Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

513
Vragen van de leden Leijten en Smits (beiden SP) aan de staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de minister van Onderwijs, Cultuur en
wetenschap over een groot tekort aan stages in de zorg (ingezonden 9 oktober
2012).
Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner
(Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 november 2012)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het artikel «Groot tekort aan stages in zorg»?1
Antwoord 1
Het is goed om te constateren dat het aantal leerlingen dat instroomt in een
zorgopleiding stijgt. Deze mensen hebben we hard nodig. Stages zijn een
onmisbaar onderdeel in hun opleiding. Dat deze momentopname laat zien dat
in sommige regio’s bij sommige opleidingen een tekort dreigt te ontstaan is
dan ook zorgwekkend.
Op landelijk niveau laat de laatste barometer van de stichting Samenwerking
Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) van oktober 20122 zien dat er geen
sprake is van een algeheel tekort aan stageplaatsen in de zorg. In de helft van
de regio’s zijn er zelfs meer dan voldoende stageplaatsen. Ik acht dan ook de
kans groot dat genoemde groep leerlingen nog voor januari een stageplaats
vindt.
Vraag 2
Met welke reden schrappen instellingen stageplekken, terwijl zij gefinancierd
worden door het stagefonds? Is het budget van het stagefonds niet toereikend? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Over de gehele linie zien we dat zorginstellingen steeds meer stageplekken
aanbieden. Het zou kunnen dat een individuele zorginstelling het aantal
aangeboden stageplaatsen niet helemaal laat meegroeien met het stijgend
aantal leerlingen. Met het stagefonds (jaarlijks € 99 miljoen) wordt beoogd
zorginstellingen te stimuleren om meer en betere stageplaatsen aan te
bieden. Het budget vanuit het stagefonds is niet bedoeld om geheel
1
2

ah-tk-20122013-513
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

De limburger,«Groot tekort aan stages in zorg» 06-10-2012.
SBB (2012), «SBB Barometer van de stageplaatsen- en leerbanenmarkt oktober 2012»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

kostendekkend te zijn voor de begeleiding van de stagiaires, maar als prikkel
voor de zorginstellingen. Overigens worden alleen gerealiseerde stageplaatsen gefinancierd. Uit de evaluatie van Anderson Elffers Felix (2011)3 blijkt dat
het Stagefonds slaagt in haar doelstellingen. Daarnaast kunnen werkgevers in
de zorg die stages aanbieden gebruik maken van de Wet vermindering
afdracht loonbelasting (Wva). De afdrachtvermindering onderwijs beoogt
werkgevers te ondersteunen in de kosten die gemaakt worden voor de
begeleiding van studenten die een leerwerktraject of stage volgen in het
kader van een erkende mbo-opleiding.
Vraag 3
Met welke reden heeft het stagefonds niet voor meer stageplaatsen gezorgd,
terwijl dit een van de doelstellingen is? Wilt u uw antwoord toelichten?4
Antwoord 3
Uit bovengenoemde evaluatie van AEF blijkt dat het stagefonds tot een groei
van het aantal gerealiseerde stageplaatsen heeft gezorgd.
Vraag 4
Hoeveel stageplaatsen zijn inmiddels wegbezuinigd, en welke zorgsectoren
betreft dit? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Navraag bij de directeur van «Zorg aan Zet» leert dat er geen stageplaatsen
zijn wegbezuinigd in zijn regio. Ook zien we op landelijk niveau een stijging
van het gerealiseerde aantal stageplaatsen.
Vraag 5
Zijn er verschillen in tekorten aan stageplaatsen in de regio’s? Zo ja, welke?
Hoe groot is het tekort aan stageplekken in de zorg per regio? Wilt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 5
Zie antwoord op vraag 1.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het onaanvaardbaar is als een student van de
opleiding wordt verwijderd omdat er geen stageplek voorhanden is, ook
nadat student, opleiding en kenniscentrum zich hiervoor hebben ingespannen? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
De stage is een cruciaal element van een beroepsopleiding en is daarom een
verplicht onderdeel van elke mbo-opleiding. Zonder het volgen van een stage
kan een mbo-student niet afstuderen en daarom is het van groot belang dat
er voldoende stages beschikbaar zijn. De instelling moet bij het inschrijven
van een student nagaan of er een goede opleiding (met inbegrip van stage)
geboden kan worden. Als een student wordt toegelaten tot een opleiding
mag van de instelling verwacht worden dat de student wordt geholpen bij het
vinden van een stageplek. Als het vanwege bijvoorbeeld arbeidsmarktomstandigheden onmogelijk blijk te zijn om een stageplek te vinden, dan moet
de student worden gestimuleerd om voor een andere studie of een andere
leerweg te kiezen. Gelukkig is hier in de betreffende regio geen sprake van.
Dit is ook nadrukkelijk nagevraagd bij de directeur van «Zorg aan Zet». Hij
heeft regelmatig contact met de onderwijsinstellingen en op basis daarvan
gaf hij aan dat dit niet is voorgekomen. Daarnaast zullen de zorginstellingen
en onderwijsinstellingen samen ervoor zorgen dat dit dreigende probleem
zorgvuldig en voortvarend wordt opgepakt.

3
4

Kamerstuk 29 282, nr. 111; Arbeidsmarktbrief, Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011
http://www.stagefondszorg.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 7
Zijn er inmiddels leerlingen verwijderd van een zorgopleiding omdat er geen
stageplaatsen zijn? Hoe voorkomt u dat hierdoor in de toekomst een tekort
ontstaat aan werknemers in de zorg, aangezien er de komende drie a vier jaar
duizenden extra nodig zijn? Wilt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 7
Er zijn geen signalen dat er stelselmatig studenten worden uitgeschreven
vanwege een tekort aan stages. Als er een tekort aan stages is dan zal de
student moeten worden gestimuleerd om voor een andere studie te kiezen.
Met het arbeidsmarktbeleid, zoals toegelicht in de arbeidsmarktbrieven van
vorig jaar, verhogen we de productiviteit en stimuleren we de werving en
behoud van zorgpersoneel. Ook zetten wij in op versterking van zelfredzaamheid waarmee we de groei van de zorgvraag proberen af te remmen.
Hiermee zetten we alles in werking om het dreigend tekort aan zorgpersoneel
voor de komende drie á vier jaar af te wenden.
Vraag 8
Is u bekend of er inmiddels leerlingen zijn gestopt met de opleiding wegens
het tekort aan stageplaatsen? Zo ja, hoeveel leerlingen betreft dit? Zo nee,
bent u bereid dit uit te zoeken en de Kamer hierover te informeren?
Antwoord 8
Deze gegevens worden niet bijgehouden.
Vraag 9
Hoeveel leerlingen denkt u in de zorg te kunnen aantrekken/behouden, indien
de tekorten aan stageplaatsen niet worden opgelost? Wilt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 9
Zoals eerder toegelicht is er op landelijke niveau geen sprake van een tekort
aan stageplaatsen. In de Arbeidsmarktprognoses van VOV-personeel in Zorg
en Welzijn 2011–20155 kunt u de instroom van het aantal leerlingen in
zorgopleidingen terugvinden.
Vraag 10
Wat is uw reactie op de uitspraak van de directeur van «Zorg aan zet», dat
over enkele jaren Limburgse regio’s tekorten aan stageplekken krijgen? Welke
maatregelen gaat u treffen om dit te voorkomen? Wilt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 10
Door het groeiend aantal leerlingen is het lastig om het aantal stageplekken
even hard mee te laten groeien. De directeur van «Zorg aan Zet» voorziet
dreigende tekorten aan stageplekken als er nu niet wordt ingegrepen. Hij
heeft ons laten weten dat hij samen met alle onderwijsinstellingen en
zorginstellingen in de regio dit probleem stevig zal aanpakken. Overigens
heeft deze goede samenwerking juist geleid tot de eerder genoemde hogere
instroom van leerlingen in zorgopleidingen. Hij is daarom overtuigd dat deze
uitdaging ook goed zal worden opgepakt in dit samenwerkingsverband.
Daarnaast is de stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
samen met de kenniscentra een stage- en leerbanenoffensief begonnen om
voor de 500 000 mbo-studenten voldoende stages en leerbanen te bieden,
ondanks de crisis..
Vraag 11
Bent u bereid op korte termijn maatregelen te treffen om alle tekorten aan
stageplaatsen in de zorg op te lossen? Zo nee, waarom niet?

5

Kamerstuk 29 282, nr. 149; Reactie op 5 onderzoeken arbeidsmarkt zorg, Tweede Kamer,
vergaderjaar 2010–2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3

Antwoord 11
Met het stagefonds en de ondersteuning aan regionale werkgeversverbanden
zoals «Zorg aan Zet» zien we het aantal stageplekken jaarlijks stijgen. Op dit
moment zien we dan ook geen noodzaak voor additionele maatregelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

4