Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

21 501-20

Europese Raad

Nr. 458

BRIEF VAN DE MINISTER EN DE STAATSSECRETARIS VAN
BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 december 2009
Graag bieden wij u hierbij, mede namens de Minister-President, de geannoteerde agenda aan van de Europese Raad van 10 en 11 december 2009.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
F. C. G. M. Timmermans

KST138726
0910tkkst21501-20-458
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 458

1

GEANNOTEERDE AGENDA VAN DE EUROPESE RAAD VAN
10 EN 11 DECEMBER 2009
Institutionalia
De Europese Raad komt bijeen 10 dagen na de inwerkingtreding van het
Verdrag van Lissabon. Deze Europese Raad wordt, conform de afspraken
van de Europese Raad van december 2008, nog voorgezeten door het
halfjaarlijks voorzitterschap, te weten de Zweedse premier Reinfeldt.
De Europese Raad zal stilstaan bij de inwerkingtreding van het Verdrag
van Lissabon en in het bijzonder de benoeming van de vaste voorzitter
van de Europese Raad de heer Van Rompuy en van de Hoge Vertegenwoordiger mevrouw Ashton verwelkomen. Tevens zal deze Europese
Raad vooruitblikken naar wat nog te doen staat wat betreft de afronding
van de implementatie van het Verdrag van Lissabon, waaronder het
ontwerp-besluit voor de Europese Dienst Extern Optreden (EDEO) dat de
nieuwe Hoge Vertegenwoordiger zal moeten presenteren en het voorstel
Burgerinitiatief dat de Commissie in de eerste helft van 2010 zal publiceren.
Financieel, economische en werkgelegenheidssituatie
Begin dit jaar waren de economische vooruitzichten voor Europa als
gevolg van de financiële en economische crisis somber. Dat gold ook voor
Nederland. In reactie op de crisis is in Europa én Nederland een integrale
afweging gemaakt van de noodzakelijke investeringen, bezuinigingen en
structurele maatregelen om weer tot economische groei te komen. Het
gevolg van deze snelle en gecoördineerde aanpak in Europa en Nederland
is dat er nu een aantal positieve ontwikkelingen te melden is. Het
vertrouwen begint licht toe te nemen. Tegelijkertijd geldt dat het herstel
nog zeer broos is. Waakzaamheid blijft daarom geboden.
Naar verwachting zal onder het agendapunt financiële, economische en
sociale situatie vooral aandacht besteed worden aan de financiële exitstrategieën, financieel toezicht en de post 2010 Lissabonagenda. De
discussie in de Europese Raad is voorbereid door de Ecofin Raad van
1–2 december en de Raad Concurrentievermogen van 3–4 december.
Ten aanzien van financieel toezicht is het kabinet tevreden met de overeenstemming die tijdens de Ecofin Raad van 1–2 december werd bereikt
over de versterking van micro-prudentieel toezicht. Door de oprichting
van de European Banking Authority (EBA), de European Securities Market
Authority (ESMA) en de European Insurance and Occupational Pensions
Authority (EIOPA) wordt er een grote stap voorwaarts gezet op dit dossier.
Het voorzitterschap heeft nu een mandaat om met het Europees Parlement en de Commissie (in triloog) dit pakket te bespreken. Dit pakket zorgt
voor intensieve samenwerking tussen nationale toezichthouders onderling alsmede van nationale toezichthouders met de Europese toezichthouders. Het feit dat centrale Europese toezichthouders zeggenschap krijgen
over nationale grensoverschrijdende financiële instellingen is een groot
gewin.
De EU heeft reeds eerder goede afspraken gemaakt over de zogenaamde
budgettaire exit-strategieën die uiterlijk 2011 moeten beginnen en die
binnen het SGP moeten passen. Daarnaast moeten structurele hervormingen een belangrijk onderdeel uitmaken van de budgettaire exitstrategieën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 458

2

De Ecofin Raad van 1–2 december heeft nu ook richtsnoeren aangenomen
voor financiële exit-strategieën. Er werden afspraken gemaakt over de
uitfasering van de garantieregeling voor financiële instellingen en de
frequentie van de stresstesten. De Europese Raad zal deze afspraken
waarschijnlijk gaan bevestigen. Het kabinet vindt het daarbij belangrijk dat
de financiële exit-strategieën gecoördineerd worden ontwikkeld en dat
daarbij rekening wordt gehouden met lidstaat-specifieke omstandigheden.
Tijdens de Europese Raad zal worden gediscussieerd over de uitgangspunten voor een opvolger van de Lissabonstrategie na 2010. Nederland is
voorstander van een ambitieuze Lissabonagenda. De afgelopen tien jaar
hebben zich grote veranderingen voorgedaan waardoor de economische
structuur ingrijpend is gewijzigd. Europa zal zich moeten voorbereiden en
moeten inspelen op wat ons de komende tien jaar te doen staat. Europa
moet een nieuwe relatie met de natuurlijke omgeving opbouwen, zich
aanpassen aan de wereldwijde economische verhoudingen die razendsnel
veranderen en het hoofd bieden aan vergrijzing. De nieuwe Lissabonstrategie moet een antwoord bieden op deze uitdagingen. Nederland staat
een ambitieuze agenda voor. Een business as usual-houding is geen optie
in een tijd van fundamentele wereldwijde veranderingen en economische
en financiële crisis. Nederland is van mening dat focus op groei en werkgelegenheid behouden dient te blijven, maar dat daarbinnen voldoende
aandacht voor sociale en duurzaamheidsvraagstukken moet zijn. Nederland hecht in het bijzonder aan aandacht voor de transformatie naar een
eco-efficiënte economie als een belangrijke voorwaarde voor toekomstige
groei en het belang van open markten. Daarnaast dienen de governance
en het toezicht op de implementatie van de strategie te worden verbeterd.
Stockholmprogramma
Tot slot zal de Europese Raad het meerjarenprogramma (2010 – 2014)
voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht vaststellen, waarover in de
JBZ-Raad van 1 december overeenstemming werd bereikt. Het zogenoemde Stockholmprogramma is gebaseerd op vijf hoofdlijnen te weten
(1) het opkomen voor de rechten van de burger; (2) het door een «justitieel Europa» gemakkelijker maken van het leven van de burger; (3) een
Europa dat bescherming biedt; (4) verantwoordelijkheid, solidariteit en
partnerschap in migratie en asielaangelegenheden; en (5) de externe
dimensie van vrijheid, veiligheid en recht.
Nederland vindt dat in het programma een goed evenwicht is gevonden
tussen het bevorderen en beschermen van grondrechten enerzijds en de
bestrijding van criminaliteit en terrorisme anderzijds. Op het gebied van
asiel en migratie wordt aandacht besteed aan het bestrijden van illegale
migratie, het bieden van bescherming aan vluchtelingen en het in goede
banen leiden van legale migratie.
Klimaat
Op de Europese Raad van 10 en 11 december zullen Raadsconclusies
worden aangenomen over het EU-standpunt inzake de klimaatconferentie
in Kopenhagen. De Europese Raad zal zich uitspreken over een aantal
kernonderwerpen, waaronder het concretiseren van de financiële bijdrage
van de EU in de periode 2010–2012, het EU-emissiereductiedoel, de
verwachtingen van de inhoud van het Kopenhagenakkoord en het proces
naar een juridisch bindend verdrag in 2010. Tevens zal de Europese Raad
een oproep aan ontwikkelde landen doen om ook hun financiële bijdrage
voor de periode 2010–2012 te concretiseren, evenals een oproep aan
partijen om doelen te formuleren die de tweegradendoelstelling binnen
bereik houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 458

3

Tijdens de Europese Raad van oktober jl. hebben de Europese regeringsleiders het EU-bod van 30% emissiereductie in 2020 ten opzichte van 1990
nog eens onderstreept. Dit bod is van kracht mits andere ontwikkelde
landen vergelijkbare inspanningen leveren en ontwikkelingslanden naar
verantwoordelijkheid en draagkracht bijdragen aan emissiereducties. Ook
hebben de Europese regeringsleiders uitgesproken om in 2050 als groep
ontwikkelde landen 80–95% emissiereductie ten opzichte van 1990 te
realiseren. Op het gebied van financiering ondersteunde de Europese
Raad de Commissieschatting dat er in 2020 100 miljard euro per jaar
nodig zal zijn voor internationale klimaatfinanciering, waarvan naar schatting 22–50 miljard euro uit publieke middelen afkomstig dient te zijn. De
Europese Raad heeft uitgesproken bereid te zijn zijn eerlijke aandeel
hiervan bij te dragen. De Europese Raad heeft nota genomen van de
schatting van de Europese Commissie dat vroege financiering in de
periode 2010–2012 5–7 miljard euro per jaar zal moeten bedragen. Ten
behoeve van de interne lastenverdeling van de EU-bijdrage aan klimaatfinanciering heeft de Europese Raad een werkgroep ingesteld. De principes
voor de mondiale lastenverdeling van de publieke internationale lange
termijn financiering, zijnde draagkracht en verantwoordelijkheid voor
emissies, zijn bekrachtigd. Tot slot heeft de Europese Raad het probleem
van het overschot aan emissierechten uit Kyoto erkend, en verklaard dat
dit probleem of de oplossing ervan de effectiviteit van een akkoord in
Kopenhagen niet mag ondermijnen.
Teneinde als EU een impuls aan de mondiale klimaatonderhandelingen te
geven is de Nederlandse inzet voor de komende Europese Raad gericht op
een ambitieus EU-bod voor financiering in de periode 2010–2012, gebaseerd op de schattingen van de Europese Commissie dat mondiaal 5–7
miljard euro nodig is tot 2013. Uitgangspunt voor Nederland is dat deze
inspanning zoveel mogelijk additioneel en nieuw moet zijn aan bestaande
hulpinspanningen. Nederland is bereid aan het EU-bedrag voor de
periode 2010–2012 een geloofwaardige bijdrage te leveren van 100
miljoen euro per jaar (300 miljoen euro over de hele periode 2010–2012).
Nederland steunt een herbevestiging van de EU-overgang van 20 naar
30% en de oproep aan andere ontwikkelde landen om met vergelijkbare
emissiereductiedoelstellingen te komen, om de tweegradendoelstelling
binnen bereik te houden.
Externe onderwerpen
– Iran
De Europese Raad zal zich mogelijk in vervolg op de discussie in de Raad
Buitenlandse Zaken van 7 en 8 december a.s. buigen over de ontwikkelingen in Iran, in het bijzonder ten aanzien van het nucleaire programma.
Voor de inzet van het kabinet wordt verwezen naar de brief inzake de
geannoteerde agenda van de Raad Algemene Zaken en de Raad Buitenlandse Zaken van 27 november jl.
In aanvulling hierop acht de regering de recent geuite Iraanse voornemens om tien uraniumverrijkingsinstallaties te bouwen en om zelf
uranium tot 20% te gaan verrijken uiterst zorgelijk en niet constructief.
Uitvoering van deze voornemens zou volstrekt in strijd zijn met de
VN-Veiligheidsraadresoluties en IAEA-verplichtingen waaraan Iran zich
dient te conformeren. Deze ontwikkeling onderstreept naar de mening van
het kabinet eens te meer dat de Europese Unie zich actief moet voorbereiden op het nemen van additionele sanctiemaatregelen indien de
besprekingen tussen Iran en de E3+3 onvoldoende resultaat opleveren en
er via de VN-Veiligheidsraad geen consensus over verdere sancties kan
worden bereikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 21 501-20, nr. 458

4