Duurzame biogrondstoffen vormen belangrijke pijler onder CO2 neutrale
biobased economy
RTG Biomassa Tweede Kamer - 14 oktober 2020

Vooraf
Duurzame biogrondstoffen zijn het fundament van onze energietransitie. In 2019 was 60% van onze
hernieuwbare energie bio-energie. Dit fundament vormt tevens de opstap naar de realisatie van een
circulaire, CO2-neutrale biobased economie. RWE heeft in deze ontwikkeling de afgelopen 20 jaar
continue een voortrekkersrol op zich genomen.
De afgelopen periode is de inzet van biogrondstoffen regelmatig in een negatief daglicht gezet. Vaak
onterecht, vindt RWE. Het rondetafelgesprek in de Tweede Kamer is de ideale setting om feiten en
fictie in het debat te kunnen scheiden. Want biogrondstoffen moeten alleen worden ingezet als het
duurzaam, efficiënt, veilig en schoon kan. Dat kan en gebeurt ook. Daarom leveren biogrondstoffen
al jaren een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse en ook Europese doelstellingen voor verlaging
van CO2 en de ontwikkeling van een circulaire economie. Een gelijkwaardig duurzaamheidskader
voor alle sectoren kan daarbij zeker helpen, zodat biogrondstoffen de komende tijd met meer
draagvlak kunnen bijdragen aan de doelstellingen voor 2030 en verder.

Zonder biogrondstoffen raken CO2 doelstellingen uit beeld
Biogrondstoffen worden ingezet naast wind en zon, als CO2 vrij regelbaar vermogen. Daarnaast
wordt met biogrondstoffen veel duurzame warmte geproduceerd.
De komende jaren is er een groeiende capaciteit regelbaar vermogen nodig naast de enorme groei
van wind en zon. Bij te weinig wind en zon worden centrales ingezet. Ook dit regelbare vermogen zal
CO2 vrij moeten worden om de doeltelling van 49% reductie van het Kabinet en Klimaatakkoord te
halen. Laat staan die van 55% of zelfs 60% zoals nu wordt voorgesteld door respectievelijk de
Europese commissie en het Europees Parlement. Voor dit regelbare vermogen is de inzet van
biogrondstoffen, naast waterstof in gascentrales, een passende oplossing. De andere opties, gas met
opslag van CO2 en kernenergie, zijn te duur en kosten meer tijd om verder te ontwikkelen. Daarbij is
onze inschatting dus dat biogrondstoffen in de toekomst meer een meer worden ingezet voor CO2
neutrale flexibele energieproductie.
Ook in het recente SER-advies wordt geconcludeerd dat de inzet van biogrondstoffen voor energie
noodzakelijk is voor het behalen van de gestelde doelen. Dat advies is in lijn met het kabinetsbeleid,
het Klimaatakkoord en het PBL-rapport “Beschikbaarheid en toepassingsmogelijkheden van
duurzame biogrondstoffen” van 8 mei 2020.

1

Biogrondstoffen leveren een substantiële bijdrage aan de verduurzaming van onze samenleving. Met
de inzet voor warmte en elektriciteit en op termijn ook als vervanging van olie als grondstof voor de
productie van materialen. Cascaderen van biogrondstoffen moet daarom de norm worden. Door
middel van bioraffinage worden werkzame stoffen uit houtige of andere biogrondstoffen gehaald en
de restproducten kunnen via verbranding als biogrondstoffen worden gebruikt.
Juist het feit dat biogrondstoffen nu en de komende jaren in Nederland beschikbaar zijn door eigen
productie of import, opent de mogelijkheid om via bioraffinage de circulaire economie een enorme
impuls te geven en daarmee ook de doelstellingen op CO2 reductie in beeld te brengen.
Energietoepassingen kunnen helpen om de ontwikkeling en groei van andere (nieuwe) toepassingen en nieuwe ketens op gang te brengen, zoals in de industrie en chemie. Verbranden van
reststromen die overblijven bij bijvoorbeeld bioraffinage, kunnen een extra inkomstenstroom
opleveren, wat de bioraffinage eerder rendabel maakt.

De kans bestaat dat ondanks alle plannen uit het Klimaatakkoord, de doelstelling van 49% (of 55% )
niet wordt gehaald en er na 2030 extra maatregelen nodig zijn. Zelfs negatieve CO2 kan nodig zijn om
de CO2 reductie doelstellingen te halen. Daarvoor zijn biogrondstoffen in combinatie met Carbon
Capture and Storage (BECCS) de enige grootschalige mogelijkheid. Te vroeg stoppen met
biogrondstoffen in de energiesector blokkeert die mogelijkheid. RWE is er daarom voor om die
mogelijkheid open te houden, ook omdat de ontwikkelingen op het gebied van hergebruik van CO2
(Usage) doorzetten, waarmee deze optie nog aantrekkelijker wordt.
Een andere mogelijkheid is het onttrekken van CO2 aan de lucht. Hiervoor zijn verschillende opties,
zoals herbebossing en het verhogen van het organisch-stofgehalte van landbouwgronden en van de
grond in natuurgebieden.

Alleen duurzame biogrondstoffen inzetten
RWE vindt dat biogrondstoffen duurzaam moeten zijn en anders niet moet worden ingezet. Daarover
kan geen misverstand bestaan. En voor de biogrondstoffen die RWE gebruikt zijn duidelijke afspraken
gemaakt met de natuur- en milieuorganisaties en de overheid, verankerd in de Wet Milieubeheer en
de SDE+-regeling. Ook het Convenant Duurzaamheid Biomassa is een zeer strikt kader voor het
gebruik van biomassa.
De afgelopen jaren (2018 en 2019) heeft RVO steeds bevestigd dat de biogrondstoffen die door RWE
zijn ingezet voldoen aan de vastgestelde criteria. De aandacht voor duurzaamheid past in een traditie
van RWE. Wij waren een van de eerste bedrijven die op grote schaal gebruik maakten van
biogrondstoffen en namen het initiatief voor het eerste duurzaamheidskader in Nederland, het
Green Gold Label (GGL) en de verdere doorontwikkeling naar het Sustainable Biomass Program (SBP).
Het nadenken over en werken aan goede duurzaamheidscriteria is in de loop der jaren daardoor
steeds verder verfijnd.
Het duurzaamheidskader biomassa dat het kabinet nu opstelt, zou moeten gaan gelden voor alle
toepassingen van biogrondstoffen in alle sectoren. Het is verstandig die criteria zoveel mogelijk aan
te laten sluiten bij de RED II.
Biogrondstoffen zijn wereldwijd in grote hoeveelheden beschikbaar. RWE gebruikt nu houtresten uit
2

bosbouw en houtverwerking. Hout dat geschikter is voor hoogwaardige toepassingen wordt niet
ingezet als biogrondstoffen (ergo, er worden geen bossen gekapt voor energie). Omdat het niet past
in de duurzaamheidsfilosofie én omdat het veel te duur is om als biogrondstof ingezet te kunnen
worden.
Niet alleen houtige biomassa, maar ook agroresiduen zijn geschikt als biogrondstoffen. RWE kijkt
naar de mogelijkheden om andere vormen van biogrondstoffen in te zetten de komende jaren.
Daarbij kijken we onder meer naar agro-residuen. Daarmee worden de mogelijkheden voor de inzet
van biogrondstoffen verder verbreed. Uiteraard moeten ook deze nieuwe grondstoffen voldoen aan
de vastgestelde criteria.
In onze Amercentrale in Geertruidenberg wordt onderzocht of duurzame elektriciteit en warmte op
grote schaal geproduceerd kan worden met bagasse; een vezelachtig restproduct dat overblijft na
seizoensgebonden duurzame rietsuikerteelt. Al in 2018 zijn we als RWE met de voorbereidingen
begonnen. Solidaridad is toen ook betrokken bij het project door de visie van diverse stakeholders op
de gehele bagasse-keten van Brazilië naar Nederland in kaart te brengen.
Bij het verbouwen, oogsten en verwerken van suikerriet komt veel bagasse beschikbaar die als
duurzame biogrondstof kan worden ingezet. Met de test wil RWE een volgende stap zetten en onder
meer nagaan wat de potentie is van bagasse als duurzame biogrondstof. Ook gaan we na op welke
wijze we lokale suikerriettelers kunnen helpen bij het optimaliseren van hun productieprocessen.
In de test op de Amercentrale worden technische aspecten onderzocht, zoals logistiek, opslag,
verbranding en emissies van bagasse-pellets. Ook wordt gekeken naar de samenstelling van
reststoffen (vlieg-, gips- en bodemas) die overblijven en geschikt zijn voor de wegen- en
woningbouw.
Het klopt dat er in Nederland niet voldoende biogrondstoffen beschikbaar zijn. Daarom wordt veel
geïmporteerd uit Europa en de VS. Zoals dat gebeurt met vrijwel alle andere grondstoffen die we in
Nederland gebruiken voor onze chemie-, industrie- en ook energiesector. Het transport zal de
komende jaren ook verder verduurzamen als aangescherpte regels voor scheepvaart van kracht
worden.
Schone lucht is essentieel
Ook bij de inzet van biogrondstoffen is het werken aan schone lucht een belangrijke
randvoorwaade. De grotere centrales (> 15 MW) hebben al zeer lage emissies vanwege de strenge
milieueisen en investeringen in reinigingstechnologieën. Voor de kleinere centrales zullen de
emissievoorwaarden aangescherpt moeten worden, om schone lucht te garanderen.

3