Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2545
Vragen van de leden Van den Hil en Kamminga (beiden VVD) aan de
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid over het bericht «Kwaliteit
kinderopvang Caribisch Nederland moet omhoog, zegt Onderwijsinspectie»
(ingezonden 6 april 2023).
Antwoord van Minister Schouten (Armoedebeleid, Participatie en
Pensioenen) (ontvangen 9 mei 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Kwaliteit kinderopvang Caribisch Nederland
moet omhoog, zegt Onderwijsinspectie»?1
Antwoord 1
Ja, ik ken het bericht. Laat ik vooropstellen dat de kwaliteit, en in het
bijzonder de veiligheid en gezondheid, van de kinderopvang te allen tijde
gewaarborgd moet zijn. Zoals ook blijkt uit de onderstaande beantwoording
is het kabinet hier met de openbare lichamen en kinderopvangorganisaties
van de BES hard mee aan de slag.
Vraag 2
Welke oorzaken liggen eraan ten grondslag dat de kwaliteit van de kinderopvang op Caribisch Nederland tot dusver achter is gebleven? Zijn deze
structureel?
Antwoord 2
Op 4 april jl. heb ik uw Kamer, mede namens de Minister voor Primair en
Voortgezet Onderwijs, mijn beleidsreactie op het eindrapport bestandsopname kwaliteit kinderopvang van de Inspectie van het Onderwijs (hierna:
inspectie) gestuurd.2 Daarin heb ik aangegeven dat ik de conclusie van de
inspectie volledig onderschrijf: de kwaliteit van de kinderopvang in Caribisch
Nederland moet verbeteren om volledig te kunnen voldoen aan de eisen uit
de bestaande eilandsverordeningen en de toekomstige eisen bij of krachtens
het wetsvoorstel Wet kinderopvang BES.

1

NOS, 4 april 2023, «Kwaliteit kinderopvang Caribisch Nederland moet omhoog, zegt Onderwijsinspectie», (https://nos.nl/artikel/2470178-kwaliteit-kinderopvang-caribisch-nederland-moetomhoog-zegt-onderwijsinspectie).
2
Vergaderjaar 2022/23, Kamerstuk 31 322, nr. 485

ah-tk-20222023-2545
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Gezien de startpositie van de kinderopvangorganisaties zijn de conclusies van
het onderzoek van de inspectie goed te volgen. De kinderopvangorganisaties
komen van ver. Veel kinderopvangorganisaties zijn vanuit huis begonnen met
het aanbieden van kinderopvang met veel passie voor de kinderen.
Sinds de staatkundige transitie van 10 oktober 2010 is de verantwoordelijkheid voor kinderopvang in Caribisch Nederland belegd bij de openbare
lichamen; de Europees Nederlandse wetgeving voor de kinderopvang geldt er
niet. Bonaire had een Eilandsverordening Kinderopvang met daarin opgenomen kwaliteitseisen waaraan de organisaties moesten voldoen. Op St.
Eustatius was er een verordening voor de dagopvang en op Saba was er
geen verordening. Er vond nauwelijks toezicht op plaats. Bovendien waren er
zeer beperkt overheidsmiddelen voor de kinderopvang beschikbaar gesteld.
Gelet op de sociaaleconomische omstandigheden op de eilanden en de
noodzaak om kinderopvang financieel toegankelijk te houden voor ouders die
moesten werken, was de financiële ruimte om te investeren in goede kwaliteit
van de opvang en medewerkers naar waarde te betalen, beperkt.
In 2019 is het programma BES(t) 4 kids gestart waarbij openbare lichamen en
het Rijk samenwerken met de kinderopvangorganisaties aan het verbeteren
van de kwaliteit van de kinderopvang en het financieel toegankelijk maken
van de kinderopvang. Dit werd vanaf 2020 ondersteund met de Tijdelijke
subsidieregeling Financiering Kinderopvang Caribisch Nederland.
Het toezicht op de kwaliteit kreeg vorm vanaf 2020, toen binnen elk openbaar
lichaam de herziene Eilandsverordening Kinderopvang in werking trad.
Sindsdien zijn kinderopvangorganisaties serieus aan de slag met het
verbeteren van de kwaliteit van de kinderopvang en moeten ze de omslag
maken naar een professionele organisatie. Voor een groot deel van de
kinderopvangorganisaties is dit een stevige uitdaging, naast de andere
uitdagingen waar ze mee te maken hebben (personeelstekort, verbeteren van
het opleidingsniveau, administratieve verplichtingen). In dat opzicht ben ik
verheugd met de stappen die zijn gezet om de kwaliteit (verder) te verbeteren.
Ik merk dat er een stimulerende werking uitgaat van het toezicht van de
inspectie. Kinderopvangorganisaties zijn, naar aanleiding van de bevindingen
van de inspectie, bezig om de aandachtspunten serieus op te pakken. Het
geeft mij het vertrouwen dat kinderopvangorganisaties de komende jaren zich
blijven inzetten om het gewenste kwaliteitsniveau te realiseren.
Vraag 3
Hoe beschouwt u door kinderopvanginstellinghouders gemaakte opmerkingen dat er lokale inspecteurs betrokken moeten worden bij het uitvoeren van
de inspectie?
Antwoord 3
In het kader van de bestandsopname heeft de inspectie samengewerkt met
lokale inspecteurs op de eilanden. Er is een waarderingskader opgesteld
waarin de eisen uit de eilandsverordeningen zijn opgenomen. De lokale
inspecteurs hebben bij alle locaties een onderzoek uitgevoerd, onder
auspiciën van de inspectie. Dit onderzoek betreft eisen omtrent administratie,
personeel, accommodatie en veiligheid & gezondheid. De inspectie heeft ook
de locaties bezocht. De inspectie heeft het kinderopvangproces beoordeeld,
waaronder het pedagogisch- en educatief handelen, en de kwaliteitszorg. Op
basis van de gezamenlijke bevindingen zijn de rapporten per locatie door de
inspectie opgesteld en gedeeld met de locaties.
Vraag 4
Zijn er bepaalde sancties opgelegd naar aanleiding van de conclusies van de
Onderwijsinspectie? Zo ja, zou u deze uiteen kunnen zetten? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 4
Op basis van de bestaande eilandsverordeningen zijn de openbare lichamen
verantwoordelijk voor de handhaving; de inspectie heeft die bevoegdheid
niet. Het openbaar lichaam kan overgaan tot tijdelijke of structurele sluiting
van een locatie, middels het (tijdelijk) intrekken van de exploitatievergunning.
Dit instrument zal alleen in uitzonderlijke gevallen worden ingezet, namelijk
als de veiligheid of gezondheid van de kinderen in het geding is. Tot op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

heden was dit niet het geval en is er door het openbaar lichaam niet
overgegaan tot sancties.
De inspectie heeft wel de mogelijkheid om een herstelopdracht te geven als
houders van kinderopvangorganisaties niet aan de eisen voldoen. Houders
van kinderopvangorganisaties moeten, naar aanleiding van de herstelopdracht, binnen een bepaald termijn voldoen aan de eisen. Daarbij houdt de
inspectie rekening met «grace periods» in de exploitatievergunning: houders
van kinderopvangorganisatie hebben extra tijd gekregen om aan eisen op het
gebied van huisvesting en opleiding te voldoen. Herstelopdrachten met
betrekking tot eisen die zien op het gebied van veiligheid en gezondheid
dienen zo snel mogelijk te worden opgepakt, anders zal de inspectie het
openbaar lichaam adviseren om te handhaven. Verder werkt de inspectie
risicogericht: op locaties waar herstelafspraken zijn gemaakt onderzoekt zij
vaker of de geconstateerde verbeterpunten binnen de afgesproken termijnen
zijn opgepakt.
Vraag 5
Hoe worden de conclusies van de Onderwijsinspectie bij het lopende
wetsvoorstel met betrekking tot de kinderopvang in Caribisch Nederland
betrokken?
Antwoord 5
Zoals ik in mijn beleidsreactie heb aangegeven is het rapport van de inspectie
voor mij geen aanleiding om het ingediende wetsvoorstel Wet kinderopvang
BES aan te passen. In het wetsvoorstel is rekening gehouden met het
ontwikkelpad dat kinderopvangorganisaties doorlopen. Zo is in de memorie
van toelichting bij het wetsvoorstel Wet kinderopvang BES en in het nader
rapport aangekondigd dat voor de nadere regels met betrekking tot
opleidings- en huisvestingseisen bij of krachtens algemene maatregel van
bestuur zal worden voorzien in een overgangsregeling. Verder geldt dat de
meeste kwaliteitseisen die bij of krachtens het wetsvoorstel zullen worden
gesteld overeenkomen met de kwaliteitseisen uit de bestaande eilandsverordeningen. Daarnaast kan de inspectie door middel van stimulerend toezicht
en het handhavingsinstrument «herstelopdracht» kinderopvangorganisaties
aanzetten tot kwaliteitsverbetering.
Vraag 6
Hoe beschouwt u de beweging om meer kinderopvangcapaciteit te creëren in
Caribisch Nederland terwijl de basiskwaliteit nog niet op orde blijkt te zijn?
Komt de kwaliteit hierdoor niet nog meer onder druk te staan?
Antwoord 6
Eerder heb ik al aangegeven dat de kwaliteit van de opvang en in het
bijzonder de veiligheid en gezondheid, van de kinderopvang te allen tijde
gewaarborgd moet zijn.
In mijn beleidsreactie heb ik opgenomen dat ik met de openbare lichamen in
gesprek ga over de aanbeveling «streng aan de poort». Ik deel het uitgangspunt van de inspectie dat een nieuwe locatie aan de voorwaarden die in de
bestaande eilandsverordening of, na inwerkingtreding, in de wet zijn
opgenomen moet voldoen om te kunnen starten. Als op voorhand duidelijk is
dat een kinderopvangorganisatie niet in staat is om aan deze eisen te voldoen
dan is het onwenselijk om de organisatie toe te laten tot het kinderopvangstelsel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3