Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2009
Vragen van de leden Rog en Van der Molen (beiden CDA) aan de Minister
van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap over taalgebruik op de
lerarenopleidingen (ingezonden 31 maart 2017).
Antwoord van Minister Bussemaker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap),
mede namens de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
(ontvangen 6 juni 2017)
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht van Scienceguide «Van taalachterstand naar
taalenthousiasme»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat vindt u van de aan de vertegenwoordigers van de lerarenopleidingen
toegeschreven opvatting dat voor aankomende leraren het technisch
beheersen van de taal (bijvoorbeeld het juiste gebruik van «d» en «t» of
lidwoorden) ondergeschikt is aan de manier waarop taal wordt gebruikt en
dat de Nederlandse taal zelfs «bicultureler» zou moeten worden?
Antwoord 2
Het is essentieel dat lerarenopleidingen hun studenten goed voorbereiden op
een beroepspraktijk die wordt gekenmerkt door diversiteit. Taal en taalbeheersing spelen daarbij een heel belangrijke rol niet alleen wat betreft het
onderwijzen van die taal zelf maar ook wat betreft het onderwijzen in de taal
bij het verwerven van kennis en vaardigheid op andere terreinen. De
lerarenopleidingen stellen daarom terecht hoge eisen aan de taalbeheersing
van aankomende leraren. De aandacht van lerarenopleidingen voor de
diversiteit van hun studentenpopulatie, vind ik evenzeer van belang. Ik deel
daarom de reactie van de Vereniging Hogescholen in Scienceguide van
3 april 2017, als zij stelt dat het hbo geen water bij de wijn gaat doen als het
gaat om de kwaliteitseisen, maar de discussie over diversiteit graag wil
verbreden naar andere factoren dan uitsluitend taalbeheersing. In hetzelfde

1

ah-tk-20162017-2009
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://www.scienceguide.nl/201703/van-taalachterstand-naar-taalenthousiasme.aspx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

artikel stelt de NVAO naar mijn mening terecht dat iedereen die een
hbo-diploma behaalt foutloos moet kunnen lezen en schrijven.
Ik hecht net als de VH en de NVAO aan een goede beheersing van de
Nederlandse taal door docenten. Ik heb geen aanleiding te veronderstellen
dat de lerarenopleidingen op welke wijze dan ook concessies doen aan
hetgeen we op het terrein van de Nederlandse taal mogen en moeten
verwachten van leraren die door hen zijn opgeleid. Ik onderschrijf dan ook de
reactie vanuit de Hogeschool Rotterdam dat er geen twijfel mag bestaan over
de kwaliteit van het taalonderwijs. Terecht wordt er op gewezen dat die
hogeschool met respect voor deze hoge normen voor taal ernaar streeft haar
opleidingen voor iedereen toegankelijk en succesvol te laten zijn.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het streven naar een meer divers lerarenkorps er nooit
toe mag leiden dat er leraren voor de klas staan die zelf niet correct
Nederlands spreken? Zo, nee waarom niet?
Antwoord 3
Ik verwijs op dit punt naar mijn antwoord op de vorige vraag. Leraren die
hun onderwijsbevoegdheid hebben behaald aan een Nederlandse lerarenopleiding moeten de Nederlandse taal beheersen. Ik acht het daarbij van groot
belang dat in het onderwijs ook leraren kunnen worden benoemd die niet van
oorsprong Nederlandstalig zijn en niet aan een Nederlandse lerarenopleiding
zijn opgeleid, maar als «native speaker» een zeer waardevolle bijdrage
leveren als zij onderwijs verzorgen in hun eigen moderne vreemde taal
(bijvoorbeeld Duits door een Duitse native speaker, opgeleid aan een Duitse
onderwijsinstelling).
Vraag 4
Kunt u aangeven of deze opvattingen ook worden gedeeld door andere
lerarenopleidingen of de Vereniging Hogescholen (hierna: VH) aangezien de
vertegenwoordiger van Fontys Hogescholen tevens portefeuillehouder
lerarenopleidingen is bij de VH? Zo ja, bent u dan bereid de VH en de
betreffende lerarenopleidingen hierop aan te spreken?
Antwoord 4
Ik heb geen reden om de VH en de lerarenopleidingen op dit punt aan te
spreken gelet op hoe ik de in Scienceguide aangehaalde opmerkingen heb
opgevat en gelet op de eerdergenoemde reacties van VH en NVAO.
Vraag 5
Herkent u het beeld dat wordt opgeroepen door één van de geciteerden dat
op enkele scholen voor primair onderwijs in Rotterdam Zuid geen enkele
leraar meer perfect Nederlands spreekt? Zo ja, want vindt u hiervan en bent
ook bereid passende maatregelen te treffen?
Antwoord 5
Zoals ik in mijn antwoord op vraag 3 heb aangegeven, moeten leraren die
hun onderwijsbevoegdheid hebben behaald aan een Nederlandse lerarenopleiding de Nederlandse taal beheersen. Het schoolbestuur is er verantwoordelijk voor dat er bekwaam en bevoegd personeel op de scholen werkt en het
bestuur moet het mogelijk maken dat het personeel zijn bekwaamheid
onderhoudt.
Vraag 6
Bent u tevens bereid het bestaan van Teachnasia, waar voorafgaande aan de
lerarenopleidingen taal- en rekenachterstanden weggewerkt kunnen worden
bij aankomende leraren, opnieuw onder de aandacht te brengen?
Antwoord 6
Ik omarm het idee van een Teachnasium, een initiatief van de Christelijke
Hogeschool Ede, als één van de manieren om kwaliteit én diversiteit op de
opleiding tot leraar basisonderwijs te bevorderen. Het heeft daarom
doorlopend onze aandacht. Ik merk echter wel op dat het Teachnasium vooral
is gericht op de beter presterende leerlingen in het voortgezet onderwijs. Dat
zijn doorgaans leerlingen voor wie taal en/of rekenen geen struikelblok vormt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2