7
Inclusieve ontwikkeling Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking

Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Wat is exact het probleem dat deze motie gaat oplossen?
Normaal gesproken gaan wij zaken voor het volgende jaar
pas bij de begroting aanpassen. Dit bevreemdt ons dus een
beetje. Daarom krijg ik graag een nadere toelichting waarom
dit probleem op dit moment zo moet worden opgelost.

Aan de orde is het VAO Inclusieve ontwikkeling in Nederlandse ontwikkelingssamenwerking (AO d.d. 09/03).
De voorzitter:
Ik heet de minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking van harte welkom, temeer daar zij enige
stemproblemen heeft. Maar dat merken wij pas als zij aan
het woord komt.

De heer Van Laar (PvdA):
Voorzitter. De Partij van de Arbeid hecht grote waarde aan
inclusieve ontwikkelingssamenwerking, wat betekent dat
we niemand achterlaten en ook moeilijk bereikbare doelgroepen bereiken. Gek genoeg hebben wij het daarbij op
mondiale schaal ook nog steeds over vrouwen. Hoewel
vrouwen de helft van de wereldbevolking vormen, gelden
zij toch nog steeds als gemarginaliseerde groep. Het is goed
dat wij daaraan een einde proberen te maken, onder andere
door een nieuwe subsidieregeling, maar het resultaat van
die regeling is dat zuidelijke vrouwenorganisaties hun
directe financiering zijn kwijtgeraakt. De minister stelde
voor om dit te repareren door 5 miljoen van andere organisaties te labelen voor vrouwenorganisaties, maar wij stellen
iets anders voor. Daarom dien ik de volgende motie in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat gendergelijkheid een prioriteit van het
Nederlandse ontwikkelingsbeleid is, en het blijvend inzetten
op de versterking van zuidelijke vrouwenorganisaties aansluit bij de in het najaar aangenomen Werelddoelen;
constaterende dat zuidelijke vrouwenorganisaties in landen
waar vrouwenrechten met voeten worden getreden, over
unieke netwerken beschikken van waaruit zij een essentiële
bijdrage leveren aan de strijd voor gelijke rechten van man
en vrouw;
verzoekt de regering, het Accountability Fund (AF) vanaf
2017 te verhogen met 10 miljoen euro per jaar en dit bedrag
gedurende de looptijd van het AF beschikbaar te stellen
aan zuidelijke vrouwenorganisaties, en daartoe de vrijwillige
afdrachten aan minder goed functionerende multilaterale
organisaties met eenzelfde bedrag te verminderen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Laar en Van
Veldhoven. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

De heer Van Laar (PvdA):
Er was een subsidieronde die ertoe leidde dat zuidelijke
vrouwenorganisaties directe financiering van het ministerie
kregen. Toen zijn de voorwaarden veranderd en nu blijkt
ineens dat dat geld niet meer naar 45 zuidelijke vrouwenorganisaties gaat, maar naar 9 grote ngo's. Die gaan er
ongetwijfeld ook een goed programma mee draaien, maar
zoals de minister ook heeft gezegd is dat wel erg zonde,
omdat daarmee de directe financiering van zuidelijke
organisaties verdwijnt. De minister stelt voor om 5 miljoen
uit het Accountability Fund te halen, een bedrag dat voor
andere organisaties bestemd was, en dat naar vrouwenorganisaties te sluizen. Wij zeggen: zet er nou gewoon 10
miljoen bovenop en haal dat niet bij andere ngo's weg maar
bij slecht functionerende VN-instellingen. Dan ontstaat niet
de situatie waarin de ene organisatie de ruif van de andere
leegeet.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Op dit moment gaat dat andere geld naar multilaterale
instellingen. Als het echt zo slecht is geweest, waarom
hebben we dan vorig jaar bij de begroting niet besloten om
het überhaupt niet naar de multilaterale instellingen te laten
gaan? Collega Voordewind en ik hadden daarover destijds
ook een motie ingediend. Ik vind deze gang van zaken bijzonder en ik wil graag weten wat er dan op dit moment niet
goed gaat bij de multilaterale organisaties. Waar wordt het
geld niet aan besteed? Ik wil dat ook graag weten van de
minister.
De heer Van Laar (PvdA):
Er gaat bijna een miljard euro per jaar naar VN-instellingen.
Vorig jaar hebben we daarin een afweging gemaakt bij de
begroting. Dat zullen we dit jaar weer doen. Wij kondigen
nu alvast aan dat we in ieder geval 10 miljoen euro van de
slechtst functionerende VN-instellingen willen weghalen
en willen verplaatsen naar de zuidelijke vrouwenorganisaties. De minister kiest ervoor om dat bij andere ngo's weg
te halen, bij het maatschappelijk middenveld zelf. Die keuzen
willen wij zelf niet maken. Daarom geven wij nu al aan dat
we die keuze vanaf volgend jaar anders willen maken. Als
we dat niet doen, dan stemmen we in met de keuze van de
minister om dat bij andere maatschappelijkmiddenveldorganisaties weg te halen. Dat is niet mijn keus.
Ik dien nog twee moties in, omdat een toezegging niet
nagekomen is.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Zij krijgt nr. 207 (33625).

Tweede Kamer

Inclusieve ontwikkeling Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking

31 maart 2016
TK 72

72-7-1

overwegende dat de minister eerder toezegde om bij elk
nieuw project een genderanalyse uit te voeren en een
genderstrategie te ontwikkelen;

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Laar. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

verzoekt de regering om consequent en voorafgaand aan
project- en beleidsontwikkeling genderanalyses uit te voeren
en effectieve genderstrategieën te ontwikkelen, en de Kamer
in elk rijksjaarverslag te informeren over de resultaten van
deze aanpak,

Zij krijgt nr. 209 (33625).

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Laar. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 208 (33625).
Mijnheer Van Laar, u bent door uw tijd heen. Ik heb voorafgaand aan dit debat niet voor niets gezegd: twee minuten
spreektijd, inclusief het voorlezen van moties. U hebt eerst
een heel verhaal gehouden.
De heer Van Laar (PvdA):
Ik praat mijn laatste vijftien seconden vol. Die heb ik nodig
voor die motie.

De heer Voordewind (ChristenUnie):
Voorzitter. We hebben met de minister een goed debat
gehad over inclusieve ontwikkelingssamenwerking. Dit
debat ging over de belangrijkste groepen wat de ChristenUnie betreft, namelijk de meest gemarginaliseerden en
kwetsbaren in de wereld, die we zouden moeten ondersteunen. De ChristenUnie heeft met name aandacht gevraagd
voor de positie van gehandicapten maar ook voor de positie
van aidswezen; die kunnen ondersteund worden via het
social protection systeem. De Kamer heeft dat ook jarenlang
gedaan. In het afgelopen najaar zijn een motie en amendement ingediend om dat door te zetten, in ieder geval voor
2 miljoen; niet alleen voor 2016, maar langdurig en structureel, zo stond in de motie. Ik krijg signalen dat dat niet het
geval is in de uitvoering. Ik vraag de minister of zij kan
bevestigen dat die motie en dat amendement daadwerkelijk
worden uitgevoerd en de social protection dus gefinancierd
blijft door het ministerie, minimaal op het niveau van 2
miljoen en structureel en langdurig. Ik hoor daarvan graag
een bevestiging van de minister.

De voorzitter:
Dient u die motie maar in, maar laten we allemaal een
beetje op de tijd letten. We waren ook al later begonnen.
De heer Van Laar (PvdA):
Ja.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de jaarlijkse coherentierapportage die
de minister toezegde in haar reactie op de Coherentiemonitor 2015 vooralsnog achterwege is gebleven;
constaterende dat zowel de Europese "roadmap" voor de
Werelddoelen alsook het Nederlandse implementatieplan
voor de Werelddoelen vertraging op hebben gelopen ten
opzichte van de eerder gedeelde planning;
verzoekt de regering, coherent beleid voor ontwikkeling
met meer kracht te bevorderen door zich maximaal in te
spannen voor een snelle afronding van de Europese
"roadmap" voor de Werelddoelen en door de Kamer de
jaarlijkse coherentierapportage en het Nederlandse implementatieplan voor de Werelddoelen voor de zomer toe te
sturen,
en gaat over tot de orde van de dag.

Mevrouw Van Veldhoven (D66):
Voorzitter. Ik dank de minister voor het heel constructieve
debat dat wij hebben gevoerd over de inclusieve ontwikkeling. Ik dank haar met name voor het overnemen van het
verzoek van D66 om in het bijzonder aandacht te besteden
aan bankrekeningen voor vrouwen in ontwikkelingslanden
omdat die vaak zo'n spil zijn. Ik heb gehoord dat daarmee
actief aan de slag wordt gegaan. Alvast veel dank daarvoor
en ik kijk uit naar de brief die de minister daarover heeft
toegezegd.
In het kader van inclusieve ontwikkeling is er een bepaalde
problematiek die in deze periode natuurlijk ernstig is,
namelijk die van de vluchtelingenkampen. We moeten
ervoor zorgen dat ook daar niemand achterblijft. We hebben
als Kamerleden een petitie aangeboden gekregen van een
heel aantal hulporganisaties die gezamenlijk een heel
dringend pleidooi hebben gehouden voor het voorkomen
van een "lost generation", een generatie die opgroeit zonder
scholing. Het zal voor hen een handicap zijn voor de rest
van hun leven en ook voor de ontwikkeling van de landen
waarnaar zij hopelijk op een gegeven moment kunnen
teruggaan. Daarom dien ik de volgende motie in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat een vluchtelingenkamp volgens UNHCR
gemiddeld zeventien jaar bestaat;

Tweede Kamer

Inclusieve ontwikkeling Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking

31 maart 2016
TK 72

72-7-2

overwegende dat een verloren generatie dreigt te ontstaan
als in vluchtelingenkampen opgroeiende kinderen geen
toegang tot onderwijs hebben;
overwegende dat UNICEF alleen al voor het onderwijs in
officiële vluchtelingenkampen in Syrië en de omliggende
regio rond de 500 miljoen euro nodig heeft dit jaar en dit
geld nog grotendeels ongedekt is;
verzoekt de regering, in multilateraal verband zich in te
zetten om voldoende middelen voor onderwijs in vluchtelingenkampen en gastgemeenschappen voor elkaar te krijgen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Veldhoven,
Van Laar, Smaling, Agnes Mulder en Voordewind.
Zij krijgt nr. 210 (33625).
Daarmee zijn wij aan het eind gekomen van de termijn van
de Kamer. Ik geef even gelegenheid om de moties aan de
minister te doen toekomen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Minister Ploumen:
Voorzitter. Mijn stem is helaas niet zoals die zou moeten
zijn. Dat noopt mij om het nog korter dan gebruikelijk te
houden.
De voorzitter:
Maar het carnaval is toch al geweest?
Minister Ploumen:
Ja, maar dat ijlt doorgaans lang na!
Ik kom op de motie op stuk nr. 207 van de heer Van Laar
en mevrouw Van Veldhoven. Ik heb inderdaad extra geld
uit het accountabilityfonds toegezegd voor zuidelijke vrouwenorganisaties. Overigens zullen via het FLOW-programma naar verwachting 100 zuidelijke organisaties in 34
landen worden ondersteund. Wij hebben in het najaar een
brief gestuurd over hoe wij willen omgaan met de financiering van multilaterale organisaties op basis van kwaliteitscriteria. Op basis daarvan hebben wij keuzes gemaakt. Ik
zie nu geen reden om die keuzes te veranderen. Nogmaals,
er worden ook zuidelijke organisaties bereikt. Ik ontraad de
motie.

of de minister deze problemen herkent. Wat zou zij eventueel nog meer en beter kunnen doen? Ik maak mij daar zorgen over en twijfel of ik de motie wel of niet zal steunen. Ik
vind het antwoord van de minister wel heel erg kort en
krachtig en kan er eigenlijk niet zo veel mee.
Minister Ploumen:
Wij hebben hierover uitvoerig kunnen spreken tijdens het
AO. Ik heb gemeld dat de opzet van het nieuwe FLOWprogramma mede gebaseerd is op de aanbevelingen van
de IOB-studie. Zoals bekend evalueren we bij Ontwikkelingssamenwerking vaak. We willen graag leren en de aanbevelingen opvolgen. Dat heeft geleid tot een wat andere opzet
dan de vorige FLOW-programma's. We hebben geselecteerd
op kwaliteit, waar deze organisaties uit zijn gerold. Zij werken ook weer samen met lokale vrouwenorganisaties. Ik
zie wel dat er een verschuiving is als het gaat om organisaties die onder het programma vallen, maar het gaat mij te
ver om te zeggen dat zuidelijke organisaties niet bereikt
worden. Op basis van het debat dat we al hebben gehad,
heb ik gezegd dat ik wel zie dat er voor sommige kleinere
organisaties in het zuiden extra personele en wellicht ook
financiële inzet nodig is. Ik heb die middelen beschikbaar
gesteld door het Accountability Fund voor een deel
beschikbaar te laten zijn voor vrouwenorganisaties. Daarmee meen ik dat we dit probleem voor een groot deel
hebben kunnen oplossen.
De voorzitter:
Dit is een herhaling van het AO dat al gevoerd is. Dat gaan
we echt niet doen.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Dit is een nieuw punt, omdat we een motie hebben gekregen waarin een verschuiving van fondsen wordt voorgesteld. Ik wil de minister daarom een korte vraag willen
stellen. Klopt de bewering dat een deel van het Accountability Fund, bedoeld voor ngo's, wordt verschoven naar de
organisaties in het zuiden? Dan zou de heer Van Laar
namelijk gelijk hebben dat het ten koste gaat van de ngo's,
terwijl hij dat graag wil financieren via de multilaterale
vrijstelling.
Minister Ploumen:
Ik heb in het AO toegezegd dat binnen het Accountability
Fund een deel, te weten 5 miljoen, specifiek en alleen maar
beschikbaar zal zijn voor vrouwenorganisaties in het zuiden.
Er is dus wat mij betreft geen sprake van een verschuiving
van het multilaterale kanaal naar het Accountability Fund.

De voorzitter:
Mevrouw Mulder, wat kan uw vraag aan de minister zijn
over een motie van een ander, als zij zo duidelijk in haar
oordeel is?

De heer Van Laar (PvdA):
Voor de duidelijkheid: die 5 miljoen zou anders naar andere
zuidelijke organisaties gaan. Dat bedrag wordt daar weggehaald en gelabeld naar specifieke vrouwenorganisaties. Wij
stellen voor om dat vanuit VN-organisaties te doen. Dat is
het verschil tussen de twee voorstellen.

Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Toch is die vraag er. De PvdA-fractie is er duidelijk over
geweest dat er een probleem is met FLOW. Ik vraag mij af

De voorzitter:
Het advies van de minister is duidelijk. Aan de hand daarvan
zullen de fracties hun standpunt bepalen.

Tweede Kamer

Inclusieve ontwikkeling Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking

31 maart 2016
TK 72

72-7-3

Minister Ploumen:
In de motie op stuk nr. 208 vraagt het lid Van Laar de regering, consequent en voorafgaand aan project- en beleidsontwikkeling genderanalyses uit te voeren en effectieve
genderstrategieën te ontwikkelen en de Kamer in elk Rijksjaarverslag te informeren over de resultaten van deze aanpak. Ik voelde me zeer aangemoedigd door wat in het AO
is gezegd om de capaciteit hiervoor aan te scherpen,
inclusief de dwingendheid waarmee dat wordt voorgeschreven. Ik beschouw deze motie daarom als een aanmoediging,
dus als ondersteuning van beleid, waarmee ik het oordeel
aan de Kamer laat.
De voorzitter:
Ik weet niet of u al het woord hebt gevoerd in deze Kamer
sinds we op initiatief van onze collega Van der Staaij een
wijziging hebben doorgevoerd van artikel 66 van het
Reglement van Orde. Ik zeg dit louter technisch, want ik wil
u niet in een bepaalde hoek krijgen. U kunt moties overnemen, waarna ze geen deel meer uitmaken van de beraadslaging. Dan wordt er ook niet over gestemd. Dat kan alleen
als geen van de leden daartegen bezwaar maakt. Ik reik u
die mogelijkheid aan. Wat u ermee doet, is aan u.
Minister Ploumen:
Zeer bedankt voor die mogelijkheid. Toen ik net minister
was, wilde ik voortdurend van alles overnemen, omdat ik
dat nog kende uit de tijd van mijn partijvoorzitterschap. Dat
was toen niet mogelijk. Nu dat wel kan, doe ik dat heel
graag. De motie op stuk nr. 208 van het lid Van Laar is een
schoolvoorbeeld: graag overnemen.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 208 wordt overgenomen, conform
artikel 66 van het Reglement van Orde en maakt geen deel
meer uit van de beraadslaging. Ik neem aan dat geen van
de leden daartegen bezwaar maakt. Dat is het geval.
Minister Ploumen:
Ook de motie op stuk nr. 209 wil ik overnemen. Voor de
zomer komen we met een implementatieplan en binnen
enkele maanden komen we met een rapportage over
coherentie. Ik zal dit zoals in de motie verwoord uitvoeren.
Wij komen voor de zomer met een implementatieplan. Ook
voor de zomer, of in het najaar, maar in ieder geval binnen
enkele maanden komen we met een rapportage over
coherentie. Ik neem deze motie graag over en zal haar uitvoeren op de wijze waarop het verzoek is verwoord.

De voorzitter:
Ik begreep het al niet.
Minister Ploumen:
De problematiek die is geschetst in de motie-Van Veldhoven
c.s. op stuk nr. 210 is verdrietig genoeg ook de realiteit,
zoals die zeventien jaar. Bijvoorbeeld in Noord-Kenia zijn
er generaties mensen die in een kamp zitten. De problematiek is actueler geworden door de Syrische vluchtelingen.
Nederland zet zeer in op het investeren in onderwijs. Het
kabinet doet dit niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten. Ik zal zeer graag de oproep in de motie uitvoeren om
mij binnen de VN te blijven inzetten om voldoende middelen
voor onderwijs vrij te maken. Ik beschouw de motie als
ondersteuning van het beleid en neem haar dan ook heel
graag over.
De voorzitter:
Voordat ik zeg dat de motie geen onderdeel meer uitmaakt
van de beraadslaging, geef ik het woord aan mevrouw Van
Veldhoven. We moeten allemaal nog even wennen.
Mevrouw Van Veldhoven (D66):
Ik zou het een eer vinden als de minister deze motie wil
overnemen. Ik wil haar wel vragen of zij bij een volgende
gelegenheid kan rapporteren hoe het staat met het vinden
van budgetten voor dit ontzettend belangrijke onderwerp.
Dan kunnen we goed in de gaten houden wat de voortgang
is en bekijken of we nog wat extra kunnen of moeten doen.
De voorzitter:
Wanneer wilt u die rapportage hebben?
Mevrouw Van Veldhoven (D66):
Het lijkt mij goed om die op een natuurlijk moment te ontvangen.
De voorzitter:
Bij de begroting?
Mevrouw Van Veldhoven (D66):
Iets eerder zou wel prettig zijn. Ik kijk even naar de minister
om te horen wat zij daar een geschikt moment voor vindt,
zodat wij een vinger aan de pols kunnen houden.

De voorzitter:
De motie-Van Laar op stuk nr. 209 wordt overgenomen en
maakt geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Ik
zie dat geen van de leden daartegen bezwaar maakt. Er
wordt dan ook niet meer over beraadslaagd. Wat komt u
dan doen, mevrouw Van Veldhoven?

Minister Ploumen:
Ik stel voor dat ik dat doe als ik verslag doe van de voorjaarsvergadering van de Wereldbank. Ik zal daar namelijk ook
een sessie bijwonen over onderwijs. Dat is denk ik een goed
moment. Mochten er zich daarnaast nog ontwikkelingen
voordoen, dan zal ik daar op een ander moment in een
andere brief op ingaan.

Mevrouw Van Veldhoven (D66):
Voordat de minister overgaat naar de motie op stuk nr. 210,
wil ik vermelden dat ook de heer Voordewind deze motie
heeft ondertekend.

De voorzitter:
Het is mijn hinderlijke gewoonte om dingen altijd vast te
pinnen. 1 mei?

Tweede Kamer

Inclusieve ontwikkeling Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking

31 maart 2016
TK 72

72-7-4

Minister Ploumen:
Mag het ook half mei zijn?
De voorzitter:
Die conferentie is half april. Laten we er dan 15 mei van
maken.
Minister Ploumen:
Graag.
De voorzitter:
Dat is dan bij dezen afgesproken.
De motie-Van Veldhoven c.s. op stuk nr. 210 wordt overgenomen en maakt geen onderdeel meer uit van de beraadslaging. Ik zie dat geen van de leden daartegen bezwaar
maakt.
Hiermee zijn wij gekomen aan het eind van de beantwoording van de zijde van de minister.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik had de minister nog een duidelijke vraag gesteld.
Minister Ploumen:
De heer Voordewind krijgt ook een duidelijk antwoord: ja,
de motie en het amendement worden uitgevoerd.
De voorzitter:
Dat had ik over het hoofd gezien.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Ik dank de minister en ik wens haar nog veel vergaderingen
in gebarentaal toe vandaag en herstel van haar stem.
We zullen aanstaande dinsdag stemmen over de ingediende
moties.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Tweede Kamer

Inclusieve ontwikkeling Nederlandse
ontwikkelingssamenwerking

31 maart 2016
TK 72

72-7-5