Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3268
Vragen van het lid Otwin van Dijk (PvdA) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over knelpunten rond het persoonlijk
assistentiebudget in de (Wet langdurige zorg (Wlz) (ingezonden 18 juni 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 2 september 2015)
Vraag 1 en 2
Op welke wijze is er maatwerk mogelijk voor cliënten wanneer er, als mensen
die afhankelijk zijn van persoonlijke assistentie uit de Wet Langdurige Zorg
(Wlz) samenwonen met een partner, standaard één derde van het persoonlijk
assistentiebudget wordt afgetrokken? Wordt er verwacht dat een partner
standaard en altijd (elke en de gehele nacht) de zorg voor de partner op zich
neemt?1 Kunt u uw antwoord toelichten?
Op welke wijze zou er bij de indicering en bepaling van het benodigde budget
rekening gehouden kunnen worden met persoonlijke omstandigheden (het
hebben van een baan, de aanwezigheid van kinderen in een gezin) van een
cliënt, en de mogelijkheden van zijn/haar partner? Bent u bereidt naar een
aanpassing van deze regel te kijken? Zo ja, wanneer gaat u dit doen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 1 en 2
In de Regeling langdurige zorg die op 20 april jl. is gewijzigd, is een bepaling
opgenomen waarin persoonlijke assistentie is geregeld. De regeling maakt
het mogelijk dat cliënten in een beperkt aantal situaties het toezicht één op
één via persoonlijke assistenten kunnen organiseren. Het aantal aanvragen is
nog zeer beperkt en praktijkervaring met deze nieuwe mogelijkheid is er dus
nog nauwelijks.
In de regeling is het bedrag voor persoonlijke assistentie voor alleenstaanden
vastgesteld op € 219.000. Vanuit de gedachte dat de partner met de cliënt
samenwoont een deel van het toezicht onbezoldigd kan overnemen, is het
bedrag voor een cliënt die samenwoont met een echtgenoot lager vastgesteld, namelijk op € 146.000. Cliënten zoeken binnen deze financiële kaders
naar passende oplossingen om het noodzakelijke 24-uurs toezicht te regelen.
Tijdens het debat over de eerste voortgangsrapportage is gesproken over de
hoogte van het bedrag voor een cliënt die samenwoont met een echtgenoot.

1

ah-tk-20142015-3268
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Vragen n.a.v. een werkbezoek van vraagsteller

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag hierbij is of het reëel is dat cliënten met een partner met tweederde
deel van het budget zouden kunnen uitkomen. Omgerekend in uren zou dat
namelijk neerkomen op 8 uur per dag. Het is denkbaar dat een partner
vanwege een beperking niet in staat is te voorzien in het toezicht of dat de
assistentie zodanig complex en intensief is dat er minder dan 8 uur per dag
van de partner kan worden gevraagd. Zoals ik reeds in de tweede voortgangsrapportage HLZ (Kamerstuk 34 104, nr. 63) heb aangegeven, heb ik de
zorgkantoren de vraag voorgelegd of in specifieke situaties op dit punt
maatwerk mogelijk is zodat het toezicht te allen tijde kan worden geborgd. De
vraag hierbij is of zij tot een individuele beoordeling kunnen komen van de
omvang van het toezicht dat redelijkerwijs onbezoldigd van de partner kan
worden gevraagd. Nadat ik de reactie van de zorgkantoren op dit punt heb
ontvangen, zal ik mede op basis daarvan bezien of het benodigde maatwerk
inderdaad geleverd kan worden.
Vraag 3 en 4
Klopt het dat het momenteel mogelijk is het assistentiebudget ook in te zetten
wanneer er geen sprake is van een cliënt met een zelfstandige woonruimte?
Deelt u de mening dat dit niet in overeenstemming is met de zelfstandigheid
die persoonlijke assistentie beoogt?
Wordt op deze wijze niet teveel een beroep gedaan op het assistentiebudget
door cliënten voor wie het assistentiebudget oorspronkelijk niet bedoeld is?
Welke mogelijke negatieve financiële effecten heeft dit voor de regeling
rondom het assistentiebudget?
Antwoord 3 en 4
De Wlz is bedoeld voor cliënten met een blijvende behoefte hebben aan
permanent toezicht of 24 uur per dag in de nabijheid. De meest doelmatige
manier om het toezicht te organiseren is in een geclusterde setting. Persoonlijke assistentie is als uitzondering daarop uitsluitend bedoeld voor een kleine
groep volwassenen cliënten die volledig regie hebben over het eigen leven,
maar een zeer zware lichamelijke beperking hebben en die vanuit medisch
oogpunt zijn aangewezen op permanent toezicht of 24 uur per dag zorg in de
directe nabijheid om levensbedreigende situaties te voorkomen. Voor hen is
het minder doelmatig organiseren van het toezicht acceptabel omdat zij
uitsluitend met persoonlijke assistentie zelfstandig kunnen wonen en
zelfstandig en veilig kunnen deelnemen aan de samenleving. Persoonlijke
assistentie is dus bedoeld voor cliënten die er voor kiezen om zelfstandig te
wonen, en niet zo zeer voor jeugdigen die (nog) inwonen bij hun ouders of
cliënten die kiezen voor een woongroep waar zij een gezamenlijk beroep
doen op hulpverleners. Mocht in de praktijk blijken dat dit onvoldoende
duidelijk is, dan zal ik zonodig de regeling op dit punt aanpassen.
Vraag 5
Op welke wijze wordt in de hoogte van het persoonlijk assistentiebudget
rekening gehouden met «overlappende zorg» (zorg waarbij gelijktijdig
meerdere verzorgende en/of verpleegkundige handelingen moeten plaatsvinden, waardoor de zorgvraag het maximum van 24 uur overschrijdt)?
Antwoord 5
Zoals blijkt uit het antwoord op vraag 1 en 2 zijn in de Ministeriële Regeling
de bedragen vastgesteld die vanuit de Wlz worden bijgedragen om passende
zorg te organiseren. Het bedrag is bepaald op basis van 365 dagen, 24 uur
per dag persoonlijke assistentie en een uurtarief van € 25. Het zorgkantoor
houdt bij de toekenning van het budget voor persoonlijke assistentie geen
rekening met individuele omstandigheden zoals het beperkingenbeeld, de
levensstijl en de levensfase van de cliënt of overige zaken die mede van
invloed kunnen zijn op het aantal uren assistentie dat een cliënt wil inkopen.
Ik ben voornemens de regeling na 2 jaar te evalueren en vervolgens te
beslissen over een doorontwikkeling.
Vraag 6
Vindt u dat zorgverleners van assistentiebudgethouders goed toegerust
moeten zijn voor de werkzaamheden die zij uitvoeren? Kunt u uw antwoord
toelichten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Uiteraard vind ik het van belang dat zorgverleners voldoende bekwaam zijn
om de gevraagde werkzaamheden uit te voeren. Eventuele (mede) voorbehouden handelingen die een persoonlijk assistent uitvoert, moeten conform
de Wet BIG plaatsvinden. Dit geldt natuurlijk niet alleen voor persoonlijke
assistenten maar voor alle medewerkers in de zorg.
Vraag 7
Op welke manier kunnen budgethouders opleidingen/trainingen voor hun
zorgverleners financieren, zonder dat de kosten van deze opleidingen
gevolgen hebben voor het te besteden budget en de daarbij horende
benodigde 24 uur zorg, gezien de veldnorm chronische ademhalingsondersteuning die eisen stelt aan bekwaamheid bij assistentie bij ademhalingsondersteuning?
Antwoord 7
Voor alle cliënten die voor pgb als leveringsvorm kiezen, geldt dat zij zelf
gaan over de kwaliteit van de gevraagde dienstverlening en daarvoor ook zelf
gekwalificeerde hulpverleners zoeken. Met het pgb betalen de budgethouders
vervolgens de geleverde zorg. Het budget wordt niet verstrekt om zorgverleners op te leiden en trainingen te financieren. Het is pgb-houders echter
toegestaan met hun pgb een cursus van de hulpverlener te financieren indien
deze een directe relatie heeft met de beperkingen van de budgethouder en
relevante deskundigheidsbevordering wat betreft de te leveren zorg tot doel
heeft. Budgethouders maken hierover zelf keuzes binnen het vastgestelde
budget.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3