Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2646
Vragen van het lid Van der Plas (BBB) aan de Ministers voor Natuur en
Stikstof en van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit over «emissies naar
lucht uit de landbouw berekend met NEMA voor 1990–2019» van Bruggen et al
en de uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant inzake emissie arme stallen van
8 april 2022 (ingezonden 21 april 2022).
Mededeling van Minister Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof)
(ontvangen 10 mei 2022).
Vraag 1
Bent u bekend met het rapport «Emissies naar lucht uit de landbouw
berekend, 1990–2019. Berekeningen met het model NEMA»?1
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat dit rapport c.q. de berekeningen en resultaten van dit
rapport worden gebruikt voor rapportage naar de Europese Commissie inzake
de richtlijn National Emission Ceilings (NEC), als basis van beleidsevaluaties
en emissieramingen van het Planbureau voor de Leefomgeving, het
neerschalen van emissies naar lokaal niveau van depositieberekeningen en
verkenningen van de effectiviteit van maatregelen om ammoniakemissies te
beperken?2
Vraag 3
Zijn er nog andere zaken waarvoor dit rapport wordt gebruikt?
Vraag 4
Zijn dit rapport en de database die uit deze berekeningen voortvloeit gebruikt
voor de zogenaamde ammoniaklijst Top 100, die onlangs is gepubliceerd in
antwoord op eerdere schriftelijke vragen van het lid Bromet?3
Vraag 5
Worden de resultaten en berekeningen zoals vermeld in dit rapport ook
gebruikt voor AERIUS?
1

WUR WOt-technical report 178, juni 2020, «Emissies naar lucht uit de landbouw berekend,
1990–2019. Berekeningen met het model NEMA»
2
WUR WOt-technical report 178, juni 2020, «Emissies naar lucht uit de landbouw berekend,
1990–2019. Berekeningen met het model NEMA», p. 17
3
2022D15752

ah-tk-20212022-2646
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 6
Bent u ermee bekend dat «de ammoniakemissie voor emissiearme melkveestallen met een correctiefactor voor werking in de praktijk gelijk is gesteld aan
de factor van de reguliere melkveestal»?4
Vraag 7
Deelt u de mening dat hier feitelijk staat dat de emissiearme stalvloeren niets
doen aan emissiereductie? Zo ja, waarom heeft u dan de emissiearme stallen
waarover het gaat niet onmiddellijk on hold gezet op de zogenaamde
RAV-lijst na het verschijnen van dit rapport?
Vraag 8
Waarom worden deze stalvloeren nog steeds als een van de weinige opties
op de RAV lijst opgelegd aan melkveehouders, gelet op het feit dat dit
rapport uit 2021 stamt?
Vraag 9
Bent u ermee bekend dat sinds dit rapport uitkwam er een onderzoek van de
WUR en een onderzoek van Stichting AgriFacts (STAF) is uitgekomen waaruit
zelfs bleek dat traditionele roostervloeren het soms beter deden dan
emissiearme vloeren? Zo ja, welke actie heeft u daarop ondernomen?5 6
Vraag 10
Deelt u de mening dat gezien de uitkomst van de onderzoeken van STAF en
WUR managementmaatregelen bij traditionele roostervloeren ook als
emissiereducerend gezien kunnen worden?
Vraag 11
Kunt u uitleggen waarom in het rapport alle huisvesting van melkvee nu op
traditionele systemen zijn gezet terwijl er ook systemen zijn die wel werken?
Vraag 12
Bent u bekend met de uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant van 8 april
2022 inzake emissiearme stallen? Zo ja, welke conclusie trekt u uit deze
uitspraak?7
Vraag 13
Deelt u de mening dat deze uitspraak, in samenhang met de resultaten voor
emissiearme melkveestallen, de huidige RAV-lijst onhoudbaar maakt?
Vraag 14
Welke mogelijkheden ziet u om nog te werken met de huidige RAV-lijst?
Vraag 15
Deelt u de mening dat het real-time meten een oplossing kan zijn voor alle
gesignaleerde knelpunten?
Vraag 16
Deelt u de mening dat de combinatie van de resultaten van het Nationaal
Emissiemodel voor Ammoniak (NEMA) en de uitspraak van de rechter maken
dat het beleid in de provincie Noord-Brabant juridisch onhoudbaar wordt?
Vraag 17
Deelt u de mening dat er door het blijven opleggen van de emissiearme
vloeren aan melkveehouders na bekendmaking van het NEMA-rapport
laakbaar is gehandeld door de overheid?

4

WUR WOt-technical report 178, juni 2020, «Emissies naar lucht uit de landbouw berekend,
1990–2019. Berekeningen met het model NEMA», p. 27
Wageningen Livestock Research, 2021, «Monitoring van methaan-, ammoniak-, en lachgasemissies uit melkveestallen: Praktijkmetingen in de periode oktober 2018-februari 2020»
6
Stichting AgriFacts, september 2020, «Emissiearme vloeren overtuigen niet in praktijk»
7
Uitspraak rechtbank Oost-Brabant, 8 april 2022, zaaknummer 20/2665
5

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Vraag 18
Zijn de bevindingen uit het NEMA-rapport de daadwerkelijke reden voor
uitspraken die gedaan zijn afgelopen jaar omtrent de inzet van innovatie,
zoals de uitspraak van Minister Staghouwer «innovatie is niet de heilige
graal» tijdens het hoofdlijnendebat van LNV op 12 april jl.?
Vraag 19
Bent u ermee bekend dat er al lange tijd kritiek is vanuit de landbouwsector
op de totstandkoming van de RAV-lijst?
Vraag 20
Bent u ermee bekend dat veel kleine innovatieve ondernemers klagen omdat
zij niet op de RAV-lijst kunnen komen omdat dit te duur en te arbeidsintensief
is? Zo ja, onderkent u dat de RAV-lijst op deze wijze innovatie niet stimuleert?
Vraag 21
Deelt u de mening dat een ander systeem van erkenning van innovaties,
bijvoorbeeld met veel meer praktijkmetingen, innovatie veel meer kan
stimuleren?
Vraag 22
Hoelang is al bekend dat er vanwege het ontbreken van gegevens over
afgevoerd spuiwater niets gezegd kan worden over de werking van luchtwassersen en welke stappen zijn ondernomen om alsnog gegevens van
afgevoerd spuiwater boven tafel te krijgen?8
Vraag 23
Deelt u de mening dat het logisch is dat de afgevangen ammoniak zich in het
spuiwater bevindt, daar dit de functie en bedoeling is van een luchtwasser?Zo
ja, deelt u dan ook de mening dat vanaf het moment dat deze luchtwassers
werden toegevoegd aan de RAV-lijst, de registratie van spuiwater geregeld
had moeten worden?
Vraag 24
Deelt u de mening dat de sector nu de dupe is van het niet registreren
doordat de afvang van ammoniak niet wordt meegeteld?
Vraag 25
Wat zijn de gevolgen voor de nationale uitstootcijfers van deze tekortkoming
en welke gevolgen heeft dat voor de rapportage naar de Europese Commissie?
Vraag 26
Hoe rijmt u de onzekerheidsmarge die in het NEMA-rapport wordt genoemd
(minimaal 20% (stallen) en maximaal 56% (beweiding)) met verregaande
maatregelen als opkoop onder dwang?
Mededeling
De vragen van het lid Van der Plas (BBB) over «emissies naar lucht uit de
landbouw berekend met NEMA voor 1990–2019» van Van Bruggen e.a. en de
uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant inzake emissiearme stallen van
8 april 2022 (kenmerk 2022Z08130) kunnen niet binnen de gebruikelijke
termijn worden beantwoord, omdat er meer tijd nodig is voor interdepartementale afstemming.
Ik zal uw Kamer zo spoedig mogelijk de antwoorden op de vragen doen
toekomen.

8

WUR WOt-technical report 178, juni 2020, «Emissies naar lucht uit de landbouw berekend,
1990–2019. Berekeningen met het model NEMA», p. 27

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3