2013D47726

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Economische Zaken hebben enkele
fracties de behoefte enkele vragen en opmerkingen voor te leggen over
een brief van de Staatssecretaris van Economische Zaken over fraudebestrijding in relatie tot de wijziging van de Meststoffenwet. De brief is
opgenomen aan het eind van dit verslag.
De voorzitter van de commissie,
Hamer
De adjunct-griffier van de commissie,
Peen

nds-tk-2013D47726

1

Inhoudsopgave

blz.

I

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
Vragen van de leden van de CDA-fractie
Vragen van de leden van de ChristenUnie

2
2
3
3
4

II

Antwoord/Reactie van de staatssecretaris

5

III

Volledige agenda

5

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de acties van de Staatssecretaris om de mestfraude aan te pakken.
Deze leden hebben hierbij nog de volgende vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie constateren dat de Staatssecretaris wil
overstappen naar een betrouwbaar systeem van monsteropname van
vaste mest. Nu wordt vaste mest handmatig bemonsterd door de
vervoerder, waardoor de objectiviteit onvoldoende geborgd is. De
Staatssecretaris wil overstappen naar een betrouwbaarder systeem. Kan
de Staatssecretaris toelichten hoe dit systeem eruit zou moeten gaan
zien? De leden van de VVD-fractie missen een concrete datum waarop de
onafhankelijke monstername voor vaste mest ingaat. De Staatssecretaris
schrijft dat gekeken gaat worden naar mogelijkheden om de monstername van vaste mest periodiek uit te laten voeren door geaccrediteerde
private laboratoria. Kan de Staatssecretaris toelichten waarom de
Staatssecretaris er nog geen concrete datum is vastgesteld waarop de
onafhankelijke monstername voor vaste mest ingaat?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris vaste inbouw
AGR/gps-apparatuur op mestwagens wil verplichten, in tegenstelling tot
de nu veel gebruikte losse, fraudegevoelige apparatuur. Het gevolg is wel
dat mesttransporteurs moeilijker gebruik kunnen maken van charters. De
leden van de VVD-fractie willen weten wat deze gevolgen betekenen voor
de sector? De Staatssecretaris wil deze maatregelen per 1 juli 2014
invoeren. De leden van de VVD-fractie vragen waarom het niet mogelijk is
om deze maatregelen eerder in te voeren.
De leden van de VVD-fractie missen in de brief van de Staatssecretaris ook
de siloregistratie en de stikstofboekhouding voor intermediairs. Tot nu toe
hoeven mesthandelaren de stikstofafname niet te verantwoorden. De
leden van de VVD-fractie zijn van mening dat dit hiaten zijn in het huidige
beleid en zo snel mogelijk moeten worden geregeld. Deelt de Staatssecretaris de mening van de VVD-fractie en zo ja, is zij bereid om de genoemde
hiaten in het huidige beleid aan te passen? Kan de Staatssecretaris
aangeven of de overheid ook in staat is om hierop te controleren en te
handhaven? De leden van VVD-fractie vragen zich voorts af of de
controlerende instanties voldoende geëquipeerd zijn om op te treden als
tussentijds als zij van A naar B rijden overtredingen constateren?
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Staatssecretaris ook wil dat er
gegevens van export en import van mest uitgewisseld wordt met
Vlaanderen. De leden van de VVD-fractie zijn tevreden met deze stap van
de Staatssecretaris. Als het heel lucratief is om nieuwe routes voor mest

2

op te zetten dan ondermijnt dat het nieuwe mestbeleid dat in de maak is,
aldus de leden van de VVD-fractie.
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van voorliggende brief en willen de Staatssecretaris nog enkele vragen en
opmerking voorleggen.
De Staatssecretaris stelt terecht dat ondernemers die regels overtreden de
realisatie van de doelen van de mestwetgeving ondermijnen. In de brief
wordt gerefereerd aan (on)bewuste overtredingen. Kan de Staatssecretaris een inschatting geven hoeveel van de overtredingen bewust zijn en
hoeveel onbewust?
De leden van de PvdA-fractie zijn het eens met wat gesteld wordt met
betrekking tot aanscherpen van de regelgeving, namelijk dat het geen
panacee biedt voor alle fraude. In dit kader wijzen de leden op de
Evaluatie van de Meststoffenwet 2012 van het Planbureau voor de
Leefomgeving, waarin de problematiek met bemonstering van vaste mest
wordt erkend en gesproken wordt van toenemende fraudedruk na
afschaffing van de melkquota en dierrechten.
Kan de Staatssecretaris aangeven hoe bij afschaffing van de dierrechten
deze toenemende fraude tegengegaan kan worden en of het systeem
dierrechten dan niet beter behouden kan blijven?
De aangescherpte regels leiden tot extra regeldruk, voor alle ondernemers. De leden van de PvdA-fractie betreuren dit, maar gezien
schattingen van mestdistribiteurs zelf zou een derde van de mesthandelaren frauderen (artikel in de Boerderij, 2 oktober 2012). In die gevallen
waar gefraudeerd wordt gaan forse bedragen om. Uit onderzoek van het
LEI uit 2012 blijkt dat tussen 2006 en 2010 in totaal 45 miljoen fosfaat uit
varkensmest zoekgeraakt is.
De leden van de PvdA-fractie benadrukken dat aanpak van fraude en
handhaving prioriteit moet hebben. Deze leden delen de mening van LTO,
Cumela en TLN dat fraude niet getolereerd mag worden. De «goede»
ondernemers lijden onder degene die kwaad willen. Natuur en milieu
worden het kind van de rekening. Momenteel is de monsterafname voor
vaste afname een probleem, omdat de objectiviteit onvoldoende geborgd
is. De leden van de PvdA-fractie wensen dan ook zo spoedig mogelijk
invoering van een systeem van monstername dat objectief en eenduidig
is. Wat zijn de resultaten van het overleg met de geaccrediteerde private
laboratoria om te komen tot een nieuw en betrouwbaarder systeem? Op
welke termijn kan de monstername wel zo uitgevoerd worden dat deze
niet makkelijk te manipuleren is?
Voor wat betreft het toezicht en handhaving en het zo effectief mogelijk
inzetten van de middelen hebben deze leden nog de volgende vragen.
Kan de Staatssecretaris aangeven door wie de kosten voor het handhaven
worden betaald? Kan de Staatssecretaris aangeven hoe de verdeling
tussen fysiek toezicht en administratief toezicht is, in hoeveel gevallen
vindt fysiek toezicht plaats en in hoeveel gevallen administratief? Op
welke wijze worden gemeenten en waterschappen hierbij betrokken, is
hier regelmatig overleg mee? Op welke wijze denkt de Staatssecretaris dat
de sector individuele en onderlinge aanspreekbaarheid kan vergroten?
Vragen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van de aanpak
fraudebestrijding Meststoffenwet. Ten aanzien van de aanpak hebben
deze leden nog enkele vragen.

3

Allereerst vragen de leden van de CDA-fractie wat het tijdspad is voor de
acties die voorliggen in de brief van 6 november 2013 (Kamerstuk 33 322,
nr. 48). De leden van de CDA-fractie zijn voorstander van een vlotte
aanpak waarin de Staatssecretaris in samenspraak met de betrokken
partijen de regie neemt en duidelijkheid geeft aan de sector.
De leden van de CDA-fractie herkennen de inzet van de Staatssecretaris
met betrekking tot de verplichting van AGR/GPS-apparatuur op voertuigen
voor de transport van vaste mest. Een vraag die deze leden hierbij hebben
is wanneer de Staatssecretaris verwacht een verplicht AGR/GPS systeem
in te voeren? In de brief van de Staatssecretaris van 6 november 2013
(DGA-PAV / 13180220) wijst de Staatssecretaris op het nadeel dat
verplichte vaste AGR/GPS-apparatuur kan hebben voor het gebruik van
charters. De leden van de CDA-fractie zouden graag van de Staatssecretaris horen of het gebruik van charters mogelijk gemaakt kan worden?
Deze leden vragen de Staatssecretaris om toe te lichten of een koppeling
tussen losse AGR/GPS-apparatuur gekoppeld aan chassisnummers
hiervoor een mogelijkheid is?
De leden van de CDA-fractie waarderen de inzet van de Staatssecretaris
om de monstername te verbeteren. Hierbij denkt de Staatssecretaris aan
een onafhankelijke monsternemer die partijen monstert. Wat zijn nog
andere mogelijkheden die de Staatssecretaris overweegt? Deze leden
vragen ook of de onafhankelijke monsterneming ondersteuning kan
krijgen zoals bijvoorbeeld het mede laten gebruiken van computersystemen vanuit de Dienst Regelingen? Eveneens voor deze maatregel
vragen de leden van de CDA fractie zich af wanneer het ingevoerd gaat
worden? Een duidelijke invoeringsdatum of tijdstraject is voor de
uitwerking en eventuele invoering van een aanpassing in de monstername gewenst.
De leden van de CDA-fractie zien potentieel in de stikstofverantwoording
van mestintermediair. Welke mogelijkheden hiertoe ziet de Staatssecretaris? Welk tijdspad voorziet de Staatssecretaris om hiervoor maatregelen
te nemen?
Vragen van de leden van de ChristenUnie
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben kennisgenomen van de brief
over fraudebestrijding in het kader van de meststoffenwet. Genoemde
leden zijn van mening dat een stevige en gerichte aanpak van fraude
cruciaal is voor het doen slagen van het nieuwe mestbeleid en de
mestverwerkingsplicht. Deze leden hebben enkele vragen bij de
voorstellen voor fraudebestrijding.
Het kabinet heeft eerder aangegeven de bal voor fraudebestrijding vooral
bij de sector zelf te willen neerleggen. Het is aan de sector om «rotte
appels» te weren uit de keten. De leden van de ChristenUnie-fractie zijn
echter van mening dat de overheid een duidelijke rol heeft om ambitieuze
wetgevende kaders te scheppen en daarmee uit te stralen dat fraude niet
getolereerd en zwaar bestraft wordt. Is de Staatssecretaris ook bereid om
aanvullende maatregelen te nemen als blijkt dat de primaire en intermediaire sector er onvoldoende in slaagt om fraude te voorkomen?
Aanscherping wettelijk kader
De leden van de ChristenUnie-fractie lezen dat de Staatssecretaris de
monstername van vaste mest wil verbeteren. Waarom wordt alleen
gekeken naar de monstername van vaste mest en niet naar de
monstername van drijfmest? Kan zij ook uitleggen hoe het de nieuwe

4

systematiek met een onafhankelijke monsternemer voor zich ziet?
Genoemde leden begrijpen dat de kosten beperkt zullen moeten worden,
maar wat zijn de consequenties als ervoor wordt gekozen om met
partijmonsters te werken? Hoe groot zijn deze partijen en waar worden de
partijen bemonsterd? Op welke termijn wordt dit nieuwe systeem
ingevoerd?
De leden van de ChristenUnie-fractie zijn voorstander van vaste inbouw
van AGR/GPS-apparatuur op alle mesttransportmiddelen, om zodoende
fraude met zwarte mest te voorkomen. Zij zien echter niet in waarom de
invoering van deze maatregel nog tot 1 juli 2014 moet wachten en vragen
de Staatssecretaris om deze maatregel sneller in te voeren.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen welke concrete maatregelen
de Staatssecretaris gaat nemen om onevenwichtigheden in de stikstofbalans van intermediaire bedrijven aan te pakken en registratie en
controle van opslagen te verbeteren.
Handhavingsstrategie
De leden van de ChristenUnie-fractie menen uit de brief op te maken dat
er bij de handhavingsstrategie geen echte concretisering en verscherping
van bestaande handhavingsmaatregelen wordt voorgesteld, maar dat
slechts de strafrechtelijke, bestuursrechtelijke en privaatrechtelijke
instrumenten worden beschreven. Klopt dit, zo vragen deze leden? Is de
Staatssecretaris ook van plan om fraude minder aantrekkelijk te maken
door sancties en boetes te verhogen?
II Antwoord/Reactie van de Staatssecretaris
III Volledige agenda
Fraudebestrijding meststoffenwet
Brief regering d.d. 06-11-2013, Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma – Kamerstuk 33 322, nr. 48

5