Aan

Minister
TER BESLISSING

Aanbieden aan Tweede Kamer van onderzoeksrapport De
luchtvaart centraal

Datum
12 oktober 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/230205
Opgesteld door
Bestuurskern
Directie Luchtvaart

Aanleiding
Hierbij treft u het rapport De luchtvaart centraal aan, met begeleidende
Kamerbrief. De Inspectie Leefomgeving en Transport (hierna ILT) en de
beleidsdirectie werken aan een versterking van de rol van de overheid in de
luchtvaart. Dit rapport is in dat kader tot stand gekomen. De nota en brief zijn
gezamenlijk opgesteld.

Beslistermijn
17 oktober 2023
Bijlage(n)
2

Geadviseerd besluit
Kennis te nemen van het rapport en bijgevoegde Kamerbrief te ondertekenen
voor verzending naar de Tweede Kamer.
Kernpunten
•
Het ministerie werkt aan een versterking van de rol van de overheid in de
luchtvaart. De ILT en het beleidsdepartement werken daarin samen.
•
Het is een aanpak gericht op het versterken van beide organisaties en de
luchtvaartketen, zodat zij beter invulling kunnen geven aan de internationale
verplichtingen, verantwoordelijkheden en maatschappelijke opgaven, beter
kunnen inspelen op innovaties en ontwikkelingen en een sterkere rol kunnen
vervullen.
•
Onderdeel van de aanpak is een opdracht aan een consortium van
(organisatie)adviesbureaus, bestaande uit TwynstraGudde, AQE en To70.
•
Het consortium is gevraagd om een onderzoek te doen naar hoe de
luchtvaarttaken op dit moment worden ingevuld en wat er nodig is om de
ambities van de overheid in de luchtvaart te realiseren.
•
De stuurgroep voor het onderzoek met directeuren van de ILT en het
beleidsdepartement heeft het rapport vastgesteld.
•
Het eindrapport De luchtvaart centraal is 1 augustus 2023 door de
onderzoekers aangeboden.
•
In de Kamerbrief worden de context en de resultaten van het onderzoek
toegelicht. Ook benoemt de brief enkele stappen ter versterking die
momenteel worden gezet door de ILT en het beleidsdepartement.
•
Met dit rapport in de hand zal de ILT verdere stappen nemen om haar rol als
luchtvaartautoriteit te versterken.
•
De Kamerbrief is naar aanleiding van de bespreking in het Stafoverleg van 10
oktober 2023 aangevuld.

Pagina 1 van 3

Datum
12 oktober 2023

Krachtenveld
De onderzoekers hebben gesprekken gevoerd met medewerkers van het
beleidsdepartement en de ILT en met een groot aantal relevante externe
organisaties om reflecties op de huidige situatie op te halen.

Onze referentie
IENW/BSK-2023/230205

Toelichting
Inhoud van het rapport
In het Stafoverleg van 7 juli jl. zijn de voorlopige hoofdpunten van het
conceptrapport met u besproken. Een overzicht van de hoofdlijnen in het
definitieve rapport:

Aan
Minister

•

•

•

•

Opgesteld door
Bestuurskern
Directie luchtvaart

Bijlage(n)
2

De onderzoekers benoemen dat in de huidige situatie er veel zaken goed gaan
en beschrijven knelpunten die het behalen van de ambities kunnen
belemmeren. Een van de constateringen is dat de relatie tussen
doelen/prioriteiten, middelen en de inzet daarvan niet transparant is. Ook is
de luchtvaartketen niet goed gesloten en is het compliancemanagement voor
veiligheid nog niet op orde. Daarnaast is op dit moment geen sprake van een
aanwijsbare en herkenbare Nederlandse luchtvaartautoriteit omdat er onder
andere bevoegdheden zijn uitbesteed. De luchtvaarttaken binnen de ILT zijn
versnipperd belegd.
De onderzoekers hebben enkele buitenlandse autoriteiten onderzocht en
constateren dat het daar duidelijker is wie de luchtvaartautoriteit is. Beleid,
wet- en primaire regelgeving maken in de basis geen deel uit van die
luchtvaartautoriteit en er is volgens de onderzoekers in deze landen sprake van
een sterk samenspel tussen beleid en toelating en toezicht.
Conform de opdracht geven de onderzoekers bouwstenen om te werken aan
de versterking. Deze gaan over wat op verschillende niveaus en in
verschillende onderdelen van de keten gedaan zou kunnen worden, zowel
gezamenlijke bouwstenen, als bouwstenen specifiek voor de ILT en het
beleidsdepartement.
Om deze bouwstenen in perspectief te plaatsen geven de onderzoekers eerst
op een aantal thema’s hun beeld. Als er in Nederland een luchtvaartautoriteit
is, zo constateren de onderzoekers, dan is dat de ILT gezien haar taken op
het gebied van toelating, toezicht en handhaving. Het beleidsdepartement is
verantwoordelijk voor beleid, wet- en regelgeving en heeft de
verantwoordelijkheid voor de inrichting van het systeem.

Vervolgtraject
De bouwstenen in het onderzoek bevestigen dat de ILT en het
beleidsdepartement met de goede stappen bezig zijn en geven aanvullende
handvatten om de ambities te bereiken. De ILT en het beleidsdepartement
onderschrijven de uitkomsten van het rapport en hechten er belang aan om
zorgvuldig samen verdere stappen te zetten. Mede op basis van deze bouwstenen
werken zij de komende periode nadere, concrete verbetervoorstellen uit om te
komen tot een volwaardige luchtvaartautoriteit binnen een sterke
luchtvaartketen. Aan sommige verbeterpunten werd al gewerkt, zoals een sterk
samenspel tussen de ILT en het beleidsdepartement met behoud van ieders
verantwoordelijkheid, de versterking door extra capaciteit, het inrichten van een
kenniscentrum en het binnen de ILT versterken van de regie op de
luchtvaarttaken en de zichtbaarheid. Andere bouwstenen pakken zij gefaseerd op.

Pagina 2 van 3

Een aantal betreft meer fundamentele vraagstukken, waar voor de uitwerking en
de weging tijd nodig is.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Datum
12 oktober 2023
Onze referentie
IENW/BSK-2023/230205
Opgesteld door
Bestuurskern
Directie luchtvaart
Aan
Minister

Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

02

Kamerbrief aanbieding
onderzoeksrapport versterking
luchtvaartautoriteit

Brief waarin het
onderzoeksrapport De
luchtvaart centraal aan de
Kamer wordt aangeboden

03

Onderzoeksrapport De
luchtvaart centraal

Onderzoeksrapport van
TwynstraGudde, to70 en AQE

Bijlage(n)
2

Pagina 3 van 3