Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2930
Vragen van het lid Nijboer (PvdA) aan de Minister van Economische Zaken en
Klimaat over de zoutwinning in de gemeente Midden-Groningen (ingezonden
14 juni 2018).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
20 augustus 2018). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018,
nr. 2716.
Vraag 1
Kent u het bericht «Midden-Groningen oneens over zoutwinning»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat er door Nedmag boringen plaatsvinden die in strijd zijn met het
winningsplan? Zo ja, waarom handhaaft het Staatstoezicht op de Mijnen
(SodM) ondanks het verzoek van burgemeester en wethouders van MiddenGroningen niet?
Antwoord 2
Op dit moment vinden er geen boringen plaats. Het handhavingsverzoek van
de gemeente Midden-Groningen had betrekking op toekomstige boringen die
nu nog niet plaatsvinden. Ik heb eind juli 2018 het formele bezwaar van de
gemeente Midden-Groningen ontvangen. Het incident2 in het cavernestelsel
van Nedmag en nieuwe daarbij beschikbaar gekomen informatie zal worden
betrokken bij de behandeling van het bezwaar van de gemeente. SodM zal
het bezwaar behandelen volgens de procedure binnen de daarvoor vaststelde
termijn.
Vraag 3
Wat zijn de gevolgen en risico’s van het incident waarbij pekel en mogelijk
dieselolie wegstroomden?

1

https://www.rtvnoord.nl/nieuws/195245/Midden-Groningen-oneens-met-SODM-overzoutwinning
2
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 2714

ah-tk-20172018-2930
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Nedmag heeft alert gereageerd en maatregelen getroffen om de ongecontroleerde uitstroom uit de caverne in de diepe ondergrond te minimaliseren.
Door zoveel mogelijk vloeistof uit de caverne te pompen en de injectie van
water te stoppen heeft men de druk in de caverne verlaagd. Door de lage
druk wordt de uitstroom van pekel en de mogelijke uitstroom van een deel
van de in de caverne aanwezige diesel zoveel mogelijk voorkomen. Het risico
dat de het grondwater door de gelekte vloeistoffen wordt verontreinigd,
wordt daardoor kleiner.
De samenstelling van het grondwater wordt door Nedmag gemonitord in
meerdere diepe en ondiepe peilbuizen op en rond de locatie. Op dit moment
is er geen verandering van de samenstelling van het grondwater aangetroffen. Het onderzoek naar de oorzaak en de gevolgen van de lekkage uit het
cavernestelsel in de diepe ondergrond is nu gaande en zal naar verwachting
in het najaar gereed zijn.
Vraag 5
Wat zijn de gevolgen van de versnelde zoutwinning nu ten aanzien van de
bodemdaling?
Antwoord 5
De drukverlaging van het cavernestelsel (zie de beantwoording van vraag 3)
zal leiden tot versnelde bodemdaling. Op dit moment wordt door Nedmag
berekend wat de maximale bodemdaling zou kunnen worden en in hoeverre
deze de vergunde maximale bodemdaling, zoals berekend in het winningsplan, mogelijk zal gaan overschrijden. De extra bodemdaling zal naar
verwachting van SodM en Nedmag niet leiden tot schade aan gebouwen. Om
dit zeker te weten laat Nedmag hier onderzoek naar doen. De resultaten van
dit onderzoek zullen naar verwachting in september worden gepubliceerd.
Door de bodemdaling kan het grondwater relatief hoger komen te staan,
waardoor mogelijk aanpassingen door het waterschap nodig zijn om het
grondwaterpeil weer op het juiste niveau te brengen. De versnelde bodemdaling veroorzaakt door de lekkage kan dit waterbeheersproces verder
versnellen. Nedmag heeft contact met het Waterschap Hunze en Aa’s,
waarmee men eerder maatregelen heeft afgesproken om de toekomstige
bodemdaling te beheersen. Nu de bodemdaling mogelijk groter zal zijn,
zullen deze maatregelen moeten worden herzien.
Vraag 6, 7
Welke gevolgen heeft de versnelde bodemdaling op de reeds beschadigde
huizen van mensen?
Welke risico’s brengt de gestapelde mijnbouw (aardgaswinning in combinatie
met zoutwinning) specifiek in deze situatie met zich mee?
Antwoord 6, 7
Op 11 juli 2018 heeft de TU Delft het rapport «Onderzoek naar de oorzaken
van bouwkundige schade in Groningen»3 gepubliceerd. De onderzoekers
geven aan dat een uniforme diepe bodemdaling geen gevolgen heeft voor
gebouwen. De zoutwinning leidt echter tot een komvormige bodemdaling,
waarbij krommingen en hellingen optreden in de bodem en waardoor
spanningen kunnen optreden in bouwkundige constructies.
De onderzoekers hebben bij 69 gevallen waarbij mijnbouw heeft geleid tot
bodemdaling, de krommingen en hellingen van de bodem in kaart gebracht.
Men heeft geconcludeerd dat voor alle gevallen de krommingen en hellingen
van de bodem niet tot schade leidt. Dit geldt ook voor de cases die gelegen
zijn in gebieden waar zowel gaswinning als zoutwinning plaatsvindt. De
krommingen en hellingen in de bodem zijn in de gebieden met «gestapelde
mijnbouw» wel groter. De onderzoekers concluderen verder dat diepe
bodemdaling een rol kan spelen als indirecte schadeoorzaak vanwege
aangepaste oppervlaktewaterpeilen en de doorwerking daarvan in de
grondwaterstanden.

3

www.nationaalcoordinatorgroningen.nl/downloads/rapporten/2018/juli/11/rapport-onderzoekoorzaken-schade

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 8
Realiseert u zich dat dit incident weer tot extra onrust leidt en bent u bereid
daarom alsnog op te treden?
Antwoord 8
Ja, dat realiseer ik mij en dat betreur ik ook. Op dit moment is er veel
aandacht voor het gebruik van de ondergrond. We hebben onze ondergrond
en mijnbouw nodig voor industriële activiteiten en onze energievoorziening.
De ondergrond zal ook in de toekomst ten behoeve van een duurzame
energiehuishouding een belangrijk rol spelen. Ik denk dan vooral aan
geothermie, energieopslag en CCS. Ik wil dan ook zorgvuldig met de
ondergrond en de gevolgen van het gebruik daarvan omgaan.
Zoutwinning is in Nederland alleen toegestaan zolang dit veilig en verantwoord kan plaatsvinden. Dit is een primair aspect bij de vergunningen die ik
verleen. Hierbij vraag ik advies aan de decentrale overheden, SodM,
Technische commissie bodembeweging (Tcbb) en de Mijnraad.
De toezichthouder beoordeelt of de veiligheid bij de uitvoering van de
winning voldoende is geborgd. Indien de toezichthouder de risico’s niet
acceptabel vindt dan kan zij handhaven.
Vraag 9
Neemt u, gelet op het gegeven dat er geluiden zijn dat mensen met schade in
dit gebied van kastje (Nedmag) naar de muur (NAM) gestuurd worden, de
aanbeveling van het SodM in de «Staat van de sector zout»4 over om een
Loket mijnbouwschade in te stellen met daarachter een fonds gevuld door
verschillende partijen waardoor mensen eindelijk verlost zijn van bedrijven en
instanties die alleen naar elkaar (door)verwijzen?
Antwoord 9
Ik zie het advies van SodM omtrent het schadeloket en de onafhankelijke
schadeafhandeling in het verlengde van het advies dat ik op 1 februari 2018
van de Tcbb heb gekregen. Ik heb u op 30 mei 2018 geïnformeerd5 over de
wijze waarop ik met het advies van de Tcbb zal omgaan, en verwacht uw
Kamer in de komende weken nader te informeren over de uitvoering.

4
5

www.sodm.nl/documenten/rapporten/2018/05/31/staat-van-de-sector-zout
Kamerstuk 32 849, nr. 132

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3