Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

33 529

Gaswinning

32 849

Mijnbouw

Nr. 1119

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 januari 2023
Op 29 juni 2022 heb ik u per brief1 geïnformeerd over de voortgang van
het gebiedsproces oliewinning Schoonebeek en mijn gesprekken met
NAM. In deze brief zal ik u verder informeren over het verloop van het
gebiedsproces.
Beëindiging waterinjectie Twente
Op 15 december 2022 heb ik gesproken met NAM over de waterinjectie in
Twente en de ontwikkelingen in Drenthe. Ik heb NAM gevraagd om de
waterinjectie in Twente ook in 2023 niet meer op te starten. Hierdoor is er
tijd om het gebiedsproces op een goede manier in te vullen. NAM heeft
tijdens het gesprek aangegeven dat zij volledig is gericht op de
verwerking van het productiewater nabij Schoonebeek. Afhankelijk van
het gebiedsproces, de vergunningsverlening en de benodigde werkzaamheden, verwacht NAM de verwerking nabij Schoonebeek medio 2024 te
kunnen starten.
Omschakeling naar Drenthe
Ik zie de omschakeling naar Drenthe als een kans om dit proces veilig,
schoner en verantwoord in te richten. Conform eerdere gesprekken met
uw Kamer zal NAM hiervoor een gedegen proces inrichten. Dit vindt mede
plaats binnen het hierna beschreven ontzorgspoor. NAM geeft hier
invulling aan door in haar voornemen rekenschap te geven aan de zorgen
en wensen van de bewoners. Denk daarbij aan het verminderen van
gebruik van mijnbouwhulpstoffen en het aanleggen van nieuwe putten
met nieuwe materialen. Daarnaast zijn er verschillende alternatieven voor
de verwerking van het productiewater. Het productiewater bestaat uit
formatiewater (dat zich in de diepe ondergrond bevindt), water dat wordt

1

kst-33529-1119
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 33 529 en 32 849, nr. 1041.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 529, nr. 1119

1

gebruikt voor de stoom om olie warm te maken, en mijnbouwhulpstoffen
(bijvoorbeeld tegen corrosie van de leidingen).
In opdracht van NAM heeft RHDHV een onderzoek oliewinning
Schoonebeek opgesteld waarin de vier meest kansrijke alternatieven voor
Drenthe worden afgewogen met de CE methodiek. Dit zijn a) helemaal
geen injectie van productiewater (dus verwerking bovengronds), b) deels
zuiveren van productiewater en injectie van de reststroom in olieveld (op
800 meter diepte), c) deels zuiveren van productiewater en injectie van de
reststroom in gasveld (op 3 km diepte) of d) al het productiewater
injecteren in gasveld (op 3 km diepte). Daarnaast zal NAM de zes-jaarlijkse
evaluatie Verwerking productiewater Schoonebeek op verzoek van SodM
verder aanvullen en aanpassen, en het resultaat uiterlijk 1 maart 2023
delen. Variant b wordt ook wel aangemerkt als de circulaire variant, omdat
het ingedikte productiewater weer teruggaat naar de bodemlaag waar het
(deels) vandaan komt. Daarbij moet worden opgemerkt dat bij iedere
zuiveringsvariant (a, b en c) ook een zuiveringsinstallatie en -techniek
moet worden ingericht.
Momenteel bevindt het gebiedsproces zich nog in de informele fase,
waarin door NAM nog geen definitieve keuzes zijn gemaakt voor de
verwerking van het productiewater en er nog geen vergunningen zijn
aangevraagd.
Gebiedsproces
Het gebiedsproces voor Schoonebeek is in het voorjaar van 2022 gestart
en bestaat uit drie pijlers, te weten ontzorgen, bijdragen en vergunnen. De
eerste bijeenkomst, van 12 mei 2022, heb ik bijgewoond. Sindsdien zijn er
verschillende bijeenkomsten en informatieavonden georganiseerd met
bewoners en met de lokalen en regionale overheden. Ook is eerder deze
maand de nieuwe onafhankelijke voorzitter, Bert Bouwmeester, gestart.
Tijdens deze bijeenkomsten zijn verschillende relevante onderwerpen
besproken, zoals de ondergrond van Schoonebeek, de behandeling van
het productiewater, handhaving en controle en bodembeweging. Naast
het Ministerie van EZK zijn ook organisaties als TNO, SodM, KNMI, NAM
en RHDHV hierbij betrokken.
Op 20 juli jl. is de ontzorgingstafel gestart. Het doel van deze tafel is om
de bewoners vroegtijdig te betrekken bij de geplande mijnbouwactiviteiten, door de zorgen van bewoners op te halen, informatie te
verstrekken en om gezamenlijk met de bewoners een afsprakenkader op
te stellen. Dit afsprakenkader is voor mij belangrijk. Het is de bedoeling
dat de gemaakte afspraken op onderdelen worden opgenomen in een
toekomstige vergunningsaanvraag voor het verwerken van het productiewater. Dit borgt dat delen van deze bovenwettelijke afspraken onderdeel
worden van de vergunning waar ook de toezichthouder op toeziet. Denk
daarbij aan de opname in het afsprakenkader van de toezegging van NAM
om de zes jaarlijkse evaluatie van de waterverwerking ook in Drenthe
voort te zetten. Daarnaast wordt een stichting of andere structurele
werkvorm opgericht met als taak om toezicht te houden op de uitvoering
van de gemaakte afspraken uit het afsprakenkader. Het afsprakenkader
gaat niet over de exacte techniek of de wijze waarop de verwerking wordt
ingericht. Dit wordt bepaald in het vergunningenproces door NAM als
aanvrager en EZK als bevoegd gezag.
Sinds deze zomer heeft de ontzorgingstafel negen keer plaatsgevonden en
deze zal binnenkort worden afgerond. Vervolgens zal het vergunningenspoor en het bijdragenspoor van start gaan. Het vergunningenspoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 529, nr. 1119

2

bestaat uit het aanvragen van de vergunningen door NAM en het verdere
wettelijke vastgelegde proces van de vergunningsaanvraag of vergunningaanvragen. In het bijdragespoor zal gesproken worden over de
bijdrage die NAM kan geven aan de omgeving. Dit overleg zal meer op
een bestuurlijk niveau worden gevoerd.
Parallel aan het hierboven geschetste proces vindt er ook frequent overleg
plaats met de regionale en lokale overheden om hen de mogelijkheid te
bieden om input te geven en specifieke wensen te adresseren. Met hen is
afgesproken dat na afloop van het gebiedsproces een evaluatie wordt
uitgevoerd om te kijken hoe het proces is verlopen en wat er mogelijk
beter kan. Dit gebiedsproces kan daarmee als voorbeeld dienen voor het
voornemen dat ik heb aangegeven in de contourennota aanpassingen
Mijnbouwwet2 die op 20 januari 2023 naar uw Kamer is gestuurd. Via een
gebiedsproces beoog ik bewoners en de regio aan de voorkant van een
initiatief beter te betrekken.
Borging zeggenschap Drenthe
Voor het aanvragen en verlenen van een vergunning gelden formele
wettelijke procedures en toetsingskaders die een ieder zal moeten volgen.
Het gebiedsproces biedt bewoners en de regionale overheid en lokale
overheid de gelegenheid om buiten de wettelijke procedures om invloed
uit te oefenen op het initiatief van NAM. Ik heb op deze manier geborgd
dat Drenthe zeggenschap heeft over de ontwikkelingen in Schoonebeek.
Op deze wijze geef ik uitvoering aan de motie van het lid Beckerman3 (SP)
waarin de regering wordt opgeroepen om te borgen dat bewoners en de
regionale en lokale overheden in Drenthe zeggenschap krijgen over
mijnbouwactiviteiten in hun regio.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
J.A. Vijlbrief

2
3

Kamerstuk 32 849, nr. 214.
Kamerstuk 36 072, nr. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 33 529, nr. 1119

3