TER BESLISSING
Datum
21 april 2023

Aan

Minister

Antwoordbrief Kamervragen 'Verdachte Chinese Kranen'

Onze referentie
IENW/BSK-2023/106162
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Maritieme Zaken
Afd. Zeehavens
Beslistermijn
Zo spoedig mogelijk
Bijlage(n)
1

Aanleiding
Op 13 maart 2023 hebben de leden Brekelmans, Koerhuis, Rajkowski en Valstar
(allen VVD) schriftelijke vragen ingezonden naar aanleiding van het bericht in de
Telegraaf van 10 maart 2023 ‘‘Verdachte’ Chinese kranen staan ook in
Nederlandse havens: zorgen om spionage’.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd om in te stemmen met de bijgevoegde antwoordbrief en
deze na akkoord van de betrokken bewindspersonen waar mogelijk spoedig naar
de Kamer te (laten) zenden. De deadline van 24 april voor aanleveren van de
antwoorden is in verband met interdepartementale afstemming en het reces niet
gehaald.
Kernpunten
•
De minister van Buitenlandse Zaken is als eerste aangeschreven om de
beantwoording van de vragen te coördineren, samen met de ministers
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, van Defensie en van
Infrastructuur en Waterstaat.
•
Na interdepartementale afstemming is besloten de vragen onder
coördinatie van IenW te beantwoorden, mede namens de overige
bewindspersonen. Dit vanwege uw verantwoordelijkheid als bevoegde
autoriteit voor vervoer en havenfaciliteiten binnen de Wet beveiliging
netwerk- en informatiesystemen (Wbni), waaronder in dit geval de ZPMCkranen.
•
Op 3 april 2023 is door middel van een uitstelbrief aan de Kamer uitstel
aangevraagd voor de beantwoording van de Kamervragen. Dit vanwege
de extra tijd die nodig was voor nader onderzoek in samenwerking met de
sector en voor interdepartementale afstemming.
•
In de antwoorden geeft u aan dat het kabinet in brede zin aandacht heeft
voor de invloed van China in Nederlandse- en Europese havens en dat het
kabinet doorlopend werkt aan het verhogen van bewustzijn bij partijen in
de sector over de belangrijkste dreigingen, spionagedoelwitten- en
werkwijzen van statelijke actoren en het verhogen van weerbaarheid. U
deelt mede dat de havenfaciliteiten (bedrijven die zeeschepen afhandelen)
verantwoordelijk zijn voor de beveiliging van computersystemen- en
netwerken binnen hun werkgebied. Daarbij geeft u mee dat de ZPMCkranen in de Rotterdamse haven niet actief zijn in delen van de haven die
Pagina 1 van 3

•

•

•

•

•

worden gebruikt voor militair transport van NAVO-partners en dat deze
delen ook niet zijn verbonden met Logink. Ook beantwoordt u dat het
Havenbedrijf Rotterdam en Portbase geen samenwerking met Logink
hebben en er ook geen informatie wordt uitgewisseld met Logink.
De vragen 3, 4, 5 en 7 (of de ZPMC-faciliteiten in China digitale toegang
hebben tot de kranen of dat zij verbonden zijn met Logink, de
Rotterdamse haven of toegang hebben tot informatie in de Rotterdamse
haven) worden onderzocht in afstemming met het Havenbedrijf
Rotterdam.
Dit wordt betrokken bij een reeds bestaand interdepartementaal traject
waarin aan de hand van een risicoanalyse wordt gekeken naar de te
beschermen belangen, dreigingen en weerbaarheid van de Rotterdamse
haven, welke risico’s hieruit naar voren komen en hoe hier eventueel
vervolg aan gegeven moet worden. Dit traject en onderzoek wordt
gecoördineerd vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en
de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, in
samenwerking met de ministeries van Defensie, Economische Zaken en
Klimaat en Buitenlandse Zaken. Naar verwachting wordt het onderzoek in
het najaar van 2023 afgerond.
De havenmeester van de haven van Rotterdam is als
Havenbeveiligingsfunctionaris (Port Security Officer) verantwoordelijk
voor de uitvoering en naleving van de Havenbeveiligingswet (Hbw) door
havenfaciliteiten in de haven. Deze taak voert de havenmeester uit in
mandaat van de burgemeester als autoriteit voor havenveiligheid. Vanuit
deze verantwoordelijkheid toetst de havenmeester de risicobeoordelingen
van de havenfaciliteiten en houdt hij toezicht op de uitvoering van de
beveiligingsplannen van de havenfaciliteiten.
De havenmeester kan echter geen diep technisch onderzoek naar
software uitvoeren bij private bedrijven in de haven. De
verantwoordelijkheid voor de beveiliging van computersystemen- en
netwerken ligt primair bij de havenfaciliteiten.
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt tweedelijns toezicht
op de uitvoering en naleving van de Hbw door de burgemeester als
autoriteit voor havenveiligheid.

Datum
21 april 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/106162
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Maritieme Zaken
Afd. Zeehavens
Aan
Minister

Krachtenveld
•
De invloed en aanwezigheid van China in de havens heeft al langer de
aandacht van het Kabinet. Het is belangrijk dat hier een balans gevonden
wordt tussen handelsbelangen enerzijds en economische veiligheid
anderzijds. Dit is het uitgangspunt van de genoemde interdepartementale
werkgroep.
•
Zoals in de Telegraaf beschreven staan deze kranen ook in Nederlandse
havens. In het artikel wordt aangegeven dat dit potentieel risico’s met
zich meebrengt, mede gezien het cruciale belang van de havens voor de
Nederlandse economie en de strategische rol bij doorvoer van militair
materieel. Tegelijkertijd wordt beschreven dat hard bewijs dat de kranen
informatie doorsluizen vooralsnog ontbreekt.
•
Zoals gesteld worden de vragen 3, 4, 5 en 7 onderzocht en betrokken bij
een reeds bestaand interdepartementaal traject waarin aan de hand van
een risicoanalyse wordt gekeken naar de te beschermen belangen,
dreigingen en weerbaarheid van de Rotterdamse haven, welke risico’s
hieruit naar voren komen en hoe hier eventueel vervolg aan gegeven
moet worden.
Pagina 2 van 3

•

•
•

Dit traject en onderzoek wordt gecoördineerd vanuit het ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat en de Nationaal Coördinator
Terrorismebestrijding en Veiligheid, in samenwerking met de ministeries
van Defensie, Economische Zaken en Klimaat en Buitenlandse Zaken.
Naar verwachting wordt het onderzoek in het najaar van 2023 afgerond.
De beantwoording van de Kamervragen is afgestemd met de relevante
ministeries.
Het ministerie van Financiën heeft vanuit belang in deelnemingen
verzocht om mee te lezen op de beantwoording.

Datum
21 april 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/106162
Opgesteld door
Bestuurskern
Dir.Maritieme Zaken
Afd. Zeehavens
Aan
Minister

Pagina 3 van 3