Besluit van (…) houdende regels ter uitvoering van de
Wet basisregistratie personen (Besluit basisregistratie
personen)

Op de voordracht van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van,
, DCB/CZW/SB;
Gelet op richtlijn nr. 95/46/EG van het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 24 oktober 1995 betreffende de bescherming van natuurlijke
personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het
vrije verkeer van die gegevens (PbEG L 281) en de artikelen 1.6, 1.10, eerste lid, 1.14,
tweede en derde lid, 2.6, 2.7, tweede en vierde lid, 2.31, 2.33, 2.34, derde lid, 2.37,
2.43, vijfde lid, 2.49, derde en vierde lid, 2.65, 2.67, tweede lid, 2.69, tweede lid j° 2.7,
tweede en vierde lid, 2.70, tweede lid, 2.77, 2.78, derde lid, 2.79, tweede en derde lid,
3.1, tweede lid, 3.2, zevende lid, 3.3, eerste lid, 3.3, derde lid j° 3.2. zevende lid, 3.5,
vierde lid, 3.6, tweede lid, 3.6, derde lid j° 3.5, vierde lid, 3.11, tweede lid, 3.12, 3.13,
3.14, tweede lid, 3.22, vierde lid, 4.3, vijfde lid, 4.4, tweede lid, 4.5, derde en vierde lid
j° 4.4, tweede lid, 4.6 j° 4.4, tweede lid, 4.8, eerste lid, 4.12, 4.15, derde lid en 4.16,
derde lid, van de Wet basisregistratie personen;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van … , nr. …);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties van …, nr. … BZK/CZW/SB;
Hebben goedgevonden en verstaan:

HOOFDSTUK 1. ALGEMENE BEPALINGEN
§ 1. Algemeen
Artikel 1
In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:
een autorisatiebesluit: een besluit als bedoeld in artikel 3.2 of artikel 3.3 van de
wet;
de systeembeschrijving: de beschrijving, bedoeld in artikel 4;
de wet: de Wet basisregistratie personen.
§ 2. Verplicht gebruik
Artikel 2
Authentieke gegevens over ingezetenen als bedoeld in artikel 1.6 van de wet zijn
als zodanig aangeduid in de tabel die als bijlage 1 bij dit besluit is gevoegd.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

2

§ 3. Inrichting, werking en beveiliging
Artikel 3
1. Onze Minister stelt een systeembeschrijving vast.
2. De systeembeschrijving kan een onderdeel bevatten dat is toegesneden op
gemeenten die gebruikmaken van een oude gemeentelijke voorziening als bedoeld in
artikel 4.15, eerste lid, van de wet, en een onderdeel dat is toegesneden op
gemeenten die gebruik maken van een nieuwe gemeentelijke voorziening als bedoeld
in dat lid.
3. Voor het onderdeel dat is toegesneden op gemeenten die gebruikmaken van
een oude voorziening kan verwezen worden naar de systeembeschrijving zoals deze
laatstelijk werd gehanteerd onder de Wet gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens.
4. Het tweede en derde lid zijn van overeenkomstige toepassing ten aanzien van
de uitwisseling van berichten met een overheidsorgaan waaraan of een derde aan wie
systematisch gegevens worden verstrekt, met dien verstande dat het betreft de in
artikel 4.15 van de wet bedoelde oude en nieuwe berichtuitwisseling.
Artikel 4
De systeembeschrijving geeft een beschrijving van de aspecten die zijn aangeduid
in de tabel die als bijlage 2 bij dit besluit is gevoegd.
Artikel 5
Een college van burgemeester en wethouders, Onze Minister, een aangewezen
bestuursorgaan, een overheidsorgaan en een derde dragen er zorg voor dat zij
uitvoering geven aan de wet op een wijze die overeenstemt met de
systeembeschrijving. De uitvoering voor zover die op hen betrekking heeft, is
aangeduid in de tabel die als bijlage 3 bij dit besluit is gevoegd.
Artikel 6
1. Het college van burgemeester en wethouders treft ten aanzien van de
gemeentelijke voorziening passende technische en organisatorische maatregelen ter
beveiliging van de in de basisregistratie opgenomen gegevens tegen verlies of
aantasting van deze gegevens en tegen onbevoegde kennisneming, wijziging of
verstrekking van deze gegevens.
2. Onze Minister treft ten aanzien van de centrale voorzieningen passende
technische en organisatorische maatregelen ter beveiliging van de in de
basisregistratie opgenomen gegevens tegen verlies of aantasting van deze gegevens
en tegen onbevoegde kennisneming, wijziging of verstrekking van deze gegevens.
3. De in het eerste en tweede lid bedoelde maatregelen omvatten ten minste:
a. maatregelen gericht op personen die werkzaam zijn voor de verantwoordelijke
voor de verwerking van gegevens in de basisregistratie;
b. maatregelen gericht op de toegang tot gebouwen en ruimten waar in de
basisregistratie opgenomen gegevens aanwezig zijn;
c. maatregelen gericht op een deugdelijke werking en beveiliging van de
apparatuur en programmatuur;

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

3

d. maatregelen voor het geval de geheimhouding of integriteit van in de
basisregistratie opgenomen gegevens is geschaad;
e. maatregelen bij calamiteiten.
Artikel 7
1. De door een bewerker in opdracht van het college van burgemeester en
wethouders te verrichten werkzaamheden worden vastgelegd in een door het college
en de bewerker te sluiten schriftelijke overeenkomst.
2. De bewerker verbindt zich in de overeenkomst te handelen in overeenstemming
met de in de artikelen 8 en 9 gestelde eisen. Waar in die artikelen wordt gesproken
over persoonsgegevens wordt daaronder verstaan de door het college van
burgemeester en wethouders aan de bewerker voor het verrichten van de
werkzaamheden ter beschikking gestelde persoonsgegevens en de door de bewerker
daaruit afgeleide persoonsgegevens.
Artikel 8
De bewerker voldoet in ieder geval aan de volgende eisen:
a. de bewerker maakt de persoonsgegevens uitsluitend dienstbaar aan de in de
overeenkomst vastgelegde werkzaamheden;
b. bij het verrichten van de werkzaamheden handelt de bewerker in
overeenstemming met de bij en krachtens de wet gegeven voorschriften zoals die
voor het college van burgemeester en wethouders zouden gelden indien het college
de werkzaamheden zelf had verricht;
c. de bewerker stelt het college van burgemeester en wethouders in de
gelegenheid toezicht op het naleven van de overeenkomst uit te oefenen, waarbij hij
de medewerking verleent die hem door dat college wordt verzocht;
d. op vordering van het college van burgemeester en wethouders schort de
bewerker de werkzaamheden op en stelt hij de persoonsgegevens ter beschikking van
dat college;
e. indien de bewerker werkzaamheden voor een college van burgemeester en
wethouders verricht, besteedt hij deze slechts uit aan een andere bewerker, voor
zover het college dat in de overeenkomst uitdrukkelijk toestaat.
Artikel 9
1. De bewerker treft passende technische en organisatorische maatregelen ter
verzekering van de deugdelijke uitvoering van zijn werkzaamheden, de beveiliging van
de gegevensbestanden en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Deze
maatregelen omvatten ten minste:
a. maatregelen gericht op personen die werkzaam zijn voor de bewerker;
b. maatregelen gericht op de toegang tot gebouwen en ruimten, in gebruik bij de
bewerker, waar persoonsgegevens aanwezig zijn;
c. maatregelen gericht op een deugdelijke werking en beveiliging van de
apparatuur en programmatuur;
d. maatregelen gericht op het beheer van persoonsgegevens;
e. maatregelen voor het geval de geheimhouding van de persoonsgegevens is
geschaad;
f. maatregelen bij calamiteiten.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

4

2. Onze Minister kan nadere regels stellen over de in het eerste lid bedoelde
maatregelen.
§ 4. Kosten in verband met de uitvoering van de wet
Artikel 10
In deze paragraaf, artikel 51 en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan
onder:
a. de betrokkene: de betrokkene, bedoeld in artikel 1.14, eerste lid, van de wet;
b. de bijdrage: de bijdrage van de betrokkene in de kosten in verband met de
uitvoering van de wet, bedoeld in artikel 1.14, eerste lid, van de wet;
c. een bericht: een logische eenheid van gegevens die wordt verzonden of
verstrekt:
1° via het stelsel van berichtuitwisseling, bedoeld in artikel 1.9, vierde lid, van de
wet;
2° met behulp van alternatieve media, of
3° op schriftelijke wijze;
d. een jaar: een kalenderjaar.
Artikel 11
1. Berichten tussen een gemeente en de centrale voorziening komen ten laste van
de gemeente, waarbij een bericht dat door een gemeente via de centrale voorziening
wordt verzonden aan een andere gemeente, ten laste komt van de gemeente die het
bericht verzendt.
2. Berichten aan of van een overheidsorgaan, anders dan organen van een
gemeente, waaraan of een derde aan wie op grond van artikel 3.2, 3.3 of 3.13 van de
wet gegevens worden verstrekt, komen ten laste van dat overheidsorgaan of die
derde, met uitzondering van berichten in verband met hoofdstuk 2, afdeling 1,
paragraaf 4, van de wet.
3. Het eerste lid is niet van toepassing op:
a. berichten aan of van de centrale voorziening in verband met de bijhouding van
gegevens, behoudens berichten in verband met verhuizingen naar een nieuwe
bijhoudingsgemeente;
b. berichten in verband met de verstrekking van gegevens door een college van
burgemeester en wethouders;
c. synchronisatieberichten.
Artikel 12
1. Categorieën van kosten, als bedoeld in artikel 1.14, tweede lid, van de wet zijn
de kosten in verband met:
a. het beheer en het gebruik van de centrale voorzieningen;
b. de verzending en ontvangst van berichten, waaronder begrepen de kosten in
verband met het stelsel van berichtuitwisseling.
2. De bijdrage van een betrokkene in de in het eerste lid bedoelde kosten wordt
vastgesteld op basis van het aantal berichten dat ten laste van de betrokkene komt.
Artikel 13

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

5

1. Onze Minister stelt elk jaar de abonnementsstructuur vast die hij in het volgende
jaar zal hanteren. De abonnementsstructuur bestaat uit verschillende
abonnementsklassen met daarbij behorende bandbreedten van aantallen berichten en
het daarbij behorende tarief in euro’s.
2. Onze Minister bepaalt de abonnementsstructuur, gelet op:
a. de voor het volgende jaar te verwachten kosten als bedoeld in artikel 12,
verminderd met het saldo over het vorige jaar;
b. het voor het volgende jaar te verwachten aantal berichten dat ten laste van de
betrokkenen komt.
3. Het saldo over het vorige jaar wordt gevonden door de in artikel 14, eerste tot en
met derde lid, bedoelde bijdragen over dat jaar te verminderen met de kosten,
bedoeld in artikel 12, in dat jaar.
4. Onze Minister deelt de abonnementsstructuur in september van elk jaar mede
aan de betrokkenen.
Artikel 14
1. De bijdrage van een betrokkene, bedoeld in artikel 12, tweede lid, bestaat uit
een jaarlijkse betaling. Hiertoe brengt Onze Minister het abonnementstarief voor het
lopende jaar in rekening dat behoort bij de abonnementsklasse waarin de betrokkene
valt, gelet op het aantal berichten dat in het voorafgaande jaar ten laste van hem
kwam.
2. Indien het aantal berichten over het lopende jaar dat ten laste van de betrokkene
komt, in een hogere abonnementsklasse valt dan de in het eerste lid bedoelde klasse,
brengt Onze Minister, in afwijking van het eerste lid, het abonnementstarief voor het
lopende jaar in rekening dat behoort bij die hogere klasse.
3. Onze Minister stelt het jaarlijks in rekening te brengen bedrag voor een
betrokkene op nul vast, voor zover een voorziening is getroffen in de begroting van
het Ministerie van Binnenlandse Zaken die in de plaats treedt van de bijdrage van de
betrokkene.
Artikel 15
1. Categorieën van kosten, als bedoeld in artikel 1.14, tweede lid, van de wet, zijn
tevens de kosten in verband met de afstemming van gegevens van een betrokkene op
de gegevens in de basisregistratie.
2. Bij regeling van Onze Minister wordt bepaald welke berichten voor de
toepassing van dit artikel worden aangemerkt als afstemmingsberichten.
3. Als afstemmingsbericht wordt slechts aangemerkt een bericht:
a. dat nodig is voor de systematische verstrekking van gegevens ter afstemming
van de gegevens van een overheidsorgaan of derde op de gegevens in de
basisregistratie;
b. waarvan de verzending en ontvangst geschiedt op een wijze die op grond van
artikel 4 is beschreven in de systeembeschrijving, en
c. dat als doel heeft de in het vijfde lid bedoelde verstrekking van gegevens
mogelijk te maken.
4. Voor afstemmingsberichten brengt Onze Minister, in afwijking van de artikelen
12, tweede lid, 13 en 14, bij de overheidsorganen en derden een tarief per
geregistreerde persoon in rekening.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

6

5. Onder geregistreerde persoon als bedoeld in het vierde lid wordt verstaan de
persoon over wie het overheidsorgaan of de derde verzoekt gegevens verstrekt te
krijgen op de wijze die is beschreven in artikel 37, eerste lid, onderdeel a.
6. De kosten in verband met de afstemming bestaan uit:
a. de kosten die naar verwachting zijn verbonden aan de verzending en ontvangst
van afstemmingsberichten over het stelsel van berichtuitwisseling, en
b. de kosten in verband met een vergoeding per bij de afstemming betrokken
gemeente voor de verzending en ontvangst van afstemmingsberichten op alternatieve
media.
7. Het tarief wordt vastgesteld bij regeling van Onze Minister. Het tarief wordt op
een zodanige wijze vastgesteld dat door het totaal van de in rekening te brengen
tarieven de kosten, bedoeld in het zesde lid, worden gedekt.
8. Het autorisatiebesluit bepaalt met betrekking tot het overheidsorgaan of de
derde het aantal geregistreerde personen als bedoeld in het vijfde lid en het aantal
afstemmingsberichten dat door het overheidsorgaan of de derde over het stelstel van
berichtuitwisseling wordt verzonden en ontvangen.
9. Onze Minister stelt een raming vast van de verwachte kosten, alsmede van het
verwachte aantal afstemmingsberichten.
Artikel 16
1. Categorieën van kosten, als bedoeld in artikel 1.14, tweede lid, van de wet, zijn
tevens de kosten in verband met de verzending van berichten met behulp van
alternatieve media, tenzij deze kosten vallen onder artikel 15 of de verzending
verband houdt met een infrastructurele wijziging ten aanzien van een gemeente.
2. Onze Minister of een college van burgemeester en wethouders kan bij de
betrokkene aan wie de berichten worden verzonden in verband met de kosten,
bedoeld in het eerste lid, een bijdrage in rekening brengen. Voor zover de verzending
geschiedt door Onze Minister, kan deze bijdrage in rekening worden gebracht naast
de bijdrage die op grond van de artikelen 12, tweede lid, 13 en 14 voor de betrokkene
wordt vastgesteld.
3. Bij regeling van Onze Minister wordt vastgesteld welke bijdragen ten hoogste in
rekening kunnen worden gebracht.
Artikel 17
1. Categorieën van kosten, als bedoeld in artikel 1.14, tweede lid, van de wet, zijn
tevens de kosten in verband met de schriftelijke verstrekking van gegevens.
2. Een college van burgemeester en wethouders dat schriftelijk gegevens
verstrekt, kan bij de betrokkene aan wie de gegevens worden verstrekt in verband met
de kosten, bedoeld in het eerste lid, een bijdrage in rekening brengen. Voor zover de
verstrekking geschiedt door Onze Minister, kan deze bijdrage in rekening worden
gebracht naast de bijdrage die op grond van de artikelen 12, tweede lid, 13 en 14 voor
de betrokkene wordt vastgesteld.
3. Bij regeling van Onze Minister wordt vastgesteld welke bijdragen ten hoogste in
rekening kunnen worden gebracht.
Artikel 18

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

7

1. Categorieën van kosten, als bedoeld in artikel 1.14, tweede lid, van de wet, zijn
tevens de kosten in verband met:
a. de verstrekking van gegevens op grond van artikel 3.13 van de wet;
b. de verstrekking van gegevens, bedoeld in artikel 37, eerste lid, onderdeel c .
2. De bijdrage van een betrokkene in de in het eerste lid bedoelde kosten wordt
vastgesteld op basis van de kosten van de verstrekking, met uitzondering van de
kosten waartoe door de betrokkene al wordt bijgedragen op grond van artikel 3.
3. De bijdrage kan door Onze Minister of door een college van burgemeester en
wethouders in rekening worden gebracht. Voor zover de verstrekking geschiedt door
Onze Minister, kan deze bijdrage in rekening worden gebracht naast de bijdrage die
op grond van de artikelen 12, tweede lid, 13 en 14 voor de betrokkene wordt
vastgesteld.
Artikel 19
1. Categorieën van kosten, als bedoeld in artikel 1.14, tweede lid, van de wet, zijn
tevens de kosten in verband met het ter beschikking stellen van informatie op grond
van artikel 3.14 van de wet.
2. De bijdrage van een betrokkene in de in het eerste lid bedoelde kosten wordt, in
afwijking van de artikelen 12, tweede lid, 13 en 14, vastgesteld op basis van de kosten
van de terbeschikkingstelling.
Artikel 20
Bij regeling van Onze Minister kunnen nadere regels worden gesteld omtrent de
vaststelling en de betaling van de bijdragen.

HOOFDSTUK 2. DE BIJHOUDING VAN DE BASISREGISTRATIE
AFDELING 1. INGEZETENEN
§ 1. De inschrijving
Artikel 21
1. Voor inschrijving als ingezetene komen niet in aanmerking:
a. de personen die door Onze Minister van Buitenlandse Zaken zijn aangewezen in
verband met hun bijzondere verblijfsrechtelijke status;
b. de in Nederland hun dienst uitoefenende militairen behorend tot de krijgsmacht
van een vreemde mogendheid, aangesloten bij de Noord-Atlantische
Verdragsorganisatie;
c. de in Nederland hun dienst uitoefenende leden van het burgerpersoneel, die in
dienst zijn bij de krijgsmacht van een vreemde mogendheid als bedoeld in onderdeel
b, of die in dienst zijn van een hoofdkwartier als bedoeld in artikel 3 van het op 28
augustus 1952 te Parijs tot stand gekomen Protocol bij het op 19 juni 1951 te Londen
gesloten Verdrag tussen de Staten die partij zijn bij het Noordatlantisch Verdrag –
nopens de rechtspositie van hun krijgsmachten – nopens de rechtspositie van
internationale militaire hoofdkwartieren, ingesteld uit hoofde van het Noordatlantisch

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

8

Verdrag (Trb. 1953, 11) en beschikken over een door het hoofdkwartier afgegeven
identiteitsbewijs;
d. de echtgenoten of geregistreerde partners van personen als bedoeld in
onderdeel b of c;
e. de inwonende minderjarige kinderen van personen als bedoeld in onderdeel b, c
of d;
f. vreemdelingen die geen toelating hebben tot Nederland en verblijven in een door
het Rijk beschikbaar gestelde accommodatie die uitsluitend bestemd is voor het
bieden van tijdelijke opvang aan vreemdelingen, gedurende de eerste zes maanden
van het verblijf in Nederland.
2. Het eerste lid, aanhef en onderdelen b, c, d en e, is niet van toepassing op
aldaar bedoelde personen die de Nederlandse nationaliteit bezitten.
3. Het eerste lid, aanhef en onderdelen c, d, en e, is niet van toepassing op:
a. aldaar bedoelde personen die reeds gedurende een jaar als ingezetene zijn
ingeschreven;
b. aldaar bedoelde personen die geen onderdaan zijn van een staat die is
aangesloten bij de Noordatlantische Verdragsorganisatie;
c. aldaar bedoelde personen die staatloos zijn.
4. Het eerste lid, onderdeel f, is niet van toepassing op de aldaar bedoelde
personen van wie het verblijf in Nederland aanvangt door geboorte en omtrent wie
door een ambtenaar van de burgerlijke stand in Nederland een geboorteakte is
opgemaakt.
Artikel 22
1. Een persoon kan door Onze Minister van Buitenlandse Zaken worden
aangewezen als persoon bedoeld in artikel 21, eerste lid, onderdeel a, indien hij geen
Nederlander is en behoort tot een van de volgende categorieën van personen:
a. de leden van diplomatieke zendingen en van consulaire posten;
b. de leden van het administratieve en technische personeel van diplomatieke
zendingen en van consulaire posten;
c. de inwonende gezinsleden van de in onderdeel a en b bedoelde personen;
d. andere personen die krachtens internationaal recht een bijzondere
verblijfsrechtelijke status hebben.
2. Een persoon ten aanzien van wie een aanwijzing van kracht wordt, terwijl hij
reeds als ingezetene is ingeschreven, wordt aangemerkt als een ingeschrevene die
wegens zijn vertrek uit Nederland niet als ingezetene is ingeschreven.
3. Een aanwijzing wordt niet van kracht of beëindigd voordat het college van
burgemeester en wethouders de in artikel 25 bedoelde mededeling heeft ontvangen.
4. Het tweede lid is van overeenkomstige toepassing op een in artikel 21, derde lid,
onderdeel a, bedoelde persoon die nog niet gedurende een jaar als ingezetene is
ingeschreven en op wie artikel 21, eerste lid, aanhef en onderdeel c, d of e, van
toepassing wordt.
§ 2. De opneming van persoonsgegevens
Artikel 23

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

9

1. De in artikel 2.7, eerste lid, onderdeel a, van de wet bedoelde algemene
gegevens over ingezetenen zijn als zodanig nader bepaald in de tabel die als bijlage 1
bij dit besluit is gevoegd
2. De in de tabel in bijlage1 bij dit besluit bedoelde gegevens in verband met het
verblijfsrecht van de vreemdeling en de in artikel 2.7, eerste lid, onderdeel b, van de
wet genoemde administratieve gegevens worden nader bepaald bij regeling van Onze
Minister.
§ 3. De verplichtingen van overheidsorganen
Artikel 24
1. Het college van burgemeester en wethouders zendt een afschrift van een
beslissing om op grond van artikel 2.10, tweede lid, van de wet gegevens over een
huwelijk, een geregistreerd partnerschap, een erkenning, of de geboortedatum van de
betrokken persoon niet in de basisregistratie op te nemen, aan de korpschef als
bedoeld in de Vreemdelingenwet 2000.
2. Het eerste lid is slechts van toepassing indien de in dat lid bedoelde gegevens
betrekking hebben op een vreemdeling als bedoeld in de Vreemdelingenwet 2000.
Artikel 25
1. Onze Minister van Buitenlandse Zaken doet van een aanwijzing als bedoeld in
artikel 21, eerste lid, onderdeel a, of van de beëindiging daarvan mededeling aan het
college van burgemeester en wethouders van de betrokken gemeente.
2. Bij regeling van Onze Minister kunnen regels worden gesteld met betrekking tot
de wijze waarop de mededelingen worden gedaan.
Artikel 26
Bij het voldoen aan de verplichtingen, bedoeld in hoofdstuk 2, afdeling 1, paragraaf
4, van de wet, wordt door een overheidsorgaan, indien bekend, het
burgerservicenummer vermeld van de persoon of personen ten aanzien van wie
gegevens, bescheiden of inlichtingen worden verstrekt of met betrekking tot wie
mededelingen worden gedaan.
Artikel 27
1. Een bestuursorgaan als bedoeld in artikel 2.34, eerste lid, van de wet, alsmede
een bestuursorgaan dat op grond van artikel 2.34, tweede of vierde lid, van de wet is
aangewezen, doet mededeling aan het college van burgemeester en wethouders van
door hem geconstateerde afwijkingen tussen enerzijds gegevens die hij verstrekt heeft
gekregen uit de basisregistratie of waarvan de verstrekking achterwege is gebleven
en anderzijds gegevens waarvan hij op andere wijze kennis heeft gekregen, alsmede
van de grond van zijn gerede twijfel als bedoeld in artikel 2.34, eerste lid, van de wet.
2. Onze Minister kan nadere regels stellen omtrent de gevallen waarin en regels
over de wijze waarop de mededeling wordt gedaan.
Artikel 28

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

10

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt het bestuursorgaan dat een
mededeling als bedoeld in artikel 2.34 van de wet heeft gedaan, zo spoedig mogelijk
doch uiterlijk binnen vijf werkdagen na de ontvangst van de mededeling ervan in
kennis of deze mededeling aanleiding is geweest voor verbetering, aanvulling of
verwijdering van gegevens in de basisregistratie, dan wel dat bij het gegeven een
aantekening als bedoeld in artikel 2.26 van de wet is geplaatst in verband met het
doen van een onderzoek naar de onjuistheid van het gegeven.
2. Indien het college van burgemeester en wethouders besluit een aantekening als
bedoeld in artikel 2.26 van de wet te plaatsen, stelt het college het bestuursorgaan dat
de mededeling heeft gedaan na afloop van het onderzoek ervan in kennis of naar
aanleiding van de mededeling gegevens in de basisregistratie zijn verbeterd,
aangevuld of verwijderd.
§ 4. De verplichtingen van de burger
Artikel 29
1. Niet verplicht tot het doen van aangifte van vertrek is de ingezetene die vanaf
het tijdstip van het vertrek uit Nederland naar redelijke verwachting niet langer dan
twee jaar buiten Nederland verblijft en die gedurende zijn verblijf buiten Nederland
beroepshalve vaart aan boord van een schip dat in Nederland de thuishaven heeft.
2. Het eerste lid is alleen van toepassing indien de betrokkene gedurende zijn
verblijf buiten Nederland beschikt over een adres in Nederland.
Artikel 30
1. De gevallen waarin de verplichtingen, vermeld in artikel 2.38 van de wet, kunnen
worden vervuld door de in artikel 2.49, eerste lid, van de wet bedoelde personen zijn
de gevallen waarin de betrokkene zelf niet in staat is om in persoon te verschijnen
vanwege:
a. de toestand van zijn gezondheid, zo nodig onder overlegging van een
schriftelijke verklaring ter zake van een behandelend arts, of
b. verblijf in een penitentiaire instelling.
2. In de gevallen, bedoeld in het eerste lid, is de betrokkene, in afwijking van artikel
2.38, eerste lid, van de wet, niet verplicht zich in persoon te melden bij het college van
burgemeester en wethouders.
3. Artikel 2.49, tweede lid, van de wet, is niet van toepassing op de in het eerste lid
bedoelde gevallen.
4. De gevallen, bedoeld in het eerste lid, aanhef en onderdeel a, zijn tevens de in
artikel 2.49, vierde lid, van de wet bedoelde gevallen. Het tweede en derde lid zijn van
overeenkomstige toepassing.
AFDELING 2. NIET-INGEZETENEN
§ 1. Algemeen
Artikel 31

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

11

De volgende bestuursorganen zijn wat betreft de genoemde taken bevoegd om
Onze Minister een verzoek als bedoeld in artikel 2.68, eerste lid, van de wet of een
opgave als bedoeld in artikel 2.70, derde lid, onderdeel a, van de wet te doen:
a. Onze Minister van Financiën voor zover het betreft het voorzien van de
ingevolge de hieronder genoemde wetten aangewezen organen van de
Belastingdienst van de persoonsgegevens die noodzakelijk zijn voor de volgende
taken:
1°. de heffing van rijksbelastingen op grond van de Algemene wet inzake
rijksbelastingen en van andere heffingen, premies of bijdragen van het rijk voor zover
bij of krachtens de wet opgedragen;
2°. de uitkering en terugvordering van tegemoetkomingen op grond van de
Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen;
3°. de invordering van belastingen, andere heffingen van het rijk en
tegemoetkomingen op grond van de Invorderingswet 1990;
4°. de heffing en invordering van invoerrechten en accijnzen op grond van de
Algemene douanewet;
b. de Sociale Verzekeringsbank wat betreft de taken op grond van hoofdstuk 6 van
de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen met uitzondering van de
taken op grond van artikel 35 van die wet ten aanzien van verzekerden en bij de
verzekerden behorende personen in de verzekerdenadministratie;
c. het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen wat betreft de taken op grond
van hoofdstuk 5 van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie werk en inkomen met
uitzondering van de taken op grond van artikel 33 van die wet;
d. het College voor zorgverzekeringen wat betreft de taken op grond van artikel 69
van de Zorgverzekeringswet;
e. Onze Minister van Veiligheid en Justitie wat betreft de taken van de Immigratieen naturalisatiedienst ter uitvoering van de Vreemdelingenwet 2000:
f. Onze Minister van Buitenlandse Zaken wat betreft de taken omtrent personen die
in Nederland voorrechten en immuniteiten genieten op grond van het op 18 april 1961
te Wenen tot stand gekomen Verdrag van Wenen inzake diplomatiek verkeer met
twee protocollen (Trb. 1962, 101), het op 24 april 1963 te Wenen tot stand gekomen
Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen, met twee protocollen (Trb. 1965,
40), zetelovereenkomsten met in Nederland gevestigde internationale organisaties,
Europese regelgeving of volkenrechtelijk gebruik.
§ 2. Bepalingen in verband met de inschrijving, de opneming van
persoonsgegevens en overige bepalingen
Artikel 32
1. De in artikel 2.69, eerste lid, onderdeel a, van de wet bedoelde algemene
gegevens over niet-ingezetenen zijn als zodanig nader bepaald in de tabel die als
bijlage 1 bij dit besluit is gevoegd.
2. De in de tabel in bijlage 1 bij dit besluit bedoelde gegevens in verband met het
verblijfsrecht van de vreemdeling en de in artikel 2.69, eerste lid, onderdeel b, van de
wet genoemde administratieve gegevens worden nader bepaald bij regeling van Onze
Minister.
Artikel 33

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

12

1. Onze Minister neemt bij een inschrijving als bedoeld in artikel 2.67 van de wet
ten minste de volgende gegevens over de betrokkene op:
a. over de burgerlijke staat: de geslachtsnaam, de voornamen, de geboortedatum,
de geboorteplaats, het geboorteland of -gebied en het geslacht;
b. over de nationaliteit: de nationaliteit of nationaliteiten, dan wel een aanduiding
dat de betrokkene geen nationaliteit bezit, of een aanduiding dat de nationaliteit van
de betrokkene niet kan worden vastgesteld.
2. Onze Minister neemt daarnaast de data ingang en beëindiging rechtsgeldigheid
van de in het eerste lid bedoelde gegevens op voor zover deze bij de inschrijving
kunnen worden vastgesteld.
3. Onze Minister neemt daarnaast andere algemene gegevens op voor zover de
betrokkene daarom verzoekt en de gegevens bij de inschrijving kunnen worden
vastgesteld.
Artikel 34
1. Een aangewezen bestuursorgaan legt bij een verzoek om inschrijving als
bedoeld in artikel 2.68 van de wet ten minste een opgave over van de volgende
gegevens over de burgerlijke staat van de betrokkene: de geslachtsnaam, de
voornamen, de geboortedatum en het geslacht.
2. Het aangewezen bestuursorgaan legt daarnaast een opgave over van de data
ingang en beëindiging rechtsgeldigheid van de in het eerste lid bedoelde gegevens
voor zover deze bij het verzoek om inschrijving kunnen worden vastgesteld.
3. Het aangewezen bestuursorgaan kan daarnaast een opgave overleggen van
andere algemene gegevens voor zover de gegevens bij het verzoek om inschrijving
kunnen worden vastgesteld.
4. Een aangewezen bestuursorgaan legt bij een opgave als bedoeld in artikel 2.70,
derde lid, van de wet, in andere gevallen dan bedoeld in het eerste lid, ten minste de
volgende gegevens over de betrokkene over: het burgerservicenummer en de
gegevens die voor bijhouding in aanmerking komen.
Artikel 35
Degene die in persoon verschijnt in verband met een verzoek als bedoeld in artikel
2.79 van de wet, legt daarbij ten minste over:
a. een op hem betrekking hebbend document als bedoeld in artikel 1 van de Wet
op de identificatieplicht, of
b. een buitenlands paspoort of ander reisdocument dan wel een buitenlandse
nationale identiteitskaart.
Artikel 36
Een persoon die aan Onze Minister een verzoek richt als bedoeld in artikel 2.81,
derde lid, in samenhang met artikel 2.55, derde lid, van de wet, is een recht
verschuldigd dat gelijk is aan het recht dat het college van burgemeester en
wethouders van de gemeente waar de inschrijfvoorziening is ondergebracht heft op
grond van artikel 229 van de Gemeentewet voor het uitvoeren van eenzelfde verzoek
dat aan het college is gericht op grond van artikel 2.81, vierde lid, van de wet.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

13

HOOFDSTUK 3. DE VERSTREKKING
AFDELING 1. DE VERSTREKKING VAN GEGEVENS UIT DE BASISREGISTRATIE
§ 1. De verstrekking door Onze Minister
Artikel 37
1. De in artikel 3.1, tweede lid, van de wet bedoelde systematische verstrekking
van gegevens aan overheidsorganen betreft de volgende wijzen van verstrekking
overeenkomstig de systeembeschrijving:
a. spontane verstrekking, zijnde de eenmalige verstrekking van de in een
autorisatiebesluit vermelde gegevens over de door het overheidsorgaan aangegeven
personen die deel uitmaken van de in het autorisatiebesluit aangegeven categorie van
personen, of over personen over wie de in de basisregistratie opgenomen gegevens
voldoen aan de in het autorisatiebesluit genoemde voorwaarden, gevolgd door de
verstrekking van de wijzigingen die zich voordoen in deze gegevens;
b. selectie- en conditionele verstrekking, zijnde de eenmalige of periodieke
verstrekking van de in een autorisatiebesluit opgenomen gegevens over personen
over wie de in de basisregistratie vermelde gegevens voldoen aan de in het
autorisatiebesluit genoemde voorwaarden;
c. verstrekking op basis van een zoekvraag, zijnde een verstrekking op verzoek
van het overheidsorgaan, van gegevens die deel uitmaken van de in een
autorisatiebesluit vermelde gegevens over, per verzoek, een in het autorisatiebesluit
gemaximeerd aantal personen die deel uitmaken van de in het autorisatiebesluit
bepaalde categorie van personen en over wie de gegevens voldoen aan de gegevens
die in het verzoek van het overheidsorgaan zijn vermeld.
2. Het eerste lid is van overeenkomstige toepassing op de systematische
verstrekking van gegevens aan derden als bedoeld in artikel 3.3 van de wet.
Artikel 38
Bij de indiening van een verzoek tot het nemen van een autorisatiebesluit maakt
een overheidsorgaan of een derde gebruik van een door Onze Minister vastgesteld
formulier.
Artikel 39
De door derden verrichte werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk
belang, bedoeld in artikel 3.3 van de wet, de categorieën van derden die in verband
met die werkzaamheden in aanmerking komen voor de systematische verstrekking
van gegevens, de beperkingen ten aanzien van de gegevens die kunnen worden
verstrekt en de bepaling of artikel 3.21 van de wet op de verstrekking van toepassing
is, zijn aangeduid in de tabel die als bijlage 4 bij dit besluit is gevoegd.
§ 2. De verstrekking door de colleges van burgemeester en wethouders
Artikel 40

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

14

Het college van burgemeester en wethouders weigert een verzoek tot verstrekking
van gegevens als bedoeld in artikel 3.5 of artikel 3.6 van de wet, indien het aantal
verstrekkingen per jaar aan het overheidsorgaan of de derde naar redelijke
verwachting van het college meer zal zijn dan vijfduizend verstrekkingen.
Artikel 41
De door derden verrichte werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk
belang, bedoeld in artikel 3.6 van de wet, de categorieën van derden die in verband
met die werkzaamheden in aanmerking komen voor de verstrekking van gegevens, de
beperkingen ten aanzien van de gegevens die kunnen worden verstrekt en de
bepaling of artikel 3.21 van de wet op de verstrekking van toepassing is, zijn
aangeduid in de tabel die als bijlage 5 bij dit besluit is gevoegd.

§ 3. Overige bepalingen
Artikel 42
Ter uitvoering van artikel 3.11 van de wet wordt van systematische verstrekking
van gegevens geen aantekening gehouden voor zover de verstrekking noodzakelijk is
voor:
a. de uitvoering van taken door de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst op
grond van artikel 6, tweede lid, van de Wet op de Inlichtingen en Veiligheidsdiensten
2002, met inbegrip van werkzaamheden die ten behoeve van de Algemene
Inlichtingen- en Veiligheidsdienst worden verricht op grond van artikel 60 van die wet;
b. de uitvoering van taken door de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst op
grond van artikel 7, tweede lid, van de Wet op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten
2002;
c. de uitvoering van taken door de politie op grond van artikel 3 van de Politiewet
2012 of door de Koninklijke marechaussee op grond van artikel 4 van die wet, die
verband houden met de bestrijding van zware of georganiseerde criminaliteit;
d. de uitvoering van taken door de rijksrecherche op grond van artikel 49 van de
Politiewet 2012 die verband houden met onderzoeken in opdracht van het College van
Procureurs-Generaal.
Artikel 43
1. Indien door een ingezetene aangifte is gedaan van vertrek naar Aruba, Curaçao,
Sint Maarten of een van de openbare lichamen, verstrekt Onze Minister de gegevens
over de betrokkene die daartoe zijn aangewezen in de tabel die als bijlage 6 bij dit
besluit is gevoegd aan de desbetreffende verantwoordelijke voor de verwerking van
gegevens in de basisadministratie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of het
desbetreffende openbaar lichaam.
2. Een college van burgemeester en wethouders verstrekt op verzoek van een
verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in de basisadministratie van
Aruba, Curaçao, Sint Maarten of een openbaar lichaam aan deze gegevens, voor
zover deze gegevens noodzakelijk zijn in verband met de bijhouding van de
basisadministratie van de verantwoordelijke. De verstrekking kan uitsluitend

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

15

betrekking hebben op de gegevens over de betrokkene die daartoe zijn aangewezen
in de tabel die als bijlage 6 bij dit besluit is gevoegd.
3. Onze Minister kan op verzoek van een verantwoordelijke voor de verwerking
van gegevens in de basisadministratie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of een van
de openbare lichamen aan hem gegevens verstrekken, ter bevordering van de
afstemming van de basisadministratie van de verantwoordelijke op de basisregistratie.
De verstrekking kan uitsluitend betrekking hebben op de gegevens over de
betrokkene die daartoe zijn aangewezen in de tabel die als bijlage 6 bij dit besluit is
gevoegd.
Artikel 44
1. Artikel 3.13 van de wet is van toepassing op een verstrekking uit de
basisregistratie voor zover:
a. het verzoek daartoe is gedaan door een instelling als bedoeld in artikel 1.2 van
de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, een
onderzoeksafdeling van een overheidsorgaan of een onderzoeksbureau;
b. het onderzoek een algemeen belang dient;
c. de verwerking voor het betreffende onderzoek noodzakelijk is;
d. de verzoeker heeft aangetoond dat de nodige voorzieningen zijn getroffen
teneinde te verzekeren dat de verdere verwerking van de verstrekte gegevens
uitsluitend geschiedt ten behoeve van het onderzoek en dat ook overigens is voorzien
in zodanige waarborgen dat de persoonlijke levenssfeer van de betrokkene niet
onevenredig wordt geschaad, en
e. de gegevens slechts in geanonimiseerde vorm aan anderen beschikbaar worden
gesteld, tenzij de ingeschrevene uitdrukkelijk met de voorgenomen openbaarmaking
van de hem betreffende gegevens heeft ingestemd.
2. De verstrekking geschiedt door Onze Minister of door een college van
burgemeester en wethouders
3. Verstrekking door Onze Minister geschiedt overeenkomstig hetgeen bij of
krachtens de wet is bepaald ten aanzien van systematische verstrekkingen, met
uitzondering van artikel 3.2, achtste lid, van de wet.
4. Onze Minister maakt slechts gebruik van zijn bevoegdheid, bedoeld in het
tweede lid, voor zover:
a. de verzoeker heeft aangetoond dat het voor een goede uitvoering van het
onderzoek noodzakelijk is dat verstrekking plaatsvindt overeenkomstig hetgeen
krachtens de artikelen 3.1 en 3.2 van de wet is bepaald;
b. aan de voorwaarden, genoemd in het eerste lid, is voldaan, en
c. het College bescherming persoonsgegevens over het verzoek is gehoord.
Artikel 45
1. Een overheidsorgaan of een derde die Onze Minister een verzoek doet om
informatie ter beschikking te stellen die is verkregen door bewerking van gegevens uit
de basisregistratie, verschaft bij dat verzoek:
a. inlichtingen over het doel waarvoor de informatie wordt gevraagd;
b. een precieze beschrijving van de informatie die wordt gevraagd;
c. een aanduiding van het tijdstip waarop de informatie nodig is en de reden
waarom de informatie op dat tijdstip nodig is.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

16

2. Het overheidsorgaan of de derde geeft aan waarom de informatie niet of niet
tijdig op een andere manier kan worden verkregen.
3. Onze Minister kan een verzoek in ieder geval weigeren voor zover:
a. de verstrekking overwegend commercieel gebruik tot doel heeft;
b. de behandeling van het verzoek of de verstrekking zodanig is dat het regulier
beheer in de knel komt;
c. de informatie niet tijdig ter beschikking kan worden gesteld, of
d. de informatie tijdig op een andere manier kan worden verkregen.
AFDELING 2. DE RECHTEN VAN DE BURGER
Artikel 46
Het college van burgemeester en wethouders of Onze Minister voldoet in ieder
geval niet aan een verzoek van een betrokkene als bedoeld in artikel 3.22, eerste en
tweede lid, en 3.23, eerste lid, van de wet, voor zover de verstrekking van gegevens
uit de basisregistratie heeft plaatsgevonden voor de uitvoering van de hieronder
bedoelde taken en voor zover het overheidsorgaan waaraan of de derde aan wie de
gegevens ter uitvoering van die taken zijn verstrekt, heeft aangegeven dat aan het
verzoek van de betrokkene niet kan worden voldaan:
a. taken op grond van de artikelen 3, 4 en 49 van de Politiewet 2012 die worden
uitgevoerd in het belang van de veiligheid van de staat of de voorkoming, opsporing
en vervolging van strafbare feiten;
b. taken op grond van artikel 3 van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten;
c. taken op grond van artikel 36, eerste lid, onderdeel b, van de Gezondheidswet;
d. taken op grond van artikel 13, aanhef en onderdeel a, van de Wet ter
voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme;
e. taken op grond van artikel 110, eerste lid, van de Wet op het notarisambt, artikel
30 van de Gerechtsdeurwaarderswet of artikel 24 van de Wet ter voorkoming van
witwassen en financieren van terrorisme;
f. de taken, bedoeld in artikel 11, eerste lid, van de Wet op de jeugdzorg;
g. de taken, bedoeld in artikel 21b, tweede lid, van de Wet maatschappelijke
ondersteuning.

HOOFDSTUK 4. TOEZICHT, OVERGANGS- EN SLOTBEPALINGEN
AFDELING 1. ONDERZOEK
Artikel 47
1. De onderzoeken, bedoeld in artikel 4.3 van de wet, geschieden jaarlijks, uiterlijk
op 30 september.
2. De uitvoering van deze onderzoeken geschiedt met behulp van een door Onze
Minister vastgesteld evaluatie-instrument.
3. Onze Minister verstrekt ten behoeve van het onderzoek door een college van
burgemeester en wethouders aan het college een op de ingezetenen van de
gemeente betrekking hebbend overzicht van aandachtspunten.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

17

4. De uittreksels, bedoeld in artikel 4.3 van de wet, bevatten de geaggregeerde
resultaten van het onderzoek. Bij regeling van Onze Minister wordt voor de
verschillende typen uittreksels het aggregatieniveau bepaald.
5. De uittreksels worden jaarlijks, uiterlijk op 31 oktober, verzonden.
6. Bij regeling van Onze Minister kunnen nadere regels worden gesteld ten
aanzien van de uitvoering van de onderzoeken en de inhoud van de uittreksels.
AFDELING 2. OVERGANGSBEPALINGEN
§ 1. De oude registers
Artikel 48
1. De op grond van artikel 4.6 van de wet aan het college van burgemeester en
wethouders verstrekte gegevens worden toegevoegd aan het persoonsregister.
2. Onze Minister kan regels stellen omtrent de zorg voor het persoonsregister, het
persoonskaartenarchief en het schakelregister.
Artikel 49
Onze Minister stelt regels omtrent heffingen in verband met de verstrekking van
gegevens uit:
a. het persoonskaartenarchief, bedoeld in het Besluit bevolkingsboekhouding;
b. het schakelregister, bedoeld in het Besluit bevolkingsboekhouding;
c. het centraal archief van overledenen, bestaande uit de persoonskaarten,
bedoeld in het Besluit bevolkingsboekhouding.
§ 2. De overgang van de gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens
naar de basisregistratie personen
Artikel 50
1. Onze Minister raadpleegt de desbetreffende gemeenten, overheidsorganen
waaraan en derden aan wie systematisch gegevens worden verstrekt, inzake de
overgang, bedoeld in de artikelen 4.15 en 4.16 van de wet.
2. Onze Minister stelt een schema vast waarin voor een betrokkene of groep van
betrokkenen een tijdstip wordt vastgesteld voor de overgang van de oude naar de
nieuwe voorzieningen of berichtuitwisseling.
3. Onze Minister kan verschillende tijdstippen vaststellen voor verschillende delen
van de organisatie van de gemeente, het overheidsorgaan of de derde, of voor
verschillende wijzen van verstrekking van gegevens.
4. De betrokkenen dragen er zorg voor dat zij op het desbetreffende tijdstip gereed
zijn om uitvoering te geven aan de wet met behulp van de nieuwe voorzieningen of de
nieuwe berichtuitwisseling.
Artikel 51
1. Onze Minister stelt in september van ieder kalenderjaar een korting vast voor
het volgende jaar in verband met de toename van de kosten, bedoeld in artikel 12, die

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

18

gedurende dat jaar in verband met de overgang van de gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens naar de basisregistratie personen plaatsvindt.
2. De ingevolge het eerste lid vastgestelde korting wordt in mindering gebracht op
de kosten in verband met dat kalenderjaar bij de vaststelling van de
abonnementsstructuur op grond van artikel 13.
Artikel 52
1. Bij regeling van Onze Minister kan worden bepaald in welke gevallen artikel 26
niet van toepassing is in verband met de overgang van de oude naar de nieuwe
voorzieningen of de overgang van de oude naar de nieuwe berichtuitwisseling.
2. Bij regeling van Onze Minister kunnen nadere regels worden gesteld in verband
met de overgang, waarbij kan worden afgeweken van de hoofdstukken 2 en 3 van dit
besluit, voor zover de afwijking noodzakelijk is in verband met een goede bijhouding
en verstrekking van gegevens in de basisregistratie gedurende de overgang van de
oude naar de nieuwe voorzieningen of de overgang van de oude naar de nieuwe
berichtuitwisseling.

AFDELING 3. SLOTBEPALINGEN
Artikel 53
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip. Bij
koninklijk besluit kunnen andere tijdstippen worden vastgesteld waarop de onderdelen
van artikel 31 in werking treden.

Artikel 54
Dit besluit wordt aangehaald als: Besluit basisregistratie personen.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in
het Staatsblad zal worden geplaatst.
De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

19

Bijlage 1. Algemene en authentieke gegevens

Gegeven

geslachtsnaam
Naam

voornamen
adellijke titel of predicaat

Geboorte

geboortedatum
geboorteplaats
geboorteland of -gebied

Geslacht
geslachtsnaam
voornamen
Ouders

adellijke titel of predicaat
geslacht
geboortedatum
geboorteplaats
geboorteland of -gebied

Gegevens over de
burgerlijke staat

Huwelijk dan wel
geregistreerd
partnerschap en
eerdere huwelijken
of eerdere
geregistreerde
partnerschappen

Echtgenoot dan wel
geregistreerd partner
en eerdere
echtgenoten of
geregistreerde
partners

1

x
x
x
x
x
x
x

1

x
x
x
x
x
x
x
x

x

aanduiding huwelijk of geregistreerd
partnerschap

x

x

datum huwelijkssluiting of datum aangaan
geregistreerd partnerschap

x

x

plaats huwelijkssluiting of plaats aangaan
geregistreerd partnerschap

x

land of gebied huwelijkssluiting of aangaan
geregistreerd partnerschap

x

huwelijksontbinding of ontbinding geregistreerd
partnerschap en reden daarvan, dan wel
nietigverklaring huwelijk of geregistreerd
partnerschap

x

datum ontbinding, dan wel nietigverklaring
huwelijk of geregistreerd partnerschap

x

plaats ontbinding, dan wel nietigverklaring
huwelijk of geregistreerd partnerschap

x

land of gebied ontbinding, dan wel
nietigverklaring huwelijk of geregistreerd
partnerschap

x

x

geslachtsnaam

voornamen
adellijke titel of predicaat

Authentiek zijn alleen de gegevens voor ingezetenen.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x

Authentiek

Subcategorie
gegevens

Niet-ingezetenen

Categorie gegevens

Ingezetenen

Bijlage bij de artikelen 2, 23 en 32

x

x

x
x

x

Gegeven

geslacht
geboortedatum
geboorteplaats
geboorteland of -gebied
geslachtsnaam
voornamen
Kinderen

adellijke titel of predicaat
geboortedatum
geboorteplaats
geboorteland of -gebied

Overlijden

overlijdensdatum
plaats overlijden
land of gebied overlijden

Data ingang en
beëindiging
rechtsgeldigheid
gegevens

datum ingang rechtsgeldigheid
datum beëindiging rechtsgeldigheid

datum ingang rechtsgeldigheid
datum beëindiging rechtsgeldigheid
de aantekening dat het gezag over de
ingeschrevene (mede) door één ouder, dan wel
door beide ouders wordt uitgeoefend, alsmede
de aanduiding welke ouder(s) het betreft

Gegevens over het gezag
dat over de minderjarige
wordt uitgeoefend

x

datum ingang rechtsgeldigheid

x
x

x
x
x
x
x

1

x

x

x

x

x

de aantekening dat op grond van artikel 17 van
de Rijkswet op het Nederlanderschap is
vastgesteld dat de betrokkene niet de
Nederlandse nationaliteit bezit

x

x

x

de aantekening dat de betrokkene op grond van
de Wet betreffende de positie van Molukkers als
Nederlander behandeld wordt

x

x

x

datum ingang rechtsgeldigheid

x

x
x
x
x
x
x

de aantekening in verband met het verblijfsrecht
datum ingang verblijfsrecht
datum beëindiging verblijfsrecht
datum mededeling gegeven

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

x

nationaliteit of nationaliteiten, dan wel een
aanduiding dat de betrokkene geen nationaliteit
bezit, of een aanduiding dat de nationaliteit van
de betrokkene niet kan worden vastgesteld

datum beëindiging rechtsgeldigheid

Gegevens in verband met
het verblijfsrecht van de
vreemdeling

x
x

x
x
x
x

de aantekening dat het gezag over de
ingeschrevene (mede) door één derde of twee
derden tezamen wordt uitgeoefend, dan wel dat
over de ingeschrevene tijdelijke of voorlopige
voogdij wordt uitgeoefend
datum beëindiging rechtsgeldigheid

Gegevens over de
nationaliteit

x

x
curatele

Gegevens over curatele

x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x

Authentiek

Subcategorie
gegevens

Niet-ingezetenen

Categorie gegevens

Ingezetenen

20

x
x
x
x

x
x
x

Bijhoudingsgemeente

Gegeven

gemeente
datum aanvang adreshouding in de gemeente
functie van het adres
gemeente
straatnaam en zo nodig deel van een gemeente
huisnummer
locatie ten opzichte van adres

Gegevens over de
Adres2
bijhoudingsgemeente en het
adres in die gemeente
alsmede over het verblijf in
Nederland en het vertrek uit
Nederland

huisletter
huisnummertoevoeging
locatiebeschrijving en zo nodig deel van een
gemeente
postcode
datum aanvang adreshouding
datum ingang rechtsgeldigheid

Verblijf in Nederland

datum aanvang verblijf
vorig land of gebied van verblijf
datum vertrek

Vertrek uit Nederland

Gegevens over het
woonadres van de nietingezetene
Gegevens over het
burgerservicenummer van
de ingeschrevene
Gegevens over de
burgerservicenummers van
de ouders, de echtgenoot
dan wel de geregistreerde
partner, de eerdere
echtgenoten of eerdere
geregistreerde partners en
de kinderen

volgend land of gebied van verblijf
eerste adres van verblijf in het volgend land of
gebied van verblijf

2

1

x
x
x
x
x
x

x
x
x
x
x
x
x
x

burgerservicenummer ingeschrevene

x

x
x
x
x

datum van kracht worden van het
burgerservicenummer

x

x

datum beëindiging van het
burgerservicenummer

x

x

burgerservicenummer ouder

x

burgerservicenummer echtgenoot dan wel
geregistreerde partner

x

burgerservicenummer eerdere echtgenoot

x

burgerservicenummer eerdere geregistreerde
partner

x

x

x
x
x
x

x

datum ingang rechtsgeldigheid
datum beëindiging rechtsgeldigheid

burgerservicenummer kind
data van kracht worden burgerservicenummers
naamgebruik
datum ingang van het gegeven over het
naamgebruik

Het adres is alleen een authentiek gegeven voor zover het een woonadres betreft.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

x

x

woonadres

data beëindiging burgerservicenummers

Gegevens over het gebruik
door de ingeschrevene van
de geslachtsnaam van de

x
x
x
x
x
x
x
x
x

Authentiek

Subcategorie
gegevens

Niet-ingezetenen

Categorie gegevens

Ingezetenen

21

x

x

echtgenoot, de
geregistreerde partner, de
eerdere echtgenoot of de
eerdere geregistreerde
partner

Gegevens die noodzakelijk
zijn in verband met de
uitvoering van de Kieswet

Gegeven

datum beëindiging van het gegeven over het
naamgebruik

x

aanduiding omtrent het Europees kiesrecht

x

datum verzoek of mededeling Europees
kiesrecht

x

einddatum uitsluiting Europees kiesrecht

x

aanduiding omtrent de uitsluiting van het
kiesrecht

x

einddatum uitsluiting kiesrecht
soort Nederlands reisdocument
documentnummer Nederlands
reisdocument

Gegevens die noodzakelijk
zijn in verband met de
uitvoering van de
Paspoortwet

Gegevens omtrent het
reisdocument

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

x
x
x

datum van verstrekking
Nederlands reisdocument

x

autoriteit die het Nederlands reisdocument heeft
verstrekt

x

datum einde van de geldigheidsduur Nederlands
reisdocument

x

datum inhouding dan wel vermissing Nederlands
reisdocument

x

aanduiding inhouding dan wel vermissing
Nederlands reisdocument

x

signalering met betrekking tot verstrekking of
inhouding Nederlands reisdocument

x

datum ingang rechtsgeldigheid gegeven

x

1

Authentiek

Subcategorie
gegevens

Niet-ingezetenen

Categorie gegevens

Ingezetenen

22

23

Bijlage 2. De inhoud van de systeembeschrijving
Bijlage bij artikel 4
1

De technische en administratieve inrichting en werking van de gemeentelijke voorzieningen.

2

De technische en administratieve inrichting en werking van de centrale voorzieningen.

3

De uitwisseling van berichten tussen de gemeentelijke voorzieningen en de centrale voorzieningen.

4

De uitwisseling van berichten tussen de centrale voorzieningen en de overheidsorganen waaraan en derden aan
wie systematisch gegevens worden verstrekt.

5

De verwijdering uit de basisregistratie en de vernietiging van:
• de algemene gegevens, bedoeld in artikel 2.7, eerste lid, onderdeel a, onder 10° en 11°, van de wet;
• de algemene gegevens over een vreemde nationaliteit naast gegevens over het Nederlanderschap of de
behandeling als Nederlander;
• de administratieve gegevens, bedoeld in de artikelen 2.7 en 2.69 van de wet.

6

De uitwisseling van berichten tussen de centrale voorzieningen en een bestuursorgaan dat voldoet aan zijn
verplichtingen, bedoeld in artikel 2.34 van de wet.

7

De uitwisseling van berichten tussen de centrale voorzieningen en een overheidsorgaan dat voldoet aan zijn
verplichtingen, bedoeld in hoofdstuk 2, afdeling 1, paragraaf 4, van de wet.

8

De uitwisseling van berichten tussen aangewezen bestuursorganen en de centrale voorzieningen.

9

De systematische verstrekking van gegevens, bedoeld in artikel 37.

10

De technische en administratieve inrichting en werking van de centrale voorzieningen in verband met de overgang
van de oude naar de nieuwe gemeentelijke voorzieningen en van de oude naar de nieuwe uitwisseling van
berichten.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

24

Bijlage 3. De uitvoering van de wet overeenkomstig de systeembeschrijving
Bijlage bij artikel 5

Bijhouding van de
basisregistratie

Een verzoek of
opgave in verband
met de bijhouding

Het college van
burgemeester en
wethouders

De Minister van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

• De bijhouding van de
basisregistratie door de
bijhoudingsgemeente.
• Het raadplegen van de centrale
voorzieningen in verband met de
bijhouding door de
bijhoudingsgemeente.

• De bijhouding van de
basisregistratie door de minister.
• Het raadplegen van de centrale
voorzieningen in verband met de
bijhouding door de minister.
• Het ontsluiten van de centrale
voorzieningen in verband met de
bijhouding door de
bijhoudingsgemeente.

-

-

-

-

Het verwerken van een verzoek als
bedoeld in de artikelen 2.67 en 2.68
van de wet of van een opgave als
bedoeld in artikel 2.70 van de wet.

Het doen van een verzoek als
bedoeld in artikel 2.68 van de
wet of van een opgave als
bedoeld in artikel 2.70 van de
wet.

-

-

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

Aangewezen
bestuursorgaan

Overheidsorgaan

Derde

25

Het college van
burgemeester en
wethouders

Verschaffen van
informatie aan of
door de
bijhoudingsgemeente

Systematische
verstrekking

• Het in ontvangst nemen van een
mededeling als bedoeld in artikel
2.34 van de wet.
• Het doen van een kennisgeving
als bedoeld in artikel 2.34 van de
wet.
• Het verschaffen van informatie
aan een andere gemeente op
grond van artikel 2.35 van de wet.
• Het in ontvangst nemen van
informatie als bedoeld in hoofdstuk
2, afdeling 1, paragraaf 4, van de
wet.

-

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

De Minister van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

• Het doorgeleiden van een
mededeling als bedoeld in artikel
2.34 van de wet aan de
bijhoudingsgemeente.
• Het doorgeleiden van een
kennisgeving als bedoeld in artikel
2.34 van de wet aan het
bestuursorgaan.
• Het doorgeleiden van informatie
als bedoeld in hoofdstuk 2,
afdeling 1, paragraaf 4, van de
wet aan de bijhoudingsgemeente.

De systematische verstrekking.

Aangewezen
bestuursorgaan

Overheidsorgaan

Derde

-

• Het doen van
mededeling als
bedoeld in artikel 2.34
van de wet.
• Het in ontvangst
nemen van een
kennisgeving als
bedoeld in artikel 2.34
van de wet.
• Het verschaffen van
informatie aan de
bijhoudingsgemeente
op grond van
hoofdstuk 2, afdeling
1, paragraaf 4, van de
wet.

-

-

• Berichtuitwisseling
met de centrale
voorzieningen bij
systematische
verstrekking van
gegevens.
• Het verlenen van
medewerking aan een
onderzoek als
bedoeld in artikel 1.12
van de wet.

• Berichtuitwisseling met
de centrale
voorzieningen bij
systematische
verstrekking van
gegevens.
• Het verlenen van
medewerking aan een
onderzoek als bedoeld in
artikel 1.12 van de wet.

26

Het college van
burgemeester en
wethouders

De Minister van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties

Verstrekking door
het college

Het raadplegen van de centrale
voorzieningen in verband met het
verstrekken van gegevens door het
college.

Het ontsluiten van de centrale
voorzieningen in verband met het
verstrekken van gegevens door het
college.

-

-

-

Vastleggen van de
verstrekkingen

Het vastleggen van de
verstrekkingen die door het college
zijn gedaan.

• Het vastleggen van de
verstrekkingen die door de
minister zijn gedaan.
• Het ontsluiten van informatie over
het verstrekken van gegevens.

-

-

-

Rechten van de
burger

Het raadplegen van de centrale
voorzieningen in verband met het
uitvoering geven aan de rechten van
de burger.

• Het ontsluiten van de centrale
voorzieningen voor het uitvoering
geven aan de rechten van de
burger door het college.
• Het raadplegen van de centrale
voorzieningen in verband met het
uitvoering geven aan de rechten
van de burger door de minister.

-

-

-

Andere aspecten
van technische en
administratieve
inrichting en
werking

De zorg voor de gemeentelijke
voorziening.

De zorg voor de centrale
voorzieningen.

-

-

-

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

Aangewezen
bestuursorgaan

Overheidsorgaan

Derde

27

Bijlage 4. Derden die werkzaamheden verrichten met een gewichtig
maatschappelijk belang aan wie systematisch verstrekt kan worden

Clausulering van de
werkzaamheden en
beperking van gegevens
die kunnen worden
verstrekt

Artikel 3.21
toepasselijk

Bijlage bij artikel 39

Werkzaamheden

Categorieën van derden

De uitvoering van
pensioenregelingen

• Pensioenfondsen,
beroepspensioenfondsen, de Stichting
Notarieel Pensioenfonds en
premiepensioeninstellingen als bedoeld in
artikel 1:1 van de Wet op het financieel
toezicht.
• Verzekeraars als bedoeld in artikel 1 van
de Pensioenwet of in artikel 1 van de Wet
verplichte beroepspensioenregeling.
• De stichting, bedoeld in artikel 2 van de
Wet privatisering FVP.

Nee

De uitvoering van een
regeling inzake vervroegd
uittreden

De stichtingen met als doel het toekennen
van een uitkering aan personen wegens
vervroegd uittreden.

Nee

De uitvoering van een
spaarregeling die is gericht
op een uitkering bij wijze
van oudedagsvoorziening

Ondernemingsspaarfondsen als bedoeld in
artikel 1, eerste lid, onderdeel d, van de
Pensioen- en spaarfondsenwet, zoals de
Pensioen- en spaarfondsenwet luidde op de
dag voorafgaand aan de inwerkingtreding
van de Pensioenwet.

Nee

Het overeenkomstig een
wettelijke regeling
aanbieden en uitvoeren
van zorgverzekeringen

Zorgverzekeraars als bedoeld in artikel 1
van de Zorgverzekeringswet.

Nee

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

Categorieën van derden

Clausulering van de
werkzaamheden en
beperking van gegevens
die kunnen worden
verstrekt

Artikel 3.21
toepasselijk

28

Stichting Interkerkelijke Leden-Administratie.

• De werkzaamheden geschieden
zodanig dat:
a. de stichting haar
werkzaamheden op gelijke voet
verricht voor ieder
kerkgenootschap of ander
genootschap op geestelijke
grondslag, dat daar van gebruik
wenst te maken en deze
genootschappen desgewenst
op gelijke voet deel uit kunnen
maken van de organen van de
stichting.
b. personen over wie gegevens
door de stichting worden
verwerkt, worden geïnformeerd
dat zij schriftelijk aan de
stichting kunnen verzoeken de
verwerking van hun gegevens
te beëindigen.
• Uit de basisregistratie kunnen
geen andere algemene
gegevens worden verstrekt dan:
algemene gegevens over de
naam, de geslachtsnaam van
de echtgenoot, de eerdere
echtgenoot, de geregistreerde
partner of de eerdere
geregistreerde partner en het
gebruik door de ingeschrevene
van die naam, de
bijhoudingsgemeente en het
adres, de geboortedatum, de
datum van overlijden en het
administratienummer of het
burgerservicenummer van de
tot de genootschappen
behorende leden.

Ja

Het uitvoeren van
bevolkingsonderzoek

Een rechtspersoon die van Onze Minister
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een
vergunning heeft verkregen voor het
verrichten van een bevolkingsonderzoek als
bedoeld in artikel 3, eerste lid, van de Wet
op het bevolkingsonderzoek.

De werkzaamheden geschieden
zodanig dat personen die niet
langer uitgenodigd willen worden
voor deelname aan het onderzoek
worden geïnformeerd dat zij
schriftelijk aan de rechtspersoon
die het onderzoek verricht kunnen
verzoeken de verwerking van hun
gegevens te beëindigen.

Nee

De
gezondheidszorgverlening
aan patiënten in de
instelling

Een instelling als bedoeld in artikel 1 van de
Wet toelating zorginstellingen.

Werkzaamheden

Het bijhouden van een
registratie ten behoeve van
de ledenadministratie van
kerkgenootschappen en
andere genootschappen op
geestelijke grondslag

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

Ja

Werkzaamheden

De bijhouding van een
registratie betreffende
overleden personen

De verificatie van de
identiteit van betrokkenen
in verband met de juiste
toerekening van
persoonsgegevens bij het
aangaan van nieuwe
financiële verplichtingen

Het bijhouden van een
registratie van donoren ter
uitvoering van taken op
grond van de Wet inzake
bloedvoorziening
Het opsporen van
personen in het kader van
de werkzaamheden op het
terrein van de
maatschappelijke zorg,
bedoeld in artikel 2,
onderdeel d, van de
Kaderwet VWS-subsidies

Categorieën van derden

Clausulering van de
werkzaamheden en
beperking van gegevens
die kunnen worden
verstrekt

Artikel 3.21
toepasselijk

29

Stichting Centraal Bureau voor Genealogie.

De bijhouding geschiedt zonder de
verwerking van de uit de
basisregistratie verkregen
gegevens over een in leven zijnde
persoon die de stichting schriftelijk
heeft verzocht om beëindiging van
die verwerking.

Nee

Een instelling die tot taak heeft een
registratie in stand te houden betreffende
kredieten of schulden van natuurlijke
personen.

• De verificatie geschiedt ter
voorkoming van overkreditering
of problematische groei van
schulden bij natuurlijke
personen van wie gegevens
worden verwerkt en uitsluitend
bij het aangaan van nieuwe
financiële verplichtingen.
• Uit de basisregistratie kunnen
geen andere algemene
gegevens worden verstrekt dan:
de algemene gegevens
betreffende de naam, de
geboortedatum, het geslacht,
het huwelijk dan wel
geregistreerd partnerschap en
eerdere huwelijken of eerdere
geregistreerde
partnerschappen, het gebruik
door de ingeschrevene van de
geslachtsnaam van de
echtgenoot, de geregistreerde
partner, de eerdere echtgenoot
of de eerdere geregistreerde
partner, het
administratienummer of het
burgerservicenummer, het
overlijden, de
bijhoudingsgemeente, het adres
en het vertrek uit Nederland.

Nee

De Bloedvoorzieningsorganisatie als
bedoeld in artikel 1 van de Wet inzake
bloedvoorziening.

Stichting Ambulante FIOM.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

Nee

De werkzaamheden geschieden
zodanig dat geen gegevens aan
derden worden verstrekt zonder
uitdrukkelijke voorafgaande
toestemming van de
ingeschrevene.

Nee

Werkzaamheden

Het opsporen van vermiste
personen en het herstellen
van contact tussen
familieleden die van elkaar
gescheiden zijn geraakt

Categorieën van derden

Clausulering van de
werkzaamheden en
beperking van gegevens
die kunnen worden
verstrekt

Artikel 3.21
toepasselijk

30

De vereniging het Nederlandse Rode Kruis.

Het vermist raken van personen
en het gescheiden raken van
familieleden zijn het gevolg van
een gewapend conflict, een ramp
of andere bijzondere gebeurtenis,
als bedoeld in artikel 3, vierde lid,
onderdeel c, van het Besluit Rode
Kruis 1988.

Nee

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

31

Bijlage 5. Derden die werkzaamheden verrichten met een gewichtig
maatschappelijk belang aan wie door burgemeester en wethouders
verstrekt kan worden

Artikel 3.21
toepasselijk

Bijlage bij artikel 41

Werkzaamheden

Categorieën van derden

Clausulering van de
werkzaamheden en
beperking van gegevens
die kunnen worden
verstrekt

Gerechtelijke
werkzaamheden

Een derde die uit hoofde van ambt of beroep
gewoonlijk met de hiervoor genoemde
werkzaamheden is belast.

De werkzaamheden geschieden
in verband met de uitvoering van
een algemeen verbindend
voorschrift.

Nee

Banken, effecteninstellingen, verzekeraars
en beleggingsinstellingen als bedoeld in
artikel 1:1 van de Wet op het financieel
toezicht, die zijn ingeschreven in het in artikel
1:107 van die wet bedoelde register.

Uit de basisregistratie kunnen
geen andere algemene
gegevens worden verstrekt dan:
de algemene gegevens
geslachtsnaam, voornamen,
geboortedatum, geboorteplaats,
overlijdensdatum, algemene
gegevens betreffende de
bjihoudingsgemeente en het
adres en datum vertrek uit
Nederland.

Nee

Het honoreren van
aanspraken van
gerechtigden op, al dan
niet op termijn
opvorderbare gelden,
effecten of goederen op de
instellingen of verzekeraar

Het opsporen van
personen in het kader van
de werkzaamheden op het
terrein van de
maatschappelijke zorg,
bedoeld in artikel 2,
onderdeel d, van de
Kaderwet VWS-subsidies
Het uitvoeren van de
taken, bedoeld in artikel
21b, tweede lid, van de
Wet maatschappelijke
ondersteuning

Stichting Ambulante FIOM.

Een steunpunt huiselijk geweld als bedoeld
in artikel 1, eerste lid, van de Wet
maatschappelijke ondersteuning, niet zijnde
een overheidsorgaan.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

De werkzaamheden geschieden
zodanig dat geen gegevens aan
derden worden verstrekt zonder
uitdrukkelijke voorafgaande
toestemming van de
ingeschrevene.

Uit de basisregistratie kunnen
geen andere algemene
gegevens worden verstrekt dan:
de algemene gegevens, bedoeld
in artikel 2.7, eerste lid,
onderdeel a, onder 1° tot en met
6°, van de wet.

Nee

Nee

32

Bijlage 6. Gegevens die verstrekt mogen worden op grond van
artikel 43
Bijlage bij artikel 43
Verstrekkingsgrondslag in artikel
43

Eerste lid

De algemene gegevens, bedoeld in artikel 2.7, eerste lid,
onderdeel a, onder 1° tot en met 4°, 6° en 11°, van de
wet
De gegevens over de naam, bedoeld in artikel 2.7, eerste
lid, onderdeel a, onder 1°, van de wet

x

Andere niet-ingezetenen

Gegevens

Ingezetenen en nietingezetenen die ingezetene
zijn geweest

Tweede lid

Derde lid

x
x

De geboortedatum, bedoeld in bijlage 1 bij dit besluit

x

De naam van de bijhoudingsgemeente, bedoeld in bijlage
1 bij dit besluit

x

De administratieve gegevens, bedoeld in artikel 2.7,
eerste lid, onderdeel b, van de wet

x

x

De algemene gegevens, bedoeld in artikel 2.69, eerste
lid, onderdeel a, onder 1°en 2°, van de wet

x

x

De administratieve gegevens, bedoeld in artikel 2.69,
eerste lid, onderdeel b, onder 2°, van de wet

x

x

De gegevens over het administratienummer, bedoeld in
artikel 4.9, eerste lid, onderdeel a, van de wet
De gegevens over het administratienummer, bedoeld in
artikel 4.9, tweede lid, onderdeel a, van de wet

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

x

x
x

x
x

33

NOTA VAN TOELICHTING
Algemeen deel
1

Inleiding

De Wet basisregistratie personen (hierna: de wet) vervangt de Wet gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens (Wet GBA). De wet laat de uitwerking van
een aantal onderwerpen over aan een nadere regeling bij of krachtens algemene
maatregel van bestuur. In dit verband moet worden gedacht aan onderwerpen als
de technische inrichting van de basisregistratie, de nadere bepaling van de in de
wet genoemde algemene en administratieve gegevens die in de basisregistratie
worden opgenomen en het aanwijzen van de werkzaamheden met een gewichtig
maatschappelijk belang ten behoeve waarvan gegevens uit de basisregistratie aan
derden kunnen worden verstrekt. Daarmee is al een aantal onderwerpen
genoemd, die op grond van de wet in het onderhavige Besluit basisregistratie
personen (hierna: het besluit) aan de orde komen. Daarnaast bevat het besluit de
uitwerking van enkele andere in de wet opgenomen bepalingen: de regeling van
de kosten in verband met de uitvoering van de wet, nadere regels rond de
bijhouding van gegevens over niet-ingezetenen, de aanwijzing van daarbij
betrokken bestuursorganen, de regeling van de gevallen waarin in verband met de
veiligheid van de staat of de voorkoming, opsporing of vervolging van strafbare
feiten geen aantekening wordt gehouden van een verstrekking of waarin het
college van burgemeester en wethouders of de Minister van Binnenlandse Zaken
en Koninkrijksrelaties (BZK) aan de ingeschrevene geen informatie mag geven
over de verstrekking van hem betreffende gegevens, het recht van de
ingeschrevene om verstrekking van gegevens aan bepaalde derden tegen te
gaan, de gegevensuitwisseling met de Caribische delen van het Koninkrijk en de
invoering van de basisregistratie.
Voor de meerderheid van de bepalingen in het besluit geldt dat zij inhoudelijk nauw
aansluiten bij de regelgeving zoals deze gold onder de Wet GBA. Daarmee wordt
de lijn voortgezet die ook al is gevolgd in de wet zelf. Dit betekent dat in dit besluit
bepalingen terugkeren die eerder waren te vinden in de Wet GBA of in het Besluit
GBA. In een enkel geval is een onderwerp dat eerder op het niveau van een
ministeriële regeling (Regeling GBA) was geregeld, in het onderhavige besluit
opgenomen. Vanzelfsprekend zijn waar nodig de regels aangepast in verband met
de nieuwe opzet van de basisregistratie personen. Voorts dient nog gewezen te
worden op een belangrijk verschil in vormgeving van dit besluit ten opzichte van de
regelgeving onder de Wet GBA. Omwille van de overzichtelijkheid en leesbaarheid
is ervoor gekozen om bij de uitwerking van een aantal onderwerpen gebruik te
maken van tabellen, die als bijlage bij het besluit zijn gevoegd. De tabellen maken
een integraal onderdeel uit van het besluit. Deze vormgeving beperkt sterk het

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

34

aantal artikelen met een repeterend karakter en vergroot de toegankelijkheid van
het besluit. Deze methode is toegepast bij de bepalingen die betrekking hebben op
de uitwerking van de technische inrichting van de basisregistratie personen in de
systeembeschrijving, de beschrijving van de verschillende gegevenssets
(gegevens betreffende ingezetenen en niet-ingezetenen, alsmede de aanwijzing
van de gegevens die authentiek zijn), de aanwijzing van werkzaamheden met een
gewichtig maatschappelijk belang ten behoeve waarvan gegevens uit de
basisregistratie aan derden kunnen worden verstrekt en de aanwijzing van
gegevens die kunnen worden verstrekt aan de Caribische delen van het Koninkrijk.
In het algemene deel van de nota van toelichting wordt ingegaan op de hiervoor
genoemde onderwerpen die in het besluit nader worden geregeld. Bij de
onderwerpen waar dit aan de orde is, zal tevens aandacht worden besteed aan de
aspecten die verband houden met de bescherming van de persoonlijke
levenssfeer. In een aparte paragraaf wordt hiervan een overzicht gegeven. Voorts
wordt kort stilgestaan bij de uitvoeringslasten en financiële gevolgen van het
besluit, zowel voor de rijksoverheid als voor de decentrale overheden. Ook wordt
aandacht besteed aan de administratieve lasten. Het algemene deel van de nota
van toelichting wordt afgesloten met de reacties die in de consultatiefase op het
ontwerpbesluit zijn ontvangen en de naar aanleiding daarvan aangebrachte
wijzigingen in het besluit.
2

Inrichting, werking en beveiliging van de basisregistratie

De wet is in zijn opzet techniekonafhankelijk. De materiële aspecten van de
verdeling van de verantwoordelijkheden, de bijhouding van en de verstrekking uit
de basisregistratie en het toezicht op de goede gegevensverwerking zijn
opgenomen in de wet zelf. De wet kan echter alleen worden uitgevoerd met behulp
van een samenhangend stelsel van geautomatiseerde voorzieningen. Het betreft
voorzieningen op decentraal niveau (de gemeentelijke voorzieningen), op centraal
niveau (de centrale voorzieningen), het stelsel van berichtuitwisseling, alsmede
voorzieningen bij de gebruikers van de gegevens en bij overheidsorganen die
informatie aanleveren ten behoeve van de bijhouding. Wil dit stelsel van
geautomatiseerde voorzieningen kunnen werken, dan dienen
(uitwisselings)standaarden en nog zeer veel andere technische aspecten te
worden vastgelegd. Dat deze aspecten in regelgeving worden neergelegd, heeft
verschillende achtergronden. Op de eerste plaats zijn er vele betrokkenen die deel
uitmaken van zelfstandige organisaties (gemeenten, onderdelen van de
rijksoverheid, zelfstandige bestuursorganen, organisaties buiten de overheid). Het
is nodig om deze betrokkenen te verplichten om zich aan de standaarden en
regels te houden – zonder die conformiteit kan het stelsel niet werken. Op de
tweede plaats bewerkstelligt het neerleggen van de technische aspecten in
regelgeving een hoge mate van transparantie: wat de eisen zijn en hoe de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

35

basisregistratie technisch wordt vormgegeven, wordt voor iedereen inzichtelijk
gemaakt.
Het complex van technische regels is eenvoudig noch beknopt. Bovendien heeft
de ervaring met de GBA geleerd dat deze regels regelmatig aangepast moeten
worden. Het is dan ook niet de bedoeling om deze regels op het niveau van een
algemene maatregel van bestuur vast te stellen. Nadere delegatie naar het niveau
van een ministeriële regeling is nodig om het regelcomplex beheersbaar te
houden. De grondslag voor die delegatie wordt geboden door verschillende
artikelen van de wet; zie onder meer de artikelen 1.10, 2.7,2.34, 2.37, 2.69, 2.77,
2.78, 3.1, 3.13 en 3.14 van de wet. De artikelen 3, 4 en 5 van het besluit vormen
de verbinding tussen de (techniekonafhankelijke) wet en de (zeer technische)
regels die gesteld moeten worden. Daarbij is een systeem gevolgd dat (deels) ook
al werd gebruikt onder de Wet GBA.
Wat betreft de beveiliging van de basisregistratie is in paragraaf 7.3.8 van de
memorie van toelichting bij de wet al gewezen op de regeling die met betrekking
tot de beveiliging van de gegevensverwerking in de basisregistratie is vastgelegd
in artikel 1.10, eerste lid, van de wet. De bedoeling van die bepaling is dat de
maatregelen die betrekking hebben op de beveiliging van de gegevens worden
genomen in samenhang met de technische en administratieve inrichting en
werking van de basisregistratie. In de ontwerpfase van de nieuwe systemen is bij
het treffen van beveiligingsvoorzieningen al rekening gehouden met de
omgevingen waarin deze systemen worden ingericht, het gebruik dat er van de
systemen wordt gemaakt en de personen die er mee moeten werken. Dit heeft
onder andere geleid tot het inbouwen van technische waarborgen in de systemen
zelf, zoals een stelsel van autorisatie, authenticatie en protocollering (beveiliging
‘by design’). Daarnaast dienen het college van burgemeester en wethouders als
verantwoordelijke voor de gemeentelijke voorziening en de minister als
verantwoordelijke voor de centrale voorzieningen passende technische en
organisatorische maatregelen te treffen ter beveiliging van de in de basisregistratie
opgenomen gegevens tegen verlies of aantasting van deze gegevens en tegen
onbevoegde kennisneming, wijziging of verstrekking van deze gegevens. In dit
besluit wordt nader aangeduid wat deze maatregelen in ieder geval moeten
omvatten. Vergelijkbare maatregelen gelden ook voor de bewerker die in opdracht
van de verantwoordelijke technische of administratieve werkzaamheden verricht,
waarbij door de minister ook nadere eisen kunnen worden gesteld. Deze delegatie
van regelgeving maakt het mogelijk om, net als bij de technische inrichting van de
basisregistratie, ook op beveiligingsgebied op flexibele wijze in te spelen op
toekomstige ontwikkelingen.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

36

3

De kosten en bijdragen in verband met de uitvoering van de wet

De wet hanteert, in navolging van de Wet GBA, als uitgangspunt dat de
verstrekking van gegevens uit de basisregistratie personen aan overheidsorganen
kosteloos plaatsvindt. De basisregistratie staat immers primair ten dienste van de
gehele overheid bij de uitvoering van haar wettelijke taken. Dit neemt niet weg dat
in de wet, net als in de Wet GBA, wel een grondslag is opgenomen om de
betrokkenen bij het stelsel van de basisregistratie personen te laten bijdragen in de
kosten in verband met de uitvoering van de wet. De bijdragen moeten worden
opgebracht door de gemeenten en door overheidsorganen waaraan en derden aan
wie op systematische wijze gegevens worden verstrekt of in geaggregeerde vorm
gegevens beschikbaar worden gesteld. Op grond van artikel 1.14, tweede lid, van
de wet dient bij algemene maatregel van bestuur te worden bepaald voor welke
categorieën van kosten bijdragen in rekening kunnen worden gebracht en op
welke grondslagen de bijdragen aan de verschillende betrokkenen worden
toebedeeld. In dit besluit is aan deze wettelijke opdracht uitvoering gegeven,
waarbij in beginsel is aangesloten bij de systematiek die in het Besluit GBA werd
gehanteerd. Op enkele onderdelen daarvan is de invulling aangepast in verband
met de nieuwe opzet van de basisregistratie.
Er is voor gekozen om de bestaande systematiek van kostentoerekening te
continueren en geen nieuwe systematiek in te voeren vanwege de technische
modernisering van de GBA. De reden hiervoor is dat eerst meer ervaring moet
worden opgedaan met de werking van het nieuwe stelsel en de invloed daarvan op
het gebruik dat de betrokkenen van de basisregistratie personen maken. Zo zijn de
exacte gevolgen van de basisregistratie voor het berichtenverkeer, zowel wat de
soort berichten als de omvang daarvan betreft, nog niet duidelijk. Daar komt bij dat
er, als gevolg van de geleidelijke invoering van de basisregistratie, gedurende
enkele jaren een duale periode zal zijn waarin gebruik zal worden gemaakt van de
oude gemeentelijke voorzieningen én de nieuwe gemeentelijke voorzieningen (vgl.
artikel 4.15 van de wet), zowel voor de bijhouding van de basisregistratie door
gemeenten als voor de verstrekking van gegevens uit de basisregistratie aan
overheidsorganen en derden. Tegen deze achtergrond ligt het voor de hand om
voor de financiering van de exploitatie van de basisregistratie voorshands uit te
blijven gaan van de bestaande, op berichten gebaseerde, toerekening van kosten
aan de betrokkenen. In de artikelsgewijze toelichting zal die systematiek nader
worden uiteengezet.
Op basis van de hiervoor bedoelde toerekening worden de bijdragen vastgesteld
die door de betrokkenen moeten worden voldaan. Op grond van artikel 1.14, derde
lid, van de wet zijn hierover in het onderhavige besluit regels opgenomen waarbij,
evenals in het Besluit GBA, rekening is gehouden met het systeem van
budgetfinanciering dat met ingang van 1 januari 2008 is ingevoerd. Zoals vermeld
in de memorie van toelichting bij de wet (paragraaf 3.4) heeft het toepassen van
budgetfinanciering bij de exploitatie van basisvoorzieningen als belangrijk voordeel

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

37

dat interne overheidsfacturering achterwege kan blijven, waardoor de bureaucratie
wordt teruggedrongen. De budgetfinanciering is gerealiseerd door het treffen van
voorzieningen in de begroting van het Ministerie van Binnenlandse Zaken,
enerzijds door verschuivingen vanuit de begrotingen van de betrokken
departementen voor het gebruik van de gegevens uit de basisregistratie (inclusief
het gebruik door de overheidsorganen die begrotingstechnisch onder die
departementen ressorteren) en anderzijds door een uitname uit het
gemeentefonds voor de bijdragen die de gemeenten verschuldigd zijn.
Organisaties die niet onder het systeem van budgetfinanciering vallen of er geen
gebruik van maken, blijven een factuur ontvangen ter betaling van de berekende
bijdrage in de kosten. Ook blijven facturen bestaan voor bepaalde vormen van
gegevensverstrekking die niet (geheel) onder de budgetfinanciering vallen, zoals
de verzending van berichten met behulp van alternatieve media en kosten in
verband met het ter beschikking stellen van informatie (zie verder de
artikelsgewijze toelichting). Het totaal van de bijdragen in het kader van de
budgetfinanciering en de facturen in de overige gevallen dekt het totaal aan kosten
voor de uitvoering van de wet. Voorts zijn de in het Besluit GBA neergelegde
bepalingen met betrekking tot de abonnementsstructuur, zoals die met ingang van
1 januari 2012 is ingevoerd, in dit besluit overgenomen. De abonnementsstructuur
bestaat uit verschillende abonnementsklassen met daarbij behorende
bandbreedten van aantallen berichten en het daarbij behorende tarief in euro’s. De
nadere uitwerking van de vaststelling en de betaling van de bijdragen wordt
toegelicht in de artikelsgewijze toelichting.
4

De gegevens die in de basisregistratie worden bijgehouden

In artikel 2.7 van de wet worden de algemene en de administratieve gegevens
opgesomd die over een ingezetene in de basisregistratie worden opgenomen. In
artikel 2.69 van de wet gebeurt hetzelfde met betrekking tot de algemene en
administratieve gegevens over niet-ingezetenen. Daarnaast schrijft artikel 1.6 van
de wet voor welke van de algemene gegevens, bedoeld in de artikelen 2.7 en 2.69,
worden aangemerkt als authentieke gegevens. Deze authentieke gegevens
moeten in beginsel verplicht worden gebruikt door de bestuursorganen die deze
informatie nodig hebben bij de vervulling van hun taken.
De artikelen 2.7 en 2.69 van de wet bieden de grondslag om bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur de algemene en administratieve gegevens nader
te bepalen. Er is voor gekozen om de nadere bepaling van de algemene gegevens
over ingezetenen en niet-ingezetenen te regelen in dit besluit. In dit besluit is
tevens bepaald welke van de algemene gegevens worden aangemerkt als
authentieke gegevens. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan artikel 1.6 van de
wet, waarin is voorgeschreven dat de bepaling van de authentieke gegevens bij
algemene maatregel van bestuur plaatsvindt. Verdere delegatie van de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

38

regelgeving naar het niveau van de ministeriële regeling is aan de orde waar het
gaat om de nadere bepaling van de in de wet genoemde administratieve gegevens
en de veelvuldig wijzigende aantekeningen in verband met het verblijfsrecht van
vreemdelingen die in de basisregistratie zijn ingeschreven. Het administratieve
karakter van deze nadere gegevens maakt het voor de hand liggend om deze in
een ministeriële regeling onder te brengen. In dit besluit is daartoe een grondslag
opgenomen.
Uit een oogpunt van overzichtelijke en doelmatige regelgeving zijn de drie
verschillende opsommingen van de algemene gegevens (gegevens over
ingezetenen, gegevens over niet-ingezetenen en authentieke gegevens), gezien
de samenhang die tussen de desbetreffende gegevenssets bestaat,
samengebracht in één tabel die is opgenomen in bijlage 1 bij dit besluit.
Wat betreft de invulling van de nadere uitwerking van de algemene gegevens in dit
besluit kan worden opgemerkt dat deze voor ingezetenen grotendeels
overeenkomt met de gegevensset zoals die in de Wet GBA was vastgesteld. De
gegevensset die geldt voor niet-ingezetenen is blijkens de wet een beperkte versie
van de gegevensset voor ingezetenen. Dit betekent dat de nadere bepaling van de
gegevens voor niet-ingezetenen identiek is aan die van de desbetreffende
gegevens voor ingezetenen, met uitzondering van de gegevens over de
bijhoudingsgemeente (en het adres in die gemeente en over verblijf in en vertrek
uit Nederland) bij ingezetenen en de gegevens over het woonadres bij nietingezetenen.
De aangewezen authentieke gegevens zijn in beginsel dezelfde als de authentieke
gegevens zoals die onder de Wet GBA waren aangewezen. Enkele kleine
wijzigingen hangen samen met wijzigingen in de aangewezen algemene
gegevens. Zie hiervoor de toelichting bij artikel 23.
Ten slotte wordt erop gewezen dat ook de nadere bepaling van de administratieve
gegevens en de aantekeningen over het verblijfsrecht van vreemdelingen in de
ministeriële regeling, grotendeels overeenkomen met de gegevens die in het
Besluit GBA waren vastgesteld.
5

De verstrekking aan derden wegens een gewichtig maatschappelijk belang

In de memorie van toelichting bij de wet (met name paragraaf 5.2) is ingegaan op
de verstrekking van gegevens uit de basisregistratie aan derden ten behoeve van
door deze derden verrichte werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk
belang. In de wet wordt daarmee aangesloten op de regeling die de Wet GBA
kende met betrekking tot de systematische verstrekking aan derden.
De werkzaamheden die het betreft dienen bij algemene maatregel van bestuur te
worden aangewezen. Die aanwijzing heeft enerzijds betrekking op systematische

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

39

verstrekkingen aan derden op grond van artikel 3.3 van de wet. In de algemene
maatregel van bestuur worden niet alleen de werkzaamheden aangewezen, maar
ook de categorieën van derden bepaald die voor de verstrekking in aanmerking
komen en eventuele beperkingen opgenomen ten aanzien van de gegevens die
kunnen worden verstrekt. Tevens wordt bepaald ten aanzien van welke
verstrekkingen de ingeschrevene gebruik kan maken van zijn in artikel 3.21 van de
wet neergelegde recht om bepaalde verstrekkingen tegen te gaan.
Anderzijds vindt op grond van artikel 3.6 van de wet, eveneens bij algemene
maatregel van bestuur, aanwijzing plaats van werkzaamheden ten behoeve
waarvan gegevens kunnen worden verstrekt door de verschillende colleges van
burgemeester en wethouders (plaatsonafhankelijke verstrekking). In de maatregel
worden ook in dit geval niet alleen de werkzaamheden aangewezen, maar tevens
de categorieën van derden bepaald die voor de verstrekking in aanmerking komen
en eventuele beperkingen opgenomen ten aanzien van de gegevens die kunnen
worden verstrekt. Voorts wordt ook hier bepaald ten aanzien van welke
verstrekkingen de ingeschrevene gebruik kan maken van zijn in artikel 3.21 van de
wet neergelegde recht om bepaalde verstrekkingen tegen te gaan.
De ingeschrevene kan ten aanzien van iedere verstrekking ten behoeve van de in
de algemene maatregel van bestuur genoemde werkzaamheden van een derde
gebruikmaken van zijn recht om die verstrekking tegen te gaan. Het college van
burgemeester en wethouders kan echter toch tot verstrekking overgaan, indien de
persoonlijke levenssfeer van de ingeschrevene daardoor niet onevenredig wordt
geschaad. Tegen een dergelijk besluit staat voor de ingeschrevene bezwaar en
beroep open.
In het besluit zijn ter uitvoering van artikel 3.3 van de wet door derden verrichte
werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang aangewezen, ten
behoeve waarvan op systematische wijze gegevens uit de basisregistratie
verstrekt kunnen worden (artikel 39). De werkzaamheden zijn grotendeels dezelfde
als de werkzaamheden waarvoor op grond van artikel 99 van de Wet GBA
gegevens aan derden werden verstrekt. In dit verband kan worden gedacht aan
werkzaamheden in verband met de uitvoering van pensioenregelingen,
spaarregelingen en regelingen in verband met vervroegd uittreden, maar
bijvoorbeeld ook aan werkzaamheden op het gebied van gezondheidszorg. Ten
opzichte van de Wet GBA zijn twee nieuwe werkzaamheden en categorieën van
derden aangewezen, is één soort werkzaamheden uitgebreid en één soort
werkzaamheden gewijzigd. In de toelichting bij artikel 39 wordt daarop nader
ingegaan. Daarnaast worden in artikel 41, ter uitvoering van artikel 3.6 van de wet,
door derden verrichte werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang
aangewezen ten behoeve waarvan gegevens uit de basisregistratie verstrekt
kunnen worden door een college van burgemeester en wethouders. Ook daarbij
wordt de uitwerking zoals deze bestond onder de Wet GBA grotendeels gevolgd.
Voor deze verstrekkingen wordt één nieuwe soort werkzaamheden en een nieuwe

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

40

categorie van derden aangewezen die voor de verstrekking in aanmerking komen;
de toelichting bij artikel 41 gaat daar nader op in.
De aangewezen werkzaamheden die bedoeld zijn in artikel 39 zijn vermeld in de
tabel die als bijlage 4 bij dit besluit is opgenomen. De in artikel 41 bedoelde
werkzaamheden zijn vermeld in de als bijlage 5 bij dit besluit opgenomen tabel.
Waar nodig zijn in de tabellen genoemde werkzaamheden nader geclausuleerd en
is de verstrekking beperkt tot specifiek benoemde gegevens, om zeker te stellen
dat de verstrekking van gegevens ten behoeve van die werkzaamheden
gerechtvaardigd en noodzakelijk is. Bij de verschillende werkzaamheden zijn ook
de categorieën van derden genoemd die voor de verstrekking in aanmerking
komen en is daarbij aangegeven of de ingeschrevene op grond van artikel 3.21
van de wet de desbetreffende verstrekking kan tegengaan. Bij dat laatste speelt
een rol in hoeverre de burger zelf redelijkerwijs kan besluiten dat hem betreffende
gegevens niet aan een derde mogen worden verstrekt, ook als dat primair voor
hem negatieve gevolgen kan hebben, en in hoeverre de goede taakuitoefening van
de betreffende derde in het algemeen in de knel zou komen door mogelijke
verstrekkingsbeperkingen.
6

Het achterwege blijven van informatie over bepaalde verstrekkingen

In artikel 3.22, eerste en tweede lid, van de wet is het recht vastgelegd van de
ingeschrevene om op zijn verzoek kennis te nemen van de verstrekkingen van
gegevens over hem uit de basisregistratie die in de twintig jaren voorafgaand aan
zijn verzoek hebben plaatsgevonden. Om uitvoering te kunnen geven aan dit recht
van de ingeschrevene bepaalt artikel 3.11, eerste lid, van de wet dat het
bestuursorgaan dat verantwoordelijk is voor de verstrekking van gegevens uit de
basisregistratie gedurende twintig jaar volgend op de verstrekking daarvan
aantekening moet houden. Het houden van aantekening van een verstrekking
wordt ook wel protocollering van verstrekkingen genoemd. Deze protocollering
moet worden onderscheiden van het in technische zin loggen van verstrekkingen,
zoals in een geautomatiseerd systeem iedere handeling wordt gelogd. Er is in dat
geval geen sprake van het maken van een aantekening als bedoeld in de wet.
Deze gelogde gegevens worden dan ook niet medegedeeld aan de
ingeschrevene.
In bijzondere gevallen is het noodzakelijk dat een ingeschrevene geen kennis kan
nemen van bepaalde verstrekkingen over hem. Het gaat dan om verstrekking van
gegevens aan instanties voor wie deze gegevens noodzakelijk zijn in verband met
de veiligheid van de staat of het voorkomen, opsporen of vervolgen van strafbare
feiten. In artikel 3.22, derde lid, van de wet is bepaald dat in dat geval niet wordt
voldaan aan het verzoek van de ingeschrevene om hem mede te delen welke
gegevens over hem zijn verstrekt. Daarbij worden twee situaties onderscheiden.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

41

De eerste is dat aan het verzoek niet kan worden voldaan, omdat van de
verstrekking op grond van artikel 3.11, tweede lid, van de wet geen aantekening is
gehouden. De tweede is dat er wel aantekening is gehouden van de verstrekking,
maar het verzoek om informatie daarover toch moet worden afgewezen (artikel
3.22, derde lid, van de wet).
Wat betreft de eerste situatie kan nog het volgende worden opgemerkt. De
gevoeligheid van bepaalde onderzoeken kan in verband met de veiligheid van de
staat of het voorkomen, opsporen of vervolgen van strafbare feiten zodanig groot
zijn, dat waar mogelijk ieder risico op het bekend worden van deze verstrekkingen
dient te worden vermeden. Dit kan het best worden bereikt door van de
desbetreffende verstrekking geen aantekening te houden. Daarmee kan wordt
voorkomen dat abusievelijk alsnog mededeling van de verstrekking van gegevens
wordt gedaan. Wat niet geprotocolleerd is, kan immers niet worden verstrekt. Dat
voorkomt ook dat deze gegevens bekend worden bij personen in de directe
omgeving van de betrokkene die het gezag over hem uitoefenen en namens hem
gegevens kunnen opvragen, zoals ouders, voogden of curatoren. Met het oog
daarop biedt artikel 3.11, tweede lid, van de wet een grondslag om bij of krachtens
algemene maatregel van bestuur te bepalen van welke verstrekkingen geen
aantekening wordt gehouden in verband met de veiligheid van de staat of het
voorkomen, opsporen of vervolgen van strafbare feiten. In artikel 42 van dit besluit
wordt dit wettelijke voorschrift nader uitgewerkt.
Aan de in artikel 42 opgenomen uitzonderingen op de regel dat van de
verstrekkingen uit de basisregistratie aantekening wordt gehouden, ligt een
zorgvuldige afweging ten grondslag. Bij de afweging is het uitgangspunt
gehanteerd dat het aantal uitzonderingen zo beperkt mogelijk zou moeten zijn en
dat de noodzaak daarvan voldoende aannemelijk moet zijn gemaakt. Bij het
vaststellen van de uitzonderingen in artikel 42 zijn dan ook alleen die taken van de
daarin genoemde overheidsorganen in beschouwing genomen waarbij dit het
geval is. Dit betekent dat wel aantekening wordt gehouden van eventuele
verstrekkingen die plaatsvinden ter uitvoering van andere onderdelen van de taak
van het betrokken overheidsorgaan. Zo is het mogelijk dat geen aantekening wordt
gehouden van verstrekking van gegevens uit de basisregistratie ten behoeve van
taken die worden verricht door een criminele inlichtingeneenheid van de politie,
maar worden verstrekkingen voor andere taken van de politie zoals de
administratieve afhandeling van overtredingen wel geprotocolleerd. Overigens kan
het niet houden van aantekening van de verstrekking van gegevens zowel
betrekking hebben op de persoon ten aanzien van wie een verdenking bestaat als
op andere personen, waarbij de verstrekking van gegevens noodzakelijk is voor
het verzamelen van gegevens over degene die onder verdenking staat (getuigen,
etc.).

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

42

Indien wel aantekening van de verstrekking van gegevens is gehouden, maar
daarover aan de ingeschrevene toch geen informatie mag worden gegeven in
verband met de veiligheid van de staat of het voorkomen, opsporen of vervolgen
van strafbare feiten, wordt op grond van artikel 3.22, derde lid, onderdeel b, van de
wet niet voldaan aan het verzoek van de ingeschrevene om deze informatie te
mogen ontvangen. Artikel 3.22, vierde lid, van de wet biedt de mogelijkheid om bij
of krachtens algemene maatregel van bestuur nader te regelen in welke gevallen
niet aan het verzoek van de ingeschrevene wordt voldaan. Van die mogelijkheid is
gebruik gemaakt in artikel 46 van dit besluit.
7

De gegevensuitwisseling met de Caribische delen van het Koninkrijk

In artikel 3.12 van de wet is een grondslag opgenomen voor een regeling bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur van de verstrekking van gegevens uit
de basisregistratie aan een verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in
een basisadministratie in Aruba, Curaçao, Sint Maarten of een van de openbare
lichamen Bonaire, Sint Eustatius of Saba. De noodzaak van een goede
gegevensuitwisseling over de bevolking in de verschillende delen van het
Koninkrijk, waarover in 1999 en 2000 afspraken zijn gemaakt tussen de
verschillende regeringen van het Koninkrijk die bij de vernieuwing van de
staatkundige verhoudingen binnen het Koninkrijk van 10 oktober 2010 zijn
bevestigd, blijft onverminderd aanwezig. Het doel is het waarborgen van een
goede bijhouding van de verschillende registraties en het voorkomen van dubbele
registratie van personen. De wederkerigheid van de gegevensuitwisseling betekent
overigens niet alleen verstrekking van gegevens uit de basisregistratie personen
aan de verantwoordelijken voor de basisadministraties in het Caribische deel van
het Koninkrijk. Er wordt van die zijde ook informatie ontvangen over personen die
bij hun vertrek hebben aangegeven in een gemeente te gaan verblijven. Die
informatie is van belang voor de bijhouding van de basisregistratie in het Europese
deel van het Koninkrijk.
De opzet van de gegevensuitwisseling over personen tussen de verschillende
delen van het Koninkrijk wijkt in de basisregistratie niet wezenlijk af van die in de
GBA. Zij kenmerkt zich door het bestaan van drie vormen van verstrekking die in
onderlinge samenhang moeten bewerkstelligen dat het hiervoor genoemde doel
van deze gegevensuitwisseling wordt bereikt. In de eerste plaats is er de
verstrekking van gegevens over personen die bij vertrek hebben gemeld zich te
gaan vestigen in het Caribische deel van het Koninkrijk ten behoeve van de
bijhouding van gegevens over de betrokkenen in de basisadministratie van de
nieuwe vestigingsplaats. Deze verstrekking geschiedt uit de basisregistratie
personen door de Minister van BZK, nadat het vertrek van de betrokken persoon
naar het desbetreffende Caribische land of openbaar lichaam in de basisregistratie
personen is opgenomen. In de tweede plaats worden, voor het geval betrokkene

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

43

bij zijn vertrek uit de gemeente niet heeft gemeld zich in het Caribische deel van
het Koninkrijk te gaan vestigen waardoor de zojuist bedoelde verstrekking niet
heeft plaatsgevonden, alsnog gegevens verstrekt op verzoek van de
verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in de basisadministratie waar
de betrokken persoon is of moet worden ingeschreven. Aangezien het hier gaat
om incidentele verzoeken aan gemeenten, vindt de verstrekking van de gevraagde
gegevens in dit geval plaats door het college van burgemeester en wethouders
van de gemeente van vertrek. In de derde plaats is er de mogelijkheid om op
sommige momenten gegevens te verstrekken ter bevordering van de afstemming
van een basisadministratie in het Caribische deel van het Koninkrijk en de
basisregistratie personen. Hiervan wordt slechts gebruik gemaakt indien ondanks
de hiervoor genoemde gegevensverstrekkingen er toch redenen zijn om aan te
nemen dat er in betekenende mate sprake is van dubbele inschrijving van
personen.
Ten slotte wordt er op gewezen dat, hoewel de verstrekking van gegevens aan
een verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in een basisadministratie
in het Caribische deel van het Koninkrijk gezien moet worden als een verstrekking
aan een derde, het voor ingeschrevenen niet mogelijk is om een verstrekking als
hier bedoeld tegen te gaan zoals bij verstrekkingen aan derden als bedoeld in de
artikelen 3.3, 3.6 en 3.9 van de wet. Gezien het belang van de verstrekking van de
gegevens voor een goede bijhouding van de bevolkingsadministraties binnen het
Koninkrijk en ter voorkoming van dubbele inschrijving is het niet wenselijk dat
burgers dergelijke verstrekkingen kunnen verhinderen.
8

Privacy

In hoofdstuk 7 en paragraaf 9.2 van de memorie van toelichting bij de wet is een
uitvoerige beschouwing opgenomen over het privacykader van de basisregistratie
3
personen . Daarbij is ten aanzien van een aantal aspecten van de basisregistratie
opgemerkt, dat deze nader zullen worden uitgewerkt in lagere regelgeving. Het
onderhavige besluit bevat zulke nadere regels. Daarom is, ter aanvulling op
hetgeen hierover reeds in de memorie van toelichting werd opgemerkt, in deze
nota van toelichting voor zover nodig bij de desbetreffende artikelen aandacht
besteed aan de privacy-aspecten ervan. Het betreft in het bijzonder:
a. de inrichting en werking van de basisregistratie, en de verplichtingen die daaruit
voortvloeien (artikelen 3, 4 en 5 en bijlagen 2 en 3; zie ook paragraaf 2 van het
algemeen deel);
b. de beveiliging van de basisregistratie (artikel 6; zie ook paragraaf 2 van het
algemeen deel);

3

Kamerstukken II 2011/12, 33 219, nr.3, blz. 63-86 en 89-102.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

44

c. de eisen die aan (het inschakelen van) een bewerker worden gesteld (artikelen
7, 8 en 9; zie ook paragraaf 2 van het algemeen deel);
d. de specificatie van de algemene gegevens die in de basisregistratie worden
opgenomen (artikelen 23 en 32 en bijlage 1; zie ook paragraaf 4 van het algemeen
deel);
e. de gegevens die als authentieke gegevens worden aangemerkt (artikel 2 en
bijlage 1; zie ook paragraaf 4 van het algemeen deel);
f. de verstrekking aan derden met een gewichtig maatschappelijk belang (artikelen
39 en 41 en bijlagen 4 en 5; zie ook de paragrafen 5, 10.2 en 10.4 van het
algemeen deel);
g. de nadere regels met betrekking tot de verstrekking voor historische,
statistische of wetenschappelijke doeleinden (artikel 44);
h. de gevallen waarin geen aantekening wordt gehouden van systematische
verstrekking (artikel 42; zie ook paragraaf 6 van het algemeen deel);
h. de gevallen waarin niet wordt voldaan aan een verzoek van de ingeschrevene
om informatie over gedane verstrekkingen (artikel 46; zie ook paragraaf 6 van het
algemeen deel);
i. de nadere regels met betrekking tot de kwaliteitsonderzoeken (artikel 47).
9

Uitvoeringslasten, financiële gevolgen en regeldruk

In hoofdstuk 8 van de memorie van toelichting bij de wet is ingegaan op de
uitvoeringslasten en financiële gevolgen. Daarbij is aangegeven dat de wet de
juridische grondslag vormt voor de uitvoering van een viertal vernieuwingen in de
bevolkingsadministratie. De modernisering van de basisregistratie en de
uitbreiding van de basisregistratie met niet-ingezetenen worden ontwikkeld en
geïmplementeerd in aparte programma’s met een eigen financiering. De
uitvoeringslasten en budgettaire gevolgen voor het rijk en de medeoverheden
worden in het kader van de desbetreffende programma’s al meegenomen. Wat
betreft de verbetering van de kwaliteit van de basisregistratie en de verbetering
van de dienstverlening in samenhang met de vermindering van de administratieve
lasten is gemeld dat het wetsvoorstel voor het rijk en de medeoverheden per saldo
budgetneutraal is en ook geen toename van de uitvoeringslasten oplevert. De
uitwerking van de in de wet genoemde onderwerpen in dit besluit brengt in het
voorgaande geen verandering.
Bij de voorbereiding van de uitbreiding van de basisregistratie met nietingezetenen is onderzocht wat de kosten en baten hiervan zijn. Aan de resultaten
van dit onderzoek is in het algemeen deel van de memorie van toelichting van de
wet gerefereerd (paragraaf 2.5.3). De betrokken niet-ingezetenen zijn door de
uitbreiding van de basisregistratie minder uren kwijt aan het inschrijven en aan het
actualiseren en controleren van gegevens. Op jaarbasis gaat het om circa 175.000
uur. Evenzo is de overheid minder tijd kwijt met deze processen. Het wetsvoorstel

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

45

bevat geen voorschriften voor uitzendorganisaties of bedrijven die met nietingezetenen werken en impliceert derhalve geen kostenstijging of stijging van de
administratieve lasten van bedrijven. De voorgenomen afschaffing van procedures
van de Belastingdienst die betrekking hebben op het verstrekken van het sociaalfiscaalnummer, valt overigens buiten het bereik van het wetsvoorstel.
Waar het gaat om de gevolgen voor de decentrale overheden is in de paragrafen
9.4.2 en 9.4.3 van de memorie van toelichting bij de wet, in reactie op het
commentaar van de VNG en de NVVB op het conceptwetsvoorstel, uitvoerig
stilgestaan bij de consequenties van de invoering van de nieuwe basisregistratie
voor de uitvoeringspraktijk van de gemeenten en het daarmee samenhangende
financiële regime. Het onderhavige besluit heeft als zodanig geen andere
gevolgen voor de lagere overheden dan die in de memorie van toelichting bij de
wet al aan de orde zijn gekomen. In dit verband kan er op worden gewezen dat de
technische uitwerking van de gemoderniseerde basisregistratie, zoals deze in de
systeembeschrijving wordt vormgegeven, in overeenstemming is met wat in het
kader van het programma modernisering GBA (mGBA) in nauw overleg met de
gemeenten is afgesproken. Over de uitvoeringslasten en financiële gevolgen die
verbonden zijn aan de registratie van niet-ingezetenen via de
inschrijfvoorzieningen van de Minister van BZK zijn afspraken gemaakt met de
gemeenten waar deze voorzieningen zijn ondergebracht. Voorts kan nog worden
gewezen op het nieuwe evaluatie-instrument waarmee uitvoering wordt gegeven
aan de wettelijke verplichting om periodiek onderzoek te verrichten naar de
inrichting, de werking en de beveiliging van de basisregistratie en de verwerking
van gegevens daarin, voor zover het de gemeentelijke voorziening betreft. Dit
evaluatie-instrument is in gezamenlijk overleg met gemeenten ontwikkeld. Het
College bescherming persoonsgegevens is daarbij betrokken geweest.
Ten slotte is van belang dat in het onderhavige besluit rekening wordt gehouden
met het feit dat tijdens de migratie van het GBA-stelsel naar het stelsel van de
basisregistratie personen er zowel kosten moeten worden gemaakt voor de GBAvoorzieningen als voor de voorzieningen van de basisregistratie. Tijdens de
migratieperiode wordt in verband met deze toename van de kosten een
voorziening getroffen in de vorm van een korting die wordt verrekend in de bijdrage
van de betrokkene, bedoeld in artikel 1.14, eerste lid, van de wet, in de kosten in
verband met de uitvoering van de wet.
10

Reacties op het ontwerpbesluit

10. 1 Inleiding
Een ontwerp van dit besluit is aangeboden voor advies aan het College
bescherming persoonsgegevens (CBP) en voor commentaar voorgelegd aan de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

46

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Nederlandse Vereniging
voor Burgerzaken (NVVB). Ook heeft in de periode van 28 mei 2013 tot 25 juni
2013 een internetconsultatie plaatsgevonden. Voorts zijn verschillende
uitvoeringsorganisaties benaderd om te reageren op het ontwerpbesluit vanwege
hun betrokkenheid bij de uitvoering van de basisregistratie. In dit hoofdstuk wordt
ingegaan op het advies van het CBP, op het gezamenlijke commentaar van de
VNG en de NVVB en op de internetconsultatie.
10.2

Advies van het College bescherming persoonsgegevens

Het CBP heeft op 1 augustus 2013 zijn advies uitgebracht op het ontwerpbesluit
(kenmerk z2013-00339). In zijn beoordeling richt het CBP zich op de gevolgen van
het ontwerpbesluit voor de persoonlijke levenssfeer van de burger.
10.2.1

Algemeen oordeel

Het CBP merkt in algemene zin op dat de punten uit zijn advies van 18 juni 2010
op het wetsvoorstel in de aangepaste memorie van toelichting van de wet ofwel
zijn overgenomen, ofwel nader adequaat zijn gemotiveerd indien zij niet zijn
overgenomen. Een uitzondering betreft het gebruik van het BSN door nietoverheidsorganen, waarop hierna wordt ingegaan. Het CBP heeft voorts met
instemming kennis genomen van de opname van een aparte privacyparagraaf in
de nota van toelichting van het ontwerpbesluit en in de – naar aanleiding van het
eerdere CBP-advies inzake de wet – aangepaste memorie van toelichting van de
wet.
10.2.2

Verstrekking aan derden wegens een gewichtig maatschappelijk belang

Het CBP acht de aanvulling van het oorspronkelijke artikel 3.3 van de wet, waar nu
in het tweede lid een duidelijk kader is opgenomen voor de aanwijzing van
werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang, een verbetering ten
opzichte van de eerdere formulering. Dit in combinatie met de bijlagen 4 en 5 van
het ontwerpbesluit (waarin de werkzaamheden worden aangewezen) schept
adequater duidelijkheid voor de verantwoordelijken, burgers en derden, aldus het
CBP. Een punt van kritiek is echter nog het gebruik van de term ‘gerechtvaardigd’
in artikel 3.3, tweede lid, van de wet, in de zinsnede ‘waarbij anderszins gelet op
de overheidsbemoeienis met die werkzaamheden, ondersteuning daarvan door
gegevensverstrekking uit de basisregistratie gerechtvaardigd is.’ De juiste
terminologie had volgens het CBP hier ‘noodzaak’ moeten zijn, zoals vereist op
grond van artikel 8 EVRM.
In reactie hierop wordt opgemerkt dat het de bedoeling van de wetgever is bij de
verwerking van gegevens in de basisregistratie personen, met inbegrip van de
verstrekking van gegevens daaruit aan derden, te voldoen aan artikel 8 EVRM,

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

47

zoals uit de memorie van toelichting en andere kamerstukken met betrekking tot
het wetsvoorstel moge blijken. De in artikel 3.3, tweede lid, van de wet gebezigde
terminologie staat hieraan niet in de weg.
Naar aanleiding van het in bijlage 4 opnemen van de Stichting Interkerkelijke
Leden-Administratie (SILA) als derde die werkzaamheden verricht met een
gewichtig maatschappelijk belang, vraagt het CBP zich af of de SILA wel als een
zodanige derde gekenmerkt kan worden, gezien de nadere bepaling van
werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang in artikel 3.3 van de
wet, in samenhang met artikel 39 van het besluit. Het CBP acht de opname van
SILA als derde onvoldoende onderbouwd en adviseert om deze nader te
motiveren in de nota van toelichting van het besluit.
Hierover wordt het volgende opgemerkt. Bij de totstandkoming van de Wet GBA
werd ervoor gekozen om niet langer de godsdienst of levensbeschouwing van de
ingeschrevene op te nemen in de bevolkingsadministratie. De opneming van dit
gegeven paste niet in het doel van de GBA, maar zou nog slechts van belang zijn
voor de kerkelijke administratie. Voorts verzette de bescherming van de
persoonlijke levenssfeer zich tegen de opneming van gegevens over het
lidmaatschap van een kerkgenootschap of ander genootschap op geestelijke
grondslag. Het vervallen van dit gegeven had echter aanzienlijke gevolgen voor de
betrokken (kerk)genootschappen, die tot dan toe hun ledenadministraties
bijhielden met behulp van de gegevens uit de bevolkingsadministratie. De
wetgever legde daarom in artikel 99 van de Wet GBA vast, dat de overheid via één
intermediair een beperkte set gegevens uit de GBA beschikbaar kon stellen aan
kerkgenootschappen en andere genootschappen op geestelijke grondslag,
waarmee deze hun ledenadministraties kunnen bijhouden. Als intermediair werd
de SILA aangewezen. In de GBA stond slechts een SILA-indicatie bij de
ingeschrevene, zodat niet langer te zien was van welk (kerk)genootschap de
ingeschrevene lid was. Wijzigingen in de GBA-gegevens over de ingeschrevene
werden doorgegeven aan de SILA, waarna de SILA er in haar administratie het
juiste (kerk)genootschap bij zocht en dat genootschap vervolgens informeerde
over de wijzigingen.
De uitgangspunten van de systematische gegevensverstrekking aan derden op
grond van de Wet GBA zijn tevens de basis voor de invulling van de
systematische verstrekking van gegevens aan derden op grond van de Wet
basisregistratie persoonsgegevens. Bij de totstandkoming van de wet werd
hieraan verbonden dat de gegevensverstrekkingen aan derden zoals die onder de
Wet GBA plaatsvonden, in beginsel niet worden beëindigd na inwerkingtreding van
de nieuwe wet zolang de werkzaamheden die zij verrichten en de gegevens die
daarvoor noodzakelijk zijn, niet zijn gewijzigd. De plaats die kerkgenootschappen
en andere genootschappen op geestelijke grondslag in de samenleving innemen
en de rol die de overheid, zoals hierboven toegelicht, altijd heeft gespeeld bij de
bijhouding van hun ledenadministraties, rechtvaardigen voorts de voortzetting van

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

48

de gegevensverstrekking aan één samenwerkingsverband, zoals deze onder de
Wet GBA haar beslag kreeg.
Voorts herinnert het CBP aan het verdwijnen van de vermelding van de kerkelijke
gezindte uit de basisadministratie. Dat was destijds een beslissing van de
overheid, uit privacyoverwegingen. Het CBP benadrukt dat het enkele feit dat
iemand als burger een SILA-indicatie achter zijn naam heeft staan in de
basisregistratie, nog prijsgeeft dat iemand lid is van een kerkgenootschap.
Daarmee is er sprake van het verwerken van bijzondere persoonsgegevens
(godsdienst of levensovertuiging op grond van artikel 17 Wbp). Hoewel het CBP
zich er bewust van is dat het Wbp-regime niet van toepassing is op de
basisregistratie persoonsgegevens, geeft het volgens het college wel een zeer
goede indicatie dat men met dergelijke gegevens zeer zorgvuldig dient om te
gaan.
Wat betreft de SILA-indicatie is het volgende van belang. Het gebruik van een
dergelijke indicatie is om technische redenen noodzakelijk om op systematische
(geautomatiseerde) wijze gegevens te kunnen verstrekken over de ingeschrevene
aan daartoe geautoriseerde overheidsorganen of derden. Overigens is de
indicatie, in tegenstelling tot de situatie onder de Wet GBA, niet langer een
(administratief) gegeven dat op de persoonslijst van een ingeschrevene wordt
opgenomen. Zoals uitvoerig is betoogd bij de parlementaire behandeling van de
Wet GBA, kan uit de indicatie voor de SILA niet worden afgeleid tot welke
godsdienst of levensovertuiging de betrokken persoon behoort. Er is derhalve
geen sprake van een vermelding van die godsdienst of levensovertuiging, in
tegenstelling tot de situatie van vóór de Wet GBA, toen het (kerk)genootschap
waarvan de ingeschrevene lid was, op de persoonskaart werd aangetekend.
Voorts kan de ingeschrevene zelf bepalen of de indicatie voor verstrekking van
hem betreffende gegevens aan de SILA in de basisregistratie wordt geplaatst en
kan hij de plaatsing daarvan op ieder moment beëindigen door een verzoek te
doen als bedoeld in artikel 2.59 van de wet. Daarnaast kan hij bij het
desbetreffende kerkgenootschap of bij de SILA zelf aangeven, dat de verwerking
van hem betreffende gegevens bij de SILA moet worden beëindigd, aan welk
verzoek zonder discussie moet worden voldaan. In verband hiermee is bij de
aanwijzing van de SILA in bijlage 4 van dit besluit als nadere clausulering van de
werkzaamheden opgenomen, dat personen over wie gegevens door de SILA
worden verwerkt, worden geïnformeerd dat zij schriftelijk aan de SILA kunnen
verzoeken de verwerking van hun gegevens te beëindigen. Na een dergelijk
verzoek is de SILA gehouden de indicatie uit de basisregistratie te verwijderen. Er
zijn derhalve voldoende waarborgen voor een zorgvuldige omgang met de SILAindicatie.
Het CBP wijst voorts op het feit dat in de Wet GBA expliciet is opgenomen dat
derden geen rechtstreekse toegang hebben tot de basisadministratie (artikel 97

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

49

Wet GBA) en ook geen administratienummer verstrekt zullen krijgen (artikel 98,
tweede lid, Wet GBA). Gegeven het in de brief van 4 april 2013 aan de Tweede
4
Kamer vermelde voornemen om de systematische gegevensverstrekking aan
derden zoals die onder de huidige Wet GBA plaatsvindt, voort te zetten na de
inwerkingtreding van de Wet basisregistratie personen, betekent dit volgens het
CBP dat derden derhalve ook onder het nieuwe regime van de Wet
basisregistratie personen geen rechtstreekse toegang zullen hebben tot de
basisregistratie. In artikel 3.1, tweede lid, van de wet is geregeld dat bij of
krachtens algemene maatregel van bestuur nadere regels worden gesteld over
deze verstrekking aan derden. In het ontwerpbesluit is het verbod tot rechtstreekse
toegang van derden echter niet opgenomen. Het CBP verzoekt deze bepaling in
het ontwerpbesluit op te nemen.
Het is juist dat in de Wet basisregistratie personen niet expliciet is opgenomen dat
derden geen rechtstreekse toegang hebben tot de basisregistratie. Een dergelijk
verbod voor buitengemeentelijke afnemers, zoals dat nu in artikel 90 Wet GBA is
opgenomen, ontbreekt in de Wet basisregistratie personen eveneens. Daarover is
5
in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel het volgende opgemerkt : “Het
verdwijnen van het onderscheid tussen binnen- en buitengemeentelijke
verstrekkingen heeft er mede toe geleid, dat het begrip rechtstreekse toegang tot
de basisregistratie in dit wetsvoorstel is komen te vervallen. Met rechtstreekse
toegang wordt in de Wet GBA gedoeld op de mogelijkheid dat bepaalde
overheidsorganen een niet vooraf gedefinieerde toegang tot de in de
gemeentelijke basisadministratie opgenomen gegevens kunnen krijgen.
Uitgangspunt daarbij is geweest dat zij voor hun taak in beginsel over alle
gegevens zouden moeten kunnen beschikken, waarbij de mogelijkheden voor
verstrekking niet op vooraf bepaalde wijze in specifieke autorisaties zijn
vastgelegd. De Wet GBA maakt rechtstreekse toegang alleen mogelijk voor
binnengemeentelijke organen en regionale politiekorpsen in wier regio de
gemeente is gelegen. In de praktijk is gebleken dat uiteindelijk iedere (vorm van)
verstrekking wordt gebaseerd op een autorisatie die meer of minder beperkingen
kent. Het is daarom niet nodig om nog langer vast te houden aan het begrip
rechtstreekse toegang.”
Wat is opgemerkt over rechtstreekse toegang tot de basisregistratie van afnemers
(in de Wet basisregistratie personen aangeduid als ‘overheidsorganen’) geldt
evenzeer voor derden. Ook derden hebben geen rechtstreekse toegang tot de
basisregistratie, ongeacht of er sprake is van een verstrekking aan het loket van
een gemeente of een systematische verstrekking door de minister. Het in het
besluit opnemen van een verbod tot rechtstreekse toegang van derden tot de
basisregistratie is dan ook niet nodig.

4

Kamerstukken II 2012/13, 27 859, nr. 63, blz. 2.

5

Kamerstukken II 2011/12, 33 219, nr. 3, blz. 51.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

50

Tevens merkt het CBP op dat, in tegenstelling tot artikel 98, tweede lid, Wet GBA
en hetgeen in de nota van toelichting en in de brief van 4 april 2013 is vermeld, in
bijlage 4 van het ontwerpbesluit bij de SILA is opgenomen dat deze het BSN
(opvolger van het administratienummer) verstrekt kan krijgen. Het CBP verzoekt
om deze discrepantie nader te motiveren en daarin artikel 3.16 van de wet mee te
nemen, waarbij het afgebakend/doelgebonden mogelijk wordt gemaakt voor een
derde om het BSN te verwerken.
De door het CBP veronderstelde discrepantie doet zich niet voor. Bij de
systematische verstrekking van gegevens aan afnemers en derden wordt onder de
Wet GBA gebruik gemaakt van het administratienummer als koppelingsgegeven.
Dat is noodzakelijk voor een juiste verstrekking van gegevens uit de
basisadministratie aan afnemers en derden, die in het geval van systematische
verstrekking op geautomatiseerde wijze plaatsvindt. Een derde aan wie
systematisch gegevens worden verstrekt, zoals de SILA, krijgt het
administratienummer dan ook voor dat doel verstrekt. Onder het regime van de
Wet basisregistratie personen wordt het administratienummer als
koppelingsgegeven vervangen door het BSN. Dit betekent dat bij een
systematische verstrekking aan een derde, zoals de SILA, deze het BSN verstrekt
kan krijgen. Het doel van de verstrekking van het BSN is daarbij hetzelfde als bij
de huidige verstrekking van het administratienummer. De derde kan bij het
verwerken van persoonsgegevens slechts gebruik maken van het BSN voor zover
dit noodzakelijk is in verband met de juiste verstrekking van gegevens aan hem uit
de basisregistratie, conform het bepaalde in artikel 3.16 van de wet. De
vermelding van het BSN in bijlage 4 van het ontwerpbesluit bij de aan de SILA te
verstrekken gegevens is gezien het voorgaande daarmee verklaard. Overigens is
in de desbetreffende bijlage ook het administratienummer opgenomen als
alternatief voor het BSN. Op grond van artikel 4.9, vijfde lid, van de wet kan een
derde tot een bij koninklijk besluit te bepalen datum bij het verwerken van
persoonsgegevens gebruik maken van het administratienummer voor zover dit
noodzakelijk is in verband met de juiste verstrekking aan hem van gegevens uit de
basisregistratie. Daarmee is een voorziening getroffen voor de geleidelijke
overgang van het gebruik van het administratienummer naar het BSN als
technisch koppelingsgegeven in de systemen. Dit betekent dat zolang het systeem
van de derde nog gebruik maakt van het administratienummer, aan de derde geen
BSN wordt verstrekt als technisch koppelingsgegeven.
De door het CBP in dit verband gemaakte vergelijking met artikel 98, tweede lid,
Wet GBA gaat niet op. Die bepaling heeft betrekking op de schriftelijke
verstrekking van een gewaarmerkt afschrift van gegevens aan een derde door een
college van burgemeester en wethouders. Bij dergelijke verstrekkingen is het
gebruik van het administratienummer als technisch koppelingsgegeven niet aan de
orde en wordt dit nummer dan ook niet aan de derde verstrekt. Na vervanging van

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

51

het administratienummer door het BSN onder het regime van de Wbrp zal dit niet
anders zijn.
10.2.3

Overig

Ten slotte wijst het CBP er op dat in de toelichting bij artikel 43 van het
ontwerpbesluit (gegevensverstrekking aan verantwoordelijken voor de verwerking
van gegevens in een basisadministratie in het Caribische deel van het Koninkrijk)
nog wordt gesproken over het administratienummer. Onder verwijzing naar de
memorie van toelichting van de Wbrp bij artikel 4.9 adviseert het CBP om de nota
van toelichting aan te vullen met het feit dat het administratienummer op termijn
vervangen zal worden door het BSN.
Het advies van het CBP wordt hier niet gevolgd. Een herhaling van de memorie
van toelichting bij de wet in de nota van toelichting bij het besluit heeft geen
toegevoegde waarde. De consequenties van de vervanging van het
administratienummer door het BSN voor het huidige gebruik van het
administratienummer in de basisadministraties in het Caribische deel van het
Koninkrijk vormen overigens onderwerp van nadere beleidsvorming. Een
eventuele daaruit voortvloeiende wijziging van artikel 43 van het besluit zal op dat
moment nader worden toegelicht.
10.3

Commentaar van de VNG en de NVVB

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en de Nederlandse Vereniging
voor Burgerzaken (NVVB) brachten bij brief van 28 juni 2013 hun gezamenlijk
commentaar uit op het aan hen op 26 april 2013 toegezonden ontwerp van het
besluit. VNG en NVVB sluiten zich in hun reactie aan bij de reactie van het
bronhouders- en afnemersoverleg van de basisregistraties adressen en gebouwen
(BAG BAO) van 17 juni 2013 en bij de reactie van de Informatie Management
Groep van de 100.000+ gemeenten (IMG) van 24 juni 2013.
In de onderstaande reactie worden de belangrijkste in de brief van de VNG en
NVVB vermelde punten behandeld met inbegrip van de punten die door BAG BAO
en IMG in hun reacties naar voren zijn gebracht. Dit betreft de systematiek van de
financiering van de kosten in verband met de uitvoering van de wet, de relatie van
de basisregistratie personen met de basisregistratie adressen en gebouwen
binnen het stelsel van basisregistraties en de mogelijkheden van
gegevensverstrekking uit de basisregistratie aan samenwerkingsverbanden tussen
gemeenten en van gemeenten met andere instellingen. Daarnaast wordt ingegaan
op enkele vragen die hebben geleid tot aanpassing van de tekst van het
ontwerpbesluit of waarvan de beantwoording een relevante bijdrage levert aan de
toelichting op het besluit.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

52

10.3.1

Financiering

De VNG en de NVVB stellen voor om de GBAfinancieringsgrondslagensystematiek te handhaven zolang er nog geen
gemeenten zijn aangesloten op de basisregistratie personen.
Uitgangspunt voor de kostenbepalingen in het besluit vormt het bewerkstelligen
van continuïteit in de verdeling van de kosten zoals deze nu onder de Wet GBA
bestaat. In het huidige stelsel vormen berichten de maatstaf aan de hand waarvan
de bijdrage wordt bepaald van de verschillende partijen die bij de GBA als
bijhouder, verstrekker of gebruiker zijn betrokken. Dat uitgangspunt blijft
ongewijzigd. Voorafgaand aan het opstellen van de bepalingen is nagegaan welke
berichten onder de Wet GBA meetellen bij het bepalen van de bijdrage die een
organisatie levert aan de kosten in verband met de uitvoering van de wet.
Diezelfde berichten tellen ook onder de Wet basisregistratie personen mee bij het
bepalen van genoemde bijdrage.
De VNG en de NVVB vinden dat de berichten in verband met intergemeentelijke
verhuizingen en berichten die door tussenkomst van de centrale voorzieningen
van en naar gemeenten worden verstuurd, niet zouden moeten meetellen voor het
bepalen van de bijdrage in de kosten.
Een van de berichtsoorten die in het huidige stelsel een rol spelen bij het bepalen
van de bijdrage van gemeenten, zijn de berichten die betrekking hebben op
verhuizingen waarbij meer dan één gemeente is betrokken. Het zoveel mogelijk
continueren van de GBA-kostenverdelingsmethodiek, een uitgangspunt dat ook
door de VNG en de NVVB wordt voorgestaan, impliceert dat deze berichten ook
onder de Wet basisregistratie personen blijven meetellen voor het bepalen van de
bijdrage in de kosten. Voor de andere berichten die door tussenkomst van de
centrale voorzieningen van en naar gemeenten worden verstuurd geldt, dat deze
meetellen als het overeenkomstige bericht ook onder de GBA werd meegeteld en
dat ze niet meetellen als het overeenkomstige bericht onder de GBA niet werden
meegeteld.
Door de VNG en de NVVB wordt voorgesteld dat op korte termijn de volledige
kosten van het beheer van de basisregistratie personen inzichtelijk worden
gemaakt en op grond daarvan, samen met gemeenten en afnemers, een nieuwe
verrekenstructuur wordt ontwikkeld die aansluit bij de nieuwe architectuur van de
basisregistratie personen en de budgetfinanciering van het stelsel van
basisregistraties.
Het ontwikkelen van een nieuwe verrekenstructuur die is toegesneden op de
mogelijkheden die door de (technische) modernisering van de GBA binnen bereik
komen, vereist dat deze mogelijkheden in voldoende mate zijn uitgekristalliseerd.
Zodra dat het geval is, kan met de ontwikkeling van een nieuwe verrekenstructuur
gestart worden. Bij het opstellen van deze nieuwe verrekenstructuur zal ook het

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

53

uitgangspunt van inputfinanciering aan de orde worden gesteld. Bij
inputfinanciering worden de kosten voor het betreffende onderdeel of de
voorziening gedeeltelijk of geheel gedekt uit de rijksbegroting door de
verantwoordelijke minister. Dit betekent dat er binnen de overheid dan geen
dekking door middel van tarifering of het beprijzen van gebruik meer plaatsvindt.
Dit laat de mogelijkheid aan de verantwoordelijke minister om samen met de
andere ministeries en medeoverheden het benodigde budget bijeen te brengen.
Het realiseren van deze inputfinanciering in het stelsel van basisregistraties hangt
samen met de kabinetsdoelstelling om te komen tot een versnelde effectieve inzet
van basisregistraties. De bestuurlijke uitgangspunten en inputfinanciering
(‘structurele budgetfinanciering’) zijn op 18 april 2012 als benaderingswijze
vastgesteld door de Bestuurlijke Regiegroep eOverheid en Dienstverlening (BRG)
onder voorzitterschap van de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties. Op deze wijze wordt bewerkstelligd dat de financiering van de
basisregistratie personen aansluit bij de financiering van het stelsel van
basisregistraties.
10.3.2

Relatie met de basisregistratie adressen en gebouwen

De VNG en de NVVB sluiten zich aan bij het verzoek van BAG BAO om de
uitgangspunten van het stelsel van basisregistraties mee te nemen in de
definitieve versie van het besluit. Over de invulling van deze uitgangspunten is
overlegd met vertegenwoordigers van BAG BAO, het Ministerie van Infrastructuur
en Milieu, het Kadaster, de VNG en de NVVB.
Volgens BAG BAO moet in het besluit aandacht worden besteed aan de relatie
tussen de basisregistratie personen en de basisregistratie adressen en gebouwen.
Aan dat verzoek wordt als volgt voldaan.
De basisregistratie personen legt van personen het woonadres (soms het
briefadres) vast. Dat gebeurt veelal door adresgegevens te ontlenen aan de
betreffende aangifte van de burger. Het adres dat de burger opgeeft wordt als bron
gebruikt bij het raadplegen van de BAG met het oog op onder meer het verifiëren
van het adres en het aanvullen van het adres met gegevens uit de BAG. De
woonadresgegevens die de basisregistratie personen bevat zijn (met uitzondering
van de postcode) authentiek. De authenticiteit heeft betrekking op het feit dat een
bepaald adres bij een persoon hoort. Het gaat dus om de authenticiteit van de
relatie persoon en adres. De adresgegevens in de BAG zijn authentiek vanuit een
ander gezichtspunt, namelijk als aanduiding voor een bepaalde geografische
locatie.
Naar de mening van BAG BAO dienen de koppelgegevens ‘identificatiecode
adresseerbaar object’ en ‘identificatiecode nummeraanduiding’ in de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

54

basisregistratie personen te worden opgenomen. Deze gegevens ontbreken
echter in het besluit, aldus BAG BAO.
In de basisregistratie personen worden gegevens op drie niveaus vastgelegd: in
de wet, in het besluit en in de systeembeschrijving. De twee genoemde
identificatiecodes hebben een technisch karakter en worden daarom in de
systeembeschrijving opgenomen. Daarmee wordt aan de vereisten van het stelsel
van basisregistratie inzake de koppeling voldaan.
BAG BAO acht het van belang dat in de basisregistratie personen aansluiting bij
de bestaande terminologie van de BAG wordt bewerkstelligd.
Hierover kan worden opgemerkt dat de terminologie in de basisregistratie
personen zowel moet aansluiten bij de ervaringswereld van de burger die
adresgegevens dient aan te leveren bij de aangifte of in een later stadium, alsook
bij de terminologie van de BAG om verwarring te voorkomen. Voorts dient de
terminologie in de basisregistratie personen zodanig te zijn dat ook adressen die
niet in de BAG voorkomen, in de BRP kunnen worden vastgelegd. Daarvoor
hanteert de basisregistratie personen een aantal gegevenselementen die de BAG
niet kent. Voor het overige is de terminologie van de BRP aangepast aan die van
de BAG.
10.3.3

Samenwerkingsverbanden

De VNG en de NVVB gaan in op een aantal knelpunten op het gebied van
samenwerking tussen gemeenten en samenwerking tussen gemeenten en andere
organisaties. Daarbij verwijzen zij naar de oplossingen die de Informatie
Management Groep van de 100.000+ gemeenten heeft aangedragen in haar
reactie op het ontwerpbesluit. Hieronder worden eerst de suggesties van de IMG
aan de orde gesteld en vervolgens de punten die de VNG en de NVVB onder de
aandacht brengen.
De IMG is van mening dat in het geval van verstrekking tussen gemeenten
onderling in verband met het in mandaat uitvoeren van taken, de getalsmatige
norm van artikel 40 betreffende het aantal toegestane plaatsonafhankelijke
verstrekkingen vrijwel altijd overschreden zal worden en verstrekking door de
Minister van BZK dus noodzakelijk is. Zij suggereert daarom verstrekking door de
Minister van BZK zonder meer te regelen door toevoeging van een derde lid aan
artikel 37 van het besluit: “Indien het college van B&W van een gemeente taken
uitvoert voor een andere gemeente kan Onze Minister dit college ten behoeve van
deze taak systematisch gegevens verstrekken.”
De vraag van de IMG wordt zo begrepen dat het gaat om het uitvoeren van taken
door een gemeenschappelijke regeling op grond van artikel 8 van de Wet
gemeenschappelijke regelingen (Wgr) en dat in de regeling wordt bepaald dat
bepaalde omschreven bevoegdheden van bestuursorganen of van ambtenaren

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

55

van aan de regeling deelnemende gemeenten worden uitgeoefend door
bestuursorganen, onderscheidenlijk door ambtenaren van een der deelnemende
gemeenten. In het geval dat een openbaar lichaam bij de regeling is ingesteld
(artikel 8, eerste lid, van de Wgr) dan is dit openbaar lichaam een overheidsorgaan
dat taken uitvoert waartoe het de bevoegdheid heeft. Derhalve kan het openbaar
lichaam op grond van artikel 3.2 van de Wet basisregistratie personen
rechtstreeks een verzoek aan de Minister van BZK doen om geautoriseerd te
worden voor verstrekking van gegevens die nodig zijn voor de uitoefening van zijn
taak. In het geval dat een gemeenschappelijk orgaan bij de regeling is ingesteld
(artikel 8, tweede lid, van de Wgr) is er eveneens sprake van een overheidsorgaan
dat taken uitvoert waartoe het de bevoegdheid heeft en zijn er evenmin
belemmeringen voor het indienen van een autorisatieverzoek. Wordt er geen
(nieuw) orgaan ingesteld maar wordt bijvoorbeeld gekozen voor de constructie van
een centrumgemeente die zelfstandig de taak vervult en daartoe bevoegdheden
heeft verkregen, dan kan deze op grond daarvan een autorisatieverzoek indienen.
In het geval dat in onvoldoende mate bevoegdheden zijn overgedragen zodat
geen sprake is van het zelfstandig vervullen van de betrokken taak, kan de
gemeente die de taak heeft overgedragen het autorisatieverzoek indienen en de
gegevens ter beschikking stellen aan de centrumgemeente als bewerker.
Naast de hiervoor uiteengezette manier om te voorzien in de gegevens door
rechtstreekse verstrekking uit de basisregistratie door de Minister van BZK, kan in
voorkomende gevallen ook in de gegevens worden voorzien door verstrekking
vanuit de gemeenten. Uitgangspunt daarbij is dat de samenwerkende gemeenten
elk beschikken over een gemeentelijke gegevensbank die is gevuld met gegevens
die hetzij door het college hetzij door de Minister van BZK verstrekt zijn in de zin
van de Wet basisregistratie personen. Vanuit deze gegevensbanken kan de
levering van de gegevens aan het samenwerkingsverband plaatsvinden met
inachtneming van de regels die de Wbp stelt. Bedoelde gemeentelijke
gegevensbanken moeten in dat geval zijn vormgegeven als gegevensbanken die
als doel hebben (de gemeente) te voorzien van de gegevens betreffende
personen die zij nodig hebben voor de uitvoering van hun taak.
De IMG memoreert dat gemeenten samenwerkingsverbanden hebben die geen
afnemer (bedoeld is: overheidsorgaan) zijn en die ook niet zijn vermeld in de
bijlagen 4 en 5 van het besluit, waarin de derden zijn opgesomd die voor
verstrekking van gegevens in aanmerking komen. Het gaat bijvoorbeeld om
multidisciplinaire wijkzorgteams waarvan ook niet-(semi-)overheidsinstanties deel
uitmaken zoals woningbouwcorporaties, bureau’s Jeugdzorg en
thuiszorgorganisaties. De IMG beveelt aan dat met deze ontwikkelingen in het
besluit rekening wordt gehouden en noemt daarbij met name de verkenning van
het Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING) naar de ICT-ondersteuning
van het sociaal beleid, die in de zomer van 2013 afgerond moet zijn.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

56

Van het concept van het rapport dat IMG noemt, is op hoofdlijnen kennis
genomen. Het concept brengt op een relatief hoog niveau van abstractie de
verschillende rollen voor geautomatiseerde informatievoorziening in kaart en helpt
de lezer bij het stellen van prioriteiten en vooral het positioneren van
informatievoorziening ten opzichte van de primaire werkprocessen. Er zijn geen
passages geïdentificeerd die direct in verband staan met hetgeen in het besluit
wordt geregeld.
De veelheid aan samenwerkingsverbanden tussen overheidsorganisaties en
andere organisaties kan een nuttige bijdrage vervullen bij de uitvoering van de
taken van organisaties. Het bestaan van een samenwerkingsverband impliceert
echter niet dat de partner waarmee wordt samengewerkt zonder meer toegang
dient te hebben tot de gegevens in de basisregistratie personen. De Wet
basisregistratie personen stelt voor gegevensverstrekking immers heldere eisen
die los staan van eventuele samenwerking. Het is van belang om voor elke
concrete situatie na te gaan op welke wijze wordt voorzien in de benodigde
gegevens en welke gegevens speciaal voor de samenwerking van belang zijn.
Wanneer dat aan de orde is, kan een behoefte aan gegevens uit de
basisregistratie worden getoetst aan de eisen die de wet daaraan stelt. Het
behoort niet tot de mogelijkheden om op voorhand de basisregistratie open te
stellen voor alle partners waarmee gemeenten samenwerken of voor alle
samenwerkingsverbanden waarin gemeenten participeren. Met betrekking tot de
voorbeelden die de IMG noemt, valt het volgende op te merken:
1. Bureau Jeugdzorg is een bestuursorgaan en kan, net als andere
overheidsorganen, in aanmerking komen voor de verstrekking van
gegevens uit de basisregistratie personen.
2. Bij thuiszorginstellingen gaat het veelal om private organisaties waaraan
gemeenten werk uitbesteden na het doorlopen van een
aanbestedingsprocedure. Voor zover een thuiszorginstelling voor de
uitvoering van de aan haar uitbestede taak gegevens nodig heeft over
personen, kan de gemeente daarin voorzien met behulp van de
gemeentelijke gegevensbank die zij (veelal) tot haar beschikking heeft of
via de registratie van de desbetreffende gemeentelijke dienst.
3. Woningbouwcorporaties verrichten vele taken op het gebied van de
volkshuisvesting, het beheer van en de verhuur van woningen, het bouwen
van woningen, het saneren of renoveren van woningen en de toewijzing
van woningen aan personen. Het gebied waarop woningbouwcorporaties
zich bewegen is dusdanig omvangrijk dat het niet in de rede ligt om op
basis van dit brede werkgebied de woningbouwcorporaties aan te wijzen
als derden in de zin van het tweede lid van artikel 3.6. Voor zover in de
samenwerking de uitwisseling van gegevens over personen nodig is, kan
deze onder de Wbp plaatsvinden met behulp van de gemeentelijke
gegevensbank of de registratie van de desbetreffende gemeentelijke
dienst.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

57

De VNG en de NVVB vragen voorts helderheid te verschaffen over de vraag of
een verstrekking uit een gemeentelijke voorziening onder het regime van de Wet
basisregistratie personen of onder het regime van de Wet bescherming
persoonsgegevens valt. Zij adviseren om de toelichting bij het besluit op dit punt te
verhelderen.
De vraag of een verstrekking uit een gemeentelijke voorziening onder het regime
van de Wbp of onder het regime van de Wet basisregistratie personen valt, vereist
nadere informatie over de aard van de gemeentelijke voorziening. Indien de
gemeentelijke voorziening opgenomen is in de systeembeschrijving, bedoeld in
artikel 3 van het besluit, dan is een verstrekking hieruit te beschouwen als een
verstrekking uit de basisregistratie. Indien de gemeentelijke voorziening een
eigenstandig karakter heeft en dus niet in de systeembeschrijving is opgenomen,
dan is het vullen van de gemeentelijke voorziening te beschouwen als een
verstrekking onder de Wet basisregistratie personen aan een gemeentelijke
gegevensbank of vergelijkbare voorziening en het verstrekken van gegevens
daaruit als een verstrekking onder de Wbp.
10.3.4

Overige opmerkingen

Gemeenten willen de basisregistratie ook kunnen gebruiken in het
Klantcontactcentrum (KCC), waar de gemeentelijke processen vaak starten met
het vergaren van persoonsinformatie. Deze processen hebben betrekking op
gemeentelijke taken die naar hun aard niet alle publiekrechtelijk zijn, Ook kunnen
gegevens over inwoners van andere gemeenten onder de GBA slechts bevraagd
worden indien de gemeente als buitengemeentelijke afnemer daartoe is
geautoriseerd. De VNG en de NVVB dringen aan op een oplossing voor deze
problematiek.
Hierover kan worden opgemerkt dat voor de verstrekking van gegevens aan
overheidsorganen de restrictie dat het moet gaan om publiekrechtelijke taken niet
als zodanig in de wet is terug te vinden. De wet spreekt uitsluitend over
verstrekking ten behoeve van de taak van een overheidsorgaan. De reden daarvan
is dat ook in het geval de uitvoering van de taak van het overheidsorgaan
plaatsvindt in een privaatrechtelijke vorm, er in brede zin sprake blijft van een
publiekrechtelijk handelen dat verstrekking van gegevens uit de basisregistratie
rechtvaardigt. Gegevensverstrekking uit de basisregistratie ten behoeve van het
KCC voor dergelijke taken stuit derhalve niet op bezwaar. Wat betreft het opvragen
van gegevens over inwoners van andere gemeenten is het mogelijk om een
autorisatiebesluit aan de Minister van BZK te vragen voor de systematische
verstrekking van gegevens uit de basisregistratie aan de gemeente(n) ten behoeve
van de uitvoering van de gemeentelijke taak waarvoor van de diensten van een
KCC gebruik wordt gemaakt. De gegevens kunnen in dat geval rechtstreeks uit de
basisregistratie worden opgevraagd door het KCC, dat daarbij optreedt als

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

58

bewerker van de desbetreffende gemeente(n). Een andere en wellicht meer voor
de hand liggende manier is het door een KCC laten raadplegen van een (of meer)
gemeentelijke gegevensbanken, waarin aan de basisregistratie ontleende
persoonsgegevens zijn opgeslagen en voortdurend worden geactualiseerd. In dat
geval treedt het KCC op als bewerker als bedoeld in de Wbp.
De VNG en de NVVB vragen voorts naar de reikwijdte van artikel 29, waarin voor
ingezetenen die varen aan boord van een schip dat in Nederland de thuishaven
heeft, een langere termijn geldt alvorens de verplichting ingaat om aangifte van
vertrek te doen. Varen aan boord van een schip dat in Nederland de thuishaven
heeft kan immers ook slaan op pleziervaartuigen. En als dat zo is, roept dit de
vraag op waarom een dergelijke bepaling ook niet is opgenomen ten aanzien van
personen die bijvoorbeeld met een camper (op Nederlands kenteken) een jaar op
reis gaan.
Naar aanleiding van deze opmerking is in het eerste lid van dit artikel opgenomen
dat het moet gaan om een persoon die beroepshalve vaart aan boord van een
schip dat in Nederland de thuishaven heeft. Voorts is het artikel nader toegelicht,
zodat de reikwijdte daarvan duidelijk is.
In artikel 45 is een regeling getroffen met betrekking tot het door de Minister van
BZK ter beschikking stellen van informatie die is verkregen door bewerking van
gegevens uit de basisregistratie. In artikel 45, derde lid, onder a, staat dat de
minister de gevraagde informatie kan weigeren als de verstrekking overwegend
commercieel gebruik tot doel heeft. De VNG en de NVVB missen op dit punt een
toelichting en willen weten wat 'overwegend commercieel gebruik' is en hoeveel
beoordelingsruimte de minister hier heeft.
Bij de term ‘commercieel gebruik’ moet worden gedacht aan het gebruik van de
informatie zonder dat sprake is van enige publieke of maatschappelijke
doelstelling. Als het overwegend of uitsluitend gaat om het verzamelen van deze
informatie met het doel die informatie met winst door te verkopen aan
belangstellenden, kan er van commercieel gebruik worden gesproken. De minister
zal zich op grond van artikel 45, eerste lid, dan ook de nodige inlichtingen doen
verschaffen over het doel waarvoor de informatie wordt gevraagd. De
beoordelingsruimte van de minister wordt door het voorgaande bepaald. De
toelichting zal op dit punt worden aangevuld.
10.4 Internetconsultatie
De internetconsultatie heeft zestien reacties opgeleverd. Het betrof met name
verzoeken om aanwijzing van bepaalde werkzaamheden als werkzaamheden met
een gewichtig maatschappelijk belang of aanwijzing van bepaalde categorieën van
derden als categorieën van derden die in verband met die werkzaamheden in
aanmerking komen voor verstrekking van gegevens uit de basisregistratie. Aan

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

59

deze verzoeken is geen gevolg gegeven. Op de overwegingen daarbij wordt
hierna nader ingegaan. Naar aanleiding van deze verzoeken is in bijlage 4 wel de
omschrijving van de categorieën derden bij aanwijzing van de werkzaamheden die
betrekking hebben op de verificatie van de identiteit van betrokkenen in verband
met de juiste toerekening van persoonsgegevens bij het aangaan van nieuwe
financiële verplichtingen aangepast en de nota van toelichting op dat onderdeel
bijgesteld.
Ook de overwegingen om aan enkele andere verzoeken tot aanpassing van het
besluit geen gevolg te geven, worden toegelicht n deze paragraaf of in de
betreffende onderdelen van de nota van toelichting. Enkele reacties die om
verduidelijking of uitleg vroegen, zijn ook in de nota van toelichting verwerkt of in
het verslag bij de internetconsultatie geadresseerd. De overige reacties hadden
niet direct betrekking op de tekst van het besluit of de nota van toelichting.
Een verzoek tot aanwijzing als derde die werkzaamheden zou verrichten met een
gewichtig maatschappelijk belang is gedaan door de Stichting Postfilter ten
behoeve van het door die stichting beheerde nationaal overledenenregister. De
stichting is een zelfreguleringsinitiatief van een aantal brancheorganisaties en
postbedrijven op het terrein van het versturen van geadresseerde reclamepost. De
stichting stelt de consument onder andere in de gelegenheid het overlijden van
een persoon door te geven, opdat het versturen van de reclamepost op naam van
die persoon wordt beëindigd. De kracht van dit initiatief is gelegen in het feit dat de
consumenten zelf kunnen aangeven of zij de verzending van reclamepost in het
geval van overlijden al dan niet willen beëindigen. Een automatische beëindiging
van de verzending op basis van gegevens uit de basisregistratie is hiermee niet in
overeenstemming. De verstrekking dient voorts zuiver commerciële belangen,
waarvoor de gegevens in de basisregistratie niet zijn bedoeld. Zo worden de
gegevens primair gebruikt voor het niet meer hoeven te verzenden van
reclamepost naar het desbetreffende adres door direct-mail en
thuiswinkelbedrijven. Daarnaast worden de verzamelde overlijdensgegevens tegen
betaling van een vergoeding ook aangeboden aan andere bedrijven. De
werkzaamheden van Stichting Postfilter vallen daarmee buiten de in artikel 3.3.
van de wet geformuleerde criteria waaronder gegevens uit de basisregistratie aan
derden kunnen worden verstrekt.
In de internetconsultatie is ook gereageerd door Overlijdensregister, een
concurrent van de Stichting Postfilter. Overlijdensregister heeft in 2012 een
verzoek gedaan om gegevens uit de GBA te kunnen ontvangen. Dat verzoek is
destijds afgewezen. Aanwijzing van de stichting Postfilter in het kader van het
onderhavige besluit BRP zou volgens Overlijdensregister moeten worden
beschouwd als bevoordeling van de ene (commerciële) partij boven de andere,
waardoor de overheid zou meewerken aan concurrentievervalsing en
marktverstoring. Voor zover de brief van Overlijdensregister moet worden gezien
als een (hernieuwd) verzoek om gegevensverstrekking uit de basisregistratie wordt

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

60

dit verzoek om dezelfde redenen als hiervoor zijn genoemd bij de Stichting
Postfilter afgewezen.
De Vereniging van Financieringsondernemingen in Nederland (VFN) verzocht in
haar reactie op de internetconsultatie om verstrekking van gegevens uit de
basisregistratie (waaronder ook het burgerservicenummer) met het oog op de
verplichtingen die financieringsondernemingen en verzekeraars worden opgelegd
op grond van verschillende wetten, waaronder de Wet op het financieel toezicht
(Wft) en de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme
(Wwft).
De VFN acht het van belang dat betrokken financieringsmaatschappijen al dan niet
indirect toegang kunnen krijgen tot de gegevens in de basisregistratie. De VFN
stelt dat dit wordt geregeld in artikel 4:34, eerste lid van de Wft, waarin is bepaald
dat een aanbieder van krediet in het belang van de consument informatie dient in
te winnen over diens financiële positie ter voorkoming van overkreditering. Het
ontwerpbesluit zou hieraan voorbij gaan. Deze opvatting van VFN wordt niet
gedeeld. Uit artikel 4:34, eerste lid, van de Wft vloeit niet voort dat
financieringsmaatschappijen toegang zouden moeten krijgen tot de gegevens in de
basisregistratie. Het inwinnen van de noodzakelijke informatie over de financiële
positie van een consument kan plaatsvinden bij een instelling die een stelsel van
kredietregistratie als bedoeld in artikel 4.32 van de Wft verzorgt. Dergelijke
instellingen zijn in verband met deze werkzaamheden in bijlage 4 aangewezen als
derden die op grond van artikel 3.3 van de wet gegevens verstrekt kunnen krijgen
uit de basisregistratie.
De VFN merkt voorts op dat een financieringsmaatschappij ook uit hoofde van de
Wwft verplicht is de identiteit van een potentiële klant te verifiëren. Dat is juist,
maar ook uit de Wwft vloeit niet voort dat die verificatie zou moeten geschieden
aan de hand van gegevens uit de basisregistratie personen. Zoals blijkt uit artikel
11, eerste lid, Wwft en uit artikel 4 Uitvoeringsregeling Wwft, wordt er in de
desbetreffende regelgeving van uitgegaan dat de verificatie geschiedt aan de hand
van een door de betrokkene overgelegd identiteitsdocument. Inzage van gegevens
over de betrokken persoon in de basisregistratie door de financiële dienstverlener
is hier niet aan de orde.
De VFN acht het ook in relatie tot de renseigneringsplicht, zoals geregeld in artikel
53 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (Awr), van belang dat
financieringsmaatschappijen (indirect) toegang kunnen krijgen tot gegevens in de
basisregistratie. Als reden daarvoor wordt genoemd dat de belastingdienst uit
hoofde van dat artikel klanteninformatie opvraagt bij kredietverstrekkers en daarbij
gebruik wil maken van het burgerservicenummer van betrokkenen. Uit artikel 47b,
tweede lid, Awr blijkt echter dat degene op wie de gegevens en inlichtingen,
bedoeld in artikel 53, tweede en derde lid, van de Awr betrekking hebben, zelf al
gehouden is aan de administratieplichtige (zoals een kredietverstrekker) opgave te
verstrekken van zijn burgerservicenummer. Er is dus geen reden om aan de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

61

kredietverstrekker daarnaast nog eens het burgerservicenummer van een
betrokkene uit de basisregistratie te verstrekken.
Het Verbond van Verzekeraars (VvV) heeft in zijn reactie gevraagd om
verstrekking van gegevens (waaronder het burgerservicenummer) uit de
basisregistratie ten behoeve van verschillende werkzaamheden die door
verzekeraars voor hun cliënten worden verricht. Voor een deel worden daartoe
dezelfde argumenten aangevoerd als die hiervoor aan de orde zijn geweest in de
in het verzoek van de VFN, dat is afgewezen. Deze argumenten kunnen derhalve
niet leiden tot de gevraagde verstrekking van gegevens.
Het VvV zou naast de bestaande systematische verstrekking van gegevens aan
pensioen- en zorgverzekeraars ook systematisch gegevens uit de basisregistratie
willen ontvangen voor de zogenoemde derde pijler pensioenproducten. Het gaat
hier om inkomensvoorzieningen die mensen zelf treffen, zoals lijfrente,
levensverzekeringen en inkomsten uit eigen vermogen. Meestal gaat het om
commerciële spaarproducten, met of zonder verzekeringselement, Hiervan wordt
onder andere door zelfstandigen gebruik gemaakt voor hun oudedagsvoorziening.
Voorts verzoekt het VvV voor alle verzekeraars in brede zin om systematische
verstrekking van adreswijzigingen van verzekerden en ten slotte om
systematische verstrekking van het gegeven betreffende het overlijden van
personen aan wie verzekeraars bij leven uitkeringen moeten doen. Met het
laatstgenoemde gegeven zou het aantal aanvragen van een zogenoemde
‘attestatie de vita’ (bewijs van in leven zijn) in aanzienlijke mate kunnen worden
verlaagd.
Over al deze verzoeken kan worden opgemerkt, dat het afsluiten van dergelijke
verzekeringen een privaatrechtelijk aangegane verbintenis is. De wijze van
nakoming van de daaruit voortvloeiende verplichtingen is daarmee een
aangelegenheid tussen de betrokken verzekerde en de verzekeraar. Het gaat hier
om commerciële activiteiten, waarbij geen sprake is van een gewichtig
maatschappelijk belang als bedoeld in artikel 3.3 van de wet. Deze verzoeken
dienen derhalve te worden afgewezen.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

62

Artikelsgewijs
Artikel 2
De aangewezen authentieke gegevens zijn in beginsel dezelfde als de authentieke
gegevens die onder de Wet GBA waren aangewezen. Voor deze gegevens geldt
dat ze essentieel zijn voor een deugdelijke vaststelling van iemands identiteit en
als basis dienen voor de verdere verwerking van gegevens in de eigen
taakadministratie van het bestuursorgaan dat de gegevens verstrekt krijgt en voor
het verdere overheidshandelen. Enkele kleine wijzigingen hangen samen met
wijzigingen in de aangewezen algemene gegevens. Zie voor een toelichting de
toelichting bij artikel 23.
Artikel 3
Zoals vermeld in het algemene deel van deze toelichting vormt dit onderdeel van
het besluit de verbinding tussen de (techniekonafhankelijke) wet en de (zeer
technische) regels die gesteld moeten worden, waarbij een systeem is gevolgd dat
(deels) ook al werd gebruikt onder de Wet GBA. De opzet laat zich als volgt kort
beschrijven.
Er is een systeembeschrijving, die wordt vastgesteld door de Minister van BZK
(eerste lid). De systeembeschrijving bevat alle standaarden en overige regels
waaraan de betrokkenen moeten voldoen wil het stelsel werken. Daarbij moet
bedacht worden dat het niet mogelijk is om op één moment in de tijd alle
betrokkenen over te zetten van hun oude op de Wet GBA gebaseerde systemen
(de oude voorzieningen) naar de nieuwe op de Wet basisregistratie personen
toegesneden voorzieningen (de nieuwe voorzieningen). Gedurende een niet
onaanzienlijke periode zullen oude en nieuwe voorzieningen naast elkaar
functioneren. Dat vindt plaats onder de Wet basisregistratie personen. De
basisregistratie wordt dus bijgehouden en er worden gegevens uit verstrekt met
behulp van oude en nieuwe voorzieningen. Om dit mogelijk te maken worden op
centraal niveau gedurende deze overgangsperiode extra voorzieningen in stand
gehouden. Die extra voorzieningen zorgen er bijvoorbeeld voor dat de
bijhoudingsberichten van een gemeente met een oude voorziening begrepen
worden door de basisregistratie (die zelf is toegesneden op berichten van een
nieuwe voorziening). De extra voorzieningen zorgen er ook voor dat een gebruiker
die nog met een oud systeem systematisch gegevens ontvangt op de
basisregistratie aangesloten kan worden.
Zoals uit het bovenstaande blijkt, zijn er regels nodig om zowel oude als nieuwe
voorzieningen te kunnen accommoderen. Het tweede lid van artikel 3 regelt
daarom dat de systeembeschrijving een onderdeel kan bevatten voor gemeenten

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

63

met oude voorzieningen en een onderdeel voor gemeenten met nieuwe
voorzieningen. Bij het tot stand brengen van het onderdeel voor gemeenten met
een oude voorziening kan gebruik gemaakt worden van de systeembeschrijving
die werd gebruikt onder de Wet GBA (derde lid).
Gedurende de overgangsperiode zullen er – naast gemeenten met oude
voorzieningen en gemeenten met nieuwe voorzieningen – overheidsorganen en
derden zijn die met behulp van oude of nieuwe voorzieningen systematisch
gegevens uit de basisregistratie ontvangen. De systeembeschrijving houdt ook
daar rekening mee (vierde lid).
Vanaf de inwerkingtreding van de wet zal de mogelijkheid bestaan om nietingezetenen in de basisregistratie in te schrijven. Dat komt ook in de
systeembeschrijving tot uitdrukking. De oude voorzieningen van de gemeenten
zijn er op voorbereid om met deze omstandigheid rekening te houden.
Hiervoor is beschreven dat in de systeembeschrijving rekening is gehouden met
de overgang van oude naar nieuwe voorzieningen. Dat overgangsproces wordt
geregisseerd door de Minister van BZK.
Artikelen 4 en 5
Op het niveau van het onderhavige besluit wordt de inhoud van de
systeembeschrijving geregeld (artikel 4 en bijlage 2). De systeembeschrijving
bevat het geheel van technische regels om het stelsel te laten draaien. Het besluit
is er op gericht om nader te bepalen wie er zorg draagt voor de uitvoering van
welke regels. Daarom bepaalt artikel 5 dat de betrokkenen er zorg voor moeten
dragen dat zij uitvoering geven aan de wet op een wijze die overeenstemt met de
systeembeschrijving. Welke onderdelen van de systeembeschrijving voor rekening
van de verschillende betrokkenen komen is aangegeven in een tabel die als
bijlage 3 bij het besluit is gevoegd.
Artikel 6
Zoals vermeld in het algemene deel van de toelichting wordt voor een zeer
belangrijk deel de beveiliging gerealiseerd door een daarop toegesneden ontwerp
van de gemeentelijke voorzieningen en de centrale voorzieningen (beveiliging ‘by
design’). Deze aspecten zijn verwerkt in de systeembeschrijving. Zo blijkt daar dat
een gegeven in de basisregistratie alleen geactualiseerd kan worden met behulp
van een bepaalde cyclus van berichten waarbij het proces wordt gecontroleerd.
Een berichtencyclus kan alleen geïnitialiseerd worden door het opzetten van een
verbinding waarbij de (bijhoudings)gemeente geïdentificeerd wordt met een PKIcertificaat. De systematische verstrekking aan overheidsorganen en derden kan
ook alleen plaats vinden als de berichtenuitwisseling wordt opgezet met een
geautoriseerde gebruiker. Zo zijn er nog vele voorbeelden te geven.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

64

In aansluiting op deze beveiligingsaspecten die verwerkt zijn in de inrichting en
werking van de systemen verplicht dit artikel de verantwoordelijke voor de
gemeentelijke en de centrale voorzieningen om (aanvullend)
beveiligingsmaatregelen te treffen (eerste en tweede lid). Het derde lid bevat een
niet-limitatieve opsomming van in ieder geval te nemen soorten
beveiligingsmaatregelen.
Artikelen 7 tot en met 9
In deze artikelen zijn de eisen neergelegd die een bewerker in acht moet nemen
als hij in opdracht van het college van burgemeester en wethouders
werkzaamheden verricht ter uitvoering van de wet (artikel 1.10 van de wet). Het is
de verantwoordelijkheid van het college om er zorg voor te dragen dat de
bewerker zich houdt aan deze eisen (artikel 1.11, eerste lid, van de wet). De
bewerker wordt aan de eisen gebonden door een schriftelijke overeenkomst
(artikel 7, tweede lid). In die overeenkomst worden de te verrichten
werkzaamheden vastgelegd (artikel 7, eerste lid).
De eisen hebben tot doel om de werkzaamheden van de bewerker zodanig te
normeren dat zowel de persoonlijke levenssfeer wordt gewaarborgd van de
personen over wie de gegevens worden verwerkt, als wordt verzekerd dat de
werkzaamheden voldoen aan de eisen gesteld bij of krachtens de wet.
Zo mag de bewerker de persoonsgegevens uitsluitend gebruiken ten behoeve van
de in de overeenkomst vastgelegde werkzaamheden. De bewerker voert de
werkzaamheden uit onder hetzelfde regime als zou gelden voor het college van
burgemeester en wethouders indien dit de werkzaamheden niet had uitbesteed.
Op vordering van het college stopt de bewerker met zijn werkzaamheden en stelt
hij de persoonsgegevens ter beschikking aan het college. De bewerker mag
werkzaamheden op zijn beurt alleen uitbesteden als het college dit uitdrukkelijk
heeft bepaald (artikel 8).
De bewerker dient verder passende technische en organisatorische maatregelen
te treffen. De maatregelen worden in hoofdlijnen geschetst in artikel 9. Bij
ministeriële regeling kunnen deze maatregelen nader worden ingevuld (artikel 9,
tweede lid).
De in deze artikelen geregelde eisen zijn een voortzetting van de overeenkomstige
eisen die in het Besluit GBA en de Regeling GBA waren opgenomen.
Artikel 11
Vergelijkbaar met artikel 5 van het Besluit GBA wordt in dit artikel bepaald aan wie
de kosten van de berichten worden toegerekend. Uitgangspunt voor berichten

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

65

tussen gemeenten en de centrale voorziening is dat de berichten worden
toegerekend aan de gemeente (eerste lid).
Op dat uitgangspunt worden in het derde lid belangrijke uitzonderingen gemaakt.
Zo komen op grond van onderdeel a berichten in verband met de bijhouding van
gegevens - waaronder mede de inschrijving is begrepen - niet ten laste van de
gemeenten. De reden hiervoor is dat die handelingen zich onder de Wet GBA
afspeelden binnen het gemeentelijke domein, deze kosten toen om die reden niet
aan gemeenten werden toegerekend en het uitgangspunt bij de invoering van de
basisregistratie personen is geweest om zoveel mogelijk continuïteit te behouden.
Onder de uitzondering van onderdeel a vallen ook de berichten in verband met
verhuizingen binnen een gemeente; dat zijn immers ook bijhoudingsberichten.
Berichten in verband met verhuizingen naar een andere gemeente, die via de
centrale voorziening lopen, komen overigens wel ten laste van de verzendende
gemeente; ook dat is identiek aan de toerekening onder het GBA-stelsel en dus in
lijn met het uitgangspunt van continuïteit.
In onderdeel b van het derde lid worden uitgezonderd de berichten in verband met
verstrekkingen door een college van burgemeester en wethouders. Voor deze
verstrekkingen zijn gegevens nodig uit de centrale voorziening, terwijl deze zich
onder het GBA-stelsel geheel binnen het gemeentelijk domein afspeelden en er
dus geen kosten aan gemeenten werden toegerekend. Gelet op het reeds
genoemde principe van continuïteit, zijn deze berichten dus uitgezonderd.
In onderdeel c ten slotte worden de zogenoemde synchronisatieberichten
uitgezonderd Dit zijn berichten die ervoor zorgen dat lokaal aangehouden kopieën
van de gegevens uit de basisregistratie synchroon zijn en blijven met de gegevens
in de centrale voorziening. Deze berichten zijn vergelijkbaar met berichten onder
de Wet GBA ter synchronisatie van gegevens uit de centrale GBA-V
(verstrekkingsvoorziening) met de gemeentelijke basisadministraties; die berichten
waren kosteloos en daarom zijn de vergelijkbare nieuwe synchronisatieberichten
ook kosteloos. Het tweede lid bevat het uitgangspunt dat berichten aan of van een
overheidsorgaan (anders dan organen van gemeenten, die onder het eerste lid
vallen) waaraan of een derde aan wie op grond van artikel 3.2, 3.3 of 3.13 van de
wet gegevens worden verstrekt, ten laste komen van dat overheidsorgaan of die
derde. Net als onder de Wet GBA zijn hiervan uitgezonderd berichten van
overheidsorganen die verband houden met verplichtingen die hen zijn opgelegd in
hoofdstuk 2, afdeling 1, paragraaf 4, van de wet, zoals de verplichte terugmelding
(art. 2.34 van de wet).
Artikel 12
De categorieën van kosten in artikel 12 zijn vergelijkbaar met de kosten in artikel 4
van het Besluit GBA. In de nieuwe systematiek van de basisregistratie gaat het
dan om kosten in verband met het beheer en het gebruik van de centrale
voorzieningen (waaronder bijvoorbeeld ook de kosten van de helpdesk vallen) en

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

66

kosten in verband met de verzending en ontvangst van berichten. Deze laatste
kosten omvatten ook de kosten in verband met het stelsel van berichtuitwisseling,
waarover de berichten worden verzonden.
Artikelen 13 en 14
De abonnementenstructuur, zoals die in artikel 6 van het Besluit GBA was
vastgelegd, en de bepalingen over de betaling van de bijdragen (art. 7 Besluit
GBA) blijven gehandhaafd onder de nieuwe wet. De genoemde artikelen uit het
Besluit GBA keren in dit besluit terug als de artikelen 13 en 14, waarin ten opzichte
van de artikelen uit het Besluit GBA het begrip ‘netwerkbericht‘ is vervangen door
“bericht” .
Artikel 15
Voor afstemmingsberichten geldt een andere methode om de bijdragen in verband
met de uitvoering van de wet te bepalen dan de algemene systematiek van de
artikelen 12, tweede lid, 13 en 14. Artikel 15 is qua opzet vergelijkbaar met de
artikelen 8 en 69 van het Besluit GBA, behoudens de noodzakelijke aanpassingen
in verband met de basisregistratie.
Artikelen 16 en 17
Ook voor de verstrekking via alternatieve media en schriftelijke verstrekkingen
geldt, voor zover het verstrekkingen door een college van burgemeester en
wethouders betreft, een andere methode om de bijdragen in verband met de
uitvoering van de wet te bepalen dan de algemene systematiek van de artikelen
12, tweede lid, 13 en 14. De artikelen 16 en 17 zijn wat dat betreft qua opzet
vergelijkbaar met artikel 9 van het Besluit GBA, met dien verstande dat de in dat
besluit genoemde ‘optische schijf of magneetschijf’ is vervangen door de bredere
term ‘alternatieve media’.
Nieuw in de basisregistratie is dat ook de Minister van BZK via alternatieve media
en op schriftelijke wijze gegevens kan verstrekken. In dat geval worden die
berichten overeenkomstig de systematiek van de artikelen 12, tweede lid, 13 en 14
bij de betrokkene in rekening gebracht. Daarbovenop kan een extra bijdrage in
rekening worden gebracht op grond van artikel 16 of 17. Om die reden zijn deze
vormen van verzending van berichten opgenomen in de begripsbepaling in artikel
10, onderdeel c.
Artikel 18
Op grond van artikel 3.13 van de wet kan bij algemene maatregel van bestuur
worden voorzien in – kort gezegd – verstrekkingen voor historische, statistische of

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

67

wetenschappelijke doeleinden. In artikel 44 van dit besluit wordt daarin voorzien.
Daarnaast zijn zogenoemde verstrekkingen op basis van een zoekvraag (‘ad-hocvraag’) mogelijk door de Minister van BZK (zie artikel 37, eerste lid, onderdeel c).
Deze typen van verstrekking onderscheiden zich wat betreft de daarmee gepaard
gaande kosten van de (overige) systematische verstrekkingen in die zin dat veelal
voor elk verzoek opnieuw bepaalde initiële handelingen (juridische beoordeling,
technische behandeling) moeten worden uitgevoerd. Om die reden is in artikel 18
specifiek voor deze verstrekkingen geregeld hoe de bijdragen kunnen worden
vastgesteld. Naast de kosten in verband met de initiële handelingen, gaan deze
verstrekkingen – voor zover ze geschieden door de Minister van BZK - overigens
gepaard met berichtenverkeer dat zich in beginsel niet onderscheidt van het
berichtenverkeer bij verstrekkingen op grond van artikel 3.2 of 3.3 van de wet. De
bijdrage op grond van artikel 18 is in die gevallen beperkt tot de zogenoemde
initiële handelingen. De kosten van deze initiële handelingen worden berekend op
uurbasis, hetgeen bij ministeriële regeling op grond van artikel 20 van het besluit
nader wordt bepaald. De overige kosten worden in rekening gebracht op grond
van de artikelen 12, tweede lid, 13 en 14.
Artikel 19
Artikel 3.14 van de wet is nieuw ten opzichte van de Wet GBA. Op grond van
artikel 3.14 kan informatie ter beschikking worden gesteld die is verkregen door
bewerking van gegevens uit de basisregistratie. De informatie is niet herleidbaar
tot gegevens betreffende een geïdentificeerde of identificeerbare ingeschrevene.
Deze informatie is veelal geaggregeerde informatie of informatie waaruit alle
identificerende (groepen van) gegevens zijn weggelaten. Het genereren van deze
informatie vereist over het algemeen dat speciale opdrachten aan de
basisregistratie worden gegeven die verder reiken dan opdrachten die dienen voor
de selectie van bepaalde persoonslijsten en/of gegevens van deze
persoonslijsten. Dat impliceert dat voor een dergelijk verstrekking
programmeerwerkzaamheden moeten worden verricht en voorts dat met het
uitvoeren van het resulterende programma een veelal meer dan gemiddelde
hoeveelheid tijd is gemoeid in vergelijking tot het vervaardigen van andere
verstrekkingen. Deze omstandigheden rechtvaardigen een afzonderlijke grondslag
die specifiek bedoeld is voor het bestrijden van de kosten zoals hiervoor
aangeduid en voor de initiële kosten zoals beschreven in de toelichting bij artikel
18. De maatstaf op grond waarvan de hoogte van de bijdrage wordt vastgesteld
bestaat uit de som van het aantal gewerkte uren vermenigvuldigd met het uurtarief
voor elk ingezet uur. Daarnaast wordt voor de bijdrage in de kosten rekening
gehouden met het aantal persoonslijsten dat nodig is om tot de bewerkte
gegevens te komen. Een en ander wordt bij ministeriële regeling op grond van
artikel 20 van het besluit nader bepaald.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

68

Artikelen 21 en 22
De aanwijzing van categorieën van personen die in verband met hun bijzondere
verblijfsrechtelijke positie niet in aanmerking komen voor inschrijving, is inhoudelijk
ongewijzigd ten opzichte van de regelgeving bij en krachtens de Wet GBA (zie de
artikelen 32 en 33 van die wet en de artikelen 54 en 55 van het Besluit GBA). De
opzet van de betrokken bepalingen uit de GBA-regelgeving is wel gewijzigd als
gevolg van het feit dat de aanwijzing van de zogenoemde geprivilegieerden door
de Minister van Buitenlandse Zaken niet meer op het niveau van de wet is
geregeld en doordat op grond van artikel 2.6 van de wet bij algemene maatregel
van bestuur categorieën van personen worden bepaald die vanwege hun
bijzondere verblijfsrechtelijke positie niet in aanmerking komen voor inschrijving.
In artikel 21 worden in het eerste lid alle categorieën genoemd, waarbij uit het
tweede tot en met vierde lid volgt welke personen als uitzondering op het eerste lid
wel voor inschrijving in aanmerking komen.
In artikel 22 zijn de nadere bepalingen opgenomen rond de aanwijzing van
geprivilegieerden door de Minister van Buitenlandse Zaken. Verder is ter
uitvoering van artikel 2.6, tweede lid, van de wet bepaald dat een persoon ten
aanzien van wie een aanwijzing van kracht wordt, terwijl hij reeds als ingezetene is
ingeschreven, wordt aangemerkt als een ingeschrevene die wegens zijn vertrek uit
Nederland niet als ingezetene is ingeschreven (artikel 22, tweede lid). Voor het
van kracht worden of beëindigen van een aanwijzing is het doen van mededeling
door de Minister van Buitenlandse Zaken aan het betrokken college van
burgemeester en wethouders op grond van artikel 25 noodzakelijk. Dat college
heeft die informatie immers nodig voor de juiste bijhouding van de basisregistratie
personen.
Het bepaalde in artikel 22, tweede lid, is in het vierde lid van overeenkomstige
toepassing verklaard op een in artikel 21, derde lid, onderdeel a, bedoelde
persoon die nog niet gedurende een jaar als ingezetene is ingeschreven en op wie
gedurende dat jaar de bijzondere status als bedoeld in artikel 21, eerste lid, aanhef
en onderdeel c, d of e van toepassing wordt. Hierbij is geen regeling getroffen
betreffende het doen van een mededeling door een overheidsorgaan, zoals bij de
aanwijzing van geprivilegieerden. In dit geval zal betrokkene derhalve zelf de
mededeling moeten doen aan het college van burgemeester en wethouders van
de gemeente waar hij als ingezetene is ingeschreven.
Artikel 23
In de bijlagen bij artikel 23 worden de algemene gegevens die worden genoemd in
artikel 2.7 van de wet nader bepaald. Deze nadere invulling van de zogenoemde
gegevensset komt grotendeels overeen met de gegevensset zoals die bij en
krachtens de Wet GBA was vastgesteld. Er zijn echter een paar verschillen. Ten
eerste is de terminologie waar nodig in lijn gebracht met die van de wet. Zo wordt

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

69

nu bij de algemene gegevens bijvoorbeeld gesproken over gegevens en
aantekening ‘in verband met’ het verblijfsrecht van de vreemdeling in plaats van
‘over’ het verblijfsrecht en over ‘bijhoudingsgemeente’ in plaats van ‘gemeente van
inschrijving’.
Verder zijn bij de algemene gegevens de aanduiding ‘land en zo nodig
gebiedsdeel’ en ‘land’ vervangen door ‘land of gebied’. Die aanduiding laat de
mogelijkheid open om in de systeembeschrijving voor de aanduiding van de plaats
waar een bepaalde gebeurtenis, bijvoorbeeld een geboorte, heeft plaatsgevonden
zowel door Nederland erkende staten als niet-erkende gebieden op te nemen.
Wat betreft de gegevens over het gezag dat over een minderjarige wordt
uitgeoefend (anders dan gezag van rechtswege), is ten opzichte van de
gegevensset onder de Wet GBA nieuw dat naast de aantekening dat één of beide
ouders gezag uitoefenen, ook wordt aangeduid welke ouder(s) het betreft. Het
gegeven ‘de aantekening dat het gezag over de ingeschrevene door een ouder en
een derde wordt uitgeoefend’ is niet meer apart vermeld, maar is af te leiden uit
het al dan niet aanwezig zijn van ‘de aantekening dat het gezag over de
ingeschrevene (mede) door één ouder, dan wel door beide ouders wordt
uitgeoefend, alsmede de aanduiding welke ouder(s) het betreft’ en ‘de aantekening
dat het gezag over de ingeschrevene (mede) door één derde of twee derden
tezamen wordt uitgeoefend, dan wel dat over de ingeschrevene tijdelijke of
voorlopige voogdij wordt uitgeoefend ‘.
Ten aanzien van de gegevens over de bijhoudingsgemeente is de aanduiding
’datum van vestiging in de gemeente’ vervangen door de aanduiding ‘datum
aanvang adreshouding in de gemeente’. Verder zijn de gegevens over het
administratienummer niet in de bijlage opgenomen, omdat de nadere bepaling van
die gegevens al is geregeld in artikel 4.9 van de wet.
Voorts is voortaan ook specifiek de datum van beëindiging van het
burgerservicenummer opgenomen, voor die gevallen waarin abusievelijk aan twee
personen hetzelfde nummer is toegekend en beide dus tijdelijk over hetzelfde
nummer hebben beschikt.
Van de gegevens, noodzakelijk in verband met de uitvoering van de Paspoortwet,
vervalt het gegeven ‘de lengte van de houder’, aangezien dat gegeven een
dynamisch karakter heeft en de lengte van de houder bevat op het moment van de
laatste aanvraag van een nieuw reisdocument. Deze lengte blijkt onder andere ook
uit het laatst uitgereikte reisdocument zelf en heeft als gegeven in de
basisregistratie voor de praktijk geen toegevoegde waarde. Ook de ‘aanduiding
bezit buitenlands reisdocument’ vervalt. Omdat dit gegeven niet voortdurend wordt
bijgehouden, heeft het geen toegevoegde waarde in de praktijk.
De nadere bepaling van de gegevens in verband met het verblijfsrecht van de
vreemdeling geschiedt bij ministeriële regeling en zal inhoudelijk aansluiten bij wat
onder de Wet GBA was bepaald in bijlage 1A bij het Besluit GBA.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

70

Artikel 24
De gevallen waarin een college van burgemeester en wethouders een afschrift
toezendt aan een korpschef, bedoeld in artikel 2.31 van de wet, zijn de gevallen
waarin dat college op grond van artikel 2.10, tweede lid, van de wet gegevens over
een huwelijk, een geregistreerd partnerschap, een erkenning, of de
geboortedatum van de betrokken persoon niet in de basisregistratie opneemt,
omdat de Nederlandse openbare orde zich verzet tegen de erkenning van de
rechtsgeldigheid van die feiten. Het zijn namelijk juist deze gegevens die relevant
kunnen zijn voor het verblijfsrecht van een betrokken vreemdeling. De bepaling is
vergelijkbaar met artikel 61 van het Besluit GBA.
Artikel 25
Ter uitvoering van artikel 2.33 van de wet wordt de Minister van Buitenlandse
Zaken in artikel 25 de verplichting opgelegd om van een aanwijzing van een
geprivilegieerde die niet in aanmerking komt voor inschrijving als ingezetene in de
basisregistratie, of van een beëindiging van die aanwijzing, mededeling te doen
aan het college van burgemeester en wethouders van de betrokken gemeente. Zie
verder de toelichting bij de artikelen 21 en 22. De bepaling is vergelijkbaar met
artikel 61 van de Wet GBA.
Artikel 26
Wat betreft de wijze waarop aan de verplichtingen uit hoofdstuk 2, afdeling 1,
paragraaf 4, van de wet door overheidsorganen moet worden voldaan, wordt in dit
artikel op grond van artikel 2.37 van de wet bepaald dat, indien bekend, het
overheidsorgaan het burgerservicenummer moet vermelden van de persoon of
personen ten aanzien van wie gegevens, bescheiden of inlichtingen worden
verstrekt of met betrekking tot wie mededelingen worden gedaan. Het gaat onder
andere om gegevens ter zake van feiten die van belang zijn voor de bijhouding
van de basisregistratie (bijvoorbeeld art. 2.27, eerste lid, van de wet), afschiften
van beslissingen als bedoeld in artikel 2.60 van de wet (art. 2.31 van de wet), de
zogenoemde terugmeldingen (art. 2.34 van de wet), inlichtingen die van belang
zijn voor een goede uitvoering van de taak met betrekking tot de basisregistratie
(art. 2.35, derde lid, van de wet) of mededelingen over meldingen in het
curateleregister (art. 2.28, eerste lid, van de wet). Het daarbij vermelden van het
burgerservicenummer is van belang met het oog op het verkrijgen van zekerheid
over de persoon over wie gegevens moeten worden gewijzigd.
Overigens worden bij de verstrekking van gegevens, inlichtingen en mededelingen
soms ook kopieën verstrekt van achterliggende stukken. Die kopieën kunnen wel
in het systeem van de basisregistratie worden bewaard, maar zijn geen algemene
of administratieve gegevens als bedoeld in artikel 2.7 van de wet. Op de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

71

verwerking van die kopieën is het regime van de Wet bescherming
persoonsgegevens van toepassing.
Op grond van artikel 52, eerste lid, kan de Minister van BZK regelen dat de in
artikel 26 bedoelde verplichting in door hem bepaalde gevallen niet geldt in
verband met de overgang van de oude naar de nieuwe voorzieningen
Artikel 27
Deze bepaling geeft in het eerste lid een nadere invulling van de gevallen waarin
door bestuursorganen in verband met de verstrekking van een authentiek gegeven
uit de basisregistratie mededeling moet worden gedaan van gerede twijfel over de
juistheid van dat gegeven (artikel 2.34 van de wet). In de eerste plaats moeten
geconstateerde afwijkingen worden gemeld tussen gegevens die uit de
basisregistratie zijn verkregen en gegevens waarvan het bestuursorgaan op
andere wijze kennis heeft verkregen. Daarbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan
de situatie waarin het bestuursorgaan op een door de burger ingevuld
aanvraagformulier een ander adres aantreft dan hij uit de basisregistratie heeft
verkregen. Ook is denkbaar dat een bestuursorgaan een melding vanuit de
basisregistratie ontvangt dat een bepaalde persoon in de basisregistratie als nietingezetene is ingeschreven, terwijl op grond van andere bij het bestuursorgaan
bekende gegevens verwacht zou mogen worden dat de betrokkene als ingezetene
is ingeschreven. De omgekeerde situatie is uiteraard ook mogelijk: iemand is
ingeschreven als ingezetene, terwijl het bestuursorgaan inschrijving als nietingezetene zou verwachten. Een ander voorbeeld is de situatie waarin iemand aan
het loket van een bestuursorgaan verschijnt om bijvoorbeeld een uitkering aan te
vragen en bij vergelijking van zijn gegevens met die in de basisregistratie blijkt dat
betrokkene geen geldig verblijfsrecht heeft; er ontstaat dan twijfel bij het
bestuursorgaan of dat gegeven wel klopt.
In de tweede plaats moeten geconstateerde afwijkingen worden gemeld tussen
gegevens waarvan het bestuursorgaan op andere wijze kennis heeft verkregen en
verstrekkingen die vanuit de basisregistratie achterwege zijn gebleven. Daarbij kan
bijvoorbeeld gedacht worden aan de situatie waarin het bestuursorgaan een
melding vanuit de basisregistratie ontvangt dat een bepaalde persoon waarover
het gegevens heeft gevraagd, in de basisregistratie niet bekend is, terwijl op grond
van andere bij het bestuursorgaan bekende gegevens verwacht zou mogen
worden dat de betrokkene in de basisregistratie bekend is. Ook kan de situatie
worden genoemd dat een bestuursorgaan over informatie beschikt dat iemand is
gehuwd, terwijl hij uit de basisregistratie hierover geen spontane mutatie ontvangt.
Op grond van het tweede lid kunnen nadere regels worden gesteld over de
gevallen waarin de mededeling moet worden gedaan en regels over de wijze
waarop de mededeling dient te worden gedaan.
Een bestuursorgaan is in principe verplicht in alle krachtens artikel 27
voorgeschreven gevallen de door hem geconstateerde afwijkingen te melden.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

72

Uiteraard dient ervoor te worden gewaakt dat onnodig meldingen worden gedaan.
Zo zal het bestuursorgaan bijvoorbeeld eerst moeten nagaan of de afwijking niet
wordt veroorzaakt door een fout in de eigen organisatie, alvorens het zich
daadwerkelijk tot het voor de bijhouding verantwoordelijke college van
burgemeester en wethouders wendt.
Artikel 28
Dit artikel stelt regels over de kennisgeving van het college van burgemeester en
wethouders aan het bestuursorgaan naar aanleiding van een (al dan niet over het
stelsel van berichtuitwisseling gedane) mededeling op grond van artikel 2.34,
eerste lid, van de wet.
De termijn waarbinnen de kennisgeving moet worden gedaan over de afhandeling
van een terugmelding bedraagt maximaal vijf werkdagen. Het is van belang dat
deze kennisgeving zo snel mogelijk geschiedt. Het verantwoordelijke college van
burgemeester en wethouders dient daarom na ontvangst van de terugmelding de
afweging te maken of direct kan worden vastgesteld of de terugmelding wel of
geen aanleiding is het gegeven te verwijderen, aan te vullen of te verbeteren, dan
wel dat nader onderzoek nodig is, en daartoe een aantekening ‘in onderzoek’ bij
het betrokken gegeven wordt geplaatst. Indien het gegeven direct wordt
verwijderd, aangevuld of verbeterd, dan wordt daarvan een kennisgeving gedaan
aan het bestuursorgaan dat de terugmelding deed. Hetzelfde geldt indien direct
wordt besloten dat de melding geen reden is om het gegeven te verwijderen, aan
te vullen of te verbeteren. Indien nader onderzoek nodig is, dan wordt bij het
gegeven een aantekening geplaatst dat een onderzoek naar de onjuistheid van het
gegeven is ingesteld. Van het plaatsen van die aantekening wordt dan een
kennisgeving gedaan en na afloop van het onderzoek wordt medegedeeld wat de
uitkomst is. Aan die laatste mededeling wordt geen termijn gesteld, omdat de duur
van een onderzoek van externe factoren afhankelijk is.
In het geval de terugmelding twijfel betreft over de status van ingezetene of nietingezetene van degene waarover gegevens werden gevraagd, wordt de
aantekening ‘in onderzoek’ overigens geplaatst bij het gegeven dat heeft geleid tot
de wijziging van die status, zoals het gegeven over het overlijden of vertrek naar
het buitenland of het adresgegeven. Indien de terugmelding gaat over twijfel of het
wel juist is dat iemand in de basisregistratie helemaal niet bekend is, dan moet die
terugmelding van het bestuursorgaan het adres bevatten dat bij het
bestuursorgaan bekend is van de betrokkene, opdat het verantwoordelijke college
verder onderzoek kan doen.
Vanaf het moment dat het onderzoek wordt ingesteld, is door het plaatsen van een
aantekening bij het betreffende gegeven voor alle bestuursorganen duidelijk dat er
twijfel is over de juistheid van het gegeven. Indien de aantekening “in onderzoek”
wordt geplaatst bij een authentiek gegeven, verandert dat overigens niets aan de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

73

authentieke status van dat gegeven. Wel volgt in dat geval uit artikel 1.7, tweede
lid, onderdeel a, van de wet, dat een bestuursorganen niet meer de verplichting
heeft om dat gegeven voor de vervulling van zijn taak te gebruiken. De
terugmeldplicht blijft echter bestaan ten aanzien van een authentiek gegeven dat in
onderzoek is gezet. Terugmeldingen kunnen juist in het kader van het onderzoek
van belang zijn.
Artikel 29
Dit artikel biedt een regeling voor personen die als ingezetene zijn ingeschreven in
de basisregistratie en beroepshalve varen aan boord van een schip dat in
Nederland de thuishaven heeft om als ingezetene ingeschreven te blijven, terwijl
zij eigenlijk aangifte van vertrek zouden moeten doen. De verplichting tot het doen
van aangifte van vertrek bestaat op grond van artikel 2.43, eerste lid, van de wet
indien de ingezetene naar redelijke verwachting gedurende een jaar langer dan
tweede derde van de tijd buiten Nederland zal verblijven. Op grond van artikel
2.43, vijfde lid, van de wet kunnen bij algemene maatregel van bestuur regels
worden gesteld omtrent bijzondere gevallen waarin het eerste lid niet van
toepassing is. De regeling in het onderhavige artikel geeft daaraan uitwerking voor
de hiervoor genoemde groep personen. De voorziening bestond ook al onder de
Wet GBA en daarvoor onder het Besluit Bevolkingsboekhouding. Om te
benadrukken dat deze specifieke voorziening slechts geldt voor een beperkte
categorie ingezetenen, is in de tekst uitdrukkelijk vermeld dat het varen aan boord
van het schip beroepshalve dient te geschieden. De reikwijdte van de bepaling
wordt daardoor verduidelijkt. Het dient te gaan om zeelieden die voor hun beroep
langere tijd op zee moeten verblijven, maar Nederland als thuisbasis hebben,
waarnaar zij regelmatig terugkeren. De aanwezigheid van deze feitelijke band met
Nederland is een voorwaarde om van deze regeling gebruik te kunnen maken. Dit
komt in het artikel op twee manieren tot uiting. In de eerste plaats kan van deze
regeling slechts gebruik worden gemaakt, indien de desbetreffende persoon naar
redelijke verwachting niet langer dan twee jaar buiten Nederland verblijft. Bij een
langer verblijf buiten Nederland moet betrokkene worden beschouwd als een
persoon die is geëmigreerd naar het buitenland. In de tweede plaats wordt de eis
gesteld dat hij gedurende zijn verblijf buiten de landsgrenzen beschikt over een
adres in Nederland. Deze eis duidt op het onderhouden van een daadwerkelijke
binding met Nederland en is ook logisch, omdat inschrijving van een persoon als
ingezetene in de basisregistratie slechts mogelijk is indien deze beschikt over een
adres in Nederland. Dat kan een woonadres zijn, maar ook een briefadres.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

74

Artikel 30
In artikel 2.49, eerste lid, van de wet is geregeld dat bepaalde personen voor
elkaar of voor een ander de aangifte- en inlichtingenverplichtingen inzake
adreswijziging of vertrek kunnen vervullen.
Op grond van het derde lid van dat artikel bestaat deze mogelijkheid wat betreft de
in artikel 2.38 van de wet opgenomen verplichting tot inschrijving als ingezetene of
bij de (her)vestiging van een ingeschrevene als ingezetene slechts in de gevallen
die bij algemene maatregel van bestuur zijn bepaald. Daarbij moeten dan tevens
de gevallen worden bepaald waarin kan worden afgeweken van de in artikel 2.38
van de wet opgenomen verplichting om zich in persoon te melden bij het college
van burgemeester en wethouders.
Op grond van het vierde lid van artikel 2.49 van de wet kunnen bij algemene
maatregel van bestuur gevallen worden bepaald, waarin een ouder en zijn
meerderjarige kind en echtgenoten dan wel geregistreerde partners voor elkaar de
in artikel 2.43 vermelde verplichting tot aangifte van vertrek kunnen vervullen,
hoewel niet is voldaan aan de voorwaarden in artikel 2.49, vierde lid, van de wet.
Op grond van het derde en vierde lid van artikel 2.49 van de wet mogen slechts
gevallen worden bepaald waarin om zwaarwegende redenen een uitzondering kan
worden gemaakt. Om die reden is in artikel 30, eerste lid, bepaald dat de in artikel
2.49, eerste lid, van de wet genoemde personen enkel voor een ander de
aangifteplichten uit artikel 2.38 van de wet kunnen vervullen, indien de
gezondheidssituatie van de betrokkene of verblijf in een penitentiaire instelling het
voor betrokkene onmogelijk maakt om in persoon te verschijnen. Op grond van het
vierde lid is de gezondheidssituatie ook een geval waarin een ouder en zijn
meerderjarige kind en echtgenoten dan wel geregistreerde partners voor elkaar de
in artikel 2.43 vermelde verplichting tot aangifte van vertrek kunnen vervullen,
hoewel niet is voldaan aan de voorwaarden in artikel 2.49, vierde lid, van de wet.
In het geval dat de gezondheidssituatie het de betrokkene onmogelijk maakt om
zelf in persoon te verschijnen, is het aan het college van burgemeester en
wethouders om te beoordelen of een verklaring van een behandelend arts wordt
verlangd. Uiteraard behoeft zo’n verklaring niet te worden gevraagd indien de
verplichting voor betrokkene wordt vervuld door het hoofd van de instelling voor
gezondheidszorg op grond van artikel 2.49, eerste lid, onderdeel d, van de wet.
In het geval betrokkene verblijft in een penitentiaire instelling, kan de bestaande
praktijk worden voortgezet dat doorgaans in die gevallen de aangifte wordt gedaan
op grond van een machtiging aan een medewerker van die instelling ingevolge
artikel 2.49, eerste lid, onderdeel c, van de wet. Ambtshalve inschrijving is in die
gevallen overigens ook mogelijk. Zo’n ambtshalve inschrijving kan bijvoorbeeld

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

75

plaatsvinden naar aanleiding van een mededeling als bedoeld in artikel 2.50 van
de wet van het hoofd van de instelling die daartoe is aangewezen door het college
van burgemeester en wethouders.
Op grond van het tweede lid is de betrokkene in dezelfde gevallen als bedoeld in
het eerste lid, in afwijking van artikel 2.38, eerste lid, van de wet niet verplicht zich
in persoon te melden bij het college van burgemeester en wethouders. Om die
reden is artikel 2.49, tweede lid, van de wet, waarin het college de
vertegenwoordigde alsnog kan oproepen om in persoon te verschijnen, niet van
toepassing verklaard op deze gevallen (derde lid).
Op grond van het vierde lid zijn het tweede en derde lid van overeenkomstige
toepassing op de gevallen waarin een ouder en zijn meerderjarige kind en
echtgenoten dan wel geregistreerde partners voor elkaar de in artikel 2.43
vermelde aangifteplicht kunnen vervullen, hoewel niet is voldaan aan de
voorwaarden in artikel 2.49, vierde lid, van de wet.
Artikel 31
In artikel 31 worden op grond van artikel 2.65 van de wet de bestuursorganen
aangewezen die bevoegd zijn om de Minister van BZK een verzoek te doen tot
inschrijving van een persoon in de basisregistratie (art. 2.68, eerste lid, van de wet)
en die een opgave kunnen doen die strekt tot het opnemen van gegevens in de
basisregistratie over de niet-ingezetene (art. 2.70, derde lid, onderdeel a, van de
wet). Deze zogenoemde aangewezen bestuursorganen zijn slechts aangewezen
voor zover het de taken betreft die bij de aanwijzing worden genoemd. Van de
mogelijkheid om de aanwijzing ook te beperken tot bepaalde gevallen, is bij de
aanwijzing van de betreffende bestuursorganen geen gebruik gemaakt.
In onderdeel a wordt de Minister van Financiën aangewezen als bevoegd
bestuursorgaan. De taak waarvoor hij wordt aangewezen betreft zijn taak als
verantwoordelijk bestuursorgaan om te zorgen dat de organen, aangewezen in de
in dit onderdeel genoemde wetten, worden voorzien van de persoonsgegevens die
noodzakelijk zijn voor de uitvoering van hun taken ten behoeve van de heffing en
invordering van rijksbelastingen en andere heffingen, invoerrechten en accijnzen.
De bedoelde organen die op grond van artikel 2, derde lid, onderdeel b, van de
Awr zijn aangewezen, zijn de directeur, de inspecteur en de ontvanger. Voorts
heeft de Belastingdienst/Toeslagen taken ter uitvoering van de Algemene wet
inkomensafhankelijke regelingen.
In onderdeel b wordt de Sociale Verzekeringsbank (SVB) aangewezen wat betreft
de taken op grond van hoofdstuk 6 van de Wet structuur uitvoeringsorganisatie
werk en inkomen (Wet SUWI). Die taken betreffen onder andere het uitvoeren van
de Algemene Ouderdomswet, de Algemene nabestaandenwet, de Algemene

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

76

Kinderbijslagwet, het beheren van bepaalde fondsen en het dragen van zorg voor
verstrekking van deugdelijke informatie aan werkgevers, werknemers,
uitkeringsgerechtigden, verzekerden en andere belanghebbenden in verband met
de uitvoering van de genoemde wetten. Op grond van hoofdstuk 6 van de Wet
SUWI verricht de SVB verder bijvoorbeeld ook diensten voor gegevensverkeer
met het buitenland en verwerkt zij gegevens afkomstig uit het buitenland. De SVB
is niet aangewezen wat betreft taken betreffende de verzekerdenadministratie op
grond van artikel 35 van hoofdstuk 6 van de Wet SUWI, voor zover die taken
worden uitgeoefend ten aanzien van verzekerden en bij de verzekerden
behorende personen in de verzekerdenadministratie. Deze taken zijn
uitgezonderd, omdat het daarbij gaat om personen die verzekerd zijn waarbij de
verzekeringsrelatie (nog) niet tot een prestatie heeft geleid – bijvoorbeeld doordat
zich een verzekerd risico heeft voorgedaan of de pensioengerechtigde leeftijd is
bereikt. In die gevallen waarin de verzekeringsrelatie wel tot een prestatie heeft
geleid, en er dus sprake is van uitkeringsgerechtigden, is de SVB wel een
aangewezen bestuursorgaan voor haar taken in het kader van de verwerking van
gegevens over uitkeringsgerechtigden in de verzekerdenadministratie.
De aanwijzing van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) in
onderdeel c betreft zijn taken op grond van hoofdstuk 5 van de Wet SUWI. Het
betreft onder andere taken in verband met uitkeringsverstrekking (zoals ter
uitvoering van de wettelijke arbeidsongeschiktheidsverzekeringen, de wettelijke
ziekengeldverzekering en de wettelijke werkloosheidsverzekering), enkele
algemene taken (onder andere de registratie van werkzoekenden) en taken met
betrekking tot gegevensverwerking voor uitvoering van de andere taken. Net als bij
de SVB is ook het UWV niet aangewezen voor taken betreffende de administratie
van personen die verzekerd zijn, maar waarbij de verzekeringsrelatie (nog) niet tot
een prestatie heeft geleid; het betreft in dit geval taken ten aanzien van de
polisadministratie in artikel 33 van de Wet SUWI.
De taken waarvoor het College voor zorgverzekeringen (CVZ) in onderdeel d is
aangewezen, zijn taken op grond van artikel 69 van de Zorgverzekeringswet. Het
gaat om taken met betrekking tot in het buitenland wonende personen die, met
toepassing van regelgeving van de Europese Unie of een verdrag inzake sociale
zekerheid, in geval van behoefte aan zorg ook recht hebben op die zorg of op een
vergoeding van de kosten daarvan zoals voorzien in de wetgeving over de
verzekering voor zorg van hun woonland, en die daarvoor een bijdrage
verschuldigd zijn. Het CVZ is belast met de administratie daaromtrent en met het
nemen van beschikkingen over de heffing en de inning van de bijdrage.
Wat betreft de taken van de Immigratie en naturalisatiedienst (IND) ter uitvoering
van de Vreemdelingenwet 2000 wordt de Minister van Veiligheid en Justitie als
verantwoordelijk bestuursorgaan aangewezen. Die minister is op grond van de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

77

genoemde wet bevoegd om een verblijfstitel te verlenen of te weigeren en in die
hoedanigheid kan hij dus ook gegevens verstrekken in verband met het
verblijfsrecht van niet-ingezetenen zoals dat in de basisregistratie wordt
opgenomen. Op grond van artikel 107 van de Vreemdelingenwet 2000 heeft de
Minister van Veiligheid en Justitie ook tot taak om andere bestuursorganen de
gegevens betreffende de verblijfsrechtelijke positie van de vreemdeling te
verstrekken welke zij behoeven ter uitvoering van hun taak. In die hoedanigheid
kan de minister ook informatie over het verblijfsrecht verstrekken van personen die
geen aanvraag voor een verblijfsvergunning hebben ingediend of op een andere
manier in contact zijn geweest met de IND.
In onderdeel f is de Minister van Buitenlandse Zaken aangewezen in verband met
de taken ten behoeve van in Nederland verblijvende personen die een bijzondere
verblijfsrechtelijke status hebben op grond van internationaal recht. Het betreft de
leden van diplomatieke zendingen, van consulaire posten en internationale
organisaties, de leden van het administratieve en technische personeel van
diplomatieke zendingen, consulaire posten en internationale organisaties, de
inwonende gezinsleden van de hiervoor genoemde personen en andere personen
die krachtens internationaal recht een bijzondere verblijfsrechtelijke status hebben.
Deze personen worden gewoonlijk aangeduid met de term ‘geprivilegieerden’. Zij
genieten bepaalde voorrechten en immuniteiten op grond van het Verdrag van
Wenen inzake diplomatiek verkeer van 18 april 1961, het Verdrag van Wenen
inzake consulaire betrekkingen van 24 april 1963, zetelovereenkomsten met in
Nederland gevestigde internationale organisaties, Europese regelgeving of
volkenrechtelijk gebruik. De taken van de Minister van Buitenlandse Zaken zijn er
op gericht deze personen in overeenstemming met de verdragen,
zetelovereenkomsten, Europese afspraken of volkenrechtelijk gebruik de
voorrechten en immuniteiten te laten genieten. Dit houdt in de praktijk voornamelijk
in, dat de desbetreffende personen als geprivilegieerden worden geregistreerd, dat
de daarvoor in aanmerking komende overheidsorganen op de hoogte worden
gesteld van de bijzondere verblijfsrechtelijke status van deze personen en dat aan
hen een speciaal identiteitsbewijs wordt verstrekt en toezicht wordt gehouden op
hun verblijfstatus.
Hoewel de aanwijzing van de Minister van Buitenlandse Zaken aanvankelijk was
voorzien op een na de inwerkingtreding van de wet gelegen tijdstip, is gebleken
dat het voor de praktische uitvoering van deze taken wenselijk is om deze
aanwijzing naar voren te halen en effectief te laten worden op het moment waarop
de wet in werking treedt.
Artikel 32
In de bijlagen bij artikel 32 worden de algemene gegevens die worden genoemd in
artikel 2.69 van de wet over niet-ingezetenen nader bepaald. De nadere bepaling

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

78

van de voor niet-ingezetenen op te nemen algemene gegevens over de burgerlijke
staat, nationaliteit en burgerservicenummer is gelijk aan de nadere bepaling van
dezelfde algemene gegevens voor ingezetenen.
Artikelen 33 tot en met 35
In de artikelen 33 tot en met 35 wordt uitvoering gegeven aan de artikelen 2.67,
tweede lid, 2.70, tweede lid, 2.77, 2.78, derde lid, en 2.79, tweede lid, van de wet.
In artikel 33 wordt bepaald welke algemene gegevens de Minister van BZK ten
minste opneemt bij een inschrijving op basis van een verzoek van de betrokkene
bij een inschrijfvoorziening. Van deze gegevens worden ook de data ingang en
beëindiging rechtsgeldigheid opgenomen voor zover deze bij de inschrijving
kunnen worden vastgesteld. Op verzoek van de betrokkene kan de minister ook
andere algemene gegevens als bedoeld in artikel 2.69 van de wet opnemen, mits
die bij de inschrijving kunnen worden vastgesteld.
Artikel 34 bepaalt welke gegevens een aangewezen bestuursorgaan ten minste
moet overleggen bij een verzoek aan de Minister van BZK om inschrijving als
bedoeld in artikel 2.68 van de wet. Van deze gegevens moet het aangewezen
bestuursorgaan ook de data ingang en beëindiging rechtsgeldigheid overleggen
voor zover deze bij het verzoek om inschrijving kunnen worden vastgesteld. Op
verzoek van het aangewezen bestuursorgaan kunnen voorts ook andere algemene
gegevens worden overgelegd, mits die bij het verzoek om inschrijving kunnen
worden vastgesteld.
Indien het niet gaat om een inschrijving, maar om de opgave van gegevens die
van belang zijn voor de bijhouding van de basisregistratie (‘actualiseringen’), dan
moet het aangewezen bestuursorgaan ten minste het burgerservicenummer van
de betrokkene overleggen en de gegevens die voor bijhouding in aanmerking
komen (vierde lid).
Artikel 35 heeft betrekking op alle verzoeken die een niet-ingezetene op grond van
de wet kan richten aan de Minister van BZK (vgl. art. 2.79 van de wet), zoals het
verzoek om inschrijving, het verzoek tot het vermelden van een aantekening op
zijn persoonslijst omtrent beperking van de verstrekking van gegevens aan derden
en het verzoek om inzage in zijn gegevens. Voor al deze verzoeken geldt dat de
identiteit van de betrokkene moet kunnen worden geverifieerd, enerzijds ter
voorkoming van dubbele inschrijving (vgl. art. 2.67, vierde lid, en 2.66, vierde lid,
van de wet) en anderzijds om er zeker van te zijn dat verzoeken inderdaad
afkomstig zijn van de persoon ten aanzien van wie het verzoek wordt gedaan. In
artikel 35 is met het oog daarop bepaald dat de betrokkene bij verschijning in
persoon (zoals bijvoorbeeld plaatsvindt bij een verzoek tot inschrijving) ten minste
een identiteitsbewijs moet overleggen als bedoeld in artikel 1 van de Wet op de

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

79

identificatieplicht (WID) of een buitenlands paspoort of ander reisdocument of een
buitenlandse nationale identiteitskaart. Een buitenlands paspoort of ander
reisdocument of een buitenlandse nationale identiteitskaart behoren deels ook tot
de documenten als bedoeld in de WID. Het is echter voorstelbaar dat bijvoorbeeld
iemand van buiten de Europese Unie beschikt over een buitenlands paspoort of
ander reisdocument of een buitenlandse nationale identiteitskaart op basis
waarvan niet zijn verblijfsrechtelijke positie vastgesteld kan worden, waardoor het
betreffende document geen document is waarover een vreemdeling ingevolge de
Vreemdelingenwet 2000 moet beschikken ter vaststelling van zijn identiteit,
nationaliteit en verblijfsrechtelijke positie (artikel 1, eerste lid, onder 2°, van de
WID). Het betreffende document kan echter wel worden overgelegd in het kader
van verificatie bij inschrijving als niet-ingezetene, omdat de verblijfsrechtelijke
positie van de betrokkene niet relevant is voor inschrijving in de basisregistratie als
niet-ingezetene.
Doordat de genoemde documenten worden overgelegd, beschikt de Minister van
BZK bij een verzoek om inschrijving veelal tevens over de bescheiden die nodig
zijn ten behoeve van een juiste inschrijving (art. 2.67, tweede lid, van de wet).
Artikel 36
Op grond van artikel 2.79, derde lid, van de wet kan bij algemene maatregel van
bestuur worden bepaald dat degene die een verzoek doet als bedoeld in afdeling 2
van hoofdstuk 2 van de wet, rechten verschuldigd is aan de Minister van BZK.
Gemeenten kunnen in overeenkomstige gevallen immers leges heffen op grond
van artikel 229 van de Gemeentewet, behoudens uiteraard de gevallen waarvoor
in de wet is bepaald dat aan een verzoek kosteloos moet worden voldaan.
Op grond van afdeling 2 van hoofdstuk 2 van de wet kunnen verschillende
verzoeken door de niet-ingezetene worden gedaan. Allereerst gaat het om een
verzoek tot inschrijving als bedoeld in artikel 2.67 van de wet en een verzoek om
algemene gegevens op te nemen als bedoeld in artikel 2.70, derde lid, onderdeel
b, van de wet. Voor deze verzoeken geldt dat de financiering onderdeel is van de
herschikking van middelen waaruit de gehele registratie van niet-ingezetenen
wordt gefinancierd; de kosten van inschrijving of opneming van gegevens worden
verondersteld gedekt te zijn en derhalve worden er geen rechten geheven.
Verder gaat het om verzoeken op grond van artikel 2.81, derde lid, in samenhang
met de artikelen 2.55, eerste en tweede lid, 2.57 en 2.58 van de wet. Voor deze
verzoeken is geen recht verschuldigd, aangezien aan deze verzoeken op grond
van de genoemde bepalingen kosteloos moet worden voldaan.
De enige verzoeken waarvoor rechten zullen worden geheven, zijn de verzoeken
op grond van artikel 2.81, derde lid, in samenhang met artikel 2.55, derde lid, van
de wet. Het gaat, kort gezegd, om de verzoeken om een afschrift van de
persoonsgegevens die over de betrokkene in de basisregistratie worden verwerkt.
Ingezetenen kunnen een verzoek doen bij een college van burgemeester en

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

80

wethouders van enige gemeente in Nederland, in welk geval dat college leges kan
heffen op grond van artikel 229 van de Gemeentewet. Een vergelijkbaar verzoek
door een niet-ingezetene kan zowel bij de Minister van BZK als bij een college van
burgemeester en wethouders van enige gemeente in Nederland worden ingediend
(zie art. 2.81, derde en vierde lid, van de wet). In dat laatste geval kunnen ook
weer leges worden geheven op grond van de Gemeentewet. Een verzoek aan de
Minister van BZK wordt gedaan bij een inschrijfvoorziening (zie art. 2.79, eerste lid,
van de wet). Deze inschrijfvoorzieningen zijn ondergebracht bij bepaalde
gemeenten in Nederland. Het ligt in de rede om voor de hoogte van de te heffen
rechten aan te sluiten bij de hoogte van de leges die het college van burgemeester
en wethouders van de gemeente waar de inschrijfvoorziening is ondergebracht in
rekening brengt voor verzoeken van niet-ingezetenen om een afschrift als bedoeld
in artikel 2.55, derde lid, van de wet. De kosten die de Minister van BZK in verband
met zo’n verzoek kwijt is aan de gemeente waar de inschrijfvoorziening is
ondergebracht, zullen immers overeenkomen met de kosten die de gemeente voor
zo’n verzoek in rekening brengt in de vorm van leges. Gelijkschakeling ligt des te
meer voor de hand, omdat een verzoek van een niet-ingezetene zowel bij de
Minister van BZK als bij een college van burgemeester en wethouders kan worden
ingediend. Bij een gemeente waar ook een inschrijfvoorziening is ondergebracht
kan dan zelfs sprake zijn van hetzelfde loket waar het verzoek wordt gedaan.
Artikel 37
Ter uitvoering van artikel 3.1, tweede lid, van de wet wordt in dit artikel bepaald
welke verstrekkingen systematische verstrekkingen zijn, met andere woorden op
welke verstrekkingen de in hoofdstuk 3, afdeling 1, paragraaf 1 van de wet
opgenomen bepalingen van toepassing zijn. Feitelijk zijn het beschrijvingen van de
verschillende wijzen waarop de verstrekkingen door de Minister van BZK kunnen
plaatsvinden. Primair zijn alle systematische verstrekkingen verstrekkingen die
plaatsvinden overeenkomstig de systeembeschrijving. Er worden in de
systeembeschrijving drie verstrekkingsmechanismen beschreven. Het zijn deze
drie in de systeembeschrijving beschreven verstrekkingsmechanismen (zie ook
onderdeel 9 van de tabel in bijlage 2, behorende bij artikel 4) die samen de
systematische verstrekkingen vormen. Deze drie wijzen van verstrekking komen
overeen met de drie geautomatiseerde verstrekkingsmechanismen die als
systematisch worden aangeduid in de GBA (zie artikel 12, tweede lid, van het
Besluit GBA). Deze wijzen van verstrekken worden vastgelegd opdat deze
geautomatiseerd kunnen worden afgehandeld en zijn afgestemd op de behoefte
van degene die de gegevens verstrekt krijgt.
Spontane verstrekkingen zijn kort gezegd verstrekkingen die plaatsvinden bij
bepaalde gebeurtenissen, zoals bij adreswijziging of overlijden.
Selectieverstrekkingen zijn verstrekkingen waarbij verstrekking eenmalig of

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

81

periodiek plaatsvindt aan de hand van vooraf gedefinieerde selectiecriteria. Een
voorbeeld van een selectieverstrekking is de jaarlijkse verstrekking van gegevens
aan het donorregister over ingezetenen die dat jaar 18 zijn geworden. Bij
verstrekkingen op basis van een zoekvraag (‘ad-hoc-vraag’) van een gebruiker
wordt op basis van een (vooraf vastgesteld type) vraag een (eveneens vooraf
vastgesteld type) antwoord gegeven. Een voorbeeld is een verzoek om
adresgegevens van alle personen met een bepaalde achternaam in een bepaalde
woonplaats, of de vraag wie er wonen op een specifiek adres. Voor deze vragen
geldt dat in het autorisatiebesluit wordt gemaximeerd over hoeveel personen
informatie wordt verstrekt.
Artikel 38
Ter uitvoering van artikel 3.2, zevende lid, en artikel 3.3, derde lid, in samenhang
met artikel 3.2, zevende lid, van de wet is – identiek aan de regeling in het Besluit
GBA – bepaald dat voor de indiening van een verzoek tot het nemen van een
autorisatiebesluit een door de minister vastgesteld formulier moet worden gebruikt.
Artikel 39
In artikel 39 zijn ter uitvoering van artikel 3.3 van de wet door derden verrichte
werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang aangewezen, ten
behoeve waarvan gegevens uit de basisregistratie verstrekt kunnen worden. De
aangewezen werkzaamheden zijn opgenomen in een tabel in bijlage 4, waarin ook
de categorieën van derden zijn aangewezen die wat betreft de bijbehorende
aangewezen werkzaamheden voor de verstrekking in aanmerking kunnen komen.
Verder is in de tabel verwerkt of en welke beperkingen er gelden ten aanzien van
de gegevens die kunnen worden verstrekt en is aangeduid of artikel 3.21 van de
wet op de verstrekking van toepassing is.
Zoals vermeld in het algemene deel van deze toelichting zijn de derden die voor
verstrekking van gegevens door de Minister van BZK in aanmerking komen en de
werkzaamheden ten behoeve waarvan gegevens kunnen worden verstrekt,
grotendeels dezelfde als die onder de Wet GBA. De nadere aanduiding van de
categorieën van derden, zoals opgenomen in bijlage 5a van het Besluit GBA, is ten
opzichte van die bijlage waar mogelijk korter opgeschreven en geactualiseerd. Zo
vormen de in die bijlage genoemde pensioenfondsen, bedoeld in artikel 1 van de
Pensioenwet, de beroepspensioenfondsen, bedoeld in artikel 1 van de Wet
verplichte beroepspensioenregeling en de Stichting Notarieel Pensioenfonds,
bedoeld in artikel 113a van de Wet op het Notarisambt, samen de beschrijving van
pensioenfonds in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht; naar die wet
wordt nu dan ook verwezen. De Stichting Pensioenfonds Nederlandse Orde van
Advocaten is in 2010 geliquideerd en dus niet meer opgenomen. De Stichting

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

82

Ambulante FIOM was onder de Wet GBA al aangewezen (zie artikel 68c1,
onderdeel b, van het Besluit GBA), maar niet met naam genoemd; de naam is nu
ter verduidelijking opgenomen.
Ten aanzien van bepaalde categorieën van derden, waarbij een categorie
overigens ook tot één derde beperkt kan zijn, namelijk de Stichting Interkerkelijke
Leden-Administratie en de Stichting Centraal Bureau voor Genealogie, zijn de
werkzaamheden ten behoeve waarvan gegevens kunnen worden verstrekt, nader
geclausuleerd in de derde kolom van de tabel. Dit is in lijn met onderdelen van de
artikelen 68c en 68d van het Besluit GBA.
Ook bij de aanwijzing van instellingen die tot taak hebben een registratie in stand
te houden betreffende kredieten of schulden van natuurlijke personen is er een
clausulering aangebracht in de werkzaamheden. De werkzaamheden hebben
betrekking op de verificatie van de identiteit van betrokkenen bij het aangaan van
nieuwe financiële verplichtingen. Uit de nadere clausulering van de
werkzaamheden blijkt dat uitsluitend gegevens mogen worden verstrekt over
personen van wie gegevens in de registratie van de aangewezen instelling worden
verwerkt, waarbij de verificatie geschiedt ter voorkoming van overkreditering of
problematische groei van schulden bij natuurlijke personen. Het opvragen van de
gegevens geschiedt slechts in geval van twijfel aan de kwaliteit van de
aangeleverde gegevens waardoor toerekening van de gegevens aan de juiste
persoon niet zeker is. De opsomming van de uit de basisregistratie te verstrekken
gegevens is omvat ook gegevens over het huwelijk of geregistreerd partnerschap,
aanduiding naamgebruik, de geslachtsaanduiding, het overlijden, de gegevens
betreffende de bijhoudingsgemeente en het adres in Nederland en het
administratienummer of het burgerservicenummer. De gegevens over huwelijk en
geregistreerd partnerschap en naamgebruik zijn nodig voor het vaststellen van de
juiste wijze van aanschrijven.
Verder is de verstrekking van gegevens, ook in lijn met de regelgeving bij of
krachtens de Wet GBA, aan de Stichting Interkerkelijke Leden-Administratie of een
instelling die een registratie in stand houdt betreffende kredieten of schulden van
natuurlijke personen, beperkt tot bepaalde algemene gegevens, die in de tabel zijn
verwerkt in de beschrijving van de werkzaamheden.
Ten opzichte van de Wet GBA zijn in de tabel bij artikel 39 twee nieuwe
werkzaamheden en categorieën van derden aangewezen, namelijk het bijhouden
van een registratie van donoren ter uitvoering van taken op grond van de Wet
inzake bloedvoorziening door de bloedvoorzieningsorganisatie als bedoeld in
artikel 1 van de Wet inzake bloedvoorziening (Bloedbank Sanquin), en het
opsporen van vermiste personen en herstellen van contact tussen familieleden die
van elkaar gescheiden zijn geraakt als gevolg van een gewapend conflict, een

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

83

ramp of andere bijzondere gebeurtenis, bedoeld in artikel 3, vierde lid, onderdeel c,
van het Besluit Rode Kruis 1988 door de vereniging het Nederlandse Rode Kruis.
Ten slotte is de mogelijkheid om gegevens aan derden te verstrekken voor het
uitvoeren van bevolkingsonderzoek naar borstkanker of baarmoederhalskanker
uitgebreid tot alle bevolkingonderzoeken in het kader van de volksgezondheid,
mits het gaat om rechtspersonen die daarvoor van de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport een vergunning hebben gekregen als bedoeld
in artikel 3, eerste lid, van de Wet op het bevolkingsonderzoek.
Artikel 40
Op grond van artikel 3.5, vierde lid, en artikel 3.6, derde lid, in samenhang met
artikel 3.5, vierde lid, van de wet moet een college van burgemeester en
wethouders een verzoek tot gegevensverstrekking door een overheidsorgaan of
derde weigeren in bij algemeen maatregel van bestuur bepaalde gevallen waarin
systematische verstrekking (door de Minister van BZK) aangewezen is. Daartoe is
bepaald dat het college verzoeken weigert die te omvangrijk zijn, waarvoor als
criterium is opgenomen dat het aantal verstrekkingen per jaar aan het
overheidsorgaan of de derde naar redelijke verwachting van het college meer zal
zijn dan vijfduizend verstrekkingen.
Artikel 41
In artikel 41 worden ter uitvoering van artikel 3.6 van de wet door derden verrichte
werkzaamheden met een gewichtig maatschappelijk belang aangewezen, ten
behoeve waarvan gegevens uit de basisregistratie verstrekt kunnen worden door
een college van burgemeester en wethouders (plaatsonafhankelijke verstrekking).
De aangewezen werkzaamheden zijn opgenomen in een tabel in bijlage 5, waarin
ook de categorieën van derden zijn aangewezen die wat betreft de bijbehorende
aangewezen werkzaamheden voor de verstrekking in aanmerking kunnen komen.
Verder is in de tabel verwerkt of en welke beperkingen er gelden ten aanzien van
de gegevens die kunnen worden verstrekt en is aangeduid of artikel 3.21 van de
wet op de verstrekking van toepassing is.
De in de tabel opgenomen gerechtelijke werkzaamheden die worden verricht in
verband met de uitvoering van een algemeen verbindend voorschrift door een
derde die uit hoofde van ambt of beroep gewoonlijk met die werkzaamheden is
belast, is afkomstig uit de Wet GBA (art. 98, eerste lid). Hierbij wordt met name
gedacht aan advocaten. Gerechtsdeurwaarders zijn bestuursorganen voor zover
zij ambtshandelingen verrichten en in dat geval dus geen derden; zij kunnen dan
gegevens verstrekt krijgen op grond van de bepalingen over verstrekkingen aan
overheidsorganen.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

84

De mogelijkheid om gegevens te verstrekken aan banken, effecteninstellingen,
verzekeraars en beleggingsinstellingen bestond ook al onder de Wet GBA. De
beschrijving voor al deze instanties is gelijkluidend aan de beschrijving in de oude
regelgeving en is een verwijzing naar de begripsbepaling in artikel 1:1 van de Wet
op het financieel toezicht in combinatie met het vereiste dat ze moeten zijn
ingeschreven in het in artikel 1:107 van die wet bedoelde register. De reden voor
het opnemen van deze categorie van derden bij de (plaatsonafhankelijke)
verstrekkingen door een college van burgemeester en wethouders is gelegen in
het feit dat deze derden nooit op geautomatiseerde wijze gegevens verstrekt
kregen en zij zich in de praktijk dan ook wenden tot een college van burgemeester
en wethouders.
Ook de verstrekking aan de Stichting Ambulante FIOM was onder de Wet GBA al
mogelijk.
Ten opzichte van de Wet GBA is in de tabel bij artikel 41 één nieuw soort
werkzaamheden en categorie van derden aangewezen, namelijk het uitvoeren van
taken, bedoeld in artikel 21b, tweede lid, van de Wet maatschappelijke
ondersteuning door een steunpunt huiselijk geweld als bedoeld in artikel 1, eerste
lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning, niet zijnde een overheidsorgaan
Een deel van de steunpunten is overheidsorgaan omdat zij een orgaan zijn van
een gemeente; zij kunnen gegevens verstrekt krijgen op grond van artikel 3.5 van
de wet. De meerderheid van de steunpunten is ‘derde’ in de zin van de wet en de
aanwijzing in de tabel is dus alleen voor hen nodig. De gegevens die verstrekt
kunnen worden zijn de algemene gegevens, bedoeld in artikel 2.7, eerste lid,
onderdeel a, onder 1° tot en met 6°, van de wet. Dat is in lijn met de gegevens die
een college van burgemeester en wethouders moest verstrekken op grond van
artikel 21e van de Wet maatschappelijke ondersteuning, dat is vervallen met
6
ingang van het moment dat de wet in werking trad.
Artikel 42
In dit artikel is ter uitvoering van artikel 3.11 van de wet bepaald in welke gevallen
in verband met de veiligheid van de staat of de voorkoming, opsporing of
vervolging van strafbare feiten geen aantekening wordt gehouden van verstrekking
van gegevens. In het algemene deel van de toelichting is uiteengezet dat aan deze
bepaling een zorgvuldige afweging vooraf is gegaan, waarbij als uitgangspunt is
gehanteerd dat het aantal uitzonderingen op de verplichting tot het houden van
aantekening zo beperkt mogelijk zou moeten zijn en de noodzaak daarvan
voldoende aannemelijk moet zijn gemaakt.

6

Artikel 9.10, onder B, van de Aanpassingswet basisregistratie personen.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

85

De verstrekkingen waarvan op grond van artikel 42 geen aantekening wordt
gehouden, zijn allereerst beperkt tot systematische verstrekkingen. Voor die
verstrekkingen wordt het niet houden van aantekening verwerkt in het
geautomatiseerde systeem van de centrale voorziening van de basisregistratie op
het moment dat het betreffende overheidsorgaan wordt geautoriseerd op grond
van artikel 3.2 van de wet.
Als (systematische) verstrekkingen waarvan geen aantekening wordt gehouden,
noemt artikel 42 in de eerste plaats de verstrekkingen in verband met de veiligheid
van de staat (onderdelen a en b). Enerzijds betreft het verstrekkingen aan de
Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, ressorterende onder de Minister van
BZK, voor zover de verstrekking noodzakelijk is voor de uitvoering van taken op
grond van artikel 6, tweede lid, van de Wet op de Inlichtingen- en
Veiligheidsdiensten 2002 (WIV). Anderzijds gaat het om verstrekking van
gegevens aan de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst, ressorterende onder
de Minister van Defensie, voor zover de verstrekking noodzakelijk is voor de
uitvoering van taken op grond van artikel 7, tweede lid, van de WIV.
Voorts wordt geen aantekening gehouden van verstrekkingen, voor zover die
verstrekkingen noodzakelijk zijn voor de uitvoering van bepaalde taken op grond
van de artikelen 3 en 4 van de Politiewet 2012 door de politie of de Koninklijke
Marechaussee die verband houden met de bestrijding van zware of
georganiseerde criminaliteit (onderdeel c). Hierbij kan gedacht worden aan
verstrekkingen uit de basisregistratie van gegevens over personen die zijn
opgenomen in een bestand voor zware of georganiseerde criminaliteit waarop de
Wet politiegegevens van toepassing is of over personen tegen wie een
strafrechtelijk onderzoek is ingesteld. Verstrekking van gegevens uit de
basisregistratie, zoals over het adres, maakt het mogelijk dergelijke personen in
het oog te houden in verband met mogelijke betrokkenheid bij criminele
activiteiten.
Evenmin wordt aantekening gehouden van verstrekkingen die noodzakelijk zijn
voor de uitvoering van taken door de rijksrecherche op grond van artikel 49 van de
Politiewet 2012 die verband houden met onderzoeken in opdracht van het College
van Procureurs-Generaal (onderdeel d). Het betreft in alle gevallen onderzoek
naar gedragingen van personen in dienst van het openbaar gezag. Een onderzoek
door de Rijksrecherche vindt bijvoorbeeld plaats indien sprake is van
vuurwapengebruik door ambtenaren van politie met de dood of letsel tot gevolg en
bij mogelijke misdrijven gepleegd door onder andere leden van de rechterlijke
macht, politieke ambtsdragers en personen werkzaam in de leiding van
overheidsinstellingen.
Artikel 43

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

86

Het eerste lid beschrijft de geautomatiseerde verstrekking van gegevens uit de
basisregistratie aan de verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in een
basisadministratie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of een van de openbare
lichamen naar aanleiding van het feit dat door een ingezetene aangifte is gedaan
van vertrek naar het desbetreffende Caribische land of openbaar lichaam. Dit
geschiedt door de Minister van BZK, nadat het vertrek van de betrokken persoon
naar het desbetreffende Caribische land of openbaar lichaam in de basisregistratie
is opgenomen. In de praktijk betekent dit dat de gegevens uit de basisregistratie
worden aangeboden aan het systeem dat de berichtuitwisseling verzorgt tussen de
basisregistratie en de basisadministraties in het Caribische deel van het Koninkrijk.
Het beheer van dit systeem, dat geen onderdeel uitmaakt van de basisregistratie,
berust bij de Minister van BZK. De verantwoordelijke voor de verwerking van
gegevens in de basisadministratie binnen het Caribische deel van het Koninkrijk
aan wie het bericht wordt toegezonden, wordt daarmee op de hoogte gesteld van
de komst van de betrokken persoon en kan bij diens inschrijving in de
basisadministratie gebruikmaken van de in het bericht opgenomen gegevens. De
in het bericht op te nemen gegevens zijn opgenomen in de tabel in bijlage 6. Het
betreft de gegevens, genoemd in artikel 2.7, eerste lid, onderdeel a, onder 1° tot
en met 4°, 6°en 11°, en onderdeel b, van de wet en de in artikel 4.9, eerste lid,
onderdeel a, van de wet genoemde gegevens over het administratienummer van
de ingeschrevene,
In het tweede lid wordt de verstrekking geregeld van gegevens uit de
basisregistratie op verzoek van de verantwoordelijke voor verwerking van
gegevens in de basisadministratie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten of een van
de openbare lichamen. Naar aanleiding van het verzoek worden alleen de
gegevens verstrekt die in het verzoek zijn aangeduid en noodzakelijk zijn in
verband met de bijhouding van gegevens over de betrokkene in de desbetreffende
basisadministratie. De gegevens die ten hoogste verstrekt kunnen worden, zijn
aangewezen in de tabel in bijlage 6. Voor zover het gaat om ingezetenen is de
opsomming van die gegevens dezelfde als die ter uitvoering van het eerste lid in
de tabel in bijlage 6 is opgenomen. In tegenstelling tot een verstrekking als
bedoeld in het eerste lid van dit artikel, die uitsluitend betrekking kan hebben op
personen die als ingezetene in de basisregistratie zijn ingeschreven en aangifte
van vertrek naar het Caribische deel van het Koninkrijk hebben gedaan, kunnen bij
een verzoek als bedoeld in het tweede lid ook gegevens worden verstrekt over
niet-ingezetenen. In het geval dat de niet-ingezetene eerder als ingezetene was
ingeschreven, kunnen naast de gegevens die over de betrokkene als nietingezetene in de basisregistratie zijn opgenomen, ook gegevens worden verstrekt
die over hem als ingezetene zijn bijgehouden. Deze gegevens kunnen immers van
belang zijn voor een goede bijhouding van de desbetreffende basisadministratie in
het Caribische deel van het Koninkrijk. Indien de betrokken niet-ingezetene niet

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

87

eerder als ingezetene in de basisregistratie is ingeschreven, omvat de verstrekking
ten hoogste de in het verzoek aangeduide gegevens als bedoeld in artikel 2.69,
eerste lid, onderdeel a, onder 1°en 2°, en onderdeel b, onder 2°, van de wet en de
in artikel 4.9, eerste lid, onderdeel b, van de wet genoemde gegevens over het
administratienummer van de ingeschrevene. Deze beperktere verstrekking van
gegevens over niet-ingezetenen die niet eerder als ingezetene in de
basisregistratie ingeschreven zijn geweest, heeft primair tot doel te voorkomen dat
aan de betrokken persoon bij inschrijving in een basisadministratie binnen het
Caribische deel van het Koninkrijk een nieuw administratienummer zou worden
toegekend, terwijl de betrokkene als niet-ingezetene in de basisregistratie
personen al beschikt over een administratienummer. Dit laat onverlet dat een
persoon tegelijkertijd als ingezetene kan zijn ingeschreven in een
basisadministratie van een Caribisch land of een van de openbare lichamen en als
niet-ingezetene in de basisregistratie personen. Er is in dat geval geen sprake van
een dubbele inschrijving van personen die als ingezetene zijn ingeschreven.
Het derde lid regelt de mogelijkheid gegevens te verstrekken ter bevordering van
de afstemming van een basisadministratie in het Caribische deel van het Koninkrijk
op de basisregistratie personen. Bij een dergelijke afstemming worden door de
verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in de basisadministratie van
Aruba, Curaçao, Sint Maarten of een van de openbare lichamen gegevens
beschikbaar gesteld over in zijn basisadministratie ingeschreven personen met het
doel om na te gaan of deze personen in de basisregistratie als ingezetene zijn
ingeschreven dan wel in een in het verzoek aangegeven periode op enig moment
als ingezetene waren ingeschreven. Op grond van het antwoord op de gestelde
zoekvraag kan worden vastgesteld welke personen dubbel staan ingeschreven als
ingezetenen of op enig moment in het verleden als zodanig dubbel ingeschreven
hebben gestaan. Het antwoord op de gestelde zoekvraag dient te worden gezien
als een verstrekking van gegevens uit de basisregistratie. Gelet op het beperkte
doel van de afstemming is bepaald dat uitsluitend de in de tabel in bijlage 6
daartoe aangewezen gegevens over de betrokkenen mogen worden verstrekt. Het
betreft gegevens over de naam en de geboortedatum van de ingeschrevene, de
naam van bijhoudingsgemeente en het administratienummer.
Artikel 44
In artikel 3.13 van de wet is bepaald dat andere verstrekkingen uit de
basisregistratie dan die bedoeld in de paragrafen 3.1.1, 3.1.2 en 3.1.3. (de
systematische verstrekkingen door de minister en de verstrekkingen door de
colleges van burgemeester en wethouders) of artikel 3.12 (de verstrekkingen aan
een verantwoordelijke voor de verwerking van gegevens in een basisadministratie
in Aruba, Curaçao, Sint Maarten of in een van de openbare lichamen Bonaire, Sint
Eustatius en Saba) van de wet, slechts zijn toegestaan voor zover de verstrekking

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

88

plaatsvindt voor historische, statistische of wetenschappelijke doeleinden. In het
eerste lid van artikel 3.13 zijn in de onderdelen b en c nog andere voorwaarden
gesteld en is bovendien bepaald dat de verstrekking voorzien moet zijn bij
algemene maatregel van bestuur. Ten slotte kunnen bij algemene maatregel van
bestuur nadere regels worden gesteld omtrent de verstrekking en de wijze waarop
deze plaatsvindt.
Ter uitvoering van het bovenstaande is in artikel 44, eerste lid, bepaald aan welke
voorwaarden naast of ter invulling van de voorwaarden in artikel 3.13 van de wet
in zijn algemeenheid moet zijn voldaan om gegevens verstrekt te kunnen krijgen.
Deze zijn dezelfde als de voorwaarden in het vergelijkbare artikel 67, eerste lid,
van het Besluit GBA.
In het tweede lid is vastgelegd dat de verstrekking, net als onder de Wet GBA, kan
geschieden door zowel de Minister van BZK als een college van burgemeester en
wethouders.
De overige onderdelen van artikel 44 gaan nader in op de verstrekkingen door de
Minister van BZK. Deze verstrekkingen vinden op grond van het derde lid plaats
overeenkomstig de regels die bij of krachtens de wet zijn gesteld ten aanzien van
systematische verstrekkingen. Zo vindt verstrekking plaats op grond van een
besluit waartoe een verzoek moet worden gedaan (artikel 3.2, eerste en tweede
lid, en artikel 3.5, eerste lid, van de wet) en wordt in dat besluit, indien dat wordt
genomen door de Minister van BZK, onder andere bepaald over welke categorieën
van personen gegevens worden verstrekt (artikel 3.2, vierde lid, van de wet). Het
achtste lid van artikel 3.2 van de wet is niet van toepassing, omdat uit artikel 44,
tweede lid, een ander onderscheid volgt tussen verstrekkingen door de Minister
van BZK en een college van burgemeester en wethouders dan uit het bepaalde in
artikel 40 van dit besluit, dat dient ter uitvoering van dat achtste lid.
In lijn met artikel 67, derde lid, van het Besluit GBA, is in het vierde lid bepaald in
hoeverre de Minister van BZK gebruik kan maken van zijn bevoegdheid. Zo moet
de verzoeker hebben aangetoond dat het voor een goede uitvoering van het
onderzoek noodzakelijk is dat de verstrekking op systematische wijze plaatsvindt.
Artikel 45
Op grond van artikel 3.14 van de wet kan de Minister van BZK aan een
overheidsorgaan of een derde informatie ter beschikking stellen die is verkregen
door bewerking van gegevens uit de basisregistratie. Die informatie betreft géén
persoonsgegevens, maar geaggregeerde informatie die niet meer tot personen
herleidbaar is.
Een beslissing omtrent het verstrekken van deze informatie wordt gelijkgesteld met
een besluit in de zin van de Awb (zie art. 3.18 van de wet). Een verzoek om deze
informatie ter beschikking te stellen is dus een aanvraag in de zin van de Awb. Uit
de Awb volgt onder andere dat de aanvraag schriftelijk moet worden ingediend

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

89

(art. 4:1) en dat de aanvrager voorts de gegevens en bescheiden verschaft die
voor de beslissing op de aanvraag nodig zijn en waarover hij redelijkerwijs de
beschikking kan krijgen (art. 4:2, tweede lid). Ter nadere duiding van de voor de
beslissing benodigde gegevens en bescheiden, is in artikel 45, eerste lid, bepaald
dat de aanvrager inlichtingen moet geven over het doel waarvoor de informatie
wordt gevraagd, een precieze beschrijving van de gevraagde informatie en
duidelijkheid omtrent het tijdstip waarop hij de informatie nodig heeft. Ook moet hij
uiteenzetten waarom de informatie niet of niet tijdig op een andere manier
verkregen kan worden (tweede lid).
Al deze gegevens zijn nodig voor de Minister van BZK om tot een goede beslissing
over het ter beschikking stellen van de gevraagde informatie te kunnen komen.
Daarbij worden de belangen van de aanvrager bij de gevraagde informatie
afgewogen tegen de belangen van de minister als verantwoordelijke voor de
basisregistratie personen. Hoofddoel van de basisregistratie is om
overheidsorganen (en derden) te voorzien van de in de registratie opgenomen
gegevens (zie verder art. 1.3 van de wet) en het mag niet zo zijn dat verstrekking
van informatie verkregen door bewerking van gegevens uit de basisregistratie
zodanige proporties aanneemt dat daarmee het hoofddoel of de integriteit van de
basisregistratie in gevaar zou kunnen komen. In dat licht is het van belang om te
weten wat het doel van de gevraagde informatie is; het zal bijvoorbeeld niet voor
de hand liggen om informatie te verstrekken voor commerciële doeleinden, die
immers wel heel ver verwijderd zijn van de verstrekking van de persoonsgegevens
die gerelateerd is aan een overheidstaak of werkzaamheden met een gewichtig
maatschappelijk belang. Bij ‘commercieel gebruik’ moet worden gedacht aan het
gebruik van de informatie zonder dat sprake is van enige publieke of
maatschappelijke doelstelling bij de ontvanger. Als het overwegend of uitsluitend
gaat om het verzamelen van deze informatie met het doel die informatie met winst
door te verkopen aan belangstellenden, kan er van commercieel gebruik worden
gesproken. Bovendien kan eventuele (commerciële) verrijking van bewerkte
gegevens mogelijk de perceptie van privacyschending in de hand werken. Om die
reden is in het derde lid, onderdeel a, overwegend commercieel gebruik als een
van de weigeringsgronden opgenomen.
Een gedetailleerde beschrijving van de informatie die wordt gevraagd en het
tijdstip waarop die informatie nodig is, is nodig om de omvang en de complexiteit
en daarmee het beslag op de capaciteit van de systemen en van de
beheerorganisatie in te kunnen schatten; een verzoek dat zodanig veel capaciteit
van de systemen vraagt dat het reguliere beheer van de basisregistratie in de knel
komt, zal niet kunnen worden gehonoreerd, evenmin als een complex verzoek
waarop binnen 24 uur een reactie wordt gevraagd. Ten slotte zal geen informatie
worden verstrekt die bijvoorbeeld eenvoudig bij het CBS of andere statistische
instellingen te verkrijgen is, zoals het aantal ingezetenen jonger dan 18 jaar zijn. In

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

90

verband met het voorgaande zijn de weigeringsgronden in de onderdelen b, c en d
van het derde lid opgenomen.
Artikel 46
In het algemene deel van deze toelichting en in de artikelsgewijze toelichting bij
artikel 42 is al ingegaan op de gevallen waarin het bestuursorgaan dat
verantwoordelijk is voor de verstrekking van gegevens uit de basisregistratie,
gezien de gevoeligheid van de onderzoeken in het kader waarvan de gegevens
zijn verstrekt, daarvan geen aantekening mag houden krachtens artikel 3.11,
tweede lid, van de wet. In het onderhavige artikel worden, ter uitvoering van artikel
3.22, derde lid, onderdeel b, van de wet in samenhang met artikel 3.23, derde lid,
van de wet, de gevallen geregeld waarin wel aantekening is gehouden van de
verstrekking van gegevens, maar waarin het college van burgemeester en
wethouders of de Minister van BZK bij de beoordeling van een verzoek van een
ingeschrevene om informatie over gegevensverstrekkingen over hem, moet afgaan
op het oordeel van het overheidsorgaan waaraan of de derde aan wie gegevens
zijn verstrekt.
Om veelvuldige wijziging van het besluit te voorkomen, is in dit artikel afgezien van
een opsomming van de overheidsorganen waaraan en derden aan wie gegevens
kunnen verstrekt, voor het oordeel waarvan of van wie het college van
burgemeester en wethouders of de Minister van BZK afhankelijk is. Het komt
regelmatig voor dat de uitvoering van een bepaalde taak wordt belegd bij een
andere organisatie, bijvoorbeeld als gevolg van een besluit tot samenvoeging van
taken binnen de rijksoverheid. Ook veranderen instanties soms van naam. In
plaats van het noemen van de verschillende overheidsorganen en derden, wordt
daarom volstaan met het noemen van de wettelijke taken in verband waarmee de
gegevens kunnen zijn verstrekt.
Voor zover het gaat om systematische verstrekkingen ter uitvoering van de in
artikel 46 bedoelde taken, wordt in het geautomatiseerde systeem van de centrale
voorziening van de basisregistratie een indicatie geplaatst op het moment dat het
betreffende overheidsorgaan wordt geautoriseerd op grond van artikel 3.2 van de
wet. Zo is het college van burgemeester en wethouders of de Minister van BZK in
staat om te bepalen of sprake is van een verstrekking waarop artikel 46 van
toepassing is indien later door de betrokkene een verzoek wordt ingediend als
bedoeld in artikel 3.22 of 3.23 van de wet. Voor zover het gaat om incidentele
verstrekkingen door een college van burgemeester en wethouders zal een
vergelijkbare indicatie worden gemaakt op het moment waarop de gegevens
worden verstrekt in verband met de uitvoering van een taak als bedoeld in dit
artikel.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

91

Zodra een ingeschrevene een verzoek doet, zal het college van burgemeester en
wethouders of de Minister van BZK eerst nagaan of gegevens zijn verstrekt voor
de uitvoering van taken, bedoeld in artikel 46; met andere woorden, nagegaan zal
worden of de bedoelde indicatie is opgenomen.
Indien daarvan sprake is, zal het college of de Minister zich moeten wenden tot het
overheidsorgaan dat of de derde die de gegevens voor die taak verstrekt heeft
gekregen. Dat overheidsorgaan of die derde kan namelijk alleen ten aanzien van
het concrete verzoek (en niet in zijn algemeenheid) beoordelen of het inderdaad
nog steeds noodzakelijk is in het belang van de veiligheid van de staat of de
voorkoming, opsporing of vervolging van strafbare feiten, dat de ingeschrevene
geen weet heeft van de betreffende verstrekking. Zodra bijvoorbeeld iemand is
veroordeeld voor een bepaald strafbaar feit, daarvan is vrijgesproken of is
ontslagen van rechtsvervolging, is er (doorgaans) geen reden meer om de
betrokkenen niet te laten weten dat over hem gegevens zijn verstrekt voor de
uitvoering van de bedoelde taken; het belang van de voorkoming, opsporing en
vervolging is dan immers doorgaans niet langer aanwezig. Aangezien het college
van burgemeester en wethouders of de Minister van BZK ten aanzien van de
bedoelde taken niet in staat is om van die noodzaak zelf een inschatting te maken,
is bepaald dat het college of de minister in die gevallen de informatie alleen mag
verstrekken voor zover het betreffende overheidsorgaan of de betreffende derde
aangeeft dat aan het verzoek om informatie kan worden voldaan.
Indien geen sprake is van een verstrekking voor de uitvoering van de in artikel 46
bedoelde taken, zal het college van burgemeester en wethouders of de Minister
van BZK zelf moeten beoordelen of het nodig is om bij de verstrekking een
indicatie op te nemen dat over die verstrekking niet zonder meer informatie aan de
ingeschrevene mag worden verstrekt als hij later een verzoek indient als bedoeld
in artikel 3.22 of 3.23 van de wet. Vervolgens zal het college of de minister bij een
concreet verzoek zelf moeten beoordelen of het belang van de veiligheid van de
staat of de voorkoming, opsporing of vervolging van strafbare feiten zich in het
concrete geval tegen het verschaffen van informatie aan de ingeschrevene verzet.
In onderdeel a zijn de taken genoemd op grond van de artikelen 3, 4 en 49 van de
Politiewet 2012 die worden uitgevoerd door de politie, de Koninklijke
marechaussee en de rijksrecherche. Voor zover deze taken verband houden met
de bestrijding van zware of georganiseerde criminaliteit zijn ze al genoemd in
artikel 42 en wordt aldus van een verstrekking geen aantekening gehouden. Voor
zover het gaat om alle andere taken op grond van de bedoelde artikelen, mits ze
worden uitgevoerd in het belang van de veiligheid van de staat of de voorkoming,
opsporing en vervolging van strafbare feiten, vallen ze onder het bereik van artikel
46 en zal de politie, de Koninklijke marechaussee of de rijksrecherche
geraadpleegd moeten worden voordat aan een verzoek van de ingeschrevene kan
worden voldaan.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

92

In onderdeel b betreft het de taken waarmee een bijzondere opsporingsdienst als
bedoeld in artikel 2 van de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten, op grond van
artikel 3 van die wet onder het gezag van de officier van justitie is belast. De hier
bedoelde bijzondere opsporingsdiensten zijn onder andere de NVWA-Inlichtingenen Opsporingsdienst van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit,
ressorterend onder de Minister van Economische Zaken, de Inspectie
Leefomgeving en Transport, ressorterend onder de Minister van Infrastructuur en
Milieu, en de Inspectie SZW, ressorterend onder de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid. Bij de taken moet worden gedacht aan opsporingshandelingen
in verband met strafbare feiten die zijn geconstateerd in het kader van de
strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde op de beleidsterreinen waarvoor een
minister verantwoordelijkheid draagt of de opsporing van andere strafbare feiten,
indien de bijzondere opsporingsdienst daarmee is belast door de officier van
justitie.
In onderdeel c gaat het om de taken op grond van artikel 36, eerste lid, onderdeel
b, van de Gezondheidswet. Het betreft hier verstrekkingen ten behoeve van het
toezicht op de naleving en de opsporing van overtredingen van het bepaalde bij of
krachtens wettelijke voorschriften op het gebied van de volksgezondheid, een en
ander voor zover de ambtenaren van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ),
ressorterend onder de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, daarmede
zijn belast bij of krachtens wettelijk voorschrift. De IGZ is geen bijzondere
opsporingsdienst als bedoeld in de Wet op de bijzondere opsporingsdiensten.
Onderdeel d noemt de taken op grond van artikel 13 van de Wet ter voorkoming
van witwassen en financieren van terrorisme. Het betreft verstrekkingen aan de
Financiële inlichtingen eenheid, waarvan de algemene leiding, de organisatie en
het beheer berusten bij de Minister van Veiligheid en Justitie. De Financiële
inlichtingen eenheid (voorheen het meldpunt ongebruikelijke transacties) heeft met
het oog op het voorkomen en opsporen van witwassen en financieren van
terrorisme onder andere tot taak het verzamelen, registreren, bewerken en
analyseren van de gegevens die zij verkrijgt om te bezien of deze gegevens van
belang kunnen zijn voor het voorkomen en opsporen van misdrijven.
Onderdeel e ziet op de taken op grond van artikel 110, eerste lid, van de Wet op
het notarisambt, artikel 30, eerste lid, van de Gerechtsdeurwaarderswet en artikel
24 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme aan
het Bureau Financieel Toezicht (BFT). Het gaat in deze om taken in verband
toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens de genoemde wetten.
Onderdeel f heeft betrekking op de taken, bedoeld in artikel 11, eerste lid, van de
Wet op de jeugdzorg. Het gaat dan om verstrekkingen aan de advies- en
meldpunten kindermishandeling (AMK’s). Op grond van artikel 11, eerste lid, van

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

93

de Wet op de jeugdzorg doet een AMK bijvoorbeeld onderzoek naar aanleiding
van een melding van kindermishandeling of een vermoeden van
kindermishandeling en stelt het andere justitiële autoriteiten op de hoogte van
kindermishandeling of een vermoeden daarvan, indien het belang van de
minderjarige dan wel de ernst van de situatie waarop de melding betrekking heeft,
daartoe aanleiding geeft.
Onderdeel g heeft betrekking op de taken van de Steunpunten huiselijk geweld,
bedoeld in artikel 21b, tweede lid, van de Wet maatschappelijke ondersteuning.
Naast het fungeren als meldpunt voor gevallen of vermoedens van huiselijk
geweld, stellen deze meldpunten diverse instanties (bijvoorbeeld instanties die
passende professionele hulp kunnen verlenen en de politie) in kennis van een
melding van huiselijk geweld of een vermoeden daarvan in de in dat artikel
bedoelde situaties en stellen zij degene die een melding heeft gedaan op de
hoogte van de stappen die naar aanleiding van de melding zijn ondernomen (en
kan diegene ook desgevraagd adviseren en ondersteunen over stappen die
kunnen worden ondernomen).
Artikel 47
Dit artikel geeft nadere regels met betrekking tot de periodiciteit en de uitvoering
van de zogenoemde kwaliteitsonderzoeken die de colleges van burgemeester en
wethouders en de Minister van BZK periodiek moeten verrichten op grond van
artikel 4.3 van de wet.
In het eerste lid is bepaald dat de onderzoeken één maal per jaar moeten worden
uitgevoerd. Met die periodiciteit is het enerzijds mogelijk om resultaten van de
onderzoeken in te bedden in de dagelijkse werkzaamheden, wat de kwaliteit van
gegevens ten goede komt, en anderzijds de (administratieve) lasten beperkt te
houden. De onderzoeken moeten zijn afgerond voor 1 oktober, zodat voldoende
tijd overblijft om de uittreksels van de resultaten van het onderzoek gereed te
maken voor verzending aan het College bescherming persoonsgegevens (CBP,
artikel 4.3, tweede en vierde lid, van de wet).
De uitvoering van de onderzoeken geschiedt met behulp van een door de Minister
van BZK vastgesteld evaluatie-instrument. Daarin zullen vragenlijsten zijn
opgenomen op basis waarvan kan worden beoordeeld of de basisregistratie
deugdelijk is ingericht, deugdelijk werkt en deugdelijk is beveiligd volgens de
voorschriften die daarvoor gelden.
Op grond van het derde lid verstrekt de Minister van BZK ten behoeve van het
onderzoek door een college van burgemeester en wethouders een overzicht van
aandachtspunten dat betrekking heeft op de ingezetenen van de gemeente.
Daartoe worden door de minister op geautomatiseerde wijze bestandscontroles
uitgevoerd.

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

94

Op grond van het vierde lid stelt de Minister van BZK de aggregatieniveaus vast
voor de verschillende typen van uittreksels. Uittreksels van deze
onderzoeksresultaten moeten op grond van artikel 4.3, tweede en vierde lid, van
de wet worden toegezonden aan zowel het CBP als de Minister van BZK.
Aangezien beide uittreksels een verschillend doel dienen, zullen
aggregatieniveaus voor verschillende typen van uittreksels worden vastgesteld.
Net als de uitvoering van de onderzoeken, moet de verzending van de uittreksels
van de resultaten jaarlijks geschieden, en wel uiterlijk op 31 oktober. Zo is er
voldoende tijd voor het opstellen van de resultaten en resteert voldoende tijd voor
het CBP en de Minister van BZK om de onderzoeksresultaten binnen het
kalenderjaar te kunnen verwerken.
Artikel 48
Dit artikel geeft uitvoering aan artikel 4.4 (en de artikelen 4.5 en 4.6 in samenhang
met artikel 4.4) van de wet. Bepalingen over het archiefregister en het centraal
bevolkingsregister komen, evenals in de wet, in het besluit niet meer voor, omdat
het archiefregister geen functie meer heeft en het centraal bevolkingsregister niet
meer bestaat.
Nu in het eerste lid van de artikelen 4.4 en 4.5 van de wet is bepaald dat het
college van burgemeester en wethouders respectievelijk de Minister van BZK tot
een bij koninklijk besluit te bepalen datum verantwoordelijk is voor de verwerking
van persoonsgegevens in het persoonsregister respectievelijk in het
persoonskaartenarchief en het schakelregister, wordt in dit besluit niet langer
bepaald dat die zorgplichten gelden ‘tot de datum die is gelegen vijfenzeventig jaar
na de datum van inwerkingtreding van dit besluit’ (vgl. artikelen 91 en 93 van het
Besluit GBA).
Artikel 49
In deze bepaling wordt uitwerking gegeven aan artikel 4.8 van de wet, waarbij
wordt bepaald dat de Minister van BZK regels kan stellen omtrent heffingen in
verband met verstrekkingen uit oude registers, voor de verwerking waarvan hij
verantwoordelijk is. In lijn met artikel 4.8 van de wet kunnen, anders dan in het
Besluit GBA, bij regeling geen regels meer worden gesteld over heffingen in
verband met het centraal bevolkingsregister, aangezien dat register niet meer
bestaat.
Artikel 50
Dit artikel voorziet in een regeling die er op gericht is de geleidelijke migratie van
het GBA-stelsel naar het stelsel van de basisregistratie personen in goede banen
te leiden. Deze regeling houdt in dat de Minister van BZK de betreffende

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

95

gemeenten, overheidsorganen waaraan en derden waaraan of aan wie
systematisch gegevens worden verstrekt, raadpleegt inzake die overgang.
Vervolgens stelt de minister een schema vast, waarin voor een betrokkene of een
groep van betrokkenen een tijdstip wordt vastgesteld voor de overgang van de
oude naar de nieuwe voorzieningen of berichtuitwisseling. Daarbij kan de minister
verschillende tijdstippen vaststellen voor de verschillende delen van de organisatie
van de gemeente, het overheidsorgaan of de derde, of voor verschillende wijzen
van verstrekking van gegevens. De betrokkenen dienen er zorg voor te dragen dat
zij op het desbetreffende tijdstip gereed zijn om uitvoering te geven aan de wet met
behulp van de nieuwe voorzieningen of de nieuwe berichtuitwisseling.
Artikel 51
Tijdens de migratie van de GBA-systemen naar de systemen van de
basisregistratie personen, worden er zowel kosten gemaakt voor de GBAvoorzieningen als voor de voorzieningen voor de basisregistratie personen. Tijdens
de migratieperiode wordt een voorziening in de vorm van een korting getroffen in
verband met deze toename van kosten. Deze korting kan worden gezien als een
tegemoetkoming. De restende kosten worden doorberekend volgens de bekende
systematiek van artikel 5. Bij de vaststelling van de abonnementsstructuur zal deze
korting in mindering worden gebracht op de voor dat jaar te verwachten kosten en
op de na afloop van dat jaar berekende kosten.
Artikel 52
Op grond van het eerste lid kan de Minister van BZK gevallen regelen, waarin de
verplichting, bedoeld in artikel 26 (gebruik van het burgerservicenummer) niet geldt
in verband met de overgang van oude naar nieuwe voorzieningen of van oude
naar nieuwe berichtuitwisseling.
Op grond van het tweede lid kan de Minister van BZK nadere regels stellen over
de overgang, waarbij, naar analogie van artikel 4.15, derde lid, onder f, van de wet,
in bepaalde gevallen kan worden afgeweken van de hoofdstukken 2 en 3 van het
besluit.
Artikel 53
De datum van inwerkingtreding van dit besluit wordt bij koninklijk besluit
vastgesteld. Deze datum zal overeenkomen met de inwerkingtredingsdatum van
de Wet basisregistratie personen. Met ingang van dat moment is de volgende
regelgeving van rechtswege vervallen:
- Besluit gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens;

Ontwerpbesluit basisregistratie personen

96

- Besluit van 21 oktober 2005 tot wijziging van het Besluit gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens in verband met de invoering van de
verstrekkingsvoorziening (Stb. 2005, 536);
- Besluit van 28 maart 2000 tot wijziging van het Besluit gemeentelijke
basisadministratie persoonsgegevens, houdende verkorting van de termijn
waarbinnen vreemdelingen die geen toelating hebben tot Nederland en verblijven
in een opvangcentrum niet in aanmerking komen voor inschrijving in de
basisadministratie (Stb. 2000, 151);
- Regeling gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens;
- Regeling vaststelling systeembeschrijving GBA;
- Regeling overdracht vestigingsregister en centrale registers;
- Regeling periodieke audit GBA;
- Regeling bewaring GBA-bescheiden;
- Regeling van de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid van 1 september
2000, houdende vaststelling model verhuisbericht (Stcrt. 2000, 172);
- Regeling van de Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
van 22 oktober 2008 tot vaststelling formulier gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (Stcrt. 2009, 33);
- Besluit van de Staatsecretaris van Binnenlandse Zaken van 19 september 1994
tot vaststelling formulieren gemeentelijke basisadministratie persoonsgegevens
(Stcrt. 1994, 187);
- Besluit van de Minister voor Grote Steden- en Integratiebeleid van 21 maart 2000
tot vaststelling van enkele formulieren voor de indiening van een verzoek tot het
nemen of het wijzigen van een autorisatiebesluit voor de systematische
verstrekking van gegevens uit de gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens en het vestigingsregister (Stcrt. 2000, 116);
- Besluit van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 13
december 2010 tot vaststelling formulier gemeentelijke basisadministratie
persoonsgegevens (Stcrt. 2011, 1211).
De inhoud van deze regelgeving komt deels, al dan niet aangepast, terug in de
nieuwe regelgeving onder de wet.
Artikel 53 voorziet in de mogelijkheid dat de aanwijzing van de daarin genoemde
bestuursorganen gefaseerd plaatsvindt, omdat wordt verwacht dat niet al deze
bestuursorganen op het tijdstip van inwerkingtreding van de wet gereed zijn om de
bedoelde taken uit te voeren.

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Ontwerpbesluit basisregistratie personen