Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1793
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over gedupeerde huizenkopers in Brielle (ingezonden
13 december 2019).
Antwoord van Minister Knops (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 17 februari 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2019–2020, nr. 1161.
Vraag 1
Bent u van mening dat de gedupeerde huizenkopers in Brielle1 niets fout
hebben gedaan en dat hen niets te verwijten is? Deelt u de mening dat zij een
oplossing verdienen?
Antwoord 1
Ik ga ervan uit dat de huizenkopers te goeder trouw hebben gehandeld en
niet hebben geweten van de misstanden bij Betaal Garant Nederland. Dat zij
hier nu de negatieve gevolgen van moeten dragen vind ik dan ook zeer triest.
De overheid kan de eigen verantwoordelijkheid van de huizenkopers om dit
probleem op te lossen, echter niet overnemen. Wat zij wel kan doen, is
samen met hen zoeken naar een oplossing en daarin de huizenkopers
ondersteunen.
Ik heb overlegd met de gemeente Brielle die de ondersteuning van de
huizenkopers voortvarend oppakt: zij doet er alles aan wat in haar vermogen
ligt om te helpen en waar nodig financieel de helpende hand te bieden. Ik
verwijs hiervoor verder naar mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 2
Bent u bereid om in contact te treden met de gemeente Brielle en met
betrokkenen om een oplossing te vinden, nu u schrijft dat de aangekondigde
wetgeving voor deze mensen helaas te laat komt?
Antwoord 2
De gemeente Brielle heeft over deze problematiek contact met mij gezocht,
zie de brief van de gemeente Brielle d.d. 17 december 2019 die ook naar uw
Kamer is gezonden. Namens mij hebben ambtenaren op 16 januari jongstleden met de gemeente Brielle overlegd. De gemeente heeft een aantal acties

1

ah-tk-20192020-1793
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 921

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

in gang gezet om te kunnen komen tot het (casco)afbouwen van de woningen
en beziet wat er nog meer gedaan zou kunnen worden aan de financiële
situatie van de individuele gedupeerden. De gemeente Brielle heeft een
aantal van de kopers eerder al voor de korte termijn geholpen met onder
andere vervangende huisvesting en een renteloze lening voor onder andere
de dubbele woonlasten.
De gemeente heeft in het overleg aangegeven aanvullend daarop, indien
nodig, bereid te zijn tot voorfinanciering van een tot casco afgebouwde
woning. Hiervoor zal een draagkrachtoverleg met de individuele gedupeerde
kopers moeten volgen om openheid van zaken te krijgen over hun financiële
positie. Afhankelijk van die financiële positie en de prijs per woning zal bezien
worden of een aanvullende financiering van de gemeente onder voorwaarden
noodzakelijk is om te komen tot een casco-afbouw. Verder wordt onderzocht
een juridische entiteit op te richten die hun belangen zal behartigen en
waaraan de omgevingsvergunning die nog onder de curator ligt, kan worden
overgedragen. Voor de gehele zaak heeft de gemeente juridische ondersteuning moeten inhuren. Mede gelet op de privaatrechtelijke aspecten van deze
problematiek vind ik dat de gemeente Brielle via deze acties een uiterste
krachtinspanning levert om de gedupeerde huizenkopers naar vermogen
tegemoet te komen. Hiervoor spreek ik alle waardering uit naar de gemeente
Brielle.
Vraag 3
Op welk moment wordt de woning daadwerkelijk eigendom van de opdrachtgever als de aannemer failliet is gegaan? Kan de curator beslag leggen op
deze woningen om de schulden van de failliete aannemer af te lossen?
Antwoord 3
De relatie tussen de aannemer en de gedupeerde huizenkopers wordt
bepaald door het civiele recht. Of de opdrachtgever eigenaar is geworden is
in algemene zin afhankelijk van hetgeen in het concrete geval is overeengekomen tussen de opdrachtgever en de aannemer en van de feitelijke situatie.
Als de grond is geleverd aan een opdrachtgever op het moment dat een
aannemer failliet gaat, dan is de opdrachtgever in beginsel door natrekking
ook eigenaar van de woning in de staat waarin die zich op dat moment
bevindt. In het onderhavige geval heb ik begrepen dat de opdrachtgevers/
huizenkopers eigenaar van de grond zijn geworden vóór het faillissement, zij
zijn dus door natrekking eigenaar van de woning geworden. Ook de relatie
tussen de curator in het faillissement en de huizenkopers wordt bepaald door
het civiele recht. Beslaglegging door een curator zou alleen mogelijk kunnen
zijn als er een concrete vordering van de curator jegens de opdrachtgever
bestaat. Dit kan aan de orde zijn als de aannemer een onbetaalde factuur
jegens de opdrachtgever heeft voor werkzaamheden die door hem zijn
uitgevoerd.
Vraag 4
Kunt u uiteenzetten op welke wijze de informatieplicht over de afbouwgarantie in de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen voorkomt dat consumenten
worden gedupeerd door afbouwgaranties?
Antwoord 4
Met de informatieplicht in de Wkb wordt beoogd dat de opdrachtgever/
huizenkoper de juiste informatie krijgt over de wijze waarop een aannemer is
verzekerd. Deze informatie is onderdeel van de aanneemovereenkomst en
dient schriftelijk en ondubbelzinnig te worden verstrekt. Het betreft de
omvang van de verzekering of de financiële zekerheid, de dekkingsgraad, de
looptijd en de som waarvoor deze is afgesloten. In de wet is tevens opgenomen dat de informatie op duidelijke en begrijpelijke wijze dient te worden
verstrekt. Ik laat nog nader onderzoek uitvoeren naar een juiste invulling van
deze informatieplicht. Op grond van deze informatie kan de opdrachtgever/
huizenkoper de beslissing nemen of hij zijn woning door deze aannemer wil
laten bouwen. Wanneer een aannemer niet of onvoldoende is verzekerd, kan
een opdrachtgever besluiten zijn woning te laten bouwen door een aannemer
die wel, dan wel beter is verzekerd. Zoals ik in mijn antwoordbrief van
2 december 2019 heb aangegeven kan de opdrachtgever/huizenkoper

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

hiervoor advies inwinnen bij makelaars, notarissen en de Vereniging Eigen
Huis (VEH).
Vraag 5
Verwacht u van huizenkopers dat zij zich bekwamen in alle facetten van het
recht omtrent woningbouw? Zo nee, nu blijkt dat het eenvoudig is om
consumenten op te lichten middels een onbetrouwbare afbouwgarantie en zij
door de woningnood vaak onder tijdsdruk moeten beslissen, bent u onder die
omstandigheden van mening dat het verstandig zou zijn om afbouwgaranties
te verplichten en voorwaarden te stellen aan de kwaliteit van deze garanties?
Antwoord 5
Huizenkopers hebben ten aanzien van het kopen van een woning in eerste
instantie een eigen verantwoordelijkheid. Dit betekent niet dat huizenkopers
zichzelf dienen te bekwamen in alle facetten omtrent woningbouw. Wel meen
ik dat het belangrijk is dat zij informatie inwinnen of advies vragen, dit gezien
de duur en de omvang waarvoor betalingsverplichtingen worden aangaan.
Informatie en advies dient zo toegankelijk mogelijk te zijn. Daarom zal ik met
notarissen, hypotheekbanken en makelaars in overleg treden over de inhoud
en de wijze waarop huizenkopers kunnen worden gefaciliteerd bij het
inwinnen van informatie en het vragen van advies. Ik verwacht een meer
proactieve rol van deze professionele betrokken partijen in hun relatie met de
huizenkopers. Zij dienen de huizenkopers zoveel mogelijk te helpen, om te
voorkomen dat deze gebruik maken van onbetrouwbare afbouwgaranties.
Ik ben geen voorstander van een verplichte garantie. In de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen is geregeld dat de aannemer de opdrachtgever
informeert of en zo ja, op welk wijze de aannemer door een verzekering dan
wel een andere financiële zekerheid de risico’s voor de opdrachtgever heeft
afgedekt tegen schade als gevolg van het niet nakomen van de verplichtingen
tot het bouwen van het bouwwerk en voor gebreken die na de oplevering van
het bouwwerk aan het licht komen. Hiermee is de opdrachtgever op de
hoogte van de wijze waarop hij is beschermd tegen deze risico’s. Zo kan de
opdrachtgever beter beoordelen op welke wijze hij beschermd wordt tegen
onbedoelde risico’s dat het bouwwerk niet wordt afgebouwd of met gebreken
wordt opgeleverd. Bij de uitwerking van deze wettelijke informatieplicht heb
ik mij gebaseerd op het feit dat al ongeveer 85 procent van de koopwoningen
wordt gebouwd onder een garantie- en waarborgregeling met het keurmerk
van de stichting Garantiewoning. Er zijn geen signalen dat zich hier misstanden voordoen, zoals in het onderhavige geval. Verder heb ik mij gebaseerd
op het advies van Ekelmans & Meijer Advocaten waarin een wettelijke
verplichting voor de aannemer om een verzekerde garantie aan te bieden,
wordt ontraden.2
Vraag 6
Hoe voorkomt u dat anderen ook gedupeerd raken door Betaal Garant
Nederland? Wordt handhavend opgetreden om te voorkomen dat Betaal
Garant Nederland voort kan gaan met het verstrekken van afbouwgaranties?
Antwoord 6
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 10.
Vraag 7
Klopt het dat de betreffende directeur een bestuursverbod opgelegd heeft
gekregen door de rechter? Hoe kan het dat hij nog steeds staat ingeschreven
bij de KvK als bestuurder van Betaalgarant?

2

Ekelmans & Meijer Advocaten. Advies verplichte verzekering, referentie SC/150214, Den Haag,
april 2015, zie de nummers 16, 20 t/m 22, uitgevoerd in opdracht van de toenmalige Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. https://www.google.nl/search?hl=
nl&q=Ekelmans+%26+Meijer+Advocaten.+Advies+verplichte+verzekering,+
referentie+SC%2F150214,+Den+Haag,+april+2015.&gws_rd=ssl#spf=
1576760043519. In het wetvoorstel was in eerste instantie een verplichting van de aannemer
een verzekering aan te bieden, opgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

Antwoord 7
Betaal Garant Nederland is een commanditaire vennootschap, met als enige
beherend vennoot Stichting Hortus Hoogeveen en enig bestuurder Alberto W.
De Rechtbank Overijssel heeft genoemde bestuurder een gevangenisstraf
opgelegd voor de duur van drieëndertig maanden en hem ontzet van het
recht om statutair bestuurder van een rechtspersoon te zijn voor een periode
van vijf jaar. Er is nog geen onherroepelijk vonnis gewezen omdat genoemde
bestuurder hoger beroep heeft ingesteld. De KvK kan pas tot uitschrijving van
een natuurlijk persoon overgaan als de KvK van de rechtbank of het
Gerechtshof een onherroepelijk vonnis of arrest met een bestuursverbod
heeft ontvangen.
Vraag 8
Weet u dat, ondanks verschillende waarschuwingen van betrokkenen bij de
DNB en AFM, Betaal Garant Nederland nog steeds ingeschreven staat bij de
KvK? Waarom leeft de KvK de rechterlijke uitspraak niet na? Hoeveel mensen
wilt u nog gedupeerd kunnen laten worden door de veroordeelde crimineel
die aan de leiding staat van deze oplichtersbende?
Antwoord 8
Ik ben ervan op de hoogte dat Betaal Garant Nederland nog steeds in het
Handelsregister staat ingeschreven. Dit geldt ook voor de stichting als enige
vennoot van deze commanditaire vennootschap en de bestuurder van deze
stichting. De reden hiervan is niet dat de KvK verzaakt een rechterlijke
uitspraak na te leven. Als gezegd kan de KvK pas tot uitschrijving van een
natuurlijk persoon overgaan als iemand is veroordeeld, dit gebeurt op het
moment dat de KvK van de rechtbank of het Gerechtshof een onherroepelijk
vonnis of arrest met een bestuursverbod heeft ontvangen.
Vraag 9
Wanneer gaat de KvK over tot uitschrijving van een veroordeelde bestuurder?
Hoe wordt voorkomen dat hij indirect invloed uitoefent en een stroman
neerzet?
Antwoord 9
Voor de vraag wanneer de KvK overgaat tot het uitschrijven van een
veroordeeld bestuurder, zie mijn antwoord op vraag 7. In de tussentijd staan
er helaas geen middelen ter beschikking om de verdachte te verhinderen dat
hij of een door hem benoemde stroman actief kunnen zijn. Wel zullen
marktpartijen door de vele negatieve publiciteit omtrent Betaal Garant
gewaarschuwd zijn voor het afnemen van diensten van Betaal Garant.
Vraag 10
Hoe kan het dat de DNB niet heeft voorkomen dat het garantiefonds zijn
malafide parktijken voortzette, nadat hiervoor werd gewaarschuwd door
Vereniging Eigen Huis (VEH) in juni 2018? Hebben garantiefondsen een
vergunning van DNB nodig? Wat is een redelijke termijn voor DNB om, na
signalen, controles uit te voeren en in te grijpen? Klopt het dat DNB de
gedupeerde huizenkopers, en daarmee de VEH, niet als belanghebbende ziet
bij hun besluit tot handhaving?
Antwoord 10
DNB heeft in juni 2018 een signaal ontvangen van VEH. DNB kan vanwege de
toezichtvertrouwelijkheid alleen ingaan op de aanpak van signalen in het
algemeen. DNB neemt dergelijke signalen altijd zeer serieus en beoordeelt
deze zorgvuldig. De opvolging van een signaal geschiedt zo spoedig mogelijk.
Eerst onderzoekt DNB of in het specifieke geval sprake is van activiteiten die
binnen het bereik van het financieel toezicht vallen. DNB communiceert
vervolgens het vermoeden van verrichting van activiteiten zonder vergunning
aan desbetreffende partij en maant de instelling deze activiteiten zo spoedig
mogelijk te staken. Eventueel vindt een gesprek plaats om een toelichting te
krijgen of wordt informatie gevorderd. Wanneer DNB heeft vastgesteld dat de
partij in overtreding is (geweest), wordt hiertegen opgetreden. Als het gaat
om het uitoefenen van activiteiten waarvoor een vergunning van DNB is
vereist en de partij deze vergunning niet heeft, zal de partij altijd worden
opdragen de illegale activiteiten te beëindigen. DNB kan daartoe diverse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4

informele en formele handhavingsmiddelen inzetten, waaronder een
waarschuwingsbrief, bestuurlijke boete, last onder dwangsom of een
aanwijzing. Indien het een overtreding betreft die bijvoorbeeld ook een
overtreding betreft van het strafrecht of een ander rechtsgebied, vindt overleg
plaats met andere toezichthouders of partners binnen het Financieel Expertise
Centrum, waarvan het OM ook onderdeel is. De formele handhavingsmiddelen moet DNB over het algemeen publiceren. Hiertoe neemt DNB een
openbaarmakingsbesluit, waartegen een belanghebbende met een spoedprocedure bij de rechter kan opkomen, voordat publicatie plaatsvindt. Een
publicatie heeft tot nu toe niet plaatsgevonden. Als een formeel handhavingsverzoek wordt gedaan, onderzoekt DNB of de verzoeker bij eventueel
handhavend optreden van DNB een formele status heeft. Hiervoor beantwoordt DNB de vraag of de verzoeker om handhaving belanghebbende is in
de zin van de Algemene wet bestuursrecht. Deze juridische beoordeling is
alleen relevant voor de reactie op het verzoek en betekent niet dat DNB niet
direct kan overgaan tot onderzoek en zo nodig het treffen van handhavingsmaatregelen. Het signaal wordt dus hoe dan ook opgepakt.
Vraag 11
Op welke manier beschermt u mensen tegen malafide praktijken? Hoe zorgt u
ervoor dat Betaal Garant Nederland geen schade meer kan doen en hoe
worden dit soort praktijken in de toekomst voorkomen?
Antwoord 11
Zoals de Minister van Financiën eerder in een reactie op de vragen van de
leden Koerhuis en Van der Linde3 heeft aangegeven dient excessief gedrag
onder marktpartijen in de Nederlandse woningmarkt te worden bestreden.
Dat geldt in nog sterkere mate voor frauduleus gedrag. De Minister voor
Milieu en Wonen heeft in reactie hierop aangegeven met de toezichthouder in
kaart brengen hoe het risico op dergelijke situaties in de toekomst verder kan
worden beperkt. Over de acties die worden ondernomen richting Betaal
Garant Nederland verwijs ik naar mijn antwoorden op de vragen 7 en 10.

3

Antwoord van de Minister van Financiën (12 december 2019) op vragen van de leden Koerhuis
en Van der Linde (beiden VVD) aan de ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en van Financiën overhet bericht dat een dubieuze afbouwverzekeraar een project in Brielle niet
af bouwt (ingezonden 7 oktober 2019). Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr.
1302

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

5