2015D32104

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben de
onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen voor te leggen
aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over de Wijziging van
het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden: gewasbescherming
buiten de landbouw (Kamerstuk 27 858, nr. 315).
De voorzitter van de vaste commissie voor Economische Zaken,
Vermeij
Adjunct-griffier van de vaste commissie voor Economische Zaken,
De Vos

nds-tk-2015D32104

1

Inhoudsopgave
I

II
III

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de Partij voor de
Dieren-fractie
Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris
Volledige agenda

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met zorg kennisgenomen van de
voorgenomen wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en
biociden buiten de landbouw teneinde het gebruik van chemische
bestrijdingsmiddelen buiten de landbouw uit te bannen. Deze leden zijn
zeer kritisch op de voorgenomen wijziging en de gevolgen. Zij zien
aanleiding voor het stellen van een aantal vragen.
In de brief (TK 27 858, nr. 315) geeft de Staatssecretaris aan dat de
voorgenomen wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en
biociden beoogt een bijdrage te leveren aan de doelstellingen voor
waterkwaliteit en het beperken van de blootstelling van het brede publiek
vanwege de volksgezondheid. Kan de Staatssecretaris aangeven hoe met
de voorgenomen wijziging van het Besluit deze doelstellingen concreet
worden gehaald? Kan de Staatssecretaris dit met cijfers onderbouwen? De
voorgenomen wijziging van het Besluit voorziet in een verbod op het
gebruik van (chemische) gewasbeschermingsmiddelen op verharde
terreinen vanaf begin 2016 en overige (onverharde) terreinen vanaf eind
2017. Dit betekent dat er alternatieven aangewend moeten worden waar
nodig voor onkruidbestrijding en gewasbescherming. Kan de Staatssecretaris aangeven of bij het opstellen van de voorgenomen wijziging van het
Besluit de beschikbare alternatieven zijn onderzocht? Zo ja, is hierbij ook
gekeken naar wat de effecten zijn van de beschikbare alternatieven op het
milieu en de volksgezondheid? Kan de Staatssecretaris hier nader op in
gaan? Zo nee, kan de Staatssecretaris aangeven waarom dit niet is
meegenomen in de voorgenomen wijziging van het Besluit?
Overigens merken de leden van de VVD-fractie op dat in de brief met
Kamerstuknummer 27 585, nr. 314 de zinsnede «beperken van het
beperken van de blootstelling van het brede publiek vanwege de
volksgezondheid.» is opgenomen. De Leden van de VVD-fractie gaan
ervan uit dat dit een typefout in de brief van de Staatssecretaris is.
In de Nota van Toelichting geeft de Staatssecretaris aan dat de risico’s van
het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zijn verminderd en dat het
water schoner is geworden. Heeft de Staatssecretaris overwogen om met
de producenten van gewasbeschermingsmiddelen in overleg te treden en
afspraken te maken om de ingezette trend voort te zetten in plaats van een
verbod in te stellen? Kan de Staatssecretaris nader toelichten waarom zij
een verbod noodzakelijk acht in het licht van de ontwikkelingen die de
sector heeft ingezet? De leden van de VVD-fractie zijn bang dat hiermee de

2

sector haar inspanningen haar producten verder te innoveren zal staken
en hiermee de afhankelijkheid van «verouderde» producten blijft bestaan.
Kan de Staatssecretaris aangeven of zij deze zorgen met de leden van de
VVD-fractie deelt?
De Staatssecretaris geeft in de Nota van Toelichting aan dat de ambities
zijn aangescherpt en dat vermijdbaar gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zoveel mogelijk moet worden voorkomen of beperkt. Deze leden
vragen hoe een algeheel verbod past binnen het terugdringen van een
vermijdbaar gebruik. Is een algeheel verbod niet een te rigoureuze manier
om deze doelstelling te bereiken?
Voor de kwaliteit van het oppervlaktewater gelden twee kwantitatieve
doelstellingen. De leden van de VVD-fractie zijn benieuwd naar de huidige
stand van zaken met betrekking tot deze doelstellingen. Daarnaast zouden
deze leden graag een overzicht zien van hoe de afgelopen jaren de trend
in het aantal overschrijdingen is geweest op beide doelstellingen. Kan de
Staatssecretaris hier nader op ingaan? Voorts zijn de leden van de
VVD-fractie benieuwd hoe de spreiding van het aantal overschrijdingen
over het land verdeeld is. Kan de Staatssecretaris een overzichtskaart
geven waarbij aangegeven wordt hoe deze spreiding is?
Volgens de Staatssecretaris zijn de initiatieven van de afgelopen jaren nog
ontoereikend om de beleidsdoelstellingen te halen. Kan de Staatssecretaris dit nader onderbouwen? Kan zij aangeven waarom ze gekozen heeft
voor verbod? In de Nota van Toelichting geeft de Staatssecretaris aan dat
de afgelopen tien jaar technieken op de markt zijn gekomen, waarmee op
verharde oppervlakken zonder gewasbeschermingsmiddelen wordt
bestreden. Kan de Staatssecretaris aangeven welke technieken dit zijn, en
welk effect deze alternatieven hebben op het milieu en de volksgezondheid?
60% van de vracht aan glyfosaat in de Maas is afkomstig uit Duitsland,
België en Frankrijk. In hoeverre is een verbod in Nederland effectief voor
het behalen van de doelstellingen, wanneer meer dan de helft van de
vracht afkomstig is uit het buitenland? De leden van de VVD-fractie vragen
de Staatssecretaris of het niet effectiever is om afspraken te maken met de
bovenstrooms gelegen landen over een verantwoord gebruik van
gewasbeschermingsmiddelen in plaats van eenzijdig een verbod in te
stellen?
In een eerder stadium hebben de leden van de VVD-fractie gevraagd wat
de effecten zijn van alternatieven van (chemische) gewasbeschermingsmiddelen op het milieu en de volksgezondheid. In de Nota van Toelichting
geeft de Staatssecretaris aan dat met «niet-chemische onkruidbestrijding»
de technieken voor mechanische of thermische onkruidbestrijding worden
bedoeld. Deze leden willen de Staatssecretaris vragen wat de risico’s zijn
van deze bestrijdingstechnieken, zo is hen bekend dat een aantal jaar
geleden een huis in Utrecht is afgebrand door toedoen van thermische
onkruidbestrijding. Kan de Staatssecretaris nader ingaan op de risico’s
van deze alternatieven? Daarnaast zijn er bijkomende effecten denkbaar
bij het inzetten van de genoemde alternatieve technieken, zoals een
verhoogde uitstoot van schadelijke stoffen door brandstofverbruik. De
leden van de VVD-fractie maken zich hier zorgen over. Kan de Staatssecretaris aangeven welke bijkomende effecten er bij het gebruik van de
alternatieven zijn en waarom deze minder schadelijk worden geacht voor
de directe omgeving en de volksgezondheid?

3

In de Nota van Toelichting geeft de Staatssecretaris een aantal alternatieven voor «niet-chemische onkruidbestrijding». Voor deze leden is het
belangrijk dat deze technieken op vergelijkbare schaal aanwezig zijn als
(chemische) gewasbeschermingsmiddelen. Kan de Staatssecretaris
aangeven of het aanbod van de alternatieven voldoende is om op een
gelijk niveau de (chemische) gewasbeschermingsmiddelen te vervangen?
In de Nota van Toelichting geeft de Staatssecretaris aan dat dit besluit
geen of een beperkte toename van de lastendruk en nalevingskosten
genereert. De leden van de VVD-fractie zijn benieuwd of de Staatssecretaris dit nader kan onderbouwen? Er zal immers in nieuwe technieken
moeten worden geïnvesteerd en nieuwe middelen worden aangeschaft.
Dit vergt een investering en vormt hiermee een extra druk op de
begroting van bijvoorbeeld gemeenten. Kan de Staatssecretaris aangeven
waarom zij van mening is dat dit meevalt?
De Staatssecretaris stelt dat de nalevingskosten kunnen variëren van
enkele tienduizenden tot enkele honderdduizenden euro’s. Dit baart de
leden van de VVD-fractie toch zorgen. Dit is een grote marge en biedt dus
een grote mate van onzekerheid. Is het mogelijk om de kosten als gevolg
van dit besluit beter in kaart te brengen? En kan de staatsecretaris
aangeven of de kosten die gemaakt moeten worden, opwegen tegen de
mogelijke effecten van de niet-chemische alternatieven op milieu en
volksgezondheid?
Door de voorgenomen wijziging van het Besluit zien de leden van de
VVD-fractie een verzwaring van de toezichtstaken. Er wordt immers in het
besluit een onderscheid aangebracht in de gebieden waar wel, of waar
niet, gebruik mag worden gemaakt van (chemische) gewasbeschermingsmiddelen. Deze leden vrezen hiermee een verzwaring van de toezichtstaak
van de NVWA en de waterschappen. Kan de Staatssecretaris onderbouwen waarom zij toch van mening is dat de voorgenomen wijziging
geen verzwaring vormt voor de toezichthouders?
De Staatssecretaris verwacht dat er bereidheid is tot spontane naleving
van de voorschriften. De leden van de VVD-fractie willen graag weten
waarop deze verwachting gebaseerd is? En is het gebruikelijk bij het
opstellen van beleid om uit te gaan van spontane naleving? Zijn er
afspraken gemaakt over naleving van de voorgenomen wijziging van het
Besluit?
Bent u bekend met het artikel uit de Friesch Dagblad (d.d. 8 april 2015)1
waarin wordt gesteld dat chemische gewasbeschermingsmiddelen via
internet en/of in andere Europese landen volop verkrijgbaar zijn? Veelal
zijn de verhoudingen in deze producten ook nog eens slechter voor het
milieu? Wat is uw reactie hierop? Vindt u dit een wenselijk effect van het
Besluit? Hoe gaat u het Besluit handhaven in het licht hiervan?
In reactie op de Motie Jacobi (TK 27 858, nr. 289) stelt de Staatssecretaris
dat zij niet tot een nationale laagrisicolijst kan komen vanwege een
mogelijk ongewenst «slingereffect». Dit «slingereffect» zou ontstaan
doordat er binnen de Europese Unie nog wordt gewerkt aan Europese
cirteria voor laagrisicostoffen. Deze criteria zijn nog niet door de gezamenlijke lidstaten vastgesteld. De Staatssecretaris wil voorkomen dat er op de
nationale lijst middelen komen te staan, die later door Europese criteria
geschrapt dienen te worden. Dit kan echter ook de andere kant op werken.
De leden van de VVD-fractie maken zich in dat licht zorgen over het
voorgenomen besluit om (chemische) gewasbeschermingsmiddelen te
verbieden, terwijl de Europesen criteria nog niet zijn vastgesteld voor
1

«Bij een verbod op Roundup kopen mensen het in Polen via internet» (http://
www.frieschdagblad.nl/index.asp?artID=69224)

4

laagrisicostoffen. De leden van de VVD-fractie willen de Staatssecretaris
vragen of een verbod niet te ver gaat nu er nog gewacht wordt op de
Europese criteria.
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben kennisgenomen van de voorgenomen wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en
biociden. Deze leden zijn op hoofdlijnen tevreden met de voorgenomen
wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Zij
hebben nog enkele vragen over de praktische gevolgen van dit voorstel,
met name met betrekking tot het verbod op de zogenoemde laagrisicomiddelen.
De leden van de PvdA-fractie maken een onderscheid tussen het gebruik
van glyfosaat houdende en overige chemische bestrijdingsmiddelen. Deze
leden hebben op basis van het voorzorgsbeginsel al langer de wens tot
een verbod op het gebruik van glyfosaat houdende middelen te komen,
dit met name vanwege de risico’s voor de humane gezondheid.
De leden van de PvdA-fractie vragen de Staatssecretaris om in te gaan op
de juridische hardheid van het besluit om het gebruik van alle chemische
gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw te verbieden. Deze
leden vragen de Staatssecretaris met name om in te gaan op het advies
van de Landsadvocaat d.d. 6-2-2014 met betrekking tot glyfosaat
houdende middelen en de juridische onderbouwing van een algeheel
verbod op chemische gewasbeschermingsmiddelen.
De leden van PvdA-fractie verzoeken de Staatssecretaris om in te gaan op
de vraag of de EU Verordening voor de markttoelating van bestrijdingsmiddelen (1107/2009) een grond bevat om toelatingen van middelen in te
trekken als de Kaderrichtlijn Water-doelen in gevaar komen.
Deze leden erkennen de conclusie van het RIVM dat ook laagrisicomiddelen de waterkwaliteit negatief kunnen beïnvloeden. Zij zien de noodzaak
van het halen van de doelen in de Kaderrichtlijn Water en zien de urgentie
van het nemen van maatregelen. Bestrijdingsmiddelen buiten de
landbouw zijn voor een groot deel verantwoordelijk voor de normoverschrijdingen. De leden van de PvdA-fractie zijn gezien het feit dat
laagrisico-middelen vaak in grote hoeveelheden moeten worden
toegepast van mening dat het professioneel gebruik van laagrisicomiddelen geen optie is.
Deze leden verzoeken de Staatssecretaris om in te gaan op de vraag of
een beperkt gebruik van bepaalde laagrisicomiddelen door particulieren
op verhard oppervlak onaanvaardbare milieuschade met zich meebrengt.
Zij vragen de Staatssecretaris in te gaan op de vraag op welke termijn een
bepaalde selectie van laagrisicomiddelen voor particulier gebruik op
verhard oppervlak in de toekomst kan worden toegestaan. De leden van
de PvdA-fractie refereren daarmee aan de poging om in Europees
verband tot toelatingscriteria voor laagrisicomiddelen te komen.
De leden van de PvdA-fractie vragen de Staatssecretaris om in te gaan op
de alternatieven die beschikbaar zijn voor zowel professionele gebruikers
als voor particulieren voor specifiek glyfosaat houdende en voor specifiek
laagrisico-middelen. Deze leden vragen de Staatssecretaris in te gaan op
de zorgen die er in de markt zijn over het gebruik van niet beoordeelde en
niet goedgekeurde alternatieven als bijvoorbeeld azijn en zout, en de
(mogelijke) schadelijkheid daarvan voor de gezondheid en het milieu. Zij
verzoeken de Staatssecretaris om het gebruik van niet-goedgekeurde

5

middelen (zoals azijn en zout) door particulieren te onderzoeken en
monitoren.
De leden van de PvdA-fractie zijn benieuwd hoe de Staatssecretaris het
kostenverschil (voor professioneel en particulier gebruik) tussen
niet-chemische en chemische onkruidbestrijding inschat en vragen haar
daarop in te gaan.
Deze leden zijn benieuwd naar de stand van zaken met betrekking tot de
Green Deal voor gebruik van glysofaat houdende middelen op sport- en
recreatieterreinen. De leden van de PvdA-fractie hebben vernomen dat in
de provincie Noord-Brabant 13% van de gemeenten chemievrij beheer
uitvoert op sportvelden en is benieuwd of dit bewijst dat chemievrij
beheer op sportvelden een reel alternatief is. De leden van voornoemde
fractie vragen de Staatssecretaris in te gaan op welke maatregelen op
korte termijn kunnen worden genomen om het gebruik te verminderen op
sport- en recreatieterreinen.
Deze leden vragen de Staatssecretaris om in te gaan op de mogelijkheid
om mechanische en thermische onkruidbestrijding (borstelen en branden)
in plaats van glyfosaat houdende en andere chemische middelen toe te
passen op verhardingen op industrieterreinen.
De leden van de PvdA-fractie zijn ook van mening dat er kritisch moet
worden gekeken naar het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen in
de landbouw. Zij vragen de Staatssecretaris in te gaan op de stand van de
wetenschap met betrekking tot de noodzaak van toepassing van
chemische bestrijdingsmiddelen in de landbouw en de mogelijke effecten
hiervan op de volksgezondheid.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van voorliggende
stukken. Zij zijn verheugd dat er een wettelijk verbod komt op het
vermijdbaar gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de
landbouw. Zij hebben evenwel enkele vragen.
De leden van de SP-fractie vragen waarom is gekozen voor een verschil in
inwerkingtreding tussen gebruik op verhard en onverhard terrein en er
wordt uitgegaan van een nader te bepalen datum.
Deze leden zijn blij met de flinke verhoging in reductiepercentages wat
betreft de overschrijdingen van milieu en drinkwaternormen, maar vragen
waarom zeker met betrekking tot de drinkwaternorm niet een streefwaarde van 100% wordt gehanteerd. Verder menen zij dat acht jaar een
wel erg lange termijn is waarin naar reductie toe wordt gewerkt. Zij
vragen waarom de gewenste afname van het aantal overschrijdingen niet
eerder gerealiseerd kan worden, zeker gezien de kwaliteit van het
oppervlaktewater van Nederland in vergelijking met de rest van Europa en
het aantal normoverschrijdingen van glyfosaat en andere bestrijdingsmiddelen in oppervlaktewater gebruikt voor drinkwaterproductie.
De leden van de SP-fractie vragen of het klopt dat het goedkeuringsproces
van de EU over de toelating van glyfosaat is gebaseerd op gegevens van
chemische bedrijven waaronder Monsanto. Wat is in dit goedkeuringsproces gedaan met de bevindingen van de WHO en andere onderzoeken
die wijzen op een verhoogd risico op kanker en geboorteafwijkingen?
Deze leden vragen wat de inzet van Nederland in deze gaat zijn. Waarom
volgt Nederland niet het voorbeeld van onder andere Frankrijk om een
verbod uit te vaardigen? Welke andere lidstaten zijn inmiddels tot een
verbod overgegaan?

6

Kan worden toegelicht op welk moment alternatieven (financieel dan wel
technisch) «ontoereikend» worden bevonden? Er wordt bijvoorbeeld
gesproken over de inschatting van terreinbeheerders, hoe wordt erop
toegezien dat zij beschikken over alle nodige relevante kennis om tot een
gedegen afweging te kunnen komen? Verder vragen de leden van de
SP-fractie in hoeverre het besluit ruimte biedt voor nieuwe inzichten, die
een eventuele verdere beperking wenselijk en/of mogelijk maken.
Deze leden merken op dat de EU-richtlijn in verschillende lidstaten op
verschillende wijze wordt geïnterpreteerd en geïmplementeerd. Hoe is het
toezicht op naleving van (Europese) regelgeving in de buurlanden
geregeld, is er sprake van onderlinge samenwerking en afstemming in het
stroomgebied?
De leden van de SP-fractie vragen waarom de doelstellingen met
betrekking tot waterkwaliteit en volksgezondheid tot nu toe niet zijn
gerealiseerd. Hoe gaat dit besluit wel tot het behalen van de doelstellingen leiden?
Waarom worden in situaties waar een verplichting tot onkruidbestrijding
bestaat (zowel verhard als onverhard terrein) eventuele alternatieven als
niet afdoende beoordeeld? Deze leden vragen om een verdere toelichting
waarom in genoemde situaties (zoals industrie- defensie- en luchthaventerreinen) een alternatief technisch of financieel niet haalbaar zou zijn.
Kan worden toegelicht waarom met betrekking tot sportterreinen,
siertuinen en recreatiebedrijven niet-chemische middelen als ontoereikend worden beoordeeld? Waarin verschillen deze terreinen van
soortgelijke terreinen die niet onder de uitzonderingsbepaling vallen?
Verder wijzen deze leden op het gebruik van juist deze terreinen door een
breed publieke en kwetsbare groepen zoals kinderen. Kan worden
toegelicht waarom niet is gekozen voor een verbod (met overgangstermijn), zeker in het licht van de EU-Richtlijn die stelt dat het gebruik van
gewasbeschermingsmiddelen om deze reden geminimaliseerd of
verboden moet worden op terreinen zoals sportterreinen, siertuinen en
recreatiebedrijven? De leden van de SP-fractie menen dat een verbod voor
deze terreinen versneld ingevoerd dient te worden om gebruikers van de
(speel)terreinen te beschermen.
Ook vragen deze leden waarom niet wordt overgegaan tot een verbod
voor niet-professionele gebruikers. Het handhaven van specifiek en juist
gebruik is immers vrijwel niet te handhaven.
De leden van de SP-fractie vragen op welke wijze de verdere ontwikkeling
van groene gewasbeschermingsmiddelen wordt gestimuleerd.
Deze leden vragen op welke wijze wordt toegezien op informatieverspreiding naar en naleving door alle partijen, aangezien wordt gesteld dat
er geen sprake zal zijn van extra lastendruk. Kan hier meer specifiek op
ingegaan worden? Zij vragen verder om een toelichting op de handhaving
bij niet professionele gebruikers. Vertrouwen is goed, maar wordt er niet
teveel geleund op de goede wil van de betrokkenen, aldus deze leden. Zij
vragen de Staatssecretaris hier verder op in te gaan.
Waarom is geen gehoor gegeven aan de oproep van de Unie van
Waterschappen om, met inachtneming van een overgangstermijn, geen
uitzondering te maken voor sportterreinen en siertuinen? Welke
afwegingen hebben hierbij een rol gespeeld?

7

De leden van de SP-fractie menen dat afzien van een generieke uitzondering voor laagrisicomiddelen een stap in de goede richting is. Wel
merken zij op dat er nog steeds veel onduidelijkheid blijft bestaan over
toekomstig gebruik van deze middelen. Op welke termijn komt hier
duidelijkheid over? Ook vragen deze leden op welke wijze de uiteindelijke
lijst vastgesteld gaat worden. Zij stellen vast dat dit gaat gebeuren zonder
enige invloed van het parlement. Op welke wijze gaan bezwaren geuit
door onder andere de leden van de SP-fractie meegenomen worden bij de
uiteindelijke besluitvorming?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de wijziging van
het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden. Deze leden zijn niet
overtuigd van de juridische houdbaarheid, de noodzaak en de proportionaliteit van het verbod van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen
buiten de landbouw.
Allereerst zijn de leden van de CDA-fractie ontstemd over de wisselvalligheid van de besluitvorming, eerst zouden laagrisicomiddelen worden
toegestaan, 1 juli 2015 deelde de Staatssecretaris echter mee dat het
gebruik van alle gewasbeschermingsmiddelen inclusief laagrisciomiddelen in de publieke ruimte verboden zal worden. Dat het verbod voor
laagsrisicomiddelen gaat gelden, is niet eens opgenomen in het voorliggende besluit. Deze vinden dit onzorgvuldig beleid. Zij verzoeken daarom
met klem dat de Staatssecretaris motie 27 858, nr. 285 alsnog uitvoert en
laagrisicomiddelen zal toestaan.
Ten algemene vragen de leden van de CDA-fractie de Staatssecretaris om
ten aanzien van het verbod en het toestaan van laagrisicomiddelen aan te
sluiten bij de Europese besluitvorming en ondertussen duurzaam gebruik
te bevorderen met Green Deals en afspraken met het bedrijfsleven en
gemeenten. Is de Staatssecretaris hiertoe bereid? Het overheidsbeleid is
gericht op een vergroening van de gewasbescherming en het stimuleren
van het gebruik van laagrisicomiddelen, daarvoor was er ook de «Green
Deal Groene Gewasbescherming». Waarom wacht u de uitkomsten van
deze Green Deal niet af, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Een andere reden om een geheelverbod voor gebruik buiten de landbouw
uit te stellen is het Europese traject voor laagrisicomiddelen. Naar
verwachting worden de criteria voor de toelating van laagrisicomiddelen
eind dit jaar in Europees verband genotificeerd. Is de Staatssecretaris om
deze reden bereid het verbod van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw uit te stellen, zo vragen deze leden. In de
toelichting bij het besluit geeft de Staatssecretaris aan dat er in Duitsland
een uitzondering is voor het gebruik van laagrisicomiddelen. Waarom is
dit in Duitsland wel mogelijk en in Nederland niet? Is de Staatssecretaris
het met de leden van de CDA-fractie eens dat zij de ontwikkeling en het
gebruik van alle innovatieve gewasbeschermingsmiddelen in Nederland
de nek om draait? Zo nee, waarom staat zij laagrisciomiddelen dan niet
toe? Het Europees beleid moedigt de ontwikkeling en het gebruik van
laagrisicomiddelen aan. Hoe verhoudt dit zich met het verbod, zo vragen
deze leden? Is de Staatssecretaris het met deze leden eens dat verbieden
iets anders is dan als alternatief gebruik stimuleren?
De leden van de CDA-fractie zetten vraagtekens bij de juridische
houdbaarheid van het verbod. Is de Staatssecretaris bereid te reageren op
de juridische argumenten van partijen die hebben gereageerd op het
wijzigingsbesluit, zo vragen deze leden? Volgens de Landsadvocaat moet
een verbod proportioneel zijn en noodzakelijk om het beleidsdoel te

8

bereiken. Daarom vragen deze leden de Staatssecretaris om het verbod
op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw te
onderbouwen met rapporten voor alle middelen die door het verbod
geraakt worden.
Ten algemene vragen de leden van de CDA-fractie waarom de beleidsdoelen voor waterkwaliteit alleen gehaald worden met een verbod? Heeft
zij dit laten onderzoeken, zo vragen deze leden. Kan de Staatssecretaris
verduidelijken welke onaanvaardbare risico’s kwetsbare groepen lopen bij
het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw en is
zij bereid om de risicoanalyses hiervan openbaar te maken? Kan de
Staatssecretaris uitleggen waarom gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door gecertificeerde professionals wordt verboden? De leden van
de CDA-fractie vragen de Staatssecretaris waarom een verbod op gebruik
op verhardingen gerechtvaardigd is terwijl in het grootste deel van
Nederland geen overschrijdingen zijn van de waterkwaliteitsnormen?
Waarom kiest de Staatssecretaris niet voor specifieke, gerichte maatregelen?
De nota van toelichting van het concept-besluit onderbouwt een verbod
voor glyfosaat-houdende middelen, maar het gebruiksverbod zal gaan
gelden voor alle toegelaten middelen buiten de landbouw. Met het oog op
de uitspraak van de Landsadvocaat dat «een maatregel of generiek verbod
moet zijn gerechtvaardigd, ten aanzien van alle gewasbeschermingsmiddelen die daardoor worden geraakt», vragen deze leden of zij deze
onderbouwing kan geven. Zij vragen de Staatssecretaris om te onderbouwen waarom het gebruik van middelen die zijn toegelaten door het
Ctgb, en waarmee geen problemen bekend zijn of worden verwacht, met
dit besluit worden verboden. De leden van de CDA-fractie vragen of de
toelating van het Ctgb tekort schiet? Want als het gebruik van deze
middelen zoals verboden door het voorliggende besluit gevolgen heeft
voor de volksgezondheid, dan had het Ctgb deze toch niet toegelaten?
Waarom is er bij de Staatssecretaris geen vertrouwen in het Ctgb, zo
vragen deze leden?
De leden van de CDA-fractie vragen of het onderhavige verbod betekent
dat de Staatssecretaris van mening is dat alle gewasbeschermingsmiddelen nu en in de toekomst een onaanvaardbaar risico vormen voor
kwetsbare groepen en de waterkwaliteit? Zo ja, kan de Staatssecretaris
aangeven en onderbouwen hoe zij tot deze conclusie is gekomen? Deze
verwachten langslepende juridische procedures die voortvloeien uit dit
verbod. Verwacht de Staatssecretaris dit ook? Heeft zij al signalen
gekregen dat juridische procedures worden gestart?
De leden van de CDA-fractie vragen de Staatssecretaris of er met de
voorgestelde maatregelen sprake is van een verstoring van de interne
markt zoals bedoeld in artikel 36 van het Verdrag betreffende de werking
van de EU? Zo nee, waarom niet? Zijn de voorgestelde maatregelen
genotificeerd bij de Europese Commissie als een technisch voorschrift als
bedoeld in richtlijn 98/34/EU? Zo ja, wat was de reactie van de
Commissie? Zo nee, waarom niet?
Deze leden vragen daarnaast de staatsecretaris om inzichtelijk te maken
wat de financiële kosten zijn van een verbod op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw en wat de opbrengsten daarvan
zijn. De leden van de CDA-fractie vragen de Staatssecretaris inzichtelijk te
maken wat de brede maatschappelijk kosten- en baten zijn van het
voorgestelde verbod.

9

De leden van de CDA-fractie stellen vast dat met het voorliggende verbod
het gebruik van middelen verboden wordt die door het Ctgb zijn gekwalificeerd als veilig voor mens, dier en milieu. Voor alternatieve onkruidbeheermethode, zoals branden, borstelen en stomen, zijn er nooit risicobeoordelingen gedaan. Is de Staatssecretaris vooraleer het verbod in te
voeren onderzoek te doen naar CO2 uitstoot, fijnstof, en verhoogd
brandgevaar van deze alternatieve methoden, zo vragen deze leden.
De leden van de CDA-fractie vinden het bijzonder dat het RIVM-rapport
«Chemische onkruidbestrijding op verhardingen, advies over de mogelijke
uitwerking van een uitzonderingsbeleid voor laagrisicostoffen» stelt dat
het veelvuldig gebruik van een middel kan leiden tot problemen met het
oppervlaktewater, terwijl volgens het Ctgb bij het gebruik van de huidige
toegelaten middelen op basis van organische zuren op verhardingen de
kans op afspoeling naar het oppervlaktewater verwaarloosbaar klein is.
Hoe verklaart de Staatssecretaris dit verschil in opvatting?
Deze leden vragen waarom de Staatssecretaris gemeenten niet de ruimte
geeft om zelf te kiezen voor een zo duurzaam mogelijke en betaalbare
manier van onkruid te bestrijden. Het Tauw-rapport toont aan dat rondom
obstakels zoals hekken, lantarenpalen, parkeerplaatsen en banken de
beheerkosten hoog oplopen aangezien hier handmatig bestreden dient te
worden. Door de geïntegreerde aanpak zouden de kosten voor onkruidbestrijding in binnensteden in de hand gehouden kunnen worden. Maar is
een geïntegreerde aanpak wel overwogen, zo vragen de leden van de
CDA-fractie. Waarom krijgen gemeenten niet de ruimte om zelf te kiezen
voor een duurzame aanpak?
De leden van de CDA-fractie hebben nog vragen over de reikwijdte van
het verbod. Vallen erven van landbouwbedrijven zonder plantaardige teelt
onder het verbod, zo vragen deze leden. Hoe gaat het vastgesteld worden
en welke procedure gaat gevolgd worden voor de gebieden en omstandigheden waar geen voldoende, «niet-chemische» alternatieven
beschikbaar zijn?
Het verbod op gebruik van niet-chemische middelen door particulieren zal
grote gevolgen hebben. Heeft de Staatssecretaris deze gevolgen in beeld,
zo vragen de leden van de CDA-fractie. Hoe gaat het verbod voor het
gebruik door particulieren worden gehandhaafd als de gewasbeschermingsmiddelen over de grens en via internet vrijelijk beschikbaar zijn?
Heeft de Staatssecretaris de handhaafbaarheid van het verbod onderzocht? Zo ja, wat was de uitkomst hiervan? Zo nee, waarom niet? Hoe
gaat het gebruik van niet-toegelaten middelen als diverse soorten
schoonmaakazijn voorkomen worden? Welke gevolgen heeft het gebruik
van niet toegelaten middelen voor de leefomgeving?
Welke adviesrol ziet de Staatssecretaris voor de tuinbranche in Nederland
om te adviseren over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen aan
consumenten, maar ook aan het ministerie, zo vragen de leden van de
CDA-fractie.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie zijn verheugd dat een verdere stap gezet
wordt in het terugdringen van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw. Ook zonder verbod op verkoop van chemische
gewasbescherming, zoals gevraagd in de motie Ouwehand/Schouw (TK
27 858, nr. 240), worden zo stappen gezet risico’s voor milieu en volksgezondheid te verkleinen. De aan het woord zijnde leden hebben evenwel
nog enige vragen.

10

Hoewel de leden van D66-fractie begrip op kunnen brengen voor het
uitzonderingen van gebieden waarin onvoldoende «niet-chemische»
alternatieven voorhanden zijn, lijkt hen dat wel strijdig te zijn met de
kabinetsdoelstelling om de volksgezondheid en vooral die van kwetsbare
groepen als kinderen te beschermen. De meest in het oog springende
uitgezonderde gebieden, sportvelden en recreatieterreinen, zijn immers
precies die plekken waarvan verwacht kan worden dat kinderen daar
intensief gebruik van maken en in contact komen met grond en gewas.
Deze leden zijn daarom benieuwd welk deel van de blootstelling aan deze
middelen op dit soort terreinen plaatsvindt en hoe door middel van
bewustwording bij ouders en beheerders blootstelling zoveel mogelijk
beperkt kan worden.
De leden van de D66-fractie vragen zich voorts af of de bij brief van
22 april j.l. (TK 27 858, nr. 307) net voor respectievelijk net na de zomer
verwachte Green Deals Sportvelden en Recreatieterreinen al afgesloten
zijn. Op basis van die afspraken zouden voor deze terreinen per ministeriële regeling uitzonderingen op het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw geregeld worden. Zij horen
graag welke voortgang geboekt is met de Green Deals, wat de gemaakte
afspraken zijn en, mits de onderhandelingen nog lopen, wat de
knelpunten zijn. Dit te meer nu een van de doelstellingen het beschermen
van kwetsbare groepen als kinderen is.
De leden van de D66-fractie hebben begrepen dat de VNG zou onderzoeken of begraafplaatsen als recreatieterrein aangewezen kunnen
worden zodat de beheerder langer gebruik kan maken van chemische
bestrijdingsmiddelen. De aan het woord zijnde leden vinden het niet
wenselijk dat een koepelorganisatie van overheden regelgeving op een
dergelijk manier wil ontwijken. Het lijkt hen bovendien een bijzonder
wrange constructie ten aanzien van de bezoekers van een begraafplaats,
die daar komen om te rouwen of herdenken, om dit via het voorgenomen
artikel 27b van het Besluit aan te merken als een specifiek terrein voor
recreatieve doeleinden. Deze leden zijn benieuwd of de Staatssecretaris
met de VNG hierover gesproken heeft en met welk resultaat. Ook vragen
zij zich af in hoeverre het nu voorliggende wijzigingsbesluit ruimte laat
voor deze uitweg, en welke mogelijkheden de Staatssecretaris ziet om dit
zo nodig te repareren of in te grijpen.
De leden van de D66-fractie merken op dat de tweede fase van het verbod,
de uitbreiding naar onverharde oppervlakten voor zover het professioneel
gebruik betreft, reeds in het wijzigingsbesluit is opgenomen maar zonder
inwerkingtredingsdatum. De betreffende onderdelen van het besluit
(Artikel I, onderdeel E, en Artikel II) treden op een bij koninklijk besluit te
bepalen tijdstip in werking. Nu reeds op dit moment besloten is dat dit per
november 2017 – na afloop van de huidige regeerperiode – zal zijn, vragen
deze leden waarom dat niet ook in het voorgehangen besluit is
opgenomen. Zou het in het kader van het creëren van duidelijkheid voor
gebruikers niet beter zijn dit reeds nu vast te leggen in plaats van af te
laten hangen van een koninklijk besluit?
De leden van de D66-fractie vragen hoe de Staatssecretaris haar
voornemen om bij niet-professioneel gebruik op onverharde oppervlakten
de risico’s en het gebruik gaat minimaliseren tot een goed resultaat gaat
brengen. Hoe staat het momenteel met de opdracht die zij aan MilieuCentraal heeft gegeven om de voorlichting aan consumenten over bestrijdingsmiddelen te intensiveren? Welke kanalen worden daarvoor gebruikt?
Welk bereik hebben die? Zijn van de verbeterde voorlichting al concrete
resultaten te meten?

11

De aan het woord zijnde leden merken ook op dat in de brief van de
Staatssecretaris waarin aangekondigd werd dat verkoop van achter de
toonbank volgens de verkoopbranche niet haalbaar bleek, deze branche
wel bezig was met een Green Deal. De verwachting was toen dat deze
voor de zomer ondertekend zou worden, wat nu dus gebeurd zou moeten
zijn. Welke maatregelen zijn daarin afgesproken? Kan de Staatssecretaris
tot slot verduidelijken hoe het monitoringssysteem dat op haar verzoek
door het RIVM opgezet gaat worden om de verkoop aan particulieren van
gewasbeschermingsmiddelen te monitoren zich tot die Green Deal gaat
verhouden? Met andere woorden: welke resultaten moeten bereikt
worden – nu er een meetinstrument is – om het te houden bij zelfregulering van de sector?
De leden van de D66-fractie lezen dat Monsanto, producent van een
gewasbeschermingsmiddel, stelt dat het ontwerpbesluit niet wetenschappelijk gefundeerd of beargumenteerd is en indruist tegen allerhande
nationale en Europese goedkeurings-, toelatings- en beoordelingssystemen. Deze leden kunnen zich niet voorstellen dat als dit het geval zou
zijn de Staatssecretaris het besluit aan de Kamer voorlegt. Daarom geven
zij haar graag de gelegenheid deze aantijgingen te weerleggen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de ChristenUnie-fractie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van het
ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen
en biociden: gewasbescherming buiten de landbouw. Zij hebben hierbij
enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn ingenomen met het voornemen
van de Staatssecretaris om het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen buiten de landbouw grotendeels te verbieden. Zij zijn van
mening dat hiermee eindelijk daadwerkelijk de stap wordt gezet naar een
geïntegreerde gewasbescherming, waarbij preventie en biologische
bestrijding voorop staan. Zij vinden het jammer dat de Staatssecretaris er
niet voor kiest om het verbod ook voor particulier gebruik op onverharde
oppervlakken te laten gelden.
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen in de toelichting op het besluit
dat het verbod op het professioneel gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op onverharde oppervlakken moet ingaan in november 2017, elders
in de toelichting wordt echter gesproken over januari 2018 en over een bij
koninklijk besluit te bepalen datum. Wanneer zal het verbod nu daadwerkelijk ingaan, zo vragen deze leden.
In de tekst van het besluit wordt niet gesproken over uitzonderingen voor
sport- en recreatieterreinen, siertuinen en recreatiebedrijven, wel in de
toelichting. Toch wil de Staatssecretaris deze sectoren uitzonderen en via
Green Deals afspraken maken. Is het de bedoeling dat er voor deze
sectoren uiteindelijk ook een verbod komt op gebruik op onverharde
oppervlakken?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de Staatssecretaris waarom
zij ervoor heeft gekozen om particulier gebruik van gewasbeschermingsmiddelen op onverharde oppervlakken uit te zonderen van het verbod.
Hoe wil de Staatssecretaris ervoor zorgen dat particulieren het gebruik
van gewasbeschermingsmiddelen slechts beperken tot hun gazon of tuin
en niet even het onkruid tussen de tegels meepakken?

12

Hoe denkt de Staatssecretaris het verbod op particulier gebruik op
verhardingen te gaan handhaven? Op basis waarvan stelt de Staatssecretaris dat er naar verwachting een bereidheid bestaat tot spontane naleving
van de voorschriften? Kan de Staatssecretaris aangeven op welke wijze zij
in samenwerking met tuincentra wil gaan werken aan het minimaliseren
van de risico’s en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen door
particulieren?
De leden van de ChristenUnie-fractie begrijpen uit de brief van de
Staatssecretaris van 1 juli j.l. (TK 27 858, nr. 321) dat zij voornemens is het
voorliggende wijzigingsvoorstel van het Besluit Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden bij een eerstvolgende gelegenheid aan te passen
waarbij de generieke uitzonderingsbepaling voor laagrisicomiddelen zal
worden geschrapt. Deze leden vragen de Staatssecretaris wanneer zij deze
wijziging wil doorvoeren.
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat er momenteel
gewasbeschermingsmiddelen op de markt zijn, die worden aangeprezen
als laagrisicomiddelen. Deze leden vragen of het klopt dat producenten
zich niet meer kunnen uitgeven als laagrisicomiddel producenten, omdat
er geen lijst met criteria voor laagrisicomiddelen bestaat? Wat gaat de
Staatssecretaris de komende periode, tot het einde van het jaar, communiceren naar producenten die claimen laagrisicomiddelen te produceren?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van het voorliggende ontwerpbesluit. Zij hebben nog enkele kritische vragen.
De voorgestelde verboden voor het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen zou nodig zijn om normoverschrijdingen bij
oppervlaktewater aan te pakken. De leden van de SGP-fractie constateren
dat het met name gaat om normoverschrijdingen met betrekking tot
glyfosaat bij de inname van oppervlaktewater voor de productie van
drinkwater. Waarom heeft de Staatssecretaris ervoor gekozen om alle
chemische gewasbeschermingsmiddelen onder de verboden te laten
vallen?
Ook het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen
(Ctgb) kijkt naar de risico’s van gewasbeschermingsmiddelen voor mens,
dier en milieu. Hoe verhoudt de risicoanalyse en toetsing van het Ctgb
zich tot het voorliggende ontwerpbesluit? De vraag rijst of het Ctgb haar
werk wel goed heeft gedaan of dat een ander beoordelingskader wordt
gehanteerd.
De leden van de SGP-fractie zijn het niet eens met het voornemen van de
Staatssecretaris om laagrisicomiddelen vooralsnog onder de voorgestelde
verboden te laten vallen. Zij willen erop wijzen dat ook alternatieve
technieken, als borstelen en branden, nadelen met zich mee brengen,
zoals de emissie van fijn stof. Deze leden willen ook wijzen op de toetsing
en toelating door het Ctgb. Het Ctgb voorziet bij de huidige toegelaten
(laagrisico) middelen bij het normale en voorgeschreven gebruik geen
risico’s met betrekking tot de kwaliteit van het oppervlaktewater, zoals
bijvoorbeeld mogelijke afbraak van zuurstof. Zij noemen hierbij als
voorbeeld het middel «Ultima». Het RIVM gaat in haar analyse uit van een
effectieve dosering van organische zuren van 80 kg/ha. Het Ctgb heeft de
dosering echter gemaximeerd op 30 kg/ha, waarbij deze in de praktijk nog
lager uitvalt. De analyse van het RIVM doet volgens de leden van de
SGP-fractie geen recht aan de werkelijkheid, inclusief de toetsing door het
Ctgb. Deze leden ontvangen graag een reactie op deze punten. Zij vragen
de Staatssecretaris om de uitzondering voor laagrisicomiddelen te

13

handhaven, en alsnog een nationale lijst met laagrisicomiddelen op te
stellen dan wel de voorgestelde verboden uit te stellen tot de vaststelling
van een Europese lijst met laagrisicomiddelen.
De Staatssecretaris geeft aan dat afspoeling van glyfosaat naar oppervlaktewater het belangrijkste probleem is. De leden van de SGP-fractie vragen
waarom de Staatssecretaris dan heeft gekozen voor een gebruiksverbod
op onverhard oppervlak. Een middel als glyfosaat wordt dan opgenomen,
gebonden en afgebroken in de bodem en spoelt niet af/uit richting
oppervlaktewater.
Vragen en opmerkingen van de leden van de Partij voor de
Dieren-fractie
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben met belangstelling kennisgenomen van het gedeeltelijke verbod dat met deze
wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en biociden wordt
ingesteld op het spuiten van glyfosaat (RoundUp). Deze leden moedigen
deze eerste stap aan, maar vinden hem nog wel veel te klein. Een
totaalverbod op het gebruik van het extreem giftige glyfosaat, dat
hormoonverstorend en kankerverwekkend is, is hard nodig. Zij willen
graag nog enkele vragen stellen.
Het hoge gebruik van glyfosaat, binnen en buiten de landbouw, bedreigt
de kwaliteit van ons water, onze flora en fauna en onze eigen gezondheid.
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie zijn dan ook blij dat een deel
van dit gebruik binnenkort verboden zal zijn. Wel hebben zij zeer grote
twijfels over de effectiviteit van het verbod van het gebruik van glyfosaat
op verhardingen aangezien het gebruik op onverharde oppervlakken, ook
door particulieren, nog steeds toegestaan zal zijn. Op welke manier wil de
Staatssecretaris dit gaan handhaven? Denkt zij echt dat particulieren die
het middel hebben gekocht het niet meer zullen gaan gebruiken op hun
erven en stoepjes? De ervaring leert dat mensen zich niet aan de
gebruiksvoorschriften houden, of kan de Staatssecretaris garanderen dat
iedereen dat wel zal doen? De leden van de Partij voor de Dieren-fractie
wijzen nogmaals op de aangenomen motie Ouwehand/Schouw (TK
27 858, nr. 240), die de regering verzoekt een verkoopverbod in te stellen
op glyfosaat aan particulieren. Deze leden blijven het zeer oneens met de
redenering van de Staatssecretaris dat het instellen van een verkoopverbod juridisch onhoudbaar zal zijn. Hierover hebben zij al vaker met het
kabinet van gedachten over gewisseld. Het voorzorgsbeginsel, dat is
verankerd in de Europese richtlijn en verdragen, biedt voldoende houvast
voor het instellen van een verkoopverbod. In de brieven van het kabinet
hierover is de Staatssecretaris niet ingegaan op de mogelijkheid van het
instellen van een totaal gebruiksverbod voor particulieren. Met dit besluit
wordt een gebruiksverbod op verhardingen ingesteld, ook voor particulieren. Waarom heeft de Staatssecretaris niet besloten om het (onnodige
en vermijdbare) gebruik van glyfosaat op onverharde oppervlakken door
particulieren ook te verbieden? Er zijn immers, zeker voor particulieren,
voldoende prima alternatieven voor het gebruik van glyfosaat, en het
instellen van een gebruiksverbod komt ook tegemoet aan het commentaar
van de Landsadvocaat dat het instellen van een verkoopverbod wellicht
tot juridische procedures en schadeclaims zal leiden. Kan de Staatssecretaris dat bevestigen? Is zij bereid om de voorliggende wijziging van het
Besluit Gewasbeschermingsmiddelen aan te passen om voor particulieren
een gebruiksverbod op glyfosaat op verhardingen in te stellen? Zo nee,
waarom niet?

14

Ook de andere uitzonderingen die er blijven op het gebruik van glyfosaat,
zoals in siertuinen, recreatieterreinen, natuurgebieden en sport- en
golfterreinen blijven de leden van de Partij voor de Dieren-fractie een
grote doorn in het oog. Kan de Staatssecretaris bevestigen dat bijvoorbeeld in Duitsland het gebruik van glyfosaat op golfterreinen niet meer is
toegestaan, en dat dit dus aantoont dat er prima alternatieven bestaan
voor het gebruik van glyfosaat en dat deze uitzonderingen dus helemaal
niet nodig zijn? Deze leden wijzen erop dat convenanten op het gebied
van landbouw en milieu tot nu toe veel te weinig resultaat hebben
opgeleverd voor het milieu en de volksgezondheid. De Staatssecretaris zet
nu in op het minimaliseren van het gebruik van glyfosaat. Dat is onvoldoende, gezien de grote risico’s van dit gif. De inzet zou moeten zijn om zo
snel mogelijk het gebruik van glyfosaat tot nul terug te brengen. Deelt de
Staatssecretaris dat streven, en op welke wijze wil zij dat gaan bereiken?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie roepen de Staatssecretaris
nogmaals op deze uitzonderingen op het verbod te schrappen. Glyfosaat
is zeer schadelijk, en het gebruik is echt goed te vermijden. Graag een
reactie, is de Staatssecretaris daartoe bereid?
De leden van de Partij voor de Dieren-fractie vinden het echt een gemiste
kans dat het kabinet geen stappen neemt om het grootschalige gebruik
van glyfosaat in de landbouw aan te pakken. Deelt de Staatssecretaris de
mening dat ook dit gebruik zo snel mogelijk tot nul gereduceerd moet
worden, en welke stappen wil het kabinet zetten om dat te bereiken?
Dat het gebruik van «laagrisicomiddelen» uiteindelijk toch niet toegestaan
zal worden kan rekenen op grote steun van deze leden. Zij delen de
analyse van het RIVM dat ook deze middelen grote risico’s voor het milieu
met zich meebrengen.
Ten slotte stellen de leden van de Partij voor de Dieren-fractie voor om af
te stappen van het gebruik van de eufemistische term «gewasbeschermingsmiddelen». Zeker wanneer het gaat om het gebruik van bestrijdingsmiddelen buiten de landbouw is het volgens deze leden veel
logischer en duidelijker om gewoon van bestrijdingsmiddelen te spreken.
Immers, welke gewassen worden er beschermd bij het gebruik van
glyfosaat op stoepen en andere verhardingen? Graag een reactie.
II Antwoord / Reactie van de Staatssecretaris
III Volledige agenda
Wijziging van het Besluit gewasbeschermingsmiddelen en
biociden: gewasbescherming buiten de landbouw
Brief regering – Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld – d.d. 8 juni 2015 – Kamerstuk 27 858, nr. 315.
Reactie op de motie van het lid Jacobi over een nationale lijst van
criteria voor laagrisicomiddelen
Brief regering – Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld – d.d. 1 juli 2015 – Kamerstuk 27 858, nr. 321.

15