Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 360 III

Jaarverslag en Slotwet Ministerie van Algemene Zaken,
het Kabinet van de Koning en de Commissie van Toezicht
op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten 2022

Nr. 1

JAARVERSLAG VAN HET MINISTERIE VAN ALGEMENE ZAKEN, HET
KABINET VAN DE KONING EN DE COMMISSIE VAN TOEZICHT OP DE
INLICHTINGEN- EN VEILIGHEIDSDIENSTEN (III)
Ontvangen 17 mei 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

1

INHOUDSOPGAVE
Gerealiseerde uitgaven en ontvangsten

3

A.

4

Algemeen
1.

2.
B.

Leeswijzer

7
9

3.

Beleidsprioriteiten

9

Bijlage: Overzicht coronasteunmaatregelen

11

Beleidsartikelen
Artikel 1 Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
Bedrijfsvoeringsparagraaf
Kabinet van de Koning (IIIB)
Bedrijfsvoeringsparagraaf
Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten (IIIC)
Bedrijfsvoeringsparagraaf

12
12
19
21
23

4.2
4.3

24
27

Jaarrekening

29

5.

Departementale verantwoordingsstaat

29

6.

Samenvattende verantwoordingsstaat agentschap

30

7.

Jaarverantwoording agentschap per 31 december 2022

31

8.

Saldibalans
Saldibalans per 31 december 2022 van het Ministerie van
Algemene Zaken (IIIA))
Saldibalans per 31 december 2022 van het Kabinet van
de Koning (IIIB)
Saldibalans per 31 december 2022 van de Commissie van
Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC)

39

9.

D.

4
6
6

Beleidsverslag

4.
4.1

C.

Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot
dechargeverlening
Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Dechargeverlening door de Eerste Kamer

WNT-verantwoording 2022 Ministerie van Algemene
Zaken

Bijlagen

39
41
42

43
46

Bijlage 1: Moties en toezeggingen

46

Bijlage 2: Afgerond evaluatie- en overig onderzoek

47

Bijlage 3: Inhuur externen

48

Bijlage 4: Focusonderwerp FJR 2022

49

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

2

GEREALISEERDE UITGAVEN EN ONTVANGSTEN
Figuur 1 Gerealiseerde uitgaven verdeeld over beleidsartikelen en nietbeleidsartikelen (x €1.000). Totaal € 83.622.000

Eenheid van het
algemeen regeringsbeleid

78.470

Kabinet van de Koning

2.992

Commissie van Toezicht
op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten

2.160

0

25.000

50.000

75.000

100.000

Figuur 2 Gerealiseerde ontvangsten verdeeld over beleidsartikelen en nietbeleidsartikelen (x €1.000). Totaal € 9.400.000

Eenheid van het
algemeen regeringsbeleid

6.402

Kabinet van de Koning

2.996

Commissie van Toezicht
op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten

2

0

2.000

4.000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

6.000

8.000

3

A. ALGEMEEN
1. Aanbieding van het jaarverslag en verzoek tot dechargeverlening
AAN de voorzitters van de Eerste en de Tweede Kamer van de StatenGeneraal.
Hierbij bied ik het departementale jaarverslag van het Ministerie van
Algemene Zaken, het Kabinet van de Koning en de Commissie van Toezicht
op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (III) over het jaar 2022 aan.
Onder verwijzing naar de artikelen 2.37 en 2.40 van de Comptabiliteitswet
2016 verzoek ik de beide Kamers van de Staten-Generaal de Minister van
Algemene Zaken decharge te verlenen over het in het jaar 2022 gevoerde
financiële beheer.
Voor de oordeelsvorming van de Staten-Generaal over dit verzoek tot
dechargeverlening stelt de Algemene Rekenkamer als externe controleur
op grond van artikel 7.14 van de Comptabiliteitswet 2016 een rapport op. Dit
rapport wordt op grond van artikel 7.15 van de Comptabiliteitswet 2016 door
de Algemene Rekenkamer aan de Staten-Generaal aangeboden. Het rapport
bevat de bevindingen en het oordeel van de Algemene Rekenkamer over:
1. het gevoerde begrotingsbeheer, financieel beheer, materiële bedrijfs­
voering en de daartoe bijgehouden administraties van het Rijk;
2. de centrale administratie van de schatkist van het Rijk van het Ministerie
van Financiën;
3. de financiële verantwoordingsinformatie in de jaarverslagen;
4. de totstandkoming van de niet-financiële verantwoordingsinformatie in
de jaarverslagen;
5. de financiële verantwoordingsinformatie in het Financieel jaarverslag
van het Rijk.
Bij het besluit tot dechargeverlening worden verder de volgende, wettelijk
voorgeschreven, stukken betrokken:
1. het Financieel jaarverslag van het Rijk over 2022;
2. het voorstel van de slotwet dat met het onderhavige jaarverslag
samenhangt;
3. het rapport van de Algemene Rekenkamer over het onderzoek van de
centrale administratie van de schatkist van het Rijk en van het Financieel
jaarverslag van het Rijk;
4. de verklaring van goedkeuring van de Algemene Rekenkamer over de in
het Financieel jaarverslag van het Rijk, over 2022 opgenomen rekening
van uitgaven en ontvangsten over 2022, alsmede over de saldibalans
over 2022 (de verklaring van goedkeuring, bedoeld in artikel 7.14, tweede
lid, van de Comptabiliteitswet 2016.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

4

Het besluit tot dechargeverlening kan niet worden genomen, voordat de
betrokken slotwet is aangenomen en voordat de verklaring van
goedkeuring van de Algemene Rekenkamer is ontvangen.
De Minister-President, Minister van Algemene Zaken,

M. Rutte

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

5

Dechargeverlening door de Tweede Kamer
Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016
verklaart de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal dat
de Tweede Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargever­
lening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van
De Voorzitter van de Tweede Kamer,
Handtekening:
Datum:
Op grond van artikel 2.40, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2016 wordt
dit originele exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening
van de hierboven opgenomen verklaring, ter behandeling doorgezonden
aan de voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal.
Dechargeverlening door de Eerste Kamer
Onder verwijzing naar artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016
verklaart de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal dat
de Eerste Kamer aan het hiervoor gedane verzoek tot dechargever­
lening tegemoet is gekomen door een daartoe strekkend besluit,
genomen in de vergadering van
De Voorzitter van de Eerste Kamer,
Handtekening:
Datum:
Op grond van artikel 2.40 van de Comptabiliteitswet 2016 wordt dit originele
exemplaar van het onderhavige jaarverslag, na ondertekening van de
hierboven opgenomen verklaring, doorgezonden aan de Minister van
Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

6

2. Leeswijzer
Zoals bij de aanbieding is opgemerkt, bestaat begroting III uit drie begro­
tingsstaten:
1. het Ministerie van Algemene Zaken;
2. het Kabinet van de Koning (KvdK) en
3. de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
(CTIVD).
Deze driedeling is in navolgend jaarverslag terug te vinden in onderdeel B.
Onderdeel C bevat de jaarrekening en onderdeel D bevat de bijlagen. In
onderdeel B van het jaarverslag wordt voor het Ministerie van Algemene
Zaken achtereenvolgens ingegaan op de realisatie van de beleidspriori­
teiten voor 2022, op het beleidsartikel «Eenheid van het algemeen
regeringsbeleid» en op de bedrijfsvoering. In afwijking van de Rijksbegro­
tingsvoorschriften wordt niet afzonderlijk ingegaan op de gerealiseerde
maatschappelijke effecten of op de mate van doelbereiking; zie hiervoor
de brief aan de Tweede Kamer van 29 juni 2006 (de zgn. ‘comply or explain
brief’; Kamerstukken II 2005/06 29 949, nr. 53). Het Ministerie van Algemene
Zaken heeft geen beleidsdoorlichtingen en geen risicoregelingen. Ook
worden de uitgevoerde taken van het Kabinet van de Koning, de financiële
consequenties daarvan en de bedrijfsvoering toegelicht. Verder wordt kort
ingegaan op de wettelijke taken van de Commissie van Toezicht op de
Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten, de daarbij horende financiële realisatie
en de bedrijfsvoering. Onderdeel C bevat de jaarrekening, met daarin de
verantwoordingsstaten, de saldibalansen met toelichting, de verant­
woording van het agentschap Dienst Publiek en Communicatie (DPC) en
de verantwoording op de Wet normering topinkomens. Onderdeel D bevat
de bijlagen.
In de begroting van Algemene Zaken is geen centraal apparaatsartikel
opgenomen. Dit is conform de Rijksbegrotingsvoorschriften.
In de toelichting bij de budgettaire tabel wordt op bondige wijze ingegaan
op opmerkelijke verschillen tussen de ontwerpbegroting en de realisatie in
het verslagjaar. Hierbij worden afwijkingen boven de 5% toegelicht. Om
inzicht te geven in de uitputting van de begroting, wordt zo nodig ook
beneden deze norm een toelichting gegeven.
In de toelichtende tabellen kan door afronding het totaal afwijken van de
som der onderdelen.
Grondslagen voor de vastlegging en de waardering
De verslaggevingsregels en waarderingsgrondslagen die van toepassing
zijn op de in dit jaarverslag opgenomen financiële overzichten zijn ontleend
aan de Comptabiliteitswet 2016 en de daaruit voortvloeiende regelgeving,
waaronder de Regeling rijksbegrotingsvoorschriften 2023 en de Regeling
agentschappen. Voor de departementale begrotingsadministratie wordt
het verplichtingen-kasstelsel toegepast en voor de baten-lasten agent­
schappen het baten-lastenstelsel.
Groeiparagraaf
Ten opzichte van vorig jaar en ten opzichte van de begroting 2022 zijn er
nauwelijks aanpassingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

7

Motie-Schouw
In juni 2011 is de motie Schouw ingediend en aangenomen. Deze motie zorgt
er voor dat de landenspecifieke aanbevelingen van de Raad (Europese
Commissie) op grond van de nationale hervormingsprogramma's een
eigenstandige plaats krijgen in de departementale begrotingen. In de
begroting van het Ministerie van Algemene Zaken wordt niet ingegaan op
de motie-Schouw omdat het een beleidsarme departementale begroting
betreft.
Focusonderwerpen
De Tweede Kamer verzoekt het Kabinet om bij de verantwoording over
het jaar 2022 aandacht te besteden aan de terugkeer naar een regulier en
voorspelbaar begrotingsproces. Er zijn geen spoedeisende begrotingsvoor­
stellen en incidentele suppletoire begrotingen ingediend door het
Ministerie van Algemene Zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

8

B. BELEIDSVERSLAG
3. Beleidsprioriteiten
Voor het Ministerie van Algemene Zaken en de Minister-President staan,
overeenkomstig artikel 45 van de Grondwet, het algemene regeringsbeleid
en de bevordering van de eenheid daarvan centraal. Het regeerakkoord is
daarbij leidend. Een groot deel van het werk van het ministerie en de
Minister-President werd bepaald door de voorbereiding van de besluit­
vorming over tal van onderwerpen van het regeringsbeleid in de minis­
terraad en zijn onderraden. Daarnaast houdt het ministerie zich bezig met
toelichting en verantwoording over het beleid in parlement, aan media en
aan het publiek, en het ondersteunen van nationale en internationale
optredens van de Minister-President.
Het jaar 2022 stond qua veiligheidsbeleid vooral in het teken van de
Russische inval in Oekraïne. De directe gevolgen van de oorlog voor de
Europese en internationale veiligheidsarchitectuur, maar ook de dreiging
die eruit volgt ten aanzien van verschillende nationale veiligheidsbelangen
hebben permanent om aandacht gevraagd.
Tegelijkertijd blijven ook andere dreigingen onverminderd aanwezig. Ook
aan andere buitengrenzen van Europa dreigt instabiliteit, veroorzaakt door
(sluimerende) conflicten in het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Maar ook
op het gebied van economische veiligheid en cyber-veiligheid blijven
directe en indirecte (hybride) dreigingen voor de nationale veiligheid in
Nederland spelen.
Een terroristische aanslag in Nederland blijft voorstelbaar, want de dreiging
is aanzienlijk. Een gezamenlijk overheidsoptreden blijft daarom essentieel.
Dat reikt van strafvervolging, detentie tot begeleiding, deradicalisering en
re-integratie.
Digitale processen zijn tegenwoordig onmisbaar voor het ongestoord en
naar behoren functioneren van onze maatschappij. De digitale en fysieke
wereld zijn meer dan ooit met elkaar verweven. Cyberaanvallen op onze
digitale infrastructuur tasten het functioneren van onze samenleving dan
ook aan en kunnen zelfs leiden tot verlamming ervan. Digitale weerbaarheid
is dus ook voor onze nationale veiligheid van groot belang.
Op het gebied van economische veiligheid is het ons nationaal belang om
de verworvenheden van de interne markt, het multilaterale handelsstelsel
en de vrijheid van onderwijs en onderzoek overeind te houden, maar tegelij­
kertijd te werken aan onze weerbaarheid ten aanzien van de kwetsbaar­
heden die een open economie en vrije kenniscultuur met zich meebrengen.
Misbruik daarvan mag niet leiden tot aantasting van onze nationale
veiligheid. Ongewenst kennisverlies, oneigenlijke concurrentie en
ongewenste strategische afhankelijkheden moeten waar mogelijk worden
voorkomen. Daartoe wegen we economische en veiligheidsbelangen zowel
op nationaal, Europees als mondiaal niveau.
Het afgelopen jaar heeft sterk in het teken gestaan van de oorlog in
Oekraïne, en de gevolgen die dit had voor de koopkracht van mensen. Dat
heeft ertoe geleid dat naast het historisch grote koopkrachtpakket een
tijdelijk prijsplafond is ingesteld en een tegemoetkoming is geïntroduceerd
voor energie-intensieve mkb-ondernemingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

9

Ook wat betreft de beleidsprioriteiten voor het buitenland stond de oorlog
van Rusland tegen Oekraïne centraal. Nederland is vanaf het begin van de
oorlog resoluut achter Oekraïne gaan staan, en heeft militaire, humanitaire
en politieke steun geleverd. De steun van EU en NAVO-bondgenoten,
waaronder Nederland, heeft grote invloed gehad op het verloop van de
oorlog. Nederland, evenals de meeste NAVO-bondgenoten, liggen
inmiddels op koers in 2024 de 2%-norm voor defensie-uitgaven te halen.
Ook is de NAVO-presentie aan de oostflank versterkt om het NAVOgrondgebied beter te kunnen beveiligen. Nederland heeft als een van de
meest open landen bij uitstek belang bij een stabiele wereldorde, gebaseerd
op internationale samenwerking en goed functionerende multilaterale
instellingen. Vanuit dit uitgangspunt heeft Nederland zich ook in 2022 een
constructieve houding aangenomen in de VN, de NAVO, de EU en in andere
multi- en bilaterale samenwerkingsverbanden, waaronder de G20 top. De
oorlog heeft geleid tot een intensivering van de internationale overleggen.
Bij veel van de vraagstukken waar Nederland de komende periode voor
staat, speelt de EU een essentiële rol. Naast de oorlog in Oekraïne gaat
het hierbij onder andere om urgente vraagstukken als open strategische
autonomie, klimaatverandering, digitalisering, migratie, interne veiligheid
en defensie. Economie en werkgelegenheid waren nog herstellende van
de coronapandemie toen de oorlog in Oekraïne ontbrandde. Daarbovenop
komen momenteel de effecten van stimuleringsmaatregelen in de VS. De
economie moet daarom hersteld worden en weerbaar worden gemaakt, en
dit moet gepaard gaan met verduurzaming en digitalisering. Voor al deze
uitdagingen geldt dat een handelingsbekwame Unie van groot belang is.
Sterke lidstaten zijn de basis van een sterke Unie. In 2023 blijft implemen­
tatie van het Next Generation EU herstelinstrument en specifiek de
Recovery en Resilience Facility (RRF) aandacht behoeven. Voor Nederland
is het belangrijk dat lidstaten de benodigde structurele hervormingen
daadwerkelijk doorvoeren om zo economisch sterker en weerbaarder te
herstellen. De Green Deal en de digitale strategie van de Europese
Commissie vormen de basis voor de versterking van de concurrentie- en
innovatiekracht van de Unie. De Unie is sterk als de fundamenten van goed
bestuur en de democratische rechtsstaat stevig zijn verankerd in de lidstaten
en de instellingen, en lidstaten gemaakte afspraken nakomen.
Tegen deze achtergrond zal Nederland zich ervoor blijven inzetten dat
voortgang wordt geboekt op de eigen prioriteiten. Het gaat daarbij om het
realiseren van een slagvaardige migratieaanpak, een toekomstgerichte
agenda voor veiligheid, een sterke en duurzame economie, een effectief
klimaatbeleid, en een EU die de eigen belangen en waarden verdedigt in
de wereld. Nederland zal eveneens aandacht blijven vragen voor het functi­
oneren van de EU, zowel wat betreft de instellingen als de lidstaten, zodat
concrete resultaten kunnen worden geboekt. Ook zal Nederland zich waar
mogelijk inzetten voor nauwe samenwerking met het Verenigd Koninkrijk.
Informatiehuishouding (Openbaarheidsparagraaf)
Het Ministerie van Algemene Zaken heeft een aantal stappen gezet in 2022
om de informatiehuishouding verder te verbeteren. De projectorganisatie
en de organisatie en de governance zijn versterkt. Op het terrein van actieve
en passieve openbaarmaking is de beslisnota geoperationaliseerd. Voorts
is gewerkt aan de verbetering en voorbereiding van emailarchivering en is
webarchivering operationeel. Ook heeft een selectie plaatsgevonden voor
een slimme laktool, die de afhandeltijden van de WOO verzoeken moet
helpen verkorten. Voortgang is daarnaast geboekt met de introductie van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

10

het nieuwe Document Management Systeem DIAZ (Digitaal Informatie­
systeem Algemene Zaken). Een deel van de voor 2022 voorziene uitgaven
schuift door naar 2023.
Ook het agentschap DPC heeft in 2022 werkzaamheden verricht ter
verbetering van de informatiehuishouding. In 2022 heeft DPC het aantal in
PDF opgeslagen documenten op Rijksoverheid.nl verder verlaagd. Het gaat
om verreweg de meeste PDF’s die ook worden aangeboden op PLOOI. Het
Platform Open Overheidsinformatie (PLOOI) is het portaal waarop straks
alle actief openbaar gemaakte overheidsinformatie wordt gepubliceerd. Dit
maakt het mogelijk om documenten in PDF uit het CMS van Rijksoverheid.nl
te verwijderen en te vervangen in een link naar PLOOI. Daarmee is de
belasting van het systeem verminderd en is ruimte gecreëerd om de talloze
beslisnota’s op te vangen. Vanaf 2023 zullen alle in PDF gepubliceerde
documenten structureel op PLOOI worden geplaatst en zal enkel nog
doorverwezen worden naar PLOOI vanaf Rijksoverheid.nl.
Bijlage: Overzicht coronasteunmaatregelen
Het Ministerie van Algemene Zaken heeft in 2022 geen uitgaven gedaan in
het kader van de coronasteunmaatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

11

4. Beleidsartikelen
4.1 Artikel 1 Eenheid van het algemeen regeringsbeleid
A. Algemene doelstelling
Het Ministerie van Algemene Zaken coördineert het algemene regerings­
beleid. Doel is de Minister-President en de ministerraad adequaat te onder­
steunen door beleidsinhoudelijke voorbereiding en afstemming en de
woordvoering en communicatie hierover.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister-President is als voorzitter van de ministerraad (artikel 45, lid 2 en
3 Grondwet) verantwoordelijk
voor 'het bevorderen van de eenheid van het algemene regeringsbeleid'.
Dat komt op verschillende manieren tot uitdrukking. Zo spreekt de MinisterPresident na afronding van het formatieproces namens het nieuwe kabinet
de regeringsverklaring uit en gaat hij daarover met de Tweede Kamer in
debat. Voorts verantwoordt de Minister-President zich jaarlijks over het
algemene regeringsbeleid tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen
na Prinsjesdag. De Minister-President is ook verantwoordelijk voor het in
stand houden en zo nodig aanpassen van het stelsel van overleg en besluit­
vorming, zoals dat vorm krijgt in de ministerraad en onderraden. Voorts is
de Minister-President verantwoordelijk voor coördinatie van het algemene
communicatiebeleid, zoals het bevorderen van de eenheid in presentatie en
adequate publiekscommunicatie. Daarnaast is de Minister-President verant­
woordelijk voor het in stand houden van de onafhankelijke positie van de
WRR als adviesorgaan voor de langetermijnontwikkelingen en vraag­
stukken die de samenleving beïnvloeden. Het Ministerie van Algemene
Zaken ondersteunt de Minister-President in zijn rol als voorzitter van de
rijksministerraad, van de ministerraad en van de onderraden van de minis­
terraad alsmede in zijn rol als lid van de Europese Raad en als verantwoor­
delijke voor de coördinatie van de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten.
Tevens is de Minister-President verantwoordelijk voor het onafhankelijk
toezicht en toetsing op de veiligheidsdiensten (AIVD en MIVD) bestaande
uit de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
(CTIVD) en de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB). De MinisterPresident heeft een aantal verantwoordelijkheden op het gebied van
buitenlands beleid. Deze houden onder meer verband met zijn lidmaatschap
van de Europese Raad. Voorts vertegenwoordigt de Minister-President
Nederland op diverse internationale bijeenkomsten, zoals topontmoetingen
van de VN en de NAVO. Ook brengt hij, in overleg met de Minister van
Buitenlandse Zaken, bezoeken aan landen en regio’s indien het bredere
Nederlandse belang daarmee is gediend. Verder heeft de Minister-President
een bijzondere verantwoordelijkheid ten aanzien van het Koninklijk Huis.
Alle ministers dragen op grond van artikel 42 van de Grondwet ministeriële
verantwoordelijkheid, maar in de praktijk is het in de eerste plaats de
Minister-President die daarover in de Kamer verantwoording aflegt,
eventueel met één of meer betrokken ministers.
C. Beleidsconclusies
Qua uitvoering en beoogde resultaten hebben zich geen bijzonderheden
voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

12

D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 1 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel 1 Eenheid van het algemeen regeringsbeleid (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

2018

2019

2020

2021

2022

2022

2022

Verplichtingen

60.045

62.034

70.313

83.713

78.197

79.243

‒ 1.046

Uitgaven

60.045

62.034

70.313

77.550

78.470

79.243

‒ 773

Coördinatie van het algemeen
communicatie- en regeringsbeleid (RVD)
apparaatsuitgaven

1.562

1.703

1.436

1.653

1.313

2.425

‒ 1.112

529

660

625

720

440

594

‒ 154

Apparaatsuitgaven

31.619

32.537

38.982

43.580

45.050

46.454

‒ 1.404

Personele uitgaven

20.618

23.596

25.297

27.756

31.580

*

waarvan eigen personeel

18.034

18.946

20.557

20.635

22.708

*

waarvan inhuur externen

958

2.982

3.701

6.188

7.647

*

waarvan overige personele uitgaven

1.626

1.668

1.039

933

1.225

*

Materiële uitgaven

11.001

8.941

13.685

15.824

13.470

*

waarvan ICT

2.085

2.479

7.664

8.682

5.746

*

waarvan bijdrage aan SSO's

5.655

3.523

3.257

3.869

3.919

*

waarvan overige materiële uitgaven

3.261

2.939

2.764

3.273

3.805

*

446

671

652

855

1.007

1.360

‒ 353

Dienst Publiek en Communicatie

25.889

26.463

28.618

30.742

30.660

28.410

2.250

Ontvangsten

3.622

3.804

3.963

4.401

6.402

4.535

1.867

Bijdrage aan de lange termijn
beleidsontwikkeling (WRR)
apparaatsuitgaven

Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden
(TIB)
Bijdrage aan het agentschap

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Uitgaven
In de eerste suppletoire begrotingswet zijn de uitgaven per saldo met € 3,3
miljoen verhoogd. Deze verhoging werd onder andere veroorzaakt door
een bijdrage ten behoeve van de verbetering van de informatiehuis­
houding, een bijdrage voor de Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden
(TIB) en de Commissie van Toezicht op de Inlichtingenen Veiligheids­
diensten (CTIVD), de loon- en prijsbijstelling en een aantal overboekingen.
Per saldo zijn de uitgaven op artikel 1 in de tweede suppletoire begro­
tingswet neerwaarts bijgesteld met € 684.000. Dit wordt onder andere
veroorzaakt door vertraging bij het ICT-project AZ-Next.
Indien rekening wordt gehouden met bovenstaande bijstellingen uit de
suppletoire begrotingen is er een onderuitputting van circa € 3,3 miljoen bij
de uitgaven. Vertragingen in het project AZ-Next vormen de grootste
oorzaak van de onderuitputting binnen dit begrotingsartikel. Ook bij de
Rijksvoorlichtingsdienst is sprake van lagere uitgaven dan begroot. In 2022
is het besluit genomen het jaarlijkse VoRa-jaarprogramma om te zetten in
een meerjarig communicatieprogramma. Het meerjarig programma is in
mei 2022 vastgesteld, waardoor er minder tijd resteerde om in 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

13

projecten uit te voeren. Wat betreft de WRR: twee voorziene rapporten van
2022 verschijnen in 2023, waardoor de kosten voor publicaties in 2022 lager
zijn. Twee lustrumactiviteiten zijn in 2022 door omstandigheden niet
doorgegaan, waardoor de kosten voor het lustrum lager zijn uitgevallen. In
totaal is er sprake van € 0,7 miljoen lagere uitgaven ten opzichte van de
oorspronkelijk vastgestelde begroting.
Verplichtingen
Sinds 2021 worden aangegane verplichtingen zelfstandig bepaald en niet
langer gelijk gesteld aan de kasuitgaven. De aanleiding hiervoor was onder
andere de transitie naar AZ-Next waarbij er sprake is van meer ICT-investe­
ringen en inhuur van specialisten. Indien van toepassing leidt dit tot een
openstaand saldo aan het einde van het boekjaar.
Ontvangsten
De hogere ontvangsten worden ondere andere veroorzaakt door een
incidentele ontvangst van het agentschap Dienst Publiek en Communnicatie
en de ontvangsten van de Tweede Kamer ten hoeve van de ondersteuning
van de kabinetsformatie in 2021.
Beleidsmatige informatie
Coördinatie van het algemeen communicatie- en regeringsbeleid
De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) ondersteunt de Minister-president in zijn
coördinerende rol op het terrein van de overheidscommunicatie. Ook
ondersteunt de RVD de Voorlichtingsraad (VoRa). Dit is, onder voorzitter­
schap van de directeur-generaal RVD, het ambtelijke adviesorgaan van het
kabinet op het gebied van de overheidscommunicatie. De VoRa, waarvan
de directeuren Communicatie van alle departementen lid zijn, ontwikkelt
initiatieven op het vlak van overheidscommunicatie en vervult een
opdrachtgeversrol naar DPC. Het hoofdstuk «Agentschap Dienst Publiek en
Communicatie» geeft een breder overzicht van de gemeenschappelijke
communicatie in 2022.
VoRa-Jaarprogramma Communicatie
Veel activiteiten in het kader van de coördinatie van de overheidscommu­
nicatie zijn samengebracht in het VoRa-meerjarenprogramma. Tot en met
2021 was dit een jaarprogramma. In 2022 is de keuze gemaakt voor een
meerjarig werkprogramma omdat het realiseren van de meeste ambities
een langere adem vergt dan één jaar. De uitvoering van het programma is
een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de departementen, de
RVD en DPC. Het VoRa-meerjarenprogramma 2022-2025 bevat gezamenlijke
activiteiten op thema’s zoals ‘Alles begint bij contact’ (bestuurders en
medewerkers ondersteunen bij het verstaan van wat er in de samenleving
leeft), Informatie op Maat (de mens centraler stellen in de informatievoor­
ziening en dienstverlening en het meer op maat aanbieden van informatie
en dienstverlening), diversiteit en inclusie, een herkenbare en heldere
huisstijl voor de Rijksoverheid en het versterken van de interne communi­
catie. Daarnaast werd de agenda van de VoRa gedomineerd door COVID-19,
actualiteiten (‘Oekraïne’, ‘stikstof’ en ‘energie’) en het programma ‘Alles
begint bij contact’, waarin acht actielijnen zijn opgenomen die de Rijks­
overheid en het kabinet ondersteunen bij het betekenisvol in contact zijn
met de samenleving.
Rijks- en kabinetsbrede communicatie
Met het oog op eenduidige, herkenbare en toegankelijke overheidscommu­
nicatie werken de directies Communicatie op verschillende terreinen
intensief samen. Dit krijgt onder andere gestalte in het beheer van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

14

rijkshuisstijl, communicatie via massamediale campagnes, de verdere
ontwikkeling en het beheer van www.rijksoverheid.nl, het rijksbrede
intranet (Rijksportaal) en het Platform Rijksoverheid Online dat ruimte biedt
aan veel overheidswebsites.
Burgerbrieven
In 2022 heeft het Ministerie van Algemene Zaken 1.834 burgerbrieven
ontvangen. In 2021 ontving het ministerie 3.516 brieven. In 2022 was de
gemiddelde behandeltijd 14 dagen (tegen 19 dagen in 2021). Het aantal
ontvangen burgerbrieven is na de zogenoemde coronaperiode, waarin het
aanbod uitzonderlijk hoog was, weer genormaliseerd naar een aanbod van
rond de 2.000 brieven per jaar.
Tabel 2 Behandeltermijn burgerbrieven
2022

2021

< 3 weken

71%

57%

3 weken ‒ 6 weken

27%

30%

> 6 weken

2%

13%

Verzoeken op grond van de Wet open overheid (Woo), de Wet inlichtingenen veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017), de Algemene Verordening
Gegevensbescherming (AVG), de Wet hergebruik van Overheidsinformatie
(Who), klaagschriften en bezwaarschriften, verzoeken om informatie van
leden van de Kamers en verzoeken om informatie van een
enquêtecommissie van de Tweede Kamer.
Woo-verzoeken
In 2022 heeft het Ministerie van Algemene Zaken 97 verzoeken op grond
van artikel 4.1 van de Woo ontvangen. In 2022 zijn 40 Woo-besluiten
genomen. Er zijn 22 verzoeken afgehandeld zonder besluit. Dat waren
verzoeken die zijn ingetrokken door de verzoeker, die doorverwezen zijn
naar een ander ministerie, verzoeken die publieksvragen bleken te zijn en
verzoeken die al in te zien zijn op reeds openbare informatie. De resterende
35 verzoeken kennen een doorloop naar 2023.
Wiv 2017-verzoeken
Het Ministerie van Algemene Zaken heeft in 2022 geen verzoeken op grond
van de Wiv 2017 ontvangen.
AVG-verzoeken
In 2022 heeft het Ministerie van Algemene Zaken 6 verzoeken op grond van
de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) ontvangen. Er is
1 verzoek doorverwezen naar een andere instantie. 2 verzoeken zijn
ingetrokken. 1 verzoek is afgewezen. In 2 gevallen is het verzoek
toegewezen.
Who-verzoeken
Het ministerie van Algemene Zaken heeft in 2022 geen verzoeken op grond
van de Who ontvangen.
Klaagschriften
Het Ministerie van Algemene Zaken heeft in 2022 één klacht op grond van
hoofdstuk 9 van de Awb ontvangen. Op deze klacht is tevens in 2022
besloten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

15

Bezwaarschriften
In 2022 heeft het Ministerie van Algemene Zaken 10 bezwaarschriften
ontvangen naar aanleiding van besluiten op grond van de Woo. Op
7 bezwaarschriften is in 2022 een besluit genomen. Er zijn geen bezwaar­
schriften binnengekomen naar aanleiding van besluiten op basis van de Wiv
2017, de Who en de AVG.
Verzoeken om informatie van leden van de Kamers en een enquêtecom­
missie van de Tweede Kamer
Verzoeken om informatie van leden van de Kamers
Er zijn door het ministerie van Algemene Zaken in 2022 antwoorden
voorbereid op verschillende schriftelijke vragen van leden van de Kamers,
in hoofdzaak van de Tweede Kamer. Tevens zijn in 2022 door het ministerie
van Algemene Zaken brieven voorbereid naar aanleiding van verzoeken van
leden van de Tweede Kamer tijdens de regeling van werkzaamheden van
de Tweede Kamer.
Verzoeken om informatie van een enquêtecommissie van de Tweede Kamer
In 2022 zijn door het ministerie van Algemene Zaken verzoeken om
informatie beantwoord van of namens de enquêtecommissie van de
Tweede Kamer inzake Groningen.
Het in de tijd toenemende aantal informatieverzoeken vanuit de Kamer en
de samenleving in het kader van openbaarheidsregelgeving leidt tot een
toenemend werkbeslag bij het ministerie van Algemene Zaken. In verband
daarmee is de ondersteunende capaciteit in 2022 uitgebreid.
Het leveren van bijdragen aan de lange termijn beleidsontwikkeling
Algemeen
De ontwikkeling van het regeringsbeleid is gebaat bij inzichten in ontwik­
kelingen en vraagstukken die op langere termijn de samenleving
beïnvloeden. De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR)
draagt hier op een wetenschappelijk gefundeerde manier aan bij. De raad
heeft tot taak tijdig te wijzen op tegenstrijdigheden en te verwachten
knelpunten voor het regeringsbeleid, probleemstellingen te formuleren
over de grote beleidsvraagstukken en beleidsalternatieven aan te dragen.
De WRR kan zich bezighouden met alle gebieden van (potentieel) regerings­
beleid.
Werkprogramma
De WRR heeft de taak complexe, weerbarstige thema’s en beleidsdilemma’s
te agenderen. De raad agendeert deze onderwerpen zelf en neemt
onderwerpen op naar aanleiding van een adviesaanvraag van het kabinet.
Om te komen tot een goed werkprogramma spreekt de WRR regelmatig met
bewindslieden, beleidsmakers, fractievoorzitters, wetenschappers en het
maatschappelijk veld. Er worden meer suggesties gedaan dan de acht
parallelle projecten die de WRR gemiddeld met zijn capaciteit aankan. Dat
betekent dat de raad scherpe keuzes moet maken. Uiteindelijk beslist de
raad welke onderwerpen het op zijn werkprogramma zet met als
uitgangspunt dat het altijd om domein- of sectoroverstijgende vraagstukken
gaat gericht op de lange termijn. De raad heeft in 2022 drie nieuwe
onderwerpen geagendeerd: Kantelende wereldorde, Nederland in een
vergrijzende wereld en Deskundige overheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

16

50-jaar WRR
In 2022 vierde de WRR zijn 50 jarig bestaan. In het kader van ons lustrum
ontvingen we op 24 maart Z.M. de Koning voor een werkbezoek.
Aansluitend vond in aanwezigheid van Minister van OCW het lustrumsym­
posium plaats. Ook verscheen er een online lustrummagazine waarin we
kijkjes in onze keuken gaven en verscheen er een lustrumpodcastreeks.
Verder organiseerden we een tweedaags programma rond het bezoek van
zusterorganisatie France Stratégie.
Publicaties
De verschenen publicaties zijn te vinden op www.wrr.nl/publicaties. In
september verscheen Coronascenario’s doordacht; Handreiking voor
noodzakelijke keuzes. Deze gezamenlijke rapportage is tot stand gekomen
onder coördinatie van de WRR, in nauwe samenwerking met de Gezond­
heidsraad, de Raad van State, de Raad voor het Openbaar Bestuur en de
Raad voor Volksgezondheid & Samenleving. Daarnaast leverden diverse
adviescolleges, alsmede de SER en de KNAW een bijdrage. Naar aanleiding
van de rapportage zijn verschillende sessies georganiseerd, onder meer
tijdens het bewindsliedenoverleg en het overleg van de SecretarissenGeneraal.
In 2022 is geen adviesrapport verschenen, maar zijn de laatste stappen gezet
ter voorbereiding op de publicatie van drie rapporten: Klimaatrechtvaar­
digheid (16 februari 2023), Onzekerheid en onbehagen en Onderneming en
maatschappij.
Voor het vergroten van de zichtbaarheid en vindbaarheid van zijn Engels­
talige publicaties heeft de WRR in samenwerking met uitgever Springer
een open access Engelstalige reeks opgezet: Research for Policy – Studies
by the Netherlands Council for Government Policy. In 2022 verscheen
‘Migration diversity and social cohesion. Reassessing the Dutch policy
agenda’.
Overige bijdragen aan de beleidsdialoog
Soms ‘leeft’ een thema al bij de start van een WRR-project en hebben de
bijdragen van de raad direct een meetbare invloed, soms gaat er geruime
tijd overheen voordat ze doorwerking hebben in het beleid of het
maatschappelijke debat. Om de doorwerking te stimuleren organiseert de
WRR onder meer mondelinge briefings voor het kabinet en de beide
Kamers, zoals deelname aan een rondetafelgesprek van de TK-commissie
SZW over de ‘Menselijke maat’. Daarnaast organiseerde de WRR en de TU
Delft een expertsessie over bestuurlijke uitdagingen rondom solar radiation
management en carbon dioxide removal. Daarnaast organiseerde de WRR
de Hollands Spoorbijeenkomst Arbeidsmarkt, pensioenen en productmix in
een vergrijzende wereld en de expertsessie Etnische classificaties in de
gezondheidszorg.
Naast het organiseren van de periodieke overlegbijeenkomsten met de
strategische adviesraden, onderhoudt hij een liaison met het Strategie­
beraad Rijksbreed en met de planbureaus. Ten slotte spreekt de WRR
tweemaal per jaar met de VNG over inhoudelijke thema’s.
Voorbereiding nieuwe raadsperiode

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

17

In 2022 stemde de ministerraad in met de voordracht voor benoeming door
de koning van de nieuwe raad. Bij de samenstelling van de raad wordt op
individueel niveau gekeken naar wetenschappelijke kwalificaties, affiniteit
met beleidsvraagstukken en bij voorkeur bestuurlijke dan wel politiekbestuurlijke ervaring. Verder is ook de diversiteit in wetenschappelijke
disciplines van belang.
Daarnaast is een externe commissie gevraagd om de raadsperiode
2018-2022 te evalueren. Het evaluatierapport wordt in het voorjaar van 2023
verwacht. Ten behoeve van de evaluatie schreef de WRR een zelfstudie
waarmee het de evaluatiecommissie voorziet van relevante achtergrondin­
formatie voor zijn werkzaamheden en kritisch naar zijn eigen functioneren
kijkt. Ook is de evaluatiecommissie gevraagd op een aantal uitdagingen met
ons mee te denken.
Tabel 3 WRR prestatiegegevens
Begroting
2022

Realisatie
2022

Rapporten, Verkenningen, Policy Briefs

5

2

Overige publicaties

4

10

Mondelinge briefings voor en gesprekken met bewindslieden en
Kamerleden

20

22

Overige briefings met beleidsmakers

15

30

Conferenties, workshops, expertmeetings

12

51

Lezingen en debatten

50

13

Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden
Op grond van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017
(Wiv2017) is er een Toetsingscommissie Inzet Bevoegdheden (TIB), die
belast is met het toetsen van de rechtmatigheid van de door de Minister van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties of de Minister van Defensie
gegeven toestemming tot het inzetten van bijzondere bevoegdheden door
de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) respectievelijk de
Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). De commissie bestaat uit
een voorzitter en twee leden, drie plaatsvervangend leden en wordt
ondersteund door een secretariaat.
De Minister van Algemene Zaken, is verantwoordelijk voor het beheer van
de TIB. Tussen het Ministerie van Algemene Zaken en de TIB zijn afspraken
gemaakt over de dienstverlening op het gebied van de bedrijfsvoering door
het ministerie en de daarop van toepassing zijnde planning & controlcyclus.
De TIB is gehuisvest op een zelfstandige locatie binnen het pand van het
Ministerie van Algemene Zaken. Op deze wijze kan gebruik worden gemaakt
van de beveiligingsschil en andere facilitaire zaken van het ministerie, maar
beschikken ze wel over een eigenstandige kantoorruimte die alleen voor hen
toegankelijk is.
Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet onderzoeken
AIVD en MIVD naar landen met een offensief cyberprogramma is besloten
het secretariaat van de TIB met 3 FTE uit te breiden. De werving hiervoor is
in 2022 gestart. De formatie van de TIB komt daarmee op 11 FTE.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

18

Bedrijfsvoeringsparagraaf
Paragraaf 1 - uitzonderingsrapportage voor de volgende vier verplichte
onderdelen
1. Rechtmatigheid
Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd die de rapporteringsto­
leranties overschrijden. Los van twee kleine waivers op communicatie­
terrein zijn er bij het agentschap Dienst Publiek en Communicatie
voorbereidingen getroffen voor een Europese aanbesteding voor
hosting voor het Platform Rijksoverheid Online (PRO). Na uitgebreide
verkenningen is besloten de hosting via inbesteding onder te brengen
bij het agentschap Logius, onderdeel van het ministerie van Binnen­
landse Zaken en Koninkrijksrelaties. Na een geslaagde proef, is nu
voorzien dat de migratie van fysieke hosting bij een marktpartij naar
cloudhosting bij een rijkspartij eind 2023 zal plaatsvinden. Tot dat
moment wordt het contract verlengd met de huidige marktpartij die de
fysieke hosting verzorgt.
2. Totstandkoming niet-financiële verantwoordingsinformatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfsvoering
Materiële fraude- en corruptierisico's binnen de organisatie
Het Ministerie van Algemene Zaken heeft in beperkte mate te maken met
frauderisico’s vanwege het beleidsarme karakter. Het ministerie maakt
in beperkte mate gebruik van mogelijke fraudegevoelige financiële
instrumenten en keert bijvoorbeeld geen subsidies uit. De processen op
het gebied van het financieel systeem en binnen de bedrijfsvoering waar
mogelijk sprake is van frauderisico’s en de maatregelen om deze risico’s
te voorkomen, zijn beschreven in het toezichtplan. Jaarlijks wordt de
actualiteit hiervan getoetst als onderdeel van de jaarlijkse toetsing via
interne controles. Vervolgens vindt jaarlijks een toets plaats door de
ADR.
Enkele voorbeelden van frauderisico’s zijn: (1) het proces van betalingen
bij het financieel beheer, (2) het middelenbeheer bij de bedrijfsvoering,
(3) functiescheiding in het financieel beheer en bedrijfsvoering en (4)
integriteit. Borging van het minimaliseren van deze inherente risico’s
vindt plaats door het treffen van de benodigde controlemaatregelen en
het inrichten van de financiële- en bedrijfsvoeringsprocessen. Zo is er
een proces waarbij er een prestatieverklaring wordt afgegeven en bij
de betaling er meerdere personen betrokken zijn. In 2022 zijn
maatregelen getroffen om het proces van het beheer van de ICTmiddelen en het accountbeheer te verbeteren. Voorts vinden periodiek
controles plaats of de functiescheiding gewerkt heeft en wordt er jaarlijks
een jaarplan integriteit opgesteld. Overigens zijn er geen bijzonderheden
te melden.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Informatiebeveiliging
Het Ministerie van Algemene Zaken heeft in 2022 op het gebied van
informatiebeveiliging (IB) de focus voornamelijk gelegd bij het onder­
steunen van de realisatie van diverse projecten waaronder AZ-Next en
Renovatie Binnenhof. AZ is in 2022 in control geweest op haar informa­
tiebeveiliging. Samen met de bouwteams zijn kwetsbaarheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

19

opgepakt en opgelost. De afspraak om elk nieuwe IV systeem preproductie te laten pentesten heeft onze feitelijke veiligheid bewezen
verbeterd.
Paragraaf 2 - Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
1. Grote lopende ICT-projecten
Binnen het Ministerie van Algemene Zaken (AZ) wordt uitvoering
gegeven aan het grote ICT project AZ-Next. De doelstelling van AZ-Next
is realiseren van de nieuwe IT-infrastructuren van AZ. Het creëren van
twee nieuwe werkplekken, een voor laag gerubriceerde informatie (LGI)
en een voor hoog gerubriceerde informatie (HGI). Het vernieuwen van
de document management systemen en het migreren van de bijbeho­
rende applicaties en voorzieningen naar de nieuwe IT-infrastructuur.
Onder meer door COVID-19 en verlate leveringen heeft het programma
vertraging opgelopen. De verwachting is vooralsnog dat het programma
in 2024 kan worden afgerond.
2. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Betaalgedrag
De rijksbrede norm om 95% van de facturen binnen 30 dagen te betalen
is gehaald.
4. Evaluatie van het audit committee
Niet van toepassing.
5. Departementale checks and balances subsidieregelingen
Niet van toepassing.
6. Normenkader financieel beheer
Niet van toepassing.
7. Beheer NGF-projecten
Niet van toepassing.
8. Coronacrisis
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

20

4.2 Kabinet van de Koning (IIIB)
A. Algemene doelstelling
Ondersteunen van de Koning ten behoeve van de uitoefening van diens
constitutionele taken en fungeren als schakel tussen de Koning en de
overige leden van de regering en bestuurlijke autoriteiten.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Algemene Zaken is verantwoordelijk voor het beheer van
de begroting van het Kabinet van de Koning. Tussen het Ministerie van
Algemene Zaken en het Kabinet van de Koning zijn afspraken gemaakt over
de dienstverlening op het gebied van de bedrijfsvoering door het ministerie
en de daarop van toepassing zijnde planning & control cyclus. Het Kabinet
van de Koning valt onder de ministeriële verantwoordelijkheid van de
Minister-President, Minister van Algemene Zaken.
C. Beleidsconclusies
In 2022 zijn de volgende taken uitgevoerd:
• informeren van de Koning ten behoeve van zijn gesprekken met binnen­
landse en buitenlandse hoogwaardigheidsbekleders, staats- en andere
buitenlandse bezoeken, (video)gesprekken aan andere landen van het
Koninkrijk en werkbezoeken. Voorbeelden van ontvangsten zijn het
aanbieden van geloofsbrieven door ambassadeurs van andere landen
en het beëdigen van hoge functionarissen waarvoor in de wet is
vastgelegd dat dit geschiedt ten overstaan van de Koning. Bezoeken van
de Koning omvatten, naast de genoemde buitenlandse bezoeken, onder
meer werkbezoeken met ministers, onderministers en staatssecreta­
rissen en streekbezoeken;
• tijdig en in correcte vorm aan de Koning ter tekening voorleggen van alle
door de ministeries en de Staten-Generaal aangeboden stukken en het
verzorgen van de daarbij behorende correspondentie;
• opstellen en overbrengen van boodschappen aan andere staatshoofden
en aan internationale autoriteiten;
• behandelen en doorgeleiden van aan de Koning gerichte verzoek­
schriften. Deze brieven worden op het Kabinet van de Koning aan de
hand van een analyse van de onderhavige problematiek overgedragen
aan de bewindspersoon die verantwoordelijk is voor het beleidsterrein
en
• registreren, bewaren en aan het Nationaal Archief overdragen van
wetten en Koninklijke Besluiten.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel Kabinet van de Koning (bedragen x € 1.000)
Realisatie

Vastgestelde
begroting

Verschil

2018

2019

2020

2021

2022

2022

2022

Verplichtingen

2.485

2.532

2.715

2.683

2.992

2.712

280

Uitgaven

2.485

2.532

2.715

2.683

2.992

2.712

280

Ontvangsten

2.489

2.534

2.716

2.683

2.996

2.712

284

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

21

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Uitgaven
Indien naast de uitkomsten in bovenstaande tabel rekening wordt
gehouden met de mutaties die reeds in de eerste en tweede suppletoire
begrotingswet zijn verwerkt, te weten een bijstelling van € 301.000, is er
sprake van een geringe onderuitputting van € 21.000.
Informatiehuishouding
Terugkijkend op 2022 heeft het jaar met betrekking tot het programma
«Open op Orde» voor het Kabinet van de Koning, vooral in het teken gestaan
van het verder inrichten van het eigen programma en het starten van
uitvoering geven aan de actieplannen.
In het kader van efficiëntie en benodigde inhuur van kennis en personen is
er voor het jaar 2022 e.v. een nieuw samenwerkingsverband opgezet tussen
het Kabinet van de Koning en MinBZK/informatiehuishouding-IIR.
De uitgaven in 2022, circa € 184.700 (budget 2022 € 189.000) hebben
betrekking gehad op de inhuur van externe inzet (uit de pool van MinBZK/
informatiehuishouding-IIR), waarbij opgemerkt dat de facturen van
MinBZK/informatiehuishouding-IIR uit 2021 eerst in 2022 werden verstuurd
en betaald.
Ontvangsten
De lagere ontvangsten hangen samen met de lagere uitgaven van het
Kabinet van de Koning. De uitgaven van het Kabinet van de Koning vormen
een onderdeel van begroting III. De uitgaven worden echter gedaan in het
kader van begroting I en worden daarom doorbelast.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

22

Bedrijfsvoeringsparagraaf
Paragraaf 1 - uitzonderingsrapportage voor de volgende vier verplichte
onderdelen
1. Rechtmatigheid
Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd die de rapporteringsto­
leranties overschrijden.
2. Totstandkoming niet-financiële verantwoordingsinformatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfsvoering
Materiële fraude en corruptierisico’s binnen de organisatie
Het Kabinet van de Koning heeft een beleidsarm karakter met beperkte
frauderisico’s die onderdeel zijn van de jaarlijkse planning en control­
cyclus en het daaraan verbonden interne toezicht (denk aan prestatie­
verklaringen, vier ogen-principe en functiescheiding). Aangezien de
financiële administratie wordt verzorgd door het ministerie van
Algemene Zaken wordt ook verwezen naar paragraaf 1 van de bedrijfs­
voeringsparagraaf van Algemene Zaken. Overigens zijn er geen bijzon­
derheden te melden.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 2 - Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
1. Grote lopende ICT-projecten
Het Kabinet van de Koning heeft geen grote ICT-projecten van meer dan
€ 5 miljoen uitgevoerd of gestart.
2. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Betaalgedrag
De financiële administratie van het Kabinet van de Koning is inbesteed
bij het Ministerie van Algemene Zaken. De rijksbrede norm om 95% van
de facturen binnen 30 dagen te betalen is gehaald.
4. Evaluatie van het audit committee
Niet van toepassing.
5. Departementale checks and balances subsidieregelingen
Niet van toepassing.
6. Normenkader financieel beheer
Niet van toepassing.
7. Beheer NGF-projecten
Niet van toepassing.
8. Coronacrisis
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

23

4.3 Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC)
A. Algemene doelstelling
Op grond van de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv
2017) is er een Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheids­
diensten (CTIVD). De algemene doelstelling van de CTIVD is het in onafhan­
kelijkheid toezicht houden op de rechtmatigheid van de uitvoering van de
Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 (Wiv 2017) en de Wet
veiligheidsonderzoeken (Wvo) door middel van het doen van onderzoeken
en het publiceren van de uitkomsten daarvan, alsmede het adviseren aan
de betrokken ministers over zaken die voortvloeien uit deze wetten, het
behandelen van klachten, en van meldingen over misstanden. De
Commissie bestaat uit twee afdelingen, de afdeling toezicht en de afdeling
klachtbehandeling.
De afdeling toezicht is belast met:
• het toezicht op de rechtmatigheid van de uitvoering van hetgeen bij of
krachtens deze wet en de Wet veiligheidsonderzoeken is gesteld;
• het gevraagd en ongevraagd inlichten en adviseren van Onze betrokken
Ministers aangaande de door de commissie geconstateerde
bevindingen. Desgewenst kan de commissie Onze betrokken Ministers
vragen deze inlichtingen en adviezen ter kennis van een of beide kamers
der Staten-Generaal te brengen, waarbij de werkwijze zoals beschreven
in artikel 113 van overeenkomstige toepassing is;
• het ongevraagd adviseren van Onze betrokken Ministers ter zake van
de uitvoering van artikel 59.4 en
• het toezicht op de toepassing van de bevoegdheid van artikel 14, vierde
lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap door Onze Minister van
Veiligheid en Justitie, waarbij in het bijzonder aandacht wordt
geschonken aan de doelmatigheid en proportionaliteit van de
toepassing van deze bevoegdheid.
De afdeling klachtbehandeling is belast met:
• het onderzoeken en beoordelen van klachten en
• het onderzoeken en beoordelen van een melding van een vermoeden
van een misstand.
B. Rol en verantwoordelijkheid
De Minister van Algemene Zaken is verantwoordelijk voor het beheer van
de begroting van de CTIVD. Tussen het Ministerie van Algemene Zaken en
de CTIVD zijn afspraken gemaakt over de dienstverlening op het gebied van
de bedrijfsvoering door het ministerie (zoals ondersteuning op het gebied
van ICT, financiële administratie en personeelszaken) en de daarop van
toepassing zijnde planning & controlcyclus.
C. Beleidsconclusies
Om uitvoering te geven aan haar taak voert de afdeling toezicht van de
CTIVD onder meer onderzoeken uit waarover zij, via de betrokken ministers,
rapporteert aan de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal. In 2022
heeft de Commissie twee rapporten gepubliceerd. Het betrof onderzoeken
naar de volgende onderwerpen:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

24

•

•

Automated OSINT door de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst
(AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD). Het
daaruit voortvloeiende toezichtsrapport nr. 74 is gepubliceerd op
8 februari 2022. De CTIVD heeft onderzoek verricht naar ‘automated
OSINT’ door de AIVD en de MIVD. Automated OSINT betreft het geauto­
matiseerd verzamelen van gegevens uit voor een ieder toegankelijke
informatiebronnen met behulp van specialistische software of webap­
plicaties (‘tools’). Deze tools bevatten zoekfuncties en netwerkanalyse­
functies, waarbij een grote diversiteit aan bronnen op een
gebruikersvriendelijke manier kan worden geraadpleegd.
De inzet van onderzoeksopdrachtgerichte interceptie op de kabel door
de AIVD en de MIVD. Het daaruit voortvloeiende toezichtsrapport nr. 75
is gepubliceerd op 15 maart 2022. Het onderzoek richtte zich op de inzet
van de bijzondere bevoegdheid tot kabelinterceptie en daaraan gerela­
teerde bevoegdheden. Kabelinterceptie houdt in dat de AIVD en de MIVD
grote hoeveelheden kabelgebonden communicatie (zoals internet­
verkeer) kunnen intercepteren, zonder dat deze interceptie gericht is op
een specifiek persoon of organisatie.

Daarnaast heeft de CTIVD in 2022 een start gemaakt met onderzoeken naar:
De aansturing van de inlichtingendiensten (ID’s) van de politie en de
bijzondere dienst van de Koninklijke Marechaussee BD KMar) door de AIVD
en de MIVD. Vanuit het oogpunt van een zorgvuldige gegevensverwerking,
bescherming van fundamentele rechten van burgers en borging van de
wettelijke scheiding tussen het inlichtingen- en veiligheids- en het opspo­
ringsdomein vereist dit voldoende sturing van de AIVD en de MIVD. Temeer
daar de medewerkers van de ID’s en BD KMar op een fysieke afstand van
de vestigingen van de diensten hun werkzaamheden verrichten. Hierover
zal in 2023 worden gerapporteerd.
De CTIVD heeft in 2022, door tussenkomst van de ministers van BZK en
Defensie, vertrouwelijk gerapporteerd aan twee bijzondere onderdelen van
de staat op basis van een in 2020 door de CTIVD opgesteld protocol. Het
betreft onderzoek van de diensten naar cyberdreigingen die uitgaan van
statelijke actoren gericht tegen Nederlandse overheden en bedrijven,
waarbij het doel is deze dreigingen te herkennen, te duiden en weg te
nemen. De CTIVD voert dit onderzoek jaarlijks uit en zal over het onderzoek
dat in 2022 is gestart, in 2023 wederom vertrouwelijk rapporteren. De CTIVD
rapporteert hierover tevens jaarlijks in haar jaarverslag.
Ook heeft de CTIVD onder andere de voortgang van de implementatie van
de Wiv 2017 gemonitord, verscherpt toezicht uitgeoefend op de inzet van
onderzoeksopdrachtgerichte interceptie op de kabel (bulkinterceptie) naar
aanleiding van de bevindingen CTIVD rapport 75 en is actief betrokken
geweest bij de dialoog met de departementen en diensten over het concept
van de Tijdelijke wet onderzoek AIVD en MIVD naar landen met een offensief
cyberprogramma.
De afdeling klachtbehandeling van de CTIVD is belast met de (externe)
behandeling van klachten en meldingen van vermoedens van misstanden.
In 2022 heeft de afdeling 53 klachten ontvangen. De afdeling heeft in 2022
7 klachten via informele klachtbehandeling kunnen oplossen en 6 klachten
hebben tot een klachtbeslissing geleid. Vijf beslissingen zijn terug te vinden
op de website van de CTIVD. Eén klacht is niet openbaar gepubliceerd
vanwege de rubricering. De overige klachten zijn niet in behandeling
genomen omdat artikel 120, 121 of 122 van de wet op de inlichtingen- en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

25

veiligheidsdiensten (Wiv2017) van toepassing was of omdat de klachten niet
over (vermeend) handelen van de AIVD en/of MIVD gingen. Op 31 december
2022 had de afdeling klachtbehandeling nog 3 klachten in behandeling.
De afdeling klachtbehandeling heeft geen meldingen van vermoedens van
misstanden ontvangen in 2022.
Vooruitlopend op de inwerkingtreding van de Tijdelijke wet onderzoeken
AIVD en MIVD naar landen met een offensief cyberprogramma is besloten
het secretariaat van de CTIVD met 10 FTE uit te breiden. De werving hiervoor
is in 2022 gestart. De formatie van de CTIVD komt daarmee op 27 FTE.
D. Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 5 Budgettaire gevolgen van beleidsartikel Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
(bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting

Realisatie

Verschil

2018

2019

2020

2021

2022

2022

2022

Verplichtingen

1.943

1.867

2.168

2.228

2.099

2.502

‒ 403

Uitgaven

1.943

1.867

2.168

2.108

2.160

2.502

‒ 342

39

2

1

1

2

0

2

Ontvangsten

E. Toelichting op de financiële instrumenten
Uitgaven
Indien naast de uitkomsten in bovenstaande tabel rekening wordt
gehouden met de mutaties die reeds in de eerste en tweede suppletoire
begrotingswet zijn verwerkt, is er sprake van een onderuitputting van
€ 845.000. De onderuitputting op het budget van de CTIVD doet zich vooral
voor op het personele deel. De bij regeerakkoord toegevoegde gelden
komen met vertraging tot besteding. Dit heeft te maken met het langere
tijdsbeslag van de totstandkoming van de Tijdelijke wet onderzoeken AIVD
en MIVD naar landen met een offensief cyberprogramma en de tijd die het
werven van extra personeel voor de CTIVD om aan de bijbehorende nieuwe
wettelijke taken te kunnen voldoen, in beslag neemt. Daarnaast was er
sprake van een niet volledig bezette formatie, en lagere ICT-uitgaven dan
oorspronkelijk verwacht.
Verplichtingen
De aangegane verplichtingen worden zelfstandig bepaald en niet langer
gelijk gesteld aan de kasuitgaven. Indien van toepassing leidt dit tot een
openstaand saldo aan het einde van het boekjaar. Per 31 december 2021
wordt een eerste beeld van het saldo van de verplichtingen gegeven,
waarbij sprake is van een groeimodel.
Ontvangsten
De ontvangsten bedraagt € 2.000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

26

Bedrijfsvoeringsparagraaf
Paragraaf 1 - uitzonderingsrapportage voor de volgende vier verplichte
onderdelen
1. Rechtmatigheid
Er zijn geen onrechtmatigheden geconstateerd die de rapporteringsto­
leranties overschrijden.
2. Totstandkoming niet-financiële verantwoordingsinformatie
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Begrotingsbeheer, financieel beheer en de materiële bedrijfsvoering
Materiële fraude en corruptierisico’s binnen de organisatie
De CTIVD heeft een beleidsarm karakter met beperkte frauderisico’s die
onderdeel zijn van de jaarlijkse planning en controlcyclus en het daaraan
verbonden interne toezicht (denk aan prestatieverklaringen, vier ogenprincipe en functiescheiding). Aangezien de financiële administratie
wordt verzorgd door het ministerie van Algemene Zaken wordt ook
verwezen naar paragraaf 1 van de bedrijfsvoeringsparagraaf van
Algemene Zaken. Overigens zijn er geen bijzonderheden te melden.
4. Overige aspecten van bedrijfsvoering
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
Paragraaf 2 - Rijksbrede bedrijfsvoeringsonderwerpen
1. Grote lopende ICT-projecten
De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
heeft geen grote ICT-projecten van meer dan € 5 miljoen uitgevoerd of
gestart.
2. Gebruik open standaarden en open source software
Er zijn geen bijzonderheden te melden.
3. Betaalgedrag
De financiële administratie van de Commissie van Toezicht op de Inlich­
tingen- en Veiligheidsdiensten is inbesteed bij het Ministerie van
Algemene Zaken. De rijksbrede norm om 95% van de facturen binnen
30 dagen te betalen is gehaald.
4. Evaluatie van het audit committee
Niet van toepassing.
5. Departementale checks and balances subsidieregelingen
Niet van toepassing.
6. Normenkader financieel beheer
Niet van toepassing.
7. Beheer NGF-projecten
Niet van toepassing.
8. Coronacrisis
Er zijn geen bijzonderheden te melden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

27

Paragraaf 3 – Belangrijke ontwikkelingen en verbeteringen in de
bedrijfsvoering
Er hebben zich geen bijzonderheden voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

28

C. JAARREKENING
5. Departementale verantwoordingsstaat
Tabel 6 Departementale verantwoordingsstaat van het Ministerie van Algemene Zaken (IIIA) voor het jaar 2022
(bedragen x € 1.000)
Art. Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)

Realisatie (2)

Verplichtingen Uitgaven OntvangstenVerplichtingen
Totaal

Verschil (3) = (2) - (1)

Uitgaven OntvangstenVerplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

79.243

79.243

4.535

78.197

78.470

6.402

‒ 1.046

‒ 773

1.867

79.243

79.243

4.535

78.197

78.470

6.402

‒ 1.046

‒ 773

1.867

Beleidsartikelen
1 Bevorderen van de
eenheid van het
algemeen
regeringsbeleid

Tabel 7 Verantwoordingsstaat van het Kabinet van de Koning (IIIB) voor het jaar 2022 (bedragen x € 1.000)
Art. Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)
Verplichtingen

Totaal

Realisatie (2)

UitgavenOntvangsten
Verplichtingen

Verschil (3) = (2) - (1)

UitgavenOntvangsten
Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

2.712

2.712

2.712

2.992

2.992

2.996

280

280

284

2.712

2.712

2.712

2.992

2.992

2.996

280

280

284

Beleidsartikelen
1 Kabinet van de Koning

Tabel 8 Verantwoordingsstaat 2022 van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
(IIIC) voor het jaar 2022 (bedragen x € 1.000)
Art. Omschrijving

Vastgestelde begroting (1)
Verplichtingen

Totaal

Realisatie (2)

UitgavenOntvangsten
Verplichtingen

Verschil (3) = (2) - (1)

UitgavenOntvangsten
Verplichtingen

Uitgaven Ontvangsten

2.502

2.502

0

2.099

2.160

2

‒ 403

‒ 342

2

1 Commissie van Toezicht op 2.502
de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten

2.502

0

2.099

2.160

2

‒ 403

‒ 342

2

Beleidsartikelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

29

6. Samenvattende verantwoordingsstaat agentschap
Tabel 9 Samenvattende verantwoordingsstaat 2022 inzake baten-lastenagentschap van het Ministerie van
Algemene Zaken (III) (bijdragen x € 1.000)
Omschrijving

(1) Vastgestelde
begroting

(2) Realisatie (3)=(2)-(1) Verschil (4) Realisatie 2021
realisatie en
vastgestelde
begroting

Baten en lastenagentschap Dienst Publiek en Communicatie (DPC)
Totale baten

107.937

143.459

35.522

148.136

Totale lasten

108.545

141.848

33.303

146.951

‒ 608

1.611

2.219

1.185

Totale kapitaaluitgaven

0

0

0

0

Totale kapitaalontvangsten

0

0

0

0

Saldo van baten en lasten

De verantwoordingsstaat is in overeenstemming met de Rijksbegrotings­
voorschriften 2023 en de Regeling Agentschappen opgesteld.
De hogere baten ten opzichte van de vastgestelde begroting worden
veroorzaakt door de hogere media-opbrengsten. Dit leidt ook tot hogere
lasten bij de materiële kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

30

7. Jaarverantwoording agentschap per 31 december 2022
Tabel 10 Begroting van baten en lasten van het baten-lastenagentschap 2022 (bijdragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Realisatie (2) Verschil (3) = (2) (1)

Realisatie 2021
(4)

Baten
- Omzet
waarvan omzet moederdepartement

28.410

28.733

323

29.838

waarvan omzet overige departementen

47.495

97.243

49.748

104.876

waarvan omzet derden

13.345

32.032

17.232

‒ 14.800

Rentebaten

0

84

84

0

Vrijval voorzieningen

0

0

0

17

Bijzondere baten
Totaal baten

0

166

166

61

107.937

143.459

35.522

148.136

Lasten
Apparaatskosten
- Personele kosten

18.883

21.467

2.584

20.419

waarvan eigen personeel

17.883

19.324

1.441

17.463

waarvan inhuur externen

1.000

1.673

673

2.090

0

470

470

866

- Materiële kosten

89.662

120.308

30.646

126.526

waarvan apparaat ICT

8.733

5.573

‒ 3.160

5.754

0

0

0

0

80.929

114.735

33.806

120.772

Rentelasten

0

0

0

0

Afschrijvingskosten

0

0

0

0

- Materieel

0

0

0

0

waarvan apparaat ICT

0

0

0

0

waarvan overige materiële afschrijvingskosten

0

0

0

0

- Immaterieel

0

0

0

0

Overige lasten

0

0

0

0

waarvan dotaties voorzieningen

0

8

8

0

waarvan bijzondere lasten

0

65

65

6

108.545

141.848

33.303

146.951

‒ 608

1.611

2.219

1.185

0

0

0

0

‒ 608

1.611

2.219

1.185

waarvan overige personele kosten

waarvan bijdrage aan SSO's
waarvan overige materiële kosten

Totaal lasten
Saldo van baten en lasten gewone bedrijfsuitoefening
Agentschapsdeel Vpb-lasten*
Saldo van baten en lasten
Mutatie POK/WaU gelden
Saldo van baten en lasten na resultaatbestemming

0

0

0

0

‒ 608

1.611

2.219

1.185

* Agentschap DPC valt niet onder de VPB plicht

Toelichting:
Media-inkoop is de belangrijkste component binnen de totale baten en
daarmee samenhangende lasten. DPC heeft in 2022 een positief saldo
behaald van € 1.611.000. Het positieve resultaat is grotendeels in de normale
bedrijfsvoering gerealiseerd. Het eigen vermogen blijft onder de grens van
5% van de gemiddelde omzet van de afgelopen drie jaar, zoals voorge­
schreven in de Regeling Agentschappen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

31

Omzet moederdepartement
De opbrengst van het moederdepartement heeft met name betrekking op
de Taakbijdrage Gemeenschappelijke Diensten. Dit betreft de bijdrage aan
DPC, zoals deze in het jaarverslag van Algemene Zaken onder begrotings­
artikel 1 is opgenomen. Hier tegenover wordt de prestatie geleverd door
het agentschap aan alle opdrachtgevers. Ook de media-inkopen voor het
moederdepartement zijn in deze baten opgenomen.
Tabel 11 Toelichting bij de post omzet moederdepartement (bedragen x
€ 1.000)
Omzet moederdepartement

28.733

Waarvan direct gerelateerd aan geleverde producten/diensten

28.733

Omzet overige departementen
Naast de taakbijdrage wordt een deel van de kosten in rekening gebracht
bij de afnemers. Dit betreft specifieke tarieven (mediafee, deelnemerstarief
en campagnetarief bij elf departementen) en het doorbelasten van
ingekochte materiële kosten. Ook de doorberekende media-inkopen voor
de overige departementen zijn in deze baten meegenomen. De hogere
omzet in 2022 ten opzichte van de oorspronkelijke raming wordt veroorzaakt
doordat met name de mediabestedingen zijn gestegen ten opzicht van de
eerdere ramingen, mede als gevolg van COVID-19 en projecten in het kader
van 1Overheid.
Omzet derden
De omzet derden betreft het deel van de kosten dat in rekening is gebracht
aan organisaties buiten de rechtspersoon van de Staat der Nederlanden. Dit
betreft specifieke tarieven (mediafee) en het doorbelasten van ingekochte
materiële kosten. Ook de doorberekende media-inkopen zijn in deze baten
meegenomen. De omzet is licht gestegen ten opzichte van de realisatie in
2021 maar is achtergebleven ten opzichte van de oorspronkelijke raming.
Dit wordt veroorzaakt door een daling in de Media-inkoop bij derden.
Personele kosten
Voor 2022 gold het goedgekeurde formatieplan 2022 met een fte kader van
195 fte op basis van de ontwerpbegroting 2022. Rekening houdend met de
wijzigingen samenhangend met de reguliere in- en uitstroom was de totale
bezetting 187,1fte in 2022.
Materiële kosten
De materiële kosten bevatten tevens de kosten in het kader van de mediaomzet. Door hogere media-omzet zijn de materiële kosten hoger dan
geraamd.
Rentebaten
In 2022 hebben we € 84.000 aan rentebaten.
Bijzondere baten
De bijzondere baten hebben met name betrekking op verrekeningen van
kosten uit 2021.
Bijzondere lasten
De bijzondere lasten betreffen nagekomen facturen waar geen reservering
tegenover stond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

32

Positief resultaat
Over 2022 heeft DPC een positief resultaat van € 1.611.000 geboekt. Dit
positieve resultaat wordt aan eigen vermogen van DPC toegevoegd. Het
positieve resultaat is grotendeels behaald in de reguliere bedrijfsvoering.
Bij DPC was er sprak van veel vacature ruimte in 2022. Daarnaast is er sprake
van meevallers als gevolg van behoedzaam begroten met betrekking tot
personeelskosten.
Tabel 12 Balans per 31 december 2022 (bedragen x € 1.000)
Balans 2022

Balans 2021

Materiële vaste activa

0

0

waarvan grond en gebouwen

0

0

waarvan installaties en inventarissen

0

0

waarvan projecten in uitvoering

0

0

waarvan overige materiële vaste activa

0

0

Immateriële vaste activa

0

0

Activa
Vaste activa

Vlottende activa
Voorraden en onderhanden projecten
Debiteuren

0

0

9.905

6.478

Overige vorderingen en overlopende activa

1.991

2.377

Liquide middelen

38.400

38.790

Totaal activa:

50.296

47.645

Exploitatiereserve

4.917

4.917

Onverdeeld resultaat

1.611

1.185

110

166

0

0

Passiva
Eigen Vermogen

Voorzieningen
Langlopende schulden
Leningen bij het Ministerie van Financiën
Kortlopende schulden
Crediteuren

8.020

10.132

Belastingen en premies sociale lasten

0

0

Kortlopend deel leningen bij het Ministerie van Financiën

0

0

Overige schulden en overlopende passiva

35.638

31.245

Totaal passiva

50.296

47.645

Toelichting
Tabel 13 Specificatie debiteuren / Overige vorderingen en overlopende
activa (bedragen x € 1.000)
Overige
vorderingen
en
overlopende
Debiteuren
activa
Media-inkoop*
Algemene Zaken (kerndepartement)

8.389

1.283

0

0

Overige departementen

1.437

490

Overige agentschappen

34

218

Derden

45

0

Totaal

9.905

1.991

* Niet onder te verdelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

33

Liquide middelen
Het betreft hier uitsluitend de rekening-courant bij de Rijkshoofdboek­
houding van het Ministerie van Financiën. De liquide middelen zijn ten
opzichte van 2021 zijn met circa € 390.000 afgenomen. De oorzaak van deze
relatief geringe afname kan verklaard worden door de het gebruikelijke
verloop van betalingen. De debiteuren zijn t.o.v. 2021 ook hoger.
Eigen vermogen
Met een gemiddelde omzet van € 139,705 miljoen over de laatste drie jaar
mag het eigen vermogen maximaal € 6,985 miljoen bedragen. Door het
positieve resultaat van € 1.611.000 in 2022 stijgt het eigen vermogen tot
€ 6.528.000. DPC blijft binnen de norm van het maximaal toegestane Eigen
Vermogen.
Voorzieningen
Voorzieningen bij DPC worden getroffen voor juridische of feitelijke
verplichtingen die hun oorzaak vinden op of voor de balansdatum, waarbij
voor afwikkeling van de verplichting een uitstroom van middelen zal gaan
plaatsvinden waarvan de omvang nog niet vaststaat, maar die wel op
betrouwbare wijze kan worden geschat. In het kader van reorganisaties
wordt een voorziening getroffen in het kader van de in 2022 nog geldende
«van werk naar werk afspraken». In navolgende tabel wordt het verloop van
deze voorziening weergegeven.
Tabel 14 Ontwikkeling voorziening (bedragen x € 1.000)
2022

2021

Stand per 1 januari

166

232

-/- Onttrekkingen

64

50

-/- Vrijval

0

17

+/+ Dotaties

8

0

110

166

Stand per 31 december

Tabel 15 Specificatie crediteuren / Overige schulden en overlopende
passiva (bedragen x € 1.000)

Crediteuren

Overige
schulden en
overlopende
passiva

Media-inkoop*

3.407

24.583

VORA (opdrachtgever)*

596

2.342

Algemene Zaken (kerndepartement)

155

0

Overige departementen

0

6.161

Overige agentschappen

3.862

0

0

725

Derden
Personeel DPC
Totaal

0

1.827

8.020

35.638

* Niet onder te verdelen

Nog te betalen media inkoop
Dit saldo betreft de kostenfacturen van de media-exploitanten die per
31-12-2022 nog niet in rekening zijn gebracht bij het rijksmediabureau. In
de loop van 2023 zal na facturatie van de media-exploitanten het creditsaldo
afnemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

34

Tabel 16 Kasstroomoverzicht over 2022 (bedragen x € 1.000)
Vastgestelde
begroting (1)

Realisatie (2)

Verschil (3)=(2)-(1)

Rekening-courant RHB 1 januari 2022 + stand depositorekeningen

27.272

38.790

11.518

Totaal ontvangsten operationele kasstroom (+)

107.937

151.299

43.362

Totaal uitgaven operationele kasstroom (-/-)

108.545

150.504

41.959

‒ 608

795

1.403

Totaal investeringen (-/-)

0

0

0

Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)

0

0

0

Totaal investeringskasstroom

0

0

0

Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)

0

‒ 1.185

‒ 1.185

Eenmalige storting door het moederdepartement (+)

0

0

0

Aflossingen op leningen (-/-)

0

0

0

Beroep op leenfaciliteit (+)

0

0

0

Totaal financieringskasstroom

0

‒ 1.185

‒ 1.185

26.664

38.400

11.736

Totaal operationele kasstroom

Rekening-courant RHB 31 december 2022 + stand depositorekeningen (=1+2+3+4)*
*Maximale roodstand is € 0,5 miljoen.

Toelichting
Het kasstroomoverzicht geeft inzicht in de kapitaaluitgaven en -ontvangsten
en geeft aan hoeveel kasmiddelen in 2022 beschikbaar komen c.q. zijn
gekomen (de herkomst van middelen) en op welke wijze gebruik wordt of
is gemaakt van deze kasmiddelen (de besteding van middelen). De
ontvangsten operationele kasstroom en de uitgaven operationele
kasstroom hangen grotendeels samen met de media-inkopen en mediaverkopen van de departementen en derden die via DPC lopen. Hoewel DPC
hierop niet direct kan sturen, vormen zij een belangrijk onderdeel van de
totale omzet van DPC alsmede van de operationele kasstroom. Doordat
de media-omzet hoger is dan geraamd is ook de hieruit voortvloeiende
kasstroom hoger. Het liquiditeitssaldo wordt veroorzaakt doordat het saldo
van de nog te betalen facturen aan media-exploitanten neerslaat bij DPC als
liquide middelen. Daarnaast leidt een vaak relatief hoge media-omzet in
het vierde kwartaal tot een hoger liquiditeitssaldo. Dit effect loopt echter
weg in de eerste maand van het daarop volgende jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

35

Tabel 17 Overzicht doelmatigheidsindicatoren per 31 december 2022
Realisatie

Vastgestelde
begroting

2019

2020

2021

2022

2022

Saldo van baten en lasten (%)

‒ 0,40%

1,09%

0,80%

1,12%

‒ 0,60%

FTE-totaal (excl. externe inhuur)

156,6

176,8

180,4

187,1

195

Ziekteverzuimpercentage

3,10%

3,30%

3,78%

5,90%

2,60%

169.243

159.617

182.784

158.184

190.000

74,10%

80% binnen 40
sec.

Omschrijving Generiek deel

Specifieke doelmatigheidsindicator
Aantal beantwoorde vragen per telefoon
Service niveau telefonie

81,80%

73,80%

64,80%

4,4

4,4

4,4

4,4

4,0

Aantal beantwoorde vragen per e-mail

79.785

134.880

151.860

60.012

80.000

Service niveau e-mail

79,70%

77,30%

43,80%

88,50%

95% binnen
2 werkdagen

Burgertevredenheid telefonie

Burgertevredenheid e-mail

3,3

3,4

3,2

3,4

3,0

33,90%

44,50%

28,10%

31,60%

25,00%

Media-index Interactieve Media

10,10%

10,20%

13,60%

7,60%

10,00%

Media-index Print

15,70%

17,70%

20,64%

15,30%

17,50%

Media-index RTV

Technisch-functionele toegankelijkheid Platform Rijksoverheid
Online

83,00%

84%

74%

94%

75%

Beschikbaarheid Platform Rijksoverheid Online

100,00%

99,99%

100%

100%

99,90%

64.717.934

204.518.917

354.064.350

223.887.106

74.000.000

7,1

7,1

5,9

6,5

7

100,00%

78%

86%

90%

75%

60.939.582

135.799.143

185.835.684

132.329.495

97.000.000

Aantal bezoeken Rijksoverheid.nl
Bezoekerstevredenheid Rijksoverheid.nl
Content toegankelijkheid Rijksoverheid.nl
Aantal bezoeken platformwebsites

Toelichting
Saldo van baten en lasten
Over 2022 heeft DPC een positief resultaat behaald.
Fte totaal
DPC hanteert een formatie van 195 fte. Rekening houdend met de
wijzigingen samenhangend met de reguliere in- en uitstroom was de totale
bezetting in 2022 187,1fte.
Ziekteverzuimpercentage
Het feitelijk ziekteverzuim is niet binnen de norm gebleven, hetgeen
grotendeels wordt veroorzaakt door een aantal langdurig zieken.
Aantal beantwoorde vragen per telefoon
Deze indicator geeft het aantal beantwoorde vragen voor het kanaal
telefonie. Hiervoor geldt geen norm, alleen een verwachting.
Service niveau telefonie
Deze indicator geeft aan dat 74,1% van de telefoongesprekken binnen 40
seconden is opgenomen. Het servicelevel op telefonie is lager, omdat er
meer vragen waren dan verwacht als gevolg van de COVID-19-pandemie en
de wachttijden lang waren.
Burgertevredenheid telefonie
Resultaat van een continue uitgevoerd burgertevredenheidsonderzoek. In
dit onderzoek wordt de kwaliteit van de telefonische vraagbeantwoording
vanuit burgerperspectief beoordeeld en gemeten op een 5-puntsschaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

36

waarbij 1 zeer ontevreden en 5 zeer tevreden is. Omdat de focus op kwaliteit
ondanks de drukte niet is losgelaten is de burgertevredenheid boven norm
gebleven.
Aantal beantwoorde vragen per e-mail
Deze indicator geeft het aantal beantwoorde vragen voor het kanaal e-mail.
Hiervoor geldt geen norm, alleen een verwachting. In 2021 was dat 151.860
en 2022 was het 60.012. Dit hangt mogelijk samen met beantwoording van
vragen via andere kanalen. Daarnaast is de website verrijkt met meer
informatie, wat mogelijk heeft geleid tot minder vragen per mail.
Service niveau e-mail
Deze indicator geeft aan dat 88,5% van de via e-mail gestelde vragen binnen
twee werkdagen is afgehandeld. Dit is een groter verbetering t.o.v. 2021. In
2021 was er na iedere persconferentie in verband met de COVID-19
pandemie sprake van een enorme piek in e-mails waardoor er steeds
tijdelijk vertraging in afhandeling is geweest die het jaarcijfer substantieel
hebben beïnvloed.
Burgertevredenheid e-mail
Resultaat van een continue uitgevoerd burgertevredenheidsonderzoek. In
dit onderzoek wordt de kwaliteit van vraagbeantwoording via e-mail vanuit
burgerperspectief beoordeeld en gemeten op een 5-puntsschaal waarbij
1 zeer ontevreden en 5 zeer tevreden is. De burgertevredenheid is boven
norm gebleven.
Media-Index RTV
Deze index geeft het netto inkoopvoordeel weer dat behaald wordt door
het collectief inkopen van mediaruimte op radio en televisie in plaats van
per individuele opdrachtgever. De tarieven voor individuele opdrachtgevers
worden bepaald op basis van een benchmark, waarover het rijksmedia­
bureau beschikt. De index fluctueert als gevolg van schommelingen in
jaarlijkse rtv-bestedingen.
Media-Index Interactieve media
De index interactieve media geeft het netto inkoopvoordeel weer dat
behaald wordt door het collectief inkopen van mediaruimte op alle interac­
tieve media. Er wordt geen inkoopvoordeel behaald wanneer mediaruimte
is verkregen door middel van een veiling. De gerealiseerde index 2022 is
lager dan vorige jaren. De bestedingen aan social en display zijn gestegen,
dit zou het inkoopvoordeel moeten drukken omdat het merendeel ervan
inkoop via veiling is. De verhoudingen tussen de verschillende vormen van
interactieve inkoop (display, video, social, etc.) en inkoopmethodes wijzigen
licht. Het enorme volume dempt de schommelingen van de inkoopvoordeel
cijfers.
Media-Index Print
Deze index geeft het bruto inkoopvoordeel weer dat behaald wordt door
het collectief inkopen van mediaruimte in alle printtitels en out-of-home
mogelijkheden.
Technisch-functionele toegankelijkheid Platform Rijksoverheid Online
Het Platform Rijksoverheid Online wordt jaarlijks, en bij significante
wijzigingen, op toegankelijkheid geïnspecteerd door een kundige en
onafhankelijke partij. De webpagina’s die worden getest zijn gebaseerd op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

37

een steekproef, aangevuld met pagina’s die na de laatste inspectie in
technisch-functionele zin zijn aangepast. De bevindingen uit deze inspecties
worden zo snel als mogelijk verwerkt.
Beschikbaarheid Platform Rijksoverheid Online
Deze indicator staat voor de toegang tot online informatie voor bezoekers
op het Platform. Het percentage is een gemiddelde van de beschikbaar­
heids-percentages van alle servers op het Platform Rijksoverheid Online die
relevant zijn voor de buitenwereld.
Aantal bezoeken Rijksoverheid.nl
Deze indicator geeft het aantal bezoeken per jaar aan de website Rijks­
overheid.nl. Voor het aantal bezoeken geldt geen norm, alleen een
verwachting. Door de rol van Rijksoverheid.nl in de online communicatie
over COVID-19 is de verwachting qua bezoek in 2022 ruimschoots
overtroffen. De manier waarop de verwachting wordt berekend is aangepast
vanwege de zeer hoge bezoekcijfers in 2020 en 2021.
Bezoekerstevredenheid Rijksoverheid.nl
Resultaat van een onafhankelijke meting via het online Burgertevreden­
heidsonderzoek. In dit onderzoek wordt de kwaliteit van de website Rijks­
overheid.nl vanuit bezoekersperspectief beoordeeld.
De redacteuren van het Coronateam gebruiken statistieken en feedback van
bezoekers om de online informatie continu te verbeteren. Met een 6,5 is
rapportcijfer in 2022 hoger dan voorheen. De COVID-19-informatie op Rijks­
overheid.nl is een belangrijke reden voor de lagere beoordeling. Ook het
aantal bezoekers dat een 1 geeft is sterk toegenomen. Dit lijkt te maken te
hebben met onvrede over het beleid en onduidelijke informatie met name
rondom regels, vaccinatie, testen en reizen.
Content Toegankelijkheid Rijksoverheid.nl
De content op Rijksoverheid.nl wordt jaarlijks, en bij significante
wijzigingen, op toegankelijkheid geïnspecteerd door een kundige en
onafhankelijke partij. De bevindingen uit deze inspecties worden direct
verwerkt. De webpagina’s die worden getest, zijn gebaseerd op een
steekproef die wordt aangevuld met pagina’s waarvoor specifieke
voorwaarden voor toegankelijkheid gelden, zoals gebruik van tabellen,
taalwissels, foto’s en infographics. Dit om er zeker van te zijn dat de eisen
voor toegankelijkheid correct worden toegepast.
Aantal bezoeken Platformwebsites
Deze indicator geeft het aantal bezoeken per jaar aan op het Platform Rijks­
overheid Online, exclusief de bezoeken aan Rijksoverheid.nl. Voor het aantal
bezoeken geldt geen norm, alleen een verwachting. De manier waarop de
verwachting wordt berekend is aangepast vanwege de zeer hoge bezoek­
cijfers in 2020 en 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

38

8. Saldibalans
Saldibalans per 31 december 2022 van het Ministerie van Algemene Zaken
(IIIA))
Tabel 18 Saldibalans per 31 december 2022 van het Ministerie van Algemene Zaken (IIIA) (bedragen x € 1.000)
Activa

31-12-2022

31-12-2021

78.470

77.550

Passiva

31-12-2022

31-12-2021

6.402

4.401

118.974

118.160

0

0

3.290

3.190

128.666

125.751

0

0

217

0

Intra-comptabele posten
1

Uitgaven ten laste van de begroting

3

Liquide middelen

4

Rekening-courant RHB1

5

Rekening-courant RHB Begrotingsre­
serve

6

Vorderingen buiten begrotings­
verband

8

Kas-transverschillen

Subtotaal intra-compatabel

2

Ontvangsten ten gunste van de
begroting

1

3

50.015

48.047

4a

Rekening-courant RHB

0

0

5a

Begrotingsreserves

180

151

7

Schulden buiten begrotingsverband

0

0

128.666

125.751

Subtotaal intra-comptabel

Extra-comptabele posten
9

Openstaande rechten

10

Vorderingen

11a Tegenrekening schulden

0

0

9a

217

0

10a Tegenrekening vorderingen

Tegenrekening openstaande rechten

0

0

11

126

172

Schulden

0

126

172

12

Voorschotten

13a

Tegenrekening garantieverplich­
tingen

0

0

13

Garantieverplichtingen

0

0

Tegenrekening andere verplich­
14a
tingen

5.890

6.163

14

Andere verplichtingen

5.890

6.163

15

Deelnemingen

Subtotaal extra-comptabel
Totaal

0

0

6.233

6.335

134.899

132.086

12a Tegenrekening voorschotten

0

15a Tegenrekening deelnemingen
Subtotaal extra-comptabel
Totaal

0

0

6.233

6.335

134.899

132.086

1 Rijkshoofdboekhouding

Toelichting bij de Saldibalans per 31 december 2022 van het Ministerie van
Algemene Zaken (IIIA)
1 en 2) Begrotingsuitgaven en begrotingsontvangsten
Verrekening van de begrotingsuitgaven en begrotingsontvangsten 2022 zal
plaatsvinden nadat de Slotwet door de Staten-Generaal is vastgesteld.
4) Rekening courant de Koning, Kabinet van de Koning (KvdK) en
Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD)
Tabel 19 Rekening courant (Bedragen x € 1.000)
De Koning

48.100

Kabinet van de Koning

‒ 119

Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten

2.034

Totaal

50.015

6) Vorderingen buiten begrotingsverband
Nadere specificatie van de vorderingen buiten begrotingsverband:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

39

Tabel 20 Vorderingen buiten begrotingsverband (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Vorderingen

Kas- en reisvoorschotten

0

Salarisuitgaven

34

Overige vorderingen

145

Totaal

180

Salarisuitgaven
Dit bedrag bestaat uit vorderingen op (ex)-personeel en een voorschot die
nog verrekend moeten worden.
Overige vorderingen
Het betreft hier uitgaven ten behoeve van met name derden waarvoor het
ministerie (nog) vorderingen heeft ingesteld (moet instellen).
7) Schulden buiten begrotingsverband
Nadere specificatie van de schulden buiten begrotingsverband:
Tabel 21 Schulden buiten begrotingsverband (Bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Schulden

Netto salarissen

3.265

Diverse ontvangsten

25

Totaal

3.290

Netto salarissen
De op de salarissen van december 2022 ingehouden loonheffing ten
behoeve van de Belastingdienst en de premie-inhoudingen ten behoeve
van het ABP zijn in januari 2023 betaald.
10) Vorderingen
10a Tegenrekening vorderingen
Het betreft een beperkt aantal aan debiteuren verzonden facturen, vanwege
economische transacties, die direct opeisbaar zijn.
12) Voorschotten
12a) Tegenrekening voorschotten
Overeenkomstig de afgesproken gedragslijn zijn de betalingen aan APG ad
€ 126.000 opgenomen onder de voorschotten, voor zover het betalingen
betreft waarvoor de controlerende instantie nog geen verklaring heeft
kunnen afgeven. Afwikkeling van deze voorschotten zal plaatsvinden in
2023. In 2022 is aan voorschotten voor wachtgelden en uitvoeringskosten
2021, € 172.000 afgerekend met APG.
Tabel 22 Tegenrekening voorschotten (Bedragen x € 1.000)
Ontstaansjaar

Stand Verstrekt in Afgerekend
01-01-2022
2022
in 2022

Stand
31-12-2022

2021

172

0

‒ 172

0

2022

0

126

0

126

Totaal

172

126

‒ 172

126

14 en 14a) Andere verplichtingen
Het betreft hier met name verplichtingen die verband houden met AZ Next,
inhuur van ICT specialisten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

40

Saldibalans per 31 december 2022 van het Kabinet van de Koning (IIIB)
Tabel 23 Saldibalans per 31 december 2022 van het Kabinet van de Koning (IIIB) (bedragen x € 1.000)
Activa

31-12-2022

31-12-2021

2.992

2.683

0

0

Passiva

31-12-2022

31-12-2021

2.996

2.683
0

Intra-comptabele posten
1

Uitgaven ten laste van de begroting

3

Liquide middelen

4

Rekening-courant RHB1

119

5

Rekening-courant RHB Begrotingsreserve

0

6

Vorderingen buiten begrotingsverband

1

8

Kas-transverschillen

Subtotaal intra-compatabel

2

Ontvangsten ten gunste van de begroting

121

4a

Rekening-courant RHB

0

0

5a

Begrotingsreserves

0

0

1

7

Schulden buiten begrotingsverband

116

122

3.112

2.805

0

0

3.112

2.805

Subtotaal intra-comptabel

Extra-comptabele posten
9

Openstaande rechten

0

0

9a

0

0

10

Vorderingen

0

0

10a Tegenrekening vorderingen

0

0

11a Tegenrekening schulden

0

0

11

0

0

12

0

0

12a Tegenrekening voorschotten

0

0

13a Tegenrekening garantieverplichtingen

0

0

13

Garantieverplichtingen

0

0

14a Tegenrekening andere verplichtingen

0

0

14

Andere verplichtingen

0

0

15

Deelnemingen

0

0

15a Tegenrekening deelnemingen

0

0

Subtotaal extra-comptabel

0

0

Subtotaal extra-comptabel

0

0

3.112

2.805

3.112

2.805

Voorschotten

Totaal

Tegenrekening openstaande rechten
Schulden

Totaal

1 Rijkshoofdboekhouding

Toelichting bij de Saldibalans per 31 december 2022 van het Kabinet van
de Koning (IIIB)
1 en 2) Begrotingsuitgaven en begrotingsontvangsten
Verrekening van de begrotingsuitgaven en begrotingsontvangsten 2022 zal
plaatsvinden nadat de Slotwet door de Staten-Generaal is vastgesteld.
7) Schulden buiten begrotingsverband
Nadere specificatie van de schulden buiten begrotingsverband:
Tabel 24 Schulden buiten begrotingsverband (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Schulden

Netto salarissen

116

Totaal

116

Netto salarissen
De op de salarissen van december 2022 ingehouden loonheffing ten
behoeve van de Belastingdienst en de premie-inhoudingen ten behoeve
van het ABP zijn in januari 2023 betaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

41

Saldibalans per 31 december 2022 van de Commissie van Toezicht op de
Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC)
Tabel 25 Saldibalans per 31 december 2022 van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten (IIIC) (bedragen x € 1.000)
Activa

31-12-2022

31-12-2021

2.160

2.108

Passiva

31-12-2022

31-12-2021

2

1

2.034

1.993

0

0

124

115

2.160

2.109

Intra-comptabele posten
2

Ontvangsten ten gunste van de
begroting

0

4a

Rekening-courant RHB

0

0

5a

Begrotingsreserves

Vorderingen buiten begrotings­
verband

0

1

7

Schulden buiten begrotingsverband

Kas-transverschillen

0

0

Subtotaal intra-comptabel

2.160

2.109

1

Uitgaven ten laste van de begroting

3

Liquide middelen

0

0

4

Rekening-courant RHB1

0

5

Rekening-courant RHB Begrotingsre­
serve

6
8

Subtotaal intra-comptabel

Extra-compatbele posten
9

Openstaande rechten

0

0

9a

0

0

10

Vorderingen

0

0

10a Tegenrekening vorderingen

0

0

11a Tegenrekening schulden

0

0

11

0

0

12

0

0

12a Tegenrekening voorschotten

0

0

Tegenrekening garantieverplich­
13a
tingen

0

0

13

Garantieverplichtingen

0

0

14a

Tegenrekening andere verplich­
tingen

60

120

14

Andere verplichtingen

60

120

15

Deelnemingen

0

0

Subtotaal extra-comptabel

60

120

2.220

2.229

Voorschotten

Totaal

Tegenrekening openstaande rechten
Schulden

15a Tegenrekening deelnemingen

0

0

Subtotaal extra-comptabel

60

120

2.220

2.229

Totaal

1 Rijkshoofdboekhouding

Toelichting bij de Saldibalans per 31 december 2022 van de Commissie van
Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (IIIC)
1 en 2) Begrotingsuitgaven en begrotingsontvangsten
Verrekening van de begrotingsuitgaven 2022 zal plaatsvinden nadat de
Slotwet door de Staten-Generaal is vastgesteld.
7) Schulden buiten begrotingsverband
Nadere specificatie van de schulden buiten begrotingsverband:
Tabel 26 Schulden buiten begrotingsverband (bedragen x € 1.000)
Omschrijving

Schulden

Netto salarissen

124

Totaal

124

Netto salarissen
De op de salarissen van december 2022 ingehouden loonheffing ten
behoeve van de Belastingdienst en de premie-inhoudingen ten behoeve
van het ABP zijn in januari 2023 betaald.
14 en 14a) Andere verplichtingen
Het betreft hier een verplichting die aangegaan is voor promovendus inlich­
tingen en recht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

42

9. WNT-verantwoording 2022 Ministerie van Algemene Zaken
De Wet normering topinkomens (WNT) bepaalt dat de bezoldiging en
eventuele ontslaguitkeringen van topfunctionarissen in de publieke en
semi-publieke sector op naamsniveau vermeld moeten worden in het
financieel jaarverslag. Deze publicatieplicht geldt tevens voor topfunctio­
narissen die bij een WNT-instelling geen - al dan niet fictieve - dienstbe­
trekking hebben of hadden. Daarnaast moeten van niet-topfunctionarissen
de bezoldiging (zonder naamsvermelding) gepubliceerd worden indien
deze het individueel toepasselijk drempelbedrag te boven gaan. Niettopfunctionarissen zonder dienstbetrekking vallen echter buiten de
reikwijdte van de wet.
Voor dit departement heeft de publicatieplicht betrekking op onderstaande
functionarissen. De bezoldigingsgegevens van de leden van de Top
Management Groep zijn opgenomen in het jaarverslag van het Ministerie
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Het algemeen bezoldigingsmaximum bedraagt in 2022 € 216.000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

43

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

44

Naam topfunctionaris

Mr. C. Jonker

Dr. N.A.N.M. van Eijk

Naam
instelling

KvdK

CTIVD

voorzitter

directeur

Functie

Tabel 27 Bezoldiging van topfunctionarissen
Datum
aanvang
dienst­
verband
(indien van
toepassing)
nee
nee

1,00 (1,00)
0,89 (0,89)

Op externe
Datum einde Dienstverband inhuur-basis
(nee; < =
dienst­
in FTE (+
verband
tussen haakjes 12 kalendermnd; >
(indien van omvang in
12 kalendertoepassing) 2021)
mnd)

162.449
20.551 (20.159) (158.410)

141.898
(138.251)

192.000

nvt

nvt

183.571
23.080 (22.413) (175.972)

160.491
(153.559)

216.000

Motivering
en bedrag
(indien
overschrijding)

Voorzieningen
Beloning plus
t.b.v.
Totale
onkostenver­
beloningen
bezoldiging in Individueel
goeding
betaalbaar op 2022 (+ tussen toepasselijk
(belast) (+
bezoldigings­
termijn (+
haakjes
tussen haakjes
maximum
tussen haakjes bedrag in
bedrag in
bedrag in
2021)
2021)
2021)

Er zijn geen functionarissen die in 2022 een bezoldiging boven het toepas­
selijke bezoldigingsmaximum hebben ontvangen, of waarvoor in eerdere
jaren een vermelding op grond van de WOPT of de WNT heeft plaatsge­
vonden of had moeten plaatsvinden. Er zijn in 2022 geen functionarissen
die hun werkzaamheden als topfunctionaris hebben neergelegd en die op
grond van hun voormalige functie nog 4 jaar aangemerkt worden als
topfunctionaris. Er zijn in 2022 geen ontslaguitkeringen betaald die op
grond van de WNT dienen te worden gerapporteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

45

D. BIJLAGEN
Bijlage 1: Moties en toezeggingen
Tabel 28 Door de Staten-Generaal aanvaarde moties
Omschrijving van de motie

Vindplaats

Stand van zaken

De Minister van I&W werkt aan een voorstel om
Motie-Segers/ Bromet over alternatieven voor
vervoersalternatieven nadrukkelijker aan de orde
vervoer per regeringsvliegtuig nadrukkelijker aan Begrotingsbehandeling 2022, 11 oktober 2022
te laten komen (en hoe lege vluchten waar mogelijk
de orde laten komen (36 200-III, nr. 9).
voorkomen kunnen worden).

Tabel 29 Door bewindslieden gedane toezeggingen
Omschrijving van de toezegging

Vindplaats

De Minister van BZK zal in de (toegezegde) brief
over de herziening van het staatsnoodrecht
terugkomen op de rol van de Minister-President
daarin.

Stand van zaken

Afgedaan met brief van de ministers van J&V en
Begrotingsbehandeling 2022, 11 oktober 2022 BZK d.d. 6 december 2022 (Kamerstukken II
2022/23 29 668, nr. 69).

De constitutionele aspecten van een ontslag van
De Tweede Kamer zal bij of rondom de begroting
een staatssecretaris op voordracht van de Minister- Begrotingsbehandeling 2022, 11 oktober 2022
van 2024 worden geïnformeerd.
President zullen in kaart worden gebracht.
De Minister van SZW zal voor de
begrotingsbehandeling een brief sturen over
functionele decentralisatie.

Het gesprek met de voorzitter van de SociaalEconomische Raad heeft inmiddels
Begrotingsbehandeling 2022, 11 oktober 2022 plaatsgevonden. Over de inzichten waartoe dit
heeft geleid zal de Minister van SZW op korte
termijn de Tweede Kamer informeren.

Alle afspraken van bewindspersonen, voor zover
nog niet opgenomen, zullen voor het kerstreces
Afgedaan. De Minister-President heeft dit in de
met terugwerkende kracht worden opgenomen in Begrotingsbehandeling 2022, 11 oktober 2022 Ministerraad van 14 oktober 2022 aan de orde
de agenda’s op rijksoverheid.nl. De Ministergesteld.
President doet hiertoe een oproep aan de collega’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

46

Bijlage 2: Afgerond evaluatie- en overig onderzoek
Tabel 30 Artikel [1] - [Eenheid van het algemeen regeringsbeleid]
Thema

Communicatie

Subthema

Type onderzoek

Campagnes

Evaluatie
onderzoek

Afronding

Status

Conclusies/aanbe­ Begrotingsar­
velingen*
tikel(en)
Jaarevaluatie
campagnes
Rijksoverheid
2021

1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

47

2022 afgerond

Bijlage 3: Inhuur externen
Tabel 31 Ministerie van Algemene Zaken Verslagjaar 2022 (bedragen x
€ 1.000)
Programma- en apparaatskosten
1. Interim-management

0

2. Organisatie- en Formatieadvies

0

3. Beleidsadvies

0

4. Communicatieadvisering

1.068

Beleidsgevoelig (som 1 t/m 4)

1.068

5. Juridisch Advies
6. Advisering opdrachtgevers automatisering

0
7.154

7. Accountancy, financiën en administratieve organisatie

303

(Beleids)ondersteunend (som 5 t/m 7)

7.457

8. Uitzendkrachten (formatie & piek)

794

Ondersteuning bedrijfsvoering

794

Totaal uitgaven inhuur externen

9.320

De externe inhuur komt in 2022 uit op € 9,3 mln. en daarmee op een
percentage van de totale loonsom van 17,6% (boven de norm van 10%).
Een substantieel deel van het (reguliere) werk vult de directie Bedrijfs­
voering, mede vanwege krapte op de arbeidsmarkt, in met externe inhuur.
Dit speelt met name bij de afdeling ICT en het project AZ-Next dat loopt tot
2025. Dit project vraagt om specifieke ICT-kennis, die gezien de schaarste op
de ICT-arbeidsmarkt, wordt ingehuurd. In 2023 zal verder worden bezien of
en hoe de externe inhuur verder verambtelijkt kan worden of middels een
andersoortige flexibele vorm kan worden ingezet. De externe inhuur binnen
de andere onderdelen van het Ministerie van Algemene Zaken is beperkt.
Tabel 32 Inhuur externen buiten raamovereenkomsten
Aantal overschrijdingen maximumuurtarief

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

0

48

Bijlage 4: Focusonderwerp FJR 2022
De Tweede Kamer verzoekt het Kabinet om bij de verantwoording over
het jaar 2022 aandacht te besteden aan de terugkeer naar een regulier en
voorspelbaar begrotingsproces. Er zijn geen spoedeisende begrotingsvoor­
stellen en incidentele suppletoire begrotingen ingediend door het
Ministerie van Algemene Zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 III, nr. 1

49