Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

27 562

Verstedelijkingsbeleid tot 2010

Nr. 50

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 maart 2010
In mijn brieven van 19 maart en 22 maart jongstleden (Kamerstukken
27 562, nr. 46 en 47) heb ik u geïnformeerd over de voornemens van het
kabinet met betrekking tot de 3e tranche van de stimuleringsregeling
woningbouw en over de BEW-regeling en startersleningen. Laatstgenoemde brief heb ik u gestuurd naar aanleiding van de toezegging van
mijn ambtsvoorganger in het Algemeen Overleg van 18 februari jongstleden (Kamerstuk 27 562, nr. 45).
In reactie op genoemde brieven heeft u aangegeven op 31 maart 2010 met
mij te willen overleggen over de 3e tranche van de stimuleringsregeling
woningbouw en de BEW-regeling. Tevens heeft u mij verzocht om,
voorafgaand aan dit overleg, aanvullende informatie te verstrekken over
de effectiviteit van de BEW-regeling ten opzichte van de stimuleringsregeling in termen van werkgelegenheid. Met deze brief geef ik invulling
aan uw verzoek.
Effecten BEW-regeling op de werkgelegenheid
In mijn brief van 19 maart 2010 heb ik aangegeven dat de doelstellingen
van het kabinet met de stimuleringsregeling woningbouw, namelijk het
zoveel mogelijk beperken van het werkgelegenheidsverlies als gevolg van
de crisis in de jaren 2009–2010, en die van de BEW-regeling geen directe
relatie met elkaar hebben. De BEW-regeling is een generieke stimuleringsregeling voor de aankoop van koopwoningen tot circa € 165 000,– door
starters. De regeling heeft de laatste jaren beduidend meer aanvragen
gekend dan in eerdere jaren mede dankzij in de regeling aangebrachte
verruimingen en verbeteringen.
Naast deze stimuleringsregeling biedt het fonds voor startersleningen bij
het Stimuleringsfonds Nederlandse gemeenten (SVn) gemeenten de
mogelijkheid om starters een aanvullende lening te verstrekken. Zoals ik
in mijn brief van 22 maart 2010 heb aangegeven is er een kans dat eind
2010 het SVn-fonds is uitgeput.

kst-27562-50
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 562, nr. 50

1

Op welke wijze de BEW-regeling kan bijdragen aan de werkgelegenheid in
de bouw, heb ik onderstaand in een aantal punten uiteengezet:
Van de 15.000 woningen die in 2009 een BEW-bijdrage hebben gekregen,
betreft ca. 10% de aankoop van een nieuwe woning. De overige 90% zijn
bestaande koopwoningen. Indien het huidige tempo in BEW-aanvragen in
2010 zich zou voortzetten kunnen, bij een extra budget van ca. 75 mln.
euro, ca. 10 000 woningen in 2010 extra beschikt worden, waarvan ca.
1000 nieuwe woningen met een werkgelegenheidseffect van ca. 1300
manjaren.
De aankopen van bestaande woningen (met BEW-bijdrage) door starters
genereren verhuisketens die doorstromers de mogelijkheid bieden te
verhuizen naar een andere, bestaande of nieuwe, woning. Uit onderzoek
blijkt dat, in het algemeen gesproken, de verhuisketens vanuit goedkope
koopwoningen dermate lang zijn dat het lang duurt voordat hierdoor een
extra vraag naar nieuwe koopwoningen ontstaat. Met andere woorden het
effect op de werkgelegenheid in de woningbouw in 2010 is beperkt.
Ook het directe effect van de aankoop van bestaande koopwoningen op
de werkgelegenheid in de verbouwsector is beperkt van omvang, gelet op
het gegeven dat het lagere inkomensgroepen in het algemeen weinig
werkzaamheden aan hun woning uitbesteden.
Een eventuele verruiming van het BEW-budget in 2010 zal leiden tot meer
verkochte nieuwe woningen in bouwprojecten die voor een belangrijk
deel pas in 2011 zullen starten. Het werkgelegenheidseffect doet zich dan
ook pas op termijn voor. Doelstelling van het kabinet bij de crisisaanpak is
dat de extra werk-gelegenheid met name in (2009 en) 2010 wordt
gecreëerd, met focus op bouwprojecten die zijn gestagneerd. Volgens de
betrokken marktpartijen en gemeenten is er momenteel met name
stagnatie bij de bouwprojecten door het wegvallen van de vraag naar
duurdere woningen (en financieringsproblemen).
Effecten stimuleringsregeling 3e tranche op de werkgelegenheid
U heeft eerder kennis kunnen nemen van het EIB-onderzoek naar de te
verwachten effecten van alle crisismaatregelen in de bouwsector. Hieruit
blijkt dat de overheidsmaatregelen een substantieel positief effect op de
woningproductie en de werkgelegenheid in 2010 en 2011 kunnen hebben.
Daarbij heeft het EIB aangegeven dat hun effectraming met veel
aannames en onzekerheden is omgeven en het feitelijk nog te vroeg is
betrouwbare uitspraken te doen over de effectiviteit van de maatregelen.
In mijn brief van 19 maart jongstleden heb ik nader onderzoek aangekondigd naar de daadwerkelijke effectiviteit van de crisismaatregelen,
waaronder de stimuleringsregeling woningbouw. Dit onderzoek start pas
in het voorjaar met een doorlooptijd van tenminste een jaar, omdat voor
het beoordelen van de daadwerkelijke effectiviteit van de crisismaatregelen projecten ook gestart en gerealiseerd dienen te zijn.
Om toch een beeld te kunnen geven van het werkgelegenheidseffect van
de stimuleringsregeling ter vergelijking met het effect van een extra inzet
van middelen in het kader van de BEW-regeling, baseer ik mij vooralsnog
op het gebruik dat wordt gemaakt van de stimuleringsregeling. Op basis
van de eerste twee tranches is begonnen met de bouw van circa 34 000
extra nieuwbouw-woningen met een rijksbijdrage van circa € 264 miljoen,
aangevuld met extra bijdragen van andere partijen. Bij een beschikbaar
budget van circa € 100 mln. voor de 3e tranche zullen circa 15.000
woningen beschikt kunnen worden. In termen van werkgelegenheid gaat
het voor de 3e tranche dan om circa 20.000 manjaren in 2010 met een
doorloop naar 2011. Bij deze berekening, ga ik vooralsnog voorbij aan de
spin-off van de regeling op de werkgelegenheid door de bouw van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 562, nr. 50

2

niet-gesubsidieerde woningen en voorzieningen in de samengestelde
bouwprojecten (zoals winkels en parkeergarages). Het aangekondigde
effectiviteitsonderzoek zal een nader beeld geven aan de daadwerkelijke
effecten van deze spin-off.
Het bovenstaande afwegend, kiest het kabinet voor voorzetting van de
stimuleringsregeling in een vorm zoals uitgewerkt in de brief van
19 maart. Dit vanwege het aanzienlijk effect op de woningproductie en de
werkgelegenheid in de bouwsector in 2009–2010 en de ruimte die de
regeling biedt voor lokaal maatwerk bij te treffen vraag- en of aanbodgerichte maatregelen.
Ik verwacht u met deze brief voldoende aanvullende informatie te hebben
verstrekt voor het overleg met uw Kamer op 31 maart aanstaande.
De minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
E. van Middelkoop

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 27 562, nr. 50

3