Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 3119

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 juni 2023
Inleiding
Sinds 3 november 2015 is uw Kamer in diverse tranches geïnformeerd
over de aanwijzing van veilige landen van herkomst in de zin van de
Procedurerichtlijn1.
De lidstaten van de Europese Unie worden niet op basis van de Procedurerichtlijn als veilige landen van oorsprong beschouwd, maar op basis van
het rechtstreeks werkende Protocol nr. 24 bij het Verdrag betreffende de
werking van de Europese Unie, inzake Asiel voor onderdanen van
lidstaten van de Europese Unie. Dit is zoals aangegeven in de Kamerbrief
van 26 september 20172.
Per brief van 6 mei 20213 werd u geïnformeerd over de uitspraak van de
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State van 7 april 20214. Uit
die uitspraak volgde onder andere dat de destijds als veilig land van
herkomst aangemerkte landen opnieuw herbeoordeeld moesten worden
en dat de periodieke herbeoordeling elke twee jaar moet plaatsvinden.
Voor de eerste landen op de veilige landenlijst is die termijn bereikt. Met
deze brief doe ik u daarom de herbeoordelingen toekomen van Georgië,
Marokko en Tunesië. De toelichting per land is opgenomen in de bijlage.
Bij de verzameling van landeninformatie ten behoeve van de herbeoordelingen wordt, zoals hierboven aangegeven, voor elk land gezocht naar de
in de Procedurerichtlijn genoemde bronnen. Het gaat in het bijzonder om
informatie uit andere lidstaten, het EUAA, de UNHCR, de Raad van Europa
en andere relevante internationale organisaties. In de bijlage is per land
aangegeven welke bronnen ten behoeve van deze herbeoordelingen
1

Richtlijn 2013/32/EU, Pb EU L 180 van 29.6.2013.
Kamerstuk 19 637, nr. 2349.
Kamerstuk 19 637, nr. 2726.
4
Uitspraak van 7 april 2021, ECLI:NL:RVS:2021:738.
2
3

kst-19637-3119
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 19 637, nr. 3119

1

geraadpleegd zijn. Daarbij is aangegeven wanneer er geen (actuele)
rapportages zijn gevonden die bruikbaar waren voor de herbeoordeling
en om welke bronnen het daarbij gaat. Zoals eerder toegelicht, wordt van
bijvoorbeeld de UNHCR vaak geen (actuele) informatie gevonden die voor
dit doel geschikt is. Dat komt doordat deze organisatie niet over elk land
ter wereld (regelmatig) rapporteert en de focus bovendien vooral ligt op
landen die juist niet op de lijst van veilige landen van herkomst
voorkomen. Een reden waarom informatie van Freedom House en het
U.S. State Department bij elk land betrokken wordt, is dat beide bronnen
jaarlijks, inzichtelijk, grondig en in brede zin
rapporteren over de mensenrechtensituatie in (nagenoeg) alle landen ter
wereld. Voor alle landen die zijn herbeoordeeld, geldt dat de beschikbare
informatie relevante informatie betreft van meerdere gezaghebbende
internationale organisaties. Om die reden ben ik van mening dat deze
bronnen de conclusie per land kunnen dragen.
Uitkomst van de herbeoordelingen
Uit de herbeoordeling volgt dat ik de aanwijzing van Georgië, Marokko en
Tunesië als veilig land van herkomst voortzet. Daarbij zijn per land enkele
uitzonderingsgebieden en/of uitzonderingsgroepen opgenomen. Ten
aanzien van Georgië is de situatie ten opzichte van de vorige herbeoordeling ongewijzigd. Ten aanzien van Marokko is een verduidelijking
opgenomen en voor Tunesië is er een uitzonderingsgroep toegevoegd.
Per land gaat het om:
– Georgië; veilig land van herkomst met uitzondering van:
• De gebieden die niet onder de effectieve controle van de centrale
autoriteiten staan (Abchazië en Zuid-Ossetië);
• LHBTI.
– Marokko; veilig land van herkomst met uitzondering van:
– LHBTI;
• (Online) journalisten en (mensenrechten)activisten die kritiek
uitoefenen op de Islam, het koningshuis en/of de Marokkaanse
regering, onder meer vanwege het officiële standpunt van de
regering betreffende de Westelijke Sahara;
• Personen die met strafrechtelijke vervolging te maken krijgen.
Ten aanzien van deze groep is een verduidelijking opgenomen.
Deze uitzonderingsgroep is oorspronkelijk in het beleid opgenomen, omdat het systeem van rechtsmiddelen in Marokko wettelijke
waarborgen biedt tegen schendingen van de rechten en vrijheden,
maar deze niet altijd ten volle worden nageleefd. Het gaat hier dus
niet om iedere persoon die een strafbaar feit heeft gepleegd of
daarvan wordt verdacht, maar om personen die met strafvervolging te maken krijgen en die concreet aannemelijk kunnen maken
dat voornoemde waarborgen in hun individuele geval niet worden
geboden.
– Tunesië; veilig land van herkomst met uitzondering van:
• LHBTI;
• Personen die een S17-maatregel opgelegd hebben gekregen;
• Journalisten, activisten en politiek opponenten die kritiek uitten op
de president en/of regering;
• Personen die met strafrechtelijke vervolging te maken krijgen. Dit is
een nieuwe uitzonderingsgroep en hiervoor geldt dezelfde
toelichting als is opgenomen bij Marokko.
De asielaanvragen van personen uit genoemde uitzonderingsgroepen
worden in spoor 4 (de algemene asielprocedure) behandeld in plaats van
in spoor 2 (verkort spoor voor asielzoekers uit veilige landen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 19 637, nr. 3119

2

herkomst). Overigens kan voor asielzoekers afkomstig uit een veilig land
van herkomst altijd op individuele basis geoordeeld worden dat behandeling in spoor 4 in plaats van in spoor 2 aangewezen is.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
E. van der Burg

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 19 637, nr. 3119

3