Rookverbod

Inspectieresultaten 2018
Deze factsheet beschrijft de resultaten van het toezicht op naleving
van het rookverbod in 2018.
De NVWA houdt toezicht op de naleving van de
rookverboden. Jaarlijks worden controles uitgevoerd
om na te gaan of de regels rondom het rookverbod
worden nageleefd. Bij overtreding van de regels
wordt handhavend opgetreden.
De focus van het toezicht lag in 2018, evenals de afgelopen jaren, op de cafés en discotheken. Uit naleefonderzoek bleek dat de naleving in deze sector
achterbleef. Andere risicosectoren waren de evenementen/festivals en de shishalounges.

Daarnaast zijn er rookcontroles uitgevoerd, onder
andere naar aanleiding van meldingen, in andere
sectoren.
In deze factsheet worden de resultaten van de in
2018 uitgevoerde rookcontroles weergegeven en
toegelicht.

Achtergrond
Jaarlijks overlijden circa 20.000 mensen aan de gevolgen van (actief) roken en enige honderden mensen aan
de gevolgen van meeroken. Het gaat daarbij om een vermijdbare doodsoorzaak. Daarnaast leidt meeroken
tot vele gezondheidsaandoeningen en daarmee verband houdende zorgkosten. De Tabaks- en rookwarenwet
heeft als doel de gezondheid van de niet-roker te beschermen en het roken, vooral onder minderjarigen, te
ontmoedigen.
Rookverboden
Op de werkplek, in horecabedrijven en in openbare gebouwen en ruimtes, zoals ziekenhuizen, concertzalen
en luchthavens geldt al jaren een rookverbod. De beheerder van het gebouwof de inrichting moet het
rookverbod instellen, aangeduiden en handhaven.
Risicogericht toezicht NVWA
De NVWA houdt toezicht op de naleving van het rookverbod. Dit toezicht richt zich zoveel mogelijk op de risicosectoren, oftewel de sectoren en locaties waar de naleving achterblijft. Om te bepalen welke sectoren dit
zijn, is onderzoek verricht door onderzoekbureau Breuer/Intraval1. Uit deze onderzoeken is gebleken dat de
naleving bij restaurants kort na de invoering van het rookverbod al hoog was en de naleving bij cafés en discotheken achterbleef. De focus van het toezicht ligt de afgelopen jaren dan ook op deze categorie horecabedrijven. Naast de nalevingsonderzoeken geven burgermeldingen ook richting aan het risicogerichte toezicht.

Breuer/Intraval, onderzoek en advies, Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca najaar 2017.
1

Werkwijze
De NVWA houdt risicogericht toezicht op naleving
van het rookverbod in voornamelijk niet-bereidende horeca (cafés, shishalounges, discotheken
en eetcafés die later op de avond overwegend een
caféfunctie hebben). Hiertoe worden gericht horecagelegenheden geïnspecteerd. De controles worden uitgevoerd op momenten waarop verwacht
wordt dat het rookverbod niet wordt nageleefd
(tijdstippen met veel aanwezige bezoekers, later op
de avond en in het weekend).
Daarnaast worden er ook risicogerichte rookcontroles uitgevoerd op evenementen en festivals.
Het betreft voornamelijk muziek gerelateerde evenementen/festivals. Naast het risicogerichte toezicht wordt het rookverbod ook additioneel meegenomen bij controles op de voedselveiligheid, in
de horeca en andere levensmiddelenbedrijven.
Verder wordt het rookverbod gecontroleerd naar
aanleiding van meldingen en tips van werknemers
en burgers. Deze meldingen kunnen betrekking
hebben op het rookverbod in de horeca, maar ook
op andere rookverboden bij voor publiek toegankelijke locaties (zoals openbare gebouwen) en op
werkplekken.
Indien tijdens een rookcontrole een overtreding
wordt geconstateerd wordt handhavend opgetreden. Afhankelijk van de ernst van de overtreding
en eventuele recidive volgt een boete of een
schriftelijke waarschuwing.

Resultaten
In 2018 zijn er in totaal 17.054 rookcontroles uitgevoerd. Het betreft zowel eerste inspecties als
herinspecties. 3.043 daarvan zijn in cafés/discotheken en 13.718 in onder andere restaurants,
shoarmabedrijven en cafetaria’s uitgevoerd. Er
zijn in 2018, 115 evenementen geïnspecteerd.
Soort controle
Horeca - risicogerichte controles
Horeca - additioneel
Evenement
Andere bedrijfscategorieën
Totaal

Aantal
3.043
13.718
115
178
17.054

Horeca-risicogericht
In 2018 zijn bij horecabedrijven 3.043 risicogerichte inspecties uitgevoerd. Bij deze bedrijven
zijn in totaal 831 (27%) maatregelen opgelegd.
Het gaat om 661 boetes (22%) en 170 schriftelijke waarschuwingen (6%).
Shishalounges
Vanwege populariteit van waterpijpcafés (ook wel
shishalounges) worden de resultaten van deze bedrijven uitgelicht. De inspecties bij deze horecagelegenheden zijn onderdeel van de 3.043 risicogerichte inspecties.
Bij het roken van waterpijpen kunnen twee producttypen worden gerookt: waterpijpproducten
met tabak en waterpijpproducten zonder tabak
(kruiden- en/of vruchtenmengsels). Het roken van
het eerste type valt onder het rookverbod, het roken van het tweede type niet. Bij de inspecties is,
door monstername vastgesteld welk type product
in de waterpijpen wordt gerookt.
Tegen het roken van producten zonder tabak is
niet opgetreden, omdat dit niet onder het rookverbod valt. In totaal zijn in 2018 234 (her) inspecties bij shisha verstrekkende (horeca) bedrijvenuitgevoerd. Hierbij zijn 139 (60%) maatregelen
opgemaakt: 126 (54%) boetes en 13 (6%) schriftelijke waarschuwingen.
Horeca-additioneel
Naast de risicogerichte controles is bij 13.718 horecabedrijven de naleving van het rookverbod, additioneel, geïnspecteerd (tijdens inspecties in het
kader van de voedselveiligheid). Bij deze inspecties zijn 222 (2%) maatregelen opgelegd: 177
(1,3%) boetes en 45 (0,3%) schriftelijke waarschuwingen.
Evenementen
In 2018 zijn 115 inspecties op evenementen uitgevoerd. Daarbij zijn 57 maatregelen (50%) opgemaakt; 55 boetes (48%) en 2 schriftelijke waarschuwing (2%).

Andere bedrijfscategorieën
Naast de voorgaande inspecties is bij 178 andere
inspecties, bij andere bedrijfscategorieën dan horeca, het rookverbod specifiek gecontroleerde en
zijn de gegevens daarvan vastgelegd. Het gaat om
een selectieve selectie van bedrijven.

Het rookverbod werd nader geïnspecteerd vanwege een melding of omdat er tijdens een inspectie met een andere aanleiding een overtreding van
het rookverbod werd waargenomen (heterdaadsituatie). Bij deze inspecties zijn 62 (35%) maatregelen opgelegd: 49 (28%) boetes en 13 (7%)
schriftelijke waarschuwingen.

Conclusie
In totaal heeft de NVWA in 2018 17.054 rookcontroles uitgevoerd en daarbij 1.172 (6,9%) maatregelen
opgelegd. Deze rookcontroles zijn uitgevoerd in de horeca (waaronder shishalounges), op evenementen
en bij andere bedrijfscategorieën.
Bij cafés, discotheken, en eetcafés met een caféfunctie zijn 3.043 risicogerichte inspecties uitgevoerd,
waarbij 831 maatregelen zijn opgelegd (27%), 661 boetes (22%) en 170 (6%) schriftelijke waarschuwingen. Het maatregelpercentage was het hoogst bij de shishalounges (60%).
Daarnaast zijn er 115 evenementen/festivals risicogericht gecontroleerd. Hierbij zijn 55 boetes en 2
schriftelijke waarschuwing opgemaakt. Het boetepercentage (48%) is bij deze bedrijven nog steeds hoger dan bij de andere sectoren, doordat er veelal nog gerookt wordt op plaatsen waar dit niet is toegestaan.
In 2019 wordt het risicogerichte toezicht voortgezet.

Rookverbod | Pagina 3 van 4

Bijlage
Tabel 1: uitgevoerde rookcontroles in 2018
Soort controle

Inspecties

RvB

SW

MTR

%RvB

%SW

%MTR

Horeca – risicogericht

3.043

661

170

831

22

6

27

Horeca – additioneel

13.718

177

45

222

1,3

0,3

2

Evenement

115

55

2

57

48

2

50

Andere bedrijfscategorieën

178

49

13

62

28

7

35

17.054

942

230

1.172

6

1

7

Totaal

RvB = rapport van bevindingen (boete)
SW = schriftelijke waarschuwing
MTR = totaal aan maatregelen (RvB en SW)

Dit is een uitgave van:
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
Catharijnesingel 59 | Postbus 43006 | 3540 AA Utrecht
www.nvwa.nl
mei 2019

Rookverbod | Pagina 4 van 4