Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

35 361

Wijziging van de Mediawet 2008 in verband met
de implementatie van Richtlijn 2018/1808 van
het Europees Parlement en de Raad van
14 november 2018 tot wijziging van Richtlijn
2010/13/EU betreffende de coördinatie van
bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke
bepalingen in de lidstaten inzake het aanbieden
van audiovisuele mediadiensten (richtlijn
audiovisuele mediadiensten) in het licht van een
veranderende marktsituatie

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het noodzakelijk is bij wet
regels te stellen ter uitvoering van Richtlijn 2010/13/EU van het Europees
Parlement en de Raad van 10 oktober 2010 betreffende de coördinatie van
bepaalde wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen in de lidstaten
inzake de het aanbieden van audiovisuele mediadiensten (richtlijn
audiovisuele mediadiensten) (PbEU L95), zoals deze laatstelijk is gewijzigd
bij Richtlijn 2018/1808/EU van het Europees Parlement en de Raad van
14 november 2018 (PbEU L303);
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I WIJZIGING VAN DE MEDIAWET 2008
De Mediawet 2008 wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 1.1, eerste lid, worden de volgende begripsbepalingen in de
alfabetische volgorde ingevoegd:
audiovisueel media-aanbod: media-aanbod van een mediadienst dat
betrekking heeft op producten met bewegende beeldinhoud al dan niet
mede met geluidsinhoud;
overlay: toevoeging aan het audiovisueel media-aanbod die niet
afkomstig is van de media-instelling die de mediadienst verzorgt;.

kst-35361-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

1

B
Artikel 2.58 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst;
2. Aan het slot van het eerste lid, onderdeel d, (nieuw) vervalt «en»;
3. Onder vervanging van de punt aan het slot van het eerste lid,
onderdeel e, (nieuw) door «; en» wordt een onderdeel toegevoegd,
luidende:
f. de maatregelen die de NPO treft om de toegankelijkheid van het
audiovisueel media-aanbod voor personen met een handicap verder te
ontwikkelen.
4. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Het Commissariaat brengt uiterlijk 19 december 2022 en vervolgens
om de drie jaar verslag uit aan de Europese Commissie over de uitvoering
van het eerste lid, onderdeel f.
C
Aan artikel 2.88 wordt een lid toegevoegd, luidende:
5. Een publieke media-instelling neemt passende maatregelen om te
voorkomen dat het aanbod van haar mediadiensten aanzet tot geweld of
haat jegens een groep personen of een lid van een groep, op een van de
gronden genoemd in artikel 21 van het Handvest van de grondrechten van
de Europese Unie, of uitlokt tot het plegen van een terroristisch misdrijf.
D
Artikel 2.95, eerste lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In de aanhef vervalt: , inclusief omlijsting,.
2. Onderdeel c komt te luiden:
c. niet meer dan twintig procent van de tijdvakken tussen 06:00 uur en
18:00 uur en tussen 18:00 uur en 24:00 uur.
E
Artikel 2.115 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst.
2. Er worden drie leden toegevoegd, luidende:
2. Het audiovisueel media-aanbod op aanvraag bestaat per aanbodkanaal voor ten minste dertig procent uit Europese producties als bedoeld
in artikel 1 van de Europese richtlijn.
3. De Europese producties van een aanbodkanaal als bedoeld in het
tweede lid worden door de aanbieder van het aanbodkanaal onder de
aandacht van het publiek gebracht.
4. Het tweede en derde lid zijn niet van toepassing op een mediadienst
op aanvraag van een publieke media-instelling met een lage omzet of een
klein publiek.
5. Het Commissariaat kan aan een publieke media-instelling of aan de
NPO ontheffing verlenen van het tweede en het derde lid indien de
toepassing van deze leden gelet op de aard of het onderwerp van deze
mediadienst op aanvraag praktisch onhaalbaar of ongerechtvaardigd zou
zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

2

F
Aan artikel 3.5 wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Een commerciële media-instelling neemt passende maatregelen om
te voorkomen dat het aanbod van haar mediadiensten aanzet tot geweld
of haat jegens een groep personen of een lid van een groep, op een van
de gronden genoemd in artikel 21 van het Handvest van de grondrechten
van de Europese Unie, of uitlokt tot het plegen van een terroristisch
misdrijf.
G
Artikel 3.5a wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst;
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. Een commerciële media-instelling informeert het Commissariaat
onverwijld over wijzigingen die van invloed kunnen zijn op de
bevoegdheid van Nederland over deze commerciële media-instelling.
H
Artikel 3.8, eerste lid, komt te luiden:
1. Het programma-aanbod op een programmakanaal bestaat voor niet
meer dan twintig procent van de tijdvakken tussen 06:00 uur en 18:00 uur
en tussen 18:00 uur en 24:00 uur uit reclame- of telewinkelboodschappen.
I
Artikel 3.10 wordt als volgt gewijzigd:
1. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. In programma’s die in het bijzonder bestemd zijn voor kinderen
jonger dan twaalf jaar worden geen telewinkelboodschappen opgenomen.
Artikel 3.11 wordt als volgt gewijzigd:
1. Voor de tekst wordt de aanduiding «1.» geplaatst;
2. In het eerste lid (nieuw), onderdeel b, vervalt «en»;
3. In het eerste lid (nieuw), onderdeel b, wordt aan het slot de
puntkomma vervangen door een punt;
4. Onderdeel c van het eerste lid (nieuw) vervalt;
5. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
2. In programma’s die in het bijzonder bestemd zijn voor kinderen
jonger dan twaalf jaar worden ten hoogste eenmaal per geprogrammeerd
tijdvak van dertig minuten reclameboodschappen opgenomen, mits de
geprogrammeerde duur van het programma meer dan dertig minuten
bedraagt.
J
Artikel 3.19a komt te luiden:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

3

Artikel 3.19a
1. Productplaatsing in het programma-aanbod is toegestaan met
uitzondering van nieuws- en actualiteitenprogramma’s, programma’s over
consumentenzaken, programma’s van kerkelijke of geestelijke aard en
programma’s die in het bijzonder bestemd zijn voor kinderen jonger dan
twaalf jaar.
2. Deze afdeling is niet van toepassing op aanbod dat is geproduceerd
voor 19 december 2009.
K
Artikel 3.19c komt te luiden:
Artikel 3.19c
Artikel 3.19b, vierde lid, is niet van toepassing op programma-aanbod
met productplaatsing dat niet geproduceerd of besteld is door of in
opdracht van de commerciële media-instelling dan wel door of in
opdracht van een aan haar verbonden onderneming.
L
Artikel 3.27 komt te luiden:
Artikel 3.27
1. Een commerciële media-instelling brengt jaarlijks verslag uit aan het
Commissariaat over de maatregelen die zij treft om de toegankelijkheid
van het audiovisuele media-aanbod voor personen met een handicap
verder te ontwikkelen.
2. Het Commissariaat brengt uiterlijk 19 december 2022 en vervolgens
om de drie jaar verslag uit aan de Europese Commissie over de uitvoering
van het eerste lid.
M
Aan artikel 3.29b wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Een media-instelling die een commerciële mediadienst op aanvraag
verzorgt informeert het Commissariaat onverwijld over wijzigingen die
van invloed kunnen zijn op de bevoegdheid van Nederland over deze
media-instelling.
N
Artikel 3:29c komt te luiden:
Artikel 3:29c
1. Het audiovisueel media-aanbod van een commerciële mediadienst op
aanvraag bestaat voor ten minste dertig procent uit Europese producties
als bedoeld in artikel 1 van de Europese richtlijn.
2. De Europese producties op een commerciële mediadienst op
aanvraag worden door de media-instelling die de commerciële mediadienst op aanvraag verzorgt onder de aandacht van het publiek gebracht.
3. Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing op een mediainstelling die een commerciële mediadienst op aanvraag met een lage
omzet of een klein publiek verzorgt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

4

4. Het Commissariaat kan voor een media-instelling die een commerciële mediadienst op aanvraag verzorgt ontheffing verlenen van het eerste
en tweede lid indien de toepassing van het derde lid gelet op de aard of
het onderwerp van deze mediadienst op aanvraag praktisch onhaalbaar of
ongerechtvaardigd zou zijn.
O
In artikel 3.29d wordt «3.19c en 3.26» vervangen door «3.19c, 3.26 en
3.27».
P
Na hoofdstuk 3 wordt een hoofdstuk ingevoegd, luidende:
HOOFDSTUK 3A VIDEOPLATFORMDIENSTEN
Artikel 3a.1
In dit hoofdstuk en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan
onder:
aanbieder van een videoplatform: de natuurlijke persoon of rechtspersoon die een videoplatformdienst aanbiedt;
audiovisuele commerciële communicatie: beelden, al dan niet met
geluid, die dienen om direct of indirect de goederen, de diensten of het
imago van een natuurlijke of rechtspersoon die een economische activiteit
verricht, te promoten en deel uitmaken van audiovisueel media-aanbod of
van een door gebruikers gegenereerde video, tegen betaling of een
soortgelijke vergoeding of ten behoeve van zelfpromotie;
door gebruiker gegenereerde video: een reeks bewegende beelden, al
dan niet met geluid, die ongeacht de duur ervan een afzonderlijk element
vormt, die door een gebruiker is gecreëerd en door die gebruiker of een
andere gebruiker naar een videoplatform is geüpload;
gedragscode: gedragscode voor een of meer videoplatformen, gericht
op de gebruikers van een videoplatformdienst, waarin in ieder geval
regels als bedoeld in artikel 3a.3 zijn opgenomen.
productplaatsing: het tegen betaling of soortgelijke vergoeding
opnemen van of het verwijzen naar een product, dienst of (beeld)merk
binnen het kader van een programma, met een programma overeenkomend onderdeel van het media-aanbod, of door een gebruiker
gegenereerde video;
sponsoring: het verstrekken van financiële of andere bijdragen door een
onderneming of een natuurlijke persoon die zich gewoonlijk niet
bezighoudt met de verzorging van mediadiensten of videoplatformdiensten, of met de vervaardiging van audiovisuele werken, ten behoeve
van de totstandkoming of aankoop van media-aanbod of door gebruikers
gegenereerde video’s, teneinde de verspreiding daarvan naar het
algemene publiek of een deel daarvan te bevorderen of mogelijk te
maken;
videoplatformdienst: dienst of een losstaand gedeelte daarvan,
a. waarvan het hoofddoel of een essentiële functie bestaat uit het aan
het algemene publiek aanbieden van audiovisueel media-aanbod of door
gebruikers gegenereerde video’s ter informatie, vermaak of educatie;
b. waarvoor de aanbieder van het videoplatform geen redactionele
verantwoordelijkheid draagt;
c. waarvan de organisatie met automatische middelen of algoritmen
wordt bepaald door de aanbieder van het videoplatform; en
d. die wordt aangeboden door middel van openbare elektronische
communicatienetwerken als bedoeld in artikel 1.1 van de Telecommunicatiewet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

5

Artikel 3a.2
1. Onder de bevoegdheid van Nederland valt een aanbieder van een
videoplatformdienst die krachtens artikel 28bis, eerste tot en met vierde
lid, van de Europese richtlijn in Nederland is gevestigd of geacht wordt in
Nederland te zijn gevestigd.
2. Een aanbieder van een videoplatform stelt, gemakkelijk, rechtstreeks
en permanent ten minste de volgende gegevens beschikbaar voor het
publiek:
a. naam;
b. plaats van vestiging;
c. contactgegevens waaronder e-mailadres of internetadres; en
d. de naam van het Commissariaat als het orgaan dat is belast met het
toezicht op de naleving van het bepaalde bij of krachtens dit hoofdstuk.
Artikel 3a.3
1. Een aanbieder van een videoplatform heeft een gedragscode die
maatregelen voorschrijft als bedoeld in artikel 28ter, eerste lid, en tweede
lid, tweede en vierde alinea, van de Europese richtlijn, en past deze
gedragscode en maatregelen op dit videoplatform toe.
2. De gedragscode, bedoeld in het eerste lid, omvat daartoe naargelang
het geval de maatregelen als genoemd in artikel 28ter, derde lid, van de
Europese richtlijn.
3. De gedragscode, bedoeld in eerste lid, bevat duidelijke en ondubbelzinnige doelstellingen en voorziet in:
a. regelmatige, transparante en onafhankelijke toezicht- en evaluatiemaatregelen ten aanzien van de mate waarin de doelstellingen worden
bereikt; en
b. doeltreffende handhaving, met inbegrip van doeltreffende en
evenredige sancties.
4. De aanbieder van een videoplatform zorgt ervoor dat de gedragscode
voldoende draagvlak heeft onder de belangrijkste betrokkenen.
Artikel 3a.4
1. Een aanbieder van een videoplatform die audiovisuele commerciële
communicatie in de handel brengt, verkoopt of organiseert, is aangesloten bij de Nederlandse Reclame Code of een vergelijkbare door de
Stichting Reclame Code tot stand gebrachte regeling en ter zake onderworpen aan het toezicht van de Stichting Reclame Code.
2. Aansluiting wordt aangetoond door een schriftelijke verklaring van de
Stichting Reclame Code aan het Commissariaat over te leggen.
Artikel 3a.5
1. Audiovisuele commerciële communicatie op een videoplatformdienst
is als zodanig herkenbaar.
2. In audiovisuele commerciële communicatie wordt geen subliminale
technieken gebruikt.
3. Audiovisuele commerciële communicatie wordt niet aangeboden in
de vorm van sluikreclame.
4. Indien audiovisueel media-aanbod of door gebruikers gegenereerde
video’s audiovisuele commerciële communicatie bevatten en de
aanbieder van een videoplatform daarvan op de hoogte is, informeert de
aanbieder van een videoplatform de gebruiker van de videoplatformdienst
hierover op een manier die voor de gebruiker duidelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

6

Q
Artikel 4.1 komt te luiden:
Artikel 4.1
1. Het audiovisueel media-aanbod mag alleen dan aanbod bevatten dat
schade kan toebrengen aan de lichamelijke, geestelijke of morele
ontwikkeling van personen jonger dan zestien jaar, als de instelling die
verantwoordelijk is voor de inhoud van het aanbod is aangesloten bij de
door Onze Minister erkende organisatie, bedoeld in artikel 4.2, eerste lid,
en ter zake gebonden is aan de regels en het toezicht daarop van die
organisatie met betrekking tot het verspreiden van het hiervoor bedoelde
aanbod.
2. De instelling die is aangesloten bij de door Onze Minister erkende
organisatie, bedoeld in artikel 4.2, eerste lid, toont dit aan door een
schriftelijke verklaring van de erkende organisatie aan het Commissariaat
over te leggen.
3. Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing voor zover het
audiovisueel media-aanbod wordt aangeboden in een andere lidstaat van
de Europese Unie en de aanbieder daarvan aan het Commissariaat heeft
aangetoond dat de bescherming van personen jonger dan zestien jaar
tegen het betreffende audiovisuele media-aanbod ten minste overeenkomstig is aan het beschermingsniveau als bedoeld in artikel 4.2.
R
Na artikel 4.1 (nieuw) wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 4.1a
1. Audiovisueel media-aanbod dat schade kan toebrengen aan de
lichamelijke, geestelijke of morele ontwikkeling van personen jonger dan
zestien jaar wordt door de instelling die verantwoordelijk is voor de
inhoud van het aanbod zodanig beschikbaar gesteld dat personen jonger
dan zestien jaar deze normaliter niet te horen of te zien krijgen.
2. De meest schadelijke inhoud als nodeloos geweld en pornografie
wordt door de instelling die verantwoordelijk is voor de inhoud van het
aanbod ontoegankelijk gemaakt voor personen jonger dan zestien jaar.
3. Voor zover het televisieprogramma-aanbod betreft dat niet als meest
schadelijke inhoud kan worden gekwalificeerd, worden de maatregelen
die volgen uit de regelingen als bedoeld in artikel 4.2, tweede lid,
beschouwd als maatregelen als bedoeld in het eerste lid.
4. De op grond van dit artikel door media-instellingen verzamelde of
anderszins gegenereerde persoonsgegevens van minderjarigen worden
niet verwerkt voor commerciële doeleinden.
S
In artikel 4.2, tweede lid, onder b, wordt «aanbod» vervangen door
«aanbod op een programmakanaal».
T
Artikel 4.6 vervalt.
U
In artikel 6.13, tweede lid, vervalt de tweede volzin.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

7

V
Na titel 6.3 wordt een titel ingevoegd, luidende:
TITEL 6.3A ONGEWIJZIGD VERSPREIDEN VAN MEDIA-AANBOD VAN EEN
PUBLIEKE OF COMMERCIËLE MEDIA-INSTELLING
Artikel 6.25a
1. Het media-aanbod van een publieke of commerciële media-instelling
wordt ongewijzigd verspreid, tenzij de betreffende publieke of commerciële media-instelling toestemming heeft gegeven voor een gewijzigde
vorm van verspreiding.
2. Gewijzigde verspreiding van audiovisueel media-aanbod door de
toevoeging van een overlay is mogelijk indien:
a. de ontvanger van de dienst daartoe voor privégebruik het initiatief
heeft genomen of toestemming heeft gegeven;
b. het besturingselementen van gebruikersinterfaces of waarschuwingen, informatie van algemeen belang of ondertiteling betreft;
c. in geval van commerciële doeleinden: door de publieke of commerciële media-instelling uitdrukkelijk toestemming is gegeven; of
d. het commerciële communicatie betreft die door de publieke of
commerciële media-instelling van de mediadienst wordt aangeboden.
W
In artikel 7.12, derde lid, wordt na «3.20 tot en met 3.26, 3.29, 3.29d,»
ingevoegd «3a.5,».
X
Na artikel 7.21 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 7:22
1. Het Commissariaat houdt een lijst bij met publieke en commerciële
media-instellingen die op grond van artikel 1.2, eerste lid, onder de
bevoegdheid van Nederland vallen, met de vermelding op welk criterium
als bedoeld in artikel 2, tweede tot en met vijfde lid, van de Europese
richtlijn de rechtsmacht van de betreffende aanbieder is gebaseerd.
2. Het Commissariaat houdt een lijst bij met de aanbieders van
videoplatformen die op grond van artikel 3a.2, eerste lid, onder de
bevoegdheid van Nederland vallen, met de vermelding op welk criterium
als bedoeld in artikel 28bis, eerste tot en met vierde lid, van de Europese
richtlijn de rechtsmacht van de betreffende aanbieder is gebaseerd.

ARTIKEL II. INWERKINGTREDING
Deze wet treedt in werking met ingang van de eerste dag van de
kalendermaand na de datum van uitgifte van het Staatsblad waarin zij
geplaatst wordt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

8

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 35 361, nr. 2

9