Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1621
Vragen van het lid Siderius (SP) aan de Staatssecretaris van Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap over het bericht betreffende het aanbestedingscircus
bij het leerlingenvervoer (ingezonden 23 december 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 22 februari 2016)
Vraag 1
Hoe beoordeelt u de vergelijking tussen de situaties waarin het leerlingenvervoer en de thuiszorg zich bevinden? Is deze vergelijking volgens u terecht?1
Antwoord 1
Zowel bij de thuiszorg als het leerlingenvervoer is er sprake van een
systematiek van openbare aanbesteding. In beide gevallen geldt dat er in het
kader van deze aanbesteding een discussie speelt over de verhouding tussen
prijs en kwaliteit.
De verantwoordelijkheid van de uitvoering van het leerlingenvervoer is
gedecentraliseerd naar gemeenten. Gemeenten moeten binnen de wettelijke
kaders een afweging maken tussen prijs en kwaliteit.
In het handboek «Professioneel aanbesteden leerlingenvervoer» (zie ook
www.naarbetercontractvervoer.nl) worden gemeenten geholpen bij het
aanbestedingsproces.2 Het handboek geeft tips en voorbeelden over zaken
waarvan het belangrijk is dat ze worden meegenomen en meegewogen bij de
aanbesteding. In het handboek wordt ook informatie gegeven over de
kwaliteit waar het leerlingenvervoer aan zou moeten voldoen. Gemeenten
worden gewezen op het belang van een goede verhouding van kwaliteit en
prijs bij de aanbesteding. Het blijft echter een keuze van de gemeente hoe zij
uiteindelijk, binnen de wettelijke kaders, met de afweging tussen prijs en
kwaliteit omgaat.

1
2

ah-tk-20152016-1621
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Trouw, «Leerlingenvervoer: elke minuut telt,» 12 december 2015
Handboek Professioneel aanbesteden Leerlingenvervoer, Kennisplatform Verkeer en Vervoer,
2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Vraag 2
Wat is uw reactie op het feit dat het vervoer van leerlingen – waarbij vooral
sprake is van kwetsbare kinderen – steeds verder verzakelijkt, tot op eisen aan
het aantal minuten dat kinderen erover mogen doen om in het busje of de
taxi te stappen? Acht u dit een wenselijke situatie?
Antwoord 2
De verantwoordelijkheid van de uitvoering van het leerlingenvervoer is
gedecentraliseerd naar gemeenten. Dit beleid moet worden uitgevoerd
binnen de wettelijke kaders. Indien dit niet het geval is, kunnen ouders in
bezwaar gaan. Maar ook binnen de wettelijke kaders moeten kinderen op een
goede en verantwoorde manier worden vervoerd, waarbij rekening wordt
gehouden met individuele verschillen van kinderen. Scholen geven daarom
vaak ook algemene voorlichting aan chauffeurs over de verschillende
handicaps en specifieke informatie over de kinderen die worden vervoerd.
Vraag 3
Acht u het wenselijk dat gemeenten blijkbaar een «race naar de bodem» zijn
gestart ten aanzien van de financiering van het leerlingenvervoer? Wat is uw
verklaring hiervoor?
Antwoord 3
Met de monitor leerlingenvervoer wordt tweejaarlijks de aard en omvang van
het leerlingenvervoer in Nederland in beeld gebracht. De rapportage van de
eerste meting is circa 2 jaar geleden als bijlage bij de vierde voortgangsrapportage passend onderwijs aan de Tweede Kamer aangeboden.3 De monitor
geeft inzicht in het aantal leerlingen dat gebruik maakt van de regeling
leerlingenvervoer en de hiermee gepaard gaande kosten. In de eerste meting
is geconstateerd dat er landelijk, tussen 2011 en 2012, sprake is van per saldo
een (kleine) daling van de totale vervoerskosten van zo’n € 10 miljoen (op
een totaal van € 230 miljoen). Deze daling is niet als «sterk» te kwalificeren.
Veel gemeenten gaven aan dat de (autonome) ontwikkeling van het aantal
leerlingen een belangrijke reden was voor een daling van de vervoerskosten.
Vraag 4
Deelt u de mening dat er geen sprake meer is van incidenten bij het
leerlingenvervoer en dat ingrijpen door de landelijke overheid noodzakelijk is
om verdere verschraling van het leerlingenvervoer af te wenden? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 4
Nee, ik deel deze mening niet. Mijn ervaring is dat gemeenten zich goed van
de wettelijke kaders bewust zijn. Ik heb ook geen signalen ontvangen van
gemeenten die zich niet houden aan deze kaders. Indien dit wel het geval is,
zal ik contact opnemen met de VNG en de betreffende gemeente(n).
Vraag 5
Hoe beoordeelt u de uitspraak van Connexxion dat de huidige bezuinigingsdrift de markt voor het leerlingenvervoer volledig verziekt heeft? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 5
Door het Europees aanbesteden van het leerlingenvervoer is de aanbestedingsprocedure transparant geworden. Het is zeker niet zo dat de opdracht
automatisch gegund wordt aan de aanbieder met de laagste prijs. Het
handboek «Professioneel aanbesteden leerlingenvervoer» geeft tips en
voorbeelden over zaken waarvan het belangrijk is dat ze worden meegenomen en meegewogen bij de aanbesteding.

3

Kamerstuk 31 497 nr. 122.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 6
Hoe verhoudt uw uitspraak dat de daling van de vervoerskosten niet sterk is
zich tot de uitspraak van Connexxion dat er de afgelopen vijf jaar al een
bezuinigingsdrift op het leerlingenvervoer zou woeden?4
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 3.
Vraag 7
Bent u nog steeds van mening dat er voldoende naar de verhouding tussen
prijs en kwaliteit gekeken wordt bij het aanbesteden van leerlingenvervoer
door gemeenten en kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 7
Ze het antwoord op vraag 1.
Vraag 8
Hoe staat u tegenover de mogelijkheid om een landelijk basistarief af te
spreken voor het leerlingenvervoer, waar gemeenten niet onder mogen gaan
zitten? Zie u mogelijkheden voor een landelijk basistarief?
Antwoord 8
Nee, ik zie geen mogelijkheid voor een landelijk basistarief. De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het leerlingenvervoer ligt bij de gemeenten.
Het Rijk kan gemeenten dus niet verplichten tot het opnemen van bepaalde
eisen, zoals een landelijk basistarief. Daarnaast zie ik ook geen noodzaak,
omdat gemeenten hun taak uitvoeren conform de wettelijke opdracht.
Vraag 9
Acht u het wenselijk dat er grote verschillen ontstaan in de wijze waarop
gemeenten met aanbestedingen voor het leerlingenvoer omgaan? Hoe schat
u de risico’s in voor een toenemende ongelijkheid wanneer de ene gemeente
meer geld beschikbaar stelt voor leerlingenvervoer dan de andere? Welke
effecten heeft dit op de rechtsongelijkheid tussen inwoners van verschillende
gemeenten?
Antwoord 9
De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van het leerlingenvervoer ligt bij
de gemeenten. Uiteraard moeten gemeenten bij de uitvoering van het
leerlingenvervoer rekening houden met de wettelijke kaders. Gegeven deze
wettelijke kaders hebben de gemeenten in Nederland de vrijheid om op hun
eigen manier invulling te geven aan hun taak, ook bij het bepalen van de
inhoud van hun aanbestedingen. Binnen de wettelijke kaders kunnen er dus
verschillen ontstaan in de uitvoering van het leerlingenvervoer tussen
gemeenten.
Vraag 10
Bent u bereid om uit te zoeken hoeveel er bij de gemeentes wordt uitgegeven
aan het leerlingenvervoer, hetgeen bekend zouden moeten zijn door de
volgens u transparante aanbestedingen? Kunt u deze gegevens bundelen en
naar de Kamer zenden, zodat zij in staat is om een degelijke vergelijking te
maken tussen de situatie van 2013 en die van nu? Zo ja, wanneer kan de
Kamer deze informatie verwachten. Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
De monitor leerlingenvervoer geeft inzicht in het aantal leerlingen dat jaarlijks
gebruik maakt van de regeling leerlingenvervoer, en de hiermee gepaard
gaande kosten. Vervolgmetingen in 2015 en 2017 moeten uitwijzen hoe dit
zich de komende jaren ontwikkelt en welke trends daarin zichtbaar worden.
Het rapport van de tweede meting over de situatie in 2015 wordt als bijlage
bij de negende voorgangsrapportage passend onderwijs in juni 2016 aan de
Tweede Kamer aangeboden.

4

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 354

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Vraag 11
Wat is uw reactie op het feit dat privacygevoelige informatie over leerlingen –
zoals adresgegevens, de scholen waar ze naartoe gaan en in een aantal
gevallen zelfs de aard van hun beperkingen, gegevens die eenvoudig te
herleiden zijn tot een persoon – bij de publicatie van gunningen op TenderNed middels leerlingenlijsten voor iedereen toegankelijk is? Is dit beoogd en
acht u dit wenselijk?5
Antwoord 11
Ik betreur dit ten zeerste. Het publiceren van dergelijke privacygevoelige
informatie kan absoluut niet. Ik heb ervoor gezorgd dat de informatie is
verwijderd. Ook heeft het ministerie contact opgenomen met de VNG. De
VNG heeft toegezegd om bij haar leden aandacht te vragen voor privacygevoelige informatie, ook bij het publiceren van aanbestedingsdocumenten.
Vraag 12
Gaat u optreden tegen deze publieke bekendmaking van privacy gevoelige
informatie? Waarom wel, of waarom niet?
Antwoord 12
Zie het antwoord op vraag 11.
Vraag 13
Is het voor het regelen van leerlingenvervoer volgens u net als in de
huishoudelijke zorg mogelijk om niet openbaar aan te besteden, maar te
werken via een subsidierelatie of via een bestuurlijke aanbesteding, zoals
genoemd in het door beide Kamers aangenomen initiatiefwetsvoorstel over
aanbestedingen in de huishoudelijke zorg? Kunt u aangeven waarom wel of
waarom niet?6
Antwoord 13
Het is niet mogelijk om te werken via een subsidierelatie. De uitvoering van
het leerlingenvervoer is een commerciële activiteit, die door meerdere
aanbieders kan worden uitgevoerd. Verder ben ik van mening dat het
Europees aanbesteden de aanbestedingsprocedure juist transparant maakt.
Bestuurlijk aanbesteden is een methodiek waarbij een gemeente langdurige,
flexibele convenanten sluit met leveranciers van zorg- en welzijnsdiensten.
Vervoerders vallen daar niet onder.
Vraag 14
Welke maatregelen gaat u nemen om verdere verschraling van het leerlingenvervoer te voorkomen?
Antwoord 14
Gelet op de eerdere antwoorden, ga ik geen maatregelen nemen.

5

https://www.tenderned.nl/tenderned-web/aankondiging/detail/documenten/akid/
e689bc75e3dc9d8fc0e316799204d36d/pageId/D909A/huidigemenu/aankondigingen/da/false/cid/
163074/cvp/join
6
Kamerstuk 31 353, nr. 6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4