Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-08

Milieuraad

Nr. 340

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 4 november 2010
Hierbij doe ik u het verslag toekomen van de Milieuraad die op 14 oktober
jl. plaatsvond.
Ik hoop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma

kst-21501-08-340
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 340

1

MILIEURAAD 14 OKTOBER 2010
Op 14 oktober jl. vond onder Belgisch voorzitterschap de Milieuraad in
Luxemburg plaats. Naast een lange lijst van zogenaamde diversenpunten
stonden biodiversiteit, ggo’s (genetisch gemodificeerde organismen) en
klimaat op de agenda.
De Raad heeft drie sets Raadsconclusies aangenomen, namelijk over
biodiversiteit, de EU inzet voor de komende klimaatconferentie in Cancún
en over opties voor broeikasgasemmissiereductie van meer dan 20%.
Alleen de Raadsconclusies over Cancún gaven aanleiding tot discussie,
met name over voorwaarden waaronder de EU bereid is een tweede
periode onder het Kyoto Protocol aan te gaan.
Ook wisselde de Raad van gedachten over het voorstel van de Commissie
om lidstaten de mogelijkheid te geven om de teelt van ggo’s op hun
grondgebied te beperken of te verbieden. Lidstaten benadrukten dat de
Raadsconclusies van december 2008 hierover strikt moeten worden
uitgevoerd, dat nog niet alle actiepunten uit die Raadsconclusies zijn
geïmplementeerd, en dat het komende advies van de Juridische Dienst
van de Raad moet worden afgewacht. Lidstaten gaven te kennen dat het
advies van de Juridische dienst van de Raad een belangrijk element is in
hun oordeelsvorming.
Onder de diversenpunten gaf Nederland een korte terugkoppeling van het
seminar «Environment and EU budget Modernisation», dat in september
jl. in Den Haag plaatsvond ter voorbereiding op de aanstaande discussie
over de financiële perspectieven voor 2014–2020.
Aangezien de Milieuraad plaats vond op de dag van de installatie van het
nieuwe kabinet, werd Nederland vertegenwoordigd door de plaatsvervangend Permanente Vertegenwoordiger van de Europese Unie (PV-EU).
GGO’s
De Commissie presenteerde het concept-voorstel om lidstaten de
mogelijkheid te geven om de teelt van ggo’s op hun grondgebied te
kunnen beperken of verbieden. Daarbij stelde de Commissie dat het
voorstel volledig in lijn is met de Raadsconclusies van 2008, en dat het
strookt met WTO- en EU- verdragen en regelgeving. De lidstaten kunnen
voor het eind van het jaar de aangepaste EFSA-richtlijnen verwachten
voor de risicobeoordeling van ggo’s, evenals het rapport over de
sociaaleconomische gevolgen van ggo’s. Ook komt de Commissie met
voorstellen over etikettering van zaaigoed. De juridische aspecten van het
voorstel zullen in het advies van de Juridische Dienst van de Raad worden
belicht. De Commissie benadrukte dat de veiligheidsbeoordeling van
ggo’s een EU-zaak blijft. Lidstaten mogen de teelt van ggo’s dus niet op
grond van veiligheids- en milieuoverwegingen verbieden.
De lidstaten waren verdeeld over het voorstel. Het belang van strikte
uitvoering van de Raadsconclusies van december 2008 werd in de
discussie vaak onderstreept, waarbij ook gesteld werd dat nog niet alle
actiepunten uit die Raadsconclusies zijn geïmplementeerd (zoals
aanpassing van de EFSA-richtsnoeren, het rapport over de sociaaleconomische gevolgen, monitoring en inbreng van expertise en kennis).
Ook werd herhaaldelijk verwezen naar het komende advies van de
Juridische Dienst van de Raad, dat waarschijnlijk in zal gaan op de vraag
of het voorstel WTO-conform is, en aan de eisen van de interne markt
voldoet.
Nederland gaf aan het Commissievoorstel een stap in de goede richting te
vinden. Daarnaast wacht ook Nederland de juridische details af, maar
denkt dat het voorstel een werkbare juridische basis kan bieden voor
lidstaten die teelt van ggo’s op nationaal niveau willen reguleren.
Eurocommissaris Dalli (Volksgezondheid) vond de discussie, ondanks de
uiteenlopende meningen, bemoedigend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 340

2

Biodiversiteit
In de Raadsconclusies biodiversiteit is de EU inzet neergelegd voor de 10e
Conference of the Parties (CoP) van de Convention on Biological Diversity
(CBD) in Nagoya, Japan, die plaatsvindt van 19 tot 30 oktober. In de Raad
bleek brede overeenstemming te zijn over deze conclusies. Belangrijkste
punten daarin zijn de noodzaak van een nieuw strategisch plan voor de
CBD, afspraken over de versterking van financiële instrumenten en
afronding van de internationale onderhandelingen voor een eerlijke
verdeling van de opbrengsten uit het gebruik van genetische bronnen en
toegang daartoe. Diverse lidstaten benadrukten het belang van het
nadenken over een financieringsmechanisme. Het voorzitterschap
noemde in dit verband ook de in september georganiseerde Conferentie
van Gent over biodiversiteit. In de «Boodschap uit Gent» werd gewezen
op de voornaamste beleidsopties voor biodiversiteit na 2010.
Nederland sprak zich uit voor een ambitieus en realiseerbaar biodiversiteitsbeleid. Daarbij hoort ook de discussie over financiering. Met het
mondiale financieringstekort voor biodiversiteit in het achterhoofd, is
Nederland voorstander van een internationaal financieringsmechanisme
dat met name gericht moet zijn op het aantrekken van private investeringen. Ook bood Nederland de andere lidstaten de PBL-studie
«Rethinking Global Biodiversity» aan, daarbij toelichtend dat de studie
zich vooral richt op mogelijke strategieën voor structurele veranderingen
in productie en consumptie. De studie geeft aan dat het verlies aan
biodiversiteit het best bestreden kan worden met een gecombineerde
aanpak van verschillende beleidsopties.
Klimaat; Commissiemededeling 20–30%
De Raadsconclusies over de analyse van de Commissie om verder te gaan
dan 20% emissiereductie werden door de Raad aangenomen. De
conclusies verwijzen onder andere naar de «roadmap» 2050 van de
Commissie, inclusief beleidsopties tot 2020. In de Raad werd benadrukt
dat de EU zich in Cancún een betrouwbare partner moet tonen. Ook kwam
de wens van enkele lidstaten naar voren dat de discussie over een
eventuele overgang naar een 30% broeikasgasreductie gebaseerd zou
moeten zijn op een analyse van de mogelijke gevolgen en kosten-baten
op nationaal niveau.
Nederland steunde de Raadsconclusies, waarbij Nederland aangaf dat een
gehaast besluit om naar een reductiedoelstelling van 30% te gaan niet
nodig is. Wel is Nederland ervan overtuigd dat de eerder geformuleerde
doelen wel als heldere en geloofwaardige EU-ambitie op tafel moet
blijven. Daarom is het voor de EU van belang om, naast de risico’s, ook te
kijken naar de kansen en de lange termijn baten die een verdere reductie
biedt.
Klimaat; Cancún
De Raadsconclusies voor Cancún werden besproken tijdens en na de
lunch. Tijdens de discussie tekenden zich twee visies af. Enerzijds bestond
de mening dat de EU zich moet uitspreken voor een verlenging van Kyoto
zonder voorwaarden. Anderzijds werd een verlenging alleen ondersteund
onder voorwaarde dat de andere ontwikkelde landen vergelijkbare
inspanningen leveren. Een langdurige discussie resulteerde in een
middenkoers; de EU is bereid verlenging van Kyoto te overwegen als
onderdeel van een breder akkoord. Dit akkoord zou onder andere, en bij
voorkeur, een juridisch verdrag kunnen inhouden. Er was overeenstemming dat de verwachtingen van Cancún moeten worden gematigd.
Ook werd ervoor gepleit dat de EU naar buiten toe sterker met één stem
zou moeten spreken. Verder werden de lidstaten die hun bijdrage aan het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 340

3

«fast start finance» nog niet naar buiten hebben gebracht verzocht dat nu
zo snel mogelijk te doen via de website die op Nederlands initiatief is
gelanceerd. Desgevraagd gaf Nederland aan dat de VS en Japan
binnenkort hun cijfers naar buiten brengen. Ook bood Nederland aan om
EU-lidstaten die nog met vragen zitten te helpen. Nederland verzocht
verder het voorzitterschap en de Commissie om een nog sterkere
coördinerende rol op zich te nemen bij de vele informele en bilaterale
initiatieven die lopen naast de officiële tekstonderhandelingen.
Diversen
Deze Raad kenmerkte zich door een groot aantal diversenpunten, waarvan
een aantal pas daags voor de Raad werd geagendeerd. Vanwege
tijdgebrek zijn de punten in hoog tempo doorgelopen en is er door
lidstaten nauwelijks gereageerd op de gepleegde interventies onder de
diversenpunten.
Milieuramp in Hongarije
Hongarije ging in op de toestand in het westen van Hongarije na de
overstroming van rode modder als gevolg van het breken van de dam bij
een waterreservoir van de aluminiumfabriek van Ajka, regio Veszprém.
Ook gaf Hongarije een toelichting op de maatregelen die de autoriteiten
hebben genomen om de gevolgen van het ongeluk het hoofd te bieden.
De voorzitter betuigde namens de Raad haar medeleven met de slachtoffers en de getroffenen in het gebied.
Internationale governance op milieugebied
Finland vroeg aandacht voor de bijeenkomst die van 21 tot 23 november
a.s. in Helsinki zal plaatsvinden. Finland hoopt op deelname op hoog
niveau door lidstaten, en benadrukte dat EU lidstaten actief de dialoog
zouden moeten opzoeken met derde landen en het maatschappelijk
middenveld. Ook vindt Finland het van belang om het momentum vast te
houden tot Rio+20 (mei 2012), omdat internationale milieu-governance
hoog op de agenda zal staan.
Evaluatie van de communautaire strategie voor kwik
Onder dit diversenpunt riep Zweden op tot een evaluatie van de
EU-kwikstrategie, waartoe de Commissie momenteel de mogelijkheden
onderzoekt. De herziening zou volgens Zweden moeten leiden tot een
aanscherping van de Europese strategie, een verdere beperking van de
kwikemissies en een versterking van de EU-positie in de mondiale
kwikonderhandelingen. In dit kader stelde Zweden de wereldconferentie
in januari 2011 (Japan) als een goede kans te zien voor de EU om invloed
uit te oefenen.
Voorstel voor Europese criteria voor niet langer als afvalstof aan te
merken stoffen
De Commissie heeft de Raad via een notitie informatie verstrekt over de
bevindingen van het Comité voor de aanpassing aan de techniek
betreffende een ontwerpverordening inzake criteria voor niet langer als
afvalstof aan te merken stoffen. De Commissie lichtte deze notitie kort toe.
Het Comité heeft nog geen besluit kunnen nemen over de aanpassing van
de ontwerpverordening, maar het voorstel zal nu op korte termijn ter
goedkeuring worden voorgelegd aan de Raad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 340

4

Conferentie inzake vleermuizen
Op 20-22 september jl. vond in Tsjechië de zesde bijeenkomst van de
verdragsluitende partijen onder EUROBATS inzake de bescherming van
Europese vleermuizen plaats. Tsjechië vertelde dat tijdens de bijeenkomst
een beheersplan voor 2011–2014 is aangenomen, en dat er onder andere
4 nieuwe soorten zijn toegevoegd aan de lijst met beschermde vleermuizen in Europa.
Belangrijkste evenementen op milieugebied georganiseerd door het
voorzitterschap
Het voorzitterschap verwees de Raad naar de schriftelijke terugkoppelingen over een aantal door het voorzitterschap georganiseerde evenementen op Europees milieugebied. Het Voorzitterschap rapporteerde
onder andere over een conferentie inzake bio-afval (21 september 2010),
over «European Sustainable Development Network» (4-6 juli 2010) en
over nanomaterialen (14 september).
Staatssteun voor kolenmijnen
De Commissie heeft een voorstel uitgebracht voor een verordening ter
bevordering van de sluiting van niet-concurrentiekrachtige steenkoolmijnen, en lichtte dit toe aan de Raad. Het behandeltraject van dit voorstel
loopt via de Concurrentiekrachtraad. Steun aan kolenmijnen is volgens de
algemene staatssteunregels niet geoorloofd. Toch heeft de Commissie,
om zwaarwegende sociale redenen, ervoor gekozen om een beperkte
overgangsperiode toe te kennen.
Seminar financiële perspectieven
Nederland gaf een terugkoppeling van het seminar «Environment and EU
Budget Modernisation» dat op 21 jl. in Den Haag plaatsvond. Het seminar
is door Nederland georganiseerd in het kader van de onderhandelingen
over de financiële perspectieven. Nederland gaf aan te verwachten dat
klimaat en energie en ook verduurzaming belangrijke onderwerpen
worden bij de onderhandelingen over de toekomstige financiële perspectieven. Dit moet mede in het licht van de financiële crisis worden bezien.
Het seminar ging in op drie thema’s: «climate and energy policy»,
«greening and climate proofing the budget» en « financing of environmental aspects of EU2020». Uit het seminar kwam de roep naar voren om
actieve bemoeienis van de EU milieuministers. Verder werd in het
seminar breed gedeeld dat het belangrijk is om gezamenlijk verder te
werken aan een stevige inhoudelijke onderbouwing, en dat daarom de
Milieuraad actief betrokken moet raken bij de discussie over de financiële
perspectieven.
Raadpleging belanghebbenden
De Commissie verwees naar enkele raadplegingen die hebben plaatsgevonden, te weten:
– Verslag en eventueel voorstel inzake een methode voor emissies als
gevolg van wijzigingen in de koolstofvoorraden veroorzaakt door
indirecte veranderingen in landgebruik;
– Mededeling over een stappenplan voor een koolstofarme economie
tegen 2 050, mede met het oog op het bepalen van de vereiste
scenario’s voor 2030;
– Mededeling betreffende de interpretatie van de aanpassing aan en
beperking van de klimaatverandering in het beleid van de Europese

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 340

5

Unie en de aanpassing van de financiële instrumenten van de EU aan
de klimaatverandering.
De Commissie ging hier inhoudelijk niet op in. De uitkomsten van deze
raadplegingen vormen een belangrijke bijdrage aan de positiebepaling
van de Commissie.
Jaarverslag inzake Kyoto doelstellingen
De Commissie memoreerde de conclusies van het jaarverslag inzake de
realisatie van de Kyoto doelstellingen, die eerder die week gepubliceerd
waren. Volgens de prognose zullen de EU 15-landen over de periode van
2008 tot 2012 hun emissies met 10.4% verlagen (dus meer dan de 8%
waar deze landen zich aan hadden gecommitteerd). Ook tien van de twaalf
lidstaten die na 2004 zijn toegetreden doen het uitstekend. De totale
reductie wordt geschat op 17.3 %. De EU hiermee een goed signaal af, al
komt dit mede door de recessie.
Luchtvaart en klimaatverandering
Refererend aan de driejaarlijkse vergadering van de ICAO zei de
Commissie dat in ICAO-verband gestreefd moet worden naar overeenstemming over CO2 emissiereductie in de burgerluchtvaart. De EU houdt
evenwel vast aan haar eigen emissiereductiedoelstellingen zolang er geen
gezamenlijke doelstelling is. Bij de discussie binnen ICAO heeft de EU
aangegeven dat de regels voor marktgebaseerde maatregelen ook van
toepassing zullen zijn op luchtvaartmaatschappijen uit derde landen.
Uitvoering «NKR 300-proces»
De Commissie zal de komende dagen een besluit aannemen over een
programma om te komen tot een «low carbon economy». Daarna zal een
aanbesteding worde uitgeschreven. Het gaat om ongeveer 4.5 miljard
euro die verkregen wordt uit de veiling van 300 miljoen CO2 emissierechten.
Kandidatuur Spanje voor voorzitterschap Bureau Beheersraad van UNEP
Tijdens de eerste plenaire vergadering van de UNEP Governing Council
21-25 februari 2011 in Nairobi zullen de leden voor het Bureau van de
Governing Council worden verkozen voor de periode 2011–2012. Spanje
zal zich kandidaat stellen voor het voorzitterschap. In mei 2012 zal de
volgende VN Conferentie voor Duurzame Ontwikkeling (UNCSD) in
Brazilië plaatsvinden. Tot die tijd zal nog veel werk moeten worden
gedaan om de milieupijler op te nemen in het kader van duurzame
ontwikkeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-08, nr. 340

6