Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

30 175

Besluit luchtkwaliteit 2005

Nr. 83

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 20 mei 2009
De vaste commissie voor Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer1 heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister van
Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer over de brief van
27 februari 2009 inzake halfopen roetfilters (Kamerstuk 30 175, nr. 77).
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
heeft deze vragen beantwoord bij brief van 20 mei 2009. Vragen en
antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Koopmans
De griffier van de commissie,
Van der Leeden

1

Samenstelling:
Leden: Van Gent (GL), Van der Staaij (SGP),
Poppe (SP), Snijder-Hazelhoff (VVD), ondervoorzitter, Depla (PvdA), Van Bochove (CDA),
Koopmans (CDA), Voorzitter, Spies (CDA), Van
der Ham (D66), Van Velzen (SP), Vietsch (CDA),
Aptroot (VVD), Samsom (PvdA), Boelhouwer
(PvdA), Roefs (PvdA), Neppérus (VVD), Van
Leeuwen (SP), Jansen (SP), Van der Burg
(VVD), Van Heugten (CDA), Madlener (PVV),
Ouwehand (PvdD), Bilder (CDA), Wiegmanvan Meppelen Scheppink (CU), Linhard
(PvdA).
Plv. leden: Vendrik (GL), Van der Vlies (SGP),
Polderman (SP), Remkes (VVD), Jacobi (PvdA),
Pieper (CDA), Koppejan (CDA), Ormel (CDA),
Koşer Kaya (D66), Leijten (SP), Schreijer-Pierik
(CDA), De Krom (VVD), Vermeij (PvdA), Waalkens (PvdA), Vos (PvdA), Zijlstra (VVD), Langkamp (SP), Gerkens (SP), Van Beek (VVD),
Schermers (CDA), Agema (PVV), Thieme
(PvdD), Sterk (CDA), Ortega-Martijn (CU),
Besselink (PvdA).

KST131196
0809tkkst30175-83
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

1

1
Hoeveel halfopen roetfilters zijn er in zware voertuigen geplaatst?
Volgens de afmeldingen bij de RDW zijn er tot en met 20 maart 2009 van
het halfopen type 15 261 roetfilters geplaatst.
2
Hoeveel aanvragen voor halfopen roetfilters zijn nog in behandeling?
De aanvragen voor subsidie worden op dit moment binnen een week
afgehandeld. Het aantal aanvragen voor halfopen roetfilters dat dan ook
in behandeling is bedraagt maximaal enkele tientallen.
3
Hoeveel zware voertuigen rijden er nog rond zonder halfopen roetfilter?
In Nederland zijn ongeveer 215 000 zware voertuigen van verschillende
emissieklassen. Ruim 15 000 daarvan zijn voorzien van een halfopen filter,
en ruim 8000 van een gesloten filter. Er rijden dus nog ruim 190 000 voertuigen rond zonder filter. Daarbij dient aangetekend te worden dat voertuigen met emissieklasse 0 of I niet voor gesubsidieerde roetfilters in
aanmerking komen en dat voor Euro IV en V retrofit roetfilters niet noodzakelijk zijn om van de milieuzones gebruik te kunnen maken.
Dat betekent dat het merendeel van de zware voertuigen waarvoor retrofit
in de rede ligt, inmiddels van een halfopen of gesloten roetfilter is voorzien.
4
Hoeveel lager dan de aanname is de fijnstofemissie op basis van het
uitgevoerde onderzoek?
Bij het opzetten van de typekeuringseisen is gebruik gemaakt van de
voorsprong in kennis en ervaring waarover de Duitse overheid en de
Duitse onderzoeksinstelling TÜV Nord beschikten. Op voorstel van de
Duitsers is een rendementseis geïntroduceerd van 50%, gekoppeld aan
een testprocedure die tot een reproduceerbaar resultaat moest leiden.
Momenteel wordt onderzocht hoe het kan dat de resultaten van de testprocedure tot substantieel andere resultaten leidden dan de recente
metingen van TNO laten zien. TNO schat op basis van de metingen tot nu
toe het praktijkrendement op 5 tot 20% tijdens langdurig stadsverkeer, en
20 tot 40% tijdens langdurig snelwegverkeer. Tijdens gemengd stadsverkeer en snelwegverkeer zal het rendement tussen die waarden in liggen.
In berekeningen die voor het NSL zijn verricht, werd voorheen voor deze
halfopen filters rekening gehouden met een filterrendement van 30%.
5
Hoeveel subsidie is per halfopen roetfilter gegeven en hoeveel subsidie is
hieraan in totaal uitgegeven?
In totaal is er ruim 80 miljoen euro aan halfopen filters op zware voertuigen uitgegeven. Het gemiddelde subsidiebedrag bedraagt 5340 euro.
6 en 7
Hoeveel halfopen roetfilters zijn er in personenauto’s geplaatst?
Hoeveel subsidie is al uitgegeven voor halfopen roetfilters voor
personenauto’s en hoeveel is daarvoor nog beschikbaar?
Retrofit van personenauto’s is om economische redenen alleen mogelijk
met halfopen filters. Gesloten filters vergen bij personenauto’s namelijk
een interactie met het motormanagement, wat bij retrofit tot onaanvaard-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

2

bare kosten leidt en dus alleen in aanmerking komt bij nieuwe auto’s die
daar af-fabriek mee kunnen worden uitgerust.
Tot en met 20 maart 2009 zijn er 79 411 personenauto’s met een retrofit
roetfilter bij de RDW geregistreerd. Hiermee was een subsidiebedrag van
38 242 500 euro gemoeid. Op genoemde datum was nog 11 757 500 euro
voor de subsidiëring beschikbaar.
8
Kan worden gegarandeerd dat lopende het onderzoek en verdere besluitvorming, de financiële middelen die gereserveerd zijn voor de plaatsing
van roetfilters beschikbaar blijven voor verbetering van de luchtkwaliteit
door de transportsector?
Ja, er is geen twijfel over de werking van gesloten roetfilters. Door de
aard van hun constructie, die wordt afgedwongen door de strenge
keuringseis, is een effectieve filtering onder alle omstandigheden verzekerd. Ik zie dus geen aanleiding om de subsidieregeling hiervoor stop te
zetten. Van belang is dat er op 24 maart 2009 voor de subsidiëring van
retrofit roetfilters op zware voertuigen nog ruim 14 miljoen euro beschikbaar is. Deze uit het FES-fonds stammende middelen blijven beschikbaar
voor de verbetering van de luchtkwaliteit.
9
Wordt de typegoedkeuringstest voor alle roetfilters aangepast en waar
nodig herhaald, nu is gebleken dat deze kan afwijken van praktijkresultaten?
Er zijn geen redenen om de typegoedkeuringstest voor gesloten retrofit
roetfilters aan te passen. Wat betreft de halfopen roetfilters zal ik na afronding van het vervolgonderzoek, als een meer compleet beeld is verkregen
van de werking van verschillende typen halfopen roetfilters onder uiteenlopende gebruiksomstandigheden, besluiten of en, zo ja, welke maatregelen genomen zullen worden teneinde de prestaties onder praktijkomstandigheden beter te garanderen. Hierbij moet wel worden bedacht
dat het merendeel van de zware voertuigen waarvoor retrofit in de rede
ligt, inmiddels van een roetfilter is voorzien, en dat er zoals opgemerkt in
het antwoord op vraag 3 dus nauwelijks nog een markt van interessante
omvang zal zijn voor de producenten van roetfilters, op basis waarvan zij
de hoge kosten van ontwikkeling en typekeuring van nieuwe roetfilters
nog kunnen terugverdienen.
10 en 31
Hoe verhoudt uw brief zich tot uw opmerking tijdens het algemeen
overleg over luchtkwaliteit van 17 december 2007, dat de discussie over
roetfilters kon worden afgesloten?
In de brief aan de Kamer d.d. 27 februari 2009 stelt u dat u de subsidie
voor halfopen roetfilters op de kortst mogelijke termijn wil stilzetten.
Hoe verhoudt deze brief zich tot uw brief d.d. 16 oktober 2007, nr. 30 175,
nr. 39, waarin u schrijft dat u «de discussie over de zeer succesvolle regeling wil sluiten»?
In het AO Luchtkwaliteit op 19 december 2007 betrof de discussie het
vermeende ontstaan van toxische stoffen in retrofit roetfilters bij personenwagens. Bij die gelegenheid heb ik aangegeven dat TNO heeft bevestigd dat er geen aanleiding is om aan te nemen dat er toxische stoffen
ontstaan in roetfilters. Om die reden heb ik geconstateerd dat de discussie
over een mogelijk schadelijk effect van roetfilters op de gezondheid
gesloten kon worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

3

11
Hoeveel miljoen euro is uitgegeven aan de retrofit roetfilters in totaal en
hoeveel daarvan is uitgegeven sinds het rapport van TNO van 7 november
2007?
Voor retrofit roetfilters voor personenwagens bedroeg de betaling tot en
met 7 november 2007 18 miljoen euro. Vanaf dat moment is nog eens
20 miljoen euro betaald tot een totaal van 38 miljoen euro. Voor retrofit
roetfilters voor zware voertuigen bedroeg de betaling tot en met
7 november 2007 56 miljoen euro. Vanaf dat moment is nog eens
80 miljoen euro betaald, in totaal dus 136 miljoen euro.
12
Was het niet mogelijk geweest vóór de invoering van de subsidieregeling
voor halfopen roetfilters inzicht te krijgen in de effectiviteit van deze
filters?
Mijn ambtsvoorganger, de toenmalige staatssecretaris van VROM, werd
geconfronteerd met een kip en ei probleem. Er was nog geen markt voor
retrofit roetfilters, en daarom ook nog geen aanbod van productierijpe
types daarvan. Voor het doen van proeven was niets anders beschikbaar
dan prototypes, die veelal ook nog eens met een andere prestatie-eis en
een andere toepassing voor ogen waren ontwikkeld. Pas nadat mijn
ambtsvoorganger de typekeuringseisen had vastgesteld en de subsidievoorwaarden waren bekend gemaakt, besloot een eerste aanbieder halfopen filters in productie te nemen en op de markt te brengen. Pas toen dat
een succes bleek, volgden meer aanbieders van halfopen roetfilters en er
volgden ook aanbieders van gesloten roetfilters.
13, 14 en 23
Overweegt u de bedrijven die op aandringen van uw ministerie één of
meerdere van de 15 000 half open roetfilters (binnen de regeling) hebben
geplaatst, tegemoet te komen?
Bent u bereid te onderzoeken of er een regeling kan komen waarbij de
bedrijven die een half open roetfilter hebben aangeschaft deze op kosten
van het Rijk kunnen laten vervangen door een gesloten roetfilter? Is dit
technisch altijd mogelijk? Klopt het dat een dergelijke operatie ongeveer
70 miljoen euro zou kosten?
Op welke wijze worden eigenaren van een nu ineffectief gebleken filter
tegemoet gekomen? Worden zij in staat gesteld om alsnog met subsidie
een gesloten roetfilter aan te schaffen. En zo ja, wat zijn de kostenconsequenties hiervan en is daar al voldoende budget voor vrijgemaakt?
Bedrijven hebben roetfilters laten monteren die voldoen aan de typegoedkeuringseisen en hebben op grond hiervan faciliteiten verworven bij
de toegang tot milieuzones. Deze faciliteiten berusten op afspraken tussen
rijksoverheid, gemeenten en de transportsector, waaraan niet zal worden
getornd.
Bijgevolg ben ik niet bereid, nu niet en ook niet nadat het thans in uitvoering zijnde aanvullend onderzoek naar de emissies van andere halfopen
retrofit roetfilters op zware voertuigen is afgerond, een subsidieregeling te
overwegen voor het vervangen van halfopen roetfilters door gesloten
filters. Het is technisch ook niet voor alle zware voertuigen mogelijk. Een
dergelijke operatie zou op zijn minst 110 miljoen euro kosten. Gelet op het
feit dat het om voertuigen gaat die nog een beperkt aantal jaren mogen
worden ingezet binnen milieuzones, is een dergelijke operatie zo ondoelmatig dat ik hiervoor geen budget zal vrijmaken.
15
Hoe werkt het nieuwe onderzoeksgegeven dat halfopen roetfilters veel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

4

minder rendement hebben dan eerder werd verondersteld door in het
Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit en de luchtkwaliteitplannen van gemeenten? Met welke maatregelen gaat u deze tegenvaller
herstellen?
Op basis van een globale berekening blijkt dat de totale emissie van PM10
door het vrachtverkeer (inclusief de niet-uitlaatemissies) in een milieuzone
met ongeveer 0,5–1% minder afneemt dan oorspronkelijk verwacht. Het
effect van een geringere effectiviteit van halfopen filters op de lokale
concentratie van PM10 is naar inschatting dan ook klein (minder dan
0,1 microgram per kubieke meter). Het beperkte effect op de emissies van
PM10 is als volgt te verklaren. Ten eerste is het percentage jonge voertuigen (Euro IV en V) in een milieuzone beduidend hoger dan in het landelijke beeld. Ten tweede is het percentage gesloten filters in een milieuzone
hoger dan landelijk (respectievelijk 50% tegenover 20%). Dit laatste blijkt
uit tellingen in Utrecht en Den Haag. Het tegenvallende effect op de
oorspronkelijk verwachte verbetering van de luchtkwaliteit betreft vooral
het feit dat de fractie in PM10 van de ultrafijne roetdeeltjes – die gezondheidskundig juist als extra schadelijk voor de gezondheid wordt
beschouwd – minder snel afneemt. Wat betreft het tijdig voldoen aan de
PM10-normen conform de taakstelling voor het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) zijn de gevolgen verwaarloosbaar. Bij het
kleine negatieve effect op de afname van de PM10-concentratie zal de
omvang van de lokale knelpunten met normoverschrijding niet wezenlijk
toenemen.
Tevens wil ik benadrukken dat wegvallen van deze reductie naar verwachting kan worden gecompenseerd door de landelijke sloopregeling voor
oude personen- en bestelauto’s, die rond 1 juni in werking treedt!
16 en 30
Ziet u aanleiding om de afspraken rond de toelating tot milieuzones te
herzien, nu blijkt dat half open roetfilters nauwelijks rendement hebben?
Kunnen vervoerders die de betwiste roetfilters nu hebben laten installeren
gegarandeerd zonder negatieve consequenties elke milieuzone in Nederland binnen?
Ik zie geen reden om de afspraken rond de toelating tot milieuzones te
herzien. Degenen die een halfopen filter hebben aangeschaft, hebben
immers te goeder trouw gehandeld. Ik onderschrijf daarom ten volle de
conclusie die de stuurgroep Milieuzones naar aanleiding van het recente
TNO-onderzoek trok, om zware voertuigen met halfopen retrofit roetfilters
conform gemaakte afspraken toegang te blijven geven tot de milieuzones.
17 en 27
Hebben de nieuwe onderzoeksgegevens consequenties voor de totstandkoming van het convenant rond de milieuzones voor bestelauto’s?
Is het voorstel voor de uitbreiding van de milieuzones met bestelbusjes
nog voor de zomer te verwachten? En wordt daarbij aangesloten op de
Duitse systematiek?
Hierover heb ik de Tweede Kamer begin mei apart geïnformeerd.
18
Waarom is de typegoedkeuring voor de door TNO geteste en ineffectief
bevonden roetfilters voor vrachtwagens gehandhaafd?
De typekeuringseisen geven een uitputtende opsomming van de redenen
waarom een typekeuring kan worden ingetrokken. Het onbevredigend
functioneren onder praktijkomstandigheden maakt geen deel uit van die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

5

opsomming. De instantie die de typekeuring in Nederland afgeeft, de
RDW, ziet dan ook geen juridisch houdbare argumenten om de typekeuring eenzijdig in te trekken, nu niet is aangetoond dat niet aan de typekeuringseisen wordt voldaan.
19
Klopt het dat deze halfopen filters voor vrachtwagens nog steeds kunnen
worden aangeschaft?
Ja.
20
Klopt de inschatting dat de halfopen filters voor vrachtwagens ook zonder
subsidie goedkoper zijn dan de aanschaf van de veel effectievere gesloten
filters met subsidie?
De inschatting kan niet in het algemeen worden bevestigd. Voor zware
voertuigen zijn halfopen filters zonder subsidie momenteel deels duurder,
deels goedkoper dan gesloten filters met subsidie. De totale kosten voor
het plaatsen van het filter blijken in de praktijk sterk afhankelijk van de
aanbieder. Verder zijn met name de beperkt toegepaste gesloten filters
met actieve regeneratie van het filter met subsidie duurder dan halfopen
filters zonder subsidie.
21
Hoe kan worden voorkomen dat er nog nieuwe halfopen filters worden
aangeschaft die toegang geven tot de milieuzones? Kan de typegoedkeuring en het bijschrijven van het roetfilter op het kenteken worden ingetrokken?
Zolang de actuele typegoedkeuring van nieuwe halfopen filters blijft
bestaan, behouden voertuigen die van een dergelijk nieuw filter worden
voorzien, toegang tot de milieuzone. Wel heeft de stuurgroep milieuzones
inmiddels de conclusie getrokken dat een ondernemer niet gedwongen zal
worden een halfopen filter te plaatsen om aan de milieuzonecriteria te
voldoen. Dit betekent dat deze eigenaren voor de milieuzones een ontheffing van SenterNovem kunnen krijgen in het geval dat er voor hun vrachtwagen ook geen gesloten roetfilter beschikbaar is. Indien uit aanvullend
onderzoek blijkt dat de emissiereductie van alle halfopen retrofit roetfilters
in de praktijk sterk achterblijft bij de percentages die in de typegoedkeuring worden gehaald, is het voor de RDW niet mogelijk om eenzijdig
bestaande typegoedkeuringsovereenkomsten in te trekken. Naar verwachting zou een dergelijke actie tot schadeclaims leiden. In dit geval is de
enige mogelijkheid dat het ministerie van VROM nieuwe eisen formuleert
die garanties geven dat in de toekomst alleen halfopen retrofit roetfilters
worden geïnstalleerd die onder praktijkomstandigheden een bevredigende emissiereductie realiseren. Vanwege de eis dat typekeuringstests
goed reproduceerbaar moeten zijn, is een eventuele aanpassing van de
typekeuringstest overigens een lastige opgaaf.
22
Hoe kunnen de bestaande halfopen filters van de markt worden gehaald?
Zolang de aanbieders daarvan over een geldige typegoedkeuring
beschikken, is dat niet mogelijk. Slechts een aanpassing van de keuringseisen en -procedures en een verzoek aan leveranciers om de levering van
halfopen filters tijdelijk te stoppen kunnen ertoe leiden dat geen nieuwe
goedkeuringen worden verleend voor filters die in de praktijk onbevredigend werken, en dat met inachtneming van een redelijke overgangstermijn de eerder afgegeven typegoedkeuringen komen te vervallen, tenzij
wordt aangetoond dat de filters aan de aangescherpte eisen voldoen. Het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

6

ligt voor de hand in dit geval voor een heel korte overgangstermijn te
kiezen, maar dat zal nog wel juridisch moeten worden getoetst.
24
Hoeveel zouden de fijn stof emissies in milieuzones afnemen als in plaats
van halfopen gesloten filters worden toegepast in de milieuzones?
Zie ook het antwoord op vraag 15. Als alleen gesloten roetfilters zouden
worden toegepast in de milieuzones zou de lokale vrachtwagenemissie in
de milieuzone met ca. 2% zijn afgenomen. De aanname dat in plaats van
alle halfopen filters gesloten filters worden toegepast, is echter – voor het
verleden – niet reëel. Als zware voertuigen bijna uitsluitend in stadsverkeer worden gebruikt, bereiken de uitlaatgassen te zelden de vereiste
regeneratietemperatuur. Behalve de tegenvallende emissiereductie heeft
dit bij halfopen filters geen effect op het filter en de motor van het voertuig. Een gesloten filter echter dat niet regenereert, kan motor- of filterschade veroorzaken. Als dit risico groot is, kunnen ondernemers een
ontheffing bij SenterNovem aanvragen. Een dergelijk voertuig hoeft dan
geen filter te hebben, om toch toegang te krijgen tot de milieuzone. Als
gevolg hiervan zou ingeval alleen gesloten filters zouden kunnen worden
geplaatst de fijnstofuitstoot minder sterk zijn afgenomen dan op het
eerste gezicht wordt verwacht. Doordat sinds kort duurdere, actief regenererende gesloten roetfilters op de markt komen, komt de aanleiding om
een ontheffing te vragen in een toenemend aantal gevallen te vervallen.
25
Wat zijn de kostenconsequenties als in de resterende vraag naar roetfilters
voor milieuzones en daarbuiten wordt voorzien door enkel de effectievere
gesloten filters, en is daar al voldoende budget voor vrijgemaakt?
Het is nimmer de bedoeling geweest om voor de subsidieregeling retrofit
zware voertuigen zoveel subsidie vrij te maken dat voor alle roetfilters op
Euro 2 en 3 voertuigen die in milieuzones worden ingezet, subsidie wordt
verleend. Immers hoe later de filters worden gemonteerd, hoe korter zij
een bijdrage aan de verbetering van de luchtkwaliteit geven gelet op de
data waarop de toegang tot milieuzones voor zware voertuigen met
retrofit roetfilter ten einde loopt. De ondernemers die bewust gepland
hebben om met Euro 2 en Euro 3 voertuigen zo lang mogelijk toegang te
hebben tot milieuzones, hebben reeds een roetfilter laten monteren.
Enkelen die twijfelden tussen montage van een roetfilter en vervanging
van hun voertuig door een Euro 4 of Euro 5 voertuig, laten in deze
maanden nog een filter monteren. Op 24 maart 2009 was er nog ruim
14 miljoen euro beschikbaar. Op basis van de belangstelling voor de
subsidieregeling in de maanden december 2008 t/m februari 2009 is het
beschikbare budget toereikend om te voorzien in de montage van het
aantal gesloten retrofit roetfilters dat mag worden verwacht als gesloten
in plaats van halfopen roetfilters zullen worden gemonteerd.
26
Op welke wijze wordt het verwachte negatieve effect gecompenseerd?
Welke plannen heeft u om de benodigde verbetering van de handhaving
en de uitbreiding van milieuzones te faciliteren?
Bij een pakket van uiteenlopende maatregelen is er immer sprake van
deels tegenvallende deels meevallende effecten. In mijn antwoord op de
vragen 15 en 24 heb ik al aangegeven dat het negatieve effect beperkt is
en wordt gecompenseerd door de sloopregeling. In dit geval acht ik het
niet nodig de beperkte tegenvaller te compenseren. Zoals toegezegd in
het AO van 15 januari heb ik de gemeenten aangesproken op hun verantwoordelijkheid de milieuzones goed te handhaven. Het doet mij deugd u
te melden dat dit door de gemeenten inderdaad voortvarend is opgepakt.
Wat betreft de facilitering van uitbreiding van de milieuzones ben ik van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

7

plan door te gaan op de ingeslagen weg, namelijk het overleg tussen
gemeenten en bedrijfsleven te stimuleren en faciliteren.
28
In hoeverre is de Europese afwijzing van het Nederlandse verzoek om
eerder roetfilters te mogen verplichten debet aan de subsidiëring van de
falende roetfilters? Had een Europees fiat gebruik van deze filters kunnen
voorkomen?
Er is geen relatie tussen de afwijzing door de Europese Commissie van
het voorstel tot roetfilterverplichting en de subsidiëring van in de praktijk
teleurstellende roetfilters. Het voorstel tot roetfilterverplichting had
immers betrekking op affabriek roetfilters op nieuwe personenauto’s en
lichte bestelwagens, terwijl mijn besluit n.a.v. het door TNO verrichte
onderzoek betrekking heeft op retrofit roetfilters op bestaande zware
voertuigen.
29
Zijn de roetfilters, waarvan de gezondheidseffecten al eerder door de
Kamer ter discussie zijn gesteld, nu wel schadelijk voor de gezondheid nu
uitmiddeling van het schadelijke PM2,5 door vermeden gezondheidsschade door PM10 tegenvalt?
In de eerdere discussie met de Kamer over de vermeende schadelijkheid
van halfopen roetfilters ging het om roetfilters voor personenauto’s. Deze
kennen een geheel ander gebruiks- en belastingspatroon, waardoor de nu
voorliggende testresultaten van één type halfopen filter voor zware voertuigen niet zonder meer overdraagbaar zijn op de filters voor personenauto’s. Het recente onderzoek naar de effectiviteit van halfopen retrofit
roetfilters op zware voertuigen geeft geen aanleiding om de gezondheidseffecten van retrofit filters op personenauto’s anders te beoordelen dan
eerder werd gedaan.
32
In de brief stelt u dat u aanvullend onderzoek laat doen door TNO. Wat is
de kern van het nu lopende aanvullende onderzoek?
De kern van het aanvullend onderzoek is dat voor halfopen filtertypen van
drie verschillende merken op zware voertuigen met een lager motorvermogen dan onderzocht is in de eerste fase, de emissiereductie onder
praktijkomstandigheden wordt onderzocht. Daardoor kan uitsluitsel
worden gegeven of de tegenvallende resultaten onder praktijkomstandigheden gebonden zijn aan een type halfopen filter van één merk (zoals
onderzocht in de eerste fase) of aan de techniek van halfopen filters in het
algemeen.
33
Waarom wordt de regeling voor retrofit roetfilters in personenauto’s niet
onmiddellijk gestopt, ondanks de kennelijke twijfels zoals beschreven in
de brief?
De situatie ligt verschillend voor halfopen filters op zware voertuigen
en op personenauto’s, wat in beginsel ook mogelijk is vanwege de
verschillen in ontwerp en belasting die gelden voor dieselmotoren van
zware voertuigen resp. personenauto’s. In de literatuur zijn tot heden
uiteenlopende berichten, gunstige en minder gunstige, verschenen over
de werking van halfopen roetfilters op personenauto’s onder praktijkomstandigheden. Omdat het beeld voor personenauto’s niet eenduidig is,
heb ik TNO gevraagd de verschenen literatuur te analyseren. Dit zal
uitmonden in een advies ten aanzien van de werking onder praktijkomstandigheden van deze retrofit filters, op basis waarvan ik kan
beslissen of ik maatregelen zal nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 30 175, nr. 83

8