Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 332 (R2062)

Verdrag betreffende de Aziatische
Infrastructuurinvesteringsbank; Beijing, 29 juni
2015

Nr. 8

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 januari 2016
In het notaoverleg van 19 november jl. over het Verdrag betreffende de
Aziatische Infrastructuurinvesteringsbank (AIIB) heb ik toegezegd om uw
Kamer te blijven informeren over de stand van zaken omtrent het beleid
van de AIIB, met name ten aanzien van de waarborgen op het gebied van
milieu en sociale impact (safeguards) (Kamerstuk 34 332 (R2062), nr. 7).
Middels deze brief geef ik daaraan gevolg.
Daarnaast informeer ik u in deze brief graag over de laatste stand van
zaken omtrent de inauguratie van de AIIB en de vorming van de Eurozone
kiesgroep binnen de AIIB. In het verslag van de Eurogroep van
22 november jl. (Kamerstuk 21 501-07, nr. 1325) heb ik u gemeld dat de
Eurogroepeen principeakkoord heeft bereikt over een gezamenlijke stoel
en een rotatieschema, en dat een gedetailleerde kiesgroepovereenkomst
uitgewerkt zou worden. Deze overeenkomst is recent vastgesteld en ik doe
u deze, conform de toezegging in het bovengenoemde verslag, hierbij
toekomen1.
Inauguratie
Op 16 en 17 januari 2016 vindt in Beijing de inaugurele vergadering van
de Raad van Gouverneurs plaats. De Raad van Gouverneurs zal onder
meer diverse inaugurele resoluties aannemen en de Raad van Bewindvoerders kiezen. Voor Nederland is de Minister van Financiën de
Gouverneur bij de AIIB en de Thesaurier-Generaal van het Ministerie van
Financiën de plv. Gouverneur. Na de vergadering van de Raad van
Gouverneurs vindt op 17 en 18 januari de eerste vergadering van de Raad
van Bewindvoerders plaats. De Raad van Bewindvoerders zal hier de
belangrijkste beleidsdocumenten ter instelling van de AIIB bespreken en
daarover stemmen. Volgens de Articles of Agreement (AoA) van de AIIB is
1

kst-34332-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 332 (R2062), nr. 8

1

voor goedkeuring van deze documenten minimaal drie vierde
meerderheid van het stemaandeel vereist.
Kiesgroep
Conform de Nederlandse inzet heeft de Eurogroep een akkoord bereikt
over een gezamenlijke kiesgroep en een rotatieschema. De kiesgroep
bestaat uit alle eurozonelanden die oprichtend lid zijn van de AIIB. Het
gaat om Duitsland, Frankrijk, Italië, Spanje, Oostenrijk, Finland, Portugal,
Luxemburg, Malta en Nederland. Naast de Eurozone kiesgroep is er nog
een Europese kiesgroep met als grootste aandeelhouder het Verenigd
Koninkrijk en verder Denemarken, IJsland, Noorwegen, Polen, Zweden en
Zwitserland. In totaal zijn er 12 stoelen in de Raad van Bewindvoerders.
Coördinatie binnen de kiesgroep en samenwerking met de andere
Europese kiesgroep is van groot belang om onze invloed en doelstellingen voor de AIIB zo effectief en efficiënt mogelijk te doen gelden. De
kiesgroepovereenkomst voorziet daar dan ook in. Elke lidstaat zal een
kiesgroepvertegenwoordiger met onderhandelingsmandaat aanstellen die
voor overleg met de rest van de kiesgroep en het delen van informatie
binnen zijn lidstaat verantwoordelijk is. Er zal regelmatig overleg
plaatsvinden. Om met alle EU-lidstaten maximale impact te bereiken, zal
er gestreefd worden naar een nauwe samenwerking met de andere
Europese kiesgroep. Zo kunnen common positions worden overeengekomen op bepaalde strategische thema’s.
Volgens een afgesproken rotatieschema zullen de landen binnen de
Eurozone kiesgroep elk jaar een bewindvoerder en twee plaatsvervangend
bewindvoerders leveren voor de Raad van Bewindvoerders van de AIIB.
Het rotatieschema is gebaseerd op het relatieve stemgewicht van de
lidstaten binnen de AIIB en is inclusief, dat wil zeggen dat alle deelnemende landen kans hebben om de bewindvoerder en de plaatsvervangend bewindvoerder te leveren. Duitsland levert in het eerste en het
tweede jaar de Bewindvoerder. Nederland levert conform het rotatieschema een plaatsvervangende bewindvoerder in het eerste jaar, naast
Frankrijk. Daarmee heeft Nederland direct invloed op de besluitvorming
binnen de kiesgroep en de Raad van Bewindvoerders van de AIIB in dit
belangrijke eerste operationele jaar van de Bank, met name met
betrekking tot de vaststelling en de nadere uitwerking van het beleid.
Naast een bewindvoerder en twee plv. bewindvoerders levert de Eurozone
kiesgroep elk jaar drie adviseurs, die bij de vergaderingen van de Raad
van Bewindvoerders aanwezig mogen zijn en de bewindvoerders
ondersteunen. Voor het komende jaar zullen Italië, Spanje en een van de
overige landen een adviseur aanstellen.
In de bijgevoegde kiesgroepovereenkomst vindt u een meer gedetailleerde beschrijving van de onderlinge afspraken over coördinatie en
vertegenwoordiging van de Eurozone kiesgroep.
Beleid – Safeguards
Eind december heb ik de definitieve documenten ontvangen waarover
tijdens de inaugurele vergadering van de Raad van Bewindvoerders van
de AIIB op 17 en 18 januari in Beijing zal worden gestemd. Het gaat om
onder meer het financieel beleid, het beloningsbeleid, het aanbestedingsbeleid en het beleid op het gebied van waarborgen (safeguards).
Het voorliggende safeguardsbeleid biedt in mijn ogen een goede basis
voor het beschermen van de belangen van mens en milieu door de
voorwaarden die worden gesteld aan cliënten en projecten. Met dit beleid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 332 (R2062), nr. 8

2

bindt de Bank cliënten aan internationale standaarden op gebied van
milieu en sociale waarborgen. Projecten die de Bank financiert zullen
moeten voldoen aan strikte vereisten die cruciaal zijn voor duurzame
ontwikkeling. Het safeguardsbeleid van de AIIB toont wat betreft opzet en
inhoud sterke gelijkenissen met het beleid van de Aziatische Ontwikkelingsbank (AsDB).
In het safeguardsraamwerk wordt de visie van de Bank ten aanzien van
onder meer klimaatverandering, het behoud van biodiversiteit, arbeidsvoorwaarden, vrouwengelijkheid en mensenrechten expliciet benoemd en
beschreven. Er wordt onder meer verwezen naar de COP21-doelstellingen
en de Sustainable Development Goals. De Bank onderstreept met het
beleid de belangen van kwetsbare groepen en spreekt zich uit tegen
discriminatie.
Het beleid is van toepassing op alle projecten die de AIIB financiert.
Cliënten die financiering van de AIIB ontvangen voor projecten moeten
zich houden aan strikte eisen. De drie overkoepelende standaarden binnen
het beleid gaan in op specifieke voorwaarden aan projecten op het gebeid
van: milieu en sociale effecten, onvrijwillige verhuizing en inheemse
volkeren. Cliënten moeten daarnaast, conform de Nederlandse inzet, een
project-gerelateerd klachtenmechanisme instellen. Belanghebbenden
kunnen bij een dergelijk klachtenmechanisme klachten en bezwaren
indienen omtrent de sociale- en milieugevolgen van projecten. Tevens zijn
cliënten gebonden aan het houden van consultaties met belanghebbenden tijdens de voorbereidings- en implementatiefase. De Bank zal ook
een toezichtmechanisme opzetten dat klachten ten opzichte van de Bank
in behandeling neemt.
Zoals ik in het notaoverleg aangaf heeft de AIIB gestreefd naar een
consensus tussen de belangen van verschillende aandeelhouders. De
Bank heeft een groot aantal punten, waarvoor wij ons als Nederland
(samen met andere gelijkgestemde landen) tijdens het onderhandelingproces hebben ingezet, meegenomen.
Op een aantal punten is echter nog een verdere versterking en een groter
detailniveau wenselijk. Het gaat daarbij met name om het expliciet
benoemen van bepaalde kwetsbare groepen (LGBT) en verwijzingen naar
arbeidsstandaarden van de International Labor Organization (ILO) en de
Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Nederland zal zich
dan ook tijdens de Raad van Bewindvoerders, samen met andere
gelijkgezinde landen, inzetten voor deze verbeteringen. Nederland zal zich
er daarnaast voor inspannen dat ook bij de verdere uitwerking van het
safeguardsbeleid de Raad van Bewindvoerders goed wordt betrokken. Zo
moeten de procedures voor implementatie van het beleid en de
standaarden, het oversight mechanism en de non-mandatory guidance
tools nog worden uitgewerkt. Tot slot zal de implementatie en de
toepassing van het safeguardsbeleid op projectniveau eveneens strikte
monitoring van de aandeelhouders vergen. Ook hiervoor zullen we ons
voortdurend stevig blijven inzetten. Wat daarbij helpt is dat de eerste
projecten die de AIIB zal financieren voornamelijk uit
co-financieringsprojecten met andere IFI’s zullen bestaan, waardoor deze
projecten ook moeten voldoen aan de safeguards die worden gehanteerd
binnen deze andere instellingen.
Het beleid van de bestaande ontwikkelingsbanken is onderhevig aan de
ervaringen van de instellingen met het beleid. De AIIB kan als nieuwe
instelling niet bogen op deze ervaring. De Bank stelt daarom voor om het
beleid na de eerste drie jaar waar nodig te herzien. Het is van belang dat
wij gedurende de eerste jaren leren van de implementatie van het beleid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 332 (R2062), nr. 8

3

en de lessen gebruiken bij mogelijke aanpassingen. Daarbij zal Nederland
een actieve rol innemen.
Beloningsbeleid
Het voorgestelde beloningsbeleid is vergelijkbaar met dat van de
Wereldbank en de ADB, maar voorziet daar bovenop in een zogenaamde
locatietoeslag voor werken in Beijing. Hier zal Nederland zich tegen
verzetten en zich inzetten om voldoende andere kritische aandeelhouders
van hetzelfde standpunt te overtuigen. Een dergelijke toeslag bestaat bij
andere IFIs alleen voor uitgezonden personeel naar landenkantoren – en
dus niet voor personeel op het hoofdkantoor – en leidt daarom enkel tot
een onwenselijke race to the top.
Beleid – Overig
De overige beleidsdocumenten zien er over het algemeen solide uit en zijn
van een vergelijkbaar niveau als de standaarden die de AsDB en de
Wereldbank hanteren. Zo voldoet het aanbestedingsbeleid aan de hoogste
internationale standaarden en gaat het net als het beleid van de huidige
IFI’s uit van international competitive tendering. Het financieel beleid is
solide en prudent. De complexiteit van de portefeuille zal aanvankelijk
beperkt zijn, maar zal toenemen naarmate de Bank zich verder ontwikkelt.
Het risicomanagement zal daarvoor van groot belang zijn. Deze wordt
verweven in de operaties van de Bank, maar het brede risicotoezicht zal
onafhankelijk en holistisch zijn. In het beleid ten aanzien van verboden
praktijken, dat eveneens in de Raad van Bewindvoerders in januari zal
worden vastgesteld, wordt uitgebreid aandacht besteed aan de risico’s
met betrekking tot fraude en corruptie. Ook zal er binnen de AIIB een
zelfstandige unit voor integriteit en evaluatie worden opgericht. Een
goede inbedding ervan in de organisatiestructuur en -processen en het
waarborgen van de volledige onafhankelijkheid ervan is een van onze
prioriteiten.
Ook bij het overige beleid is het credo: na de goedkeuring is het van
belang om de verdere uitwerking, de inbedding in de organisatiestructuur
en de implementatie te waarborgen en te blijven monitoren en evalueren.
Een voorbeeld daarvan is een deugdelijke bescherming van klokkenluiders. Ik zal me hier dan ook voor blijven inzetten in dit belangrijke
eerste jaar van de AIIB.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 332 (R2062), nr. 8

4