Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

36 360 IV

Jaarverslag en slotwet Koninkrijksrelaties en het BESfonds 2022

Nr. 4

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 IV, nr. 4

1

A ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 afzonderlijk
bij wet vastgesteld en ook gewijzigd. Het onderhavige wetsvoorstel strekt
ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen in:
1. de begrotingsstaat van Koninkrijksrelaties (IV);
2. de begrotingsstaat van het BES-fonds (H).
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

H.G.J. Bruins Slot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 IV, nr. 4

2

B ARTIKELGEWIJZE TOELICHTING BIJ DE BEGROTINGSARTIKELEN
(SLOTVERSCHILLEN)
1 Leeswijzer
De beleidsmatige mutaties en technische mutaties groter of gelijk aan de
ondergrenzen zoals deze in de Rijksbegrotingsvoorschriften (RBV) zijn
opgenomen, worden toegelicht. In het kader van transparantie of
anderszins kan het voorkomen dat mutaties beneden deze ondergrenzen
ook worden toegelicht.
Tabel 1 Ondergrenzen conform RVB 2023
Begrotingsartikel

Beleidsmatige mutaties (ondergrens in € mln.)

Technische mutaties (ondergrens in € mln.)

1. Versterken rechtsstaat

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten:
2 mln.

4. Bevorderen sociaaleconomische structuur

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 4 mln. Ontvangsten:
2 mln.

5. Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen Verplichtingen/Uitgaven: 5 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 10 mln. Ontvangsten:
2 mln.

8. Wederopbouw Bovenwindse Eilanden

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

6. Apparaat

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

7. Nog onverdeeld

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

1. BES-fonds

Verplichtingen/Uitgaven: 1 mln. Ontvangsten:
1 mln.

Verplichtingen/Uitgaven: 2 mln. Ontvangsten:
2 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 IV, nr. 4

3

2 Beleidsartikelen Koninkrijksrelaties
2.1 Artikel 1 Versterken rechtsstaat
Op dit artikel is circa € 1,8 mln. meer verplicht. Daarnaast is er circa € 1,5
mln. meer uitgegeven.
Toelichting
De overschrijding van de verplichtingen van circa € 1,8 mln. en bij de
uitgaven van circa € 1,4 mln. in 2022 wordt met name veroorzaakt door
wisselkoersverschillen.
2.2 Artikel 4 Bevorderen sociaaleconomische structuur
Op dit artikel is circa € 2,2 mln. meer verplicht. Daarnaast is er circa € 1,0
mln. meer uitgegeven. Bij de ontvangsten is er circa € 1,3 mln. meer
ontvangen.
Toelichting
De overschrijding van de verplichtingen en uitgaven wordt voornamelijk
veroorzaakt door wisselkoersverschillen.
De meer ontvangsten betreft de terugbetaling in 2022 van de te hoog
vastgestelde coronasubsidie over 2021 van Bonaire International Airport.
2.3 Artikel 5 Schuldsanering/lopende inschrijving/leningen
Op dit artikel is circa € 15,7 mln. minder verplicht. Daarnaast is er circa € 21,3
mln. minder uitgegeven en circa € 36,4 mln. meer ontvangen.
Toelichting
Het verschil tussen de realisatie en het budget van uitgaven en verplich­
tingen van de tweede suppletoire begroting wordt veroorzaakt door wissel­
koersverschillen. Verder is er een meevaller omdat € 23 mln. gereserveerd
was voor liquiditeitssteun aan Aruba terwijl € 6,1 mln. (AWG 12 mln.)
volstond. Ook zijn er minder leningen toegekend, omdat de landen minder
steun nodig hadden dan verwacht.
Het verschil tussen verplichtingen en uitgaven is voornamelijk veroorzaakt
doordat in 2022 de verlaging van het rentevoordeel van Aruba alleen in
de uitgaven geboekt is.
De meerontvangsten in 2022 bestaan voornamelijk uit niet geraamde
ontvangsten op uitstaande leningen van Curaçao van € 26,6 mln. ten
behoeve van de lening Girobank. Daarnaast is er € 8,9 mln. meer rente
ontvangen door wisselkoersverschillen.
Wisselkoersmee- en tegenvallers op aflossingen vloeien terug naar de
schatkist. De wisselkoersverschillen op renteontvangsten worden
verrekend met de wisselkoersreserve op artikel 7 van begrotingshoofdstuk
4, Koninkrijksrelaties.
2.4 Artikel 8 Wederopbouw Bovenwindse Eilanden
Op dit artikel is circa € 4,3 mln. minder verplicht. Daarnaast is er circa € 0,5
mln. minder uitgegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 IV, nr. 4

4

Toelichting
De verplichtingen zijn in 2022 € 4,3 mln. lager, dit wordt voornamelijk
veroorzaakt doordat voor de wederopbouw van het vliegveld van Sint
Maarten, de aankoop van stormwaterpompen en de opdracht aan de Royal
Schiphol Group niet in 2022 zijn doorgegaan.
Het verschil tussen uitgaven en verplichtngen komt omdat bovenstaande
uitgaven al in 2023 waren verwacht, maar de contracten (de verplichtingen)
zouden in 2022 aangegaan worden.
3 Niet-Beleidsartikelen
3.1 Artikel 6 Apparaat
Op dit artikel is circa € 5,4 mln. meer verplicht. Daarnaast is er circa € 5,0
mln. meer uitgegeven en circa € 4,9 mln. meer ontvangen.
Toelichting
De verplichtingen van Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) worden
jaarlijks aan artikel 6 toegevoegd. Sinds 2022 heeft RCN een nieuw
financieel systeem, sindsdien is het mogelijk om meerjarig verplichtingen
op een goede manier te administreren. Hierdoor is een overschrijding van
het uitgaven- en verplichtingenbudget ontstaan.
In 2022 zijn de ontvangsten voor artikel 6 hoger uitgevallen (circa € 4,9 mln.)
De meerontvangsten zijn veroorzaakt door extra ontvangsten uit basis­
dienstverlening en specifieke dienstverlening bij SSO CN. Daarnaast is bij
SSO CN een positief wisselkoerseffect (circa € 4,4 mln.) gerealiseerd.
3.2 Artikel 7 Nog onverdeeld
Op dit artikel is circa € 14,2 mln. minder verplicht en circa € 14,2 mln. minder
uitgegeven.
Toelichting
Op artikel 7 wordt een reserve aangehouden vanwege wisselkoersrisico's.
Bij slotwet 2022 is circa € 4,0 mln. onttrokken aan de wisselkoersreserve,
waarmee het saldo van de wisselkoersreserve afneemt tot € 10,1 mln. Dit
bedrag wordt per 1e suppletoire begroting 2023 toegevoegd aan de
begroting 2023.
4 Beleidsartikel BES-fonds
4.1 Artikel 1 BES-fonds
Op dit artikel is circa € 4,8 mln. meer verplicht, uitgegeven en ontvangen.
Toelichting
De hogere realisatie wordt veroorzaakt door wisselkoersverschillen. De
wisselkoersverschillen zijn gedekt vanuit de wisselkoersreserve op artikel
7 op de begroting Koninkrijksrelaties (IV).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 360 IV, nr. 4

5