2011D54283

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 november 2011
Hierbij zend ik u, conform uw verzoek, mijn reactie op de brief van SOON
en Verenso aan u naar aanleiding van artikelen over het tekort aan
specialisten ouderengeneeskunde.
In de brief wordt aandacht gevraagd voor een aantal punten om het vak
van specialist ouderengeneeskunde aantrekkelijk en toekomstbestendig te
maken. Ik geef u hieronder per punt mijn reactie.
– Een verplicht co-schap ouderengeneeskunde in te stellen
Ik begrijp de wens. Het Raamplan Artsopleiding 2009 van de Nederlandse
Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) beschrijft de verschillende landelijke vereisten die gesteld worden aan de initiële opleiding tot
arts. De eindtermen uit dit Raamplan worden vertaald in het curriculum
van de geneeskundeopleiding, die een verantwoordelijkheid zijn van de
individuele faculteiten. Deze autonomie van de individuele faculteiten
respecteer ik. Ik zou de beroepsgroep daarom willen adviseren hiervoor
contact op te nemen met de individuele faculteiten.
– De invoering van een elektronisch medisch dossier te faciliteren
De verpleeghuizen zelf zijn verantwoordelijk voor de inrichting van hun
informatievoorziening. Ik kan me voorstellen dat de verpleeghuizen vanuit
oogpunt van veiligheid de prioriteit leggen bij het invoeren van Elektronisch Patiënten Dossier (EPD) en Elektronisch Voorschrijf Systeem (EVS)
in hun informatiesysteem. In de brief wordt verwezen naar stimuleringsregelingen die er in het verleden waren voor huisartsen en ziekenhuizen.
Deze stimuleringsregelingen vonden plaats in een tijd dat mijn ministerie
een grote rol had in landelijke gegevensuitwisseling in de zorg. Met de
verwerping van de wijziging van de Wet gebruik burgerservicenummer in
de zorg in verband met de elektronische informatie-uitwisseling in de zorg
door de Eerste Kamer dit voorjaar is de rol van mijn ministerie hierin
aanzienlijk veranderd. Op dit moment liggen initiatieven op dit vlak bij het
veld zelf. Mogelijk kan de beroepsgroep hierbij aansluiting vinden. Zo
heeft op 4 november een bestuurlijk overleg terzake plaatsgevonden
tussen verschillende zorgkoepels en NICTIZ. Zoals ik u in mijn brief van
7 november jongstleden heb gemeld, neemt het bestuur van NICTIZ
hierover deze week een besluit en informeert mij daarover. Zodra ik het
besluit van NICTIZ ontvang zal ik dit per ommegaande aan u aanbieden.
– De beschikbaarheid en honorering van specialisten ouderengeneeskunde te verbeteren
In de brief wordt vermeld dat men vindt dat er sprake is van een lage
honorering van de specialisten ouderengeneeskunde. Men wijt die aan
het feit dat de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor de Verpleeg-,
Verzorgingshuizen en Thuiszorg (cao VVT) van toepassing is. De schrijvers
denken dit te kunnen oplossen door langer werken mogelijk te maken, de
cao VVT niet toe te passen en vrije vestiging mogelijk te maken. Ik ben
van mening dat deze gedachtegang geen adequate oplossing is voor het
probleem en wel om het volgende:

nds-tk-2011D54283

1

De hoogte van honorering
In de brief wordt gesteld dat er sprake is van een lage honorering. In de
media is die stelling geadstrueerd door een vergelijking te maken met een
huisarts. De huisarts is in beginsel een vrije beroepsbeoefenaar, terwijl de
specialist ouderengeneeskunde in loondienst werkt, waardoor een juiste
vergelijking niet mogelijk is. Een specialist ouderengeneeskunde verdient
jaarlijks maximaal circa € 79 000 en met managementtaken erbij
maximaal circa € 96 000. Dit is meer dan een huisarts in dienst bij een
gezondheidscentrum (gecorrigeerd naar eenzelfde werkweek van 36 uur
per 1-1-2011).
De CAO en het aantal uren werken per week
Werkgevers- en werknemersorganisaties sluiten samen cao’s af en
bepalen zelf de werkingssfeer van zo’n cao. Dit gaat volledig buiten mij
om. Indien betrokken partijen verandering wensen op dit gebied, is dat
aan hen om dit te bewerkstelligen.
Ik ben wel benieuwd naar de mening hierover van huidige, maar vooral
aankomend specialist ouderengeneeskunde en potentiële kandidaten voor
een opleidingsplaats. Het Capaciteitsplan 2010 meldt namelijk dat in 2009
vrouwelijke specialisten ouderengeneeskunde gemiddeld 0,76 fte werkten
en hun mannelijke collega’s 0,91 fte. Ook meldt het Capaciteitsplan dat de
deeltijdfactor van zowel de mannen als de vrouwen in de periode
waarover gegevens beschikbaar zijn langzaam daalt: er is een trend naar
nog minder uren per week werken.
Vrije vestiging
Ik kan me inderdaad voorstellen dat vrije vestigingsmogelijkheid de
ondernemingszin prikkelt. Ik hoop echter dat betrokken zich ervan bewust
zijn dat vrije vestiging niet per definitie een hoger besteedbaar inkomen
hoeft op te leveren.
– De toegankelijkheid van de specialist ouderengeneeskunde voor de
patiënten in de thuissituatie mogelijk te maken.
In de brief wordt verwezen naar het rapport van de KNMG «Sterke
medisch zorg voor kwetsbare ouderen». Hierin heeft de KNMG verschillende voorstellen gepresenteerd voor verbetering van de medische zorg
aan kwetsbare ouderen. Dit rapport en de verbetervoorstellen zijn door
mij positief ontvangen.
De rol van de specialist ouderengeneeskunde binnen het stelsel van de
langdurige zorg is een belangrijke. Zoals ik in reactie op de Kamervragen
gesteld door het Kamerlid Voortman (GL), in reactie op het bericht van
Verenso & SOON over «Kabinetsplannen bemoeilijken ouderenzorg», heb
aangegeven moet die rol worden herbezien. Hiervoor biedt het rapport
van de KNMG aanknopingspunten.
Daarin staat onder meer dat de zorg tussen huisartsen, specialisten
ouderengeneeskunde, geriatrische ziekenhuiszorg en geriatrische
revalidatiezorg beter op elkaar moet worden afgestemd en dat er meer
moet worden samengewerkt. Het idee dat specialisten ouderengeneeskunde buiten de traditionele verpleeghuizen, thuis en in het verzorginghuis voor ouderen met een intramurale indicatie moeten kunnen
worden ingezet, onderschrijf ik dan ook.
Over de vraag hoe dit het beste georganiseerd en bekostigd kan worden
bezin ik mij nog. Financiering van consulten en advisering van thuiswonende patiënten en overheveling naar de Zvw, zoals wordt voorgesteld

2

door de beroepsgroep, is hierbij één van de mogelijkheden die ik in mijn
overwegingen meeneem.
Op 10 oktober jongstleden is hierover reeds door het ministerie met
enkele van de medewerkers van Verenso gesproken. Voor mij staat
voorop dat een mogelijke overheveling alleen zinvol is als daarmee wordt
bereikt dat de kwaliteit van zorg voor de cliënt toeneemt.
Afrondend wil ik nogmaals benadrukken dat het tekort in instroom in de
opleiding tot specialist ouderengeneeskunde de afgelopen jaren al
geruime tijd mijn aandacht heeft. Dit geldt ook voor het aantrekkelijk en
toekomstbestendig maken van het vak van specialist ouderengeneeskunde. Diverse gesprekken en activiteiten hieromtrent zijn reeds gaande.
Ik zal Verenso, evenals andere betrokken partijen, in dit proces blijven
betrekken.
Het blijft een punt van aandacht voor alle partijen, ieder met zijn eigen
verantwoordelijkheid.
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E. I. Schippers

3