Position Paper
Rondetafelgesprek Seksueel Geweld
9 December 2021
Commissie Justitie & Veiligheid

Lynn Berndsen

Lynn Berndsen

9 Dec 2021

Rondetafel Seksueel Geweld

1

Inleiding
Als zorgen oplossingen waren, zouden de meeste gedupeerden van
seksuele misdrijven geen problemen meer hebben.
In deze position paper wil ik graag ingaan op de directe obstakels waar
gedupeerden van seksuele misdrijven tegenaan lopen, die veel invloed
kunnen hebben op de verdere ontwikkeling in hun leven en daarbij ook die
van hun naasten. Daar ik hier zeer uitgebreid en veel over zou willen en
kunnen zeggen, beperk ik mij tot de hoofdpunten, waar ik denk dat de
grootste politieke focus zou kunnen liggen.

Grenscon lict / EU regelgeving
Zoals door Mw. Helder (PVV) aangehaald in de Tweede Kamer
vergadering ‘Slachto erbeleid’ op 27 november 2019, vraag ik u nogmaals te
kijken naar de EU regelgeving omtrent seksuele misdrijven. Gedupeerden die
een seksueel misdrijf hebben meegemaakt in het buitenland, kunnen vaak
geen aanspraak maken in Nederland op bepaalde vormen van hulp, daar
territorialiteit als uitgangspunt geldt. In het bijzonder noem ik hier een
schadevergoeding van het Schadefonds Geweldsmisdrijven, daar in andere
EU landen andere regelgeving is hieromtrent.
Ik denk dat dit een urgent item zou moeten zijn op uw agenda, daar dit
grote invloed heeft op toekomstperspectief, bijvoorbeeld een nieuwe studie
starten, cursussen volgen, en zo direct invloed kan hebben op het welzijn en
de participatie indien dit weer mogelijk is voor de gedupeerde.

ff

f

Lynn Berndsen

9 Dec 2021

Rondetafel Seksueel Geweld

2

Verslavingszorg binnen de één landelijke entree
Daar de motie van Mw. Van der Werf (D66) over één landelijke entree is
aangenomen, vraag ik u bij de verdere uitwerking hiervan uitdrukkelijk te
kijken om ook verslavingszorg hierin mee te nemen.
Zoals in het Nationale Preventieakkoord gesteld, leidt problematisch
middelen gebruik tot vele maatschappelijke problemen en kosten, naast
problemen in de persoonlijke levenssfeer. Echter, wordt in het Nationale
Preventieakkoord voornamelijk gesproken over de achterliggende oorzaken
als sociale klasse en algemene stress. Wat echter naar voren komt uit diverse
onderzoeken, is dat tot wel 75% van de vrouwen die hulp zoeken bij
verslavingszorg enige vorm van seksueel geweld heeft meegemaakt.
Daarnaast, als het gaat om a hankelijkheid van alcohol, betreft dit percentage
90%. Personen (mannen en vrouwen), met een verleden van seksueel
geweld, hebben een twee tot drie keer hogere kans om a hankelijk te worden
van verdovende middelen.
Ik denk daarom dat verslavingszorg een zeer belangrijk punt is om in
overweging te nemen in het behandeltraject van seksueel geweld en indien
dit over het hoofd wordt gezien, een grote groep gemist wordt.

Bescherming/opvolging gedupeerde na melding/
aangifte
Naar aanleiding van diverse publicaties en ervaringen, mede door de
woede en agressie in PTSS gecombineerd met sepots binnen zedenzaken, is
er een groeiend wantrouwen tegenover de overheid. De verticale
machtsverhouding tussen overheid - burger wordt bij deze groep wellicht
sterker gevoeld. Zoals ook ondersteund door Jan Struijs, voorzitter van
politievakbond NPB in de Groene Amsterdammer, september 2020, artikel
‘Stijgende verkrachtingscijfers, falende opsporing’, meldt hij hier dat door de

Rondetafel Seksueel Geweld

f

9 Dec 2021

f

Lynn Berndsen

3

hoge werklast van zedenrechercheurs gedupeerden onvoldoende geholpen
worden en het vertrouwen in de rechtsstaat kwijtraken.
Een van de gevolgen hiervan is dat gedupeerden
zel beschermingsmiddelen met zich mee gaan dragen ter voorkoming van
herhaling en uit angst, daar zij vaker het gevoel krijgen er alleen voor te
staan.
Daarom denk ik ook, met het oog op het welzijn van onze lotgenoten en
onze maatschappij, dat er niet te veel vertraging moet zitten op de
implementatie van het nieuwe Wetsvoorstel seksuele misdrijven, zoals wij
ook als actiegroep bepleiten via Amnesty International. Al daar niet mee is
gezegd dat er meer veroordelingen zullen plaatsvinden, lijkt het me van
belang dat er meer gedupeerden van deze misdrijven zo spoedig mogelijk
gehoord zullen worden, erkenning zullen vinden en rust mogen krijgen.

Verdere aanvullingen m.b.t. overlevingsreacties
Naast deze concrete punten die ik heb aangehaald, wil ik uw aandacht
vragen voor de meer onderbelichte, doch niet minder voorkomende,
overlevingsreacties. Naast de welbekende ‘ light, ight, freeze’, zoals
meegewogen in het nieuwe Wetsvoorstel seksuele misdrijven, vraag ik u
aandachtig te kijken naar de overlevingsreacties zoals beschreven in het
boek ‘Verlamd van Angst’ van prof. dr. Agnes van Minnen, om beter inzicht te
krijgen in hoe de instinctieve overlevingsreacties zich verhouden tot het
proces van aangifte en opsporing, en de geloofwaardigheid die in twijfel kan
worden getrokken aan de kant van de gedupeerde in deze. Denk hierbij aan
de overlevingsreacties als ‘vrede bewaren’ en ‘verzoenen’.
Voor verdere toelichting hierover, verwijs ik u daarom naar deze lectuur
of zien wij uit naar verdere correspondentie hierover.

Rondetafel Seksueel Geweld

f

9 Dec 2021

f

f

Lynn Berndsen

4

Voor toekomstige werkzaamheden, wil ik u meegeven dat hetgeen dat
mij is bijgebleven uit deze jaren sinds het misdrijf, het ergste was het contrast
tussen het geschreeuw en de stilte. Daarom hebben we uw stem nodig om
soms gehoord te worden, liever deze dag dan de volgende.

Lynn Berndsen

9 Dec 2021

Rondetafel Seksueel Geweld

5