Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 792 XVI

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (XVI) voor het jaar 2008 (wijziging
samenhangende met de Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Bij een wetsvoorstel tot een begrotingswijziging wordt geen algemene
toelichting opgenomen. De beleidsinhoudelijke toelichting bij de
begroting(sstaat) wordt opgenomen in onderdeel B van de memorie van
toelichting (de begrotingstoelichting).
Wetsartikel 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001
elk afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2008 wijzigingen
aan te brengen in de departementale begrotingsstaat van het ministerie
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
De in die begrotingsstaat opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zogenaamde
begrotingstoelichting).
Tevens wordt in onderdeel B een actueel beeld gegeven van de uitgaven
onder het Budgettair Kader Zorg (BKZ).
De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
A. Klink

KST125243
0809tkkst31792XVI-2
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

1

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. LEESWIJZER
De mutaties in deze suppletore wet bestaan uit herschikkingen binnen de
begrotingsuitgaven of binnen de premie-uitgaven, uit overboekingen van
en naar andere begrotingshoofdstukken, uit financieringsverschuivingen
tussen premiemiddelen en begrotingsmiddelen en uit middelen die generaal aan de VWS-begroting zijn toegevoegd, dan wel middelen die generaal ten gunste komen van het EMU-saldo. De gepresenteerde cijfers
sluiten aan bij de Najaarsnota 2008, die de Minister van Financiën aan de
Tweede Kamer aanbiedt.
Om de leesbaarheid van de toelichting op de beleidsartikelen te bevorderen zijn de volgende beginselen toegepast:
1. Naast de beleidsmatig relevante mutaties worden de mutaties toegelicht als het hiermee gepaard gaande bedrag voor de programmauitgaven op doelstellingsniveau hoger is dan 3% van de stand vastgestelde begroting of groter dan € 3 miljoen.
2. De apparaatsuitgaven in de beleidsartikelen zijn in relatie tot de
beleidsuitgaven gering van omvang. Daarom worden alleen
verschillen die groter zijn dan 10% van de vastgestelde begroting
toegelicht.
3. Mutaties die afzonderlijk lager zijn dan deze criteria en/of die betrekking hebben op interne verrekeningen binnen de administratie van
VWS, staan gesaldeerd toegelicht met de algemene tekst Overige
mutaties. Hierdoor kan dat saldo uiteindelijk hoger zijn dan de bovengenoemde criteria.
4. Voor wat betreft de verplichtingenmutaties wordt per artikel enkel het
saldo weergegeven.
5. Mutaties binnen en tussen beleidsartikelen worden toegelicht bij het
«ontvangende» artikel.
Voor wat betreft de premie-uitgaven en -ontvangsten worden in principe
alleen mutaties die groter zijn dan € 10 miljoen toegelicht. In enkele
gevallen is om beleidsmatige redenen van deze regel afgeweken en zijn
ook kleinere mutaties toegelicht.
Doel van bovenstaande criteria is om alle relatief grote mutaties toe te
lichten. Zoals vermeld onder het eerste criterium kunnen echter ook kleinere mutaties toegelicht zijn. Dat geschiedt dan om beleidsmatige
redenen.
In paragraaf 2 wordt het beleid met betrekking tot de begrotingsuitgavenen ontvangsten besproken.
In paragraaf 3 wordt een artikelsgewijze toelichting per (niet-)beleidsartikel gepresenteerd.
In paragraaf 4 wordt het beleid met betrekking tot de premie-uitgaven en
premie-ontvangsten besproken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

2

2. HET BELEID MET BETREKKING TOT DE
BEGROTINGSUITGAVEN EN -ONTVANGSTEN
In paragraaf 2.1 wordt een overzicht gegeven van de tijdens de 1e suppletore begrotingsbehandeling aangenomen amendementen en de moties
met een directe relatie tot de begroting.
In paragraaf 2.2 worden de belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties op de begroting toegelicht.
2.1. Amendementen en moties
Tijdens de behandeling van de 1e suppletore begroting 2008 is het
volgende amendement aangenomen:
• Amendement 31 474 XVI, nr. 7 van het lid Wiegman-Van Meppelen
Scheppink:
Dit amendement strekt ertoe om een eenmalige impuls te geven aan
preventie, onderzoek, hulpverlening en opvang gericht op ongewenste
zwangerschap bij tieners. Deze impuls draagt bij aan de ontwikkeling
en de realisatie van een laagdrempelig hulpaanbod op maat aan
tienermoeders en/of -vaders.
De budgettaire consequenties van dit amendement zijn in onderstaande tabel opgenomen.
Tabel 1: Budgettaire consequenties amendementen (bedragen x € 1 000)
Artikel

Bijstelling (Kas = Verplichting)

Toelichting dekking

Amendement

Omschrijving

44

10 000

De dekking van dit
amendement komt uit de
beleidsreserve bij het
ministerie van Financiën.

7. Wiegman-Van
Meppelen Scheppink

Eenmalige inpuls aan
preventie, onderzoek,
hulpverlening en opvang
gericht op ongewenste
zwangerschap bij tieners.

2.2. Overzicht belangrijkste uitgaven- en ontvangstenmutaties
Onderstaand overzicht geeft inzicht in de belangrijkste beleidsmatige
mutaties. Hierbij is een ondergrens van € 5 miljoen gehanteerd. In dit
overzicht worden alleen de mutaties vermeld die tussen artikelen of
begrotingskaders plaatsvinden. Voor de overige mutaties verwijs ik u door
naar paragraaf 3 artikelsgewijze toelichting.
Tabel 2: Belangrijkste begrotingsuitgavenmutaties (bedragen x € 1 000)
Stand vastgestelde 1e suppletore begroting

14 194 207

Artikel
41
41
41
42
42
42
42
42
42
42
42
43
43
43
43
44
44
47

14 800
– 14 800
5 700
– 23 000
9 000
– 8 300
– 12 000
– 8 700
6 000
– 18 300
– 101 923
– 7 550
10 991
– 31 800
28 800
– 9 000
– 34 000
– 6 000

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Huisvestingskosten VWA a.g.v. fusie
2. Overboeking naar het ministerie van LNV t.b.v. VWA
3. Enveloppe middelen CBRN
4. Overheveling naar de premie-middelen m.b.t. zorg aan illegalen
5. Stagefonds
6. Medisch noodzakelijke zorg aan illegalen
7. Aanpassing raming 2008 subsidieregeling Landelijk Schakelpunt
8. Beroepen en opleidingenstructuur
9. Ontsluiting medicatiegegevens
10. Opleidingsfonds
11. Ramingsbijstelling Zorgtoeslag
12. Marktposities partijen
13. Herindicatie ondersteunende en activerende begeleiding (OB/AB)
14. Kwaliteit
15. Ramingsbijstelling BIKK
16. Stagefonds
17. Mantelzorgcompliment
18. Ramingsbijstelling wetten oorlogsgetroffenen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

3

99
99
99

19. Enveloppe-middelen CBRN
20. Taakstellende onderuitputting VJN 2006
21. Taakstellende onderuitputting VJN 2007
22. Overige mutaties

Stand 2e suppletore begroting

– 5 700
23 700
15 000
– 28 890
13 998 235

Hieronder worden mutaties toegelicht:
1. en 2. In het kader van de fusie van VWA met de Algemene Inspectie
Dienst (AID) en de Plantenziektenkundige Dienst (PD) vindt concentratie van huisvesting plaats. VWS draagt bij in de kosten die gemoeid
zijn met doorlopende huurcontracten. VWS reserveert hiervoor € 14,8
miljoen. VWS stelt dit aandeel in de huisvestingskosten door middel
van een overboeking beschikbaar aan het ministerie van Landbouw
Natuurbeheer en Voedselkwaliteit.
3. Dit betreft een overheveling van artikel 99.3 van de enveloppemiddelen die bestemd zijn voor CBRN weerstandsverhoging. Het doel
is het nemen van weerstandsverhogende maatregelen gericht op het
verminderen of voorkomen van de kans dat personen of groeperingen
zich ongewenst toegang verschaffen tot chemische, biologische, radioactieve en/ of nucleaire agentia.
4. Bij het opstellen van de VWS-begroting 2008 werd er vanuit gegaan
dat het wetsvoorstel medisch noodzakelijke zorg aan in betalingsonmacht verkerende illegalen, reeds in 2008 in werking zou treden. Nu
de inwerkingtreding per 1 januari 2009 zal zijn, worden de voor
ziekenhuiszorg beschikbare middelen (afkomstig uit de beleidsregel
dubieuze debiteuren) incidenteel teruggeboekt naar de ziekenhuiszorg.
5. Dit betreft een overheveling van artikel 44 van een eenmalige bijdrage
van € 9 miljoen ten behoeve van het stagefonds, waarmee de beschikbaarheid van voldoende stageplaatsen – waaronder ook veel
aanbieders van huishoudelijke hulp i.h.k.v. de Wmo – wordt gestimuleerd. De middelen komen ten laste van de uit hoofde van de motie
Van Geel (kamerstuk 31 200, nr. 16) beschikbare middelen voor het
behoud van thuiszorgmedewerkers voor de zorg.
6. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel medisch noodzakelijke zorg
aan in betalingsonmacht verkerende illegalen is uitgesteld tot 1 januari
2009. Mede als gevolg daarvan blijft een deel van de beschikbare
middelen voor AWBZ-zorg aan illegalen onbesteed (€ 12 miljoen).
Hiervan wordt € 3,7 miljoen ingezet als VWS-bijdrage aan het bij CVZ
te ontwikkelen Programma Ontwikkeling Uitvoeringstaken (POU).
Hiermee worden de verschillende aan het CVZ opgelegde taken met
betrekking tot bijzondere regelingen (illegalen, gemoedsbezwaarden,
wanbetalers, buitenlandtaak) door één standaard ICT-programma
ondersteund, waardoor een efficiënte uitvoering bevorderd wordt.
7. Het kabinet heeft een bedrag van € 45 miljoen beschikbaar gesteld
voor stimulering van zorgaanbieders die deelnemen aan het EPD. Dit
gebeurt via de subsidieregeling Landelijk Schakelpunt (LSP). De
verwachting is dat in 2008 circa € 3 miljoen zal worden besteed aan
deze subsidieregeling. Deze middelen worden ingezet ter dekking van
de algehele begrotingsproblematiek.
8. De uitgaven voor een moderne beroepen- en opleidingenstructuur zijn
lager dan geraamd als gevolg van vertraagde opstart van een aantal
projecten. Verder zijn subsidies verleend voor lagere bedragen dan
eerder geraamd c.q. aangevraagd. Deze middelen worden ingezet ter
dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
9. In het transitieakkoord is afgesproken dat er in het jaar 2008 € 10
miljoen beschikbaar komt voor een snelle en complete invoering van
het landelijke informatie-uitwisseling. Nu blijkt dat in totaal niet € 10
miljoen maar € 8,6 miljoen nodig is, waarvan € 6 miljoen in 2008. De
financiering hiervan vindt plaats binnen de begroting van VWS. In

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

4

2009 is € 1,8 miljoen en in 2010 is € 0,8 miljoen nodig. Hiervoor wordt
voorgesteld geld over te hevelen van de premie naar de begroting.
10. De uitgaven voor de subsidies voor met name de opleidingen tot
medisch-specialist vallen lager uit dan geraamd, doordat de subsidies
niet volledig worden bevoorschot, maar tot het niveau van de gemiddelde verwachte subsidievaststellingen over 2008. Via een aanvulling
op de eindejaarsmarge van de VWS-begroting wordt € 8,4 miljoen van
dit bedrag toegevoegd aan de begroting 2009.
11. Dit betreft een ramingsbijstelling van de Zorgtoeslag n.a.v. de Macro
Economische Verkenning (MEV).
12. De uitgaven zijn lager dan geraamd, omdat de tijdelijke regeling
ontwikkelingssubsidies PGO-organisaties pas later tot stand is
gekomen dan gepland. Daarnaast is een aantal projecten niet of
vertraagd gestart of vielen de kosten lager uit (zoals: meten patiëntenervaringen, portal Kiesbeter en patiëntveiligheid). Deze middelen
worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
13. Het kabinet heeft in zijn reactie op het SER-advies over de toekomst
van de AWBZ maatregelen aangekondigd om de kwaliteit van de langdurige zorg en de solidariteit met langdurig zieken te behouden voor
de toekomst. Deze pakketmaatregelen zijn uitgewerkt in een brief van
de Staatssecretaris van VWS aan de Tweede Kamer op 16 september
2008 (Kamerstuk 30 597, nr. 29). De AWBZ-zorgfuncties ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding en behandeling worden
vervangen door twee zorgfuncties: begeleiding en behandeling. Om de
verwachte besparingen te realiseren zal het CIZ ongeveer 200 000
herindicaties moeten uitvoeren bovenop de reguliere werklast. Dit leidt
tot inzet van extra personeel, scholingskosten en kosten voor het
aanpassen van ICT-systemen en gestandaardiseerde protocollen. De
kosten voor de voorbereidingen en de start van deze operatie in 2008
zijn begroot op € 10,9 miljoen.
14. Er zijn minder initiatieven op het gebied van mentorschap voor subsidiëring aangemeld en enkele projecten zijn verlaat van start gegaan
(ca. € 2,5 miljoen). Ook op het gebied van cliëntondersteuning zijn
minder aanvragen ontvangen dan aanvankelijk was ingeschat (ca.
€ 1,5 miljoen). De uitgaven voor de pilots dementie zijn lager uitgevallen (€ 2,7 miljoen) door een andere organisatorische invulling van
de pilots. Verder heeft het ontwerpen van een geschikte regeling voor
kleinschalig wonen meer tijd gekost door overleg met veldpartijen
over de invulling van de activiteiten en het (laten) uitvoeren van onderzoek (€ 15 miljoen). Ongeveer € 7,5 miljoen heeft betrekking op
verschillende onderzoeksprojecten van ZonMw waarvoor ZonMw een
aangepaste planning heeft ingediend. Het restant betreft lagere
uitgaven voor verschillende kleinere projecten (€ 2,6 miljoen). Deze
middelen (in totaal € 31,8 miljoen) worden ingezet ter dekking van de
algehele begrotingsproblematiek.
15. Dit betreft een ramingsbijstelling van € 28,8 miljoen van de BIKK n.a.v.
de Macro Economische Verkenning (MEV).
16. Dit betreft een overheveling naar artikel 42 en is bestemd voor het
Stagefonds.
17. De uitgaven worden op basis van de meest recente ramingen over het
aantal te verstrekken mantelzorgcomplimenten met € 34 miljoen lager.
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
18. De Wet buitengewoon pensioen verzetsdeelnemers 1940–1945 wordt
naar beneden bijgesteld met € 1,1 miljoen door het eerder afronden
van de definitiefstelling van oude jaren. Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945 (Wuv) wordt naar beneden bijgesteld met € 4,5
miljoen. De verwachte lagere uitgaven worden veroorzaakt door een
lager aantal periodieke uitkeringen. Tenslotte wordt de Wet uitkeringen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

5

burgerslachtoffers 1940–1945 (Wubo) naar beneden bijgesteld met
€ 0,4 miljoen.
19. Dit betreft een overheveling naar artikel 41 voor CBRN.
20. Dekking van de taakstelling onderuitputting die is opgelegd bij voorjaarsnota 2006.
21. Dekking van de taakstelling onderuitputting die is opgelegd bij voorjaarsnota 2007.
2.3 Overige onderwerpen
In deze paragraaf wordt door deze begrotingswet de wettelijke basis voor
een aantal uitgaven geregeld.
Biotechnologie
Bijdrage aan de Organisatie voor economische samenwerking en ontwikkeling (OESO/OECD) ten behoeve van verdere uitwerking van een tweetal
projecten, te weten: het project «Knowledge Markets» (stroomlijning
geneesmiddelenontwikkelingsproces) (€ 33 206,–) en het project
«Synthetic Biology» (€ 20 244,–).
Doseringsaanbevelingen tuberculose-medicijnen voor kinderen en
tegengaan vervalsing medische producten
Er is een bedrag beschikbaar gesteld van € 225 000,– aan de projecten
«Better Medicines for TB (tuberculose) for children» (€ 120 000,–) en
«Counterfeit Medical Products» (vervalste medische producten,
€ 105 000),– van de World Health Organization (WHO).
Uitvoering akkoord B3-instellingen Ambulancezorg
In september van dit jaar is een akkoord gesloten met de vier
B3-instellingen Ambulancezorg. Met deze instellingen zijn afspraken
gemaakt over de financiële tegemoetkoming voor het overgangsrecht
Functioneel leeftijdsontslag (FLO). Voor de technische uitwerking, die in
het laatste kwartaal plaatsvindt, van deze afspraken is het noodzakelijk dat
er een budgetoverheveling (€ 10,1 miljoen) wordt gerealiseerd van de
premie naar de begroting. Deze overheveling zal in de Slotwet worden
verwerkt.
Dit budget wordt ingezet om de volgende instellingen op basis van de
gemaakte afspraken schadeloos te stellen:
– Ambulance Oost
– Regionale ambulancevoorziening Utrecht
– Regionale ambulancevoorziening Zeeland
– Ambulancezorg Noordoost Gelderland.
Elektronisch patiëntendossier (EPD)
Op 1 november 2008 is een brief gestuurd aan alle huishoudens in Nederland over de invoering van het landelijk EPD. Deze brief bevatte ook een
formulier om bezwaar aan te tekenen tegen het uitwisselen van medische
gegevens. Voor jongeren tot 16 jaar geldt dat indien zij bezwaar willen
maken, de ouders of voogd het formulier dienen te ondertekenen. Om
zeker te zijn dat het hierbij gaat om een rechtmatig verzoek dient samen
met het bezwaarformulier een uittreksel uit het geboorteregister of GBA te
worden meegestuurd. Gemeenten brengen kosten in rekening voor het
verstrekken van deze uittreksels. Een vast bedrag per uittreksel zal worden
uitbetaald ter vergoeding van de kosten van de uittreksels. Vergoeding
vindt plaats op verzoek van de indieners van het bezwaar. Zij zullen actief
worden gewezen op de mogelijkheid een vergoeding te ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

6

Mantelzorgcompliment
De middelen voor het mantelzorgcompliment 2008 zijn verstrekt op basis
van de begrotingswet, aangezien de Stimuleringsregeling Mantelzorg nog
niet is goedgekeurd.
Nederlandse Sport Alliantie
In 2008 is, evenals in 2007, een overbruggingsfinanciering beschikbaar
gesteld voor de Nederlandse Sport Alliantie (NSA). Door het beschikbaar
stellen van een overbruggingskrediet, van € 0,73 miljoen, is een verantwoorde overgang van de levensbeschouwelijke koepels tijdens de
transitiefase naar de gezamenlijke organisatie NSA mogelijk.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING
Beleidsartikel 41 Volksgezondheid
41.1 Algemene doelstelling

Een goede volksgezondheid, waarbij mensen gezond leven en zo min
mogelijk bloot staan aan bedreigingen van hun gezondheid.
41.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Mutaties 2e
suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

555 007

564 861

42 533

607 394

Uitgaven

571 198

581 052

21 008

602 060

Programmauitgaven
1. Meer mensen kiezen voor een gezonde
leefstijl
2. Het voorkómen van gezondheidsschade
door onveilig voedsel en onveilige producten
3. Het voorkómen van gezondheidsschade
door ongevallen
4. Minder vermijdbare ziektelast door een
goede bescherming tegen infectieziekten en
chronische ziekten
5. Een doelmatig systeem van openbare
gezondheidszorgvoorzieningen dat bijdraagt
aan een betere volksgezondheid
6. Het bevorderen van ethisch verantwoord
handelen in de gezondheidszorg en bij het
medisch wetenschappelijk onderzoek

562 423

572 131

20 897

593 028

51 627

47 335

– 3 830

43 505

78 859

80 053

1 861

81 914

5 239

5 216

– 111

5 105

280 051

284 965

8 258

293 223

132 119

140 034

14 712

154 746

14 528

14 528

7

14 535

Apparaatsuitgaven

8 775

8 921

111

9 032

Ontvangsten

12 323

12 323

947

13 270

41.3 Operationele doestellingen
Er zijn 6 operationele doelstellingen op dit beleidsartikel:
1. Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl;
2. het voorkómen van gezondheidsschade door onveilig voedsel en
onveilige producten;
3. het voorkómen van gezondheidsschade door ongevallen;
4. minder vermijdbare ziektelast door een goede bescherming tegen
infectieziekten en chronische ziekten;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

7

5. een doelmatig systeem van openbare gezondheidszorgvoorzieningen
dat bijdraagt aan een betere volksgezondheid;
6. het bevorderen van ethisch verantwoord handelen in de gezondheidszorg en bij het medisch wetenschappelijk onderzoek.
41.3.1 Meer mensen kiezen voor een gezonde leefstijl
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

47 335

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overheveling naar operationele doelstelling 41.3.5 t.b.v. activiteiten ZonMw
2. Overige mutaties

– 3 825
–5

Stand 2e suppletore begroting

43 505

41.3.2 Het voorkómen van gezondheidsschade door onveilig
voedsel en onveilige producten
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

80 053

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Huisvestingskosten VWA a.g.v. fusie t.b.v. VWA
2. Overboeking naar het ministerie van LNV
3. Overige mutaties

14 800
– 14 800
1 861

Stand 2e suppletore begroting

81 914

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. en 2. In het kader van de fusie van VWA met de Algemene Inspectie
Dienst (AID) en de Plantenziektenkundig Dienst (PD) vindt
concentratie van huisvesting plaats. VWS draagt bij in de kosten
die gemoeid zijn met doorlopende huurcontracten. VWS reserveert hiervoor € 14,8 miljoen. VWS stelt dit aandeel in de
huisvestingskosten door middel van een overboeking beschikbaar aan LNV.
41.3.3 Het voorkomen van gezondheidsschade door ongevallen
Op deze operationele doelstelling hebben zich geen grote mutaties in
relatie tot de omvang van de doelstelling voorgedaan. Zie hiervoor ook de
criteria in de leeswijzer van deze suppletore begroting.
41.3.4 De vermijdbare ziektelast neemt af door een goede
bescherming tegen infectieziekten en chronische ziekten
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. Invoering landelijk systeem perinatale audit
3. Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting

284 965

7 135
521
602
293 223

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling.
2. Overheveling van artikel 42.3.1. Dit bedrag is bestemd voor invoering
van een landelijk systeem van perinatale audit en de oprichting van
een «Landelijk Bureau Perinatale Audit». Perinatale audit is een
belangrijk instrument om de kwaliteit van zorg tijdens de zwangerschap en rond de geboorte te bewaken en te verbeteren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

8

41.3.5 Er is een doelmatig systeem van openbare
gezondheidszorgvoorzieninen dat bijdraagt aan een betere
volksgezondheid
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

140 034

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Activiteiten t.b.v. ZonMw
2. Enveloppe-middelen CBRN
3. Loonbijstelling
4. Rampen en crises
5. Programma «Alledaagse ziekten in de huisartsenpraktijk»
6. Kwartiermakerschap/oprichting Landelijk Bureau Perinatale audit
7. Overige mutaties

3 825
5 700
3 970
– 3 483
300
247
4 153

Stand 2e suppletore begroting

154 746

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Dit betreft een technische overheveling van operationele doelstelling
41.3.1 naar het budget voor ZonMw in verband met het uitvoeren van
opdrachten door ZonMw. Het gaat onder meer om de campagne
stoppen met roken, de opvoedingscampagne roken en ondersteuning
van veelbelovende OGZ projecten.
2. Dit betreft een overheveling van artikel 99.3 van de enveloppemiddelen die bestemd zijn voor CBRN weerstandsverhoging. Het doel
is het nemen van weerstandsverhogende maatregelen gericht op het
verminderen of voorkomen van de kans dat personen of groeperingen
zich ongewenst toegang verschaffen tot chemische, biologische, radioactieve en/ of nucleaire agentia.
3. Loonbijstelling.
4. Vrije ruimte op deze operationele doelstelling betreft voornamelijk het
budget voor het opvangen van rampen en crises. Dit waakvlambudget
wordt jaarlijks bij tweede suppletore wet opnieuw gealloceerd indien
niet nodig voor crises. Deze middelen worden ingezet ter dekking van
de algehele begrotingsproblematiek.
5. Overheveling van artikel 42.3.1. Dit bedrag is bestemd voor de uitvoering van het programma Alledaagse ziekten in de huisartsenpraktijk.
Dit programma is waardevol voor het versterken van de eerstelijns
gezondheidszorg en wordt door ZonMw uitgevoerd.
6. Overheveling van artikel 42.3.1. Dit bedrag is bestemd voor het
kwartiermakerschap en de oprichting van het «Landelijk Bureau Perinatale Audit».
41.3.6 Het bevorderen van ethisch verantwoord handelen in de
gezondheidszorg en bij het medisch wetenschappelijk onderzoek
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

14 528

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Medische ethiek
2. Overige mutaties

– 504
511

Stand 2e suppletore begroting

14 535

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. De uitgaven voor de uitvoering van het standpunt op de evaluatie van
de Wet levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding
(euthanasiepraktijk) zijn lager dan verwacht. Verder is sprake van latere
opstart van evaluaties van ethische wetgeving. Deze middelen worden
ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

9

41.4 Toelichting ontvangsten
Er hebben zich geen beleidsmatig relevante ontvangstenmutaties voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

10

Beleidsartikel 42 Gezondheidszorg
42.1 Algemene doelstelling

Een goed werkend en innoverend zorgstelsel, gericht op een optimale
combinatie van kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid voor de
burger.
42.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Mutaties 2e
suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

6 907 315

7 101 416

– 80 535

7 020 881

Uitgaven

6 918 053

6 859 257

– 126 333

6 732 924

Programmauitgaven
1. De positie van de burger in het zorgstelsel
wordt versterkt
2. Zorgaanbieders realiseren het door de
burger gewenste zorgaanbod
3. Zorgverzekeraars bieden alle burgers een
betaalbaar verzekerd pakket van noodzakelijk
zorg aan

6 909 922

6 851 099

– 126 143

6 724 956

3 332

1 792

– 867

925

1 161 929

1 163 429

– 26 443

1 136 986

5 744 661

5 685 878

– 98 833

5 587 045

Apparaatsuitgaven

8 131

8 158

– 190

7 968

Ontvangsten

46 303

44 062

23 200

67 262

42.3 Operationele doelstellingen
Er zijn 3 operationele doelstellingen op dit beleidsartikel:
1. De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt;
2. Zorgaanbieders realiseren het door de burger gewenste zorgaanbod;
3. Zorgverzekeraars bieden alle burgers een betaalbaar verzekerd pakket
van noodzakelijk zorg aan.
42.3.1 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Project Consumenteninformatie: etalage + bij 18 aandoeningen
2. Overheveling naar artikel 41.3.5 t.b.v. Programma Alledaagse ziekten in de
huisartsenpraktijk
3. Overheveling naar artikel 41.3.5 t.b.v. oprichting Landelijk Bureau Perinatale
Audit
4. Overheveling naar artikel 41.3.4 t.b.v. Landelijk systeem Perinatale Audit
Stand 2e suppletore begroting

1 792

201
– 300
– 247
– 521
925

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overheveling van artikel 98.4. Deze middelen zijn bestemd voor de
uitvoering van het project consumenteninformatie: etalage + bij 18
aandoeningen. Dit project stelt consumenten/patiënten in staat om
geïnformeerde keuzes te maken voor wat betreft ziekenhuiszorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

11

42.3.2 Zorgaanbieders realiseren het door de burger gewenste
zorgaanbod
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

1 163 429

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. Overheveling naar de premie-middelen m.b.t. zorg aan illegalen
3. Stagefonds
4. Prijsbijstelling tranche 2008 Opleidingsfonds
5. Enveloppe-middelen maatschappelijke innovatie
6. Orde van Medisch Specialisten (OMS) en Heideheuvel
7. Medisch noodzakelijke zorg aan illegalen
8. Aanpassing raming 2008 subsidieregeling Landelijk Schakelpunt (LSP)
9. Beroepen en opleidingenstructuur
10. Ontsluiting medicatiegegevens
11. Financiering van medisch noodzakelijke zorg aan illegalen
12. Opleidingsfonds
13. Overige mutaties

31 353
– 23 000
9 000
5 974
4 000
– 4 000
– 8 300
– 12 000
– 8 700
6 000
– 3 700
– 18 300
– 4 770

Stand 2e suppletore begroting

1 136 986

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. Bij het opstellen van de VWS-begroting 2008 werd er vanuit gegaan
dat het wetsvoorstel medisch noodzakelijke zorg aan in betalingsonmacht verkerende illegalen, reeds in 2008 in werking zou treden. Nu
de inwerkingtreding per 1 januari 2009 zal zijn, worden de voor
ziekenhuiszorg beschikbare middelen (afkomstig uit de beleidsregel
dubieuze debiteuren) incidenteel teruggeboekt naar de ziekenhuissectoren (premie).
3. Dit betreft een overheveling van artikel 44.3.1 van een eenmalige
bijdrage van € 9 miljoen ten behoeve van het stagefonds, waarmee de
beschikbaarheid van voldoende stageplaatsen – waaronder ook veel
aanbieders van huishoudelijke hulp i.h.k.v. de Wmo – wordt gestimuleerd. De middelen komen ten laste van de uit hoofde van de motie
Van Geel (kamerstuk 31 200, nr. 16) beschikbare middelen voor het
behoud van thuiszorgmedewerkers voor de zorg.
4. Overheveling van artikel 99.2. Prijsbijstelling tranche 2008 Opleidingsfonds.
5. Overheveling van het ministerie van Financiën. Dit betreft een overheveling van de enveloppe-middelen voor maatschappelijke innovatie
agenda gezondheid die op de aanvullende post bij het ministerie van
Financiën stonden gereserveerd.
6. Uit overleg met de Orde van Medisch Specialisten (OMS) bleek dat van
de € 10 miljoen die vanuit de premie naar de begroting van VWS is
overgeheveld in 2008 een bedrag van € 7 miljoen besteed kon worden
aan kwaliteitsbeleid voor medisch specialisten. Met de OMS is afgesproken dat het restant in 2009 (€ 3 miljoen) tot besteding zal komen.
Voor het amendement Heideheuvel geldt dat vanwege de late
totstandkoming van de projectaanvraag een bedrag van € 1 miljoen
niet tot besteding is gekomen. De kosten worden over meerdere jaren
uitgefinancierd waardoor het amendement wel volledig wordt uitgevoerd. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele
begrotingsproblematiek.
7. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel medisch noodzakelijke zorg
aan in betalingsonmacht verkerende illegalen is uitgesteld tot 1 januari
2009. Mede als gevolg daarvan blijft een deel van de beschikbare
middelen voor AWBZ-zorg aan illegalen onbesteed (€ 12 miljoen).
Hiervan wordt € 3,7 miljoen ingezet als VWS-bijdrage aan het bij CVZ
te ontwikkelen plan Programma ontwikkeling uitvoeringstaken (POU).
Hiermee worden de verschillende aan het CVZ opgelegde taken met
betrekking tot bijzondere regelingen (illegalen, gemoedsbezwaarden,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

12

wanbetalers, buitenlandtaak) door één standaard ICT-programma
ondersteund, waardoor een efficiënte uitvoering bevorderd wordt.
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
8. Het kabinet heeft een bedrag van € 45 miljoen beschikbaar gesteld
voor stimulering van zorgaanbieders die deelnemen aan het EPD. Dit
gebeurt via de subsidieregeling LSP. De verwachting is dat in 2008
circa € 3 miljoen zal worden besteed aan deze subsidieregeling. Deze
middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
9. De uitgaven voor een moderne beroepen- en opleidingenstructuur zijn
lager dan geraamd als gevolg van vertraagde opstart van een aantal
projecten. Verder zijn subsidies verleend voor lagere bedragen dan
eerder geraamd c.q. aangevraagd. Deze middelen worden ingezet ter
dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
10. In het transitieakkoord is afgesproken dat er in het jaar 2008 € 10
miljoen beschikbaar komt voor een snelle en complete invoering van
het landelijke informatie-uitwisseling. Nu blijkt dat in totaal niet € 10
miljoen maar € 8,6 miljoen nodig is, waarvan € 6 miljoen in 2008. De
financiering hiervan vindt plaats binnen de begroting van VWS. In
2009 is € 1,8 miljoen en in 2010 is € 0,8 miljoen nodig. Hiervoor wordt
voorgesteld geld over te hevelen van de premie naar de begroting.
11. De inwerkingtreding van het wetsvoorstel medisch noodzakelijke zorg
aan illegalen is uitgesteld tot 1 januari 2009. Mede als gevolg daarvan
blijft een deel van de voor AWBZ-zorg beschikbare middelen onbesteed. Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele
begrotingsproblematiek.
12. De uitgaven voor de subsidies voor met name de opleidingen tot
medisch-specialist vallen lager uit dan geraamd, doordat de subsidies
niet volledig worden bevoorschot, maar tot het niveau van de gemiddelde verwachte subsidievaststellingen over 2008. Via een aanvulling
op de eindejaarsmarge van de VWS-begroting wordt € 8,4 mln van dit
bedrag toegevoegd aan de begroting 2009.
42.3.3 Zorgverzekeraar bieden alle burgers een betaalbaar
verzekerd pakket van noodzakelijk zorg aan
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

5 685 878

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Bijstelling raming Zorgtoeslag n.a.v. MEV
2. Overheveling naar artikel 98.3.2
3. ICT project t.b.v. diverse uitvoeringstaken CVZ
4. Overige mutaties

– 101 923
– 4 000
3 700
3 390

Stand 2e suppletore begroting

5 587 045

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Bijstelling raming Zorgtoeslag n.a.v. Macro Economische Verkenning
(MEV)
2. Met het oog op een efficiente uitvoering van diverse aan het CVZ
toebedeelde uitvoeringstaken is het Programma Ontwikkeling
Uitvoeringstaken (POU) ontwikkeld. Hiermee worden de bijzondere
regelingen door één standaard ICT-programma ondersteund. Hier
worden vanuit de begroting van VWS middelen beschikbaar voor
gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

13

42.4 Toelichting ontvangsten
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

44 062

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Ontvangstenmeevaller Opleidingsfonds

23 200

Stand 2e suppletore begroting

67 262

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Hogere ontvangsten als gevolg van vaststelling van subsidies voor
opleidingen tot medisch-specialist. In 2007 zijn de verleende subsidies
volledig bevoorschot. Op basis van subsidievaststellingen hebben de
opleidingsziekenhuizen in 2008 tot nog toe € 23,2 miljoen terugbetaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

14

Beleidsartikel 43 Langdurige zorg
43.1 Algemene doelstelling

Zorgen dat voor mensen met een langdurige of chronische aandoening
van lichamelijke, verstandelijke of psychische aard zorg van goede kwaliteit beschikbaar is en dat deze zorg tegen voor de samenleving aanvaardbare maatschappelijke kosten wordt geleverd.
43.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Mutaties 2e
suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

5 062 998

5 274 621

41 479

5 316 100

Uitgaven

5 068 868

5 279 846

11 353

5 291 199

Programmauitgaven
1. De positie van de burger in het zorgstelsel
wordt versterkt
2. Voor iedere cliënt is de voor hem of haar
noodzakelijke zorg beschikbaar
3. De zorg is effectief en veilig en wordt door
de cliënt positief ervaren
4. De kosten van de zorg zijn maatschappelijk
aanvaardbaar

5 064 762

5 275 740

11 471

5 287 211

68 732

66 086

– 6 994

59 092

138 324

164 847

34 843

199 690

148 777

147 896

– 44 967

102 929

4 708 929

4 896 911

28 589

4 925 500

4 106

4 106

– 118

3 988

0

0

0

0

Apparaatsuitgaven
Ontvangsten

43.3 Operationele doelstellingen
Er zijn 4 operationele doelstellingen op dit beleidsartikel:
1. De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt;
2. Voor iedere cliënt is de voor hem of haar noodzakelijke zorg beschikbaar;
3. De zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt positief ervaren;
4. De kosten van de zorg zijn maatschappelijk aanvaardbaar.
43.3.1 De positie van de burger in het zorgstelsel wordt versterkt
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

66 086

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Marktposities partijen
2. Overige mutaties

– 7 550
556

Stand 2e suppletore begroting

59 092

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. De uitgaven zijn € 7,6 miljoen lager dan geraamd, omdat de tijdelijke
regeling ontwikkelingssubsidies PGO-organisaties pas later tot stand is
gekomen dan gepland. Daarnaast is een aantal projecten niet of
vertraagd gestart of vielen de kosten lager uit (zoals: meten patiëntenervaringen, portal Kiesbeter en patiëntveiligheid). Deze middelen
worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

15

43.3.2 Voor iedere cliënt is de voor hem of haar noodzakelijke
zorg beschikbaar
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

164 847

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. Ondersteuning cliënten CIZ
3. CIZ Indicatiestelling
4. Herindicatie ondersteunende- en activerende begeleiding OB/AB
5. Overige mutaties

5 112
9 900
8 000
10 991
840

Stand 2e suppletore begroting

199 690

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling.
2. Overheveling van operationele doelstelling 43.3.3. Dit betreft een technische mutatie tussen operationele doelstellingen twee en drie, respectievelijk «Voor iedere cliënt is de voor hem of haar noodzakelijke zorg
beschikbaar» en «De zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt
positief ervaren». De mutatie heeft betrekking op middelen die gereserveerd waren voor de ondersteuning van cliënten. Het betreft werkzaamheden die uitgevoerd worden door het CIZ. Daarom worden deze
middelen overgeheveld naar de operationele doelstelling waaronder
de werkzaamheden van het CIZ zijn ondergebracht.
3. Overheveling van operationele doelstelling 43.3.3. Deze mutatie van
€ 8 miljoen betreft de kosten van verschillende eenmalige activiteiten
die het CIZ in opdracht van VWS heeft uitgevoerd. Hierdoor worden de
voorwaarden geschapen om in de reductie van de kosten van de
indicatiestelling in latere jaren te realiseren. Het gaat bijvoorbeeld om
activiteiten gericht op kwaliteitsverbetering, het opzetten van een
kennis- en informatie-eenheid (o.a. ten behoeve van VWS) en het
uitvoeren van pilots in het kader van de vereenvoudiging van de
indicatiestelling. In de begroting van het CIZ voor 2008 was hierin niet
voorzien.
4. Het kabinet heeft in zijn reactie op het SER-advies over de toekomst
van de AWBZ maatregelen aangekondigd om de kwaliteit van de langdurige zorg en de solidariteit met langdurig zieken te behouden voor
de toekomst. Deze pakketmaatregelen zijn uitgewerkt in een brief van
de Staatssecretaris van VWS aan de Tweede Kamer op 16 september
2008 (Kamerstuk 30 597, nr. 29). De AWBZ-zorgfuncties ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding en behandeling worden
vervangen door twee zorgfuncties: begeleiding en behandeling. Om de
verwachte besparingen te realiseren zal het CIZ ongeveer 200 000
herindicaties moeten uitvoeren bovenop de reguliere werklast. Dit leidt
tot inzet van extra personeel, scholingskosten en kosten voor het
aanpassen van ICT-systemen en gestandaardiseerde protocollen. De
kosten voor de voorbereidingen en de start van deze operatie in 2008
zijn begroot op € 10,9 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

16

43.3.3 De zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt
positief ervaren
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

147 896

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. Kwaliteit
3. Overheveling naar operationele doelstelling 43.3.2 t.b.v. ondersteuning
cliënten
4. Overheveling naar operationele doelstelling 43.3.2 t.b.v. CIZ indicatiestelling
5. Overige mutaties

4 563
– 31 800
– 9 900
– 8 000
170

Stand 2e suppletore begroting

102 929

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. Er zijn minder initiatieven op het gebied van mentorschap voor subsidiëring aangemeld en enkele projecten zijn verlaat van start gegaan
(ca. € 2,5 miljoen). Ook op het gebied van cliëntondersteuning zijn
minder aanvragen ontvangen dan aanvankelijk was ingeschat (ca.
€ 1,5 miljoen). De uitgaven voor de pilots dementie zijn lager uitgevallen (€ 2,7 miljoen) door een andere organisatorische invulling van
de pilots. Verder heeft het ontwerpen van een geschikte regeling voor
kleinschalig wonen meer tijd gekost door overleg met veldpartijen
over de invulling van de activiteiten en het (laten) uitvoeren van onderzoek (€ 15 miljoen). Ongeveer € 7,5 miljoen heeft betrekking op
verschillende onderzoeksprojecten van ZonMw waarvoor ZonMw een
aangepaste planning heeft ingediend. Het restant betreft lagere
uitgaven voor verschillende kleinere projecten (€ 2,6 miljoen). Deze
middelen (in totaal € 31,8 miljoen) worden ingezet ter dekking van de
algehele begrotingsproblematiek.
43.3.4 De kosten van de zorg zijn maatschappelijk aanvaardbaar
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

4 896 911

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Bijstelling raming BIKK n.a.v.MEV
2. Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting

28 800
– 211
4 925 500

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Bijstelling raming BIKK n.a.v. de Macro Economische Verkenning
(MEV)
43.4 Toelichting ontvangsten
Er hebben zich geen ontvangstenmutaties voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

17

Beleidsartikel 44 Maatschappelijke ondersteuning
44.1 Algemene doelstelling

Alle burgers participeren in de samenleving.
44.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Mutaties 2e
suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

573 556

583 860

– 35 558

548 302

Uitgaven

575 532

586 710

– 46 854

539 856

Programmauitgaven
1. Burgers worden gestimuleerd actief te
participeren in maatschappelijke verbanden;
2. Burgers bieden anderen vrijwillige
ondersteuning en kunnen gebruik maken van
(organisaties van) vrijwillige ondersteuning;
3. Burgers met beperkingen kunnen gebruik
maken van (algemene) voorzieningen en
professionele ondersteuning;
4. Burgers met (psycho)sociale problemen
kunnen gebruik maken van tijdelijke ondersteuning.

571 607

582 773

– 46 850

535 923

63 058

64 223

– 9 437

54 786

79 544

78 165

– 32 954

45 211

85 438

86 818

– 10 009

76 809

343 567

353 567

5 550

359 117

3 925

3 937

–4

3 933

0

0

0

0

Apparaatsuitgaven
Ontvangsten

44.3 Operationele doelstellingen
Er zijn 4 operationele doelstellingen op dit beleidsartikel:
1. Burgers worden gestimuleerd actief te participeren in maatschappelijke verbanden;
2. Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning en kunnen gebruik
maken van (organisaties van) vrijwillige ondersteuning;
3. Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van (algemene) voorzieningen en professionele ondersteuning;
4. Burgers met (psycho)sociale problemen kunnen gebruik maken van
tijdelijke ondersteuning.
44.3.1 Burgers worden gestimuleerd actief te participeren in
maatschappelijke verbanden
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

64 223

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Diverse projecten
2. Overheveling naar artikel 42.3.2 t.b.v. het Stagefonds
3. Overige mutaties

– 724
– 9 000
287

Stand 2e suppletore begroting

54 786

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. De uitgaven zijn lager dan geraamd ondermeer omdat een aantal
projecten (Interventie kwaliteit organisatie MO-groep € 0,2 miljoen,
WMO ICT-projecten € 0,1 miljoen en leefbaarheid krachtwijken € 0,1

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

18

miljoen) in 2009 zullen starten in plaats van in 2008. De middelen
worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
44.3.2 Burgers bieden anderen vrijwillige ondersteuning en
kunnen gebruik maken van (organisaties van) vrijwillige
ondersteuning
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Mantelzorgcompliment
2. Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting

78 165

– 34 000
1 046
45 211

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. De uitgaven worden lager op basis van de meest recente ramingen
over het aantal te verstrekken mantelzorgcomplimenten. Deze
middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
44.3.3 Burgers met beperkingen kunnen gebruik maken van
(algemene) voorzieningen en professionele ondersteuning
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

86 818

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overboeking naar het Gemeentefonds m.b.t. dure woonaanpassingen
2. Overige mutaties

– 9 000
– 1 009

Stand 2e suppletore begroting

76 809

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Een deel van het budget 2008 is niet nodig voor het afhandelen van
lopende verplichtingen voor woningaanpassingen over de jaren vóór
2007. Deze middelen ter hoogte van € 9 miljoen worden toegevoegd
aan het Wmo-budget 2008, zoals reeds eerder in het kader van de
overheveling van de WMO is besloten en ook is gecommuniceerd met
gemeenten via de circulaires.
44.3.4 Burgers met (psycho)sociale problemen kunnen gebruik
maken van tijdelijke ondersteuning
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

353 567

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. Project Wet huisverbod en overige projecten
3. Overige mutaties

11 544
– 5 494
– 500

Stand 2e suppletore begroting

359 117

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling
2. De Wet tijdelijk huisverbod treedt in 2009 in werking. Dit betekent dat
in 2008 € 2,6 miljoen niet wordt uitgegeven. Vervolgens is er bij een
aantal projecten op het terrein van de maatschappelijke opvang en
vrouwenopvang vertraging opgelopen. Deze middelen worden ingezet
ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
44.4 Toelichting ontvangsten
Er hebben zich geen ontvangstenmutaties voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

19

Beleidsartikel 46 Sport
46.1 Algemene doelstelling

Een sportieve samenleving waarin zowel veel aan sport wordt gedaan als
van sport wordt genoten.
46.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Mutaties 2e
suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

74 068

60 189

19 831

80 020

Uitgaven

117 444

106 399

– 320

106 079

Programmauitgaven
1. Mensen sporten en bewegen meer voor hun
gezondheid
2. Via de sport ontmoeten mensen elkaar,
doen mensen mee aan maatschappelijke
activiteiten en gaan mensen respectvol met
elkaar om
3. De topsport in Nederland staat symbool
voor ambitie, is een bron van ontspanning en
draagt bij aan ons nationale imago in
binnen-en buitenland

114 974

103 887

– 277

103 610

18 763

14 263

– 951

13 312

68 584

62 647

2 362

65 009

27 627

26 977

– 1 688

25 289

2 470

2 512

– 43

2 469

870

1 025

0

1 025

Apparaatsuitgaven
Ontvangsten

46.3 Operationele doelstellingen
Er zijn 3 operationele doelstellingen op dit beleidsartikel:
1. Mensen sporten en bewegen meer voor hun gezondheid;
2. Via de sport ontmoeten mensen elkaar, doen mensen mee aan maatschappelijke activiteiten en gaan mensen respectvol met elkaar om;
3. De topsport in Nederland staat symbool voor ambitie, is een bron van
ontspanning en draagt bij aan ons nationale imago in binnen -en
buitenland.
46.3.1 Mensen sporten en bewegen meer voor hun gezondheid
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

14 263

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Vertraging projecten en minder aanvragen
2. Overige mutaties

– 1 100
149

Stand 2e suppletore begroting

13 312

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Vertraging bij de opstart van het Nationaal Actieplan Sport en
Bewegen. Daarnaast zijn minder aanvragen binnengekomen voor het
programma Kennis en informatie en Gezonde sportbeoefening. Deze
middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

20

46.3.2 Via de sport ontmoeten mensen elkaar, doen mensen mee
aan maatschappelijke activiteiten en gaan mensen respectvol met
elkaar om
Op deze operationele doelstelling hebben zich geen grote mutaties in
relatie tot de omvang van de doelstelling voorgedaan. Zie hiervoor ook de
criteria in de leeswijzer van deze suppletore begroting.
46.3.3 De topsport in Nederland staat symbool voor ambitie, is
een bron van ontspanning en draagt bij aan ons nationale imago
in binnen- en buitenland
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

26 977

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Vertraging projecten en minder aanvragen
2. Overige mutaties

– 2 500
812

Stand 2e suppletore begroting

25 289

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Er zijn minder subsidieaanvragen binnengekomen voor de organisatie
van topsportevenementen in Nederland. Daarnaast is er sprake van
vertraging bij enkele programma’s (aanleg topsportaccommodatie,
talentontwikkeling en dopingpreventie). Deze middelen worden ingezet
ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
46.4 Toelichting ontvangsten
Er hebben zich geen ontvangstenmutaties voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

21

Beleidsartikel 47 Oorlogsgetroffenen en herinnering
Wereldoorlog II
47.1 Algemene doelstelling

De erfenis van WO II is afgewikkeld en mensen beseffen, mede op basis
van de gebeurtenissen uit WO II, wat het betekent om in vrijheid te
kunnen leven.
47.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Mutaties 2e
suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

387 470

408 954

– 413

408 541

Uitgaven

388 402

411 086

– 4 502

406 584

Programmauitgaven
1. Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel
van materiele en immateriële hulpverlening
aan oorlogsgetroffenen WO II in een situatie
van afbouw
2. De herinnering aan WO II blijft levend en
veel mensen – vooral jeugdigen – zijn zich
bewust van de betekenis van WO II

387 129

409 875

– 4 631

405 244

373 057

393 803

– 4 826

388 977

14 072

16 072

195

16 267

1 273

1 211

129

1 340

0

0

0

0

Apparaatsuitgaven
Ontvangsten

47.3 Operationele doelstellingen
Er zijn 2 operationele doelstellingen op dit beleidsartikel:
1. Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van materiele en immateriële
hulpverlening aan oorlogsgetroffenen WO II in een situatie van
afbouw;
2. De herinnering aan WO II blijft levend en veel mensen – vooral jeugdigen – zijn zich bewust van de betekenis van WO II.
47.3.1 Een kwalitatief goed en doelmatig stelsel van materiele en
immateriële hulpverlening aan oorlogsgetroffenen WO II in een
situatie van afbouw
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

393 803

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Bijstelling raming wetten oorlogsgetroffenen
2. Overige mutaties

– 6 000
1 174

Stand 2e suppletore begroting

388 977

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Wet buitengewoon pensioen verzetsdeelnemers 1940–1945 wordt naar
beneden bijgesteld met € 1,1 miljoen door het eerder afronden van de
definitiefstelling van oude jaren. Wet uitkeringen vervolgingsslachtoffers 1940–1945 (Wuv) wordt naar beneden bijgesteld met € 4,5
miljoen. De verwachte lagere uitgaven worden veroorzaakt door een
lager aantal periodieke uitkeringen. Tenslotte wordt de Wet uitkeringen
burgerslachtoffers 1940–1945 (Wubo) naar beneden bijgesteld met
€ 0,4 miljoen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

22

47.3.2 De herinnering aan WO II blijft levend en veel mensen –
vooral jeugdigen – zijn zich bewust van de betekenis van WO II
Op deze operationele doelstelling hebben zich geen grote mutaties in
relatie tot de omvang van de doelstelling voorgedaan. Zie hiervoor ook de
criteria in de leeswijzer van deze suppletore begroting.
47.4 Toelichting ontvangsten
Er hebben zich geen ontvangstenmutaties voorgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

23

Niet-beleidsartikel 98 Algemeen
98.1 Algemeen
In dit niet-beleidsartikel worden de uitgaven beschreven die niet specifiek
aan een van de beleidsdoelstellingen uit de voorgaande beleidsartikelen
zijn toe te rekenen. Het gaat hierbij om ministeriebrede programma- en
apparaatsuitgaven.
98.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e suppletore
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

285 199

294 638

89 843

384 481

Uitgaven

296 514

308 371

11 822

320 193

Programmauitgaven
1. Internationale samenwerking
2. Beheer en toezicht stelsel

100 298
11 998
88 300

103 679
13 998
89 681

8 633
144
8 489

112 312
14 142
98 170

Apparaatsuitgaven

196 216

204 692

3 189

207 881

3 380

3 380

1 026

4 406

Ontvangsten

98.3 Operationele doelstellingen op programma-uitgaven
Er zijn 2 operationele doelstellingen op dit niet-beleidsartikel:
1. Internationale samenwerking;
2. Beheer en toezicht stelsel.
Daarnaast worden op dit artikel de apparaatsuitgaven van de inspecties
(IGZ en IJZ), het SCP, de Raden (RMO, RVZ, GR en RGO), het strategisch
onderzoek van het RIVM en het NVI, en de departementsbrede PenM
uitgaven geraamd.
98.3.1 Internationale samenwerking
Op deze operationele doelstelling hebben zich geen grote mutaties in
relatie tot de omvang van de doelstelling voorgedaan. Zie hiervoor ook de
criteria in de leeswijzer van deze suppletore begroting.
98.3.2 Beheer en toezicht stelsel
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

89 681

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overheveling van artikel 42.3.3 voor uitvoering werkzaamheden CVZ
2. Loonbijstelling
3. Overige mutaties

4 000
2 967
1 522

Stand 2e suppletore begroting

98 170

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overheveling van artikel 42.3.3 voor door het CVZ uit te voeren werkzaamheden tegen wanbetalers. Bij voorjaarsnota is € 4 miljoen overgeheveld van de premie-middelen naar artikel 42. Deze middelen
worden nu overgeheveld naar artikel 98 vanwaar het CVZ wordt bekostigd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

24

98.4 Apparaatsuitgaven
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

204 692

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overheveling van Jeugd en Gezin, bijdrage toezicht Jeugdzaken
2. Overheveling van SZW, bijdrage werkprogramma Gezondheidsraad
3. P&M Inspectie Jeugdzorg
4. Verrekening P&M TBU
5. Overheveling naar artikel 42.3.1 t.b.v. Project Consumenteninformatie
6. Overige mutaties

1 651
854
– 800
– 3 320
– 201
5 005

Stand 2e suppletore begroting

207 881

Toelichting mutaties 2e suppletore begroting:
1. Betreft een bijdrage van Jeugd en Gezin aan het toezicht op Jeugdzaken. (De apparaatskosten van Jeugd en Gezin staan op de begroting
van VWS)
2. Betreft een bijdrage van Sociale Zaken en Werkgelegenheid aan het
werkprogramma van de Gezondheidsraad.
3. In verband met invulling vacatures is er ruimte in het budget ontstaan.
Deze middelen worden ingezet ter dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
4. Dit budget betreft de uitvoeringskosten die samenhangen met de TBU.
In 2008 is hier slechts beperkt aanspraak op gemaakt, waardoor incidenteel € 3,3 miljoen resteert. Deze middelen worden ingezet ter
dekking van de algehele begrotingsproblematiek.
98.5 Toelichting ontvangsten
Er hebben zich geen relevante ontvangstenmutaties voorgedaan die
vermeld worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

25

Niet-beleidsartikel 99 Nominaal en Onvoorzien
99.1 Algemeen
Dit is een technisch, administratief artikel, waarop middelen voor de loon
en prijsbijstelling worden geparkeerd voordat ze worden overgeheveld
naar de desbetreffende beleidsartikelen. Daarnaast worden op dit artikel
de taakstellingen geboekt, voordat deze verder worden verdeeld over de
beleidsartikelen. Ook worden hierop de onvoorziene uitgaven geplaatst
die aan de beleidsartikelen worden toegedeeld.
99.2 Budgettaire gevolgen van beleid begrotingsuitgaven
(bedragen x € 1 000)
Stand oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand vastgestelde
1e suppletore
begroting

Mutaties 2e
suppletore
begroting

Stand 2e suppletore
begroting

1

2

3

4=2+3

Verplichtingen

– 42 198

65 906

– 66 656

– 750

Uitgaven

– 46 618

61 486

– 62 146

– 660

Programmauitgaven
1. Loonbijstelling
2. Prijsbijstelling
3. Onvoorzien
4. Taakstelling

– 46 618
985
398
2
– 48 003

61 486
87 557
6 817
7 486
– 40 374

– 62 146
– 88 055
– 6 817
– 6 000
38 726

– 660
– 498
0
1 486
– 1 648

0

0

4 399

4 399

Ontvangsten

Loonbijstelling
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Loonbijstelling toedeling restant tranche 2007 en 2008, kader Zorg
(Opleidingsfonds)
2. Loonbijstelling toedeling restant tranche 2007 en 2008 naar de beleidsartikelen
3. Loonbijstelling toedeling restant ter dekking van algehele begrotingsproblematiek
Stand 2e suppletore begroting

87 557

– 22 650
– 62 121
– 3 284
– 498

Prijsbijstelling
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overheveling naar artikel 42.3.2 t.b.v. Prijsbijstelling tranche 2008, kader Zorg
(Opleidingsfonds)
2. Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting

6 817

– 5 974
– 843
0

Onvoorzien
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Overheveling naar artikel 41.3.5 t.b.v. enveloppe-middelen CBRN
2. Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

7 486

– 5 700
– 300
1 486

26

Taakstelling
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Taakstellende onderuitputting VJN 2006
2. Taakstellende onderuitputting VJN 2007
3. Overboeking van het ministerie van VWS naar het programma-ministerie J&G
in verband met de pleegzorg
4. Overboeking naar het ministerie van BZK voor de bijdrage NBV (Nationaal
Bureau Verbindingsbeveiliging).
5. Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting

– 40 374

23 700
15 000
– 600
– 56
682
– 1 648

99.3 Ontvangsten
Stand 1e suppletore begroting (bedragen x € 1 000)

0

Mutaties 2e suppletore begroting:
1. Saldo ontvangsten mee- en tegenvallers

4 399

Stand 2e suppletore begroting

4 399

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

27

4 HET BELEID MET BETREKKING TOT DE ZORGUITGAVEN
Deze paragraaf geeft een overzicht van de ontwikkeling van de uitgaven
en ontvangsten in de zorgsector in het lopende jaar. De gepresenteerde
cijfers sluiten aan bij de Najaarsnota 2008, die de Minister van Financiën
aan de Kamer aanbiedt.
De gepresenteerde mutaties zijn bijstellingen ten opzichte van de standen
die zijn opgenomen in de 1e suppletore begroting 2008 en de
VWS-begroting 2009.
Voor de beoordeling in hoeverre bijstellingen nodig zijn ten opzichte van
de VWS-begroting 2009, is mede gebruik gemaakt van de informatie van
het College voor Zorgverzekeringen (CVZ), het Centraal Administratie
Kantoor (CAK) en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa). Met betrekking tot
de AWBZ is informatie van het CVZ beschikbaar, welke voornamelijk is
gebaseerd op een extrapolatie van de tot en met juli aan zorginstellingen
betaalde voorschotten. Daarnaast is van het CAK informatie ontvangen
over de nabetalingen over voorgaande jaren als gevolg van bijstellingen
van instellingsbudgetten in die jaren. Voor wat betreft de Zvw gaat het om
de opgaven van de uitgaven Zvw van de zorgverzekeraars over het eerste
half jaar van 2008. De opgaven van de kosten met betrekking tot de Zvw
over het eerste half jaar bevatten nog voor een belangrijk deel schattingen
van de zorgverzekeraars inzake de tot nog te ontvangen declaraties met
betrekking tot het eerste half jaar. De kostencijfers en de extrapolatie
daarvan naar een jaar zijn dan ook met onzekerheden omgeven. Van de
NZa zijn gegevens ontvangen over de instellingsbudgetten. De gegevens
van het CVZ, CAK en NZa geven op dit moment geen aanleiding om de
raming van het Budgettair Kader Zorg (BKZ) bij te stellen.
4.1 Bijstellingen van de uitgaven en ontvangsten in 2008
De netto-BKZ-uitgaven zijn de (bruto)-BKZ-uitgaven verminderd met de
ontvangsten ook wel bekend als eigen betalingen Zvw/AWBZ en overige
ontvangsten. De netto-BKZ-uitgaven nemen ten opzichte van de VWS
ontwerpbegroting 2009 toe met € 23,6 miljoen. Dit betreft het saldo van
verschillende mutaties. De ontwikkeling van de BKZ-uitgaven en
-ontvangsten wordt in tabel 1 toegelicht.
Tabel 1 Mutaties in de bruto- en netto-BKZ-uitgaven 2008 (bedragen x € 1 000 000)
2008
BrutoBKZuitgaven stand VWS ontwerpbegroting 2008
Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008
BrutoBKZuitgaven stand 1e suppletore begroting 2008
Mutaties gemeld in de VWS ontwerpbegroting 2009
BrutoBKZuitgaven stand VWS ontwerpbegroting 2009

Nieuwe mutaties
IJklijnmutaties
Opleidingsfonds
Correctie opleidingscomponent ziekenhuizen
Actualisatie 2008

54 349,7
262,5
54 612,2
– 176,8
54 435,4

46,8
32,0
– 18,3
13,4
19,7

BrutoBKZuitgaven stand 2e suppletore begroting 2008

54 482,2

BKZontvangsten stand VWS ontwerpbegroting 2008
Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008
BKZontvangsten stand 1e suppletore begroting 2008
Mutaties gemeld in de VWS ontwerpbegroting 2009
BKZontvangsten stand VWS ontwerpbegroting 2009

3 028,3
6,4
3 034,7
7,6
3 042,3

Nieuwe mutaties
Terugontvangsten opleidingsfonds

23,2
23,2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

28

2008

BKZontvangsten stand 2e suppletore begroting 2008

3 065,5

NettoBKZuitgaven stand VWS ontwerpbegroting 2008
NettoBKZuitgaven stand 1e suppletore begroting 2008
NettoBKZuitgaven stand VWS ontwerpbegroting 2009
NettoBKZuitgaven stand 2e suppletore begroting 2008

51 321,4
51 577,5
51 393,1
51 416,7

Mutatie nettoBKZuitgaven t.o.v. stand VWS ontwerpbegroting 2009

23,6

Ontwikkeling in de bruto-BKZ-uitgaven

IJklijnmutaties
Dit betreft een saldo van diverse mutaties tussen de verschillende
uitgavenkaders en het BKZ.
Het wetsvoorstel stroomlijning financiering medisch noodzakelijke zorg
aan illegalen zou oorspronkelijk in 2008 in werking treden. Dit blijkt nu per
1 januari 2009 het geval te zijn. In verband hiermee worden de met de
beleidsregel dubieuze debiteuren samenhangende middelen voor
medisch noodzakelijke zorg aan illegalen (€ 23 miljoen) incidenteel teruggeboekt van de VWS begroting naar het BKZ.
Een deel van het budget 2008 is niet nodig voor het afhandelen van
lopende verplichtingen voor woningaanpassingen over de jaren vóór
2007. Deze middelen (€ 9 miljoen) zijn afkomstig van de VWS-begroting
en worden toegevoegd aan het Wmo-budget 2008, zoals reeds eerder in
het kader van de overheveling van de Wmo is besloten en ook is gecommuniceerd met gemeenten via de circulaires.
Opleidingsfonds
De uitgaven voor de subsidies voor met name de opleidingen tot
medisch-specialist vallen lager uit dan geraamd, doordat de subsidies niet
volledig worden bevoorschot, maar tot het niveau van de gemiddelde
verwachte subsidievaststellingen over 2008. Van de onderuitputting wordt
€ 8,4 miljoen aan de begroting 2009 toegevoegd.
Correctie opleidingscomponent ziekenhuizen
Van de meevaller van het opleidingsfonds (uitgaven en ontvangsten)
wordt € 13,4 miljoen overgeheveld naar het ziekenhuiskader. Deze
mutatie betreft een correctie op de schoning van de ziekenhuisbudgetten
voor de opleidingscomponenten. De schoning vond plaats in verband met
de overheveling van de uitgaven van opleidingen voor medisch-specialisten van het ziekenhuiskader naar het opleidingsfonds.
Actualisatie 2008
Het restant van de meevaller van het opleidingsfonds (uitgaven en
ontvangsten) 2008 (€ 19,7 miljoen) wordt voor mogelijke dreigingen 2008
naar nominaal en onvoorzien overgeheveld. In het voorjaar 2009 worden
op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ de zorguitgaven geactualiseerd.
Ontwikkeling in de BKZ-ontvangsten

Terugontvangsten opleidingsfonds
De hogere ontvangsten zijn het gevolg van vaststelling van subsidies voor
opleidingen tot medisch-specialist. In 2007 zijn de verleende subsidies
volledig bevoorschot. Op basis van subsidievaststellingen hebben de
opleidingsziekenhuizen in 2008 tot nog toe € 23,2 miljoen terugbetaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

29

BKZ-plafond
Tabel 2 geeft een overzicht van de bijstelling in het BKZ-plafond. Sinds de
VWS ontwerpbegroting 2009 is het BKZ-plafond met € 32 miljoen
opwaarts bijgesteld. Dit komt door de eerder genoemde ijklijnmutaties
van € 32 miljoen.
Tabel 2 Mutaties in het BKZ-plafond 2008 (bedragen x € 1 000 000)
2008
BKZplafond stand VWS ontwerpbegroting 2008
Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008
BKZplafond stand 1e suppletore begroting 2008
IJklijnmutaties gemeld in de VWS ontwerpbegroting 2009
BKZplafond stand VWS ontwerpbegroting 2009
IJklijnmutaties
BKZplafond stand 2e suppletore begroting 2008

51 321,4
106,2
51 427,6
– 61,8
51 365,8
32,0
51 397,8

Tabel 31 geeft de ontwikkeling van de uitgaven en ontvangsten onder het
BKZ weer.
Tabel 3 Ontwikkeling van het BKZ (bedragen x € 1 000 000)

Stand VWS ontwerpbegroting 2008
Stand 1e suppletore begroting 2008
Stand VWS ontwerpbegroting 2009
Stand 2e suppletore begroting 2008
Mutatie t.o.v. stand VWS ontwerpbegroting 2009

Bruto BKZ
uitgaven

BKZ ontvangsten

Netto BKZ
uitgaven

BKZ

Overschrijding (+) /
onderschrijding (–)

(Bruto)

(Netto)

a

(Eigen betalingen)
b

c=a-b

d

e=c-d

54 350
54 612
54 435
54 482

3 028
3 035
3 042
3 066

51 321
51 578
51 393
51 417

51 321
51 428
51 366
51 398

0
150
27
19

47

23

24

32

–8

Bij de stand 2e suppletore begroting 2008 doet zich een overschrijding
voor van € 19 miljoen. De overschrijding is € 8 miljoen lager dan de bij
VWS begroting 2009 gemelde overschrijding. Dit wordt veroorzaakt
doordat € 8 miljoen van de totale meevaller van het opleidingsfonds aan
de begroting 2009 wordt toegevoegd.
4.2 Toelichting mutaties per artikel
De onderstaande tabellen geven een cijfermatig overzicht per artikel.
Tabel 4 geeft de mutaties vanaf de stand ontwerpbegroting 2008 tot aan
de 2e suppletore begroting 2008 op artikelniveau weer. Relevante mutaties worden in tabel 5 verder toegelicht.

1

Door afrondingsverschillen kan het saldo
van de delen afwijken van het totaal.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

30

Tabel 4 Premiegefinancierde zorguitgaven per artikel (bedragen x € 1 000 000)
Stand VWS
ontwerpbegroting
2008

Stand 1e suppletore
begroting 2008

Mutaties 2e
suppletore
begroting 2008

Stand 2e suppletore
begroting 2008

a

b

c

d=b+c

104,2
30 052,0
20 150,0
163,5
1 640,4
1 439,0
773,0
27,6
54 349,7

97,8
30 060,7
20 441,0
166,1
1 582,6
1 462,6
772,7
28,7
54 612,2

3,9
686,5
649,8
6,1
– 1 469,9
12,0
10,3
– 28,7
– 130,0

101,7
30 747,2
21 090,8
172,2
112,7
1 474,6
783,0
0,0
54 482,2

41 Volksgezondheid
42 Gezondheidszorg
43 Langdurige zorg
44 Maatschappelijke ondersteuning
99 Nominaal en onvoorzien
Wmo (gemeentefonds)
Opleidingsfonds (begroting VWS)
Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven
Totaal

Tabel 5 Toelichting financiële mutaties per artikel
41 Volksgezondheid (bedragen x € 1 000 000)
Uitgaven

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008

104,2

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008

– 6,4

Stand 1e suppletore begroting 2008
Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Toedeling OVA
2. Nominaal tranche 2008

97,8

Stand 2e suppletore begroting 2008

101,7

0,1
3,8

Toelichting mutaties:
1. Toedeling van een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging,
de ova, waren gereserveerd. Dit betreft de jaren 2008 e.v.
2. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op nominaal en onvoorzien. Daar staat de raming voor 2008–2013. De tranche 2008 wordt nu
toebedeeld aan de sectoren (onder gelijkmatige verlaging van artikel
99).
42 Gezondheidszorg (bedragen x € 1 000 000)
Uitgaven
Stand VWS ontwerpbegroting 2008

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008

2008
30 052,0

8,7

Stand 1e suppletore begroting 2008
Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Doorwerking zorguitgaven 2007
wv Financieringsachterstand
2. Forensische zorg
3. Actualisering ggz AWBZ/Zvw
4. Toedeling OVA
5. Nominaal tranche 2008
6. Uitvoeringskosten CAK
7. Wetsvoorstel stroomlijning financiering medisch noodzakelijke zorg aan
illegalen
8. Correctie opleidingscomponent ziekenhuizen
Overige mutaties
Technische mutaties

30 060,7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

31

– 194,4
– 19,8
– 38,7
17,3
11,4
846,8
7,8
23,0
13,4
– 1,8
1,7

Uitgaven

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008

30 052,0

Stand 2e suppletore begroting 2008

30 747,2

Toelichting mutaties:
1. Op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven, het
bouwprogramma en de kapitaallastenraming 2007 geactualiseerd. Uit
deze actualisatie volgt per saldo een meevaller van € 194,4 mln in
2008, dit is inclusief een financieringsachterstand van – € 19,8 mln.
Een financieringsachterstand betreft betalingen van zorgverzekeraars
en zorgkantoren voor verplichtingen die in voorgaande jaren zijn
aangegaan.
2. Aanvullende overheveling naar de begroting van het ministerie van
Justitie in verband met de overgang van forensische zorg. Deze
aanvulling betreft o.a. de middelen voor instelling Tactus (verslavingszorg) die bij de vaststelling van de oorspronkelijke overheveling niet
waren meegenomen, een aanvulling op basis van nader onderzoek
naar forensische zorg en de exploitatiegevolgen in de komende jaren
van door VWS vóór 1 januari 2007 goedgekeurde bouwplannen.
3. Per 1 januari 2008 is de geneeskundige GGZ overgeheveld uit de
AWBZ naar de Zvw. Op basis van onlangs van de NZa ontvangen
gegevens met betrekking tot realisatiecijfers 2007 is de in de GGZ
aangebrachte afbakening tussen Zvw en AWBZ geactualiseerd. Als
gevolg hiervan vindt een additionele verschuiving plaats van artikel 43
(AWBZ) naar artikel 42 (Zvw).
4. Toedeling van een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging,
de ova, waren gereserveerd. Dit betreft de jaren 2008 e.v.
5. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op nominaal en onvoorzien. Daar staat de raming voor 2008–2013. De tranche 2008 wordt nu
toebedeeld aan de sectoren (onder gelijkmatige verlaging van artikel
99).
6. Het CAK voert de compensatieregeling voor het verplicht eigen risico
in de Zvw uit. Ten behoeve van de daarmee samenhangende
uitvoeringskosten van het CAK vindt een overheveling plaats vanuit
artikel 43. Deze kosten zijn voor 2008 geraamd op € 7,8 mln (inclusief
incidentele projectkosten).
7. Bij het opstellen van de VWS-begroting 2008 werd er vanuit gegaan
dat het wetsvoorstel dat regelt dat zorgaanbieders ingeval zij medisch
noodzakelijke zorg hebben verleend aan in betalingsonmacht verkerende illegalen, in aanmerking komen voor compensatie, reeds in 2008
in werking zou treden. Nu de inwerkingtreding niet eerder dan per
1 januari 2009 zal zijn, worden de voor ziekenhuiszorg beschikbare
middelen (afkomstig uit de beleidsregel dubieuze debiteuren) teruggeboekt naar de ziekenhuissectoren.
8. Er vindt een overheveling plaats van € 13,4 mln van het opleidingsfonds naar het ziekenhuiskader. De mutatie betreft een correctie op de
schoning van de ziekenhuisbudgetten voor de opleidingscomponenten. Deze schoning vond plaats in verband met de overheveling van de uitgaven van opleidingen voor medisch-specialisten van
het ziekenhuiskader naar het opleidingsfonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

32

43 Langdurige zorg (bedragen x € 1 000 000)
Uitgaven

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008
Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008

20 150,0
291,0

Stand 1e suppletore begroting 2008

20 441,0

Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Doorwerking zorguitgaven 2007
wv Financieringsachterstand
2. Forensische zorg
3. PGB’s
4. Besparingsverlies Best Practices
5. Gewenningsregeling op de overgangsregeling ZmV
6. Actualisering ggz AWBZ/Zvw
7. Toedeling OVA
8. Nominaal tranche 2008
9. Uitvoeringskosten CAK
Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting 2008

– 43,2
77,2
– 19,1
31,0
– 35
3,8
– 17,3
14,8
723,1
– 7,8
– 0,5
21 090,8

Toelichting mutaties:
1. Op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ zijn de uitgaven, het
bouwprogramma en de kapitaallastenraming 2007 geactualiseerd. Uit
deze actualisatie volgt per saldo een meevaller van € 43,2 mln in 2008,
dit is inclusief een financieringsacherstand van € 77,2 mln. Een
financieringsachterstand betreft betalingen van zorgverzekeraars en
zorgkantoren voor verplichtingen die in voorgaande jaren zijn aangegaan.
2. Aanvullende overheveling naar de begroting van het ministerie van
Justitie in verband met de overgang van forensische zorg. Deze
aanvulling betreft o.a. de middelen voor instelling Hoeve Boschoord
(gehandicaptenzorg) die bij de vaststelling van de oorspronkelijke
overheveling niet waren meegenomen, een aanvulling op basis van
nader onderzoek naar forensische zorg en de exploitatiegevolgen in de
komende jaren van door VWS vóór 1 januari 2007 goedgekeurde
bouwplannen.
3. De PGB-regeling kent een sterke groei. Volgens de huidige inzichten zal
de instroom in de regeling groter zijn dan waarmee in de ramingen
rekening is gehouden.
4. Invoering van een systeem van best practices is volgens de NZa niet
mogelijk per 1 januari 2009. Invoering is nu voorzien per 2010. Dit leidt
tot een incidentele meevaller in 2008.
5. Gewenningsregeling op de overgangsregeling ZmV. De kosten van het
CAK ten behoeve van de uitvoering van de gewenningsbijdrage in de
eerste maanden van 2008 bedragen € 3,8 mln, dit onder gelijkmatige
verhoging van de ontvangsten.
6. Per 1 januari 2008 is de geneeskundige GGZ overgeheveld uit de
AWBZ naar de Zvw. Op basis van onlangs van de NZa ontvangen
gegevens met betrekking tot realisatiecijfers 2007 is de in de GGZ
aangebrachte afbakening tussen Zvw en AWBZ geactualiseerd. Als
gevolg hiervan vindt een additionele verschuiving plaats van artikel 43
(AWBZ) naar artikel 42 (Zvw).
7. Toedeling van een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging,
de ova, waren gereserveerd. Dit betreft de jaren 2008 e.v.
8. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op nominaal en onvoor-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

33

zien. Daar staat de raming voor 2008–2013. De tranche 2008 wordt nu
toebedeeld aan de sectoren (onder gelijkmatige verlaging van artikel
99).
9. Het CAK voert de compensatieregeling voor het verplicht eigen risico
in de Zvw uit. Ten behoeve van de daarmee samenhangende
uitvoeringskosten van het CAK vindt een overheveling plaats vanuit
artikel 43. Deze kosten zijn voor 2008 geraamd op € 7,8 mln (inclusief
incidentele projectkosten).
44 Maatschappelijke ondersteuning (bedragen x € 1 000 000)
Uitgaven

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008

163,5

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008
Stand 1e suppletore begroting 2008

Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Toedeling OVA
2. Nominaal tranche 2008
Stand 2e suppletore begroting 2008

2,6
166,1

0,1
6,0
172,2

Toelichting mutaties:
1. Toedeling van een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging,
de ova, waren gereserveerd. Dit betreft de jaren 2008 e.v.
2. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op nominaal en onvoorzien. Daar staat de raming voor 2008–2013. De tranche 2008 wordt nu
toebedeeld aan de sectoren (onder gelijkmatige verlaging van artikel
99).
99 Nominaal en onvoorzien (bedragen x € 1 000 000)
Uitgaven

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008

1 640,4

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008

– 57,8

Stand 1e suppletore begroting 2008
Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Doorwerking zorguitgaven 2007
2. Toedeling OVA
3. Nominaal tranche 2008
4. Actualisatie 2008
Overige mutaties
Technische mutaties

1 582,6

Stand 2e suppletore begroting 2008

119,3
– 28,1
– 1 579,7
19,7
0,5
– 1,6
112,7

Toelichting mutaties:
1. Deze reeks is het resultaat van de actualisatie van het bouwprogramma en de kapitaallastenraming, mede op basis van nieuwe
realisatiecijfers, en verwerking van op de aanvullende post gereserveerde middelen.
2. Toedeling van een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging,
de ova, waren gereserveerd. Dit betreft de jaren 2008 e.v.
3. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op nominaal en onvoor-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

34

zien. Daar staat de raming voor 2008–2013. De tranche 2008 wordt nu
toebedeeld aan de sectoren (onder gelijkmatige verlaging van artikel
99).
4. Het restant van de meevaller van het opleidingsfonds (uitgaven en
ontvangsten) 2008 (€ 19,7 mln) wordt voor mogelijke dreigingen 2008
naar nominaal en onvoorzien overgeheveld. In het voorjaar 2009
worden op basis van de gegevens van de NZa en het CVZ de zorguitgaven geactualiseerd.
99 Nominaal en onvoorzien (bedragen x € 1 000 000)
Ontvangsten
Stand VWS ontwerpbegroting 2008

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008
Stand 1e suppletore begroting 2008

Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Verrekening eigen bijdragen Wmo
2. Gewenningsregeling op de overgangsregeling ZmV
Overige mutaties
Stand 2e suppletore begroting 2008

2008
3 028,3

6,4
3 034,7

3,0
3,8
0,8
3 042,3

Toelichting mutaties:
1. Door verschillen in de uitvoering bij het CAK van de regeling eigen
bijdrage Wmo en de regeling eigen bijdrage intramuraal verblijf AWBZ
zijn gemeenten € 3 mln aan eigen bijdragen misgelopen. De geraamde
eigen bijdragen AWBZ worden hiervoor in 2008 en 2009 met € 3 mln
verhoogd; de geraamde eigen bijdragen Wmo wordt met € 3 mln
verlaagd en de integratieuitkering Wmo stijgt met € 3 mln. Vanaf 2010
is door het advies van de onafhankelijke derde, aparte verrekening van
de geïnde eigen bijdrage niet meer noodzakelijk.
2. Gewenningsregeling op de overgangsregeling ZmV. De kosten van het
CAK ten behoeve van de uitvoering van de gewenningsbijdrage in de
eerste maanden van 2008 bedragen € 3,8 mln. In verband daarmee
vindt een overheveling plaats naar artikel 43 (beheerskosten AWBZ).
Wmo (gemeentefonds, op de begroting van BZK) (bedragen x € 1 000 000)
Uitgaven
Stand VWS ontwerpbegroting 2008

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008
Stand 1e suppletore begroting 2008

Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Verrekening eigen bijdragen Wmo
2. Dure woningaanpassingen
Stand 2e suppletore begroting 2008

2008
1 439,0

23,6
1 462,6

3,0
9,0
1 474,6

Toelichting mutaties:
1. Door verschillen in de uitvoering bij het CAK van de regeling eigen
bijdrage Wmo en de regeling eigen bijdrage intramuraal verblijf AWBZ
zijn gemeenten € 3 mln aan eigen bijdragen misgelopen. De geraamde
eigen bijdragen AWBZ worden hiervoor in 2008 en 2009 met € 3 mln
verhoogd; de geraamde eigen bijdragen Wmo wordt met € 3 mln
verlaagd en de integratieuitkering Wmo stijgt met € 3 mln. Vanaf 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

35

is door het advies van de onafhankelijke derde, aparte verrekening van
de geïnde eigen bijdrage niet meer noodzakelijk.
2. Een deel van het budget 2008 is niet nodig voor het afhandelen van
lopende verplichtingen voor woningaanpassingen over de jaren vóór
2007. Deze middelen zijn afkomstig van de VWS-begroting en worden
toegevoegd aan het Wmo-budget 2008, zoals reeds eerder in het kader
van de overheveling van de Wmo is besloten en ook is gecommuniceerd met gemeenten via de circulaires.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

36

Opleidingsfonds (op de begroting van VWS) (bedragen x € 1 000 000)
Uitgaven

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008

773,0

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008

– 0,3

Stand 1e suppletore begroting 2008

772,7

Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Toedeling OVA
2. Nominaal tranche 2008
3. Uitgaven van opleidingsplaatsen

0,6
28,0
– 18,3

Stand 2e suppletore begroting 2008

783,0

Toelichting mutaties:
1. Toedeling van een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging,
de ova, waren gereserveerd. Dit betreft de jaren 2008 e.v.
2. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op nominaal en onvoorzien. Daar staat de raming voor 2008–2013. De tranche 2008 wordt nu
toebedeeld aan de sectoren (onder gelijkmatige verlaging van artikel
99).
3. De uitgaven voor de subsidies voor met name de opleidingen tot
medisch-specialist vallen lager uit dan geraamd, doordat de subsidies
niet volledig worden bevoorschot, maar tot het niveau van de gemiddelde verwachte subsidievaststellingen over 2008. Van de onderuitputting wordt € 8,4 mln aan de begroting 2009 toegevoegd.
Opleidingsfonds (op de begroting van VWS) (bedragen x € 1 000 000)
Ontvangsten

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008

0,0

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008

0,0

Stand 1e suppletore begroting 2008

0,0

Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Terugontvangsten

23,2

Stand 2e suppletore begroting 2008

23,2

Toelichting mutaties:
1. De hogere ontvangsten zijn het gevolg van vaststelling van subsidies
voor opleidingen tot medisch-specialist. In 2007 zijn de verleende
subsidies volledig bevoorschot. Op basis van subsidievaststellingen
hebben de opleidingsziekenhuizen in 2008 tot nog toe € 23,2 mln
terugbetaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

37

Begrotingsgefinancierde BKZ-uitgaven (o.a. op de begroting van Financiën) (bedragen
x € 1 000 000)
Uitgaven

2008

Stand VWS ontwerpbegroting 2008

27,6

Mutaties gemeld in de 1e suppletore begroting 2008

1,1

Stand 1e suppletore begroting 2008

28,7

Mutaties tot en met de 2e suppletore begroting 2008
1. Toedeling OVA
2. Nominaal tranche 2008
Technische mutaties
Stand 2e suppletore begroting 2008

– 0,6
– 28,0
– 0,1
0,0

Toelichting mutaties:
1. Toedeling van een correctie op de middelen die eerder voor de jaarlijkse indexering van budgetten en tarieven voor de loonkostenstijging,
de ova, waren gereserveerd. Dit betreft de jaren 2008 e.v.
2. De vergoeding voor de loon- en prijsontwikkeling wordt voor alle
zorgsectoren in eerste instantie gereserveerd op nominaal en onvoorzien. Daar staat de raming voor 2008–2013. De tranche 2008 wordt nu
toebedeeld aan de sectoren (onder gelijkmatige verlaging van artikel
99).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 792 XVI, nr. 2

38