Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

28 676

NAVO

Nr. 231

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 oktober 2015
Op 8 oktober jl. kwamen de Ministers van Defensie te Brussel bijeen. De
bijeenkomst stond voornamelijk in het teken van de voorbereidingen voor
de Navo-Top in Warschau op 8 en 9 juli 2016. De Ministers spraken over
de uitvoering van het Readiness Action Plan (RAP) en de langetermijnaanpassing van de Navo. Tijdens een ingelaste werksessie spraken zij voorts
over de Russische militaire acties in Syrië en de veiligheidssituatie in
Afghanistan. Tevens is de Navo-Georgië Commissie bijeen geweest.
Werksessie
De Secretaris-generaal constateerde dat de uitvoering van het RAP goed
verloopt. Het concept voor de verbeterde (enhanced) NATO Response
Force (NRF) is voltooid. De eerste zes NATO Force Integration Units
(NFIU’s) zijn geopend en additionele NFIU’s worden opgericht in Hongarije
en Slowakije. Verder hebben de militaire autoriteiten van de Navo
bevestigd dat de NRF ook kan worden ontplooid en ondersteund op de
zuidflank.
Samen met mijn Duitse collega heb ik aangekondigd dat Nederland en
Duitsland in 2019 de landcomponent van de VJTF zullen leveren.
Nederland wil ook op de lange termijn betrokken blijven bij de structurele
verbetering van de gereedheid en inzetbaarheid van de Navo. De
Nederlandse bijdrage aan de VJTF in 2019 wordt gefinancierd vanuit de
reguliere gereedstellingsbudgetten, aangevuld met de € 10 miljoen die in
het kader van de Motie-Van der Staaij is gereserveerd voor deelneming
aan de VJTF.
Op de Top in Warschau zullen de gereedheid en inzetbaarheid van de
Navo-strijdkrachten naar verwachting aanzienlijk zijn verbeterd. Echter, in
de aanloop naar deze Top vragen nog enkele kwesties nadrukkelijk de
aandacht. De Secretaris-generaal sprak zijn bezorgdheid uit over de
slechte vulling van de Standing Naval Forces (SNF). Evenals mijn
Amerikaanse collega heb ik de bondgenoten opgeroepen schepen te

kst-28676-231
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 676, nr. 231

1

leveren aan de SNF. Ik heb beklemtoond dat de Navo goed gevulde
staande vlootverbanden nodig heeft om in voorkomend geval snel te
kunnen reageren op maritieme dreigingen. Voorts wees de Secretarisgeneraal op de onderbezetting van de NATO Command Structure (NCS).
Ik heb mijn collega’s gevraagd voldoende gekwalificeerd personeel te
leveren voor de NCS. Het is van belang dat de NCS is gevuld met geschikt
personeel, zeker nu de taken die voortvloeien uit het RAP een groot
beroep doen op de capaciteit van de commandostructuur.
De Secretaris-generaal vroeg ook aandacht voor de nationale wet- en
regelgeving over grensoverschrijdend transport van militairen en
materieel. Bondgenoten moeten hun wet- en regelgeving aanpassen aan
de korte reactietijd van de Very High Readiness Joint Task Force (VJTF).
Nederland voldoet reeds aan de gestelde Navo-normen, hoewel een
voortdurende inspanning nodig is om dit te allen tijde te garanderen.
Tijdens de werksessie heb ik opgeroepen tot betere samenwerking tussen
de Navo en de EU, in het bijzonder op het gebied van hybride oorlogsvoering. De aanpak van de dreigingen op de flanken van het verdragsgebied vergen de gecoördineerde inzet van Navo- en EU-instrumenten.
Tijdens het Nederlandse EU-voorzitterschap in de eerste helft van 2016 zal
Nederland pleiten voor betere samenwerking tussen de EU en de Navo en
aansturen op de aanname van een gezamenlijke EU-Navo verklaring op
de Top in Warschau.
Tot slot heb ik wederom gepleit voor het publiceren van de nieuwe
nationale input-output cijfers, zodat nationale parlementen meer inzicht
krijgen in de capaciteiten die voor het beschikbare budget kunnen worden
geleverd.
Werklunch
De Ministers spraken over de militaire, politieke en institutionele
langetermijnaanpassing van de Navo. In de aanloop naar de Top in
Warschau zullen aanpassingsmaatregelen worden uitgewerkt. Tijdens de
werklunch werd vooral aandacht besteed aan geloofwaardige
afschrikking, de relatie met Rusland en de dreigingen op de zuidflank.
Het is van belang dat de Navo in staat is om potentiële tegenstanders af te
schrikken. Het Nederlandse standpunt is dat geloofwaardige afschrikking
grotendeels wordt bereikt door de volledige uitvoering van het RAP.
Daartoe zijn reeds belangrijke stappen gezet, zoals de versterking van de
NRF.
Alle Ministers waren het erover eens dat Rusland nauwelijks nog als
partner kan worden beschouwd. Tegelijkertijd is het noodzakelijk met
Rusland in gesprek te blijven, onder meer vanwege het permanente
Russische lidmaatschap van de VN-Veiligheidsraad en de rol die het land
zou kunnen spelen bij het oplossen van conflicten. Verder zijn contacten
met Rusland van belang om misverstanden en ongelukken te voorkomen.
De Ministers beklemtoonden dat het RAP de Navo in staat moet stellen te
reageren op dreigingen waar dan ook in het verdragsgebied, dus ook op
de zuidflank. Voorts zouden geruststellende maatregelen kunnen worden
overwogen voor de zuidelijke Navo-landen.
Ingelaste werksessie over Syrië en Afghanistan
De Ministers spraken hun bezorgdheid uit over de Russische militaire
acties in Syrië, in het bijzonder de aanvallen op de Syrische oppositie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 676, nr. 231

2

waarbij burgerslachtoffers zijn gevallen. De Ministers veroordeelden de
Russische schending van het Turkse luchtruim. Ik heb onderstreept dat
Rusland de aanvallen op de Syrische oppositie onmiddellijk moet staken
en maatregelen moet nemen om burgerslachtoffers te voorkomen.
De veiligheidssituatie in Afghanistan kwam ook aan de orde. De Ministers
waren het erover eens dat het zorgelijk is dat de Taliban in staat waren
Kunduz tijdelijk in te nemen. Het is duidelijk dat de Afghan National
Defence and Security Forces nog steeds ondersteuning nodig hebben.
Veel Ministers vonden dat de transitie naar fase 2 van de Resolute
Support missie pas kan beginnen als de omstandigheden dit toelaten.
Tijdens de ingelaste werksessie betuigde de Amerikaanse Secretary of
Defense Carter spijt over het bombardement op het ziekenhuis van Artsen
Zonder Grenzen op 3 oktober jl. De Verenigde Staten, de Navo en de
Afghaanse autoriteiten zullen, in onderling overleg, ieder onderzoek doen
naar dit incident.
Navo-Georgië Commissie
In de Navo-Georgië Commissie spraken de Ministers met hun Georgische
ambtgenoot Tinatin Khidasheli. Minister Khidasheli bedankte de bondgenoten voor hun bijdragen aan het Substantial NATO Georgia Package.
Vervolgens herinnerde zij de Ministers aan de toezegging op de Top in
Boekarest in 2008 dat Georgië uiteindelijk lid zal worden van de Navo.
Veel Ministers prezen de betrouwbaarheid van Georgië en de bijdragen
die het land levert aan Navo-operaties. Zij constateerden ook dat Georgië
voortuitgang heeft geboekt op het gebied van defensiehervormingen. Er
is thans echter geen consensus over het lidmaatschap van Georgië.
Nederland steunt de Euro-Atlantische aspiraties van Georgië.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 676, nr. 231

3