Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

31 936

Luchtvaartbeleid

Nr. 732

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 maart 2020
Hierbij informeer ik u over de stand van zaken met betrekking tot de
besluitvorming over Lelystad Airport. Daarbij zal ik eerst ingaan op de
betekenis van de corona-crisis voor Lelystad Airport. Daarna informeer ik
u over de uitkomsten van het advies van de Commissie voor de m.e.r. en
het RIVM, dat u in de bijlage aantreft1, en op de betekenis hiervan voor
het vervolgproces.
Impact van de corona-crisis
Eerder heeft het Kabinet u geïnformeerd over de grote impact die de
coronacrisis heeft en nog zal krijgen op de mondiale, Europese en
Nederlandse economie. De gevolgen zijn nu al voelbaar. De precieze
impact op de Nederlandse economie zal afhangen van de snelheid
waarmee het coronavirus onder controle kan worden gebracht.
Het is duidelijk dat de luchtvaart een van de sectoren is die direct grote
gevolgen van de coronacrisis ondervindt. Wereldwijd zijn maatregelen
getroffen die ertoe hebben geleid dat het aantal vliegtuigbewegingen
vergaand is gereduceerd. De Aalsmeerbaan op Schiphol wordt tijdelijk als
parkeerplaats gebruikt. Lelystad Airport dient als overloopluchthaven van
Schiphol. Maar gezien het voorgaande zal van overloop vanaf Schiphol dit
jaar geen sprake zijn. Bij de luchtvaartmaatschappijen op Schiphol gaat in
de eerste plaats alle aandacht uit naar de vraag hoe zij zich het beste
kunnen voorbereiden op herstel van de operatie wanneer de situatie dat
weer toelaat. Pas nadat de operatie genormaliseerd is, kan verder
uitvoering worden gegeven aan het selectiviteitsbeleid zoals in het
Regeerakkoord is afgesproken (Bijlage bij Kamerstuk 34 700, nr. 34).
Daarom heb ik besloten om de openstelling van Lelystad Airport met een
jaar uit te stellen tot november 2021. Dit heeft als voordeel dat bij opening

1

kst-31936-732
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 936, nr. 732

1

van de luchthaven de tijdelijke laagvliegroutes niet nodig zijn en het biedt
tevens duidelijkheid aan alle betrokken partijen.
Ervaringen met eerdere grote crises, waaronder de kredietcrisis in 2008,
laten zien dat de luchtvaart snel de negatieve impact van een crisis
ondervindt, maar vaak ook dat redelijk snel herstel weer mogelijk is. Het
kabinet stelt alles in het werk om de economische neergang zoveel
mogelijk te beperken en optimale randvoorwaarden te creëren voor een
spoedig economisch herstel na de coronacrisis. Om een bijdrage te
kunnen leveren aan het economisch herstel zullen de voorbereidingen die
nodig zijn voor openstelling van Lelystad Airport, inclusief de natuurvergunning die nodig is door het wegvallen van de PAS, voortvarend worden
voortgezet.
Advies Commissie voor de m.e.r. en het RIVM
Op 17 februari heb ik uw Kamer geïnformeerd2 over de opdracht die ik
heb gegeven aan de Commissie voor de m.e.r. over de stikstofberekeningen van Lelystad Airport. De Commissie voor de m.e.r. is in samenwerking met het RIVM3 verzocht om zowel terug te kijken op de procedure
die tot nu toe is doorlopen, als om vooruit te kijken en te adviseren over
hoe in toekomstige milieueffectrapporten de gevolgen van stikstofemissies door de luchtvaart in beeld moeten worden gebracht.
Terugkijkend
Met de kennis van toen en binnen de juridische context van toen, komt de
Commissie voor de m.e.r. in samenwerking met het RIVM tot het oordeel
dat de analyse de facto volgens de destijds geldende regels geen
consequenties had gehad voor de afweging tussen varianten in het MER
en de uitvoerbaarheid van het project, aangezien er binnen het PAS
voldoende ruimte voor prioritaire projecten was gereserveerd.4
De Commissie oordeelt dat terecht geen rekening is gehouden met
emissies boven 3.000 ft omdat de effecten van vliegverkeer boven 3.000 ft
niet beter in beeld konden en kunnen worden gebracht. Daarnaast komt
de Commissie tot het oordeel dat gegeven de modelmatige beperkingen
de aanname dat de emissies door hun warmte opstijgen niet terecht is.
Men oordeelt nu dat gegeven het model gekozen had moeten worden
voor een warmteinhoud van 0MW. Dit heeft gevolgen voor de spreiding
van de emissies van stikstof: voor natuurgebieden dichterbij de luchthaven is sprake van een beperkte onderschatting; voor natuurgebieden
die verder weg gelegen zijn, is sprake van een beperkte overschatting. De
Commissie concludeert tevens dat dit consequenties zou hebben gehad
voor de gevolgde procedure omdat de vergunningplichtige grenswaarde
van maximaal 1 mol N/ha/jaar in een gebied wordt overschreden. De
Commissie voor de m.e.r. constateert dat zij destijds bij haar beoordeling
van de MER had moeten aanbevelen om de gekozen warmteinhoud te
wijzigen. Omdat dit volgens de destijds geldende kaders geen consequenties had gehad voor de uitvoerbaarheid van het project, zou het
gebruik van warmteinhoud om die reden dan ook niet zijn aangemerkt als
een fout die een besluit over het MER in de weg stond.5
De Commissie concludeert met betrekking tot het wegverkeer dat het
beschouwde studiegebied past binnen het studiegebied op grond van het
2

Kamerstuk 31 936, nr. 722.
Waar in deze brief «Commissie» wordt geschreven, wordt bedoeld de Commissie voor de
m.e.r. in samenwerking met het RIVM.
4
Zie pagina 2 advies review SATL-rapport.
5
Zie pagina 12 advies review SATL-rapport.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 936, nr. 732

2

door de Commissie voor de m.e.r. destijds gehanteerde toetscriterium
«opgaan in heersend verkeersbeeld». De Commissie concludeert nu dat
het studiegebied breder in beeld had moeten worden gebracht, maar dat
dit geen consequenties zou hebben gehad voor de resultaten en/of
gevolgde procedure omdat in de PAS voor de effecten van het wegverkeer
al een voorziening was getroffen6.
Vooruitkijkend
Binnen de huidige juridische context en bestaande rekenmethodiek voor
stikstofdepositie adviseert de Commissie om de gevolgen van de emissies
van het vliegverkeer op de natuur opnieuw te beoordelen, en geeft
daarvoor nadere specifieke uitgangspunten:
• Tot op een hoogte van 3.000 ft de effecten van de emissies die
plaatsvinden te berekenen;
• Voor de warmteinhoud de waarde van 0 MW tijdens vluchtfases
waarin het vliegtuig van de grond is te gebruiken. Is het nog aan de
grond, gebruik dan een warmteinhoud van 0 MW, met een totale
bronhoogte van 18 m. Mits goed onderbouwd, kan voor de warmteinhoud van emissies van vliegtuigen op de grond ook een andere
waarde dan 0 MW worden gebruikt;
• Voor het wegverkeer de standaardrekenmethode 2 (SRM2) uit de
Regeling beoordeling luchtkwaliteit te gebruiken. Breng zolang er geen
nieuw beleid voor afbakening van het studiegebied is de effecten in
beeld tot op een afstand van 5 km links en rechts van te onderzoeken
wegen. En motiveer voor welke wijzigingen in aantallen verkeersbewegingen nog een betrouwbare uitspraak kan worden gedaan over de
omvang van het te verwachten effect.
Toekomstige stikstofdepositie berekeningen
Geconstateerd kan worden dat er geen duidelijke regels waren over hoe
met warmte en verkeer moest worden omgegaan. Dit heeft erin geresulteerd dat bij verschillende luchthavenbesluiten op verschillende wijzen is
omgegaan met de warmteinhoud. De Commissie creëert, uitgaande van
de beperkingen van het huidige model, met dit advies hier nu helderheid
in. Daarvoor ben ik de commissie erkentelijk. De adviezen voor de
verkeersaantrekkende werking7 en warmteinhoud8 zullen vanaf nu
consequent worden toegepast bij toekomstige depositieberekeningen in
AERIUS. Vanzelfsprekend zal ik deze adviezen direct toepassen bij het
afronden van de projectspecifieke beoordelingen van Schiphol en
Lelystad Airport. Tenslotte meld ik u dat het Kabinet de reactie op het
luchtvaartadvies van het Adviescollege Stikstofproblematiek binnenkort
aan uw Kamer doet toekomen.
Vervolgprocedure besluitvorming Lelystad Airport
In de overleggen die ik met uw Kamer heb gevoerd, heb ik steeds
benadrukt dat ik een transparante en zorgvuldige besluitvorming voorsta.
Om die reden heb ik uitdrukkelijk aan uw Kamer toegezegd (Kamerstuk
31 936, nr. 643) dat ik uw Kamer zal informeren over alle bouwstenen met
betrekking tot Lelystad Airport waarna het parlement bij de voorhang van
de wijziging van het Luchthavenbesluit Lelystad Airport een integrale
6

Zie pagina 14 advies review SATL-rapport.
Effect van het verkeer wordt doorgerekend met SRM2, tot 5km van de weg. De afbakening van
de wegen waarop de verkeersaantrekkende werking wordt bepaald door de nauwkeurigheid
van het NRM model en hier een zekere veiligheidsmarge bij te hanteren.
8
Het hanteren van 0 MW voor de fase waarin het vliegtuig van de grond is en 18 meter
uitstoothoogte voor de fase waarin het vliegtuig op de grond is, dit ter correctie van warmte.
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 936, nr. 732

3

afweging kan maken. Zo bent u geïnformeerd over de actualisatie van het
MER 2018 en de verbetermaatregelen aan de aansluitroutes die zien op
ongehinderd doorklimmen. Met het voorliggende advies van de
Commissie m.e.r blijft het eerdere positieve oordeel van de Commissie
voor de m.e.r. over het geactualiseerde MER 2018 ongewijzigd. Wel
dienen met het vervallen van het PAS de gevolgen van de stikstofdepositie als gevolg van vliegverkeer opnieuw onderzocht te worden onderzocht. Deze gevolgen zullen in de passende beoordeling worden
beschreven. De hiervoor noodzakelijke onderzoeken zijn zoals eerder
gemeld reeds in gang gezet. Ik zal daarbij de adviezen over de nadere
specifieke uitgangspunten voor toekomstige stikstofonderzoeken van de
Commissie overnemen. Zodra dit gereed is, zal ik uw Kamer hierover
informeren.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 31 936, nr. 732

4