Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2491
Vragen van het lid Kuiken (PvdA) aan de Minister voor Rechtsbescherming
over de diensten van rechtsbijstandsverzekeraars (ingezonden 6 maart 2019).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 30 april
2019). Zie ook Aanhangsel Handelingen II 2018/19, nr. 2072.
Vraag 1
Kent u het bericht «Rechtsbijstandverzekeraars sluiten geheime contracten
af»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe wordt de kwaliteit en omvang van de dienstverlening van rechtsbijstandsverzekeraars naar hun verzekerden toe gecontroleerd en gewaarborgd?
Antwoord 2
Rechtsbijstandsverzekeraars dienen zich te houden aan een aantal wettelijke
eisen. Over deze wettelijke eisen heb ik u geïnformeerd bij de beantwoording
van de Kamervragen van het lid Swinkels d.d. 24 april 2017.2 Het bestuursrechtelijk toezicht op rechtsbijstandsverzekeraars vindt plaats door de
Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB).
Daarnaast zijn er (zelfregulerings)mechanismen om de kwaliteit van de
dienstverlening door rechtsbijstandsverzekeraars te waarborgen waaronder
de Kwaliteitscode Rechtsbijstand, het Keurmerk Klantgericht Verzekeren en
voor advocaten in loondienst van rechtsbijstandsverzekeraars is ook de
regelgeving van de Nederlandse Orde van Advocaten van toepassing.
Indien een klant een klacht heeft over zijn of haar rechtsbijstandsverzekering
of -verzekeraar kan de klant de klacht via de interne klachtenprocedure van de
rechtsbijstandsverzekeraar indienen. Wanneer de klacht niet naar tevredenheid wordt afgehandeld kan de klant de klacht voorleggen aan de civiele
rechter of (sinds 2011) het Klachtinstituut Financiële Dienstverlening (Kifid). In
de rechtspraak wordt ter beoordeling van beroepsaansprakelijkheid de

1

https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/rechtsbijstandsverzekeraars-sluiten-geheimecontracten-af-wat-betekent-dat-voor-jou/
2
Zie Aanhangsel Handelingen II 2016/17, nr. 1692.

ah-tk-20182019-2491
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

civielrechtelijke norm gehanteerd van een redelijk handelend en redelijk
bekwaam rechtsbijstandverlener. Ook het Kifid hanteert deze norm bij de
beoordeling van klachten over de kwaliteit van de door een rechtsbijstandsverzekeraar geboden rechtshulp. Daarnaast toetst de Tuchtraad Financiële
Dienstverlening (Assurantiën) onafhankelijk op tuchtrechtelijke aspecten van
klachten over verzekeraars. Hierbij treedt zij niet in de inhoudelijke beoordeling van de klacht. Tot slot toetst de Stichting toetsing verzekeraars rechtsbijstandsverzekeraars die onder het Keurmerk Klantgericht Verzekeren vallen, op
zaken als reactietermijn en klantgerichtheid.
Vraag 3
Deelt u de mening dat uit het genoemde bericht blijkt dat vanwege geringe
fixed-fees en het uitbesteden van rechtshulpvragen van rechtsbijstandsverzekaars naar zogenoemde uitvoerders die dan weer werk onderaanbesteden,
dat het op zijn minst de vraag is of verzekerden wel de benodigde rechtshulp
krijgen? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Het Verbond van Verzekeraars heeft laten weten dat bij een rechtsbijstandsverzekeraar als uitgangspunt geldt dat rechtsbijstandsverleners van de
verzekeraar of het schaderegelingskantoor de zaak behandelt. In bepaalde
gevallen kan het echter voorkomen dat een zaak wordt uitbesteed indien
specifieke expertise vereist is of er zich een grote piek van zaken op een
bepaald rechtsgebied voordoet. Hierbij wordt vaak samengewerkt met
netwerkkantoren waarmee vaste tarieven zijn afgesproken en waarvoor
dezelfde kwaliteitseisen gelden als de rechtsbijstandsverzekeraar of het
schaderegelingskantoor. De rechtsbijstandsverzekeraar of het schaderegelingskantoor blijft eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van de rechtshulp en
kan hierop worden aangesproken. De klant dient over de uitbesteding aan
netwerkkantoren op de hoogte te worden gebracht. Wat betreft de (onder)uitbesteding van zaken door netwerkkantoren geldt dat rechtsbijstandsverzekeraars en schaderegelingskantoren met netwerkkantoren overeen zijn gekomen
dat (onder)uitbesteding alleen mag plaatsvinden na overleg en dat de klant
hiervan altijd op de hoogte moet zijn. De DAS heeft in een reactie laten weten
erg geschrokken te zijn van de gang van zaken zoals aan de orde was in de
uitzending van Radar van 4 maart 2019 en geeft aan dit uit te zoeken. Naar
aanleiding van de uitzending van Radar heeft het Verbond van Verzekeraars
haar leden opgeroepen het uitbestedingsbeleid kritisch te bezien en zo nodig
te herzien.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het inschakelen van rechtsbijstandsverzekeraars die op
bovengenoemde wijze werken niet past bij een stelsel van door de overheid
gesubsidieerde rechtshulp? Zo ja, waarom en welke conclusies ten aanzien
van uw plannen voor herziening van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand verbindt u hieraan? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Ik acht het van zeer groot belang dat burgers een zorgvuldige en kwalitatieve
behandeling van hun juridische geschillen krijgen, ongeacht de wijze waarop
die behandeling is georganiseerd. Dat is daarom ook één van de essentiële
punten in het nieuwe stelsel.
Een goed functionerend systeem biedt iedereen toegang tot het recht,
onafhankelijke rechtsbescherming, zoveel mogelijk een duurzame oplossing
voor het juridische geschil en dienstverlening van hoge kwaliteit. Bij de
herziening van het stelsel van de door de overheid gesubsidieerde rechtsbijstand staat dan ook voorop dat deze op kwalitatief hoogwaardige wijze wordt
ingericht.
Vraag 5
Hoe verhoudt het feit dat verzekerden die zelf voor een advocaat kiezen
minder van hun rechtsbijstandsverzekeraar vergoed krijgen dan wanneer zij
de keuze voor de rechtshulpverlener aan de verzekeraar overlaten, zich tot de
Europese en Nederlandse jurisprudentie met betrekking tot de vrije keuze van
een advocaat?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Volgens vaste jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie
kan een rechtsbijstandsverzekeraar beperkingen stellen aan de kosten die
worden vergoed voor de inschakeling van een rechtshulpverlener door de
verzekerde. De vrijheid van advocatenkeuze mag echter niet door de
beperking van de te vergoeden kosten illusoir worden gemaakt. Het is aan de
rechter om te beoordelen of er zodanige beperkingen zijn gesteld dat hiervan
sprake is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3