Eindrapportage PVO
januari 2010

Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Landelijk programmabureau versterking opsporing

Titel

:

Eindrapportage PVO
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Datum

:

3 juni 2010

Versie

:

1.2

Opsteller(s)

:

M.G. van Bochove, landelijk programmamanager PVO
J.C. Greive, business control PVO
R. Binnekamp, beleidsondersteuning PVO

Bestemd voor

:

Raad van Korpschefs i.o.

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Voorwoord
Terugkijkend op vier jaar Programma Versterking Opsporing en Vervolging kan niet anders dan met
gemengde gevoelens. Enerzijds is er de herinnering aan de schok als gevolg van het evaluatierapport
over de Schiedammer Parkmoord in 2005. Anderzijds is er ook een gevoel van - weliswaar
terughoudende - tevredenheid waarmee we terugkijken op de door het programma bereikte doelen.
Die konden worden bereikt doordat de gevoelens van urgentie en schaamte zijn omgezet in energie,
gebruikt voor het veranderen van de werkwijze en organisatie van de werkprocessen van politie, OM
en NFI. In nauwe samenwerking zijn de afgesproken maatregelen bij en tussen deze organisaties
gerealiseerd.
De nu voorliggende rapportage getuigt van de resultaten van het veranderproces, dat onder de
noemer Programma Versterking Opsporing binnen de politie tot stand is gebracht. Een proces dat
heeft geleid tot een werkwijze waar het risico op tunnelvisie aanzienlijk is teruggebracht en waar meer
transparant en aantoonbaar integer wordt gewerkt. Opsporing is weer een vakgebied geworden, waar
het handhaven van het professionele niveau voorop staat. Daarbinnen heeft de kwaliteit van de
forensische opsporing een enorme impuls gekregen. En mede door deze professionele groei heeft
ook de samenwerking met de partners binnen de opsporingsketen een hoger niveau bereikt.
De politiekorpsen hebben in dit verband een enorme prestatie geleverd. Niet eerder zijn er op
vakinhoudelijk gebied gelijktijdig zoveel maatregelen ontwikkeld, overgedragen en in gebruik
genomen terwijl ‘de verkoop’ gewoon doorging. Direct of indirect was en is het PVO van invloed op
het werk van alle opsporingsmedewerkers van de Nederlandse politie. Ook de Koninklijke
Marechaussee, de Bijzondere Opsporingsdiensten en de Rijksrecherche hebben actief in het
programma geparticipeerd.
Gelet op de zichtbare resultaten en de zorgvuldige wijze waarop alle korpsen hebben geparticipeerd
en gerapporteerd heb ik de stellige overtuiging dat deze rapportage een volledig en getrouw beeld
geeft van de werkelijkheid in de korpsen. Deze overtuiging wordt bevestigd door frequente monitoring
en auditing, een collegiale toetsing en een ketenaudit. Ook de nauwe contacten met regionale
projectleiders, proceseigenaren opsporing en korpsleidingen bevestigen dit beeld. Evenals de vele
themabijeenkomsten, de informatie van de Politieacademie en de waarnemingen van de permanent in
de korpsen aanwezige accountfunctionarissen van het Programmabureau.
Tot slot is in meer dan dertig operationele onderzoeken getoetst of de PVO maatregelen zijn
doorgedrongen op de werkvloer, middels de zogenaamde TGO-reflecties.
Toch is terughoudendheid op zijn plaats. Weliswaar zijn de maatregelen in het kader van het PVO
voor het overgrote deel succesvol ingevoerd, er is nog veel meer te doen in de opsporing. Immers
aandacht voor kwaliteit is een permanent proces. Om die reden is er ook een begin gemaakt met een
permanente kwaliteitsontwikkeling voor de opsporing, gefaciliteerd door het Centrum Versterking
Opsporing.
De Bilt, 3 juni 2010

Martin van Bochove,
Programmamanager Versterking Opsporing

Versie 1.2
Pagina i van i

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Inhoudsopgave
1

INLEIDING _____________________________________________________________ 1
1.1
1.2

2

Inleiding ___________________________________________________________________ 1
Leeswijzer en onderzoeksmethode______________________________________________ 2

SAMENVATTING EN CONCLUSIES _________________________________________ 4
2.1
2.2

Samenvatting ______________________________________________________________ 4
Conclusies_________________________________________________________________ 8

3

PVO IN HISTORISCH PERSPECTIEF_______________________________________ 12

4

DE BEREIKTE RESULTATEN _____________________________________________ 14
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6

5

VERBETEREN EN LEREN TIJDENS DE IMPLEMENTATIE ______________________ 19
5.1
5.2
5.3

6

Implementatie van 194 maatregelen____________________________________________ 14
De opleiding van de VKU- en VKL-leden ________________________________________ 14
De aanstelling en inzet van HBO-ers ___________________________________________ 15
De aanstelling en inzet van forensisch assistenten ________________________________ 16
Toepassing van FT-normen __________________________________________________ 17
Conclusies________________________________________________________________ 18

Productevaluatie ___________________________________________________________ 19
TGO-reflecties_____________________________________________________________ 20
Conclusies________________________________________________________________ 21

LANDELIJKE VERANDERTRAJECTEN _____________________________________ 22
6.1
De ontwikkelingen binnen de Politieacademie ____________________________________ 22
6.1.1
Ontwikkeling politieonderwijs _____________________________________________ 22
6.1.2
Landelijke Deskundigheidsmakelaar (LDM) __________________________________ 24
6.2
De ontwikkelingen binnen de Forensische Opsporing ______________________________ 25
6.2.1
Het Landelijke Team Forensische Opsporing (LTFO) __________________________ 26
6.2.2
Forensische Samenwerking in de Opsporing (FSO) ___________________________ 27
6.2.3
Landelijk Sporen Volgen (LSV)____________________________________________ 27
6.2.4
Landelijk Coördinatiebestand Sporen (LCS) _________________________________ 28
6.3
Auditief en audiovisueel registreren van verhoren (AVR) ____________________________ 29
6.4
Raadsman bij het eerste politieverhoor _________________________________________ 29
6.5
Conclusies________________________________________________________________ 30

7

DE BEREIKTE DOELEN _________________________________________________ 31
7.1
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6
7.7
7.8

8

Het voorkomen van tunnelvisie ________________________________________________ 31
Het bereiken van een meer transparante en integere werkwijze ______________________ 32
Het vergroten van professionaliteit _____________________________________________ 33
Het versterken van de forensische opsporing_____________________________________ 34
Samenwerking politie met ketenpartners ________________________________________ 34
Het vasthouden van de PVO-doelen____________________________________________ 35
Bijkomende effecten van PVO in de korpsen _____________________________________ 36
Conclusies________________________________________________________________ 36

DOORONTWIKKELING VAN KWALITEIT IN DE OPSPORING ___________________ 38
8.1
8.2
8.3
8.4
8.5
8.6

Permanent kwaliteitssysteem _________________________________________________ 38
Borging PVO-producten _____________________________________________________ 38
Af te ronden producten en activiteiten___________________________________________ 39
Voortgezette activiteiten _____________________________________________________ 40
Nieuwe activiteiten _________________________________________________________ 41
Toekomstige activiteiten _____________________________________________________ 41

Versie 1.2
Pagina ii van ii

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

1 Inleiding
1.1

Inleiding

Het programma Versterking Opsporing (PVO) heeft vanaf de start in 2006 jaarlijks gerapporteerd over
de voortgang van de in het kader van het programma ingezette verbeteringen in de opsporing. Zo is er
in het voorjaar van 2007 over de voortgang gerapporteerd op basis van door de korpsen opgestelde
rapportages[Audit 2007]. In het voorjaar van 2008 lag de nadruk op de resultaten van een proces van
collegiale toetsing, waarin alle korpsen zijn bezocht[Audit 2008]. In 2009 is gerapporteerd naar aanleiding
van de door de ketenpartners gezamenlijk uitgevoerde procesaudit, aangevuld met de resultaten uit in
2008 uitgevoerde voortgangs- en kwaliteitsmonitors[Audit 2009].
Het PVO is formeel per 31 december 2009 afgesloten. De voorliggende rapportage onderscheidt zich
dan ook van voorgaande jaarlijkse voortgangsrapportages PVO (2006-2009). Daar waar eerdere
rapportages zich uitsluitend richtten op de voortgang van de resultaten, wordt in deze eindrapportage
ook ingegaan op de verwezenlijking van de doelen van het programma.
Een belangrijk resultaat van het programma is de realisatie - vanaf 2010 - van een permanent
systeem voor verdere kwaliteitsverbetering binnen de opsporing, in de volle breedte van het
opsporingsdomein. Mede om die reden omvat deze eindrapportage ook een doorkijk naar de
uitgangspunten en werkzaamheden voor het kwaliteitssysteem.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 1 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

1.2

Leeswijzer en onderzoeksmethode

Samenvatting
Deze rapportage bevat een samenvatting, opgenomen in hoofdstuk 2. Dit hoofdstuk wordt afgesloten
met de finale conclusies. De ‘snelle’ lezer heeft aan dat hoofdstuk genoeg.
Historisch perspectief
Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van het historisch perspectief, terugkijkend op de evaluatie van de
Schiedammer parkmoord, de start en de beëindiging van PVO. Hierbij is hoofdzakelijk gebruik
gemaakt van de informatie uit het evaluatierapport van Postumus[Posthumus 2005] en twee daaropvolgende
PVOV-rapporten[PVO 2005][PVO 2006].
Bereikte resultaten
Alleen al binnen de politie heeft het programma in concrete zin geleid tot het uitvoeren van 194
verschillende maatregelen. Een overzicht hiervan is bijgevoegd in bijlage I.
Specifiek wordt in hoofdstuk 4 ingegaan op de implementatie van deze 194 maatregelen binnen de
korpsen. In het bijzonder wordt in dit hoofdstuk, zowel in kwantitatieve als in kwalitatieve zin,
gerapporteerd over de opleidingen van de VKU- en VKL-leden, over de aanstelling en inzet van
recherchekundigen en forensisch assistenten, alsook over de toepassing van de FT-normen. Deze
rapportage kan worden gezien als een vervolg op eerdere voortgangsrapportages.
In hoofdstuk 5 is beschreven welke productevaluaties in 2009 zijn uitgevoerd en hoe de voortgang van
de TGO-reflecties is verlopen. Dit zijn instrumenten waarmee het landelijk Programmabureau, na de
implementatie in de korpsen van diverse PVO-producten en PVO-processen, reeds sinds 2008 is
gestart om zicht te krijgen en te houden op de werking daarvan en de eventuele noodzaak om
aanpassingen te plegen, gericht op het verbeteren en leren tijdens de implementatie van PVO!
In hoofdstuk 6 wordt omschreven wat de stand van zaken is van de implementatie van een aantal
landelijke trajecten. Bron voor dit hoofdstuk is de door de projectleiders geleverde informatie.
Belangrijke bijdragen zijn geleverd door de Politieacademie en door verschillende trajecten binnen de
Forensische Opsporing.
Bereikte doelen
In hoofdstuk 7 wordt ingegaan op de mate waarin de doelen van PVO zijn gerealiseerd.
Met het PVO werd een aantal doelen nagestreefd. Deze kunnen worden afgeleid uit de twee
rapportages[PVO 2005], die aan de basis hebben gelegen van het Programma Versterking Opsporing:
a)
Het bereiken van een kwaliteitsimpuls in de opsporing en vervolging: versterking van de
kwaliteit en professionaliteit, teneinde de criminaliteit daadkrachtig en effectief te kunnen
bestrijden;
b)
Het zoveel mogelijk voorkomen van herhaling van de fouten zoals gemaakt in de Schiedammer
parkmoord;
c)
Het bereiken van een betere samenwerking in de keten;
d)
Verbetering van het vertrouwen in politie en OM op het gebied van complexe
opsporingsonderzoeken.
Door de opdrachtgevers zijn deze doelen vertaald in 194 daaruit voortvloeiende activiteiten en
maatregelen. Dit rechtvaardigt de aanname dat met de succesvolle implementatie hiervan de doelen
zijn gerealiseerd.
In het kader van de opzet en organisatie van de eindaudit heeft een oriëntatie plaatsgevonden op de
vraag hoe het bereiken van deze hoofddoelen kan worden aangetoond. Besloten is om de korpsen
daarover te bevragen. Hierbij werd onderkend dat de hoofddoelen, met uitzondering van hoofddoel
genoemd onder c, onvoldoende concreet waren om de korpsen daarop te bevragen. De hoofdoelen a,
b en d zijn om die reden vertaald in herkenbare, meer concrete en operationele subdoelen. Met deze
vertaling naar subdoelen kan de vraagstelling beter gerelateerd worden aan de praktijk binnen de
opsporing.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 2 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Het betreft de volgende subdoelen:
Het voorkomen van tunnelvisie
Het bereiken van een meer transparante en integere werkwijze
Het vergroten van professionaliteit
Het versterken van de forensische opsporing

Relatie met hoofddoelen
a, b en d
a, b, c en d
a en b
a, b en c

Alle korpsen is hun opvatting gevraagd over de mate waarin de subdoelen in de korpsen inmiddels
zijn bereikt. Ook is daarbij gevraagd naar de mate waarin de PVO-maatregelen hebben bijgedragen in
het bereiken van deze subdoelen. Die opvattingen en beelden zijn voor een belangrijk deel gestoeld
op de ‘harde’ resultaten die door de korpsen zijn behaald (194 maatregelen).
Door middel van deze methodiek wordt zicht verkregen op de mate waarin de subdoelen zijn bereikt
waardoor dus ook een beeld ontstaat van de mate waarin een bijdrage is geleverd aan het bereiken
van de hoofddoelen van PVOV. De door de korpsen opgestelde reacties zijn door de korpschef
gefiatteerd.
Doorontwikkeling
Afsluitend wordt in hoofdstuk 8 ingegaan op de continuering van hetgeen reeds door de politiekorpsen
in het kader van PVO is bereikt en op de doorontwikkeling van de kwaliteit in de opsporing, waarbij het
huidige en toekomstige beeld van het permanente kwaliteitssysteem in de opsporing wordt geschetst.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 3 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

2 Samenvatting en conclusies
2.1

Samenvatting

Het programma Versterking Opsporing en Vervolging is per 31 december 2009 succesvol afgerond.
Dit geldt ook voor het politieaandeel in dit programma, het programma Versterking Opsporing (PVO).
Het succes van het programma is vooral bereikt doordat de sterk gevoelde noodzaak tot versterking
en verbetering – ontstaan naar aanleiding van fouten gemaakt in de Schiedammer Parkmoord –
landelijk én op korpsniveau heeft geleid tot veel energie waarmee de korpsen de maatregelen vanuit
het programma hebben omarmd en hebben doorgevoerd.
Resultaten korpsen
Vanaf de start is vanuit het PVO jaarlijks gerapporteerd over de voortgang van de implementatie.
Reeds in de rapportage over 2008[Audit 2008] werd duidelijk dat korpsen een grote stap hadden gemaakt
richting de te bereiken resultaten.
Een totaaloverzicht van de in totaal 194 maatregelen en activiteiten die in het kader van het PVO zijn
afgesproken en waarvan het overgrote deel reeds is bereikt, is opgenomen in bijlage I. Een viertal
maatregelen krijgen in deze eindrapportage specifieke aandacht, omdat de realisatie doorloopt tot
2012, en omdat ze veelomvattend en het meest ingrijpend zijn.
Het betreft de volgende maatregelen:
Opleidingen: VKL en VKU
Uit de opgave van de korpsen en de Politieacademie blijkt dat het opleiden van de
recherchemedewerkers voor de VKL en VKU consequent wordt voortgezet. De in de rapportage van
2009 verwoorde verwachting dat dit opleidingsresultaat eind 2012 is behaald, wordt bevestigd.
Aanstelling en inzet HBO’ers
Inmiddels zijn er in totaal 707 HBO’ers (recherchekundigen) aangesteld; 428 zijinstromers (waarvan
340 in opleiding) en 279 doorstromers (waarvan 208 in opleiding). Het bereiken van het resultaat van
20% HBO, vertaald naar een totaal van 1.300 recherchekundigen in alle politiekorpsen, staat onder
druk. Korpsen hebben hun ambitie in aantallen recherchekundigen neerwaarts bijgesteld als gevolg
van hun financiële situatie. De bezuinigingen en de onbalans tussen de normkosten en formatie
brengen korpsen er toe om de korpsformatie in te krimpen. Werving van zijinstromers wordt uitgesteld,
het aantal aanmeldingen voor opleiding bij de Politieacademie loopt terug. De vacatures voor
recherchekundige doorstromers worden door de korpsen echter wel ingevuld en soms zelfs
uitgebreid.
Benadrukt wordt dat de politie desondanks wil vasthouden aan het te behalen resultaat van 1.300
hoger opgeleiden in de uitvoering van de opsporing. Zeker omdat de ervaringen met de
recherchekundigen in de praktijk positief zijn. Daar waar het aantal van 1.300 gebaseerd is op de
uitgangssituatie van enkele jaren geleden, zal er in de toekomst naar verwachting met een percentage
van 20% gerekend worden.
Aanstelling en inzet forensisch assistenten
Met nog twee jaar te gaan liggen de korpsen goed op koers om eind 2011 in totaal 500 fte in dienst te
hebben. Inmiddels zijn er in totaal al 282 forensisch assistenten aangesteld. Het overgrote deel van de
korpsen geeft aan dat de forensisch assistenten conform de doelstelling worden ingezet voor het
veiligstellen van DNA- en dacty-sporen, bij inbraken in woningen, in bedrijven en in auto's. Daarnaast
voeren de assistenten ook andere werkzaamheden uit, zoals assistentieverlening op de zogenaamde
maatwerk- en maatwerk+ PD’s, het verrichten van andersoortig sporenonderzoek, administratieve
ondersteuning, sporenbeheer en fotografie. Het aantal bezochte standaard-PD’s neemt toe. Medio
2009 werd aangegeven dat al rond de 75% van de PD’s werd bezocht. Het aantal veilig gestelde
sporen is conform opgave van de korpsen met 30% tot 40% toegenomen.
Toepassing forensisch-technische normen (FT-normen)
Het draagvlak en de acceptatie van de FT-normen is het afgelopen jaar sterk toegenomen.
Knelpunten hebben vooral betrekking op het wennen aan het administratieve proces.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 4 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Resultaten landelijke trajecten
Politieacademie
De Politieacademie heeft in het kader van PVO - in de periode van 2006 tot 2010 - grote inspanningen
geleverd; het aanbod van bestaande producten en van nieuwe producten is geïntensiveerd. Dit op het
terrein van werving, selectie, onderwijs, examinering, kennis en informatie.
Gelijk aan de afgelopen jaren garandeert de Politieacademie dat ook in de komende jaren alle
gevraagde opleidingen tijdig geleverd worden. In dat opzicht is de Politieacademie een belangrijke en
volwaardige samenwerkingspartner van de politiekorpsen.
Landelijke Deskundigheidsmakelaar
De Landelijke Deskundigheidsmakelaar (LDM) is landelijk bekend bij alle korpsen. Gezien het beroep
dat op LDM wordt gedaan en de sterke groei in aanvragen (van 218 in 2006 naar 364 in 2009) mag
worden gesteld dat de LDM structureel functioneert als dienst ten behoeve van ondersteuning in
expertise aan (grootschalige) opsporingsonderzoeken.
In dit succes spelen de 24-uurs bereikbaarheid van de LDM op alle dagen van de week en de
persoonlijke communicatie van de LDM-adviseurs een belangrijke rol. De acceptatie en het draagvlak
van de adviseurs is groot en de klanttevredenheid is hoog.
Ook wordt groei ervaren in het aantal bemiddelingsverzoeken door het OM en door de rechterscommissarissen.
Tot en met 2011 is de financiering van de LDM gedekt vanuit het PVO-budget. De verwachting is dat
in de juni-circulaire 2010 de financiering vanaf 2012 door BZK structureel wordt geregeld. De
definitieve organisatorische inbedding van de LDM is nog onderwerp van besluitvorming.
Landelijk Team Forensische Opsporing
Het LTFO-team bestaat uit 155 leden. Sinds de start in 2007 zijn er inmiddels 21 belangrijke inzetten
geweest (zie bijlage III). In het najaar van 2009 zijn de ervaringen met het Landelijk Team Forensische
Opsporing (LTFO) geëvalueerd. Ruim 80% van de politiekorpsen is tevreden over de werkwijze en
bijna 70% is tevreden over de organisatie van het LTFO. De naamsbekendheid van het LTFO is goed,
zowel bij instanties als bij de medewerkers die met het LTFO samengewerkt hebben. De
medewerkers die zijn ingezet voor het LTFO ervaren deze inzet als zeer positief.
Forensische Samenwerking in de Opsporing
Door de inrichting en het functioneren van de front offices in het kader van de Forensische
Samenwerking in de Opsporing (FSO’s) is de samenwerking in en de kwaliteit van het forensisch
onderzoek verbeterd. Vanuit de procesaudit (2009) is aangegeven dat door het functioneren van de
FSO’s de onderzoeksaanvragen in kwaliteit merkbaar zijn verbeterd, dat door het betrekken van
deskundigen op de PD de kwaliteit van het onderzoek is verhoogd, dat sporen zorgvuldiger worden
veilig gesteld en dat er duidelijker afspraken worden gemaakt over levering en terugkoppeling van de
voortgang van sporenonderzoek. Daarnaast is door de intensievere samenwerking wederzijds begrip
voor en inzicht in elkanders werk ontstaan.
Vanaf 2008 heeft verdere ontwikkeling plaatsgevonden. In dat kader is nu door het NFI één
Frontoffice NFI (FON) ingericht en vindt door en in de politiekorpsen een verdere ontwikkeling van
zeven Bovenregionale Forensische Service Centra (BFSC’s) plaats. Uitgangspunt hierbij is dat de
opgebouwde goede onderlinge samenwerking wordt gecontinueerd.
Landelijk Sporen Volgen
Met de ingebruikname van een systeem voor Landelijk Sporen Volgen (LSV) op basis van één uniek
Spoor Identificatie Nummer (SIN) is de politie in staat om landelijk de ‘chain of custody’ te
waarborgen. Er is nu een landelijk systeem voor registratie van sporen, waarmee alle forensische
sporen op ieder moment en iedere plaats door alle betrokken ketenpartners te traceren zijn. Er is
sprake van een stijgend gebruik van LSV in de korpsen als het gaat om invoer van zaken en van
sporen.
Een vervolgtraject richt zich op integratie van LSV in de keten en op verrijking met functionaliteit
waardoor de registratie en informatie omtrent sporen efficiënter (verminderen van de administratieve
last), kwalitatief hoogstaander en gebruiksvriendelijker kan plaatsvinden.
Landelijk (en Regionaal) Coördinatiebestand Sporen
In 2004 is de ontwikkeling in gang gezet van een Landelijke Sporendatabank (LSDB). Vanaf de start
van PVO is de LSDB verder ontwikkeld en voortgezet in het Landelijk Coördinatiebestand Sporen
(LCS). In 2009 is besloten een onderzoek te starten naar het op regionaal niveau organiseren van
20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 5 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

RCS (Regionaal Coördinatiebestand Sporen). Dit is een databank met alle regionaal vastgelegde
sporen en waarvan de beoogde ontwikkeling is om de nu gebruikte applicatie (TRIS) landelijk op te
nemen als basisvoorziening, gekoppeld aan een landelijke databank. Beide systemen, LCS en RCS,
ondersteunen gezamenlijk het proces sporencoördinatie en sporenanalyse.
Auditieve en audiovisuele registratie van verhoren
In alle korpsen is toegewerkt naar de technische inrichting van de benodigde 380 verhoorkamers en
30 verhoorstudio’s. De landelijke voorziening voor auditieve en audiovisuele registratie van verhoren
(AVR) is in technische en organisatorische zin gereed.
In de periode van 2008 tot eind 2009 is er aanzienlijke vertraging opgetreden, doordat binnen vtsPN
steeds weer werd aangelopen tegen de complexiteit van de gekozen oplossing en tegen aanzienlijke
technische tegenslagen op het gebied van systeem en netwerk, die naar verwachting zijn opgelost.
Inmiddels is een situatie bereikt waarin de laatste tests worden uitgevoerd alvorens over te gaan tot
definitieve ingebruikname. Naar verwachting vindt de formele start rond de zomer 2010 plaats. Vanaf
dat moment geldt de Aanwijzing AVR als standaard voor de auditieve en audiovisuele registratie van
verhoren voor alle Nederlandse opsporingsdiensten.
Doelen
De huidige rapportage richt zich ook op de mate waarin de hoofddoelen van het PVO binnen de politie
zijn behaald. Deze hoofddoelen waren de volgende:
a)
Het bereiken van een kwaliteitsimpuls in de opsporing en vervolging: versterking van de
kwaliteit en professionaliteit, teneinde de criminaliteit daadkrachtig en effectief te kunnen
bestrijden;
b)
Het zoveel mogelijk voorkomen van herhaling van de fouten zoals gemaakt in de Schiedammer
parkmoord;
c)
Het bereiken van een betere samenwerking in de keten;
d)
Verbetering van het vertrouwen in politie en OM op het gebied van complexe
opsporingsonderzoeken.
Over het derde hoofddoel, het bereiken van een betere samenwerking in de keten, is door de korpsen
rechtstreeks gerapporteerd. De overige hoofddoelen zijn ten behoeve van de rapportage vertaald in
meer concrete en operationele subdoelen:
−
Het voorkomen van tunnelvisie;
−
Het bereiken van een meer transparante en integere werkwijze;
−
Het vergroten van professionaliteit;
−
Het versterken van de forensische opsporing.
Tunnelvisie
PVO heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan het begrip over tunnelvisie en het voorkomen
daarvan. De duidelijkheid en eenvormigheid van de nieuwe TGO-structuur en de daarbij behorende
verantwoordelijkheden, het werken met hypotheses en scenario’s, kritische reflectie en tegenspraak
alsmede verandering van cultuur zijn hierin belangrijke elementen, niet in de laatste plaats omdat dit
thema ook verankerd is in het rechercheonderwijs.
Transparante en integere werkwijze
De nieuwe TGO-structuur en de daarbij behorende verantwoordelijkheden, naast de stringente
afspraken over journalisering, de inzet van de ambtelijk secretaris, kritische reflectie en
cultuurverandering hebben geleid tot een meer transparante en integere werkwijze. In het
politieonderwijs wordt daartoe extra nadruk gelegd op het scenariodenken en de wijze van
vastlegging.
Professionaliteit
De professionaliteit in de opsporing is ingezet door maatregelen voor de korte termijn, zoals
aanscherping van taken verantwoordelijkheden en bevoegdheden en aanpassingen in structuur en
door lange termijn investeringen zoals de komst van hoger opgeleiden en strengere opleidingseisen
en certificering voor diverse functies. De professionaliteit binnen de opsporing is hierdoor merkbaar
vergoot.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 6 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Forensische opsporing
Er is sprake van een meer nadrukkelijke positionering van de FO binnen het opsporingsonderzoek en
daarnaast is de FO ook vakinhoudelijk versterkt. Door de rol van de forensisch coördinator in TGO’s,
door toegenomen protocollering op basis van FT-normen, door een versterkt management op de PD
en door de gesprekken in het kader van de forensische intake door het NFI (FSO’s) is er sprake van
een aanzienlijke versterking van de forensische opsporing. Dit wordt ondersteund door de invlechting
van noodzakelijk nieuwe competenties in het politieonderwijs op dit terrein.
Ketensamenwerking
Met betrekking tot de samenwerking met het OM geven korpsen aan dat er constructief, goed,
professioneel en coöperatief wordt samengewerkt met respect voor elkanders taken en
verantwoordelijkheden. Het OM stelt zich meer bewust op als leider van het opsporingsonderzoek. Er
wordt tussen de partners op een kritische wijze gesproken over de kwaliteit van de opsporing en de
wijze waarop de (schaarse) opsporingscapaciteit wordt ingezet.
De samenwerking met het NFI is verbeterd door de opzet van het Forensische Samenwerking in de
Opsporing (FSO) en de Forensische Intakegesprekken. De lijnen zijn kort, de communicatie is
verbeterd en de rapportages zijn helder.
Doorontwikkeling
Het Programma Versterking Opsporing mag dan zijn afgesloten, de ontwikkeling van de kwaliteit en
de professionalisering in de opsporing krijgt een actief vervolg. Zo is op 1 januari jl. het ‘Centrum
Versterking Opsporing’ (CVO) van start gegaan. Dit centrum ondersteunt het collectief van korpsen in
het realiseren van ontwikkelingen en verbeteringen in de opsporing en faciliteert op deze manier een
permanent kwaliteitssysteem voor de opsporing in de volle breedte van korpsen en partners.
Door het CVO worden ook de nog af te ronden PVO-activiteiten overgenomen, zoals de ontwikkeling
van een modulair evaluatie-instrument, de definitieve ingebruikname van de AVR, (monitoring van de)
de realisatie van opleidingen (VKL/VKU, de instroom van hoger opgeleiden en forensisch
assistenten), de totstandkoming van gericht opsporingsonderwijs voor strategisch leidinggevenden en
een aantal activiteiten binnen de forensische opsporing.
Maar er dienen zich ook nieuwe uitdagingen aan binnen het opsporingsdomein die om ondersteuning
vragen. De opschaling naar bovenregionale opsporing in zeven dan wel tien clusters (advies
Commissie De Graaf) en de implementatie van de Aanwijzing rechtsbijstand politieverhoor
(Staatscourant 4002, 16 maart 2010) naar aanleiding van het zgn. Salduz-arrest zijn daar eerste
voorbeelden van. Deze ontwikkelingen vormen de eerste projecten die onder regie van het CVO
worden uitgevoerd.
Informeel is het PVO ook afgesloten met een aantal ronde tafelgesprekken, waarin medewerkers en
leidinggevenden van de korpsen hebben teruggeblikt op de resultaten en verworvenheden én op het
vervolg van het programma. Naar aanleiding van de uitkomsten hiervan hebben strategisch
leidinggevenden van politie, OM en het ministerie van Justitie, samen met wetenschappers, zich
gebogen over de toekomst van de opsporing, met een focus op de vraag hoe het programma een
vervolg zou moeten krijgen. Uit de opbrengsten van deze sessies komt een aantal aandachtspunten
voor de toekomst naar voren:
I.
Routine op orde
Met routine wordt bedoeld de basale, in alle onderzoeksvormen terugkerende, opsporingsactiviteiten
en –producten. Daar waar het PVO zich heel erg geconcentreerd heeft op de teams grootschalige
opsporing, zal in de toekomst het accent vooral ook op die routine moet worden gelegd. Dat wil
zeggen dat aandacht moet worden geschonken aan de kwaliteit van de aanpak van veel
voorkomende criminaliteit, middelzware criminaliteit en zware criminaliteit.
II.
Opsporen in divers samengestelde teams
De inzet van hoger opgeleiden, waaronder recherchekundigen, in de opsporing brengt met zich mee
dat onderzoeken en onderzoeksteams op een andere manier worden opgezet en samengesteld. Uit
de pilots in het kader van ‘Intelligent Opsporen’ blijkt dat het werken in divers samengestelde teams
een goede voedingsbodem vormt voor de synergie tussen de verschillende kwaliteiten binnen (en
buiten) de opsporing.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 7 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Deze pilots moeten hun voortzetting krijgen in een programma van ‘action learning’, waarin de
verworvenheden uit de pilots worden verbreed naar andere korpsen en nieuwe interdisciplinaire
samenwerkingsverbanden.
III.
Opleiden en certificeren
Het investeren in persoonlijke kwaliteit van de politiemedewerkers en leidinggevenden moet worden
voortgezet. Waarbij wel een verandering moet plaatsvinden van eenmalig opleiden naar permanent
leren, gericht op het onderhouden van bestaande en verwerven van nieuwe competenties.
IV.
Burgerparticipatie
Een ontwikkeling die niet meer te stoppen lijkt, is de behoefte van burgers om invloed uit te oefenen
op de veiligheid in de eigen leefomgeving. Als succesvol voorbeeld kan Burgernet worden genoemd.
Ook binnen de opsporing zal gezocht gaan worden naar effectieve strategieën.
Onder regie van de Board Opsporing wordt nu gewerkt aan de ontwikkeling van een toekomstscenario
voor de opsporing. De hierboven beschreven ontwikkelingsrichtingen worden hierin betrokken.

2.2

Conclusies

Op basis van alle bevindingen in deze rapportage, zoals hiervoor samengevat, is de conclusie dat
beoogde resultaten en (sub)doelen van PVO voor het grootste deel behaald zijn.
Resultaten
Door de 26 politiekorpsen is een grote prestatie geleverd, omdat zij gedurende de programmaperiode
van vier jaar als resultaat het overgrote deel van de in totaal 194 PVO-maatregelen, producten en
processen nagenoeg volledig hebben geïmplementeerd (zie matrix in bijlage I). Hieronder bevinden
zich fundamentele verbeteringen zoals de forensische intake en de inzet van familierechercheurs,
professioneel verhoorders en tegensprekers.
Een tweetal korpsen, dat nog niet het gewenste niveau heeft bereikt, heeft een actieplan opgesteld
gericht op het alsnog halen van de resultaten in 2010. Met gebruikmaking van de matrix wordt de
voortgang van de afhandeling en implementatie van de producten continu gevolgd. De nog niet
bereikte resultaten worden door het Centrum Versterking Opsporing vanaf 2010 gevolgd en in de
korpsen gemonitoord.
Enkele specifieke onderwerpen zijn veelomvattend en ingrijpend waardoor de realisatie doorloopt tot
2012. Zo worden de opleidingen van de recherchemedewerkers voor de VKL en VKU consequent
voortgezet met de verwachting dat deze opleidingsresultaten eind 2012 zijn behaald. Ook als het gaat
om de aanstelling en inzet van HBO’ers en van de forensisch assistenten wordt vastgehouden aan het
bereiken van het resultaat om respectievelijk 1.300 HBO’ers en 500 forensisch assistenten aan te
stellen. De beoogde resultaten staan echter wel onder druk vanwege de onzekerheid in de korpsen
over financiële situatie van de politie en de consequenties daarvan voor de formatie. Dit heeft tot
gevolg dat korpsen terughoudender worden bij de aanstelling van nieuw personeel.
Met betrekking tot de toepassing van de FT-normen is gebleken dat het draagvlak en de acceptatie
van de FT-normen in de korpsen sterk is toegenomen. Knelpunten hebben vooral betrekking op het
wennen aan het administratieve proces.
Ook ten aanzien van de landelijke trajecten is het beeld positief. De Politieacademie heeft in het kader
van PVO in de periode van 2006 tot 2010 grote inspanningen geleverd; het aanbod van bestaande
producten en een aantal nieuwe producten is geïntensiveerd. Dit op het terrein van werving/selectie,
onderwijs, examinering, kennis en informatie.
Gelijk aan de afgelopen jaren garandeert de Politieacademie dat ook in de komende jaren alle
gevraagde opleidingen tijdig geleverd worden. In dat opzicht wordt de Politieacademie gezien als een
belangrijke en volwaardige samenwerkingspartner van de politiekorpsen.
De LDM heeft zich binnen de Politieacademie ontwikkeld tot een volwassen en gerespecteerde
dienstverlening. Dit geldt binnen de forensische opsporing eveneens voor de samenwerking in het
kader van het LTFO. De samenwerking in de forensische opsporing heeft op bovenregionaal niveau
gestalte gekregen in de FSO’s met een doorontwikkeling naar BFSC’s, die tevens merkbaar hebben
geleid tot verbetering van de samenwerking met het NFI en het OM. De kwaliteit en de
informatievoorziening in het forensisch domein heeft met LSV een goede impuls gekregen. Deze

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 8 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

ontwikkeling vindt de komende jaren een voortzetting in het programma FO en resulteert in een
samenhangende basisvoorziening op informatiegebied.
AVR wordt in de zomer van 2010 afgerond en in gebruik genomen. Het experiment met de
aanwezigheid van de raadsman bij het eerste politieverhoor is afgerond. De resultaten hiervan zullen,
samen met de ervaringen met AVR en de maatregelen als gevolg van het Salduz-arrest ongetwijfeld
leiden tot effectief beleid ten aanzien van de rol van de raadsman bij politieverhoren.
Doelen
Om het bereiken van de PVO-hoofdoelen inzichtelijk te maken, zijn deze meer geconcretiseerd en
vertaald naar een viertal beter te bevragen subdoelen. De korpsen hebben hierop uitgebreid
geantwoord vanuit hun ervaring binnen de opsporing en vanuit de resultaten die zij inmiddels hebben
gehaald met het implementeren van de 194 PVO-maatregelen, zoals omschreven in hoofdstuk 4.
Daarnaast zijn deze opvattingen en beelden van de korpsen over het bereiken van de subdoelen
aangevuld met de kennis en ervaring die in het landelijk Programmabureau beschikbaar zijn gekomen
na 3,5 jaar ondersteuning bij de implementatie van PVO in de korpsen.
De conclusie die vervolgens mag worden getrokken is dat de in het kader van PVO gestelde
subdoelen in alle korpsen veelal in hoge mate bereikt zijn en dat de genomen PVO-maatregelen
daaraan een belangrijke bijdrage hebben geleverd.
In zes tot tien steeds variërende korpsen is de beleving dat de subdoelen niet altijd in hoge mate maar
soms nog in enige mate zijn gerealiseerd. Dit kan worden veroorzaakt doordat nog niet alle resultaten
zijn bereikt en dat de beleving van het doelbereik per definitie na-ijlt op het bereiken van resultaat.
In de korpsen is het voorkomen van tunnelvisie in hoge mate bereikt. Het bewustzijn in de korpsen
van het belang van het voorkomen van tunnelvisie is groot. De houding van de leiding en
recherchemedewerkers is open en het hypothese- en scenariodenken in de opsporingsteams is volop
in ontwikkeling. Ook is het lerend vermogen verder toegenomen. Dit blijkt onder andere uit het feit dat
de TGO-reflecties door de korpsen goed worden ontvangen en dat men zeer open staat voor kritiek
en voor aangereikte leerpunten.
Meer transparant en integer werken is binnen de opsporing, vooral binnen de organisatie van de
TGO’s, merkbaar gerealiseerd.
De professionaliteit binnen de opsporing, vooral binnen de TGO’s, is merkbaar vergroot met op
deelterreinen een spin-off effect in de breedte van de opsporingsorganisatie. Er wordt gewerkt vanuit
een nieuwe structuur met een strikte rol- en taakverdeling binnen de leiding en conform nieuwe
standaarden. De leidinggevende en uitvoerende recherchemedewerkers zijn steeds beter opgeleid en
gecertificeerd, waardoor men ook beter is toegerust voor het recherchevak. Op langere termijn zet dit
ook nog door.
De versterking van de forensische opsporing is - mede dankzij de genomen maatregelen in het kader
van PVO - in hoge mate gerealiseerd. De inbreng van de forensische coördinator in de VKL in een
TGO wordt gezien als een sterke impuls en doorbraak omdat de FO daardoor meer ‘partner’ is
geworden binnen de (tactische) opsporing dan ‘leverancier’, zoals voorheen veel meer het geval was.
Het belang van de FO wordt in toenemende mate onderkend en heeft dan ook een enorme impuls
gekregen. Het besef van de mogelijkheden van FO is, ondanks de reeds behaalde resultaten, zodanig
toegenomen dat is besloten tot het starten van een Programma FO (zie hoofdstuk 8).
Uit de in 2009 uitgevoerde procesaudit[Procesaudit2009] bleek al dat de samenwerking tussen de
ketenpartners (OM en het NFI) merkbaar is verbeterd. Deze conclusie wordt in deze eindaudit
bevestigd.
De korpsen zijn van de implementatie inmiddels overgegaan naar de borging van de bereikte kwaliteit,
onder andere door kwaliteitsbureaus in te richten en/of medewerkers hiervoor mede verantwoordelijk
te laten zijn. Evalueren en leren zijn daarbij belangrijke aspecten. Met het halen van de
opleidingsresultaten in de periode van 2010 tot 2012 wordt een laatste slag gemaakt in het vergroten
van de professionaliteit.
Met het bereiken van de subdoelen voorkomen van tunnelvisie, meer transparant en integer werken,
versterken van de opsporing en versterken van de forensische opsporing is direct een belangrijke
20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 9 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

bijdrage geleverd aan de hoofddoelen a, b, c en d: de versterking van de kwaliteit en professionaliteit,
het voorkomen van herhaling van de fouten zoals gemaakt in de Schiedammer parkmoord, een betere
samenwerking in de keten en verbetering van het vertrouwen in politie en OM op het gebied van
complexe opsporingsonderzoeken.
Doorontwikkeling
De versterking van de opsporing, en daarmee de professionalisering, is volop in beweging en heeft
toekomst. Op de door PVO neergelegde fundamenten wordt doorgebouwd. De professionalisering
rondom de TGO’s wordt verbreed naar andere onderzoeken, de werkwijze van en in divers
samengestelde teams wordt verder uitgebouwd en de investeringen in kwaliteit door middel van
opleiding en certificering worden voortgezet.
Vanuit PVO is er sprake van een groot aantal resultaten, gericht op de korte termijn, die reeds zijn
behaald, zoals werkwijzen, structuren en verantwoordelijkheden. Maar daarnaast is er ook sprake van
resultaten die op langere termijn worden gehaald, zoals het opleiden van recherchemedewerkers, het
binnen de opsporing aanstellen en inzetten van HBO-ers, het netwerkend werken en het bereiken van
kwaliteit in de breedte binnen de tactische en forensische opsporing. Met de inrichting van het
Centrum Versterking Opsporing is een plek gecreëerd waar de nog af te ronden PVO-activiteiten zijn
belegd en waar de afgeronde producten zijn geborgd. Het CVO blijft tevens de monitoring uitvoeren
op lopende activiteiten, zoals het bereiken van de opleidingsresultaten voor VKL- en VKUmedewerkers, de instroom van hoger opgeleiden in de opsporing en de aanstelling van forensisch
assistenten.
Met de inrichting van het CVO worden tevens de ontwikkelingen, die in de (nabije) toekomst binnen de
opsporing gaan plaatsvinden, gefaciliteerd.
Rol Programmabureau
Terugkijkend mag worden geconcludeerd dat het proces van de implementatie van de maatregelen
van PVO, naast de grote inzet van de politiekorpsen, mede succesvol is geweest door de rol en
activiteiten van het landelijke Programmabureau Versterking Opsporing dat door de Raad van
Hoofdcommissarissen is ingesteld (van 2006 tot 2010). Door het Programmabureau is actief gestuurd
op korpsleidingen, op proceseigenaren opsporing en op korpsprojectleiders. Op deze niveaus pleegde
het Programmabureau gedurende de gehele looptijd van PVO op een succesvolle wijze interventies
om de implementatie en de borging van de PVO-maatregelen te regisseren en daarin continu
ondersteuning te bieden. Ook het zeer frequent monitoren en auditen van de voortgang van bepaalde
cruciale PVO-maatregelen, zowel op landelijk niveau als binnen de korpsen, is hierbij een belangrijke
activiteit gebleken. Het gehele traject is door het Programmabureau continu ondersteund met diverse
vormen van interne en externe communicatie. De korpsen hebben in twee onderzoeken naar de
effectiviteit van het programmabureau[PB2007][PB2009] deze ondersteuning als goed tot zeer goed
gekwalificeerd.
Eindconclusie
Gelet op het feit dat het overgrote deel van de 194 maatregelen, producten en processen is
geimplementeerd en het feit dat de subdoelen van het PVO veelal al in hoge mate zijn bereikt, mag
als afgeleide worden geconcludeerd dat dit in belangrijke mate ook geldt voor de hoofddoelen:
Er is een stevige kwaliteitsimpuls in de opsporing en vervolging bereikt en de kwaliteit en
professionaliteit zijn merkbaar versterkt teneinde de criminaliteit daadkrachtig en effectief te
kunnen bestrijden. Tevens is bereikt dat deze beweging de komende jaren nog verder wordt
doorgezet. De impuls was overwegend gericht op de TGO-omgeving en de uitdaging ligt vanaf
nu in de verbreding naar de andere vormen van opsporingsonderzoek.
Door de aandacht voor tunnelvisie, transparantie, professionaliteit en forensische opsporing is
de kans op herhaling van fouten zoals gemaakt in de Schiedammer parkmoord aanzienlijk
afgenomen.
De samenwerking tussen de ketenpartners, het OM en het NFI, is aantoonbaar verbeterd. Dit
bleek al uit de in 2009 uitgevoerde ketenaudit, maar ook in deze eindaudit is dit bevestigd.
En met het halen van deze hoofddoelen mag er vanuit worden gegaan dat ook het vertrouwen
van de maatschappij, van de burger, van de rechterlijke macht en van het OM in de politie (als
een betrouwbare opsporingsorganisatie) is toegenomen. Dit ondanks het feit dat er geen
aantoonbare een-op-een relatie bestaat tussen de bereikte doelen en resultaten van PVO en
het (terugwinnen van het) vertrouwen in de opsporing.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 10 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Het geheel overziende is de eindconclusie dat met de implementatie van alle PVO-maatregelen de
politiekorpsen het programma zodanig hebben uitgevoerd dat er in hoge mate is voldaan aan datgene
wat er over de resultaten en doelen afgesproken is.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 11 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

3 PVO in historisch perspectief
Aanleiding tot het Programma Versterking Opsporing
Op 22 juni 2000 vindt in het Beatrixpark in Schiedam een moord plaats op een meisje en raakt een
jongen zwaar gewond. Hij wordt door omstanders aangetroffen met een schoen om zijn nek gebonden
en vraagt hen om hulp. Een van de omstanders, Kees B., wordt uiteindelijk op
5 september 2000 aangehouden voor deze zaak. In de reeks van verhoren bekent Kees B. in twee
gevallen dat hij de feiten heeft gepleegd. Kees B. wordt op respectievelijk 29 mei 2001 door de
Rechtbank te Rotterdam en op 8 maart 2002 door het Gerechtshof te Den Haag veroordeeld. In
augustus 2004 bekent een verdachte Wik H. dat hij degene is die in 2000 de moord op het meisje in
het Beatrixpark in Schiedam heeft gepleegd. Uit verder onderzoek blijkt dat er belastend
bewijsmateriaal is voor deze bekentenis. Al vrij snel daarna wordt de detentie van Kees B. geschorst
en later blijkt dat er duidelijk sprake is van een gerechtelijke dwaling.
Naar aanleiding van deze ontwikkelingen wordt in opdracht van het College van Procureurs Generaal
en onder leiding van mr. F. Postumus de evaluatie van de ‘Schiedammer Parkmoord’ plaats. Op 13
september 2005 maakt hij zijn evaluatierapport[Posthumus 2005] openbaar waaruit naar voren komt dat
binnen de gehele opsporingsketen fouten zijn gemaakt die uiteindelijk tot deze gerechtelijke dwaling
konden leiden. De urgentie tot het nemen van maatregelen is evident.
Programma Versterking Opsporing en Vervolging (PVOV)
Naar aanleiding van de evaluatie van Postumus en gezien de geschokte rechtsorde en vertrouwen
van de maatschappij in zowel politie als justitie geeft de Minister van Justitie in 2005 opdracht aan
zowel politie als justitie om binnen enkele maanden met verbetervoorstellen te komen. Op 4 november
2005 is het rapport Programma Versterking Opsporing en Vervolging, dat door Politie, OM en het NFI
is opgesteld, gereed[PVO 2005]. Hierin wordt een groot aantal maatregelen voorgesteld om bij alle drie de
organisaties tot verbeteringen in de opsporing te komen. Het beeld dat de rechtstaat niet kan
functioneren zonder vertrouwen in de kwaliteit van de opsporing en vervolging is leidraad. Vanuit een
gedeelde visie hebben politie en het OM ambities geformuleerd, gericht op het bereiken van een
kwaliteitsimpuls in de opsporing en vervolging, het zoveel mogelijk voorkomen van een herhaling van
fouten zoals gemaakt in de Schiedammer parkmoord, het bereiken van een betere samenwerking in
de keten en verbetering van het vertrouwen in politie en Openbaar Ministerie.
De ambities zijn vervolgens verder uitgewerkt door negen multidisciplinaire werkgroepen (clusters),
namelijk:
Gezag over de opsporing;
Tegenspraak en review;
Team Grootschalige Opsporing;
Forensische opsporing;
Audiovisuele en auditieve registratie van verhoren;
Competenties – opleidingen – certificering;
Overdracht en samenhang 1e en 2e lijn vervolging;
Deskundigenpool;
ICT.
Alle voorgestelde maatregelen die daaruit voortvloeien worden door de Minister overgenomen.
Programma Versterking Opsporing (PVO)
Om de implementatie van de maatregelen van PVO, die in 2006 in de korpsen wordt ingezet, te
ondersteunen start in 2006 bij de politie het door de Raad van Hoofdcommissarissen ingestelde
landelijke Programmabureau Versterking Opsporing.
Door het Programmabureau wordt actief gestuurd op het niveau van korpsleiding, op het niveau van
de proceseigenaren opsporing en op het niveau van de korpsprojectleiders. Op deze niveaus pleegt
het Programmabureau gedurende de gehele looptijd van PVO interventie om de implementatie en de
borging van de PVO-maatregelen te regisseren en daarin continu ondersteuning te bieden. In eerste
instantie wordt ondersteuning geboden bij het ontwikkelen en beschrijven van alle door de
politiekorpsen te nemen maatregelen en het concretiseren van de daarbij behorende ondersteuning
en monitoring. Daarna gaat vanaf oktober 2006 de feitelijke ondersteuning aan de korpsen van start
met de introductie van accountmanagers, die de verbinding aanbrengen tussen de landelijk bepaalde
maatregelen en de uitwerking daarvan in de korpsen. Ook het in de periode van 2006 tot en met 2009
20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 12 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

zeer frequent monitoren en auditen van de voortgang van bepaalde cruciale PVO-maatregelen, zowel
op landelijk niveau als binnen de korpsen, is een belangrijke activiteit van het Programmabureau. Het
gehele traject wordt door het Programmabureau continu ondersteund met diverse vormen van interne
en externe communicatie.
De korpsen hebben in een tweetal onderzoeken[PB2007][PB2009] de effectiviteit en de kwaliteit van de
ondersteuning van het programmabureau als goed tot zeer goed gekwalificeerd.
Beëindiging PVO
Op 1 januari 2010 is het Programma Versterking Opsporing formeel geëindigd en is het overgrote deel
van de maatregelen in het kader van PVO in de korpsen geïmplementeerd. Een aantal zaken loopt
nog wel door. Dit betreft zaken zoals de opleidingen in de korpsen van rechercheurs en
leidinggevenden (VKL- en VKU-leden binnen TGO’s), de borging van PVO en een aantal landelijke
verandertrajecten.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 13 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

4 De bereikte resultaten
In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het grote aantal resultaten dat in het kader van PVO is behaald;
PVO richtte zich op de implementatie van in totaal 194 PVO-maatregelen en activiteiten. In eerdere
rapportages is hier uitgebreid over gerapporteerd. Om die reden wordt in dit hoofdstuk volstaan met
een korte samenvatting. Daarnaast wordt ingegaan op enkele specifieke onderwerpen, omdat de
realisatie daarvan doorloopt tot 2012 en omdat ze veelomvattend en het meest ingrijpend zijn.
Dit betreft:
De opleiding van de VKU- en VKL-leden;
De aanstelling en inzet van HBO-ers;
De aanstelling en inzet van forensisch assistenten;
De toepassing van de FT-normen;
Paragraaf 4.6 sluit af met de conclusies.

4.1

Implementatie van 194 maatregelen

PVO kent in totaal 194 maatregelen, producten en processen, die door de politiekorpsen in een
periode van slechts 3,5 jaar moesten worden geïmplementeerd. Deze 194 resultaten variëren sterk
van karakter en inhoud. Het gaat om het implementeren van eenvoudige formulieren tot en met het
opleiden van recherchemedewerkers en de (verdere) uitwerking en implementatie van kwaliteitseisen
en werkprocessen. Het totaaloverzicht hiervan is door het landelijk Programmabureau weergegeven in
een matrix, die als bijlage I bij dit rapport is gevoegd. In de matrix zijn zowel de reeds bereikte als de
nog niet bereikte resultaten weergegeven.
Wat direct opvalt is dat er door de 26 politiekorpsen een grote prestatie is geleverd. Dit omdat het
overgrote deel van het totaal aantal te behalen resultaten inmiddels is bereikt. Dit betreft de
implementatie van een groot scala aan typen maatregelen, variërend van ‘eenvoudige’ implementaties
van te gebruiken standaardformulieren tot fundamentele verbeteringen zoals de forensische intake en
de inzet van familierechercheurs, professioneel verhoorders en tegensprekers.
Een tweetal korpsen, dat nog niet het gewenste niveau heeft bereikt, zal naar verwachting in 2010 de
resultaten halen. Beide korpsen hebben hiertoe een actieplan opgesteld en gepresenteerd.
Met gebruikmaking van de matrix werd en wordt de voortgang van de afhandeling en implementatie
van de producten continu gevolgd. Een deel van de niet bereikte resultaten vanwege andere inzichten
is komen te vervallen of is vervangen door andere maatregelen. Een ander deel van de niet bereikte
maatregelen bevindt zich nog in de uitvoeringsfase, zoals bijvoorbeeld de opleidingen. Dit deel wordt
door het Centrum Versterking Opsporing vanaf 2010 vastgehouden en gemonitoord.

4.2

De opleiding van de VKU- en VKL-leden

Met de minister van BZK is afgesproken dat voor het opleiden van de VKU- en VKL-leden de termijn
geldt dat in 2012 al deze medewerkers zijn opgeleid. De Vaste Kern Uitvoerenden (VKU-leden) en de
Vaste Kern Leidinggevenden (VKL-leden) zijn de medewerkers die in de korpsen zijn aangewezen om
ingezet te worden in de Teams Grootschalige Opsporing. In het kader van PVO zijn aan hen
opleidingseisen gesteld.
In 2008 heeft door het landelijk Programmabureau PVO naar de aantallen opgeleide VKU- en VKLleden een uitgebreide inventarisatie plaatsgevonden, waarover op 14 mei 2009 aan de minster is
gerapporteerd. De uitkomst daarvan was dat een belangrijk deel van de VKU-leden was opgeleid en
dat korpsen daarmee goed op schema lagen. Van de VKL-leden bleek een relatief minder groot deel
te zijn opgeleid, maar was het opleiden van deze medewerkers al wel structureel in gang gezet met de
verwachting dat daardoor het grootste deel van deze medewerkers in 2012 zou zijn opgeleid.
In deze eindaudit heeft geen nieuwe tussentijdse meting van de opleiding van alle VKU- en VKL-leden
plaatsgevonden. Wel heeft tot op heden over de voortgang van deze opleidingen periodiek overleg
plaatsgevonden tussen het landelijk Programmabureau PVO en de Politieacademie, waaruit is
gebleken dat de korpsen het opleiden van de recherchemedewerkers consequent voortzetten.
20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 14 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Het Centrum Versterking Opsporing zal het behalen van de resultaten van de korpsen op dit gebied
vasthouden en blijven monitoren. In 2011 vindt de volgende monitor plaats.

4.3

De aanstelling en inzet van HBO-ers

Ter implementatie van de maatregelen van het Programma Versterking Opsporing is een belangrijk
beoogd resultaat dat op 31 december 2012 in de politiekorpsen in totaal 20% HBO-ers in de uitvoering
van de opsporing werkzaam zijn.
Dit percentage HBO-ers betreft landelijk – verdeeld over alle korpsen – een totaal aantal van 1.300
recherchemedewerkers. Hierbij is in de Raad van Korpschefs i.o. (RKC i.o.) afgesproken dat er wordt
gestreefd naar een verhouding van 70% - 30% als het gaat om het aantal zijinstromers (nieuwkomers
van buiten de politie) en doorstromers (politiemedewerkers met veel recherche-ervaring). Dit komt
neer op 910 zijinstromers en 390 doorstromers, die in 2012 de opleiding recherchekundige zijn
gestart. Ook medewerkers die de bacheloropleiding PK5 - al dan niet met afstudeerrichting recherche
- hebben gevolgd en al geruime tijd werkzaam zijn in de uitvoering van de opsporing worden hiertoe
gerekend.
In juni 2009 is door het Programmabureau in alle politiekorpsen een eerste kwantitatieve inventarisatie
gehouden, in augustus 2009 aangevuld met een kwalitatieve inventarisatie gericht op de effecten en
de eerste ervaringen met de inzet van recherchekundigen. Vervolgens heeft in januari/februari 2010
een update van de kwantitatieve inventarisatie plaatsgevonden.
Hiermee is inzicht verkregen in de stand van zaken van de instroom van recherchekundigen in de
uitvoering van de opsporing, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen zijinstromers en
doorstromers.
Uitkomsten van de kwantitatieve inventarisatie:
1.
De huidige ambitie die de korpsen aangeven (maart 2010) is dat zij streven naar de aanstelling
van in totaal 1.222 recherchekundigen, verdeeld in 795 zijinstromers en 427 doorstromers. De
ambitie ligt daarmee iets lager dan het beoogde resultaat van 1.300 recherchekundigen.
2.

Op peildatum maart 2010 zijn er - ten behoeve van de uitvoering in de opsporing - in totaal 707
recherchekundigen aangesteld; 428 zijinstromers (waarvan 340 in opleiding) en 279
doorstromers (waarvan 208 in opleiding).

3.

De ervaring in de korpsen is dat het merendeel van de opgeleide zij- en doorstromers in de
opsporing werkzaam blijft. Korpsen geven aan dat de uitstroom minimaal is (minder dan 5%,
peildatum juni 2009). In die gevallen waarin wel sprake van uitstroom is, betreft dit veelal
uitstroom naar een andere functie binnen de politie of bij de ketenpartners (w.o. BOD’en,
politieacademie).

Op basis van vorenstaande gegevens kan worden geconcludeerd dat het aantal van 1.300
recherchekundigen in 2012 kan worden bereikt als de ambities van meerdere korpsen iets naar boven
worden bijgesteld én de opleidingscapaciteit van de Politieacademie volledig wordt benut, of als ook
andere hoger opgeleiden dan de recherchekundigen in de uitvoering van de opsporing worden
meegeteld.
Een van de belangrijkste redenen van korpsen om de ambitie naar beneden bij te stellen betreft de
financiële situatie van de politie: de bezuinigingen en de onbalans tussen de normkosten en formatie
brengen korpsen er toe om de korpsformatie in te krimpen. Een aantal korpsen stelt daarom de
werving van zijinstromers uit (peildatum maart 2010). Daarnaast is de afgelopen tijd het beeld
ontstaan dat het merendeel van de korpsen aarzelt om zijinstromers aan te stellen en bij de
Politieacademie aan te melden. De vacatures voor recherchekundige doorstromers worden door de
korpsen echter wel ingevuld en soms zelfs uitgebreid.
Een andere reden waarom de uiteindelijke realisatie van de 20% doelstelling (1.300 HBO-ers) wordt
bemoeilijkt is dat een klein aantal korpsen achterloopt in de realisatie van hun eigen planning. Dit
doordat bij de werving en selectie van zijinstromers blijkt dat kandidaten voor een aantal korpsen
minder opteren dan voor andere politiekorpsen.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 15 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Uit de inventarisatie en opgave van korpsen blijkt tevens dat een beperkt aantal korpsen, met name
vanwege het genoemde tegenvallende aanbod van kandidaten bij de werving en selectie en vanwege
de onzekerheid over de formatie, moeilijk kan voldoen aan de afgesproken 70/30 verhouding tussen
zijinstromers en doorstromers. Om toch het eindresultaat in afgesproken aantallen te halen richten zij
zich een 50/50 verhouding. De landelijke verhouding tendeert hierdoor meer naar 60/40 dan naar
70/30.
Het is hierbij van belang om te benadrukken dat, ondanks alle tegenvallers, de politie vasthoudt aan
het te behalen resultaat van 1.300 hoger opgeleiden in de uitvoering van de opsporing.
Uitkomsten van de kwalitatieve inventarisatie:
Het beeld in de korpsen over de meerwaarde van de aanstelling en inzet van de HBO-ers is
overwegend positief. Korpsen geven expliciet aan dat er al een toegevoegde waarde zichtbaar is voor
het vakmanschap binnen de opsporing. Het doel van slimmer en sneller rechercheren krijgt geleidelijk
inhoud. Duidelijk is ook dat de recherchekundigen binnen hun eigen netwerk zelf hun behoefte
invullen aan uitwisseling van kennis en ervaring. Dit heeft een positieve uitstraling op de gehele
opsporingsorganisatie.
Vooral ten aanzien van de aspecten flexibiliteit en innovatief werken lijken de verwachtingen te
worden waargemaakt. De acceptatie van de recherchekundigen wordt als goed gekarakteriseerd en
de aanvankelijke weerstand in korpsen transformeert snel in bereidheid tot samenwerken.
In 2009 hebben in het kader van het traject Netwerkend Werken en Intelligent Opsporen[Roobeek 2009] in
vier korpsen pilots met recherchekundigen plaatsgevonden. De ervaringen in deze pilots met
recherchekundigen bleken eveneens positief. De toegepaste nieuwe wijze van aansturing en
samenwerking paste goed bij hun professionaliteit en omgekeerd pasten hun persoonlijke kwaliteiten
goed binnen het team.
Afsluitend mag worden geconcludeerd dat ten aanzien van de bijdrage van de recherchekundigen aan
een kwalitatief betere opsporing een optimistisch beeld ontstaat.
De ervaringen met de hoger opgeleiden en het behalen van het beoogd resultaat van 1.300 HBO-ers
binnen de uitvoering van de opsporing wordt vanaf 2010 tot 2012 vastgehouden en gemonitoord door
het Centrum Versterking Opsporing.

4.4

De aanstelling en inzet van forensisch assistenten

Om de criminaliteit terug te dringen en het ophelderingspercentage te verhogen, is - door de Minister
van BZK - voor de politiekorpsen geld beschikbaar gesteld om in de periode van 2006 tot eind 2011 in
totaal 500 forensisch assistenten aan te stellen. Van deze 500 assistenten worden er 50 aangesteld
bij de Forensische Samenwerking in de Opsporing (FSO) en de dienst IPOL van het KLPD voor het
geautomatiseerde vingerafdrukkensysteem Havank. De overige 450 forensisch assistenten dienen in
de korpsen werkzaam te zijn, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen de (405) frontoffice- en (45)
backoffice-medewerkers.
Met de inzet van de 500 forensisch assistenten wordt de Forensische Opsporing versterkt en
geprofessionaliseerd. De aanstelling en de inzet van deze extra medewerkers is gericht op het
daadwerkelijk en veelvuldig uitvoeren van sporenonderzoek met als resultaat om uiteindelijk 100%
van alle standaard-PD’s te bezoeken; sporenonderzoek voornamelijk bij inbraken in woningen, in
bedrijven en in auto's.
Aantallen
Terwijl uit een eerste audit in januari 2008 bleek dat er in de politiekorpsen in totaal al
112 forensisch assistenten werkzaam waren, blijkt uit de eindaudit dat dit aantal inmiddels bestaat uit
282 assistenten (maart 2010). Met nog twee jaar te gaan liggen de korpsen hiermee goed op koers
om eind 2011 als eindresultaat in totaal 500 fte in dienst te hebben.
Ambitie
De som van de door de regiokorpsen opgegeven ambitie is dat zij eind 2011 in totaal 419 forensisch
assistenten willen hebben aangesteld. Daarmee ligt de ambitie iets lager dan het landelijke beoogde
resultaat van 450 medewerkers in de regiokorpsen. Het is korpsen bekend dat een evenredig deel van
de aan de korpsen verstrekte budgetten (doeluitkering) door BZK wordt ingehouden indien het
volledige aantal assistenten door de korpsen niet wordt aangesteld.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 16 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Taakuitvoering
Het overgrote deel van de korpsen heeft in 2009 in een audit aangegeven dat de forensisch
assistenten als hoofdtaak, conform de inhoud van het PVO, worden ingezet voor het veiligstellen van
DNA- en dacty-sporen. Dit betreft voornamelijk inzet bij inbraken in woningen, in bedrijven en in
auto's, maar ook inzet op andere standaard-PD’s. Daarnaast geven korpsen aan dat de assistenten
naast hun hoofdtaak ook andere werkzaamheden uitvoeren, zoals assistentieverlening op de
zogenaamde maatwerk- en maatwerk+ PD’s, het verrichten van andersoortig sporenonderzoek,
administratieve ondersteuning, sporenbeheer en fotografie.
De administratieve verwerking van sporen lijkt een zeer aanzienlijk deel van de capaciteit van de
forensisch assistenten te vragen.
Als resultaat geven de meeste korpsen aan dat het aantal bezochte standaard-PD’s toeneemt; in
totaal wordt rond de 75% van de PD’s bezocht (2009). De korpsen geven ook als resultaat aan dat het
aantal in beslag genomen sporen met 30% tot 40% is toegenomen.
Als het gaat om de ambitie om met de forensisch assistenten 100% van de standaard PD’s te
bezoeken en op sporen te onderzoeken blijkt het merendeel van de korpsen dit beleid te
onderschrijven. De korpsen verwachten dit resultaat in 2011 dan wel uiterlijk in 2012/2013 te bereiken.
Een beperkt aantal korpsen focust zich in plaats van op alle standaard PD’s alleen op de kansrijke
PD’s: de PD’s waarbij verwacht mag worden dat bruikbare sporen kunnen worden gevonden.
Als het gaat om de aanstelling en inzet van de 500 forensisch assistenten worden de nog te behalen
(eind)resultaten vanaf 2010 vastgehouden en gemonitoord door het Centrum Versterking Opsporing.
Onderdeel hiervan is een medio 2010 uit te voeren tussentijds onderzoek naar de werkzaamheden
van de forensisch assistenten en de naar de opbrengsten van de inzet van deze medewerkers (aantal
onderzochte PD’s, aantal sporen en wijze van verwerking van de sporen).

4.5

Toepassing van FT-normen

Sinds 1 januari 2008 gelden voor alle politiekorpsen zeven nieuwe forensisch-technische normen (FTnormen). De FT-normen maken deel uit van de verbetermaatregelen uit het programma Versterking
Opsporing en Vervolging. Het zijn hulpmiddelen waarmee in de praktijk een hoge kwaliteit en
efficiency wordt bewerkstelligd bij het opsporen en veiligstellen van zeer uiteenlopende sporen. Met
de nieuwe normen is vastgelegd hoe op een maatwerk (+) PD/calamiteiten PD en tijdens het
verpakken, vervoeren en opslaan van het stoffelijk overschot gehandeld moet worden. Het
uiteindelijke doel is een verantwoorde ‘chain of custody’; waar bevindt zich het spoor in de keten en
welke activiteiten zijn of worden daarmee verricht.
Het betreft de navolgende normen:
FT norm 1000.01 :
FT-norm 1000.03 :
FT-norm 1000.04 :
FT-norm 1000.05 :
FT-norm 1100.01 :
FT-norm 1100.02 :
FT-norm 1200.01 :

Schriftelijke en fotografische registratie van stoffelijk overschot op PD
Verpakken van een stoffelijk overschot op de plaats delict
Vervoer in beslag genomen stoffelijk overschot voor vervolgonderzoek
Opslag, beheer, inrichtingseisen politiemortuarium ibn stoffelijk overschot
Fotografische registratie van letsels
Schriftelijke registratie van letsels
Lijkschouw door een forensische geneeskundige.

De normen gelden voor de forensisch rechercheurs, de forensisch artsen, de begrafenisondernemers
en voor het personeel van mortuaria. Zij dienen zich aan de nieuwe FT-normen te houden zodra ze te
maken krijgen met een stoffelijk overschot.
Zowel in 2008 als in 2009 heeft monitoring plaatsgevonden van de nieuwe FT-normen om op
hoofdlijnen zicht te krijgen op de toepassing van de normen. Door middel van vragenlijsten zijn alle
politiekorpsen bevraagd op de inhoudelijke toepassing van de normen en op het voldoen aan de eisen
die in elke norm zijn gesteld.
Uit de monitoring in 2008 bleek dat zes van de zeven ft-normen door een relatief groot aantal korpsen
nog niet conform PVO werden toegepast. Norm 1200.01 werd door veel korpsen wel toegepast. De
monitoring in 2009 heeft zich daarom gericht op de inventarisatie van het gebruik van de overige zes
normen. Uit die monitoring is gebleken van een veel betere toepassing van de normen en van een

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 17 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

betere sturing hierop. Het draagvlak en de acceptatie van de normen is sterk toegenomen. Als het
gaat om de normen 1000.03, 1000.04 en 1100.02 hebben nagenoeg alle korpsen aangegeven dat
deze in de politiepraktijk volledig conform de inhoud worden toegepast. Met betrekking tot drie andere
normen (1000.01, 1000.05 en 1100.01) bleek dit in een aantal korpsen echter nog niet geheel het
geval te zijn. De knelpunten in die korpsen hebben vooral betrekking op het wennen aan het
administratieve proces.
De toepassing en verdere ontwikkeling van de FT-normen is een onderwerp dat binnen de
politieorganisaties in de verdere ontwikkeling van de FO wordt meegenomen en door het Centrum
Versterking Opsporing zal worden vastgehouden en gemonitoord.

4.6

Conclusies

Door de 26 politiekorpsen is een grote prestatie geleverd, omdat zij gedurende de programmaperiode
van vier jaar als resultaat het overgrote deel van de in totaal 194 PVO-maatregelen, producten en
processen hebben geïmplementeerd (zie matrix in bijlage I). Hieronder bevinden zich fundamentele
verbeteringen zoals de forensische intake en de inzet van familierechercheurs, professioneel
verhoorders en tegensprekers. Een tweetal korpsen, dat nog niet het gewenste niveau heeft bereikt,
heeft een actieplan opgesteld gericht op het alsnog halen van de resultaten in 2010. Met
gebruikmaking van de matrix wordt de voortgang van de afhandeling en implementatie van de
producten continu gevolgd. De nog niet bereikte resultaten worden door het Centrum Versterking
Opsporing vanaf 2010 vastgehouden en in de korpsen gemonitoord.
Enkele specifieke onderwerpen zijn veelomvattend en ingrijpend waardoor de realisatie doorloopt tot
2012. Zo worden de opleidingen van de recherchemedewerkers voor de VKL en VKU consequent
voortgezet met de verwachting dat deze opleidingsresultaten eind 2012 zijn behaald. Ook als het gaat
om de aanstelling en inzet van HBO’ers en van de forensisch assistenten wordt vastgehouden aan het
bereiken van het resultaat om respectievelijk 1.300 HBO’ers en 500 forensisch assistenten aan te
stellen. De beoogde resultaten staan echter wel onder druk vanwege de onzekerheid in de korpsen
over financiële situatie van de politie en de consequenties daarvan voor de formatie. Dit heeft tot
gevolg dat korpsen terughoudender worden bij de aanstelling van nieuw personeel.
Met betrekking tot de toepassing van de FT-normen is gebleken dat het draagvlak en de acceptatie
van de FT-normen in de korpsen sterk is toegenomen. Knelpunten hebben vooral betrekking op het
wennen aan het administratieve proces.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 18 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

5 Verbeteren en leren tijdens de implementatie
In dit hoofdstuk is beschreven welke productevaluaties in 2009 zijn uitgevoerd en hoe de voortgang
van de TGO-reflecties is verlopen. Productevaluatie en TGO-reflectie zijn de instrumenten waarmee
het landelijk Programmabureau, na de implementatie in de korpsen van diverse PVO-producten en
PVO-processen, sinds 2008 is gestart om zicht te krijgen en te houden op de werking daarvan en de
eventuele noodzaak om aanpassingen te plegen.

5.1

Productevaluatie

Productevaluatie algemeen
Nadat het landelijk Programmabureau PVO vanaf 2006 continu in de korpsen heeft getoetst of
producten in het kader van PVO zijn geïmplementeerd is halverwege de PVO-periode door het
Programmabureau ook gestart met het organiseren en uitvoeren van productevaluaties. Dit zijn
evaluaties die zijn gericht op de toepassing, de bruikbaarheid en de werking van PVO-producten in de
opsporingspraktijk. Deze evaluaties zijn vooral gericht op het leren en verbeteren: moet de nieuwe
maatregel of werkwijze worden aangepast en welke doorontwikkeling is noodzakelijk, bijvoorbeeld
vanwege een veranderende omgeving die mogelijk een ander product van de politie binnen de
opsporing vraagt? De evaluatie vindt veelal plaats door in politiekorpsen de experts uit de
opsporingspraktijk hierover te bevragen.
Zo zijn er de afgelopen jaren productevaluaties uitgevoerd van het instrument tegenspraak, van de
Landelijke Deskundigheidsmakelaar en van het LTFO. Op de productevaluatie tegenspraak is in een
vorige rapportage reeds ingegaan. In paragraaf 6.1.2 wordt ingegaan op de productevaluatie van de
LDM, terwijl in paragraaf 6.2.1 de resultaten van de productevaluatie LTFO zijn verwoord.
Productevaluatie TGO
In 2009 is door het landelijk Programmabureau PVO een ‘productevaluatie TGO’ uitgevoerd. Met deze
evaluatie is onderzocht in hoeverre de maatregelen van PVO in operationele onderzoeken
functioneren. Daarnaast is gekeken naar nieuwe wensen die op basis van de ervaringen in de praktijk
aan het licht zijn gekomen. De evaluatie heeft zich voornamelijk gericht op het functioneren van de
Vaste Kern Leidinggevenden (VKL). Uit de praktijk bleek namelijk vooral ten aanzien van de inrichting
van de VKL behoefte aan reflectie.
Uit de productevaluatie komt naar voren dat de TGO structuur voldoet. Sommige rollen van TGOfunctionarissen moeten nog groeien, maar in algemene zin bestaat hierover tevredenheid. De nieuwe
structuur bevordert een goede onderlinge afstemming en samenwerking, focus, scherpe reflectie, een
duidelijke aansturing en een uniforme werkwijze. Tegelijkertijd wordt gewaarschuwd voor een te ver
doorgevoerde vergadercultuur en een te strakke scheiding tussen VKL en de VKU.
In de evaluatie is aangegeven dat het raamwerk TGO vooral een beschrijving van de werkstructuur is,
maar dat het proces van TGO-onderzoek onderbelicht blijft. Met name beschrijvingen van het
informatieproces, van het sturingsproces en van het administratieve proces zou de basis voor het
raamwerk verstevigen. Ook de taakafbakening tussen de teamleider en de OvJ, o.a. ten aanzien van
de strategie, kan hierin worden aangegeven tegen de achtergrond van het begrip ‘betrokken distantie’.
Daarnaast is onderkend dat de zwaarte en positie van de dossiermaker niet in de pas loopt met het
belang van het product dat wordt geleverd.
Vanuit de productevaluatie is in 2009 een vervolg gegeven aan de aanbeveling om het Raamwerk
TGO aan te vullen met:
Een beschrijving van het sturingsproces met daarin opgenomen de taakafbakening tussen
teamleider en officier van justitie, afgezet tegen het begrip ‘betrokken distantie’;
Een beschrijving van het informatieproces en de rol van de informatiecoördinator daarin;
Een beschrijving van het administratieve proces en de rol, zwaarte en positie van de
dossiermaker daarin.
Deze procesbeschrijvingen zijn eind 2009 opgeleverd en worden naar verwachting in 2010 in het
besluitvormingsproces gevalideerd. Daarna worden deze aan de korpsen aangeboden.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 19 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Productevaluatie Review (en bijdrage politie aan CEAS onderzoeken)
Een review is een herbeoordeling van een opsporingsonderzoek waarin nog geen rechterlijke
uitspraak is gedaan. Het reviewonderzoek is een coproductie van OM en politie en wordt uitgevoerd
door medewerkers die niet eerder hebben deelgenomen aan het rechercheteam dat het
opsporingsonderzoek in een eerder stadium heeft uitgevoerd. Het doel van de review is het vinden
van nieuwe aanknopingspunten voor nader technisch en/of tactisch en/of informatief onderzoek. In
zaken waar een duidelijke verdachte voorhanden is, is het doel een grondige beoordeling of er
voldoende bewijs is. Bij twijfel wordt nagegaan of in voldoende mate andere onderzoeksrichtingen
kunnen worden uitgesloten.
Met de evaluatie review zijn ook de politiebijdragen aan de CEAS onderzoeken meegenomen. Dit
betreft onderzoeken die worden uitgevoerd op verzoek van de Commissie Evaluatie Afgesloten
Strafzaken en die zijn gericht op een herbeoordeling van een opsporingsonderzoek waarin alle
gerechtelijke stappen zijn doorlopen en waarbij naderhand twijfel is ontstaan. In het merendeel vindt
er ondersteuning plaats door de politie onder de regie van het OM.
Er zijn sinds 2006 inmiddels twee Review-onderzoeken en vier CEAS-onderzoeken (met een bijdrage
van de politie) uitgevoerd.
Uit de evaluatie is gebleken dat een review op basis van de aanwijzing en het protocol goed
uitvoerbaar is. Er wordt gebruik gemaakt van gekwalificeerde medewerkers. Aandachtspunten
betreffen onder andere het belang van een goede start van een onderzoek (opdrachtomschrijving),
het prepareren van het voor het onderzoek ter beschikking gestelde onderzoeksdossier en het belang
van een nadere oriëntatie op de rolverdeling binnen een reviewteam. Deze aandachtspunten worden
bij de opstart van volgende onderzoeken meegenomen.
Dezelfde conclusies gelden voor de bijdrage van de politie aan de CEAS onderzoeken.
Voortzetting productevaluaties
Omdat de productevaluaties een belangrijke functie blijven vervullen in het leerproces binnen en de
doorontwikkeling van de opsporing, wordt deze activiteit vanaf 2010 gecontinueerd door het Centrum
Versterking Opsporing.

5.2

TGO-reflecties

Ontwikkeling
In het najaar van 2008 is door het landelijk Programmabureau PVO het instrument ‘TGO-reflectie’
ontwikkeld. Het doel van dit instrument is om individuele korpsen inzicht te geven in de mate waarin
tijdens de opstart, organisatie en uitvoering van het TGO gewerkt wordt volgens de kaders die
voortvloeien uit het Programma Versterking Opsporing.
Het instrument wordt, op vrijwillige basis, per korps gehanteerd zodra een TGO is opgestart. De
terugkoppeling van de bevindingen vindt telkens per korps plaats zodat maatwerk wordt geleverd bij
het geven van feedback over het functioneren van een TGO.
Uitvoering
De TGO-reflectie wordt uitgevoerd door in de eerste week na de start van het TGO, tijdens een
werkbezoek, zoveel mogelijk bevindingen te verzamelen op basis van observatie, dossieronderzoek
(o.a. afsprakenjournaal) en gesprekken op locatie. De werkbezoeken en de reflectie worden
uitgevoerd door medewerkers van het landelijk programmabureau PVO.
Doelstelling en resultaten
Inmiddels zijn in totaal 34 TGO-reflecties uitgevoerd, in alle korpsen minimaal één keer. Tijdens elke
eerste reflectie worden aanbevelingen gedaan en verbeterpunten genoemd. Bij de resultaten van elke
tweede reflectie wordt verwacht dat de verbeterpunten zoveel mogelijk zijn gerealiseerd.
Inmiddels is uit de tweede reflecties veelal gebleken dat korpsen naar aanleiding van de eerste
bezoek merkbaar hebben geïnvesteerd in de eerder geconstateerde verbeterpunten. In de tweede
reflectie kan vaak weer een aanscherping worden gegeven op de bevindingen uit de eerste reflectie.
De toepassing van het instrument TGO-reflectie wordt door de korpsen als zeer positief gewaardeerd.
Vanwege de gebleken waarde en waardering van de reflecties zullen deze ook in de toekomst worden
gecontinueerd, georganiseerd vanuit het Centrum Versterking Opsporing. Naast concrete resultaten

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 20 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

en bevindingen in de korpsen is er tevens aandacht voor specifieke trends die uit de gehouden TGOreflecties kunnen worden herkend.

5.3

Conclusies

Reeds tijdens het proces van implementatie van de afgesproken maatregelen is ook een begin
gemaakt met de evaluatie. Met de productevaluaties is gekeken naar de bruikbaarheid en werking van
de afspraken, terwijl door middel van de TGO-reflecties inzicht is verkregen in de mate van
toepassing. Deze vorm van evalueren en reflecteren is succesvol gebleken en van grote waarde als
het gaat om het leren en verbeteren van de opsporing en zal de komende jaren daarom worden
voortgezet en worden geïncorporeerd in het permanente kwaliteitssysteem.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 21 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

6 Landelijke verandertrajecten
Binnen het Programma Versterking Opsporing zijn, ter ondersteuning in het bereiken van de PVOdoelen en in het behalen van de resultaten door de korpsen, de volgende landelijk georganiseerde
verandertrajecten uitgevoerd:
−
Ontwikkeling van politieonderwijs binnen de politieacademie en van de Landelijke
Deskundigheidsmakelaar;
−
Ontwikkeling van elementen binnen de Forensische Opsporing;
−
Ontwikkeling van de auditieve en audiovisuele registratie van verhoren;
−
Pilot van de raadsman bij het politieverhoor.
In dit hoofdstuk wordt kort en bondig beschreven wat de stand van zaken van deze verandertrajecten
is. Hierbij wordt op de Politieacademie en de Forensische Opsporing wat uitgebreider ingegaan
vanwege de grote bijdrage die door deze trajecten aan de kwaliteit van de opsporing wordt geleverd
en vanwege het gegeven dat deze trajecten momenteel (in en na 2010) nog steeds een sterke en
belangrijke ontwikkeling doormaken.

6.1

De ontwikkelingen binnen de Politieacademie

In deze paragraaf worden in twee afzonderlijke subparagrafen achtereenvolgend de ontwikkelingen en
resultaten van het politieonderwijs (opleidingen) en van de Landelijke Deskundigheidsmakelaar
beschreven.
6.1.1
Ontwikkeling politieonderwijs
Beoogde PVO-doelen en inspanningen/resultaten van de Politieacademie:
Het PVO heeft van de Politieacademie een grote inspanning gevraagd om de sterk stijgende
vraag van de korpsen naar rechercheopleidingen uit te voeren. Daarnaast diende het bestaande
politieonderwijs aangepast te worden aan het Versterkingsprogramma en was het nodig om
nieuwe rechercheopleidingen te ontwikkelen.
De Politieacademie richt zich op de periode 2006 tot 2012 om haar onderwijs- en kennisbijdrage
aan het Versterkingsprogramma te realiseren. Daarnaast vervult de Politieacademie een
belangrijke taak bij de werving en selectie van de nieuwe zijinstromers (HBO- en academisch
niveau) voor de opleiding Leergang Recherchekundige.
De in deze paragraaf beschreven ontwikkelingen en prestaties van de Politieacademie zijn een
combinatie van de bevindingen van de eindaudit 2010, van de bevindingen samengevat uit de PVOaudits van de afgelopen drie jaren, van de opgave van informatie door de Politieacademie zelf
(waaronder verschillende onderwijs-overzichtstaten) en van de bevindingen zoals die van de korpsen
over de Politieacademie zijn ontvangen. Daarnaast bestaat er sinds 2006 tussen het landelijk
Programmabureau PVO en de Politieacademie structureel overleg over de voortgang van de
ontwikkelingen en aanpassingen in het politieonderwijs die direct te maken hebben met de
implementatie van het PVO. Ook de bevindingen uit dit structurele contact zijn als input voor deze
eindaudit gebruikt.
HBO-opleiding van nieuw politiepersoneel in de opsporing (zijinstromers)
De opleiding Recherchekundige Master voor zijinstromers is door de Politieacademie ontwikkeld en in
2006 gereed gekomen. Vanaf de zomer 2006 is de Politieacademie voortvarend gestart met de
werving en selectie van de zijinstromers. Er werd een doelgroepgerichte wervingscampagne opgezet
en het selectieproces werd aangepast. Politieacademie en korpsen organiseerden gezamenlijk de
uitvoering van de selectie waardoor een kortere doorlooptijd dan gebruikelijk werd gerealiseerd. Vanaf
2007 is het wervings- en selectietraject van de kandidaat-recherchekundige zijinstromers door de
Politieacademie steeds verder gestroomlijnd en efficiënter ingericht, waardoor de doorlooptijd kort kon
blijven. Ook werd geïnvesteerd in het streven om in korpsen de afrondende fase
(passendheidsgesprek, arbeidsvoorwaarden en veiligheidsonderzoek) sneller te laten verlopen.
Het resultaat tot op heden (maart 2010) is dat er reeds meer dan 400 zijinstromers met de opleiding
recherchekundige zijn gestart (zie paragraaf 4.3).

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 22 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

HBO-opleiding recherchemedewerkers in de opsporing (doorstromers)
Parallel aan het zij-instroomtraject is vanaf 2006 in de korpsen ook gestart met het opleiden van
doorstromers (zittend politiepersoneel, dat voldoet aan de gehanteerde instroomeisen). In de periode
van 2006 tot maart 2010 zijn er bijna 300 doorstromers met de opleiding recherchekundige master
gestart.
Ontwikkeling (recherche)opleidingen/onderwijsproducten
De Politieacademie is in 2006 gestart met de aanpassing van bestaande onderwijsproducten en met
de ontwikkeling van nieuwe onderwijsproducten. Inmiddels is bereikt dat alle aan PVO-gerelateerde
opleidingen binnen de lijnorganisatie van de Politieacademie nieuw zijn ontwikkeld en/of zijn
geactualiseerd (PVO-proof gemaakt). Een overzicht hiervan is bij deze eindrapportage gevoegd (zie
bijlage IV).
Noemenswaardig is dat de Politieacademie er naar toewerkt om de scripties en eindopdrachten
zodanig te verzamelen en te verwerken dat kan worden bereikt dat de hieruit voortvloeiende kennis
breder kan worden ingezet en kan worden gebruikt voor de actualisatie van de onderwijsproducten en
voor kennisuitwisseling.
Door de academie zijn de opleidingsbehoeften van de korpsen, per jaar en over een langere periode
tot 2011, geïnventariseerd. Dit met de ambitie om de behoeften in een meerjarenplanning zichtbaar te
maken en om daar de noodzakelijke opleidingscapaciteit van de Politieacademie op af te stemmen.
Begin 2007 is de meerjarenplanning en het onderwijs ontwikkelprogramma afgerond, waarbij bleek
van de noodzaak van een strakke sturing van korpsen en van de Politieacademie om de gewenste
opleidingsinspanningen te realiseren over een periode van 2006 tot eind 2011.
Inmiddels bestaat bij de Politieacademie een gedetailleerd overzicht van de aanvragen (en
indeling/plaatsing) van korpsen voor PVO-gerelateerde opleidingen die jaarlijks zijn gevraagd,
gerealiseerd en geannuleerd. Dit overzicht wordt periodiek geactualiseerd en vernieuwd.
Opleidingscapaciteit
De Politieacademie beschikt over voldoende opleidingscapaciteit om de opleidingsresultaten van het
PVO binnen de gestelde termijnen te realiseren. En indien nodig kan er werving van extra docenten
plaatsvinden.
Voor de Leergang Recherchekundige wordt het aantal studentenplaatsen (voor doorstromers en HBO
zijinstromers) van ongeveer 320 per jaar gecontinueerd (tot eind 2012). Hiermee kan de
opleidingsvraag naar 1.300 Recherchekundige masters gerealiseerd worden.
In het kader van het hanteren van een planning op korte en langere termijn kunnen korpsen intekenen
voor opleidingen voor het eerstvolgende onderwijsjaar en een opleidingsprognose indienen voor de
daarop komende jaren. De Politieacademie werkt er vervolgens aan om - voor de korpsen - in een
betrouwbaar meerjarig onderwijsaanbod te voorzien.
Vasthouden van kwaliteitsverbeteringen
De doelen en de te behalen resultaten vanuit het PVO zijn structureel ingebed binnen de organisatie
van de Politieacademie en zijn daarmee integraal onderdeel van de lijnorganisatie. Hiermee is de
borging van het programma gerealiseerd.
Het vasthouden en de borging van de door PVO bereikte kwaliteitsverbeteringen vindt binnen de
Politieacademie plaats door het hoofd van de School voor Recherche. Er vindt structureel overleg
plaats met het Centrum Versterking Opsporing (zie paragraaf 8.1), er is sprake van participatie van de
scholen in vakkringen en de resultaten van de evaluaties met studenten wordt verwerkt in de
(door)ontwikkeling van het onderwijs.
Door deel te nemen aan een aantal Strategische Beleidsgroepen en expertgroepen van de politie
vindt er afstemming en borging in het onderwijs plaats van de nieuwe ontwikkelingen binnen de politie.
Bijkomende effecten van PVO
Voor de Politieacademie heeft het PVO geleid tot een grote impuls voor alle rechercheopleidingen. Er
is binnen de School voor Recherche sprake van een veel grotere vraag naar opleidingen op het
gebied recherchekundigen, verhoor, dossiervorming en familierechercheur en op het gebied van
tactisch en operationeel leidinggeven binnen de opsporing (TLL(R)- en OLL(R)-opleidingen) in de
School voor Politieleiderschap. Door de Politieacademie is hierop met haar aanbod van
onderwijsproducten en met de mogelijkheden van groei hierin zoveel mogelijk ingespeeld.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 23 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Samenwerking korpsen met de Politieacademie
Tussen de korpsen en de Politieacademie wordt continu samengewerkt om te komen tot kwalitatief
goed onderwijs dat aansluit op de opsporingspraktijk. De samenwerking met de Politieacademie wordt
met betrekking tot de PVO-opleidingen door de korpsen getypeerd als goed; is de laatste jaren
duidelijk verbeterd en er is sprake van verbeterde communicatie.
De korpsen geven aan dat de Politieacademie inhoudelijk goede opleidingen verzorgt en dat er een
wisselwerking is met de politiemedewerkers in het veld. De communicatie tussen de korpsen en de
Politieacademie is met de komst van PVO merkbaar verbeterd. De korpsen geven aan steeds meer
als ‘klant’ te worden gezien hetgeen in positieve zin tot uiting komt door het meer en meer proberen te
voldoen aan de behoeften en wensen van de korpsen. Een goed voorbeeld hiervan is het organiseren
van in-company trainingen. Ook houdt de Politieacademie goed contact met de regiokorpsen.
Naast dit beeld dat in de eindaudit door de korpsen gezamenlijk is geschetst over de Politieacademie
is in de audit ook de Politieacademie gevraagd om aan te geven hoe de samenwerking met de
korpsen verloopt.
Als het gaat om het geven van een beeld van de samenwerking wordt door de Politieacademie de
continue samenwerking met de politiekorpsen, met de Strategische Beleidsgroepen en met de
expertgroepen genoemd om te komen tot kwalitatief goed onderwijs dat aansluit op de
opsporingspraktijk. Deze samenwerking heeft voor de Politieacademie merkbaar geleid tot een
situatie waarin de korpsen de Politieacademie meer zijn gaan waarderen. Dit terwijl de situatie nog
steeds bestaat dat de verwachting van korpsen is dat de Politieacademie iedere (opleidings)vraag op
ieder gewenst moment zou moeten (kunnen) honoreren. Deze verwachtingen zijn door de academie
bewuster en meer gemanaged. Hierdoor is bereikt dat op dit gebied – na goed overleg – reeds meer
commitment bestaat over de onderlinge verwachtingen en te leveren prestaties. Het is nog wel een
spanningsveld.
Samenvattend beeld
De Politieacademie heeft in het kader van PVO -in de periode van 2006 tot 2010 grote inspanningen
geleverd; het aanbod van bestaande producten en een aantal nieuwe producten is geïntensiveerd. Dit
op het terrein van werving/selectie, onderwijs, examinering, kennis en informatie.
Gelijk aan de afgelopen jaren garandeert de Politieacademie dat ook in de komende jaren alle
gevraagde opleidingen tijdig geleverd worden. In dat opzicht wordt de Politieacademie gezien als een
belangrijke en volwaardige samenwerkingspartner van de politiekorpsen.

6.1.2
Landelijke Deskundigheidsmakelaar (LDM)
Beoogde PVO-doelen en inspanningen/resultaten van de LDM:
Het PVO vraagt aandacht voor het op juiste wijze inzetten van betrouwbare deskundigen in
rechercheonderzoeken. In dat kader dient er een voorziening LDM te worden georganiseerd en
ingericht, waarvan de politiekorpsen gebruik kunnen maken en waarop een beroep kan worden
gedaan voor de inzet van deskundigen tijdens (complexe) opsporingsonderzoeken.
Als doelstellingen zijn in het PVO genoemd: de ontwikkeling van LDM als voorziening bij de
politieacademie en LDM als dienst ten behoeve van ondersteuning in expertise aan (grootschalige)
opsporingsonderzoeken.
Organisatie
De LDM is in 2005 gestart en in 2006 ingericht en ingebed binnen de organisatie van de
Politieacademie. De LDM heeft als doel het bemiddelen van door een assessment panel getoetste
deskundigen ten behoeve van (grootschalig) rechercheonderzoek (TGO).
Functionaliteit
Via de LDM doen de onderzoeksleiders van (TGO-)opsporingsteams een beroep op de ondersteuning
en inzet van (inter)nationale deskundigen van buiten de politie, zowel wetenschappers als
ervaringsdeskundigen. Het gaat hierbij om deskundigen op alle relevante gebieden. De LDM
garandeert dat een deskundige aan een minimum aan kwaliteitseisen (betrouwbaarheid en
deskundigheid) voldoet. Alle deskundigen zijn in een landelijke databank opgenomen, waarin ook de
referenties van onderzoeksteams en de ervaringen van de deskundige worden opgenomen.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 24 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Resultaten
Uit een projectaudit (december 2007) en een effectiviteitmeting (2008) blijkt dat de opzet en
implementatie van LDM succesvol is verlopen en dat er professioneel wordt gewerkt. Van de 196
respondenten van de effectmeting (veelal rechercheurs en TGO leiders) heeft 94% aangegeven (zeer)
tevreden te zijn over de klantgerichtheid van de LDM en heeft 90% aangegeven de bemiddeling als
nuttig tot zeer nuttig te ervaren. De LDM voorziet in een behoefte, de werkwijze is adequaat en het
bestaansrecht van LDM wordt door alle partijen onderschreven. Het vóóraf toetsen van de
deskundigen door een onafhankelijk assessment panel leidt tot een kwalitatief goede inbreng van de
deskundigheid in het opsporingsonderzoek. Uit de effectiviteitmeting is gebleken dat in 77% van de
opgeloste zaken een LDM-deskundige een bijdrage heeft geleverd aan de oplossing van de zaak. In
2010 wordt opnieuw een effectiviteitmeting uitgevoerd.
In maart 2010 zijn er bij de LDM 367 deskundigen van in totaal 359 deskundigheidsgebieden in haar
databank opgenomen. Op dit gebied is er duidelijk sprake van groei; begin 2009 waren dit 307
deskundigen van in totaal 297 deskundigheidsgebieden. Daarnaast is er ook sprake van een continue
stijging van het aantal aanvragen om bemiddeling en advisering van deskundigen in (TGO)opsporingsonderzoeken, zoals uit het volgende overzicht blijkt.
Jaar:
2005
2006
2007
2008
2009
2010 (tot maart)
Totaal 2005-2010

Aantal aanvragen bemiddeling
51
218
193
281
364
94
1.201

Met de opsporingsteams bekijkt de LDM telkens welke deskundigen ingezet kunnen worden voor een
zo efficient en effectief mogelijk opsporingsonderzoek. De LDM adviseur heeft op lokatie toegang tot
de LDM-kennisbank en kan daardoor direct een eerste advies uitbrengen. Deze werkwijze verklaart
mede de spectaculaire stijging van het aantal verzoeken in de afgelopen jaren. De 24-uurs
bereikbaarheid van de LDM op álle dagen van de week en de persoonlijke communicatie van de LDMadviseurs spelen hier ook een belangrijke rol. De acceptatie en het draagvlak van de adviseurs is
groot en de klanttevredenheid is hoog.
Wat opvalt is dat er ook groei wordt ervaren als het gaat om verzoeken aan de LDM van het OM en
van de rechters-commissarissen om bemiddeling en advisering. Van het OM betrof dit in 2008 in
totaal 19, in 2009 in totaal 38 en in 2010 (tot maart) in totaal 5 verzoeken.
De LDM is landelijk bekend bij alle korpsen en gezien het beroep dat op LDM wordt gedaan en de
sterke groei in aanvragen mag worden gesteld dat de beweging is ingezet en wordt afgemaakt om de
LDM structureel te laten functioneren als dienst ten behoeve van ondersteuning in expertise aan
(grootschalige) opsporingsonderzoeken.
Tot en met 2011 is de financiering van de LDM gedekt vanuit het PVO-budget. De verwachting is dat
in de juni-circulaire 2010 de financiering vanaf 2012 door BZK structureel wordt geregeld. De
definitieve organisatorische inbedding van de LDM is nog onderwerp van besluitvorming.

6.2

De ontwikkelingen binnen de Forensische Opsporing

In deze paragraaf worden de ontwikkelingen en de stand van zaken beschreven ten aanzien van de
landelijk trajecten binnen de Forensische Opsporing, zoals deze vanuit PVO zijn ingezet.
Deze informatie is vanuit de landelijke FO-trajecten aangeleverd om de laatste stand van zaken weer
te geven. Het betreft de onderwerpen LTFO, FSO’s/BFSC’s, Landelijk Sporen Volgen en het Landelijk
Coördinatiebestand Sporen.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 25 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

6.2.1
Het Landelijke Team Forensische Opsporing (LTFO)
Beoogde PVO-doelen en resultaten van het LTFO:
Eén van de ambities van PVO is om ten behoeve van het optreden op calamiteiten-PD's een Landelijk
Team Forensische Opsporing (LTFO) te formeren, o.a. bestaande uit Specialisten Forensische
Opsporing van politie, Koninklijke Marechaussee en het NFI.
Het LTFO, waarin inmiddels ook het Rampen Identificatie Team (RIT) is opgenomen, wordt ingezet
als er sprake is van PD's als gevolg van rampen en terreuracties. Het LTFO kan snel worden
geactiveerd waarbij per situatie de noodzakelijke kwaliteit en capaciteit worden opgeroepen. Inzet van
het LTFO kan volledig worden ingepast in de justitiële component van het landelijk al langer met
succes toegepaste SGBO-model (een model voor grootschalig en bijzonder optreden).
Bereikte doelen en resultaten
Op 15 november 2007 is het Landelijk Team Forensische Opsporing formeel van start gegaan. Het
LTFO was vanaf die datum volledig operationeel. Het beheer van het LTFO is ondergebracht bij het
KLPD en de bemensing wordt vanuit het KLPD, de regiokorpsen, de KMar, het NFI en particuliere
organisaties georganiseerd.
Het team beschikt over de volgende soorten forensisch technische expertise op het gebied van
sporenvinding, -onderzoek, -interpretatie en identificatie:
Explosieven, brandonderzoek, ontploffingen en bomaanslagen;
Calamiteiten en ongevallen nabij of op de infrastructuur;
Berging en identificatie van lichamen of lichaamsdelen;
Sporenonderzoek bij chemische, biologische, radioactieve-nucleaire omstandigheden;
Onderzoek in het geval van een PD onder water;
Digitaal onderzoek;
Sporencoördinatie bij grootschalige onderzoeken;
Berging en identificatie van lichamen en lichaamsdelen.
In haar functioneren maakt het LTFO gebruik van een groot expertisenetwerk in binnen- en
buitenland, zoals samenwerking met de EOCKL (explosieven opruimingsdienst), met bomverkenners,
brandweer, RIVM, samenwerking in de publiekprivate sector (o.a. met TNO) en internationale
samenwerking.
Het LTFO-team bestaat uit 155 leden en is hiermee volledig op sterkte. Er zijn specifieke middelen
aangeschaft ten behoeve van de taakuitvoering en om geoefend te blijven wordt jaarlijks veel tijd
besteed aan trainingen van het team.
Sinds de start is er al een aantal belangrijke inzetten geweest. Deze inzetten zijn in bijlage III
weergegeven.
Sinds 2009 is en wordt het LTFO qua organisatie en inrichting verder ontwikkeld. Zo wordt samen met
het NFI een concept ontwikkeld voor een goed werkbare methode als het gaat om inzet onder
CBRN&E-omstandigheden (chemische, biologische, radiologisch of nucleaire middelen en
explosieven).
Productevaluatie LTFO
In het najaar van 2009 is door het landelijk Programmabureau PVO, in samenwerking met de leiding
van het LTFO, een productevaluatie uitgevoerd naar de ervaringen met het LTFO in de afgelopen
twee jaar. In deze evaluatie wordt door 81% van de politiekorpsen aangegeven dat zij tevreden zijn
over de werkwijze en door 69% dat zij tevreden zijn over de organisatie van het LTFO.
De naamsbekendheid van het LTFO is goed, zowel bij instanties als bij de medewerkers die met het
LTFO samengewerkt hebben. De medewerkers die zijn ingezet voor het LTFO ervaren deze inzet als
positief tot zeer positief en beoordelen dit als deelnemer met een 7,2.
Aandachtspunten die uit de evaluatie volgen betreffen onder andere:
Aandacht voor bijstelling van rollen en taken van (nieuwe) functionarissen in het LTFO;
Omgang met het spanningsveld tussen tijdsdruk en zorgvuldigheid als het gaat om de
overdracht van informatie over de geïdentificeerde slachtoffers.
Aandacht voor afstemming tussen de samenwerkende ketenpartners als het gaat om elkaar
blijven informeren;
Uitbreiding van afstemming en samenwerking met instanties, zoals met defensie, regionale
beleidsteams, het NFI en samenwerking met zelfstandigen (onderzoekers/tandartsen).

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 26 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

6.2.2
Forensische Samenwerking in de Opsporing (FSO)
Beoogde PVO-doelen en resultaten van de FSO en verdere ontwikkelingen:
Binnen de forensische vakgebieden kan beter (samen)gewerkt worden. Op de eerste plaats is
verbetering van de ketensamenwerking tussen politie en het NFI belangrijk. Dit betreft de
samenwerking bij het zoeken, het onderzoeken en het interpreteren van sporen. En op de tweede
plaats kan er een vorm van bovenregionale samenwerking georganiseerd worden om meer
continuïteit te bereiken in het leveren van een hoogstaand forensisch product (24 uur per dag).
Daarom is in PVOV gekozen voor de inrichting van front offices onder de naam ‘Forensische
Samenwerking in de Opsporing’ (FSO): een gemeenschappelijke front office van en voor de politie en
het NFI, ten behoeve van intake en begeleiding van werkzaamheden rond het sporenonderzoek.
Inrichting en organisatie FSO
Landelijk zijn er sinds 2007 zeven FSO’s operationeel waar alle korpsen aan verbonden zijn. In de
verzorgingsgebieden van de FSO’s worden de forensische onderzoeken door de FSO’s begeleid. Dit
betreft de opsporingsonderzoeken van misdrijven die in de korpsen in TGO-verband zijn
georganiseerd. Het betreft vooral de zogenaamde maatwerk en maatwerk+ PD’s.
Resultaten FSO
In 2009 is in de jaarlijkse PVO-voortgangsrapportage aangegeven dat het functioneren van de FSO’s
heeft geleid tot merkbare verbetering van de ketensamenwerking tussen politie, OM en NFI. Tijdens
opsporingsonderzoeken weten medewerkers elkaar te vinden en is het in het belang van het
onderzoek dat de juiste onderzoeksvragen worden geformuleerd en dat op dit gebied met
deskundigheid wordt geadviseerd.
Vanuit de procesaudit (2009) is aangegeven dat door het functioneren van de FSO’s de
onderzoeksaanvragen in kwaliteit merkbaar zijn verbeterd, dat door het betrekken van deskundigen
op de PD de kwaliteit van het onderzoek is verhoogd, dat er zorgvuldiger met sporen wordt omgegaan
(veiligstellen) en dat er duidelijker afspraken worden gemaakt over de levering en terugkoppeling van
de voortgang van sporenonderzoek. Daarnaast blijkt dat er door de intensievere samenwerking in en
met de medewerkers van het FSO meer wederzijds begrip voor en inzicht in elkanders werk is
ontstaan.
Samengevat mag gesteld worden dat met de inrichting en het functioneren van de FSO’s de
samenwerking en de kwaliteit van het forensisch onderzoek is verbeterd.
Van FSO naar BFSC’s en FON
Vanaf 2008 is een start gemaakt in de doorontwikkeling van de FSO die zich vanuit de
politieorganisatie en het NFI splitst in twee aparte organisaties/disciplines; naar een Bovenregionaal
Forensische Service Centrum (BFSC) van de politie en naar een Frontoffice NFI (FON), vallende
onder de NFI-organisatie. Deze doorontwikkeling naar BFSC’s en FON houdt in dat er een scherpere
afbakening en scheiding ontstaat tussen de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de
politie en het NFI, zodat deze niet met elkaar verweven worden. Hiermee wordt tevens bereikt dat de
politie en het NFI als ‘klant’ en ‘leverancier’ strakker worden gepositioneerd.
De 25 regiokorpsen zijn in het kader van de bovenregionale samenwerking ingedeeld in zeven
clusters. Deze clusters worden als uitgangspunt genomen bij de vorming en inrichting van de – in
totaal zeven – BFSC’s. De BFSC’s zijn zodanig van omvang dat hierdoor een zelfstandig functioneren
is verzekerd.
Het FON is een nieuw organisatieonderdeel van het NFI. Uitgangspunt bij de inrichting en werking van
de FON is dat de goede samenwerking met de politieorganisaties wordt gecontinueerd en dat wordt
gestreefd naar de beste dienstverlening door het NFI; ten aanzien van producten, levertijden, kwaliteit,
communicatie en informatievoorziening.
De gehele realisatie van de BFSC’s is nog niet gereed en deze wordt in 2010 voortgezet.

6.2.3
Landelijk Sporen Volgen (LSV)
Beoogde PVO-doelen en resultaten LSV:
In het PVOV is vastgelegd dat er landelijk een systeem ten behoeve van het volgen van sporen
geïmplementeerd moet worden. Daarmee moeten alle forensische sporen op ieder moment en iedere
plaats en door alle betrokken ketenpartners te traceren zijn. Met het doel om de eenduidige registratie

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 27 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

van sporen en het beter kunnen volgen van sporen tijdens de rechtsgang te realiseren, is het project
Landelijk Sporen Volgen (LSV) gestart. Het project doet dit door implementatie van:
een landelijke procedure (procedure volgen spoor),
de ketenbrede identificatie van sporen (Spoor Identificatie Nummer) en
het aanbieden van een centrale applicatie die de unieke landelijke registratie van sporen binnen
de politie volgt en ondersteunt.
LSV plateau 1
Sinds 19 november 2008 is LSV bij alle korpsen en het KLPD ingevoerd. Elk korps werkt toe naar de
situatie om te werken conform de procedure volgen spoor. Alle sporen die op een PD worden
aangetroffen krijgen een uniek spoor identificatie nummer (SIN) en worden in het Landelijk Sporen
Volgsysteem verwerkt. De sporen zijn vervolgens door de hele keten te volgen, ongeacht de locatie
van het spoor. Daarmee heeft het forensisch opsporingsproces een kwalitatieve impuls gekregen.
Bovendien is er aan een belangrijke eis uit het Programma Versterking Opsporing voldaan, namelijk
dat er een landelijk systeem voor registratie van sporen is, waarmee alle forensische sporen op ieder
moment en iedere plaats door alle betrokken ketenpartners te traceren zijn.
Uit navraag bij het landelijk functioneel beheer van de applicatie LSV is gebleken van een stijgend
gebruik van LSV in de korpsen als het gaat om invoer van zaken en van sporen. Dit is een beweging
die nog doorzet omdat het nog steeds een implementatietraject betreft.
LSV Plateau 2
Op 1 maart 2009 is LSV plateau 2 van start gegaan. Dit plateau richt zich op het integreren van LSV in
de keten en het functioneel verrijken van LSV en wel zodanig dat de werkprocessen met betrekking
tot de registratie en informatie omtrent sporen efficiënter (verminderen van de administratieve last),
kwalitatief hoogstaander en gebruiksvriendelijker plaats kan vinden.
Naar verwachting is LSV Plateau 2 op 30 november 2010 gereed.
6.2.4
Landelijk Coördinatiebestand Sporen (LCS)
Beoogde PVO-doelen en resultaten LCS:
In 2004 is de ontwikkeling in gang gezet van een Landelijke Sporendatabank (LSDB). Vanaf de start
van PVO is de LSDB verder ontwikkeld en tussentijds doorontwikkeld in het Landelijk
Coördinatiebestand Sporen (LCS).
Functie LCS
Met behulp van het LCS wordt informatie gegenereerd over Criminele Samenwerkingsverbanden. Dit
gebeurt in eerste instantie op basis van het koppelen van informatie uit Havank (dacty-sporen) en de
DNA databank van het NFI. In 2010 wordt hieraan de informatie uit het NFI-bestand Kogels en Hulzen
toegevoegd. Op basis van deze type sporen worden zaken, sporen en personen aan elkaar
gekoppeld. Deze informatie wordt geleverd aan de regio's. De applicatie is in beheer bij de KLPD,
dienst IPOL.
Oriëntatie op functie RCS
In 2008 is succesvol een proef met Kogels en Hulzen uitgevoerd. Daarnaast is ook een proef met
werktuigsporen uitgevoerd waaruit bleek dat de vastlegging van dit type sporen in de regio dermate
gedifferentieerd is, dat een toevoeging van dit type sporen aan het LCS onmogelijk was. Daarom is in
2009 besloten een onderzoek te starten naar het op regionaal niveau organiseren van RCS
(Regionaal Coördinatiebestand Sporen). Dit is een databank met alle regionaal vastgelegde sporen en
waarvan de beoogde ontwikkeling nu is om de gebruikte applicatie landelijk op te nemen als
basisvoorziening, met daaraan gekoppeld een landelijke databank en een landelijk ingeregeld proces.
Beide systemen, LCS en RCS, ondersteunen gezamenlijk het proces sporencoördinatie en
sporenanalyse. LCS op landelijk niveau, RCS op regionaal niveau.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 28 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

6.3

Auditief en audiovisueel registreren van verhoren (AVR)

Beoogde PVO-doelen en resultaten van implementatie van AVR:
Vanuit PVO is nadrukkelijk aangegeven dat in het belang van de waarheidsvinding bij bepaalde
delicten geluidsopnamen (auditieve registratie) of video-opnamen (audiovisuele registratie) van de
verhoren moeten worden gemaakt. Deze vormen van registratie gelden zowel voor verhoren van
aangevers en getuigen (waaronder slachtoffers) als voor verhoren van verdachten. Een landelijke
uniforme aanpak (een uniform verhoorregistratiesysteem) en eenduidige toepassing van regels is
noodzakelijk. Het raakt immers de kern van het politiewerk, namelijk het op een integere manier
vinden van de waarheid. Hiervoor zijn in de Aanwijzing ‘Auditief en audiovisueel registreren van
verhoren van aangevers, getuigen en verdachten’ protocollen en regels (de standaard) opgesteld.
Inrichting korpsen en nieuwe applicatie
Vanaf 2007 is in alle korpsen toegewerkt naar de technische inrichting van de benodigde 380
verhoorkamers en 30 verhoorstudio’s. Er is een richtlijn opgesteld met daarin de eisen voor geluid,
verlichting, elektrische en bouwkundige voorzieningen en afmetingen waaraan deze ruimten moeten
voldoen. Alle verhoorkamers en studio’s van de Nederlandse politie zijn inmiddels beoordeeld op
geschiktheid voor AVR, waar nodig aangepast en ingericht.
Het opnemen van de betreffende verhoren (zowel auditief als audiovisueel) vindt plaats via een
nieuwe applicatie Verhoorregistratie. De applicatie volgt het normale verhoorproces en checkt de
(formele) regels die voortvloeien uit de Aanwijzing AVR. Geregistreerde verhoren worden direct na
beëindiging van het verhoor op het netwerk opgeslagen. Uiteindelijk worden in de applicatie de
registraties beheerd.
Doorlooptijd voorbereidingen
Het project AVR is in 2007 gestart, met een beoogde oplevering in 2008. Er is aanzienlijke vertraging
– met bijbehorende financiële tegenvallers - opgetreden, doordat binnen vtsPN steeds weer werd
aangelopen tegen de complexiteit van de gekozen oplossing en tegen aanzienlijke technische
tegenslagen op het gebied van systeem en netwerk. Hier kwam bij dat de voor de AVR noodzakelijke
standaardisatie van de infrastructuren van verzorgingsgebieden en regiokorpsen ook veel tijd en
aandacht heeft gevraagd. Door deze omstandigheden kan de implementatie niet eerder dan in 2010
plaatsvinden.
Inwerkingtreding
VtsPN heeft aangegeven dat de problemen zijn opgelost. Thans worden de laatste tests uitgevoerd,
waarna kan worden overgegaan tot definitieve ingebruikname. De periode tot juni 2010 staat in het
teken van de uitrol van AVR in alle korpsen (opsporingsdiensten). Naar verwachting vindt rond de
zomer 2010 de formele start plaats. Vanaf dan geldt de Aanwijzing AVR als standaard voor de
auditieve en audiovisuele registratie van verhoren voor alle Nederlandse opsporingsdiensten.

6.4

Raadsman bij het eerste politieverhoor

In 2006 heeft de minister van Justitie naar aanleiding van de ‘motie Dittrich’ de Tweede Kamer
toegezegd een experiment uit te voeren met de aanwezigheid van een raadsman bij het
politieverhoor. Ook is per 1 april 2010 de nieuwe Aanwijzing Rechtsbijstand politieverhoor
geïmplementeerd (n.a.v. ‘Salduz’ Arrest), waarmee de mogelijkheid van de aanwezigheid en het
raadplegen van een raadsman – voorafgaand aan het politieverhoor - is geregeld.
Beide onderwerpen vormen formeel geen onderdeel van de maatregelen in het kader van het PVOV.
Over het verloop van deze onderwerpen wordt in de PVO-voortgangsrapportage wel verslag gedaan,
mede gezien het verband met andere onderwerpen, zoals auditieve en audiovisuele registratie.
Experiment raadsman bij het politieverhoor
Het experiment is op 1 juli 2008 gestart. Op basis van een vastgesteld protocol vinden in twee
korpsen politieverhoren plaats in aanwezigheid van een raadsman. Het betreft uitsluitend
politieverhoren waarbij personen worden verhoord die worden verdacht van voltooide levensdelicten.
De effecten van het experiment worden onder aansturing van het WODC onderzocht door het

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 29 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

onderzoeksinstituut van de Erasmus Universiteit. Medewerkers van dit instituut wonen de verhoren als
waarnemer bij. Medio oktober 2009 waren 57 zaken in dit onderzoek betrokken.
De uitkomsten van het experiment worden door de onderzoekers via het WODC gerapporteerd aan de
minister.
Aanwijzing Rechtsbijstand politieverhoor
Per 1 april 2010 is een nieuwe aanwijzing van het College van Procureurs-generaal: de ‘Aanwijzing
Rechtsbijstand politieverhoor’ (Salduz) in werking getreden. Deze aanwijzing regelt de consultatie van
een raadsman voorafgaand aan het politieverhoor.
Het recht op consultatie met een advocaat vloeit voort uit een aantal arresten van het Europese Hof
voor de Rechten van de Mens (EHRM).
Per 1 april 2010 is de aanwijzing in alle korpsen en opsporingsdiensten in Nederland ingevoerd. Een
onafhankelijk onderzoek[AEF 2010] heeft vastgesteld dat deze maatregel de politie landelijk gezien aan
capaciteit tussen de 105 en 190 fte kost.
De vraag kan worden opgeworpen of het met de implementatie van de aanwijzing, die de
aanwezigheid van een raadsman voorafgaande aan het politieverhoor regelt, nog wel relevant is om
de aanwezigheid van de raadsman bij het verhoor in de toekomst te implementeren. Immers er lijkt nu
een redelijke balans te zijn ontstaan tussen de belangen van ‘fair trial’ en opsporing.

6.5

Conclusies

Ten aanzien van de landelijke trajecten is het beeld meer dan positief. De Politieacademie heeft in het
kader van PVO in de periode van 2006 tot 2010 grote inspanningen geleverd; het aanbod van
bestaande producten en een aantal nieuwe producten is geïntensiveerd. Dit op het terrein van
werving/selectie, onderwijs, examinering, kennis en informatie.
Gelijk aan de afgelopen jaren garandeert de Politieacademie dat ook in de komende jaren alle
gevraagde opleidingen tijdig geleverd worden. In dat opzicht wordt de Politieacademie gezien als een
belangrijke en volwaardige samenwerkingspartner van de politiekorpsen.
De LDM heeft zich binnen de Politieacademie ontwikkeld tot een volwassen en gerespecteerde
dienstverlening. Dit geldt binnen de forensische opsporing eveneens voor de samenwerking in het
kader van het LTFO. De samenwerking in de forensische opsporing heeft op bovenregionaal niveau
gestalte gekregen in de FSO’s met een doorontwikkeling naar BFSC’s, die tevens merkbaar hebben
geleid tot verbetering van de samenwerking met het NFI en het OM. De kwaliteit en de
informatievoorziening in het forensisch domein heeft met LSV een goede impuls gekregen. Deze
ontwikkeling vindt de komende jaren een voortzetting in het programma FO en resulteert in een
samenhangende basisvoorziening op informatiegebied.
AVR wordt in de zomer van 2010 afgerond en in gebruik genomen. Het experiment met de
aanwezigheid van de raadsman bij het eerste politieverhoor is afgerond. De resultaten hiervan zullen,
samen met de ervaringen met AVR en de maatregelen als gevolg van het Salduz-arrest ongetwijfeld
leiden tot effectief beleid ten aanzien van de rol van de raadsman voor of bij het politieverhoor.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 30 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

7 De bereikte doelen
De afgelopen drieënhalf jaar is voor de korpsen een periode geweest waarin veel PVO-producten en
PVO-processen moesten worden geïmplementeerd en geborgd. De som van al deze resultaten was
uiteindelijk gericht op het bereiken in de korpsen van een aantal specifieke PVO-doelen, met primair
de focus op het Team Grootschalige Opsporing. In deze eindaudit is daarom gekozen om, naast zicht
op de resultaten, in alle 26 politiekorpsen ook op hoofdlijnen zicht te krijgen op de mate waarin de
PVO-doelen in de periode van 2006 tot en met 2009 zijn bereikt en de mate waarin PVO heeft
bijgedragen aan het verkleinen van de kans op het maken van fouten zoals gemaakt in de
Schiedammer parkmoord.
Zoals beschreven in paragraaf 1.2 is er sprake van vier hoofddoelen (a t/m d), vertaald naar een
viertal subdoelen. De korpsen zijn bevraagd op het derde hoofddoel (betere samenwerking in de
keten) en op de volgende operationele (sub)doelen:
− Het voorkomen van tunnelvisie
− Het bereiken van een meer transparante en integere werkwijze
− Het vergroten van professionaliteit
− En het versterken van de forensische opsporing
In de paragrafen 7.1 tot en met 7.5 zijn de uitkomsten over de doelbereiking beschreven, waarbij in
paragraaf 7.5 is beschreven hoe de (betere) samenwerking tussen de politie en de ketenpartners
verloopt en wordt gewaardeerd.
Aanvullend wordt in paragraaf 7.6 en 7.7 aangegeven op welke wijze de bereikte doelen door de
korpsen worden vastgehouden en wat de bijkomende effecten van PVO in de korpsen zijn geweest.
Paragraaf 7.8 sluit af met de conclusies.

7.1

Het voorkomen van tunnelvisie

Binnen PVO heeft tunnelvisie de betekenis van het verlies van overzicht over informatie. Tunnelvisie
heeft in de opsporing tot gevolg dat een opsporingsteam onvoldoende in staat is om zich in de breedte
te blijven oriënteren op informatie en op de omgeving en daarmee op de verschillende
onderzoeksrichtingen.
Het voorkomen van tunnelvisie is een belangrijke essentie van de PVO-maatregelen. Het is een mix,
bestaande uit houding, gedrag, cultuur en leiderschap, maar ook van structuur en het opleiden van de
medewerkers.
Als het gaat om de opvatting over de realisatie van het voorkomen van tunnelvisie en om de bijdrage
van PVO hierin, wordt de volgende uitkomst verkregen:
Voorkomen van tunnelvisie
Hoge mate gerealiseerd
Enige mate gerealiseerd
PVO bijdrage zeer belangrijk
PVO bijdrage belangrijk

aantal korpsen
20
6
9
14

% van het aantal korpsen
77%
23%
35%
54%

De PVO-maatregelen, die volgens het merendeel van de korpsen daadwerkelijk en het meeste
hebben bijgedragen tot het voorkomen van tunnelvisie, zijn:
TGO-structuur
Hypotheses / scenario's
Reflectie
Tegenspraak
Cultuurverandering
Het dwingende karakter van PVO, het aangereikte instrumentarium, de audits, de rollen in de VKL en
VKU, hebben er aan bijgedragen dat de (ingezette) ontwikkeling binnen de korpsen versneld is

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 31 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

uitgevoerd. Doordat de PVO-maatregelen zijn gekoppeld aan taken en zijn ingebed in de landelijke
TGO-structuur, is er duidelijkheid en eenvormigheid in de werkwijze ontstaan. Hierdoor kan de
aandacht zo veel mogelijk op de inhoud en de kwaliteit van het onderzoek gericht worden.
In het gehele land wordt in de korpsen actief gewerkt aan het voorkomen van tunnelvisie. Het
onderwerp is binnen de opsporing (vooral binnen de organisatie van de TGO’s) een element
geworden van het sturen, handelen en opleiden: over de volle breedte wordt er actief aan gewerkt.
Korpsen weten de resultaten op dit gebied - zoals houding en gedrag van medewerkers, het
organiseren van tegenspraak, het werken met hypotheses en scenario’s en het opleiden van de
medewerkers - en het doel dat daarmee wordt bereikt goed te koppelen.
Een groot aantal korpsen heeft aanvullend op PVO ook andere maatregelen genomen om de kans op
tunnelvisie te verkleinen, zoals ontwikkelingsgericht personeelsbeleid, brainstormsessies met VKL en
OM en expertmeetings.
Als het gaat om ontwikkelingen in de politieopleidingen geeft de Politieacademie aan dat het
voorkomen of reduceren van de kans op tunnelvisie in het rechercheonderwijs is verwerkt, specifiek in
de Leergang Recherchekundige en in de training Tegenspraak. Binnen het politieonderwijs vindt het
verder ontwikkelen en aanpassen aan de hand van evaluaties tweejaarlijks plaats binnen de
periodieke actualisatieslagen. Hiermee krijgt - vanuit het politieonderwijs - de bewustwording van en
de kennis over tunnelvisie en over het begrip tegenspraak steeds weer aandacht binnen de korpsen.

7.2

Het bereiken van een meer transparante en integere werkwijze

Vanuit PVO zijn maatregelen ingezet om te bereiken dat er een cultuur ontstaat waarin reflectie en
transparantie vanzelfsprekend zijn.
Als het gaat om de opvatting over het bereiken van een meer transparante en integere werkwijze en
om de bijdrage van PVO hierin, wordt de volgende uitkomst verkregen:
Integere werkwijze
Hoge mate gerealiseerd
Enige mate gerealiseerd
PVO bijdrage zeer belangrijk
PVO bijdrage belangrijk

aantal korpsen
20
6
6
17

% van het aantal korpsen
77%
23%
23%
65%

De PVO-maatregelen, die volgens de korpsen het meeste hebben bijgedragen tot meer transparante
en integere werkwijze (controleerbaarheid), zijn:
TGO-structuur
Journalisering
Cultuurverandering
Reflectie
Inzet ambtelijk secretaris
Belangrijke elementen van transparantie zijn integriteit (= controleerbaar zuiver handelen en de schijn
vermijden), controleerbaarheid en reproduceerbaarheid. Door goede vastlegging (journalisering), door
goede registratie (AVR, zie paragraaf 6.3) en door het werken met hypotheses en scenario’s wordt dit
doel vanuit het kader van PVO substantieel ondersteunt. De ervaring leert dat de opsporingsteams
(TGO’s) snel alle informatie kunnen reproduceren over de ondernomen opsporingsactiviteiten en de in
het opsporingsteam plaatsgevonden besluitvorming.
Een groot aantal korpsen heeft aanvullend op PVO ook andere maatregelen genomen om een meer
transparante en integere werkwijze te bereiken, zoals het extra aandacht geven aan de
cultuuraspecten, samenwerking tussen de verschillende opsporingskolommen, werken aan de hand
van projectvoorstellen, projectopdrachten, projectplannen en voortgangsverslagen, de oprichting van
kwaliteitsbureaus opsporing en reflectie op alle niveaus.
Als het gaat om ontwikkelingen in de politieopleidingen geeft de Politieacademie aan dat de expliciete
aandacht voor transparantie en voor een integere werkwijze breed is opgenomen in het
20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 32 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

politieonderwijs. Er wordt in de breedte aandacht besteed aan het integer functioneren van
recherchemedewerkers. Binnen het PVO-gerelateerde onderwijs wordt voor het bereiken van een
meer transparante en integere werkwijze specifiek benadrukt bij het scenariodenken en bij de wijze
van vastlegging.
Bij de vastlegging (journalisering) staat centraal:
Schrijf op wat je doet;
Leg vast wat je overwegingen zijn om activiteiten/opsporingshandelingen wel of niet te doen;
En omschrijf niet alleen wat belastend maar ook wat ontlastend voor de verdachte is.
Dit alles in het brede perspectief van de waarheidsvinding.

7.3

Het vergroten van professionaliteit

Het vergroten van de professionaliteit binnen de opsporing is een breed ingezet. Versterkingen op
korte termijn zoals de te hanteren werkwijzen, de verdeling van taken verantwoordelijkheden en
bevoegdheden, te gebruiken middelen. Deze professionaliteit uit zich uiteindelijk in het denken en
doen van de medewerkers en de kwaliteit die door de medewerkers uiteindelijk in de opsporing wordt
geleverd. Daarnaast zijn investeringen voor de lange termijn gepleegd, zoals de komst van hoger
opgeleiden en strengere opleidingseisen en certificering voor diverse functies.
Als het gaat om de opvatting over het vergroten van de professionaliteit en om de bijdrage van PVO
hierin, wordt vanuit 25 korpsen de volgende uitkomst verkregen:
Vergroten van professionaliteit
Hoge mate gerealiseerd
Enige mate gerealiseerd
PVO bijdrage zeer belangrijk
PVO bijdrage belangrijk

aantal korpsen
15
10
8
15

% van het aantal korpsen
60%
40%
32%
60%

De PVO-maatregelen, die volgens de korpsen het meeste hebben bijgedragen tot het vergroten van
professionaliteit, zijn:
TGO-structuur
Opleidingen VKL / VKU
Opleidings- en ervaringseisen
Strakkere eisen VKL/VKU
HBO-ers
Tijdens de TGO-reflecties is in de korpsen zichtbaar dat men de TGO-structuur zoveel mogelijk
hanteert of probeert te hanteren. De praktijk blijkt hierbij telkens weerbarstiger te zijn dan de theorie,
vanwege het spanningsveld dat bestaat op het gebied van beschikbare kwaliteit en capaciteit binnen
de opsporing, als gevolg van het stellen van prioriteiten.
Als het gaat om opleiden is het merkbaar en zichtbaar dat korpsen serieus zoeken naar een optimum
om jaarlijks relatief veel medewerkers op te leiden. Dit leidt tot een hoge opleidingsdruk binnen de
opsporing. Desondanks zetten korpsen wel door.
Een groot aantal korpsen heeft aanvullend op PVO ook andere maatregelen genomen om de
professionaliteit te vergroten, zoals de focus op de ontwikkeling van medewerkers in de opsporing, de
oprichting van kwaliteitsbureaus opsporing, actualisatie van interne processen, organiseren van
themabijeenkomsten, het consequent evalueren van onderzoeken en investeren in bovenregionaal
overleg.
In de politieopleidingen zijn door de Politieacademie - in het kader van het vergroten van de
professionaliteit - nieuwe opleidingen ontwikkeld en aangeboden en zijn bestaande opleidingen
geactualiseerd, zoals de Training Tegenspraak, de opleiding Recherchekundige Master, de OLL-R en
TLL-R. Op het Politie Kennisnet (PKN) wordt voor de opsporingsambtenaren continu actuele
informatie vermeld over geldende regelingen, te gebruiken formulieren en over achtergrondinformatie.
Dit om de professionaliteit zoveel mogelijk te ondersteunen.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 33 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

7.4

Het versterken van de forensische opsporing

In PVO zijn de geleverde FO-producten, gericht op het versterken (en verbeteren) van de forensische
opsporing, geclusterd in drie hoofdonderwerpen:
de vakinhoud (o.a. werkprocessen, wetgeving, FT-normen en protocollering)
de organisatie (mensen en middelen: kwantitatief en kwalitatief)
de informatiehuishouding (o.a. sporenbeheer, sporenanalyse en sturingsinformatie)
Als het gaat om de opvatting over het versterken van de forensische opsporing en om de bijdrage van
PVO hierin, wordt de volgende uitkomst verkregen:
Versterken van de forensische
opsporing
Hoge mate gerealiseerd
Enige mate gerealiseerd
PVO bijdrage zeer belangrijk
PVO bijdrage belangrijk

aantal korpsen

% van het aantal korpsen

18
8
9
14

69%
31%
35%
54%

De PVO-maatregelen, die volgens de korpsen het meeste hebben bijgedragen tot het versterken van
de forensische opsporing, zijn:
Forensisch coördinatoren in VKL
FT normen en protocollering
PD-management
FIT-gesprekken
Door het Programmabureau wordt gezien dat FO in het opsporingsveld de afgelopen jaren, mede
door toedoen van het PVO, qua ambitie en betrokkenheid bij de noodzakelijke verbeterslag misschien
wel het meest in beweging is gekomen. Gezien de huidige ontwikkelingen, zoals de doorontwikkeling
van FSO’s naar BFCS’s en de voortzetting van de koppeling van sporenbestanden (zie paragraaf 6.2),
wordt verwacht dat binnen de FO de komende jaren nog belangrijke resultaten worden gehaald.
Een aantal korpsen heeft aanvullend op PVO nog andere maatregelen genomen om de forensische
opsporing te versterken, zoals bovenregionale samenwerking, het aannemen van hoger opgeleide
medewerkers binnen de FO, opnemen van de digitale recherche en structureel overleg met de
Forensisch Officier van Justitie.
Als het gaat om ontwikkelingen in de politieopleidingen geeft de Politieacademie aan dat zij samen
met de partners (korpsen, NFI, BOD’en) op het gebied van de forensische opsporing nieuwe
methoden, technieken, kennis, vaardigheden en competenties ontwikkelt. Hierbij worden diverse
competenties ingevlochten in het geactualiseerde onderwijsaanbod. In aansluiting op de doelen van
PVO vindt er door het aanleren van diverse competenties een kwaliteitsslag plaats, zoals in de
kernopgave Beperkt forensisch technisch onderzoek bij vooraf benoemde delicten, de kernopgave
Forensisch onderzoek op de standaard PD en de kernopgave Assisteren bij forensisch onderzoek.
Ook is deze kwaliteitsslag verder doorgevoerd binnen een groot deel van de overige kernopgaven van
de Leergang Forensisch onderzoek.

7.5

Samenwerking politie met ketenpartners

Vanuit de korpsen bestaat veel aandacht voor het doel van PVO om een betere samenwerking in de
keten te bereiken. Zowel in de procesaudit van 2009[Procesaudit2009] als in de eindaudit PVO 2010 is op
het bereiken van dit doel ingezoomd. Hierbij is gefocust op de samenwerking van de politiekorpsen
met de ketenpartners OM en NFI.
Uit de procesaudit PVO van begin 2009 blijkt van een goede en verbeterde samenwerking tussen
politie, OM en NFI. De algemene conclusie van de procesaudit luidt dat het OM, de politie en het NFI
adequaat uitvoering hebben gegeven aan de afgesproken maatregelen, waarbij wordt opgemerkt dat
het PVO(V) merkbaar heeft geleid tot kwaliteitsverbetering in de samenwerking van partners
onderling. Actiepunten die naar voren zijn gekomen betreffen onderwerpen zoals het nadrukkelijker
duiden van de verantwoordelijkheden van de partners en het nader wegen van best-practices als het

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 34 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

gaat om de eventuele landelijke betekenis daarvan. Dit betreft zaken die in 2010 door het Centrum
Versterking Opsporing worden meegenomen in af te ronden PVO-activiteiten.
In de eindaudit 2010 zijn opnieuw de korpsen bevraagd over de samenwerking met de partners. Ook
hierbij blijkt van een positief beeld. De bevindingen worden nu beknopt weergegeven.
Samenwerking met OM
Korpsen geven aan dat er tussen het OM en de korpsen constructief wordt samengewerkt met respect
voor elkanders taken en verantwoordelijkheden. De samenwerking met het OM wordt door de korpsen
getypeerd als goed, professioneel en coöperatief.
De korpsen geven aan dat het OM meer betrokken is bij de uitvoering en de aanpak van TGO-zaken.
Het is merkbaar dat het OM zich meer bewust als leider van het opsporingsonderzoek opstelt. Er
wordt tussen de partners op een constructieve en kritische wijze gesproken over de kwaliteit van de
opsporing en de wijze waarop de (schaarse) opsporingscapaciteit wordt ingezet. De komst van de
forensisch officier wordt door de korpsen als zeer positief ervaren omdat hierdoor landelijk beleid en
visie ook door het OM wordt gedragen.
Door de korpsen worden met betrekking tot de samenwerking ook aandachtspunten aangegeven,
zoals het verloop bij het OM waardoor het beeld ontstaat dat er veel kennis, ervaring en kwaliteit
verdwijnt.
De korpsen noemen belangrijke ontwikkelingen en best practices in de opsporing in de samenwerking
met het OM, zoals het georganiseerd overleg tussen forensische opsporing en zaaksofficieren om de
vertaalslag te maken van forensische opsporing naar tactiek en het organiseren van themadagen met
het OM en regiokorps.
Samenwerking met NFI
Het NFI levert aan de korpsen kwalitatief hoogwaardige forensische diensten met behulp van state-ofthe-art technologie en wetenschap. Door de korpsen wordt de samenwerking met het NFI met de
komst van FSO’s getypeerd als duidelijk verbeterd, goed en positief.
Ook door de opzet van de Forensische Intakegesprekken (FIT), gesprekken ter beoordeling van de
mogelijkheden van sporen(onderzoek), is de samenwerking verbeterd.
Door de korpsen worden met betrekking tot de samenwerking ook aandachtspunten aangegeven,
zoals het bij het opstellen van nieuwe procedures meer rekening houden met het operationele
(politie)proces en de administratieve druk waartoe dit bij de politie leidt.
Door de korpsen goed beoordeelde ontwikkelingen en best practices in de samenwerking met het NFI
zijn zaken zoals de doorontwikkeling van FSO naar een BFSC (zie ook paragraaf 6.2.2), forensische
intelligence en forensische criminalistiek en - kort na de start van een onderzoek - het organiseren van
expertmeeting met de VKL, de patholoog en andere deskundigen van het NFI.

7.6

Het vasthouden van de PVO-doelen

Het vasthouden, het borgen en het doorontwikkelen van de PVO-resultaten en PVO-doelen en van de
kwaliteit binnen de opsporing in brede zin heeft een regionaal en een landelijk karakter.
Op landelijk niveau vindt het vasthouden, borgen en doorontwikkelen plaats door het Centrum
Versterking Opsporing (zie hoofdstuk 8) en door de landelijke Programma’s.
Op korpsniveau gebeurt dit door de individuele korpsen zelf. Uit de eindaudit en uit eigen kennis van
het landelijk Programmabureau PVO blijkt van de volgende wijzen waarop korpsen dit organiseren en
uitvoeren. Veel PVO maatregelen zijn in de korpsen ingebed en geborgd in de huidige
werkprocessen. Alle korpsen hebben een vorm van kwaliteitsborging in de organisatie ingebracht.
Ieder korps heeft een proceseigenaar opsporing. En daarnaast hebben korpsen veelal een
‘kwaliteitsbureau opsporing’ ingericht of een kwaliteits(beleids)medewerker of soortgelijke functionaris
aangesteld. Kerntaken van de kwaliteitsbureaus zijn: visie- en beleidsontwikkeling, (aanjagen en)
bewaken van de kwaliteit, ondersteunen van de borging, monitoring, kennismanagement en het
volgen van (inter)nationale ontwikkelingen in relatie tot de opsporing. De toetsing van het huidige en
nieuwe beleid in de korpsen vindt intercollegiaal, regionaal en door ketenpartners plaats. Verder is
noemenswaardig dat voor medewerkers binnen de opsporing regionaal themabijeenkomsten worden
georganiseerd om ontwikkelingen uit te dragen en praktijkervaringen te delen.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 35 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

7.7

Bijkomende effecten van PVO in de korpsen

Naast het verwezenlijken van de in paragraaf 7.1 tot en met 7.5 genoemde PVO-doelen heeft PVO
zeker ook nog tot andere niet onbelangrijke bijkomende effecten binnen de opsporing geleid. In de
eindaudit is de korpsen hiernaar gevraagd. De belangrijkste bijkomende effecten, door de korpsen
aangegeven, zijn de volgende.
Visie
Veranderde visie op de aansturing en inrichting van het rechercheproces binnen de regio.
Doelen
Opsporingsbrede kwaliteitsverbetering; opsporingbreed een toenemende openheid en
transparantie in alle onderzoeken;
Grotere focus in de opsporing op waarheidsvinding.
Cultuur
Cultuurverandering (meer openheid en de bereidheid tot het accepteren van kritiek);
Bewustwording van het leveren van kwaliteit (mensen, middelen en processen) binnen de
politieonderdelen en in de keten;
Een meer evenwichtige samenwerking tussen tactiek en techniek; bewustwording tussen de
forensische en tactische opsporing van wederzijdse afhankelijkheid om te komen tot een
optimaal resultaat.
Organisatie
Invloed op het thema lerend leiderschap;
Toename van de procesgerichtheid binnen de opsporing;
Oprichting van zogenaamde flexteams recherche met recherchecapaciteit en kwaliteit ten
behoeve van aanpak en inzet op complexe recherchezaken;
Het (meer) betrekken van gebiedsgebonden politiezorg bij de aanpak van
criminaliteitsproblemen.
In relatie tot het OM, meer kennis van en begrip voor ieders rol en verantwoordelijkheid en een
versterkte onderlinge betrokkenheid;
Betere positionering van de opsporing op regionaal- en landelijk niveau.
Personeel/mensen
Personeelsbeleid gericht op de ontwikkeling van de opsporing;
Versterking van het landelijke netwerk van (recherchemedewerkers van) korpsen.
Middelen
Specialistische opleidingen.
Deels betreffen dit door PVO beoogde doelen of resultaten, maar deels zijn het zeker ook zeer
positieve bijkomende effecten die zijn voortgekomen vanuit de synergie die het programma in menig
korps heeft opgeleverd.

7.8

Conclusies

Om het bereiken van de PVO-hoofddoelen inzichtelijk te maken, zijn deze meer geconcretiseerd en
vertaald naar een viertal subdoelen waarop de korpsen zijn bevraagd. De korpsen hebben hierop
uitgebreid geantwoord vanuit hun ervaring binnen de opsporing en vanuit de resultaten die zij
inmiddels hebben gehaald met het implementeren van de 194 PVO-maatregelen, zoals omschreven
in hoofdstuk 4. Daarnaast zijn deze opvattingen en beelden van de korpsen over het bereiken van de
subdoelen aangevuld met de kennis en ervaring die in het landelijk Programmabureau beschikbaar is
gekomen na 3,5 jaar ondersteuning bij de implementatie van PVO in de korpsen.
De conclusie die vervolgens mag worden getrokken is dat de in het kader van PVO gestelde
subdoelen in alle korpsen veelal in hoge mate bereikt zijn en dat de genomen PVO-maatregelen
daaraan een belangrijke bijdrage hebben geleverd.
In zes tot tien steeds variërende korpsen blijken de subdoelen niet altijd in hoge mate maar soms nog
in enige mate te zijn gerealiseerd. Dit heeft te maken met het feit dat het bereiken van PVO-doelen in
het verlengde ligt en (mede) het gevolg is van de bereikte resultaten. Het bereiken van de doelen
duurt in de tijd de komende jaren dan ook nog voort, mede doordat sommige activiteiten over de
programmaperiode heen lopen.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 36 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

In de korpsen is het voorkomen van tunnelvisie in hoge mate bereikt. Het bewustzijn in de korpsen
van het belang van het voorkomen van tunnelvisie is groot. De houding van de leiding en
recherchemedewerkers is open en het hypothese- en scenariodenken in de opsporingsteams is volop
in ontwikkeling. Ook is het lerend vermogen verder toegenomen. Dit blijkt onder andere uit het feit dat
de TGO-reflecties door de korpsen goed worden ontvangen en dat men zeer open staat voor kritiek
en voor aangereikte leerpunten.
Meer transparant en integer werken is binnen de opsporing, vooral binnen de organisatie van de
TGO’s, merkbaar gerealiseerd.
De professionaliteit binnen de opsporing, vooral binnen de TGO’s, is merkbaar vergroot met op
deelterreinen een spin-off effect in de breedte van de opsporingsorganisatie. Er wordt gewerkt vanuit
een nieuwe structuur met een vastgestelde rol- en taakverdeling binnen de leiding en conform nieuwe
standaarden. De leidinggevende en uitvoerende recherchemedewerkers zijn steeds beter opgeleid en
gecertificeerd, waardoor men ook beter is toegerust voor het recherchevak. Op langere termijn zet dit
ook nog door.
De versterking van de forensische opsporing is - mede dankzij de genomen maatregelen in het kader
van PVO - in hoge mate gerealiseerd. De inbreng van de forensische coördinator in de VKL in een
TGO wordt gezien als een sterke impuls en doorbraak omdat de FO daardoor meer ‘partner’ is
geworden binnen de (tactische) opsporing dan ‘leverancier’, zoals voorheen veel meer het geval was.
Het belang van de FO wordt in toenemende mate onderkend en heeft dan ook een enorme impuls
gekregen. Het besef van de mogelijkheden van FO is, ondanks de reeds behaalde resultaten, zodanig
toegenomen dat is besloten tot het starten van een Programma FO (zie hoofdstuk 8).
Uit de in 2009 uitgevoerde procesaudit bleek al dat de samenwerking tussen de ketenpartners (OM en
het NFI) merkbaar is verbeterd. Deze conclusie wordt in deze eindaudit bevestigd.
De korpsen zijn van de implementatie inmiddels overgegaan naar de borging van de bereikte kwaliteit,
onder andere door kwaliteitsbureaus in te richten en/of medewerkers hiervoor mede verantwoordelijk
te laten zijn. Evalueren en leren zijn daarbij belangrijke aspecten. Met het halen van de
opleidingsresultaten in de periode van 2010 tot 2012 wordt een laatste slag gemaakt in het vergroten
van de professionaliteit.
Met het bereiken van de subdoelen voorkomen van tunnelvisie, meer transparant en integer werken,
versterken van de opsporing en versterken van de forensische opsporing is direct een belangrijke
bijdrage geleverd aan de hoofddoelen a, b, c en d: de versterking van de kwaliteit en professionaliteit,
het voorkomen van herhaling van de fouten zoals gemaakt in de Schiedammer parkmoord, een betere
samenwerking in de keten en verbetering van het vertrouwen in politie en OM op het gebied van
complexe opsporingsonderzoeken.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 37 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

8 Doorontwikkeling van kwaliteit in de opsporing
Het Programma Versterking Opsporing mag dan zijn afgesloten, de ontwikkeling van de kwaliteit en
de professionalisering in de opsporing krijgt een actief vervolg. In de planvorming die aan de basis
stond van PVO was de inrichting van een permanent kwaliteitssysteem expliciet als opdracht
gedefinieerd. Maar dat niet alleen. Ook de ervaringen van en met het programma in de afgelopen drie
jaar hebben in de korpsen geleid tot het besef dat de opsporing niet kan zonder permanente
kwaliteitsverbetering en aanpassing aan veranderde inzichten en omstandigheden.
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de manier waarop aan de permanente kwaliteitsverbetering inhoud wordt
gegeven. Het omvat de volgende onderdelen:
Inrichting van en werkwijze voor het genoemde permanente kwaliteitssysteem voor de
opsporing.
Hoe worden de in het kader van het programma opgeleverde producten geborgd?
Hoe worden de - enkele - nog niet afgeronde activiteiten tot afronding gebracht?
Een beschrijving van voortgezette activiteiten.
Een beschrijving van de nieuwe activiteiten en een inkijk in de doorontwikkelingsrichting van de
opsporing in de nabije toekomst.

8.1

Permanent kwaliteitssysteem

Per 1 januari 2010 is het ‘Centrum Versterking Opsporing’ van start gegaan dat kan worden
beschouwd als de uitwerking van het door PVO bedoelde permanente kwaliteitssysteem. Dit centrum
ondersteunt het collectief van korpsen in het realiseren van ontwikkelingen en verbeteringen in de
opsporing. Dit gebeurt door het stimuleren van samenwerking tussen korpsen, het maken van
gezamenlijke afspraken, het ondersteunen bij (eenduidige) implementatie en borging van ingezette
vernieuwingen. Het Centrum Versterking Opsporing vormt daarmee een belangrijke stap in de
concernsturing. Het Centrum is voor een periode van drie jaar ingesteld op basis van een besluit van
het Korpsbeheerderberaad, op initiatief van de Board Opsporing en met instemming van de Raad van
Korpschefs. Aan het einde van deze periode wordt de bijdrage van het CVO geëvalueerd, waarna
wordt besloten over continuering.
Het PVO richtte zich in meer enge zin op het functioneren van de TGO’s met enige verbreding naar de
rest van de opsporing. Het Centrum Versterking Opsporing echter faciliteert met al haar activiteiten de
totale opsporing, in de volle breedte van korpsen en partners. Het centrum stimuleert de
communicatie tussen medewerkers in de opsporing en helpt het zelflerend vermogen te verbeteren.
Dit gebeurt onder andere door het actief delen van informatie en kennis tussen
opsporingsprofessionals. Ontwikkelingen in korpsen worden door het centrum gesignaleerd en
uitgewisseld. Het centrum gaat ook fungeren als 'loket' voor de opsporing van politie Nederland voor
partners zoals OM, Politieacademie en vtsPN. Het centrum is gericht op een kwalitatieve versterking
van de opsporing vanuit de stelling dat investering in kwaliteit moet leiden tot meer en beter resultaat.

8.2

Borging PVO-producten

In het document ‘Uitwerking van de maatregelen uit het rapport ‘Versterking Opsporing en
Vervolging’[PVO 2006], dat de basis is geweest voor het programma, zijn alle maatregelen en producten
beschreven. Tijdens de initiatiefase van het programma zijn deze maatregelen en producten uit de
rapportage gedestilleerd en vastgelegd in een matrix (bijlage I). Deze matrix heeft vervolgens een
belangrijke rol gespeeld in de implementatie en de monitoring van de voortgang.
Zo zijn ontwikkelde formats, protocollen en handreikingen ter beheer overgedragen aan de
Voorziening Product- en Procesontwikkeling (VPP), opgenomen in bestaande ICT systemen dan wel
door middel van Politie Kennis Net (PKN) ter beschikking gesteld aan de korpsen.
Competentieprofielen zijn overgedragen aan het programma HRM, om ingebed te worden in het
Landelijke Functiegebouw Nederlandse Politie. ICT-systemen zijn, voor zover gereed, in beheer
genomen door vtsPN. Ontwikkelde opleidingen blijven voor beheer en onderhoud de
verantwoordelijkheid van de Politieacademie.
20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 38 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

8.3

Af te ronden producten en activiteiten

In deze paragraaf worden kort de nog af te ronden producten beschreven en de wijze waarop de
afronding wordt geëffectueerd.
Team Grootschalige Opsporing (TGO)
In het voorjaar van 2009 werd in opdracht van het Dagelijks Bestuur PVO een ‘productevaluatie TGO’
uitgevoerd. Uit deze productevaluatie komt naar voren dat de TGO structuur in beginsel voldoet.
Sommige rollen moeten nog groeien, maar in algemene zin is men tevreden. Geconstateerd wordt dat
het raamwerk TGO vooral een beschrijving is van de werkstructuur, maar dat het proces van TGOonderzoek onderbelicht blijft.
Aanbevolen wordt om het Raamwerk TGO aan te vullen met:
Een beschrijving van het sturingsproces met daarin opgenomen de taakafbakening tussen
teamleider en officier van justitie, afgezet tegen het begrip ‘ betrokken distantie’.
Een beschrijving van het informatieproces en de rol van de informatiecoördinator daarin.
Een beschrijving van het administratieve proces en de rol, zwaarte en positie van de
dossiermaker daarin.
Deze procesbeschrijvingen werden eind 2009 door het programmabureau PVO opgeleverd en zullen
in 2010 ter validatie worden aangeboden.
Modulair evaluatie-instrument
Uitgevoerde opsporingsonderzoeken worden in het algemeen geëvalueerd. Binnen de opsporing
wordt hiervoor gebruik gemaakt van de methodiek Management Oversights and Risk Tree (MORT).
Voor frequent gebruik is deze methodiek echter te zwaar. Behoefte bestaat aan een lichtere vorm. Om
die reden is een quickscan ontwikkeld. Hiermee kan een onderzoek snel in de breedte worden
geëvalueerd, waarna dit waar nodig kan worden gevolgd door een verdiepingsslag met de MORTmethodiek op aangetroffen sterke en/of zwakke elementen. De ontwikkeling van deze aanpak is als
PVO-activiteit gestart en wordt voortgezet door het Centrum Versterking Opsporing.
Audiovisuele en auditieve registratie van verhoren
Het jaar 2010 zal nog voor een deel worden gebruikt voor de afronding van het door de politiekorpsen
te gebruiken nieuwe systeem voor verhoorregistratie (AVR) af te ronden. Naar verwachting zal het
rond de zomer in gebruik worden genomen.
Forensische opsporing
Een aantal producten is nog in ontwikkeling en zullen naar verwachting medio 2010. worden
opgeleverd. Dit zijn:
Functie- en competentiebeschrijving forensische specialist, sporenanalist en sporencoördinator:
deze activiteit is direct verbonden aan de ontwikkeling van het concept ‘Forensic Intelligence’.
Dit concept krijgt invulling door middel van het begin 2010 gestarte programma Forensische
Opsporing.
De Bovenregionale Forensische Service Centra (BFSC): deze zijn gestart en krijgen een
vervolg in het project Bovenregionale Samenwerking.
De voortgang van de instroom van forensisch assistenten zal gevolgd blijven worden, met als
doel het bereiken van het einddoel van 500 fte op 1 januari 2012. In de loop van 2010 zal
bovendien onderzoek worden gedaan naar de inzet, de productiviteit en het effect van de
actieve forensisch assistenten.
Programma Forensische Opsporing
Ondanks dat er in de programmaperiode van PVO ten aanzien van de forensische opsporing veel is
bereikt, is het ook duidelijk geworden dat dit domein nog veel aandacht behoeft, vooral op het gebied
van (landelijke) procesinrichting en (samenhang in) ICT-ondersteuning. Hiertoe is inmiddels een
programma ingericht, dat de zich komende jaren hierop zal richten.
Ook worden in het programma de doorontwikkeling van LSV en een systeem voor sporencoördinatie
(LCS/RCS) ondergebracht.
Competenties – opleidingen – certificering
Nog niet alle aangewezen TGO-medewerkers (VKL en VKU) voldoen aan de afgesproken
kwalificaties. Opleidingen in dit kader worden, conform de afspraken, tot en met 2011 voortgezet. Het

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 39 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

Centrum Versterking Opsporing zal de voortgang monitoren, zulks in afstemming met de Board
Opsporing.
Een en ander geldt ook voor de instroom en opleiding van hoger opgeleiden (recherchekundigen) en
forensisch medewerkers.
Een belangrijke activiteit op dit gebied is de ontwikkeling van gericht opsporingsonderwijs voor
strategisch leidinggevenden. Dit is in handen van de Politieacademie en zal door het Centrum
versterking Opsporing worden gemonitoord.
Actiepunten procesaudit
Uit de procesaudit PVO van 2009 blijkt van een goede en verbeterde samenwerking tussen politie,
OM en NFI. De algemene conclusie van de procesaudit luidt dat het OM, de politie en het NFI
adequaat uitvoering hebben gegeven aan de afgesproken maatregelen, waarbij wordt opgemerkt dat
het PVO(V) merkbaar heeft geleid tot kwaliteitsverbetering in de samenwerking van partners
onderling. Nieuwe verbeterpunten die naar voren zijn gekomen en zogenaamde ‘best practices’
worden door het Centrum Versterking Opsporing opgepakt.
Extra aandacht korpsen
Een zeer beperkt aantal korpsen scoort op een beperkt aantal punten nog relatief laag in de realisatie.
Met die korpsen zijn inmiddels afspraken gemaakt om in 2010 op het gewenste prestatieniveau te
komen. Het CVO zal de voortgang van deze korpsen actief blijven monitoren.

8.4

Voortgezette activiteiten

In de periode van het PVO zijn door het programmabureau instrumenten ontwikkeld, die ook de
komende jaren toegevoegde waarde hebben voor de korpsen. Dit betreft de volgende activiteiten:
•

TGO-reflecties
De korpsprojectleiders PVO hebben aangegeven te hechten aan een voortzetting van de TGOreflecties. Dit zijn korte evaluaties van TGO’s, kort na de start, waarmee gereflecteerd wordt op
de werkwijze, de verantwoordelijkheden en de inrichting van het TGO. Hiermee krijgen korps en
teamleider direct feedback, zodat kan worden bijgestuurd en geleerd.

•

Productevaluaties
Een andere activiteit die binnen CVO wordt voortgezet is de productevaluatie. Dit behelst een
inhoudelijke evaluatie van een specifiek product of werkwijze met als doel om vast te stellen wat
er aan dat product of werkwijze kan respectievelijk moet verbeteren om effectiever te worden.
Zo zijn er in de programmaperiode productevaluaties uitgevoerd op het gebied van tegenspraak,
TGO/VKL, review, LDM en LTFO. Deze laatste verkeert overigens nog in een stadium van
afronding.

•

MORT-consolidatie
In samenwerking met de Politieacademie is inmiddels een begin gemaakt met de uitvoering van
‘geconsolideerde’ evaluaties van TGO’s.
In beginsel wordt ieder TGO geëvalueerd met behulp van de zg. MORT-methodiek. Deze
methodiek maakt deel uit van de masterleergang Recherchekunde, zodat het merendeel van de
evaluaties wordt uitgevoerd door recherchekundigen in opleiding.
Op enig moment worden evaluatierapporten op elkaar gelegd en onderzocht op
overeenkomstige verbeterpunten en aanbevelingen. Hiermee ontstaat een nieuw instrument in
het kader van leren en verbeteren.

•

Bemiddeling reviews en CEAS-onderzoeken
De afgelopen drie jaar heeft de programmamanager PVO een bemiddelende rol gehad bij de
bemensing van onderzoeksteams in het kader van reviews en de Commissie Evaluatie
Afgesloten Strafzaken (CEAS). De bemiddeling richt zich onder andere op de benodigde
kwaliteit en capaciteit en de evenwichtige verdeling over de korpsen. Deze bemiddeling zal de
komende jaren in het kader van het CVO worden voortgezet.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 40 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

8.5

Nieuwe activiteiten

Vanuit het CVO zijn in 2010 de volgende activiteiten opgepakt die zijn gedefinieerd door
proceseigenaren, de Strategische Beleidsgroepen, of de Board Opsporing:
Het verbeteren van de kwaliteit van misdrijf-PV’s;
Voorbereiding van de bovenregionale samenwerking;
Implementatie consultatie raadsman eerste politieverhoor;
Audit Implementatie Instructie Vernietiging Geïntercepteerde geheimhoudergesprekken;
Integreren hoger opgeleiden in de opsporing;
Onderzoek inzet Forensisch Assistenten;
Ontwikkeling ‘Doorlichting-instrument Opsporing’.
Al deze activiteiten zijn gericht op de verdere ontwikkeling van de kwaliteit en de professionalisering in
de opsporing.

8.6

Toekomstige activiteiten

Het programma Versterking Opsporing is naast deze formele audit afgesloten met een aantal
informele ronde tafelgesprekken, waarin medewerkers en leidinggevenden hebben teruggeblikt op de
resultaten en verworvenheden van het programma. Vanzelfsprekend is ook besproken hoe en wat het
vervolg op het programma zou moeten zijn.
Naar aanleiding van de uitkomsten van deze vijf ronde tafelgesprekken hebben strategisch
leidinggevenden van politie, OM en ministeries, samen met wetenschappers, zich aan de ‘vierkante
tafel’ gebogen over de toekomst van de opsporing, met een focus op de vraag hoe het programma
een vervolg zou moeten krijgen. De uitkomsten van de ronde en vierkante tafels zijn vastgelegd in het
boekje, ‘Opsporing Besproken’.
Uit de opbrengsten van deze sessies komt een aantal aandachtspunten voor de toekomst naar voren.
I. Routine op orde: Daar waar het PVO zich heel erg geconcentreerd heeft op de teams grootschalig
onderzoek, zal in de toekomst het accent op de routine moet worden gelegd. Dat wil zeggen dat
aandacht moet worden geschonken aan de kwaliteit van de aanpak van veel voorkomende
criminaliteit, middelzware criminaliteit en zware criminaliteit. Hierbij ligt de focus in eerste instantie op
de kwaliteit van de basale, in alle onderzoeksvormen terugkerende, opsporingsactiviteiten en producten.
II. Opsporen in divers samengestelde teams; De inzet van hoger opgeleiden, waaronder
recherchekundigen, in de opsporing brengt met zich mee dat onderzoeken en onderzoeksteams op
een andere manier worden opgezet respectievelijk samengesteld. Uit de pilots in het kader van
‘Intelligent Opsporen’ blijkt dat het werken in divers samengestelde teams een goede voedingsbodem
vormt voor de synergie tussen de verschillende kwaliteiten binnen (en buiten) de opsporing.
Deze pilots moeten hun voortzetting krijgen in een programma van ‘action learning’, waarin de
verworvenheden uit de pilots worden verbreed naar andere korpsen en nieuwe interdisciplinaire
samenwerkingsverbanden.
III. Opleiden en certificeren: Het investeren in persoonlijke kwaliteit van de politiemedewerkers en
leidinggevenden moet worden voortgezet. Waarbij wel een verandering moet plaatsvinden van
eenmalig opleiden naar permanent leren, gericht op het onderhouden van bestaande en verwerven
van nieuwe competenties.
IV. Burgerparticipatie: Een ontwikkeling die niet meer te stoppen lijkt, is de behoefte van burgers om
invloed uit te oefenen op de veiligheid in de eigen leefomgeving. Als succesvol voorbeeld kan
Burgernet worden genoemd. Ook binnen de opsporing zal gezocht gaan worden naar effectieve
strategieën.
Onder regie van de Board Opsporing wordt nu gewerkt aan de ontwikkeling van een toekomstscenario
voor de opsporing. De hierboven beschreven ontwikkelingsrichtingen worden hierin betrokken.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 41 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I

Bijlage I
Thema

Matrix

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

PV Afschermprocedure

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Alle BOB-aanvragen / PV’s

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Alle CIE processen verbaal

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

AT PV van aanhouding

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Implementatie-auditplan

PVO heeft dit plan ontwikkeld en vervolgens deze audits in januari 2007 en 2008 uitgevoerd.

gereed

Melding rechercheonderzoek

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Overleveringswet – bevel IVS

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Projectvoorstel (horizontale fraude, micri,
zwacri en locri)

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

PV (CIE-afscherming)

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

PV inzetten technisch hulpmiddel

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

PV observeren

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

PV restinformatie

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Rapport verzoek gegevensverstrekking

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

SMS PV inzet technisch hulpmiddel

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Start-procesverbaal

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

AT verslag binnentreden woning

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Verzoek bevel tot uitlevering ogv SFO

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Casescreening- /zicht op zaken-systeem

Het systeem BOSZ (Beter opsporen door zicht op zaken) is in gebruik bij de politie Amsterdam-Amstelland en Haaglanden. Andere korpsen worden op
zijn vroegst in 2010 aangesloten. Die korpsen hebben binnen de BVH-suite als alternatief ZOZ (Zicht-Op-Zaken). Op 11 juni 2009 besloot de SBG
TOP dat BOSZ dient te worden geïmplementeerd in BVO.

gereed

Protocol informatiebronnen

Het bronnenboek kan op PKN worden geraadpleegd. De doorontwikkeling wordt door het programma NIM opgepakt.

gereed

Relaas verbaal en bewijsmatrix

Beiden producten zijn gereed en geïmplementeerd.

gereed

Weegdocument

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Doorontwikkeld kwaliteitssysteem voor na
de programmaperiode

Oktober 2009 heeft de RKC (io) ingestemd met de businesscase voor dit kwaliteitssysteem. Het Centrum Versterking Opsporing (CVO) heeft in 2010
een vliegende start gemaakt. Enerzijds doordat de lopende activiteiten vanuit het Programma Versterking Opsporing bij het CVO zijn ondergebracht.
Maar zeker ook vanwege de start van het project m.b.t. de inrichting van de bovenregionale samenwerking.

gereed

Procesauditplan

Audit werd 1e kwartaal 2009 uitgevoerd.

gereed

Uitgewerkt validatieproces (NFI, OM en
politie)
Lijst gevalideerde en te valideren
onderwerpen

Gereed.

gereed

Gereed.

gereed

Algemene kwaliteitseisen

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 42 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Plan t.a.v. investeringen rond cultuur,
leiderschap en gedrag

Ten aanzien van deze onderwerpen richtte de activiteiten zich op het borgen van het gedachtegoed van het PVO. In de korpsen worden hiertoe
inmiddels diverse initiatieven genomen. Het thema wordt periodiek met de programmamanager PVO en de korpsleiding besproken. In samenwerking
met diverse externe bureaus worden meerdere concrete activiteiten en trainingen aan de korpsen aangeboden. Binnen PVO werd de visie ontwikkeld
waarmee werkprocessen en activiteiten binnen het programma in 2008 verschoven van ontwikkelen en invoeren naar borgen. In mei 2008 heeft het
PVO rond dit thema een congres georganiseerd. In 2009 werd aan de korpsen een cultuurscan aangeboden.

gereed

Uitgewerkt borgingsdocument van het
verbeterprogramma

De uitwerking van de maatregelen uit het rapport versterking opsporing zijn te vinden in het 2e rapport Posthumus.

gereed

Procesdossier

Het proces-dossier werd op 20 december 2007 door het OM gevalideerd en is daarmee gereed. Een instructie hoe te komen tot een proces-dossier is
op PKN te vinden. Het betreft een ordeningsmethode, geen 'fysiek product', derhalve niet in het beheer bij VPP, geen BINnummer. De onderdelen van
het procesdossier zijn op PKN te vinden.

gereed

Nagenoeg alle korpsen voldoen aan de bepaling om in geval van 'betrokken kwetsbare personen', alle verhoren audiovisueel te registeren (de
zogenaamde verplichte categorie).

gereed

PID auditief

Het PID AVR werd op 22 oktober 2007 opgeleverd.

gereed

PID audiovisueel

Het PID AVR werd op 22 oktober 2007 opgeleverd.

gereed

Aanwijzing auditief en audiovisueel
registreren van verhoren van aangevers,
slachtoffers/getuigen en verdachten

De aanwijzing is gereed en zal naar verwachting op 1 september 2010 van kracht worden.

gereed

Protocol auditief en audiovisueel
registreren van verhoren

Zie aanwijzing.

gereed

Medewerkers FSO's aangewezen

Alle zeven FSO’s zijn ingericht en operationeel. Vanuit het NFI is aangegeven dat de bezetting van de formatie door de politie conform de planning is
gerealiseerd. Hoewel de FSO’s nog in opbouw zijn bestaat bij het NFI momenteel het beeld dat met de huidige bezetting de begeleiding van forensisch
onderzoek uit TGO-zaken te garanderen is.
In het najaar van 2007 is een start gemaakt met de opleiding van deze medewerkers. Voor de borging van de FSO's is een zogenaamd
organisatieplan FSO ontwikkeld.

gereed

Panoscan landelijk beschikbaar

zie visualisering van het PD (product 53) De pilotfase werd geëvalueerd. In de EGFO-I wordt momenteel een voorstel gemaakt voor de wijze waarop
de 3D-scan landelijk ingezet gaat worden.

gereed

Protocol forensisch intakegesprek (FIT)

Voor de borging van de FSO's is een zogenaamd organisatieplan FSO ontwikkeld. Dit plan is in behandeling bij de expertgroep Forensische
Opsporing. In dit plan is het FIT, als onderdeel van het werkproces binnen het FSO, beschreven. Dit betreffen de criteria voor het organiseren van een
forensische intake, alsmede de benodigde formulieren. Er worden op dit moment nog aanpassingen verricht. NFI is product-eigenaar. Het FIT wordt
alszodanig reeds door de FSO's toegepast. Het betreft verder een dynamisch protocol vanwege de veranderingen aangaande de positie van het NFI in
de forensische keten, o.a. met een zogenaamde Front-Office NFI en de doorontwikkeling van de FSO naar de Bovenregionale Forensische Service
Centra. (medio 2008 in behandeling). Een FIT zal deel blijven uitmaken van de FO. Kan daarom als gereed worden aangemerkt.

gereed

Functiebeschrijvingen in relatie tot 4 PD's

Functiebeschrijvingen zijn er, gevalideerd. Competentieprofielen besproken in SBG-FO nov. 2007. Zullen worden gebundeld met de
functiebeschrijvingen en worden daarna aangeboden aan de SBG. In SBG-FO van 21 april 2008 afgehandeld. Zijn daarna overgedragen aan het
landelijke HRM-traject om deze daarin te integreren.

gereed

Auditieve en audiovisuele registratie
van verhoren
Toepassing verplichte categorie
audiovisueel

Forensische opsporing

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 43 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

FT-norm: fotografisch vastleggen van
maatwerk en maatwerk+ PD's

Het standaardiseren van het fotografisch vastleggen van PD’s is lastig gebleken, omdat de PD enorm veel variaties kent. Waarborgen voor goed
fotografisch onderzoek worden geboden door deskundigheid van de forensisch fotograaf, PD management en door bestaande of recent ontwikkelde
FT-normen. Dit product moet vooral gezien worden in relatie met het slachtoffer op de PD. Een voorbeeld hiervan is de wijze van fotografische
vastlegging en schriftelijke registratie van het stoffelijk overschot op de PD (FT-norm 1000.01), in samenhang met de vastlegging van letsel (FT-norm
1100.01 en 1100.02).

gereed

FT 1200.01.: schouwen door forensisch
arts
Visualisering v.h. PD (mogelijk gelijk aan
3d scan / Panoscan)

Deze FT norm werd per 1 januari 2008 door de korpsen in gebruik genomen.

gereed

Het product “Visualisatie van de PD” valt in 2 delen uiteen:
• De visualisatie voor degenen die niet op de PD komen, zowel bij de start van het onderzoek tbv team-(leiding), zaaksovj, als ook bij de latere fase
van de behandeling ter zitting. Deze visualisering is uitgewerkt in de driedimensionale en fotografische vastlegging van PD’s. Ook in nieuwe FT
normen zijn onderdelen van deze visualisering beschreven.
• Het beschrijven van de visualisatie van de PD in het proces-verbaal.
De uitkomsten van de pilots 3d-scan/Panoscan tonen aan dat deze instrumenten voor visualisatie een goede bijdrage leveren aan de
professionalisering van forensisch onderzoek, met name op de PD. Momenteel worden de scans reeds op “collegiale basis” landelijk ingezet. Door
middel van deze tijdelijke voorziening zijn zowel de 3D-scan als de Panoscan landelijk beschikbaar. Het genereren van processen-verbaal op
gekwalificeerde (standaard-)wijze vindt zijn weg in de diverse bedrijfsprocessen-systemen in samenhang met het tactisch opsporings proces. Er zijn
inmiddels aanbevelingen gedaan om het gebruik van de 3D-scan en Panoscan verder te professionaliseren en te integreren in de praktijk van de
forensische opsporing.
In het Productenboek van FO staat het PV mbt PD beschreven, inclusief kwaliteitscriteria.

gereed

Inrichtingsplan 'Forensische
samenwerking in de opsporing' (FSO)

Het inrichtingsplan FSO werd binnen de EGFO-O opgeleverd.
Het zal verder echter niet ter validatie worden aangeboden.
De reden is gelegen in de ontwikkeling van de zogenaamde Bovenregionale Service Centra (B-FSC's).
Deze centra zijn inmiddels gestart en de bereikte resultaten van de FSO's worden hierin meegenomen.

gereed

Zeven ingerichte FSO's (volledig
operationeel en ingericht)

Alle zeven FSO’s zijn ingericht en operationeel. Vanuit het NFI is aangegeven dat de bezetting van de formatie door de politie conform de planning is
gerealiseerd.
Hoewel de FSO’s nog in opbouw zijn bestaat bij het NFI momenteel het beeld dat met de huidige bezetting de begeleiding van forensisch onderzoek
uit TGO-zaken te garanderen is.
In het najaar van 2007 is een start gemaakt met de opleiding van deze medewerkers. Voor de borging van de FSO's is een zogenaamd
organisatieplan FSO ontwikkeld. Dit plan is in behandeling bij de expertgroep Forensische Opsporing (zie ook product 54).

gereed

PID LTFO

Gereed.

gereed

Subproduct PID LTFO: Beheersplan
LTFO
Subproduct PID LTFO: Oprichtings- en
formatieplan 'Landelijk Team Forensische
Opsporing' (LTFO)

15 november 2007 officiële opening LTFO.

gereed

15 november 2007 officiële opening LTFO.

gereed

Subproduct PID LTFO: Hervormd SGBOmodel met LTFO

15 november 2007 officiële opening LTFO.

gereed

3d-scan landelijk beschikbaar

Zie visualisering van het PD (product 53). De pilotfase is geëvalueerd. In de EGFO-I wordt momenteel een voorstel gemaakt voor de wijze waarop de
3D-scan landelijk ingezet gaat worden.

gereed

Benoeming Forensisch Assistenten

Korpsen zijn begonnen met benoemen van Forensisch Assistenten. Een voorstel aan de Board Opsporing over de uiteindelijke verdeling van het
aantal fte’s en de ondersteuning tot aan 2012 is inmiddels gedaan en overgenomen.

gereed

Herziene FT-normen n.a.v. recente
inzichten en ontwikkelingen

Alle FT-normen zijn bekeken en aangepast daar waar nodig. Een proces van herstructurering is met de werking van de GRAM onder de EGFO-V
gestart.

gereed

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 44 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Landelijke Sporendatabank

Dit product is operationeel op het gebied van dacty en DNA.

gereed

Protocol interne verslaglegging

Formats interne verslaggeving vinden hun weg in LSV, BVH en BVO. FO-formats worden momenteel volop ingebracht bij de totstandkoming van de
BVH et cetera. Het FO-proces en het daarbij behorende productenboek vormen de grondslag. De producten zullen worden uiteindelijk worden
geïntegreerd in de veranderende bedrijfsprocessensystemen.

gereed

Formats interne verslaglegging
(dossiervorming)

Formats interne verslaggeving vinden hun weg in LSV, BVH en BVO. FO-formats worden momenteel volop ingebracht bij de totstandkoming van de
BVH et cetera. Het FO-proces en het daarbij behorende productenboek vormen de grondslag. De producten zullen worden uiteindelijk worden
geïntegreerd in de veranderende bedrijfsprocessensystemen.

gereed

FT 1100.01: fotografische registratie van
letsel
FT 1100.02: letselbeschrijving

Deze FT norm werd per 1 januari 2008 door de korpsen in gebruik genomen.

gereed

Deze FT norm werd per 1 januari 2008 door de korpsen in gebruik genomen.

gereed

FT 1000.01: schriftelijke en fotogr.
Registratie van stoffelijk overschot op PD
FT 1000.03: verpakken van een stoffelijk
overschot op PD

Deze FT norm werd per 1 januari 2008 door de korpsen in gebruik genomen.

gereed

Deze FT norm werd per 1 januari 2008 door de korpsen in gebruik genomen.

gereed

FT 1000.04: vervoer van het IBN stoffelijk
overschot

Deze FT norm werd per 1 januari 2008 door de korpsen in gebruik genomen.

gereed

FT 1000.05: opslag, beheer en
inrichtingseisen van politie mortuarium
voor IBN stoffelijk overschot

Deze FT norm werd per 1 januari 2008 door de korpsen in gebruik genomen. Vanwege de betrokkenheid van brancheorganisaties werd voor deze
norm een invoeringsfase vastgesteld.

gereed

Functiebeschrijving Forensische Assistent

Functiebeschrijvingen zijn er, gevalideerd. Competentieprofielen besproken in SBG-FO nov. 2007. Zullen worden gebundeld met de
functiebeschrijvingen en worden daarna aangeboden aan de SBG. In SBG-FO van 21 april 2008 afgehandeld. Zijn daarna overgedragen aan het
landelijke HRM-traject om deze daarin te integreren.

gereed

Competentiebeschrijving Forensische
Assistent

Functiebeschrijvingen zijn er, gevalideerd. Competentieprofielen besproken in SBG-FO nov. 2007. Zullen worden gebundeld met de
functiebeschrijvingen en worden daarna aangeboden aan de SBG. In SBG-FO van 21 april 2008 afgehandeld. Zijn daarna overgedragen aan het
landelijke HRM-traject om deze daarin te integreren.

gereed

Functiebeschrijving Forensische
Deskundige

Functiebeschrijvingen zijn er, gevalideerd. Competentieprofielen besproken in SBG-FO nov. 2007. Zullen worden gebundeld met de
functiebeschrijvingen en worden daarna aangeboden aan de SBG. In SBG-FO van 21 april 2008 afgehandeld. Zijn daarna overgedragen aan het
landelijke HRM-traject om deze daarin te integreren.

gereed

Competentiebeschrijving Forensische
Deskundige

Functiebeschrijvingen zijn er, gevalideerd. Competentieprofielen besproken in SBG-FO nov. 2007. Zullen worden gebundeld met de
functiebeschrijvingen en worden daarna aangeboden aan de SBG. In SBG-FO van 21 april 2008 afgehandeld. Zijn daarna overgedragen aan het
landelijke HRM-traject om deze daarin te integreren.

gereed

Subproduct formats interne
verslaglegging: forensische analyse

Formats interne verslaggeving vinden hun weg in LSV, BVH en BVO. FO-formats worden momenteel volop ingebracht bij de totstandkoming van de
BVH et cetera. Het FO-proces en het daarbij behorende productenboek vormen de grondslag. De producten zullen worden uiteindelijk worden
geïntegreerd in de veranderende bedrijfsprocessensystemen.

gereed

Subproduct formats interne
verslaglegging: PV interpreteren spoor

Formats interne verslaggeving vinden hun weg in LSV, BVH en BVO. FO-formats worden momenteel volop ingebracht bij de totstandkoming van de
BVH et cetera. Het FO-proces en het daarbij behorende productenboek vormen de grondslag. De producten zullen worden uiteindelijk worden
geïntegreerd in de veranderende bedrijfsprocessensystemen.

gereed

Subproduct formats interne
verslaglegging: PV onderzoek plaats
delict

Formats interne verslaggeving vinden hun weg in LSV, BVH en BVO. FO-formats worden momenteel volop ingebracht bij de totstandkoming van de
BVH et cetera. Het FO-proces en het daarbij behorende productenboek vormen de grondslag. De producten zullen worden uiteindelijk worden
geïntegreerd in de veranderende bedrijfsprocessensystemen.

gereed

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 45 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Subproduct formats interne
verslaglegging: PV onderzoek spoor

Formats interne verslaggeving vinden hun weg in LSV, BVH en BVO. FO-formats worden momenteel volop ingebracht bij de totstandkoming van de
BVH et cetera. Het FO-proces en het daarbij behorende productenboek vormen de grondslag. De producten zullen worden uiteindelijk worden
geïntegreerd in de veranderende bedrijfsprocessensystemen.

gereed

Subproduct formats interne
verslaglegging: Verslag voorlopig
resultaat

Formats interne verslaggeving vinden hun weg in LSV, BVH en BVO. FO-formats worden momenteel volop ingebracht bij de totstandkoming van de
BVH et cetera. Het FO-proces en het daarbij behorende productenboek vormen de grondslag. De producten zullen worden uiteindelijk worden
geïntegreerd in de veranderende bedrijfsprocessensystemen.

gereed

Medewerkers FSO's opgeleid

Opleidingen zijn gestart. Opleiding duurt 2 jaar. De opleidingen zullen worden geïntegreerd binnen de BFSC's.

in ontwikkeling

FT-norm: vastleggen van secties

Deze gevraagde FT-norm is door het NFI nog niet aangereikt in het overleg van de EGFO-V en voorgelegd aan de SBG-FO. Deze norm zal ook deel
uitmaken van de herdefiniëring van de FT-normen. Beleidsbeslissing SBG-FO van 30 juni 2009: Ontwerp de norm en borg deze via de bestaande
afspraken met de GRAM vanuit de EGFO-V.

in ontwikkeling

Aangepaste Regeling PD-management
(PDM)

De EGFO-V heeft haar taak erop zitten. PDM is overgedragen aan de expertgroep algemeen rechercheren (EGAR). Het eindproduct zal tzt worden
aangeboden aan de SBG-FO.

in ontwikkeling

Benoeming sporenanalist

Voordat benoemingen kunnen plaatsvinden zal eerst het proces van sporenanalyse vanuit Forensic Intelligence bepaald worden. De analist zal
daarvan worden afgeleid.

in ontwikkeling

Benoeming vaste sporencoördinator

Voordat benoemingen kunnen plaatsvinden zal eerst het proces van sporencoördinatie vanuit Forensic Intelligence bepaald worden. De
sporencoördinator zal daarvan worden afgeleid.

in ontwikkeling

Competentiebeschrijving sporenanalist
Competentiebeschrijving
sporencoördinator

Vanuit de EGFO-I is het proces Sporencoordinatie en Sporenanalyse bij de SBG-FO geagendeerd en besproken op 22 april 2009. De aanbevelingen
in de rapportage werden door de SBG-FO overgenomen. De uitwerking ligt voorts in handen van de EGFO-I.
Aan de hand van de vaststelling van dit proces worden vervolgens de competentiebeschrijvingen voor de sporencoordinatior en de sporenanalist
ontwikkeld door de EGFO-O(rganisatie).
Beleidsintentie SBG-FO van 30 juni 2009:
Op grond van het proces Sporencoordinatie en Sporenanalyse dat door de SBG-FO is vastgesteld, ontwikkelt de EGFO-O de bedoelde
competentiebeschrijvingen en levert deze op aan de SBG-FO. Vervolgens worden deze overgedragen aan het HRM-traject.
Opmerking: het proces dient nog een vervolg te krijgen in de vorm van produktbeschrijvingen etc. Deze opdracht ligt in de EGFO-I. EGFO-O kan
echter starten met voorverkenning/ orientatie m.b.t de competentiebeschrijvingen.

in ontwikkeling
in ontwikkeling

Inrichtingsplan bovenregionale
samenwerkingsverbanden t.b.v.
maatwerk-plus PD's - Forensische
Service Center (FSC)
Visie op fysieke opslag van (sporen)
dragers

T.b.v. van de inrichting van de Bovenregionale Forensische Service Centra (BFSC) is reeds vanuit de SBG-FO een projectopdracht verstrekt aan een
“Task Force BFSC, onder leiding van Rene Bastiaansen. De bedoeling is dat het plan voor de inrichting van deze centra in het najaar 2009 in de SBGFO wordt gepresenteerd.

in ontwikkeling

De visie is aan politiezijde gedeeltelijk geformuleerd in de EGFO-O en heeft raakvlakken met het LSV en LBH. Deze is gebaseerd op het snel en
effectief genereren van informaratie uit de verkregen sporen, waarbij de fysieke opslag van zo kort mogelijke duur moet zijn en bewaring vooral
kwalitatief centraal door een derde partij, o.a. dienst der Domeinen, zal gaan plaats vinden.
Afronding van de formulering van de visie wordt mede afgestemd op de standpunten van het OM m.b.t. de sturing op het proces van inbeslaggenomen
materiaal, goederen. Inmiddels is heeft het OM een notitie uitgebracht waarin deze standpunten zijn verwoord.
In welke mate deze notitie geldt als juridisch kader aangaande de inbeslagneming van sporen(dragers) in relatie tot de forensische processen, conform
de tekst van de implementatieagenda PVO, moet nog worden vastgesteld. Deze is geagendeerd in de EGFO-O. In de producten van Landelijk Spoor
Volgsysteem (LSV) en Landelijk Beslaghuis (LBH) zal het FO-proces en normering verder concreet gestalte moeten krijgen.
De richtlijnen afspraken beheer onderzoeksmateriaal, stukken en goederen dienen op grond van de geformuleerde visie uit de EGFO te worden
herbezien.

in ontwikkeling

Beleidsintentie SBG-FO van 30 juni 2009:
Formuleer de visie t.a.v. fysieke opslag sporen in samenhang met de standpunten van het OM en de ontwikkeling van gerelateerde ICT-applicaties
zoals LSV en LBH.
Geef advies m.b.t. de afspraken ter herziening van de richtlijnen rond beheer onderzoeksmateriaal, stukken en goederen.
De visie, alsmede het advies worden uiterlijk 1 oktober aan de SBG-FO aangeboden (zie ook het product “Richtlijnen afspraken rond beheer
onderzoeksmateriaal, stukken en goederen”).
Zeven ingerichte BFSC's

20100087/MvB/RB/HG

Na behandeling van het inrichtingsplan voor de BFSC in de daarvoor bestemde gremia zal de concrete inrichting zich kenmerken door gefaseerde

in ontwikkeling

Versie 1.2
pagina 46 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Functiebeschrijving Forensische
Specialist
Competentiebeschrijving Forensische
Specialist

subproduct aangepaste Regeling PDM:
Opschalen PD
subproduct aangepaste Regeling PDM:
Proces intake met intakecriteria PD
FT-norm: opslag en beheer van
sporendragers

Huidige stand van zaken

Status

realisatie. Daar waar reeds voorzieningen voor de Forensische Samenwerking Opsporing (FSO) werkzaam waren zal de doorfasering naar BFSC in de
loop van 2009 en 2010 plaatsvinden.
Daarnaast komen er nieuwe (grootschalige) samenwerkingsverbanden tot stand tussen regio’s, zoals bijv. in de Randstad. Daar vraagt het proces van
dergelijke grootschalige inrichting wellicht meer tijd dan 2009.
Beleidsintentie SBG-FO van 30 juni 2009:
Het gewenste aantal BFSC is ingericht op basis van het afgesproken inrichtingsplan BFSC uiterlijk 1 juli 2010.
Vanwege de integratie met het landelijke HRM-traject zal deze functiebeschrijving in een later stadium worden ontwikkeld op het moment dat het
specialisme t.b.v. het landelijk functiehuis wordt behandeld. Inmiddels is uit het HRM-traject het verzoek gekomen om aanvullend op de reeds
opgeleverde (operationele) reeks van functie- en competentiebeschrijvingen voor de FO (S5 t/mS9) de functie- en competentiebeschrijving voor de
Forensisch Specialist te ontwerpen en aan te leveren. Het HRM-traject is inmiddels zover dat ze de specialistenreeks aan het inpassen zijn. De
opdracht ligt inmiddels bij de EGFO-O. Beleidsvaststelling SBG-FO: behandeling van de voorstellen in de SBG-FO van 9 september 2009 waarna
overdracht aan het HRM-traject kan plaatsvinden.
Na ontwikkeling door de EGFO-V en de EGAR verkeren deze produkten nu in het eindstadium van validatie door de SBG-FO en de SBG-TOP.

in ontwikkeling
in ontwikkeling

in ontwikkeling
in ontwikkeling

De ervaringen, opgedaan bij de implementatie van de Procedure Volgen Spoor in het kader van het Landelijk Spoorvolgsysteem (LSV) voor FO,
alsmede de herdefiniëring van het begrip “FT-norm” en de daarop volgende sanering van de bestaande normen, duiden er op dat opslag en beheer
van sporendragers zodanig divers moet plaatsvinden dat daar niet één enkele norm voor kan worden bepaald.
Wanneer de Procedure Volgen Spoor op de juiste wijze is geïmplementeerd wordt er voor gezorgd dat de opslag en het beheer van sporen (-dragers)
op zodanige manier wordt uitgevoerd dat de “chain of custody” en de “chain of evidence” afdoende wordt gewaarborgd.
Zo blijkt ook uit de audit LSV zoals die in het eerste kwartaal van 2009 is uitgevoerd.
Beleidsvaststelling SBGO-FO van 30 juni 2009: Laat dit product als zodanig vervallen.

niet gestart

Eind september 2007 werd dit PID landelijk Sporen Volgen opgeleverd. Dit document beschrijft de implementatie van een landelijke procedure, een
ketenbrede identificatie van sporen, en een centrale applicatie die de unieke landelijke registratie van sporen binnen de politie volgt en ondersteund.

gereed

Implicaties voor ICT van AVR

Ondergebracht binnen stuurgroep / projectgroep en PID-AVR.

gereed

Master business case

In het kader van PVO is onderzoek gedaan naar de applicaties Office TR, TRAVIS en TRIS ter beoordeling of deze kunnen voorzien in een landelijk
spoorvolgsysteem.
Voor een landelijke toepassing bleken deze applicaties niet te voldoen. Op basis van PROMIS, de applicatie die bij het NFI in gebruik is, is voor de
politie een nieuw Landelijk SporenVolgsysteem ontwikkeld. (LSV).
Inmiddels wordt dit LSV in de korpsen en diensten geïmplementeerd, waarbij de toepassing van TRIS wordt bezien als mogelijke applicatie tbv nadere
bewerking van de opgeslagen informatie uit het LSV door in- en uitvoer van gegevens naar de BVH, BVO e.d.

gereed

Subproduct LSVS: Doorontwikkeling
sporen volgen in de keten + unieke
identificatie
Subproduct LSVS: Visiedocument t.a.v.
landelijke sporencoördinatie

LSV plateau I geïmplementeerd.

gereed

Is gerealiseerd.

gereed

Subproduct LSVS:
Haalbaarheidsonderzoek n.a.v.
visiedocument landelijke
sporencoördinatie
Mobiel ontsloten kennisnetten

Werd destijds vervangen door een zogenaamde 'proof of concept'.

gereed

Te denken valt hierbij bijvoorbeeld aan de ontsluiting van kennis op bijvoorbeeld PDA's.
In mei 2009 werden de executieve medewerkers van het korps Utrecht als eerste voorzien van een zogenaamde “handheld terminal” waarmee vanaf
een mobiele werkplek (ook buiten het bureau) onder andere het politie kennisnet kan worden geraadpleegd. Daarna volgt het korps Midden West
Brabant. De verwachting is dat alle korpsen medio 2011 zijn voorzien.

gereed

ICT
PID landelijk sporenvolgsysteem (LSVS)

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 47 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

PKN gekoppeld aan rechercheonderwijs

Is gerealiseerd.

gereed

PKN gekoppeld aan recherchesystemen

Hangt samen met de ontwikkeling binnen BVH/BVO.

in ontwikkeling

Onderzoeksverslag toegevoegde waarde
MS Access database Vaatstra

Binnen het Vaatstra-onderzoek werden destijds diverse gegevensbronnen (RDS, RBS, XPol, File System) ontsloten en werden gegevens voor
analysedoeleinden ingebracht in iBase. Daarbij kon een deel van die gegevens niet rechtstreeks in iBase worden ingelezen, maar was een tussenstap
nodig. Voor die tussenstap is gebruik gemaakt van enkele Access-databases.
Inmiddels is het echter mogelijk om vanuit RBS, BVO en tal van andere systemen rechtstreeks gegevens naar i-Base te exporteren.
Hiermee is de toegevoegde waarde van de MS Access database Vaatstra komen te vervallen.

niet gestart

Aanwijzingen en beleidsregels zijn
gerubriceerd en toegankelijk op PKN

VPP beheert de gevalideerde producten en draagt zorg voor de publicatie van de meest recente versies ervan op PKN.

gereed

Gevalideerde standaardproducten zijn
gerubriceerd en toegankelijk op PKN

VPP beheert de gevalideerde producten en draagt zorg voor de publicatie van de meest recente versies ervan op PKN.

gereed

Doorontwikkelde kenniskaart

De kenniskaart is beschikbaar via PKN. Er is een helpdesk ingericht en inmiddels operationeel. In de 1e helft van 2008 werden aan relevante relaties
authorisaties verleend.

gereed

Project ter verhoging bekendheid LDM

Door de PA worden op dit moment diverse initiatieven ontplooid om de LDM te promoten.

gereed

Completering TGO en FO kennis in PKN

Gereed en geïmplementeerd.

gereed

Operationele LDM

Is gerealiseerd.

gereed

Inrichtingsplan LDM (onderdeel staande
organisatie Politieacademie)

Is gerealiseerd.

gereed

Integratie Generiek - specifiek

Eind 2007 is het project gerealiseerd middels een implementatie door PKN. Alle intranetten v.d. korpsen bestaan uit een generiek gedeelte en een
specifiek gedeelte.

gereed

Landelijke accreditatieregeling voor
gedragskundige

De landelijke accreditatieregeling voor gedragskundigen is belegd bij dNRI. De algemene accreditatie is in handen van het LDM.

gereed

Afgestemde en gekoppelde kennisnetten
OM en politie

Het Omtranet is gekoppeld aan Podacs. Hierdoor hebben gebruikers van OMtranet de mogelijkheid om PKN te raadplegen.
Omdat zowel de politie-academie als justitie genoemd staan in de bijlage 2 van de Podacsregeling worden zij door de beheerder van Podacs (vtsPN)
als externe partner gezien.
Het vtsPN maakt geen directe koppelingen tussen netwerken van externe partners.
Voor PKN betekent dit dat er vooralsnog geen koppeling mogelijk is met het Omtranet.
Bron: brief 16 april 2009 van Drs E.M.A. Tijssen, directeur kennisnetwerk ad interim Politieacademie.

in ontwikkeling

Leveringprocedure gecertificeerde
reviewmedewerkers aan Landelijke
Deskundigheids-Makelaardij (LDM)

Door het programmabureau is, in samenspraak met het Parket-Generaal, besloten om eerst ervaring op te doen met de vorming van de reviewteams
en vervolgens op basis van de evaluatie hiervan de leveringsprocedure vast te stellen.

in ontwikkeling

De Politieacademie heeft op basis van opgedane ervaringen besloten tot de bouw van een eigen simulatiesuite. De suite biedt de Politieacademie de
gelegenheid om in het onderwijs een veilige leeromgeving te creëren waar studenten voornamelijk op het gebied van besluitvorming kunnen worden
getraind. De suite is tevens geschikt om leidinggevenden in praktijksituaties te brengen waar ze al dan niet onder druk hun competenties kunnen
ontwikkelen. De simulatiesuite is inmiddels in een pilotfase van start gegaan.

gereed

LDM/PKN

Opleiding & certificering
Multimedia trainingen

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 48 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Leergang Master Recherchekundige voor
zij-instromers

Deze opleiding is gestart.

gereed

Start alle opleidingen (genoemd op impl.
agenda)

Voor wat betreft teamleiding, overig leidinggevenden en deskundigen in TGO's werden alle opleidingen door de politieacademie ontwikkeld en
inmiddels aangeboden.

gereed

Aangepaste opleiding OLL-R

OLL (R) is in 2008 onderdeel van samenhangend stelsel.

gereed

Aangepaste opleiding TLL-R

In uitvoering sinds april 2007. Wordt 5 x aangeboden in 2008 als onderdeel van het samenhangend stelsel.

gereed

Subproduct aangepaste opleiding TLL-R:
Opleidingsplan teamleider TGO

Opleidingsplan gereed en uitgevoerd.

gereed

Opleidingsplan forensisch assistent

De forensische opleidingen zijn gereed en worden reeds gegeven. De nog te ontwikkelen competentieprofielen hebben mogelijk gevolg voor enkele
kernopgaven.

gereed

Opleiding forensische assistent

De opleiding is beschikbaar.

gereed

Opleidingsplan Forensisch deskundige

Voor genoemde functies komen er geen aparte opleidingen; met het opleidingsaanbod zijn er opgeleide mensen voor alle soorten PD's. Dit wordt
afgedekt door de standaard opleidingen binnen het opleidingsaanbod aangevuld door de nieuwe opleidingen op niveau 2.

gereed

Opleiding Forensisch deskundige

Voor genoemde functies komen er geen aparte opleidingen; met het opleidingsaanbod zijn er opgeleide mensen voor alle soorten PD's. Dit wordt
afgedekt door de standaard opleidingen binnen het opleidingsaanbod aangevuld door de nieuwe opleidingen op niveau 2.

gereed

Opleidingsplan Forensisch specialist

Voor genoemde functies komen er geen aparte opleidingen; met het opleidingsaanbod zijn er opgeleide mensen voor alle soorten PD's. Dit wordt
afgedekt door de standaard opleidingen binnen het opleidingsaanbod aangevuld door de nieuwe opleidingen op niveau 2.

gereed

Opleiding Forensisch specialist

Voor genoemde functies komen er geen aparte opleidingen; met het opleidingsaanbod zijn er opgeleide mensen voor alle soorten PD's. Dit wordt
afgedekt door de standaard opleidingen binnen het opleidingsaanbod aangevuld door de nieuwe opleidingen op niveau 2.

gereed

Opleidingsplan strategisch management

Masterclass is operationeel en in 2008 wordt een training aangeboden voor divisie- en districtschefs.

gereed

Opleiding strategisch management

Masterclass is operationeel en in 2008 wordt een training aangeboden voor divisie- en districtschefs.

gereed

Start werving- en opleidingstraject FO

In de aanloop van de aanstelling van het uiteindelijke aantal van 500 forensisch assistenten bleken er in september 2007 al 112 medewerkers
aangesteld. De korpsen is gevraagd om tot 2012 deze uitbreiding te realiseren. De korpsen kunnen voor wat betreft de opleiding inmiddels kiezen drie
varianten, te weten:
Het volgen van de kernopgave forensisch assistent door opgeleide BOA’s.
Het volgen van de kernopgave door opgeleide assistent politiemedewerkers.
Het toevoegen van de kernopgave aan de opleiding assistent politiemedewerker.

gereed

Aangepaste opleiding familierechercheur

Vanaf 2008 maakt deze opleiding deel uit van het samenhangend stelsel. In 2008 wordt de opleiding conform vraag 10 x uitgevoerd en worden 120
studenten opgeleid.

gereed

Inbeddingsplan PD-management in
initiële politieonderwijs

Het PD-management is geïmplementeerd in het initiële onderwijs.

gereed

Inventarisatie behoeften in meerjarig
perspectief leergang recherchekunde

Is geïnventariseerd.

gereed

Prof-checks opsporing

Prof-checks zijn ontwikkeld.

gereed

Verbeterde verhoormodule

Per 2008 zijn beide verhooropleidingen onderdeel samenhangend stelsel. De opleiding Voorbereiden en uitvoeren van gecompliceerde verhoren wordt
6x aangeboden (78 studenten) en de opleiding Verdieping Verhoor wordt 15x aangeboden (180 studenten).Door te kiezen voor een geleidelijke vorm
van opleiden binnen de programmaduur is ieder korps gegarandeerd van het minimaal benodigde aantal verhoorders.

gereed

Opleidingsplan afstudeerrichting
criminaliteitsanalyse binnen leergang
recherchekunde

Gereed en van start op 28 juni 2007 voor doorstromers.

gereed

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 49 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Verbeterde verhoormodule

Per 2008 zijn beide verhooropleidingen onderdeel samenhangend stelsel. De opleiding Voorbereiden en uitvoeren van gecompliceerde verhoren wordt
6x aangeboden (78 studenten) en de opleiding Verdieping Verhoor wordt 15x aangeboden (180 studenten).Door te kiezen voor een geleidelijke vorm
van opleiden binnen de programmaduur is ieder korps gegarandeerd van het minimaal benodigde aantal verhoorders.

gereed

Opleidingsplan afstudeerrichting
criminaliteitsanalyse binnen leergang
recherchekunde

Gereed en van start op 28 juni 2007 voor doorstromers.

gereed

Aangepast kernopgave Operationele
Criminaliteitsanalyse

De geüpdate versie is inmiddels operationeel en wordt als zodanig aangeboden en uitgevoerd.

gereed

Aangepaste opleiding dossiervormer

De opleiding Dossiervorming (basis) wordt aangeboden sinds 2006. Vanaf 2008 maakt deze opleiding deel uit van het samenhangend stelsel. In 2008
worden 190 studenten opgeleid. Tevens zal een aanvullende opleiding worden ontwikkeld als verdiepingsslag op de basisopleiding (DOVO-verdieping)
Via Maatwerk kan in het laatste kwartaal 2008 deze opleiding worden ingekocht.

gereed

Aangepaste training Strategische
Criminaliteitsanalyse

Strategische Criminaliteitsanalyse wordt afgedekt door het Maatwerkproduct 'Training Criminaliteitsanalyse'. Aangezien de huidige naam tot verwarring
leidt, zal de Politieacademie de naam van de opleiding gaan aanpassen

gereed

Aansluiting van onderwijs bij ABRIO
analysekader

Het onderwijsaanbod op het gebied van criminaliteitsanalyse is aangepast aan het ABRIO analysekader.

gereed

Beeld van functies met een verplichte
certificering

Het DB PVO heeft op 12 april 2007 het voorstel tot certificering goedgekeurd. Hierin staan de volgende functies genoemd die gecertificeerd dienen te
worden: VKL-TGO, dossiervormer, familierechercheur en verhoorder.

gereed

Doorrekening opleidingen uit programma

Dit is gerealiseerd.

gereed

Nader gespecificeerd analyseproduct
scenarioanalyse

Scenarioanalyse maakt onderdeel uit van de afstudeerrichting Strategische Criminaliteitsanalyse en Recherchekunde binnen de Leergang
Recherchekundige en is vanaf 2007 beschikbaar als keuzerichting.

gereed

Ontwikkeld trainingsplan datamining,
analyse van ongestructureerde data en
'geografische' profilering

Voor dit item komt geen aparte opleiding; De onderwerpen worden behandeld binnen de leergang Recherchekunde - afstudeerrichting Algemeen.

gereed

Ontwikkelde gecertificeerde
methode/technieken voor scenarioanalyse

Scenarioanalyse maakt onderdeel uit van de afstudeerrichting Strategische Criminaliteitsanalyse en Recherchekunde binnen de Leergang
Recherchekundige en is vanaf 2007 beschikbaar als keuzerichting.

gereed

Ontwikkelde kernopgave en onderwijs
Tactische criminaliteitsanalyse

Als Recherchekundige met afstudeerrichting criminaliteitsanalyse (strategische criminaliteitsanalyse en recherchekunde), ben je tactisch opgeleid.

gereed

Ontwikkelde opleidingstraject / module
voor gecertificeerde methode/technieken
voor scenarioanalyse

Scenarioanalyse maakt onderdeel uit van de afstudeerrichting Strategische Criminaliteitsanalyse en Recherchekunde binnen de Leergang
Recherchekundige en is vanaf 2007 beschikbaar als keuzerichting.

gereed

Training tegenspraak

De training is in november 2007 gestart met een pilot en wordt vanaf 2008 aangeboden .

gereed

Visiedocument HBO binnen de opsporing
in samenwerking met HRM-traject

Door PVO werd een visiedocument geschreven. Dit visiedocument werd na accordering dagelijks bestuur PVO aangeboden aan HRM.

gereed

Praktische handvatten t..b.v. HBO binnen
de opsporing

Door PVO werd een visiedocument geschreven,. Daarnaast organiseerde en organiseert PVO meerdere bijeenkomsten voor dit thema, waarbij met
name werd ingezoomd opt de zogenaamde best-practises in de korpsen.

gereed

Ideeën voor begeleiding nieuwe HBOinstroom (mogelijk onderdeel van
praktische handvatten)
20% in de opsporing HBO-master
opgeleid

Door PVO werd een visiedocument geschreven,. Daarnaast organiseerde en organiseert PVO meerdere bijeenkomsten voor dit thema, waarbij met
name werd ingezoomd opt de zogenaamde best-practises in de korpsen.

gereed

In uitvoering.

in ontwikkeling

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 50 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Training review

Besloten is om eerst ervaring op te doen met de vorming van de reviewteams en vervolgens op basis van de evaluatie hiervan een training te
ontwikkelen. Het aantal reviews is echter dermate laag dat politie en OM besloten hebben om hieraan vooralsnog geen prioriteit te geven.

in ontwikkeling

Subproduct aangepaste opleiding OLL-R
(module VKL TGO): Opleidingsplan
forensisch coördinator

De Politieacademie heeft besloten om geen afzonderlijke opleidingen te ontwikkelen voor de verschillende TGO-coördinatoren. De module VKL/TGO
in de OLL-R dekt alle rollen voldoende af.

niet gestart

Subproduct aangepaste opleiding OLL-R
(module VKL TGO): Opleidingsplan
informatie coördinator

niet gestart

Subproduct aangepaste opleiding OLL-R
(module VKL TGO): Opleidingsplan
ondersteuningscoördinator

niet gestart

Subproduct aangepaste opleiding OLL-R
(module VKL TGO): Opleidingsplan
tactisch coördinator

niet gestart

Tegenspraak & review
Benoeming tegensprekers op TGOniveau

De betrokkenen bij het proces tegenspraak zijn op de hoogte van hun specifieke rol en zijn geïnstrueerd over de wijze van uitvoering van hun rollen en
taken. De organisatie van tegenspraak, het beslissen tot en het beëindigen van tegenspraak, is in alle korpsen goed voorbereid. De definitie van
tegenspraak en de geldende inzetcriteria worden door alle korpsen gehanteerd.

gereed

Instructie tegenspraak

De afspraken over vorm en inhoud (werkwijze) van tegenspraak zijn vastgelegd in een Instructie Tegenspraak en in een Protocol Tegenspraak . Deze
producten zijn volledig geïmplementeerd. Naar verwachting zullen in 2010 alle tegensprekers opgeleid zijn.

gereed

Protocol tegenspraak politie

De afspraken over vorm en inhoud (werkwijze) van tegenspraak zijn vastgelegd in een Instructie Tegenspraak en in een Protocol Tegenspraak. Deze
producten zijn volledig geïmplementeerd. Naar verwachting zullen in 2010 alle tegensprekers opgeleid zijn.

gereed

Aanwijzing review

Dit document is gereed, gevalideerd en op PKN beschikbaar.

gereed

Procedure reviewteams
Protocol review

Voor de uitvoering van een review zijn de 'Aanwijzing review (tweede beoordeling)' en het 'Protocol review' leidend. In beide documenten zijn
bepalingen opgenomen over de totstandkoming en samenstelling van het reviewteam. Aanvankelijk leek een 'alarmeringsprocedure' voldoende, maar
in de praktijk is gebleken dat er meer inhoudelijke eisen en wensen zijn (zowel bij politie als OM), die bij de vorming van het team een rol spelen. Om
die reden geldt vooralsnog een 'tijdelijke voorziening', waarbij de programmamanager PVO namens de voorzitter van de Board Opsporing een centrale
rol speelt bij de totstandkoming van het reviewteam. Inmiddels zijn via deze 'tijdelijke voorziening' de eerste twee reviewteams gestart.
Besloten is om eerst ervaring op te doen met de vorming van de reviewteams en vervolgens op basis van de evaluatie hiervan, een definitieve
procedure te beschrijven.
Gelet op het zeer beperkte aantal reviews in de afgelopen vier jaar (twee) heeft het programmabureau in samenspraak met het Parket-Generaal
besloten hieraan geen prioriteit te geven.

gereed
gereed

Checklist tegenspraak voor politie

De checklist is gereed en in gebruik. De checklist maakt onderdeel uit van de product evaluatie tegenspraak die op dit moment gaande is en zal in
samenspraak met het OM desgewenst nog worden aangescherpt.

gereed

Vormgeving volledige vorm van
tegenspraak bij politie

De evaluatie door PVO is inmiddels afgerond. De aanbevelingen zijn door de expertgroep AR inmiddels verwerkt en aangeboden aan de SBG.

gereed

Vormgeving basale vorm van tegenspraak
bij politie

Tegenspraak binnen TGO is ingevoerd.

gereed

subproduct protocol tegenspraak politie:
Competentiebeschrijving tegensprekers

Het opstellen van de competentieprofielen voor de tegenspreker staat in de planning van het HRM-traject, op het binnen dat traject geëigende moment
en in relatie tot het LFNP.

in ontwikkeling

Stappenplan review

Product is gevalideerd door de SBG. De handreiking kan gebruikt worden. Pas wanneer het stappenplan erbij zit gaat het naar de Board.

in ontwikkeling

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 51 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Gekwalificeerde tegensprekers opgeleid

In het najaar 2007 is aan vier pilot korpsen de module tegenspraak aangeboden. In 2008 zullen ook de overige korpsen in aanmerking komen voor
deelname aan deze cursus. De implementatieagenda geeft aan dat alle tegensprekers in 2010 opgeleid dienen te zijn.

in ontwikkeling

Overzicht voorwaarden in termen van
capaciteit en opleiding waaronder
tegenspraak en review volledig zullen
functioneren
Subproduct protocol review:
Competentiebeschrijving gecertificeerde
reviewmedewerkers

Besloten is om eerst ervaring op te doen met de vorming van de reviewteams en vervolgens op basis van de evaluatie hiervan (najaar 2008) de
voorwaarden vast te stellen.

in ontwikkeling

Besloten is om eerst ervaring op te doen met de vorming van de reviewteams en vervolgens op basis van de evaluatie hiervan de
competentiebeschrijvingen van de reviewmedewerkers vast te stellen.

in ontwikkeling

Werkwijze reflectie

Reflectie is geborgd in de diverse opleidingen en trainingen van de politieacademie.

gereed

TGO
Uitvoeringsregeling TGO (inclusief alarmeringsprotocol)

gereed

Raamwerk TGO

gereed

In 2007 hebben alle politiekorpsen de raamregeling TGO ingevoerd. Alle korpsen hebben conform het raamwerk TGO tenminste op het niveau van
VKL alle medewerkers op de persoon benoemd.

Subproduct Raamwerk TGO: Competentiebeschrijving VKL

gereed

Subproduct Raamwerk TGO: Gevalideerd criterium TGO-inzet

gereed

Benoeming medewerkers TGO

Gereed en geïmplementeerd. In sommige gevallen dient de opleiding en certificering nog te geschieden.

gereed

Subproduct benoeming medewerkers
TGO: Benoeming / aanwijzing Vaste Kern
Leidinggevenden (VKL)

Gereed en geïmplementeerd. In sommige gevallen dient de opleiding en certificering nog te geschieden.

gereed

Subproduct benoeming medewerkers
TGO: Beschikken over 2 uit 1000 FTE
familierechercheurs

Gereed en geïmplementeerd. In sommige gevallen dient de opleiding en certificering nog te geschieden.

gereed

Subproduct benoeming medewerkers
TGO: Beschikken over 5 uit 1000 FTE
dossiermakers
Subproduct benoeming medewerkers
TGO: Beschikken over 5 uit 1000 FTE
verhoorders (niveau 4)

Gereed en geïmplementeerd. In sommige gevallen dient de opleiding en certificering nog te geschieden.

gereed

Gereed en geïmplementeerd. In sommige gevallen dient de opleiding en certificering nog te geschieden.

gereed

Checklist buurtonderzoek

Checklist werd op 20 december 2007 door het OM gevalideerd en is daarmee gereed.

gereed

Standaard verhoorplan

Aan de opdracht om een ‘Standaardverhoorplan’ te ontwikkelen is voldaan door:
- De ontwikkeling van het werkproces verdachtenverhoor (in 2007 gevalideerd)
- Het schrijven van een uitgebreide toelichting op het werkproces verdachtenverhoor (gepubliceerd in de Handleiding verhoor en op PKN);
- Het op enkele punten herzien van de checklisten voorbereiding en afronding verdachtenverhoor (in 2007 gevalideerd);
- De beschikbaarheid van blanco verhoorplannen zaakgericht verhoor;
- Standaardverhoorstrategie + een procedure voor het invullen ervan (in 2007 gevalideerd);
- Directe stapelmethode;
- Vraag- en antwoordmethode.

gereed

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 52 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Verhoorprotocol

Idem.

gereed

Handleiding verhoor

Idem.

gereed

Competentiebeschrijving
criminaliteitsanalist
Competentiebeschrijving dossiermaker

Gereed.

gereed

Gereed.

gereed

Competentiebeschrijving
familierechercheur
Competentiebeschrijving
informatierechercheur
Competentiebeschrijvingen strategisch
management

Gereed en aangeboden aan HRM

gereed

Gereed.

gereed

De afhandeling van de competentieprofielen voor het strategisch management staat in de planning van het HRM-traject, op het binnen dat traject
geëigende moment en in relatie tot het LFNP.

gereed

Competentieprofiel voor analisten als
onderdeel van VKU

Gereed.

gereed

Diepte analyse instrument: Brains
beschikbaar

Het programma Brains is eigendom van de Nederlandse Politie. Het is in opdracht van de voormalige Regieraad (voorloper CIP/ISC) op basis van een
eerste prototype doorontwikkeld. Voor de politie zijn er aan het programma geen licentiekosten verbonden.
Momenteel wordt vanuit het CIP aangegeven dat Brains geen landelijke applicatie is en niet valt binnen BVO. Tot die tijd kunnen de korpsen die Brains
hoe dan ook willen gebruiken zich richten tot de politie Hollands-Midden (J. Rogier).

gereed

Ingerichte Regionale stuurploeg

In het kader van TGO is conform de PVO eisen in iedere regio een regionale stuurploeg ingericht.

gereed

Integraal afsprakenjournaal

In 2007 hebben alle politiekorpsen het integraal afsprakenjournaal ingevoerd.

gereed

Intranet-applicatie Z-H-Z landelijk
beschikbaar
Inventarisatie landelijke afspraken
producten, competenties en opleidingen
voor diverse niveaus van analisten (blinde
vlekken)
Modulair evaluatie-instrument

Applicatie bleek niet afdoende en wordt derhalve niet verder ontwikkeld.

gereed

Gereed.

gereed

Een werkgroep heeft aan de expertgroep algemeen rechercheren geadviseert de reeds door de PA gedoceerde MORT methodiek als zodanig te gaan
gebruiken. De werkgroep heeft vanaf september 2008 deze methodiek verder ontwikkelen.Het eindresultaat van de werkgroep zal een 'toolset' zijn, die
modulair kan worden toegepast. De toolset bevat enerzijds instrumenten die pragmatisch toepasbaar zijn en waarmee snel en effectief (quick scan)
inzicht verkregen kan worden in sterke- en verbeterpunten van een onderzoek (zowel vooraf, tussentijds als achteraf). Bij herhaalde toepassing
kunnen ze ook inzicht kunnen geven in de ontwikkeling van de kwaliteit van onderzoeken. Zowel de quick scan als het verdiepingsonderzoek bieden
mogelijkheden tot benchmarking. De uitkomsten van de quick scan zijn (mits op gelijke wijze toegepast) vergelijkbaar binnen en tussen de korpsen of
teams. De verdiepingsonderzoeken kunnen thematisch met elkaar verbonden worden, wat op metaniveau inzicht geeft in (de ontwikkeling van) de
kwaliteit op die opsporingsthema's.

gereed

In september 2007 werd middels het rapport 'Analyserollen binnen een TGO' aan dit verzoek voldaan.

gereed

De organisatorische inbedding is geregeld.

gereed

Protocol familierechercheurs

Gereed.

gereed

Tool voor integraal afsprakenjournaal plus
workflowmanagement

Integraal afspraken journaal zit in BVO.
Met de implementatie van BVO is tevens een rudimentaire vorm van workflowmanagement geïncorporeerd. Daarnaast zijn er al veel korpsen en
opsporingsinstanties die in dit verband het systeem Summ-IT inzetten.

gereed

Nadere definiëring van de taakverdeling
tussen de tactische en operationele
analist
Organisatorische inbedding TGO in
Justitieel SGBO en justitiële competenties

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 53 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage I
Thema

Product/activiteit

Huidige stand van zaken

Status

Verbeteringsvoorstel modernisering
VICLAS

Alle hoofden zedenrecherche en de expertgroep zeden treffen elkaar regelmatig. Vanuit die vergadering is medio 2009 een werkgroep ' BVO/BVH in
relatie tot VICLAS' geformeerd. Daar het invoeren van alle zedendossiers in BVH zeer arbeidsintensief is en nauwelijks rendeert, werd besloten dat
VICLAS alleen wordt gebruikt voor het detaillistisch vastleggen van niet relationele zedenzaken. Regiokorpsen leveren die dossiers aan via de
contactpersoon in dat korps. De dossiers worden aangeleverd aan het VICLAS team KLPD (dienst IPOL). Binnen IPOL zijn ontwikkelingen voor BVFO
(basis Voorziening Forensische Opsporing). daarin zouden meerdere ' m.o. systemen' gekoppeld worden.

gereed

Cultuurinterventies in de korpsen

Ten aanzien van dit product richtten de activiteiten zich op het borgen van het gedachtegoed van het PVO. In de korpsen worden hiertoe inmiddels
diverse initiatieven genomen. Het thema wordt periodiek met de programmamanager PVO en de korpsleiding besproken. In samenwerking met diverse
externe bureaus worden meerdere concrete activiteiten en trainingen aan de korpsen aangeboden.

gereed

Richtlijnen afspraken rond beheer
onderzoeksmateriaal, stukken en
goederen

Beleidsvaststelling SBG-FO van 30 juni 2009: De richtlijnen afspraken beheer onderzoeksmateriaal, stukken en goederen dienen op grond van de
geformuleerde visie uit de EGFO te worden herbezien. Zie ook het product “Visie op fysieke opslag van (sporen) dragers”.

in ontwikkeling

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 54 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage II

Bijlage II

Afkortingenlijst

Afkorting

Omschrijving

AVR
(B)FSC’s
BOB-middelen
BOD
BRS
BVS-verdeling
CBRN&E-omstandigheden
CEAS
CVO
EHRM
FIT-gesprekken
FO
FON
FSC
FSO
FT-normen
Havank
IBT
IGP
KBB
LCS
LDM
LSV
LTFO
Midcri
MORT-evaluaties
NFI
OLL(R)
OM
OT
OvJ
PD
PDCA
PKN
PVO
PVOV
PVS
Reku
RIMOZ
RIVM
SBG
SIN
SPL
TGO’s
TLL(R)
TNO
VKL
VKU
VOV
vtsPN
WOBM
Zwacri

Auditieve en audiovisuele registratie van verhoren
(Bovenregionale) Forensische Service Centra
Bijzondere Opsporings Bevoegdheden-middelen
Bijzondere Opsporingsdienst(en)
Bovenregionale Samenwerking
Budget Verdeel Systeem
Chemische, biologische, radiologisch of nucleaire middelen en explosieven
Commissie Evaluatie Afgesloten Strafzaken
Centrum Versterking Opsporing
Europese Hof voor de Rechten van de Mens
Forensische Intake gesprekken
Forensische Opsporing
Frontoffice NFI
Forensische Service Centra
Forensische Samenwerking in de Opsporing
Forensisch-technische normen
Het Automatisch Vinger Afdrukkensysteem Nederlandse Kollectie
Integrale Beroepsvaardigheids Training
Informatie Gestuurde Politie
Korpsbeheerdersberaad
Landelijk Coördinatiebestand Sporen
Landelijke Deskundigheidsmakelaar
Landelijk Spoor Volgsysteem.
Landelijke Team Forensische Opsporing
Midden criminaliteit
Management Oversight and Risk Tree
Nederlands Forensisch Instituut
Operationeel Leiderschap Leergang (Recherche)
Openbaar Ministerie
Observatie Team
Officier van Justitie
Plaats Delict
Plan, Do, Check en Act/Adapt
Politiekennisnet
Programma Versterking Opsporing
Programma Versterking Opsporing en Vervolging
Procedure Volgen Spoor
Recherchekundige
Rechercheren in meer omvattende zaken
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Strategische Beleidsgroep
Spoor Identificatie Nummer
School voor Politieleiderschap
Teams Grootschalige Opsporing
Tactisch Leidinggeven Leergang (Recherche)
Toegepast Natuurwetenschappelijk Onderzoek
Vaste Kern Leidinggevenden
Vaste Kern Uitvoerenden
Versterking Opsporing en Vervolging
Voorziening tot samenwerking van de politie
Wetenschappelijk Bureau van het Openbaar Ministerie
Zware criminaliteit

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 55 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage III

Bijlage III Inzet LTFO in de periode van 2007 tot 2010

Datum
2007, december

LTFO

2007, december

Bommelerwaard Hoogspanningskabels Apache Helikopter
Op verzoek van KMar: forensisch onderzoek luchtvaartongeval

2007, december

VN Libanon Bomaanslagen
Aanvraag VN bijstand onderzoek: Explosievenexperts

2008, januari

Explosie personenauto A13 Delft
Ondersteuning Regio: explosievendeskundigen / sporenonderzoek

2008, januari
2008, februari/maart

Postmortale zorg omgekomen NL militairen Afghanistan

2008, april

Vliegramp Suriname Benzdorp
Op verzoek van minBuZa technisch onderzoek naar luchtvaartongeval, identificatie
slachtoffers

2008, april
2008, mei

Postmortale zorg omgekomen NL militairen Afghanistan

2008, mei

Postmortaal Oirschot
PMZ NL militairen na ongeluk in NL

2008, december

Curaçao bom/brand
Op verzoek van RST: brandonderzoek

2009, februari

Turkish Airlines
Calamiteiten PD: Sporenonderzoek luchtvaartongeval en identificatie
* zie bijzonderheden

2009, april

Aanslag Koningshuis Apeldoorn
Calamiteiten PD : Sporenonderzoek
* * zie bijzonderheden

2009, juni

Aquamarine Ijmuiden
Berging en identificatie slachtoffer, beperkt sporenonderzoek in beschermende kleding
(explosieven- en identificatiedeskundigen)

2009, juli

Djakarta Bomaanslag
AM gegevens NL slachtoffers verzameld in NL, 1 LTFO liaison naar Indonesië

2009, juli

Barcelona busongeluk
Hulp aan Spanje: AM-gegevens aangeleverd door identificatiespecialisten in NL

2009, augustus

Identificatie gezin Kampen
Hulp aan regio: complexe identificatie

2009, augustus

Hoek van Holland
Calamiteiten PD: sporenonderzoek
* * * zie bijzonderheden

2009, september
2009, september

Postmortale zorg NL militairen Afghanistan

2009, september

Curaçao
Op verzoek van RST: Hulp bij opzet plaatselijk sporenonderzoek, specialistische honden

20100087/MvB/RB/HG

Suriname vliegramp SLM 1989
Aantal nog niet geïdentificeerde slachtoffers geïdentificeerd (in 1989 nog geen DNA)

VN Libanon Bomaanslagen
Aanvraag VN bijstand onderzoek: Explosievenexperts

Identificatie gezin A73
Bijstand LTFO bij complexe identificatie

Venezuela
Rechtshulpverzoek: identificatie Nederlanders (langere tijd geleden omgekomen)

Versie 1.2
pagina 56 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage III

Datum
Bijzonderheden:

LTFO
* Een zeer grote inzet van het LTFO is noodzakelijk geweest in februari 2009. Dit betrof het
opsporingsonderzoek in het kader van de crash van het toestel van Turkish Airlines bij
Schiphol. Het LTFO is in staat geweest om op zeer korte termijn op de assistentieaanvraag
te reageren en om op het PD een grondig en zorgvuldig forensisch onderzoek uit te voeren.
De eerste reacties van de diensten waarmee is samengewerkt over de LTFO-inzet waren
positief. Uit de evaluatie van deze inzet is gebleken dat de Regiopolitie Kennemerland
content was met de inzet en de resultaten van het onderzoek. In totaal werden 120
forensisch deskundigen en ondersteuners door het LTFO ingezet.
* * Inzet voor het forensisch onderzoek na de aanslag op Koninginnedag 2009 te Apeldoorn.
Dit onderzoek werd verricht op verzoek van en in samenwerking met de DNR en de
Regiopolitie Noord-Oost Gelderland. Voor dit onderzoek werden ongeveer 70 medewerkers
van het LTFO ingezet.
* * * Na de rellen op het strand van Hoek van Holland, eind augustus 2009, werd het
forensische onderzoek ter plaatse eveneens door het LTFO uitgevoerd, op verzoek van de
Rijksrecherche. Het tactische deel werd uitgevoerd door de Regiopolitie Haaglanden.
Gedurende het onderzoek werden ongeveer 70 medewerkers van het LTFO ingezet.

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 57 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage IV

Bijlage IV PVO-gerelateerde nieuwe en/of geactualiseerde opleidingen

PVO-gerelateerde opleidingen
Leergang Recherchekundige voor doorstromers
Leergang Recherchekundige voor zijinstromers
OLL-R en TLL-R
VKU-TGO
Teamtraining Vaste Kern Uitvoerenden voor een Team Grootschalige Opsporing
VKL-TGO
Werken als Vaste Kern Leidinggevenden in een Team Grootschalige Opsporing
DOVO B
Dossiervorming Basis
DOVO V
Dossiervorming verdieping
VUG
Voorbereiden en uitvoeren van gecompliceerde verhoren
VVH
Verdieping Verhoor
FAMR
Familierechercheur
Masterclass Strategisch Management
UGOP
Uitvoeren van een (onverwacht) grootschalig opsporingsonderzoek TGO
Training Tegenspraak
BFTO
Beperkt forensisch technisch onderzoek bij vooraf benoemde delicten
Assistent Politiemedewerker – niveau 2 Assisteren bij forensisch onderzoek – afstudeerrichting van
de opleiding
FORAS
Forensisch assistent op de standaard PD

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 58 van 59

Eindrapportage PVO januari 2010
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie
Bijlage V

Bijlage V

Literatuurlijst

[Posthumus 2005]

Rapportage evaluatieonderzoek in de Schiedammer parkmoord (2005) in opdracht
van het College van procureurs-generaal, Openbaar Ministerie; Postumus, F.

[PVO 2005]

Rapport ‘Versterking Opsporing en Vervolging’ (4 november 2005) naar aanleiding
van het evaluatierapport van de Schiedammer Parkmoord; Openbaar Ministerie,
Politie en het Nederlands Forensisch Instituut.

[PVO 2006]

Rapport Uitwerking van de maatregelen (augustus 2006) vanuit het rapport
‘Versterking Opsporing en Vervolging’; Openbaar Ministerie, Politie en het
Nederlands Forensisch Instituut.

[Audit 2007]

Voortgangsrapportage Implementatieaudit januari 2007
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

[PB2007]

Notitie ‘Resultaten evaluatie programmabureau’, januari 2008

[Audit 2008]

Voortgangsrapportage Implementatieaudit januari 2008
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

[Procesaudit2009]

Procesaudit Programma Versterking Opsporing en vervolging
Eindrapport procesaudit van OM, plitie en NFI, mei 2009

[Audit 2009]

Voortgangsrapportage Implementatieaudit januari 2009
Landelijk beeld implementatie PVO bij de politie

[Roobeek 2009]

Rapportage ‘Netwerkend Werken en Intelligent Opsporen: een meervoudige
uitdaging voor de Nederlandse Politie’ (oktober 2009); in opdracht van de Raad van
Korpschefs en de directies van het landelijke Programma HRM en het Programma
Versterking Opsporing van de Nederlandse Politie; Roobeek, prof.dr. A.J.M., Helm
MSc, van der M.

[PB2009]

Evaluatie Programmabureau PVO, 23 oktober 2009

[AEF 2010]

Rapportage ‘Meerkosten Rechtsbijstand Politieverhoor voor de Nederlandse politie’,
Andersson Elffers Felix, februari 2010

20100087/MvB/RB/HG

Versie 1.2
pagina 59 van 59