen om ze te brengen waar ze nu zijn.

ven. Wanneer mbo-instellingen daadwerkelijk
contact willen met ouders zullen zij daarin moe-

6 februari 2017

ten investeren. Hiervoor kunnen de mbo-instellingen ouders aanspreken op hun intrinsieke
motivatie. Betrokkenheid van ouders kan leiden
tot meer evenwichtige studiekeuzes, betere

Kick-off StudentLab in Eindhoven en Zwolle
In totaal begonnen, verspreid over zeven steden, 250 mbo- en hbo-studenten aan StudentLab.
Onder begeleiding van coaches gingen de studenten vier maanden lang in groepjes aan de slag
om voorstellen te ontwikkelen voor meer studiesucces van mbo-gediplomeerden in het hbo.

studieresultaten en een beter doordachte keuze
voor een vervolgstap op de arbeidsmarkt of in
het onderwijs. Hier profiteren mbo-instellingen
ook weer van.
Link naar het hele onderzoek:
http://bit.ly/ouderbetrokkenheid-is-maatwerk

14 februari 2017

Start van een samenwerking voor een sociaal lab in Slotervaart
Een samenwerking tussen de Vrije Universiteit Amsterdam, het roc van Amsterdam en
het ministerie van OCW voor het sociale lab is gestart. Dit is namens OCW bekrachtigd
door Hans Schutte, voormalig directeur-generaal bij de Dienst Uitvoering Onderwijs.

TIJDSLIJN VERVOLGT OP PAGINA 29

25

STIMULEREND ONDERWIJS - DE BESTE DOCENTEN

Gelijke Kansen in het
hoger onderwijs
- JET BUSSEMAKER -

Tijdens mijn bezoeken aan hogescholen en

gelijke kansen in het hoger onderwijs. Zo kun-

universiteiten heb ik veel docenten gesproken.

nen docenten nieuwe vakken en leertrajecten

Zij zetten zich elke dag met hart en ziel in voor

ontwikkelen die studenten met minder kansen

motiverend en inspirerend onderwijs. Maar ik

beter ondersteunen.

heb ook gezien dat het niet altijd makkelijk is
om lessen te geven die alle studenten aanspreken. Docenten moeten rekening houden met
een ontzettend diverse studentenpopulatie,
qua achtergrond, ondersteuningsbehoefte en
verwachting van het onderwijs. Om daar een
middenweg in te vinden zijn creativiteit, inlevingsvermogen en ervaring nodig.

Eén van de projecten die met het Comenius
Fellowship gefinancierd wordt, is PowerHouse.
Dit project probeert studievertraging bij kwetsbare jongeren te voorkomen. Studievertraging
hangt vaak samen met psychologische, sociale en culturele aspecten in de persoonlijke
levenssfeer. Daarnaast spelen er te vaak ook
institutionele belemmeringen. Bij de student

Juist studenten voor wie de stap naar het hoger

leidt vertraging tot gevoelens van mislukking en

onderwijs niet vanzelfsprekend is, en die soms

verlies van het geloof in de eigen capaciteiten.

twijfelen of ze daar wel horen, hebben van hun

Velen verliezen de binding met andere stu-

docenten en omgeving vaak de bevestiging

denten en met de hogeschool. Bij de opleiding

nodig dat het hbo echt voor hun is weggelegd.

Maatschappelijk Werk en Dienstverlening aan

Onderwijs gaat daarmee niet alleen om kennis-

de Haagse Hogeschool wordt nu een program-

overdracht, maar ook om het vergroten van het

ma ontwikkeld om kwetsbare vertragers en

geloof in eigen kunnen.

langstudeerders succesvol te laten afstuderen.

Dit jaar heb ik tien docenten in het hoger onderwijs een ‘Comenius Teaching Fellowship’ van
€50.000 gegeven. Het Comeniusbeurzenprogramma is een subsidieprogramma voor onderwijsvernieuwing in het hoger onderwijs. Veelbelovende docenten en onderwijsprofessionals in
het hbo en wo kunnen voorstellen indienen voor
projecten die bijdragen aan innovatie in het
hoger onderwijs. Dit jaar was het geld specifiek

PowerHouse is een blended learning community, gebaseerd op didactische, pedagogische
en sociologische inzichten. Samen met 134
leerlingen en alumni ontwikkelen Hester Brauer,
Ruben Boers en Daniël Rambaran een stimulerende leergemeenschap, waarin leerlingen
eigenaar worden van hun eigen leerervaring en
de betrokkenheid tussen leerlingen, alumni en
docenten wordt vergroot.

Dankzij de Comenius Teaching Fellowship zal

branches die aansluiten bij hun interesses,

NHTV Internationaal hoger onderwijs Breda,

krijgen zij ruimte voor persoonlijke ontwikkeling,

in samenwerking met het online werkplatform

het wegwerken van eventuele tekortkomingen,

JAMwerkt.nl (JAM@NHTV), het traject Discover

en kunnen zij kennismaken met het hbo.

your future@NHTV aanbieden. Dit traject bereidt scholieren en uitvallers die nog niet goed
weten wat ze willen gaan studeren, voor op hun
hbo-studie. Op basis van een intakegesprek
met een medewerker van JAM en een decaan/
docent van NHTV worden de interesses en ontwikkelpunten van de aankomende studenten
bepaald. Zij worden gekoppeld aan een indivi-

geren om in hun eigen talenten te geloven en
dragen bij aan een meer inclusieve studie-omgeving. Dat vind ik prachtig. Want alleen door
jongeren positief te stimuleren en uit te dagen,
leren zij in zichzelf geloven en maken ze uiteindelijk hun dromen waar.

duele coach, die een maatwerktraject opstelt

bestemd voor docenten die een stapje extra

en hen hierin begeleidt. Tijdens het traject doen

willen zetten voor projecten die bijdragen aan

aankomende studenten werkervaring op in

26 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

Ook de andere acht projecten, inspireren jon-

27

WAT WE HEBBEN GEDAAN

Experiment vrijroosteren leraren

Aan het woord:

Anna Hinkema,
Leraar van het Jaar 2016 in
het speciaal onderwijs, werkzaam op de Dr. J. de Graafschool, locatie voor Voortgezet
Speciaal Onderwijs voor
leerlingen met auditieve en
communicatieve beperkingen
in Groningen.

achterstanden en gebrekkige studie-

hoge werkdruk. Op 20 scholen start

vaardigheden in deze tijd extra

daarom een experiment met het

begeleid. Leerlingen worden gehol-

vrijroosteren van leraren.

pen met vakken waar ze moeite mee

een meer ervaren leraar zijn of een

hebben, en ze krijgen extra begeleiding om te werken aan hun zelfstandigheid en creativiteit.

expert van buiten. Deze intensieve

Dat kan bijvoorbeeld door extra sport-

vorm van professionalisering ver-

en cultuuractiviteiten aan te bieden.

sterkt het pedagogisch-didactisch

Dat draagt aantoonbaar bij aan

handelen van de leraren.

betere samenwerking, meer zelfvertrouwen en betere prestaties

een doet dat. De reden daarvoor is dat collega’s
specifieke kennis missen over bijvoorbeeld een

WAT ZOU JE WENS ZIJN VOOR
taalstoornis of een leerachterstand. Zij beoorde- DE TOEKOMST?
len leerlingen daardoor verkeerd zodat zij moe-

“Zet experts naast leraren om te helpen bij taal-

ten afstromen naar een lager niveau. Het kind

of leerstoornissen in de klas. Zo ontlast je de

wordt zo onvoldoende uitgedaagd, talent gaat

leraar en dat is hard nodig. Passend onderwijs

verloren en het gevolg is kansenongelijkheid.”

kan in veel gevallen een uitkomst zijn en het is
heel belangrijk dat hierin wordt geïnvesteerd.

HOE PAK JE DE KANSENONGELIJKHEID AAN?

Maar speciaal onderwijs blijft nodig wanneer

“Je moet de leerling zichtbaar maken en ver-

problemen op het bordje van één docent komen.

bondenheid zoeken met leraren en klasgenoten.

Het is belangrijk dat elke leerling voldoende

Leraren geven les voor hun leerlingen. Als je

persoonlijke aandacht kan krijgen. De een heeft

leerlingen zelf laat vertellen over wat ze no-

daar nu eenmaal meer van nodig dan de ander.”

betrokken. Dat is belangrijk want met de juiste

standsleerlingen ervaren soms een

aan de slag met een coach. Dit kan

“Voor élke leerling leg ik de lat hoog. Niet ieder-

iemand met expertise, dan zijn leraren meer

Tegelijk worden leerlingen met veel

In de vrijgekomen uren gaan zij

WAT MERK JE VAN KANSENONGELIJKHEID IN DE KLAS?

dig hebben, met eventueel ondersteuning van

Leraren op scholen met veel achter-

klassen te groot zijn en er te veel kinderen met

in andere vakken.

6 maart 2017

Uitreiking tien Comeniusbeurzen door minister Bussemaker
Minister Bussemaker reikt aan tien docenten een Comeniusbeurs uit. Daarmee kunnen deze
docenten hun plannen voor onderwijsvernieuwing in het hoger onderwijs gaan uitvoeren.

6 maart 2017

Lancering van de Rotterdamse Alliantie voor Gelijke Kansen door middel van cultuur
Het Kenniscentrum Cultuureducatie Rotterdam en Theater Rotterdam trappen de lokale
Gelijke Kansen Alliantie af in de Schouwburg. Centraal staat de vraag hoe cultuur kan bijdragen
aan gelijke kansen voor ieder kind en iedere jongere in een grootstedelijke omgeving.

expertise voorkom je kansenongelijkheid. Door
gebruik te maken van de leerlingen over wie het

11 maart 2017

gaat, geef je het probleem een gezicht.”

28 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

100 initiatieven aangesloten bij de GKA
11 maart vormt een belangrijke mijlpaal; er zijn 100 initiatieven
aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie.

TIJDSLIJN VERVOLGT
OP PAGINA 39

29

STERKE NETWERKEN - LANDELIJKE ALLIANTIE

Hoe een gele schoolbus
symbool werd voor
kansengelijkheid
De Gelijke Kansen Bustour: het begin van een
structureel netwerk van lokale, regionale en
landelijke initiatieven

Op een koude maandag 23 januari 2017 om

Ze vraagt wat de opleiding doet om de aan-

acht uur ’s ochtends stond een oude gele

staande leraren te helpen echte verschilmakers

schoolbus klaar voor station Amsterdam Sloter-

te worden. “Ik moet het rolmodel zijn. Want zo

dijk. Deze bus reed de hele week door het land,

breng ik over op Yasmine dat zij dat ook kan

van Leeuwarden tot Roermond en van Leiden

zijn,” zegt een docent van de lerarenopleiding.

tot Helmond, in het kader van de Gelijke Kansen

Yasmine: “Ik voel me welkom in uw les, daar

Alliantie. Het doel van de tour? Verschilmakers

mag ik zijn wie ik ben. Dat benoemt u ook.”

met elkaar in contact brengen, goede voorbeelden uitwisselen en een structureel netwerk
opbouwen op het gebied van gelijke kansen in
het onderwijs en daarbuiten. In totaal werden er
meer dan 20 initiatieven bezocht van scholen,
stichtingen, colleges en universiteiten.
Op de eerste dag arriveerde de bus in Tilburg
bij het Fontys college. Daar ging minister
Bussemaker in gesprek met 20 studenten van
lerarenopleidingen over de toekomst van het
leraarschap. Het is een van de grootste lerarenopleidingen van Nederland. De minister vertelde
over de gedachte achter de week: “Het rapport
over de toename van kansenongelijkheid kwam
bij mij als een bom binnen. Daarom zit ik hier,
daarom organiseer ik de Gelijke Kansen Week.”

30 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

De volgende dag was staatssecretaris Dekker
in Rotterdam. Hier bezocht hij het Marnix
Gymnasium, waar leerlingen met een minder
gunstige achtergrond de kans krijgen en grijpen
om hun ambities waar te maken (zie ook pag. 16).

Met elkaar in gesprek in
de bus en op locatie
Elke dag reisden kritische studenten, beleidsmakers en andere geïnteresseerden mee
met de Gelijke Kansen Bustour. Iedereen was
welkom in de bus. Zo vulde de bus zich op de
donderdag met een delegatie van de kinderraad
van de Van Ostadeschool in Den Haag. En op
het ministerie van OCW gaven de piepjonge

31

Bekijk staatssecretaris Dekker tijdens de Gelijke Kansen Week:

consultants advies aan beleidsmedewerkers

en leerden zij van elkaars aanpak. Dat niet

https://youtu.be/P_QqJvrPU2Y

over het bevorderen van kansengelijkheid voor

alleen: veel regionale kranten deden bericht van

elke leerling en student. Ook dat was een on-

de bus met de bewindslieden. Quotes van hen,

derdeel van de tour.

andere verschilmakers, ambassadeurs en re-

Op dag vijf stapten de passagiers uit bij Mijn
School in Doetinchem. Een plek voor leerlingen
die niet goed aarden in het regulier onderwijs.

n
e
s
n
a
K
e
k
j
Ge li on Tour

32 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

giocoördinatoren verschenen in de media. Met
een foto van het knalgele vervoersmiddel. Een
symbool voor kansengelijkheid.

Leerlingen Joyce en Shannon gaven een rond-

De persoonlijke verhalen van leerlingen en

leiding. Joyce zegt: “Ik had moeite met opstaan,

studenten zorgden voor inspiratie. Een mooi

dus ik mocht later beginnen. Zo kreeg ik les op

voorbeeld daarvan was het laatste bezoek aan

tijden dat ik écht actief was. Nu heb ik bijna

2GetThere, een coachingsproject voor en door

mijn mbo-opleiding niveau 2. Dat was anders

jongeren. Daar werd de Gelijke Kansen Week

niet gelukt.” “Als reguliere scholen maar tien

afgesloten met een duet van coach Thirza en

procent overnemen van de wijze waarop hier

leerling Veronique. Als inleiding vertelde Thirza:

gewerkt wordt, zou dat al een enorme verbete-

“Veronique testte mij bij onze eerste kennis-

ring zijn”, zei Angelo Besikci, oud-leerling van

making uit, maar aan het einde van ons gesprek

Mijn School.

rolden de tranen over onze wangen van het

De verbindende gele bus

lachen.” Nu zongen ze samen op één podium.
Een symbolische afsluiter voor de week:

Van zonsopgang tot zonsondergang reed de

leer elkaar kennen, ontdek ieders talent en

bus door heel het land. Door de Gelijke Kansen

treed samen op tegen kansenongelijkheid.

Bustour werden regio’s met elkaar verbonden

33

WAT WE HEBBEN GEDAAN

Een dagelijks gesprek
over Gelijke Kansen
Sinds het begin van de Gelijke Kansen Alliantie op 31 oktober
2016 is er een speciale Gelijke Kansen Facebook-pagina.
Hier wordt dagelijks het gesprek over gelijke

mijn propedeuse op het hbo zit ik in het tweede

kansen gevoerd. En met succes. Inmiddels

jaar van mijn bachelor op de universiteit. Laat

wordt de pagina gevolgd door 19.000 mensen

niemand zeggen dat je dom bent, omdat je

en is er een maandelijks bereik van 250.000

vmbo doet!”

personen. Verhalen, goede voorbeelden en
nieuws over de aanpak van kansenongelijkheid
worden gedeeld. Aan de hand hiervan gaan
honderden mensen met elkaar in gesprek. Ouders, docenten en beleidsmedewerkers vragen
elkaar om tips en delen zelf adviezen. Zo ontstaat een online leergemeenschap.
De volgers van de Facebook-pagina zijn bijzonder betrokken. En bijna iedereen lijkt te beseffen: veel partijen kunnen voor een kind of jongere het verschil maken. Het is niet alleen een
zaak van ouders, school of overheid. De breedte
van de gesprekken laat dit goed zien. Zo gaan
de gesprekken niet alleen over de overgangen
in het onderwijs, maar ook over de ouderbijdrage, ouderbetrokkenheid en handvatten voor
docenten om moeilijke onderwerpen in de klas
bespreekbaar te maken.

Persoonlijke verhalen: van
vmbo-student tot moeder
Naast de cijfers zijn er ook verhalen. Zo vertelt

Wanda Groffen-Heijboer, moeder en administratief medewerkerster, bedankt anderen die
voor haar ’t verschil maakten: “Hakima leerde
mij om trots op mezelf te zijn. Abdelali, mijn
buurman, ontfermde zich over ons toen onze
moeder stierf. Deze mensen zal ik tot aan mijn
kistje dankbaar zijn. Zij hebben mij gemaakt tot
wie ik ben.”
Hakima reageert daarop door te schrijven: “Ik
beschermde je inderdaad. Je was lief, naïef,
humoristisch, maar je zei nooit “nee” en dat
was je valkuil. Nog één ding wil ik je meegeven.
Ik ben altijd zo trots op je geweest. Je bent een
voorbeeld voor iedereen.”
En, zoals gezegd, helpt en inspireert men elkaar.
Zoals Jolanda Lubberts-Admiraal, werkzaam bij
gemeente Emmen aan een moeder uit de regio
met goede ideeën: “Ik mail je even! We zijn be-

Soms lukt het om met de pagina zelf direct al

Mensen met dezelfde talenten hebben recht

zig met een aanpak voor de jeugd. We kunnen

het verschil te maken. Zoals Sehran Gunes,

op gelijke kansen. De Gelijke Kansen Alliantie

dit zeker meenemen!” Kennis wordt gedeeld en

moeder en zorgverlener, schrijft: “Dankzij jullie

komt in actie en nodigt jou uit om bij te dragen

men handelt meteen.

pagina heb ik lieve mensen leren kennen.

op jouw manier. Volg ons op Facebook en

Ceren Dulkadir aan een mede-vmbo-student:

Zij hebben via hun netwerk een stageplek voor

praat mee!

“Ik ben begonnen op het vmbo. Daarna in twee

mijn zoon gevonden. Het verbindt mensen!

jaar mijn havo gehaald. Na het behalen van

Dank jullie wel!”

34 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

http://facebook.com/gelijkekansen

35

SOEPELE OVERGANGEN

Studenten aan zet om
onderwijs te verbeteren
Jaarlijks stromen ruim 60.000 mbo-gediplomeerden door naar
het hbo. Het mbo is daarmee, naast het havo, de belangrijkste
toeleverancier van het hbo.
Voor veel studenten blijkt de stap van mbo

van den Berg, één van de studentencoaches,

naar hbo echter nog behoorlijk groot. Tussen

merkte dat studenten daar in het begin best

2010 en 2015 steeg het percentage eerstejaars

aan moesten wennen. “De StudentLab sessies

hbo-studenten met een mbo-vooropleiding dat

deden een groot beroep op hun vindingrijkheid.

uitvalt of van opleiding wisselde van 36% naar

Studenten werden echt uitgedaagd om zelf

41%. Ongeveer de helft van deze groep viel zelfs

initiatief te nemen en ze oefenden in het geven

definitief uit. Dat is niet alleen een gemiste kans

van feedback, presenteren en onderzoek doen.”

voor de studenten die het betreft, maar ook

De aanpak bleek enorm aan te slaan. Bijna alle

studenten samen te laten werken aan een

studenten van Team in de Overgang bedachten

voor de instellingen waar zij studeren en voor

deelnemers bleven vier maanden lang gemoti-

‘droomproject’: een concrete opdracht voor

een Study Together App waarop mbo-studen-

onze samenleving als geheel.

veerd om zich, in hun vrije tijd, zich in te zetten

een inspirerende persoon of rolmodel om zo

ten lesmateriaal op hbo-niveau kunnen vinden,

voor het project.

van elkaar te leren en hun zelfvertrouwen te

oefenstof, informatie over open dagen en een

vergroten. Studenten van Team MBO maar dan

helpdesk.

In de afgelopen twee jaren leek de uitval van
mbo-gediplomeerden in het hbo gelukkig licht

StudentLab deelnemer Saloua: “Ik voelde me

af te nemen, maar nog steeds gaat onaccepta-

op het mbo onzeker omdat ik niet wist wat ik

bel veel talent en ambitie verloren bij de over-

kon verwachten van een studie op hbo-niveau.

stap van mbo naar hbo. Op 15 mei 2017 was

Daarom heb ik voor mijn overstap contact

Tivoli Vredenburg in Utrecht het decor voor de

gehad met een ervaren persoon; een hbo-

eerste editie van StudentLab, een initiatief van

student aan wie ik mijn vragen heb kunnen

Verschillende studentengroepen deden voor-

2018 subsidie aanvragen om één of meerdere

het ministerie van OCW in samenwerking met

stellen en aan wie ik om advies en persoonlijke

stellen voor apps en websites om mbo- en

voorstellen uit te voeren. Hiervoor is €11 mil-

partners ResearchNed, Kennisland en de Hoge-

ervaringen heb kunnen vragen. Hierdoor veran-

hbo-studenten met elkaar te matchen en van

joen beschikbaar gesteld. De uitvoering van de

school van Amsterdam. Meer dan 250 mbo- en

derde mijn angst voor het hbo in motivatie! Ik

elkaar te laten leren. Zo bedachten Gugarsha

activiteiten zal worden gemonitord door een

hbo studenten werkten vier maanden lang aan

wilde me om deze reden ook zelf weer richten

Thesaiveerasingam, Janice van Maanen, Sabi-

onafhankelijk bureau.

plannen om de overstap van mbo naar hbo te

op de voorlichting van mbo-studenten, omdat

ne Engeringh, Ufuk Serik en Wendy Joeloem-

verbeteren.

ik merk (en zelf heb ervaren) dat studenten met

sigh van Team Bridge een studiemaatjes app

vragen en onduidelijkheden zitten.”

om hbo-studenten met een mbo-achtergrond

In StudentLab stond de belevingswereld van
studenten centraal. Studenten werden aan-

Het project leverde uiteindelijk 29 concrete

gesproken op hun eigen ervaringen en wer-

voorstellen op voor een betere aansluiting van

den gestimuleerd in hun creativiteit. Coaches

het mbo op het hbo. Zo stelden Frances Kop,

zorgden voor de begeleiding, niet in de rol van

Priya Kumar, Romy Immel en Sterre Toorenburg

docent, maar in een rol als facilitator. Dennis

van Team Judge voor om mbo- en hbo-

36 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

Anders bedachten een variant, waarbij werkgevers groepjes mbo en hbo-studenten als ‘consultants’ zouden kunnen vragen om advies voor
een casus uit de praktijk.

Alle 29 voorstellen zijn terug te vinden op www.
gelijke-kansen.nl/studentlab, in een speciale
digitale brochure en op een handzame poster.
Mbo- en hbo-instellingen kunnen tot 30 juni

in hun eerste jaar te koppelen aan meer erva-

Bekijk hier de video over StudentLab:

ren studenten. Studenten van Dreamteam Ken

https://www.facebook.com/Gelijke-

Elkaar stelden voor om mbo-studenten toe te

Kansen/videos/643151549210141

laten tot studentenverenigingen voor studenten in het hoger onderwijs, om beide werelden
meer met elkaar in contact te brengen. En

37

12 april 2017

Jet Bussemaker over StudentLab
StudentLab heeft ontzettend veel energie

wilde ik daarom graag de beleving en werkelijk-

losgemaakt, niet alleen bij de deelnemende

heid van studenten zelf centraal stellen. Want:

studenten, maar ook bij docenten en schoolbe-

als studenten zo scherp kunnen benoemen

stuurders. Ik weet nog goed hoeveel scepsis er

waar het aan schort bij de overgang, wat ze

was voordat we begonnen. Zouden studenten

hebben gemist, waarom zouden zij dan ook niet

dit wel kunnen? Was het geen verspilling van

degenen kunnen zijn die met vernieuwende

tijd? Waarom niet het initiatief laten aan de

oplossingen komen?

schoolbesturen? StudentLab bewees voor mij
dat het perspectief van studenten een enorme
toegevoegde waarde heeft.

De belangstelling onder studenten was enorm.

De Onderwijsinspectie constateert dat er veel talent verloren gaat
De verschillen tussen scholen zijn groot, constateert de Onderwijsinspectie. Daardoor gaat er veel talent verloren. Schoolkeuze maakt écht uit, maar ouders staan
nogal machteloos, kopt het NRC Handelsblad.

15 mei 2017

De eerste editie van StudentLab presents!
In Tivoli Vredenburg presenteren meer dan 250 studenten hun plannen aan schoolbestuurders om
de overgang van het mbo naar het hbo te verbeteren. Bestuurders kunnen subsidie aanvragen voor
deze plannen, waar de minister de komende jaren €11 miljoen extra voor beschikbaar stelt.

Deels omdat ik vanaf het begin heb duidelijk
gemaakt dat StudentLab niet vrijblijvend is.

De afgelopen jaren sprak ik veel studenten die,

De voorstellen van studenten worden echt

ondanks de vaak grote inzet van hun instellin-

uitgevoerd en daar heb ik €11 miljoen voor

gen en docenten, voor een enorme uitdaging

beschikbaar gesteld. Het is mooi om te zien

stonden. Studenten gaven vooral aan dat zij bij

hoe enthousiast mbo-instellingen en hbo’s nu

de overgang naar het hbo te veel in het diepe

aan de slag zijn om de studentenplannen te

waren gegooid, en dat ze geen goed beeld had-

realiseren. De uitvoering van de projecten

den van studeren op het hbo. Met StudentLab

begint nog dit najaar.

17 mei 2017

Provincie Limburg besluit drie proeftuinen op te starten
De provincie Limburg start drie experimenten om in verschillende steden
kansengelijkheid te bevorderen. Zie ook het interview met gedeputeerde
Hans Teunissen op pagina 12.
23 mei 2017

De GKA gaat op het Albeda College in gesprek over kansen pakken
Het thema kansen pakken staat centraal bij een bijeenkomst op het Albeda College in
Rotterdam-Zuid. Naast een debatworkshop krijgen de aanwezige mbo-studenten een
inspirerend stukje cabaret voorgeschoteld van Patrick Laureij over kansen grijpen.

12 juni 2017

Het College van B&W Tilburg biedt de Perspectiefnota 2018 aan aan de Gemeenteraad
In de Perspectiefnota is Gelijke Kansen een belangrijk thema. Uitdaging: een verdergaande tweedeling voorkomen en de focus en prioriteit in de komende jaren leggen op het werken aan gelijke
kansen voor ieder kind dat in Tilburg opgroeit. Dit vraagt om een intensivering van de aanpak om
kansengelijkheid in het onderwijs te bevorderen.

20 juni 2017

De gemeente Waalwijk houdt een gesprekstafel Kansen voor alle Kinderen
De gemeente Waalwijk wil daarmee onderzoeken hoe zij met diverse partners kan
werken aan een gezonde toekomst voor alle kinderen.

WAT STAAT VERDER TE GEBEUREN?
ZIE PAGINA 51

38 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

39

Extra investering in ambitieuze
overstap naar middelbare school
Vanaf 2018 komt jaarlijks €9,5 miljoen extra beschikbaar voor het begeleiden van basisschoolleerlingen bij de overstap naar het voortgezet onderwijs. Ook in 2017 wordt al extra
geïnvesteerd: €5 miljoen.
Staatssecretaris Sander Dekker: “Bij de over-

extra tijd. Onze investering in doorstroom-

stap van de basisschool naar de middelbare

programma’s tussen de basisschool en het

school zien we nog te vaak dat talent onbenut

voortgezet onderwijs gaat dit mogelijk maken.

blijft. Een leerling die moeite heeft met taal of

De extra middelen zijn dit jaar al beschikbaar.

rekenen krijgt een voorzichtige schooladvise-

Jaarlijks zullen ongeveer 10.000 extra leerlingen

ring, terwijl een hoger niveau best mogelijk was

hiervan kunnen profiteren.”

geweest met de juiste begeleiding en soms

WAT WE HEBBEN GEDAAN

Soepele overgangen in Arnhem
Om onderwijsvernieuwing te bevorderen en de overgangen in het onderwijs te

Meer geld voor soepele overgang
vmbo-mbo en vmbo-havo

verbeteren, investeert het ministerie van OCW vanaf dit jaar in verschillende sociale

Om de overgang van het vmbo naar het mbo en havo te versoepelen voor

In Arnhem werken de Hogeschool Arn-

praten allemaal mee. Zij bouwen samen

hem Nijmegen, ROC Rijn IJssel, TNO en

aan doelgericht onderwijs met persoonlij-

De Onderwijsspecialisten (een stichting

ke coaching. De leerdoelen van individu-

ter bevordering van primair en voortgezet

ele leerlingen en studenten staan hierbij

onderwijs aan leerlingen met een beper-

centraal en het onderwijs is sterk gerela-

Vmbo’s kunnen in samenwerking met roc’s, aoc’s, vakinstellingen en/of

king) bijvoorbeeld aan een betere aanslui-

teerd aan de vraag op de arbeidsmarkt.

havoscholen subsidie aanvragen. Daarmee kunnen ze gezamenlijk door-

ting van het voortgezet onderwijs op het

Centraal onderdeel van de lessen is een

vervolgonderwijs. Hiervoor ontwikkelen

innovatieprogramma op het snijvlak van

zij een vernieuwd onderwijsaanbod. Leer-

werk, onderwijs en (sociaal) ondernemen.

lingen en studenten hebben daarin een

Het programma wordt door TNO door-

sleutelrol in de inrichting van het onder-

lopend geëvalueerd zodat een continue

wijs. VO-leerlingen, mbo- en hbo-studen-

verbetering mogelijk is.

jongeren in een kwetsbare positie, investeert staatssecretaris Dekker vanaf
2017 €3,5 miljoen en vanaf 2018 structureel €9,5 miljoen per jaar in programma’s die leerlingen beter voorbereiden op de overstap.

stroomprogramma’s opzetten die leerlingen in het laatste jaar van het
vmbo helpen om beter voorbereid aan hun vervolgopleiding te beginnen.
De programma’s gaan nog dit jaar van start en hun effect wordt gemonitord.
40 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

laboratoria. Dit zijn projecten waarin onderwijsinnovaties gekoppeld worden aan
wetenschappelijk onderzoek, zodat succesvolle aanpakken ook elders in Nederland
kunnen worden uitgevoerd.

ten, docenten, coaches en ondernemers

41

n
a
v
Weg cultuur
STIMULEREND ONDERWIJS - CULTUUR IN HET ONDERWIJS

Wat is de rol van cultuur in het stimuleren van gelijke kansen
voor ieder kind? Deze vraag stond centraal op 6 maart 2017,
tijdens een bijeenkomst met de gemeente Rotterdam, scholen
en de cultuursector in de Schouwburg van Rotterdam.
Hun antwoord? Heel veel!
Een half jaar na de landelijke lancering van de

van Theater Rotterdam. Jarmohamed:

Gelijke Kansen Alliantie, presenteerden tiental-

“Ik voelde me aangesproken door de oproep

len organisaties in Rotterdam hun eigen stede-

van de minister om met ideeën te komen om

lijke alliantie. Met een stevige focus op cultuur.

gelijke kansen voor alle kinderen mogelijk te

Want cultuur is één van de sleutels om gelijke

maken.” Jarmohamed en Walraven zagen dat

kansen te stimuleren. Daarin kunnen kinderen

kinderen door cultuur te ervaren en te beleven,

hun talenten en passies ontdekken, ook wan-

beter presteren. Walraven: “Ik zie deze samen-

In de Schouwburg was het resultaat hiervan te

Want, in de woorden van Bright Omansa

neer deze buiten het klaslokaal liggen.

werking als een kans om een groeiende groep

zien: veel kinderen en jongeren volgden work-

Richards van de Toekomstacademie, één van

Rotterdamse kinderen te bereiken die afstand

shops om hun creativiteit en zelfvertrouwen te

de andere alliantiepartners, “Het is niet waar

hebben tot kunst en cultuur. Niet eenmalig,

ontwikkelen en gingen in gesprek met cultuur-

je geboren bent, het is niet waar je vandaan

maar structureel.”

makers, bestuurders, beleidsmakers, docenten

komt, het is niet waar je graag zou willen zijn,

en ouders; op zoek naar wat zij samen kunnen

het is daar waar het goed met je gaat, waar je

doen om te werken aan gelijke kansen. De

thuis is.”

De 90 jongeren in de zaal van de Rotterdamse
Schouwburg illustreerden dit. Zo wilde Kubra
graag fitnessinstructeur worden, maar kwam zij
door een auto-ongeluk in een rolstoel terecht.

Samen met het Kenniscentrum Cultuureducatie

“Via spoken word kreeg ik de kans mijn ervarin-

Rotterdam (KCR) hebben de voortrekkers ook

gen op te tekenen,” vertelde zij. “Ik ontdekte dat

Rotterdamse onderwijsinstellingen (de Vereni-

ik dat beter kon dan ik dacht. Ik vind het mooi

ging voor Christelijk Voortgezet Onderwijs en

als ik met mijn woorden anderen weet te inspi-

de Rotterdamse Vereniging voor Katholiek

reren.” Ufuk vond het lastig om zich in taal uit te

Onderwijs) weten te enthousiasmeren.

drukken. “Maar als ik dans, kan ik alles zeggen

Henk Post (CVO): “Daar waar cultuur en scho-

wat ik met woorden niet kan”, aldus Ufuk. “Ik

lieren elkaar ontmoeten, ontstaat ondernemer-

ben heel blij dat ik in Rotterdam de kans krijg

schap en creativiteit. Culturele activiteiten in

om me daarin verder te ontwikkelen.”

het onderwijs zijn een belangrijke motor voor

Aanjagers van de Rotterdamse Alliantie waren
Aziem Jarmohamed, directeur van de Imeldaschool, en Ellen Walraven, artistiek directeur

42 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

het zelfvertrouwen van jongeren. Daarmee
wordt talentontwikkeling binnen én buiten
de klas gestimuleerd, en zo bijgedragen aan
gelijke kansen.”

ambitie in Rotterdam is om cultuureducatie te
integreren in alle vakken. Voor Riek Timmers
van de Rotterdamse Vereniging voor Katholiek

Bekijk de samenvatting:

Onderwijs, één van de alliantiepartners, is het

https://youtu.be/lWJ30MkvFJI

doel een schoolcultuur waarin alle betrokkenen
samenwerken om van ieder kind een levenskunstenaar te maken. “Een volledig mens, die
in alle eigenheid de juiste plek kan vinden in
deze stad. Zo schilderen, sporten, schrijven,
boetseren, rekenen, dansen, lezen, acteren,
leren, musiceren en zingen we samen onze
cultuur bij elkaar, die niet exclusief aan één
groep is voorbehouden.”

43

ONDERZOEK

Gelijke kansen dankzij Urban arts
Urban arts is een verzamelnaam voor kunst-

voordragen van een tekst of verrichten van

uitingen die hun oorsprong vinden in het leven

metingen om een kunstwerk te kunnen maken,

van de grote stad, zoals graffiti, hiphop, rap

zijn heel concrete manieren waarop cultuur een

en breakdance. Kinderen en jongeren uit alle

bijdrage kan leveren aan taal- en rekenonderwijs.

lagen van de bevolking, worden aangesproken
op hun talent om kunstuitingen te maken die
nauw aansluiten op hun persoonlijke leefwereld.

Voorbeelden van Urban arts zijn te vinden in
onder andere Den Haag (Haags Hip Hop

Innovaties in voor- en vroegschoolse educatie (vve) om
gelijke kansen te bevorderen
- SANDER DEKKER -

Centrum) en Rotterdam (Stichting Kunstzinnige

Uit internationale onderzoeken naar kansenge-

Dordrecht bundelt bijvoorbeeld een aantal

Vorming Rotterdam) maar ook in Nijmegen

lijkheid blijkt telkens weer hoe belangrijk een

bewezen effectieve interventies om het lees-

(Spoken Beat Night) en in Dordrecht (Woorden

stevige aanpak van onderwijsachterstanden is

gedrag op de voorschool en thuis te versterken

Worden Zinnen). Jonge talenten worden onder-

om kinderen een goede start in het onderwijs te

met digitale prentenboeken. Een laagdrempelig

steund via onder meer het Fonds voor Cultuur-

geven. Leer- en ontwikkelachterstanden kunnen

instrument om ouders te helpen bij hun onder-

Spoken word en rap zijn vormen van taal-

participatie. Zo worden jonge talenten beter

het best zo snel mogelijk worden aangepakt.

wijstaken. Ook kunnen medewerkers op de

expressie en woordkunst die ook ingezet kun-

voorbereid op de beroepspraktijk door hen te

nen worden als middel om te werken aan taal-

koppelen aan professionals, zoals een regisseur

vaardigheid. Het schrijven van een gedicht,

of choreograaf.

Bij spoken word en rap gaat het om geschreven teksten, die als uitlaatklep fungeren. Het
kunnen teksten zijn met een maatschappelijke
boodschap of juist een persoonlijk verhaal.

Omdat de samenleving en de verwachtingen

voorschool de prentenboeken gebruiken.

van ouders voortdurend veranderen, moeten

Dankzij een nieuw ontwikkeld digitaal volgsys-

we voor- en vroegschoolse educatie blijven

teem kunnen we het leesgedrag van kinderen

innoveren. Daarom heb ik geïnvesteerd in vijf

monitoren. Andere innovaties richten zich op

zogenoemde innovatiecentra voor voor- en

bijvoorbeeld de professionalisering van be-

vroegschoolse educatie. Dit zijn samenwer-

roepskrachten of een doorgaande leerlijn van

kingsverbanden waarin voorschoolse instel-

vve naar basisonderwijs. Alle innovaties worden

lingen samen met de gemeente en een on-

besproken op de website van het Nationaal

derzoeksteam innovatieve methoden voor een

Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO):

betere vve implementeren en op effectiviteit

nro.nl/onderzoeksprojecten/vve.

onderzoeken.

WAT WE HEBBEN GEDAAN

Extra geld voor cultuuronderwijs
Vanaf september 2017 gaat de ‘Subsidieregeling

te geven in het onderwijsaanbod op school. In

cultuurbegeleider primair onderwijs’ van start.

totaal is €4 miljoen beschikbaar om van 2017

De regeling is er op gericht om cultuureducatie

tot en met 2021 zoveel mogelijk leerkrachten

op basisscholen te versterken door te werken

op te leiden tot cultuurbegeleiders. Zo wordt

aan deskundigheidsbevordering van leer-

een impuls gegeven aan kwalitatief cultuur-

krachten op het gebied van cultuur. En daarbij

onderwijs voor alle kinderen in Nederland.

cultuuronderwijs een vaste, herkenbare plek
44 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

45

STIMULEREND ONDERWIJS

Een brug slaan tussen
straat- en schoolcultuur:
een uitdaging voor zowel
jongeren als docenten
Iliass El Hadioui is promovendus aan de Erasmus Universiteit
Rotterdam. Zijn onderzoek betreft schoolgaande jongeren
in grote steden, in welke mate zij zich identificeren met hun
stad dan wel Nederland, en of zij sociale uitsluiting ervaren.
We spraken hem over hoe deze jongeren straatcultuur de
klas inbrengen.
VOOR WELKE UITDAGING STAAN
JONGEREN IN DE GROTE STAD?

schoolcultuur. Slim schakelen tussen culturen

“De samenleving werkt met stille codes. Als je

onze samenleving.”

wordt één van de belangrijke kwaliteiten van

ze begrijpt, kun je klimmen op de sociale ladder.
De jongeren in mijn onderzoek ervaren botsen-

WAT IS DAARVOOR NODIG?

de culturele ladders: de sociale codes van thuis,

“Twee transformaties zijn belangrijk: die in het

schil te maken. Maar de schoolleiding moet in

klimmen op de verschillende sociale ladders.

school en straat matchen vaak niet. Jongeren

klaslokaal en die in het docententeam. We leren

de coulissen ook rugdekking geven aan docen-

Hiervoor is een cultuurverandering nodig op

worstelen, omdat afwijzing sociale pijn ver-

docenten om te gaan met kantelmomenten in

ten. Want als docenten zelf sociale pijn ervaren,

scholen. Dat bereik je door een wetenschap-

oorzaakt. Je vrienden maken grapjes over je,

de mini-samenleving van het klaslokaal. Jon-

straalt dat af op de leerlingen.”

pelijk onderbouwd professionaliseringspro-

omdat je zo hard studeert. Of je doet stoer in de

geren moeten hun leerproces en positie in de

klas, maar krijgt van je leerkracht op je donder.

klas in eigen handen kunnen nemen, zonder dat

Pijnlijk. Je hersenen krijgen op zo’n moment de-

gramma, zoals wij hebben opgezet in het kader
van ‘de transformatieve school’. Niet een keer

de docent het gezag verliest. Dus docent, zet

WAAR MOET BELEID ZICH OP
FOCUSSEN?

zelfde prikkels als wanneer je lichamelijke pijn

je emotionele bluetooth aan. Geef jongeren het

“De school hoeft haar eigen sociale codes niet

dat helpt de cultuurverandering in werking te

ervaart. Leraren kunnen jongeren leren positief

vertrouwen dat je er voor hen bent, dan accep-

los te laten. We blijven bijvoorbeeld gewoon

zetten. Iedereen moet meegenomen worden in

en functioneel gedrag te vertonen, zonder in

teren ze je autoriteit. Blijf verder trouw aan de

ABN spreken. Maar wijs jongeren niet af. Nog te

het aanpakken van sociale pijn, ook de school-

de corrigeermodus te gaan. Vanuit ons onder-

hogere leerdoelen, niet aan de lesdoelen. Dat

vaak wordt hen verteld dat hun culturele kapi-

leiding. Focus daarbij op dynamieken binnen

zoek hebben we het concept ‘transformatieve

is een essentieel verschil. Daarnaast moeten

taal, zoals meertaligheid, niet relevant is. Zonde.

gehele (docenten)teams, niet enkel op individu-

school’ ontwikkeld. Het helpt zowel jongeren

docenten het podium van de klas betreden met

Leer jongeren te schakelen tussen school- en

en. Zo stel je de school in staat om een brug te

als docenten de brug te slaan tussen straat- en

vertrouwen in hun eigen potentieel om het ver-

straatcultuur, zodat ze weten hoe ze kunnen

slaan tussen straat- en schoolcultuur.”

46 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

een workshop, maar een structureel traject

47

ONDERZOEK

Weten wat werkt:
onderzoek naar gelijke kansen

Het NRO zal niet alleen toezien op een goede

Onderzoek speelt een belangrijke rol in het

evaluatie, maar zorgt er ook voor dat de re-

creëren van gelijke kansen. Daarbij gaan we

sultaten verspreid worden en toegankelijk zijn

uit van een lerende benadering waarin staps-

voor leraren, schoolleiders en bestuurders.

gewijs meer kennis wordt opgebouwd over

Het doel is immers dat zij aan de slag kunnen

effectieve aanpakken.

Alle maatregelen die we nemen in het kader van het actieprogramma voor gelijke kansen worden gemonitord en op effectiviteit onderzocht door een consortium van wetenschappers.

met aanpakken waarvan wetenschappelijk is
vastgesteld dat zij werken. “Zeker bij onderzoek naar dit soort praktijkvragen is kennisdeling belangrijk. Uiteindelijk willen we toch
het onderwijs verbeteren”, aldus Kaldewaij.

Dat is belangrijk, want er is nog relatief weinig

Het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek

onderzoek gedaan in Nederland. Bovendien zijn

(NRO) van het NWO coördineert de evaluatie van

gelijke kansen afhankelijk van vele factoren en

de maatregelen.

actoren, wat het trekken van eenduidige conclu-

De resultaten van de eerste metingen worden

onderzoek is al het bestaande internationale
en nationale onderzoek naar gelijke kansen
bij elkaar gebracht. De database met onderzoeken zal de komende jaren steeds verder
worden uitgebreid.

medio 2018 verwacht. Waar mogelijk zullen na 2018 gerichte experimenten worden

“Het NRO heeft mede als taak om onderwijsbe-

opgezet zodat ook bewijs voor de effectiviteit

leid, praktijk en wetenschap dichter bij elkaar te

van de maatregelen kan worden opgebouwd.

De groep wetenschappers die de komende

brengen”, zegt directeur Jelle Kaldewaij. “Zowel

“Je moet dan denken aan interventies waar-

jaren in Nederland aan de slag gaat, brengt in

de wetenschap als het onderwijs zullen profite-

bij twee soortgelijke leerlingenpopulaties

kaart hoe de scholen uitvoering geven aan de

ren van de nieuwe kennis die wordt opgedaan,

aan twee verschillende interventies worden

verschillende maatregelen, wat hun ervaringen

door alle maatregelen vanaf het begin systema-

blootgesteld.” Het eindrapport staat gepland

zijn, wat de resultaten zijn en waar het beter kan.

tisch te evalueren.”

voor 2021.

sies compliceert.

Op de website https://www.gelijke-kansen.nl/

Hoe we gemeenten
helpen met data
We maken een landelijke monitor met diverse indicatoren
op het gebied van gelijke kansen in het onderwijs.
Gegevens van DUO koppelen we aan de

voortgezet en het vervolgonderwijs. Om een

CBS-gegevens over het opleidingsniveau van

beeld van de regionale problematiek te krijgen

ouders. Hierdoor ontstaat een landelijk beeld

worden de cijfers per provincie en voor de vier

van de ‘soepele overgangen’ tussen sectoren

grote steden uitgesplitst.

en van de kansengelijkheid in het primair, het

48 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

49

ONDERZOEK

Cijfers op orde, meer
kansen voor kinderen
Kansengelijkheid is niet alleen een belangrijk onderwerp voor landelijke politici en beleids-

Wat gebeurt er
verder dit jaar?
6 juli 2017

Het seminar ‘Kansen voor een inclusiever Hoger Onderwijs’
Dit vindt plaats op de Universiteit van Amsterdam, in het
cultureel studentencentrum CREA.

makers. Ook beleidsmakers in de regio en bestuurders van basis- en middelbare scholen
verzetten het afgelopen jaar veel werk. In Drenthe verenigden vertegenwoordigers van
gemeenten, provincie en schoolbesturen voor basis- en voortgezet onderwijs zich, om

21 september 2017

samen de kwaliteit en de toegankelijkheid van het onderwijs verder te verbeteren.
Samen brengen zij jaarlijks de Drentse Onderwijsmonitor uit. Daarin worden tal van gegevens over het Drentse basis-, voortgezet-, speciaal en vervolgonderwijs samengebracht.

Op 21 september 2017 praten we in Apeldoorn
over kansrijk opgroeien.

Door deze gegevens te volgen in de tijd en te vergelijken met landelijke cijfers, was al eerder opgevallen dat de Drentse basisschoolkinderen in vergelijking met landelijke cijfers,
lagere schooladviezen krijgen, terwijl hun onderwijsprestaties niet opvallend lager zijn.
Voor Drenthe was dit reden om de schooladvisering uitgebreider in beeld te brengen.
Naast cijfers over de schooladviezen en de schoolloopbanen van leerlingen in het voortgezet onderwijs, is ook de ouders gevraagd naar hun ervaringen met de schooladvisering.
Het heeft geleid tot een rijk en gedetailleerd beeld. De keuze voor de vervolgopleiding

Oktober 2017

Op 3 oktober 2017 is de dag van de Gelijke Kansen.
Dit vindt plaats in het kader van de Onderwijsweek.
Op 4 oktober 2017 is er een huiskamerfestival van Ieder Talent Telt.
Dit vindt plaats in het kader van de onderwijsweek, in het NEC stadion in Nijmegen.

blijkt in Drenthe vaak voorzichtig: liever later een stapje hogerop, dan op korte termijn
teleurgesteld worden.
De vraag die men zich in Drenthe echter terecht stelt, is of voorzichtigheid altijd loont.

Op 31 oktober 2017 bestaat de GKA één jaar.
Alle partners zijn uitgenodigd om elkaar te inspireren.
Wat is er gebeurd in een jaar werken aan Gelijke Kansen?

Bestuurders, schoolleiders, leerkrachten en ouders hebben daarom samen de uitkomsten
van de monitor besproken, zodat een gedeeld beeld ontstaat van mogelijke verbeterpunten. Het zou immers zonde zijn als leerlingen met voldoende potentie onbedoeld te laag

20 november 2017

worden ingeschaald en onder hun niveau moeten leren. In Drenthe laat men zien dat een
compleet beeld van de beschikbare onderwijsgegevens, en het gesprek daarover met alle
betrokkenen, noodzakelijke eerste stappen zijn om te werken aan betere schooladviezen
en meer gelijke kansen. Daarom ondersteunen wij ook de andere provincies bij het verzamelen en analyseren van onderwijsdata, zodat kinderen en jongeren in elke regio worden
gestimuleerd om hun talenten te ontdekken en ontwikkelen.

Op 20 november 2017 vindt de ‘Tel mee met Taal’-dag
plaats in Amsterdam-West.
Ruim 500 organisaties inspireren elkaar in Theater de Meervaart in
Amsterdam-West over het bevorderen van gelijke kansen door aandacht te besteden aan taalvaardigheid van ouders en kinderen, en de
betrokkenheid van ouders bij school.

Op naar nog meer gelijke kansen voor alle kinderen!

50 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

51

VERSCHIL MOET ER NIET ZIJN,
DAT MOET JE MAKEN

52 | Rapportage Gelijke Kansen Alliantie

53