Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

27 858

Gewasbeschermingsbeleid

Nr. 460

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 juni 2019
Hierbij bied ik u aan het onderzoeksrapport «New insights in the azoleresistance of Aspergillus fumigatus»1. Dit rapport van het Rijksinstituut
voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) beschrijft het onderzoek naar
factoren die de ontwikkeling van azool-resistentie van de schimmel A.
fumigatus beïnvloeden in plantenafval. Het rapport is aanvullend op het
onderzoek dat in 2017 is uitgevoerd door het Radboudumc e.a. en
waarover de Minister van Medische zorg en Sport uw Kamer heeft
geïnformeerd (Kamerstuk 27 858, nr. 411).
A. fumigatus is een schimmelsoort die algemeen voorkomt in het milieu
en die longinfecties kan veroorzaken bij ernstig zieke mensen met een
verzwakt immuunsysteem. Azool-bevattende middelen zijn belangrijk
voor de bestrijding van schimmelinfecties bij de mens en hebben ook
andere toepassingen in biociden, in gewasbeschermingsmiddelen, in
diergeneesmiddelen en in cosmetische producten. Het blijkt dat er bij A.
fumigatus resistentie is ontstaan tegen medicijnen op basis van azolen.
Het onderzoek had als doel om bij te dragen aan het formuleren van
handelingsperspectieven om de ontwikkeling en de verspreiding van
azool-resistentie van A. fumigatus te verminderen.
Het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en
biociden (Ctgb) heeft samen met het RIVM in 2016 een risico analyse
gemaakt van gewasbeschermingsmiddelen en biociden met de werkzame
stof uit de groep van de triazolen. Het Ctgb heeft toen gemeld dat de
kennislacune dermate groot was dat er op dat moment nog geen
mogelijkheid was om gepaste maatregelen te nemen (Kamerstuk 27 858,
nr. 365). Beide studies beoogde de kennislacune over de resistentie tegen
azolen bij de schimmel A. fumigatus in te vullen.Het is goed dat de nu
afgeronde onderzoeken in de «case-study» bloembollen meer inzicht
geven in de ontwikkeling van resistente A. fumigatus. De kennislacune is
1

kst-27858-460
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 27 858, nr. 460

1

daarmee verkleind, maar het onderzoek legt nog niet de causale relatie
tussen het ontstaan van de resistentie en de infectie van patiënten.
Uit het rapport blijkt dat onder meer in afval van bloembollen de
resistentie ontstaat bij de schimmel A. fumigatus tegen azolen. Dat vind ik
ongewenst en deze vorm van afvalverwerking en -opslag wil ik zo spoedig
mogelijk beëindigen. Daarom heb ik als eerste aan het Ctgb gevraagd om
aan de hand van de onderzoeksresultaten te bezien of er aanleiding is om
de toelating te heroverwegen of aan het gebruik van azolen voorwaarden
te verbinden ten aanzien van de wijze van compostering. Ik verwacht de
reactie van het Ctgb binnen enkele weken te ontvangen. Daarnaast wil ik
de aanbevelingen van het RIVM over compostering van afval in de
bloembollen zo spoedig mogelijk implementeren, zodat het ontstaan en
verspreiden van resistente A. fumigatus uit deze bron stopt.
Nu deze onderzoeken zijn afgerond, is het verder van belang dat een
zorgvuldige integrale afweging plaatsvindt over het vervolg, omdat het
vraagstuk verder gaat dan de onderzochte casus en het een algemeen in
het milieu voorkomende schimmel betreft. Ik wil een volledig inzicht
hebben. Daarbij worden alle relevante partijen betrokken om nationaal en
internationaal tot een goede aanpak te komen. Ik zal uw Kamer hierover
voor 1 oktober aanstaande informeren.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 27 858, nr. 460

2