Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

677
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over de
hersteloperatie kinderopvangtoeslag (ingezonden 21 oktober 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën – Toeslagen en
Douane) (ontvangen 3 november 2020).
Vraag 1
Klopt het dat mensen van wie de invordering vorig najaar is stopgezet niet
automatisch aangemeld zijn voor de hersteloperatie? Zo ja, waarom is dit?
Antwoord 1
Ja dat klopt. Om de ouders te helpen is er destijds voor gekozen om deze
ouders allemaal een invorderingspauze te gunnen, vooruitlopend op
besluitvorming over breder herstel. Er was toentertijd nog geen sprake van
een wettelijke regeling en integrale behandeling met de daarbij horende
persoonlijke zaakbehandelaar. We hebben al deze ouders wel steeds
meegenomen in brede communicatie waarin wij iedereen gevraagd hebben
zich bij ons te melden voor herstel.
Vraag 2
Hoeveel mensen hebben vorig najaar te maken gehad met stopzetting van de
dwanginvordering en hoe groot waren de openstaande bedragen?
Antwoord 2
Naast de ouders die betrokken waren bij CAF11 (ruim 300 ouders), is ook bij
ouders die behoren tot de groep overige CAF-zaken (ongeveer 9.500) en
ouders met een openstaande schuld en een OGS-kwalificatie (ongeveer 8.500)
de invordering gepauzeerd. Niet alle ouders uit de groep CAF 11 en CAFoverig hebben echter te maken met openstaande vorderingen. In onderstaande tabel zijn de aantallen en bedragen weergegeven van het moment
van pauzeren in november 2019. De openstaande bedragen bedroegen in
totaal ongeveer 223 mln. euro. In de tabel zijn ouders die zichzelf hebben
gemeld niet meegenomen, omdat pauzering van invordering voor hen per
31 januari 2020 is ingegaan.

ah-tk-20202021-677
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Populatie

Aantal ouders
met
invorderingspauze

Aantal
openstaande
vorderingen
TSL

Aantal
openstaande
vorderingen
belastingen

Totaal aantal
vorderingen

Totaal
openstaand
bedrag TSL
(mln. €)

Totaal
openstaand
bedrag
belastingen
(mln. €)

Totaal openstaand bedrag
(mln. €)

CAF11
CAF-overig
OGS

185
2.841
8.454

450
8.004
38.128

277
5.592
16.199

727
13.596
54.327

1,4
22,9
158,5

0,5
10,5
29,6

1,9
33,3
188,1

Totaal

11.480

46.582

22.068

68.650

182,8

40,6

223,4

Vraag 3
Klopt het dat voor mensen die op dit moment in de schuldsanering zitten,
geldt dat er geen kwijtschelding van Toeslagenschulden plaatsvindt? Kunt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Bij de succesvolle afronding van een saneringsregeling worden de
invorderings- en verreken activiteiten bij toeslagenschulden gestopt door
middel een handmatige verwerking in de systemen. Van een formele
kwijtschelding van toeslagschulden is geen sprake. Hier is vooralsnog geen
wettelijke grondslag voor. Met het wetsvoorstel Verbetering uitvoering
toeslagen wordt voorzien in de invoering van een grondslag voor kwijtschelding van toeslagschulden. Hiertoe wordt een ministeriële regeling opgesteld
en op termijn een geheel nieuw (geautomatiseerd) proces op basis van
beschikkingen en de mogelijkheid tot bezwaar en beroep ingericht. Zoals
toegezegd wordt uw Kamer over de voortgang geïnformeerd in de voortgangsrapportages.1
Vraag 4
Hoeveel mensen heeft de Belastingdienst/Toeslagen inmiddels in beeld als
het gaat als mogelijk getroffen in de toeslagenaffaire? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 4
Het is op voorhand niet mogelijk te zeggen hoeveel ouders aanspraak zullen
maken op de verschillende herstelregelingen. We moedigen ouders aan om
zich te melden. Op dit moment hebben ongeveer 9.000 ouders dit gedaan.
We gaan er alles aan doen om deze ouders zo snel
mogelijk duidelijkheid te bieden.
Vraag 5
Hoe gaat u alle mensen die in beeld zijn als potentieel getroffen uitnodigen
zich te melden bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT)? Kunt u
uw antwoord toelichten?
Antwoord 5
Zie hiervoor de brief die ik meestuur met beantwoording van deze vragen.
Vraag 6
Wat is precies de werkwijze als iemand belt om zich te melden als getroffene? Is het standaard dat diegenen die zich melden altijd in de gelegenheid
worden gesteld om een procedure te doorlopen? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 6
Ja, elke ouder die zich meldt wordt in de gelegenheid gesteld de procedure te
doorlopen. Als een ouder meent gedupeerd te zijn dan kan deze zich
telefonisch bij het Serviceteam Gedupeerden melden. Op dat moment wordt
de ouder geregistreerd als ouder die zichzelf gemeld heeft en wordt de
eventuele openstaande terugvordering gepauzeerd. De ouder ontvangt
hiervan een bevestiging per brief.

1

Kamerstuk 35 574, nr. 17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 7 en 8
Kunt u aangeven waarom gedupeerden het oordeel van de persoonlijk
zaakbehandelaar niet te zien krijgen als dit naar centrale regie gaat om
beoordeeld te worden?
Waarom krijgen gedupeerden niet de documenten te zien waar de persoonlijk
zaakbehandelaar het oordeel op baseert en doorgeeft aan centrale regie?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 7 en 8
In de beoordelingskaders die voorafgaand aan het Algemeen Overleg van
15 oktober jl. naar uw Kamer zijn gezonden, is te lezen dat de persoonlijk
zaakbehandelaar het eerste aanspreekpunt is voor de ouder. Hij gaat met de
ouder in gesprek en verzamelt en stemt in samenspraak met de ouder alle
relevantie informatie af waarop het oordeel over de regeling(en) waarop de
ouder aanspraak heeft kan worden gebaseerd. Dit leidt er ook toe dat naast
op de zaak betrekking hebbende stukken en cijfers ook het verhaal van de
ouder de aandacht krijgt die het verdient en goed wordt meegenomen bij de
verdere afwegingen. Hiermee wordt de basis gelegd om tot een integrale
beoordeling van het dossier te komen. Als onderdeel van de voorbereiding
geeft de zaakbehandelaar een eerste indruk mee aan het beoordelingsteam. Ik
hecht eraan te benadrukken dat het uitgangspunt is dat de voor het beoordelingsteam benodigde tijd zo kort mogelijk is. Na de beoordeling bespreekt de
persoonlijke zaakbehandelaar het voorgenomen besluit met de ouder. Er
wordt zo een evenwicht bereikt tussen het interne besluitvormingsproces en
het zo snel mogelijk duidelijkheid geven aan de ouder. In het geval sprake is
van een voornemen tot afwijzing op de compensatieregeling of O/GStegemoetkoming, wordt het dossier doorgestuurd naar de Commissie van
Wijzen voor onafhankelijk advies.
Vraag 9
Klopt het dat de gedupeerde ouders die op 20 augustus 2020 hun manifest
aan u hebben overhandigd, is beloofd dat zij – en alle gemelde gedupeerden – een brief zullen ontvangen wanneer hun zaak behandeld wordt? Zo ja,
wanneer is dat beloofd en waarom is dit nog altijd niet uitgevoerd?
Antwoord 9
Op vrijdag 23 oktober en maandag 26 oktober zijn de ouders waarvan de
integrale behandeling start per 1 november telefonisch door de persoonlijk
zaakbehandelaar ingelicht. De inhoud van dit telefoongesprek is met een brief
bevestigd op 27 oktober 2020. Ouders waarvan de integrale beoordeling na
1 januari 2021 start, ontvangen medio november een brief met informatie
over wanneer hun zaak behandeld wordt.
Vraag 10, 11, 12 en 13
Kunt u aangeven wat er schuilgaat achter de kenmerken T1000/R1014/0.8;
T1000/R1014/0.8/voormalig fraudebureaus/0.1; T1000/R1014 WI 00.8, maar ook
achter «TKAI BT 12»?
Kunt u de werkinstructie die hoort bij bovenstaande kenmerken naar de
Kamer sturen? Zo nee, waarom niet?
Kunt u aangeven wat de werkbundel inhoudt die bij de in vraag 10 genoemde
kenmerken hoort?
Klopt het dat de werkbundel en de werkinstructie gaan over een groep
ouders die eind 2013 om nadere informatie is gevraagd en die in februari
2014 een nihilbeschikking hebben gekregen?
Antwoord 10, 11, 12 en 13
Tijdens het AO Herstel van 15 oktober jl. werden door mevrouw Leijten
enkele brieven van de B/T aan ouders van 23 december 2013 gedeeld die
(geanonimiseerd) zijn toegevoegd aan het verslag. In deze documenten is in
ieder geval het kenmerk «TKAI BT 12» zichtbaar, de andere kenmerken niet. In
de korte tijd die beschikbaar was voor onderzoek is het volgende achterhaald.
Het lijkt hier te gaan om een toezichtactie over de aanvraag van kinderopvangtoeslag bij kinderopvangorganisaties waarbij fraude vermoed werd. De
code T1000 staat in de systemen voor het thema toezicht op jaaropgaven
kinderopvang, de code R1014 staat voor specifiek toezicht (of risico) op
gastouderbureaus. Er zijn meerdere versies van een bijbehorende werkin-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

structie gevonden, als bijlage treft u de meest recente versie 1.1 aan die van
24 april 2012 is.2 Mogelijk zijn er nog andere werkinstructies gebruikt maar
deze zijn niet gevonden. Navraag over deze toezicht actie leerde dat de B/T
aanvullende gegevens opvroeg naast de jaaropgave die er al was. Dit betrof
onder meer een contract met het gastouderbureau en/of het kinderdagverblijf.
Hierbij werd gecontroleerd op aanwezigheid van een ingangsdatum,
handtekeningen en het aantal afgesproken uren. Daarnaast werden betaalbewijzen opgevraagd die helemaal volledig moesten zijn. Indien deze niet
volledig waren werd niet voldaan aan het geheel betalen van de eigen
bijdrage; de conclusie was dan een nihilstelling. Betaalbewijzen van een
contante betaling moesten aangetoond worden met kwitanties en voldoende
contante opnames om deze te voldoen. Of al deze ouders na het schriftelijk
verzoek om informatie van de B/T een nihilbeschikking hebben gekregen is
niet meer te achterhalen. Ik roep ouders die menen gedupeerd te zijn op zich
te melden zodat hun zaak ook beoordeeld kan worden.
Vraag 14
Waarom krijgen de ouders die de kenmerken uit vraag 10 onderzocht willen
hebben geen inzage in hun gegevens terwijl het om de behandeling van hun
kinderopvangtoeslag gaat? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 14
Zie hiervoor ook de voorgaande antwoorden en het antwoord op vraag 16.
Ouders die zich melden als gedupeerde en hun zaak onderzocht willen
hebben kunnen zich melden en zullen dan ook inzage krijgen in hun
gegevens.
Vraag 15
Kunt u ook verklaren waarom deze ouders zich niet kunnen wenden tot de
Commissie van Wijzen met hun vragen?
Antwoord 15
De Commissie van Wijzen is een onafhankelijke commissie die is ingesteld
om advies te geven over bepaalde voorgenomen beoordelingen en besluiten
van UHT in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag. Het gaat
daarbij:
• om voorgenomen oordelen van UHT of in een bepaald onderzoek op
groepsniveau institutioneel vooringenomen is gehandeld, en
• om voorgenomen negatieve beslissingen van UHT op:
– een verzoek tot compensatie omdat de ouder op individueel niveau
institutioneel vooringenomen zou zijn behandeld, of
– een verzoek om een OGS-tegemoetkoming.
De Commissie van Wijzen geeft hierbij als gezegd een onafhankelijke advies
over de voorgenomen besluiten, dit is voor UHT leidend. Daarnaast kunnen
– door of met tussenkomst van UHT – casusposities van ouders aan de
Commissie van Wijzen worden voorgelegd die mogelijk in aanmerking komen
voor de vangnetbepaling. De Commissie heeft niet tot taak om vragen van
ouders te beantwoorden over de wijze waarop ze bij de toeslagtoekenning
zijn behandeld, over het verloop van de hersteloperatie of over de inzage in
dossiers. Hiervoor kunnen de ouders contact opnemen met hun persoonlijke
zaakbehandelaar of met het Serviceteam gedupeerden kinderopvangtoeslag.
Tevens kan, bij eventuele klachten van de ouders over de afhandeling van
deze vragen, het nieuwe UHT klachtenteam een rol spelen.
Vraag 16
Erkent u dat als ouders iets willen onderzoeken ze dan de op hun situatie
betrekking hebbende stukken moeten hebben? Zo ja, waarom krijgen ze die
dan niet? Zo nee, hoe kunnen ouders dan na al die jaren zeker weten dat hun
beoordeling door de UHT voldoende is? Kunt u uw antwoord toelichten?

2

Raadpleegbaar via www.TweedeKamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

Antwoord 16
Ja het is voor mij absoluut een voorwaarde dat ouders zelf ook kunnen
beoordelen of de beoordeling door UHT voldoende is. Daarvoor is juist het
persoonlijke contact tussen de ouder en de persoonlijke zaakbehandelaar van
groot belang. Voorafgaand aan de beoordeling wordt het gehele hersteldossier al telefonisch doorgelopen met de ouder. Het samenstellen van dit
dossier gebeurt ook in samenspraak met de ouder. Indien een ouder hiervoor
nog stukken of informatie heeft die niet bij Toeslagen bekend is dan wordt
deze informatie toegevoegd. Na de beoordeling zal de persoonlijk zaakbehandelaar ook uitleg geven over de beoordeling, hoe deze tot stand is gekomen
en hoe de berekening en het uiteindelijke bedrag tot stand zijn gekomen. Op
verzoek van de ouder kan de persoonlijk zaakbehandelaar een afspraak
inplannen om samen met de ouder het dossier nogmaals door te nemen.
Mocht de ouder specifieke stukken in willen zien, zoals bijvoorbeeld een
overzicht van toekenningen en vorderingen en of schuldenoverzicht, dan
worden deze aangeleverd aan de ouder. Mocht de ouder het volledige dossier
met alle informatie die bekend is bij Toeslagen willen ontvangen, dan is dat
ook mogelijk. Zoals eerder gemeld neemt dit dan wel enige tijd in beslag.
Vraag 17
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden voor het naar aanleiding van
het op 15 oktober 2020 gehouden algemeen overleg te plannen VAO
Hersteloperatie kinderopvangtoeslagen?
Antwoord 17
Deze antwoorden zijn voor het VAO dat gehouden wordt op 5 november 2020
verstuurd. Vanwege de samenhang zijn enkele vragen gegroepeerd beantwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5