Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

28 638

Mensenhandel

Nr. 142

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 februari 2016
Bij brief van 8 februari vroeg uw Kamer mij om een reactie op het artikel
«Minder straffen mensenhandel» dat op 8 februari verscheen in het
Algemeen Dagblad. Graag voldoe ik, mede namens de Staatssecretaris,
aan dat verzoek.
Vooropgesteld moet worden dat hoewel de kop van het artikel spreekt
over mensenhandel het vervolg uitsluitend over mensensmokkel gaat.
Ofschoon mensensmokkel en mensenhandel raakvlakken hebben, is er
een duidelijk onderscheid tussen beide delicten. Mensensmokkel is het
illegaal en veelal georganiseerd de grens over brengen van personen die
niet over de juiste papieren beschikken. Mensenhandel is het werven,
vervoeren of verhandelen van mensen tegen hun wil, met als doel
seksuele uitbuiting, arbeidsuitbuiting of een andere vorm van uitbuiting.
Als gevolg van de humanitaire crisis in het Midden Oosten is in het najaar
van 2015, zoals bekend, een grote stroom vluchtelingen op gang
gekomen. Het kabinet heeft met het oog op het tegengaan van mensensmokkel in de zomer van 2015 een tijdelijke ministeriële commissie
migratie ingesteld onder leiding van de Minister-President die onder
andere besloot tot het instellen van een speciaal Gemeenschappelijk
mensensmokkelteam (GMST) bestaande uit Openbaar Ministerie (OM),
Koninklijke Marechaussee (KMar), politie, IND, COA, Expertisecentrum
mensenhandel/ mensensmokkel (EMM) en NCTV dat actief mensensmokkelaars gaat opsporen. Het Mobiel Toezicht Vreemdelingen door de KMar
is geïntensiveerd en spoort veel verdachten van mensensmokkel op, zoals
uit het AD-artikel blijkt. Ook wordt het netwerk van verbindingsofficieren
(politie en KMar) en verbindingsmagistraten (OM) in Europa en
daarbuiten uitgebreid en beter ingericht voor het snel uitwisselen van
informatie over smokkelnetwerken en het bevorderen van gezamenlijke
Europese en internationale opsporing en vervolging van mensensmokkelaars en hun organisaties. Om duidelijk te maken hoe ernstig de regering
mensensmokkel neemt worden de maximumstraffen verhoogd naar 6 tot

kst-28638-142
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 638, nr. 142

1

18 jaar, afhankelijk van de omstandigheden (art 197a van het Wetboek van
Strafrecht). Uw Kamer bespreekt dit wetsvoorstel binnenkort.
Het AD-artikel is gebaseerd op cijfers van de Rechtspraak, dus op
rechterlijke uitspraken en opgelegde straffen. Indien echter gekeken zou
worden naar de instroom van mensensmokkelzaken bij het OM dan zit
daar sinds 2012 daar een stijgende lijn in: van 155 in 2012 naar 220 in
2015. Voor 2015 ligt het zwaartepunt daarbij in de tweede helft van het
jaar. Dat hangt samen met de verhoogde inzet op MTV-controles en
opsporing die in die periode hun beslag hebben gekregen. Het OM moet
overigens wegens gebrek aan bewijs sommige mensensmokkelzaken
seponeren en is met KMar en politie doorlopend in gesprek over de aard
en bewijsbaarheid van de zaken die instromen.
Al met al concludeer ik dat de hierboven genoemde nieuwe maatregelen
tot gevolg hebben dat er meer mensensmokkelaars worden aangehouden
en dat de vanaf september 2015 bij het OM aangedragen zaken nog niet
tot meer veroordelingen hebben geleid. De doorstroming van aanhouding
naar terechtzitting en het justitieel onderzoek vergen enige tijd. De te
verwachten effecten van die geïntensiveerde inspanning in de opsporing
zullen derhalve pas zichtbaar worden in de cijfers over 2016, zoals in het
AD-artikel terecht wordt opgemerkt.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 28 638, nr. 142

2