2
Ouderenmishandeling

overwegende dat de naamgeving voor verwarring kan
zorgen bij het melden van een incident van mishandeling
of geweld thuis;

Aan de orde is het VAO Ouderenmishandeling (AO d.d.
26/03).

verzoekt de regering om de naam te wijzigen in Wet
verplichte meldcode mishandeling en geweld in huiselijke
kring,

De voorzitter:
Inmiddels zijn voldoende leden aanwezig die ook de
presentielijst hebben getekend om een eventueel in te
dienen motie te ondersteunen.
Ik heet de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport van harte welkom. Ik geef als eerste graag het
woord aan mevrouw Agema. Voor alle zekerheid wijs ik er
nog maar even op dat de spreektijd twee minuten per fractie
is, inclusief het voorlezen van in te dienen moties.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Baay-Timmerman
en Bergkamp. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan
voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 99 (33750-XVI).

Motie
Mevrouw Agema (PVV):
Voorzitter. Ik dien de volgende motie in.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat door extramuralisering steeds minder
ouderen met beginnende dementie in een instelling worden
opgenomen;

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat ouderen steeds vaker het slachtoffer
worden van mishandeling;
overwegende dat ouderen bewust als slachtoffer uitgekozen
worden omdat zij door ouderdom de zwakkere partij kunnen
zijn;
verzoekt de regering om bij ouderenmishandeling een drie
keer hogere straf in te voeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Agema. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 98 (33750-XVI).

Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
Voorzitter. Ik dien de volgende moties in.

Motie

overwegende dat het ziektebeeld dementie tot agressief
gedrag kan leiden dat zich kan uiten in geweld tegen de
mantelzorger in de thuissituatie;
overwegende dat dit probleem juist door de
extramuralisering van ouderenzorg groter dreigt te worden;
verzoekt de regering, te onderzoeken wat de omvang van
dit specifieke probleem is;
verzoekt de regering voorts, te komen tot een plan van
aanpak en daarin ten minste op te nemen welke
maatregelen worden genomen ter preventie en ter
ondersteuning van deze groep mantelzorgers en de
mogelijke rol van de Steunpunten Mantelzorg hierin,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Baay-Timmerman.
Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 100 (33750-XVI).
Nog drie andere leden hadden zich ingeschreven voor dit
debat, maar zij hebben allen vooraf aangegeven dat zij geen
spreektijd wilden gebruiken. Zij kunnen dus eventueel wel
interrumperen, maar daarvoor moeten zij wel aanwezig
zijn.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Ik schors de vergadering enkele ogenblikken zodat de
staatssecretaris ook op papier kennis kan nemen van de
moties.

overwegende dat de naam Wet verplichte meldcode
huiselijk geweld en kindermishandeling de lading van deze
meldcode niet volledig dekt;

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

overwegende dat ook ouderenmishandeling hieronder valt;

Tweede Kamer

Ouderenmishandeling

16 april 2014
TK 76 Herdruk

76-2-1

Staatssecretaris Van Rijn:
Voorzitter. Ik zal reageren op de ingediende moties.
Mevrouw Agema vraagt in haar motie op stuk nr. 98 om
een drie keer zo hoge straf in te voeren. Wij hebben
daarover in het debat gesproken. Ik heb aangegeven dat ik
het daar in een eerder overleg met de minister van
Veiligheid en Justitie over heb gehad en dat hij de Kamer
heeft laten weten dat hij een verhoging van de
maximumstraf niet nodig acht. Nu al is de kwetsbaarheid
van het slachtoffer, dus ook die van een oudere, een
omstandigheid die het Openbaar Ministerie en de rechter
kunnen meewegen, binnen het gestelde strafmaximum, bij
het delict "mishandeling" of "zware mishandeling". Als er
sprake is van mishandeling, kan op basis van artikel 304
van het Wetboek van Strafrecht bovendien de
gevangenisstraf met een derde worden verhoogd als de
schuldige het misdrijf heeft begaan tegen onder anderen
zijn moeder of vader. Om die reden zou ik deze motie willen
ontraden.
Mevrouw Agema (PVV):
Dat was dus precies mijn punt niet. Natuurlijk klopt het dat
dat kan worden meegewogen, maar pas als wordt
overgegaan tot een drie keer zo hoge straf komt het
Openbaar Ministerie met zijn puntentelling uit op een straf
die niet meer een taakstraf is, maar een gevangenisstraf.
Ik ben van mening dat iemand die zo ongelooflijk laf is dat
hij niet alleen iemand op straat berooft, maar daarvoor ook
nog iemand uitkiest die bijvoorbeeld met een rollator loopt,
dus iemand die zo ernstig bezig is, een gevangenisstraf
verdient en geen taakstrafje.
Staatssecretaris Van Rijn:
Ik denk dat mevrouw Agema en ik het eens zijn over de
verwerpelijkheid van de mishandeling van ouderen. Daar
zijn we het volgens mij volstrekt over eens. Iets anders is
welke strafmaat er dan bij hoort. Ik vind dat het een
afweging is van de minister van Veiligheid en Justitie om
na te gaan hoe dat binnen het totale strafrechtkader
plaatsvindt. Hij heeft daarbinnen aangegeven dat verhoging
van de strafmaat niet nodig is om ook tot zwaardere straffen
te komen. Om die reden wil ik de motie dan ook ontraden.
De motie van mevrouw Baay op stuk nr. 99 vraagt om de
naamgeving van de Wet verplichte meldcode huiselijk
geweld en kindermishandeling te wijzigen. Die wet is
aangenomen, zodat we de naam ervan niet zomaar kunnen
wijzigen. Daarvoor zou dan een nieuwe wet moeten worden
aangenomen. Ik wil hier nog wel bevestigen dat ik in het
algemeen overleg heb toegezegd te willen kijken naar de
naamgeving van het Advies- en meldpunt Huiselijk geweld
en Kindermishandeling (AMHK), omdat zoals mevrouw
Baay eerder in het debat al heeft aangegeven, die huidige
naamgeving wellicht onvoldoende duidelijk maakt dat ook
ouderenmishandeling bij dat AMHK kan worden gemeld.
Ik wil haar dus graag toezeggen om nog even naar die
naamgeving te kijken en ik zou de motie willen ontraden
op het punt van de naamgeving van de wet; we hebben die
wet namelijk net aangenomen en de naam ervan kan ik niet
zomaar wijzigen zonder daar een wettelijk voorstel voor te
doen.

Tweede Kamer

Ouderenmishandeling

De voorzitter:
Even voor de feitelijkheid — ik bewaak hier als voorzitter
slechts het proces — zou ik willen zeggen dat, als u dat zou
wensen, u een wetswijziging daarop zou kunnen indienen.
Staatssecretaris Van Rijn:
Zeker, maar gelet op het feit dat we de wet met elkaar
hebben aangenomen, inclusief de naamgeving, ben ik niet
voornemens om een wetswijziging voor te stellen. Wel wil
ik het punt van mevrouw Baay meenemen. Zij heeft een
punt waar zij vraagt om de naamgeving van het AMHK
helder te maken richting de burgers, in de zin dat ze daar
ook terechtkunnen voor meldingen over
ouderenmishandeling.
Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
Het gaat er natuurlijk om dat een wet ook toepasbaar is
voor de doelgroep die het betreft. Als daarover
onduidelijkheid of verwarring kan ontstaan, moet die
weggenomen worden. Ik zal beide suggesties meenemen,
maar ik handhaaf mijn verzoek aan u om te kijken of die
wetswijziging in naam niet kan worden afgedwongen.
Staatssecretaris Van Rijn:
Nogmaals, dan zou ik een wetvoorstel moeten indienen
voor wijziging van de naamgeving. Dat kost allemaal weer
tijd en procedures. Ik zeg toe dat ik zowel in de naamgeving
van het AMHK als in de voorlichting over de toepassing
van de wet over de meldcode duidelijk zal maken welke
vormen van mishandeling allemaal gemeld kunnen worden,
waarbij er apart aandacht aan gegeven zal worden dat
ouderenmishandeling ook in die meldcode zit. Die twee
toezeggingen wil ik doen. Om die reden zou ik de motie
willen blijven ontraden.
Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
Kunt u er ook een termijn aan verbinden?
Staatssecretaris Van Rijn:
Dat zullen we bij de voorlichting die nu al plaatsvindt
rondom de wet inzake de meldcode meteen kunnen gaan
doen.
De voorzitter:
Volledigheidshalve meld ik nog, mevrouw Baay, dat niets
u in de weg staat om ter zake een initiatiefvoorstel in te
dienen.
Staatssecretaris Van Rijn:
Voorzitter. In de motie op stuk nr. 100 van mevrouw Baay
wordt mij verzocht te komen tot een plan van aanpak en
daarin tenminste op te nemen welke maatregelen worden
genomen ter preventie en ter ondersteuning van de groep
mantelzorgers en de mogelijke rol van de Steunpunten
Mantelzorg hierin. Tijdens het algemeen overleg heb ik
aangegeven dat we het SCP hebben gevraagd een
onderzoek te doen naar de aard, de omvang en de redenen
ten aanzien van ouderenmishandeling, zodat we de
resultaten daaraan kunnen verbinden. Als ik de motie zo

16 april 2014
TK 76 Herdruk

76-2-2

mag lezen dat we de suggesties van mevrouw Baay zullen
meenemen in het onderzoek van het SCP en in de
monitoring van de langdurige zorg, waarbij we ook al
hebben gezegd hieraan specifieke aandacht te zullen geven,
dan wil ik het oordeel over de motie aan de Kamer laten.
Ik heb ook al aangegeven dat ik in overleg met partijen
rondom mantelzorg en vrijwilligerswerk zal kijken welk
actieplan er zou moeten komen om juist op dit punt nog
tot verdere activiteiten te komen. Als ik de motie dus zo
mag lezen dat ik dit punt in genoemde lopende activiteiten
mag meenemen, laat ik het oordeel over deze motie aan
de Kamer.
De voorzitter:
Mag de staatssecretaris van mevrouw Baay de motie zo
lezen?
Mevrouw Baay-Timmerman (50PLUS):
Ja, dat mag.
De voorzitter:
Prima. Ik dank de staatssecretaris voor de beantwoording.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Volgende week dinsdag zullen wij stemmen over de
ingediende moties.
De vergadering wordt van 10.31 uur tot 11.08 uur geschorst.
Voorzitter: Van Miltenburg

Tweede Kamer

Ouderenmishandeling

16 april 2014
TK 76 Herdruk

76-2-3