Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 033

Mediabeleid

Nr. 10

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 december 2011
In deze brief presenteer ik een eigentijdse regeling om mensen te
verzekeren van een gevarieerd minimumpakket van televisiezenders op
alle distributienetwerken. Onderdelen van deze brief zijn mede gebaseerd
op een breder onderzoek van TNO en IVIR (Instituut voor Informatierecht).
Het eindrapport ontvangt de Kamer ter informatie als bijlage.1
1. Plaatsbepaling: motieven voor mediabeleid
Algemene doelstellingen
Media hebben grote maatschappelijke impact. Zij zijn leveranciers van
nieuws en informatie, fora voor meningsvorming en debat, podia voor
culturele expressie en een bron van vermaak. Met het oog op deze
maatschappelijke impact is het belangrijk dat media onafhankelijk zijn,
een variatie aan opvattingen en interesses bestrijken, kwaliteit hoog in het
vaandel dragen en rekening houden met kwetsbare groepen, zoals
minderjarigen. Verder is belangrijk dat een gevarieerd aanbod onder
handbereik is van de hele bevolking – jong en oud, stad en land, rijk en
arm.

1
Audiovisuele mediadistributie, bottlenecks
en beleid. Agenderende studie naar potentiële
bottlenecks voor distributie van televisie en
audiovisuele content en beleidsopties.
Rapport van TNO en IVIR in opdracht van het
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap. 30 november 2011. Ter inzage
gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede
Kamer
2
Omdat audiovisuele media over de grenzen
worden aangeboden, stellen diverse Europese
richtlijnen daarbij (minimum)kaders.

kst-32033-10
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Het merendeel van het media-aanbod komt op de markt tot stand, maar
de bovengenoemde publieke belangen zijn niet vanzelfsprekend
verzekerd. Daarom bevordert de overheid in alle Europese landen
onafhankelijkheid, verscheidenheid en kwaliteit op de mediamarkt.2 De
hoofdmoot van het mediabeleid is gericht op de publieke omroep. Er is
daarnaast beperkte steun en/of regelgeving voor de pers en commerciële
omroep, omdat ook deze media maatschappelijke impact hebben.
Zonder toegang tot distributienetwerken kunnen audiovisuele media en
publiek elkaar niet bereiken. De Mediawet 2008 bevat daarom ook regels
voor omroepdistributie. De wet verzekert allereerst dat mensen de
belangrijkste publieke zenders kunnen ontvangen en bevordert daarnaast

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

1

in bredere zin de verspreiding van een gevarieerd audiovisueel aanbod.
Deze brief concentreert zich op wijziging van de regels rondom distributie
van een wettelijk minimumpakket van radio en televisie op de kabel en
andere netwerken.
Relatie met telecommunicatiebeleid
De markt voor distributie van audiovisuele media wordt behalve door het
mediabeleid, beïnvloed door telecommunicatiebeleid. Het gaat dan onder
meer om de verdeling van etherfrequenties, regels voor netwerkneutraliteit en consumentenbescherming. Van belang zijn verder de bevoegdheden van de Onafhankelijke Post en Telecommunicatie Autoriteit (OPTA)
en de Nederlandse Mededingings Autoriteit (straks samen de Autoriteit
Consument en Markt) om op te treden wanneer partijen beschikken over
of misbruik maken van een economische machtspositie.
Het telecommunicatiebeleid en het mediabeleid dienen verschillende
doelen, met andere instrumenten en binnen verschillende Europese
kaders. Er is wel een onderlinge relatie. Het telecommunicatiebeleid
draagt bij aan concurrentie op de markt voor omroepdistributie; het
mediabeleid kan onafhankelijk van marktfalen minimum eisen stellen in
het belang van een gevarieerd audiovisueel media-aanbod.
Europese context
De Europese telecommunicatierichtlijnen geven lidstaten ruimte om
distributie van een gevarieerd audiovisueel aanbod te bevorderen, maar
stellen daarvoor wel kaders. De Europese Universeledienstenrichtlijn
bepaalt dat lidstaten doorgifteverplichtingen mogen opleggen aan
netwerken die voor een significant aantal eindgebruikers het belangrijkste
middel vormen om radio en televisie te ontvangen. Nationale doorgifteverplichtingen dienen verder een duidelijk omschreven algemeen belang
te dienen, evenredig te zijn en transparant.
In dit verband past een verwijzing naar een amendement op de Mediawet
2008 dat de Tweede Kamer in juni 2011 heeft aangenomen en dat
kabelbedrijven verplicht hun analoge standaardpakket te laten doorverkopen door derden.1 Het amendement is onderdeel van een wetsvoorstel
tot wijziging van de Telecommunicatiewet.2 De Eerste Kamer heeft vragen
gesteld over de Europeesrechtelijke houdbaarheid. Het kabinet verwijst
kortheidshalve naar de antwoorden op deze vragen die ongeveer
gelijktijdig met deze brief naar de Eerste Kamer worden gestuurd.
2. Aanleiding voor wijziging van de Mediawet
Kabelbedrijven moeten een basispakket aanbieden van minimaal 15
televisie- en 25 radiozenders. In het wettelijke minimumpakket zijn in elk
geval de televisie- en radiozenders van de landelijke, regionale, lokale en
Vlaamse publieke omroep opgenomen. Voor deze zenders geldt een
zogenoemde must carry. Lokale programmaraden adviseren over de
keuze van de overige zenders, maar alleen voor het analoge kabelpakket.
Er is aanleiding om deze bepalingen in de Mediawet 2008, die stammen
uit 1995, tegen het licht te houden.

1
2

Kamerstukken II, 2010/11, 32 549, nr.28.
Kamerstukken I, 2010/11, 32 549.

Ten eerste zijn er toenemende bezwaren tegen het systeem van lokale
programmaraden. De advisering door programmaraden is omslachtig,
soms ondoorzichtig, past niet meer bij de bovenregionale exploitatie van
kabelnetwerken en geeft aanleiding tot steeds meer geschillen die
eindigen bij het Commissariaat voor de Media of de rechter. Niet alleen de
kabelbedrijven, maar ook commerciële omroepen en gemeenten zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

2

ongelukkig met het systeem. In 2006 startte de Europese Commissie een
inbreukprocedure omdat de rol van programmaraden onvoldoende
transparantie en rechtszekerheid zou bieden. In 2009 is de procedure
beëindigd, mede omdat Nederland aanpassing heeft toegezegd.
Tabel 1 – Aantal abonnementen kabelbedrijven en overige aanbieders van radio en
televisiepakketten

Ziggo
UPC
DELTA
CAIW
Kabel rest1
Totaal kabelbedrijven

alleen
analoog
x 1 000

digitaal
x 1 000

totaal
x 1 000

% digitaal

920
864
68
0
145

2 101
974
88
146
78

3 021
1 838
156
146
223

70
53
56
100
35

1 997

3 387

5 384

63%

KPN (incl Digitenne, XS4ALL
en Telfort) (ether, DSL en FttH)
Canal Digitaal (satelliet)
Tele2 (DSL)
T-Mobile (satelliet, ether)
Satelliet rest
Fiber to the Home rest
(Reggefiber, Vodafone e.a.)

0
0
0
0
0

1 342
775
236
15
67

1 342
775
236
15
67

100
100
100
100
100

108

132

240

55

Totaal overige RTV pakketaanbieders

108

2 567

2 675

96%

1

Sommige kleine kabelbedrijven benutten het digitale platform van Ziggo, UPC of CAIW. Hun
digitale abonnees zijn meegenomen in de cijfers van Ziggo, UPC en CAIW.

Bronnen: NL.Kabel, KPN en Reggefiber Q3 2011, overige Telecompaper Q2 2011.

Ten tweede is de markt voor televisiedistributie aanzienlijk veranderd (zie
Tabel 1). Anno 2011 ontvangen nog steeds 5,4 miljoen huishoudens
televisie via de kabel, maar er is concurrentie: 2,7 miljoen huishoudens
hebben een abonnement bij aanbieders op andere netwerken. Verder is er
dankzij digitalisering meer capaciteit op alle netwerken. Was het analoge
kabelpakket gemiddeld 30 zenders groot, de meeste digitale televisiepakketten bevatten standaard 50 tot 60 zenders. Alleen het digitale televisiepakket in de ether is wegens beperkte capaciteit kleiner. Daarnaast kunnen
mensen veelal pluspakketten afnemen met meer of andere zenders, zich
abonneren op premium zenders, en programma’s en films op aanvraag
(terug)kijken. De grote aanbieders maken zich op om hun abonnees overal
en altijd te bedienen, thuis op grote schermen, in en rondom het huis en
onderweg op kleine mobiele schermen. Al met al valt er voor kijkers dus
meer te kiezen dan in de jaren negentig, toen de regels rondom het
basispakket van kracht werden.
Tegen deze achtergrond rijst de vraag welke waarborgen de overheid
moet scheppen voor distributie van een gevarieerd audiovisueel aanbod.
3. Analyse van marktontwikkelingen
1
Uitzondering is nu de publieke omroep die
voor drie landelijke zenders en voor de
regionale zenders beschikt over een eigen
multiplex in de ether. De exploitatie van het
netwerk wordt gedeeld met KPN Digitenne,
maar mensen kunnen de landelijke en
regionale publieke zenders desgewenst ook
zonder abonnement (gratis) via de ether
ontvangen.

Pakketaanbieders als poortwachters
In het huidige medialandschap is een sleutelrol weggelegd voor pakketaanbieders. Zij fungeren als een soort poortwachters: zij bepalen mede of
en hoe omroepen en publiek elkaar bereiken1 en zij beïnvloeden de
inkomstenstromen voor audiovisuele media. Deze rol neemt diverse
gedaanten aan:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

3

–

–

–

–

Pakketaanbieders bepalen de omvang, de samenstelling en de prijs
van pakketten met (lineaire) televisiezenders. Zij doen dat in onderhandeling met omroepen en rekening houdend met de vraag van
consumenten. Maar pakketaanbieders zijn geen neutraal doorgeefluik:
zij maken eigen bedrijfsmatige afwegingen om hun marktaandeel en
inkomsten te vergroten.
Pakketaanbieders bepalen de positie van zenders op de afstandsbediening, in de elektronische programmagids en andere navigatie- en
zoekfuncties voor digitale televisie. Hoe groter het aanbod, hoe
belangrijker dergelijke navigatiemiddelen zijn.
Pakketaanbieders beheren de financiële relatie met de klant. Deze rol is
belangrijk omdat alle partijen zoeken naar manieren om voldoende
inkomsten te verwerven voor bestaande en nieuwe audiovisuele
diensten.
Bij de exploitatie van on demand diensten komen pakketaanbieders en
omroepen soms direct in elkaars vaarwater. Beiden strijden om
rechten op buitenlandse films en dramaseries voor on demand
diensten.

Toekomstscenario’s
Voor het mediabeleid is een kernvraag hoe de omvang en samenstelling
van digitale televisiepakketten zich de komende jaren ontwikkelt.
Pakketaanbieders kunnen onderling blijven concurreren met grote
standaardpakketten van 50 tot 60 zenders. Maar pakketaanbieders kunnen
er ook voor kiezen om hun standaardpakket kleiner te maken en de
overige zenders spreiden over meer pluspakketten. Een dergelijke
bedrijfsstrategie kan de keuze voor mediagebruikers verhogen, maar ook
nadelige effecten hebben, bijvoorbeeld wanneer een gezin om in de
basisbehoeften te voorzien meerdere kleine pluspakketten moet afnemen.
Ook voor omroepen zijn er in een dergelijk scenario kansen en bedreigingen. Opname in een pluspakket is aantrekkelijk voor gespecialiseerde
zenders die hun inkomsten uit doorgiftevergoedingen of rechtstreekse
betaling door abonnees willen verhogen. Voor de publieke zenders en
voor de meeste commerciële Nederlandstalige zenders is opname in een
breed standaardpakket belangrijk, omdat ze alleen zo voldoende publiek
en reclame-inkomsten kunnen verwerven.
Wanneer pakketaanbieders kijkers de mogelijkheid zouden gaan geven
om zenders per stuk af te nemen, kunnen kijkers naar eigen wens een
persoonlijk pakket samenstellen, maar omdat dit minder efficiënt is zullen
de kosten per zender dan mogelijk hoger zijn. De vraag is ook of
omroepen bereid zijn hun zenders per stuk beschikbaar te stellen in plaats
van in combinatie met andere zenders. Hun bereik en inkomsten kunnen
daardoor immers dalen.
Op de langere termijn kunnen over the top diensten op het open internet
concurrentie gaan vormen voor pakketaanbieders. Dergelijke diensten
hebben nu echter nog een zeer gering marktaandeel.
4. Doel van de wetswijziging
Minimumwaarborgen in de Mediawet
De richting en het tempo van ontwikkelingen zijn moeilijk te voorspellen.
Uitgaand van de huidige situatie wil het kabinet minimumwaarborgen
scheppen voor de komende vijf tot tien jaar. Daarbij gelden twee
uitgangspunten:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

4

–

–

De overheid dient zo veel mogelijk als achtervang te fungeren voor de
distributie van de publieke omroep. Om de publieke taak effectief uit te
voeren en daarnaast financiering uit belastingmiddelen te rechtvaardigen, moet de publieke omroep de hele Nederlandse bevolking
daadwerkelijk bereiken. De overheid kan dit niet helemaal aan
onderhandelingen tussen de publieke omroep en marktpartijen
overlaten.
De overheid blijft ook in bredere zin verantwoordelijk voor distributie
van een gevarieerd televisieaanbod, met inbegrip van binnenlandse
commerciële zenders en buitenlandse publieke en commerciële
zenders. Gezien de toegenomen concurrentie en distributiecapaciteit,
kunnen bepalingen in de Mediawet op dit punt wel minder ingrijpend
zijn.

Bredere en techniekneutrale grondslag
De tijd is rijp om de mediawettelijke verplichtingen onafhankelijk te maken
van het type netwerk en het eigendom van een netwerk en alle pakketaanbieders te laten meedelen in dezelfde maatschappelijke opdracht.1 Andere
Europese landen zijn Nederland hierin voorgegaan.2 Een techniekneutrale
regeling zorgt ervoor dat de beoogde effecten over een brede linie en
voor langere termijn worden gerealiseerd. Ook bevordert dergelijke
wetgeving een gelijk speelveld tussen pakketaanbieders.
De aangepaste regels in de Mediawet gaan gelden voor aanbieders van
televisiepakketten. Dit zijn partijen die televisiezenders en andere
audiovisuele diensten van derden (al of niet aangevuld met eigen inhoud)
bundelen in pakketten en via een elektronisch communicatienetwerk
verspreiden naar een afgebakende groep abonnees. Aanbieders op het
open internet die voor iedereen zijn te bereiken vallen er dus niet onder,
evenmin als aanbieders die alleen eigen zenders verspreiden, zoals tot
2005 gold voor de filmzenders van Canal+. Een pakketaanbieder valt
onder de Mediawet 2008 indien zijn activiteiten op Nederland zijn gericht.
Kleine en beginnende pakketaanbieders worden ontzien; de aangepaste
regels gelden vanaf een drempel van 250 000 abonnees.
Verzekerde distributie van de publieke omroep
De must carry voor de belangrijkste publieke televisiezenders gaat
behalve voor kabelbedrijven ook voor andere grote pakketaanbieders
gelden. Het gaat dan om verplichte doorgifte van de drie algemene
publieke landelijke televisiezenders, twee televisiezenders van de Vlaamse
publieke omroep, per provincie één regionale publieke televisiezender3 en
per gemeente één lokale publieke televisiezender. De publieke zenders
nemen aldus – gerekend per lokaal/regionaal verzorgingsgebied – zeven
plaatsen in. Ook dienen pakketaanbieders die naast televisie ook radio
doorgeven, de vijf algemene landelijke publieke radiozenders, één
regionale en één lokale publieke radiozender en twee Vlaamse publieke
radiozenders door te geven.

1
De voorgestelde regeling komt daarmee
tegemoet aan moties van de TK over
consumenteninvloed op KPN Digitenne.
Kamerstukken II 2007–2008, 31 200 VIII, nr. 47.
Kamerstukken II 2008–2009, 31 700 VIII, nr. 47.
2
Zie rapport TNO IVIR hoofdstuk 7.
3
Kabelbedrijven dienen op grond van de
Mediawet 2008 tevens de regionale televisiezenders in aangrenzende provincies door te
geven.

Het wetsvoorstel zal de must carry niet uitbreiden naar al het landelijke
publieke media-aanbod, zoals themakanalen en Uitzending Gemist. Dit
zou de distributiecapaciteit van pakketaanbieders onevenredig belasten en
mogelijk onbedoeld nadelige effecten hebben voor de distributie van
commerciële omroepen.
Een voorbehoud geldt voor de distributie van de 290 lokale publieke
omroepen, waarvan er 137 televisie verzorgen (in 2011). De satelliet kan
niet per gemeente een ander aanbod uitzenden en ook voor digitale
ethertelevisie is dit technisch en economisch geen haalbare kaart.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

5

Kabelnetwerken en glasvezelnetwerken kunnen wel op lokaal niveau
zenders «inprikken» en verspreiden. Voor digitale televisiedistributie op
basis van het internetprotocol (IPTV) over zowel het voormalige telefoonnetwerk als kabel en glasvezel gelden weer andere wetmatigheden. In
beginsel is er op het hoofdnet geen distributieschaarste en wordt aanbod
klaargezet op servers. Pas wanneer huishoudens een zender daadwerkelijk opvragen, wordt de aansluiting tussen het hoofdnet en een
huishouden belast. Om distributie van lokale zenders te regelen, moeten
wel door zowel lokale omroepen als pakketaanbieders technische
voorzieningen worden getroffen. Het kabinet zal voor het wetsvoorstel
nader onderzoeken of het haalbaar en redelijk om alle pakketaanbieders
op draadgebonden netwerken te verplichten tot digitale doorgifte van
lokale televisie.
Indien publieke omroepen zelf capaciteit hebben of inkopen op een
netwerk, zoals nu het geval is voor digitale ethertelevisie en satelliet, dan
geldt voor pakketaanbieders op ditzelfde netwerk een wettelijke
vrijstelling van de must carry. Samenwerking bij de exploitatie en/of
marketing, zoals nu met KPN/Digitenne en Canal Digital blijft mogelijk.
Toegang tot een gevarieerd minimumpakket
Om toegang tot een gevarieerd minimumpakket te bevorderen wordt de
omvang van het digitale wettelijke minimumpakket verhoogd van 15 naar
30 televisiezenders. Deze verhoging is in lijn met de toegenomen
distributiecapaciteit. Afgezien van de bij wet voorgeschreven doorgifte
van publieke zenders (zie boven) zijn aanbieders vrij zelf te kiezen met
welke zenders zij het minimumpakket invullen. Pas boven het minimum
van 30 zenders kunnen pakketaanbieders zenders spreiden over pluspakketten. Een pakket van deze omvang is niet te vullen met alleen de
grootste Nederlandstalige zenders. Pakketaanbieders zullen daarnaast een
selectie maken uit kleinere en buitenlandse publieke en commerciële
zenders, en daardoor tegemoet komen aan verschillende voorkeuren van
grotere en kleinere doelgroepen binnen het publiek. Niet alleen consumenten profiteren daarvan, maar ook commerciële omroepen die voor
hun bereik en reclame-inkomsten afhankelijk zijn van opname in een
breed pakket.
In de wet wordt een afwijkende regeling getroffen voor digitale ethertelevisie. In overeenstemming met de nu beschikbare ethercapaciteit en
gebruikte uitzendtechnieken wordt voor KPN Digitenne en tot 2017 het
wettelijk minimumpakket vastgesteld op 25 televisiezenders.
In de gewijzigde Mediawet 2008 wordt het aantal radiozenders dat
aanbieders opnemen in hun pakket(ten) vrij gelaten. Deze vereenvoudiging heeft twee redenen. Ten eerste is de ether een belangrijke
infrastructuur voor radio en hebben naast de publieke omroepen ook de
best beluisterde Nederlandstalige commerciële stations eigen etherfrequenties. Ook buitenlandse radiozenders zijn in de ether te ontvangen.
Ten tweede zijn er in de praktijk weinig verdelingsproblemen rondom de
doorgifte van radiokanalen op de kabel. Ook de meeste alternatieve
pakketaanbieders geven een groot aantal radiozenders door indien dit
technisch mogelijk is.
Er zijn alternatieven om distributie van een gevarieerd minimumpakket te
regelen, maar deze wijst het kabinet om verschillende redenen af.
Een eerste optie is om commerciële omroepen in aanmerking te laten
komen voor verplichte doorgifte op één of meer netwerken. In Europese
landen waar dit gebeurt, is een must carry status voorbehouden aan
slechts enkele nationale commerciële televisiezenders aan wie de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

6

overheid ook etherfrequenties gunt en die bovendien aan bepaalde
programmatische eisen voldoen die de Europese richtlijn voor audiovisuele mediadiensten te boven gaan. Een dergelijke systematiek past niet
in de Nederlandse beleidstraditie, die stoelt op minimale inhoudelijke
bemoeienis met commerciële televisie.
Een tweede optie is om het Commissariaat voor de Media de taak te
geven om de pluriformiteit van het wettelijke minimumpakket (achteraf) te
beoordelen en daarvoor (vooraf) richtlijnen op te stellen door programmacategorieën te benoemen die in het wettelijke minimumpakket vertegenwoordigd moeten zijn. Ook dit zou een vorm van inhoudelijke overheidsbemoeienis met het televisiepakket introduceren die het kabinet onnodig
en onwenselijk vindt.
Een derde optie is om consumenteninvloed op een wettelijk minimumpakket van 15 zenders te handhaven, zoals het «waarborgmodel» dat de
toenmalige minister van Onderwijs Cultuur en Wetenschap heeft
voorgesteld in 2009. In dit model worden de lokale programmaraden
vervangen door verplicht consumentenonderzoek, aangevuld met
advisering over twee zenders door regionale klantenraden. Dit waarborgmodel is omslachtig, zal aanleiding blijven geven tot juridische procedures en houdt onnodige regeldruk in stand.
Alles afwegend is de verhoging van de omvang van het digitale wettelijke
minimumpakket van 15 naar 30 televisiezenders de beste manier om een
gevarieerd basispakket veilig te stellen. De regeling respecteert de
ondernemingsvrijheid zoveel mogelijk, introduceert geen inhoudelijke
overheidsbemoeienis met commerciële televisie en biedt voldoende
waarborgen voor pluriformiteit. Concurrentie tussen pakketaanbieders
doet de rest. Indien een pakketaanbieder een economische machtspositie
verwerft of misbruikt, dan is de (toekomstige) Autoriteit voor Consument
en Markt bevoegd om op te treden.
Overgang van analoge naar digitale kabeltelevisie
De Mediawet 2008 staat volledige omschakeling van analoge naar digitale
televisiedistributie niet in de weg, maar zolang een kabelbedrijf analoge
televisie doorgeeft moet het basispakket minimaal 15 zenders bevatten.
Deze bepaling wordt bij de wetswijziging gehandhaafd. Het kabinet wil
innovatie niet tegenhouden, omdat de meeste consumenten en ook
omroepen hierbij baat hebben. Op de plaats van een analoge zender kan
een kabelbedrijf tot acht digitale zenders doorgegeven, of vier in hogere
uitzendkwaliteit. Het is aan kabelbedrijven om de overgang van hun
abonnees naar digitale televisie te begeleiden en het is aan de abonnees
om een andere aanbieder te overwegen wanneer de dienstverlening hen
niet tevreden stelt.
Relevant zijn in dit verband regels voor consumentenbescherming in de
Telecommunicatiewet. De wet stelt onder meer eisen aan de informatie
die pakketaanbieders de consument verstrekken voor aanschaf van een
product (welke diensten tegen welke tarieven, de contractsduur e.d.).
Daarnaast heeft de OPTA sinds 5 januari 2010 een beoordelingskader
waarin is vastgelegd dat het recht op beëindiging van een contract ook
van toepassing is op programmadiensten. De OPTA heeft zich op het
standpunt gesteld dat een wijziging in het zenderaanbod (niet zijnde een
uitbreiding) niet snel aantoonbaar in het voordeel van de abonnee is. Dit
betekent dat de abonnee deze televisiedienst kosteloos kan opzeggen. Als
deze dienst onderdeel is van een bundel met andere diensten zoals
internet en telefonie, dan kan de gehele bundel kosteloos worden
opgezegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

7

5. Tot slot
Met de bovengeschetste wijziging van de Mediawet wil het kabinet op
eigentijdse en toekomstgerichte wijze verzekeren dat zowel kijkers als
omroepen toegang houden tot een gevarieerd minimumpakket van
televisiezenders op alle netwerken. De regeling realiseert verder een gelijk
speelveld tussen pakketaanbieders. Zodra deze wijziging van de Mediawet
ingaat, zullen de lokale programmaraden die adviseren over het analoge
kabelpakket verdwijnen. Omdat er geen alternatieve wettelijke consumenteninvloed komt, is de regeldruk beperkt.
Het streven is het wetsvoorstel na de zomer van 2012 in te dienen bij de
Tweede Kamer en de bepalingen per 1 juli 2013 in werking te laten treden.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
J. M. van Bijsterveldt-Vliegenthart

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

8

SAMENVATTING VOORSTEL
Kabelbedrijven en andere aanbieders van televisiepakketten fungeren als
poortwachters: zij bepalen de omvang en samenstelling van pakketten en
daarmee de mogelijkheid dat omroepen en publiek elkaar bereiken.
Gezien de maatschappelijke impact van televisie, wil het kabinet de
distributie van een gevarieerd aanbod op alle netwerken blijven bevorderen. Na de zomer van 2012 zal het kabinet een wetsvoorstel naar de
Kamer sturen dat de bepalingen rondom het basispakket op de kabel in de
Mediawet wijzigt.
De meeste digitale standaardpakketten bevatten nu 50 tot 60 televisiezenders. Het kabinet wil in de Mediawet vastleggen dat het digitale
standaardpakket niet kleiner mag zijn dan 30 televisiezenders. Pas boven
dit aantal mogen pakketaanbieders zenders spreiden over pluspakketten.
Zo houden Nederlandse huishoudens toegang tot een gevarieerd
minimumpakket. De regeling is ook gunstig voor commerciële omroepen
die voor hun bereik en reclame-inkomsten afhankelijk zijn van opname in
een breed pakket. In het wettelijk minimumpakket zijn de belangrijkste
publieke radio en televisiezenders verplicht opgenomen. Voor het overige
kunnen de pakketaanbieders zelf de samenstelling bepalen. Voor radio
geldt geen minimum aantal zenders.
Zodra de gewijzigde Mediawet in werking treedt, zullen de lokale
programmaraden die nu adviseren over het analoge kabelpakket
verdwijnen.
Kortom: de regels worden eenvoudiger maar gaan breder gelden. Op deze
manier wordt met beperkte regeldruk meer maatschappelijk effect bereikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 033, nr. 10

9