2019D07693

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
hebben enkele fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen over de brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 22 januari 2019 inzake de reactie op het rapport Evaluatie Wet
van wijziging SBB (Kamerstuk 31 524, nr. 395).
De voorzitter van de commissie,
Tellegen
De adjunct-griffier van de commissie,
Alberts

nds-tk-2019D07693

1

Inhoud
I

II

blz.

Vragen en opmerkingen uit de fracties
• Inbreng van de leden van de CDA-fractie
• Inbreng van de leden van de SP-fractie
• Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
Reactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap

2
2
4
4
5

I Vragen en opmerkingen uit de fracties
Inbreng van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap d.d.
22 januari 2019 inzake de evaluatie wet van wijziging SBB1. De leden zijn
van mening dat in een korte tijd een knappe prestatie is neergezet door de
betrokken partijen uit onderwijs en bedrijfsleven. De leden zien in het
onderzoek van Berenschot2 ook wel enkele zorgpunten en hebben daar
nog wat vragen over.
Beroepspraktijkvorming
Eén van de wettelijke taken ten aanzien van de beroepspraktijkvorming is
het bevorderen van de kwaliteit van de beroepspraktijkvorming. De leden
willen graag weten wat hierbij onder kwaliteit wordt verstaan en hoe hier
in de praktijk aan gewerkt wordt. Al helemaal aangezien de adviseurs
minder vaak een bezoek aan leerbedrijven brengen en de dienstverlening
meer op afstand en digitaal is vormgegeven. Kan de Minister aangeven
hoe vaak adviseurs een bedrijf bezoeken en hoe beslist wordt of een
bedrijf wel/geen fysiek bezoek krijgt, zo vragen deze leden.
De SBB heeft ervoor gekozen om bij de start in te zetten op het bevorderen van de kwaliteit van de leerplekken boven het maximaliseren van
het aantal leerbedrijven. Hoe ziet deze verhouding er nu na de startjaren
uit? Daarnaast ziet de SBB het trainen en coachen van alleen beginnende
praktijkbegeleiders als haar wettelijke taak. De voornoemde leden willen
graag weten wat die wettelijke taak precies inhoudt en of volgens de
Minister de SBB haar wettelijke taak te beperkt ziet. De leden zijn van
mening dat gezien de keuze om de kwaliteit van het aantal leerbedrijven
te bevorderen, het een logische keuze zou zijn om ook een opleidingsaanbod voor meer gevorderde praktijkopleiders aan te bieden (aangezien
hier ook vraag naar is). Graag willen zij weten of de Minister dit ook zo ziet
en wat zij gaat doen om te bevorderen dat meer ervaren praktijkopleiders
ook in voldoende mate in aanmerking kunnen komen voor opleiding en
coaching.
De onderzoekers concluderen dat over een aantal sectoren minder kennis
bij de adviseurs aanwezig is. Dit gaat met name om kleinere specialistische bedrijven. Hierdoor wordt er minder maatwerk toegepast. Kan de
Minister aangeven om welke kwalificatiedossiers dit gaat? Hoe kan zij er
toch voor zorgen dat er, bijvoorbeeld door met een landelijke in plaats van
een regionale adviseur te werken, voor al die sectoren wel voldoende
kennis bij de SBB komt? Kan zij dit tevens verbinden aan het signaal uit
1
2

Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven
Evaluatie overgang wettelijke taken kenniscentra beroepsonderwijs bedrijfsleven naar
Samenwerkingsorganisatie beroepsonderwijs en bedrijfsleven (SBB), Berenschot, 11 december
2018, bijlage bij Kamerstuk 31 524, nr. 395

2

het onderzoek dat doelmatigheidscijfers beter geduid moeten worden
door sectorspecialisten binnen SBB, met name bij sectoren waar relatief
weinig cijfers beschikbaar zijn, zo vragen de leden.
Kwalificatiestructuur
De herziening van de kwalificatiestructuur maakt geen onderdeel uit van
deze evaluatie. De voornoemde leden willen graag weten of de herziening
van de kwalificatiestructuur nog geëvalueerd wordt en zo ja, wanneer zij
dit kunnen verwachten. Tevens willen zij graag weten wat de reactie van
de Minister is op de conclusie uit het Berenschotonderzoek dat «als het
gaat om werkbaarheid van de kwalificatiestructuur een deel van de
geïnterviewde mbo-instellingen aangeeft dat bij sommige sectoren de
basis van het kwalificatiedossier inclusief (het groot aantal) keuzedelen
nog onvoldoende ruimte biedt. Overall lijkt daarom vooral de conclusie
gerechtvaardigd dat de beheersbaarheid van de kwalificatiestructuur ook
binnen de overlegstructuur die ontstaan is na invoering van de Wijzigingswet een uitdaging blijft». Kan de Minister hierbij ook ingaan op
welke manieren de SBB naar ruimte zoekt om hieraan tegemoet te komen
willen voorgenoemde leden graag weten, zo vragen de leden.
Doelmatigheid
De leden willen graag weten wat de reden is dat de Minister in haar
beleidsreactie geen aandacht heeft besteed aan de onduidelijkheid over
de taakverdeling tussen de SBB en de CMMBO.3 Tevens ontvangen zij
graag een beleidsreactie van de Minister op de zinsnede «De verantwoordelijkheden voor een doelmatig aanbod zijn op papier helder belegd.
Wanneer in de praktijk echter sprake lijkt van ondoelmatigheid en CMMBO
advies heeft uitgebracht, dan zien we dat verwachtingen toch verschillen
ten aanzien van de primaire verantwoordelijkheid voor opvolging van dat
advies en de uiteindelijke borging van een doelmatig aanbod. Zowel
binnen de SBB-organisatie als bij andere stakeholders verschillen de
meningen over de mate waarin SBB in dat geval een rol heeft ten opzichte
van de individuele of samenwerkende mbo-instellingen, bedrijfsleven,
MBO Raad en de Minister van OCW».
Sectorale betrokkenheid
Op welke manieren wil de Minister en de SBB de sectorale betrokkenheid
van het bedrijfsleven vergroten? Wat is de reden geweest dat ten tijde van
de wetswijziging de verhouding van de zetelverdeling onderwijsbedrijfsleven in de sectorkamers van 1/3, 1/3, 1/3 veranderd is naar 1/2,
1/4, 1/4? Wat is de reden dat ondanks de conclusie dat de sectorale
betrokkenheid is afgenomen, de Minister niet opnieuw naar deze
verhouding kijkt, zo willen de leden graag weten.
Overig
In de evaluatie wordt gesproken over de aanvullende taken van de SBB ter
bevordering van de aansluiting onderwijs – arbeidsmarkt. De leden
vragen of de Minister kan aangeven om welke activiteiten dit gaat.
De SBB moet volgens de Minister voldoende oog houden voor vernieuwingsimpulsen. De leden willen graag weten of de SBB hiervoor extra
middelen ontvangt van de Minister. Ook willen voornoemde leden graag
weten wat de reden is dat de SBB op dit gebied nog niet zoveel eigenstandig acteerde en wat er nodig is om dat wel te laten gebeuren.

3

Commissie Macrodoelmatigheid mbo

3

Berenschot geeft aan dat voor de sectorkamers de rol, de plek binnen de
structuur van SBB, de plek in proces en status van de adviezen van de
Toetsingskamer niet altijd helder zijn. Ook valt in dit rapport te lezen dat
het voor de leden van de sectorkamer niet altijd duidelijk is of
de sectorkamer de beslissing neemt of dat de Toetsingskamer het voor het
zeggen heeft. Graag willen de leden van de CDA-fractie weten of de
Minister dit herkent en wat er gedaan wordt om meer helderheid te
creëren.
Inbreng van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie stellen vast dat de Wet van wijziging SBB4 de
wettelijke taken van de kenniscentra overhevelde naar de SBB. Hierbij was
in het regeerakkoord vastgelegd dat er 60 miljoen euro wordt bezuinigd
op een bedrag van 110 miljoen euro: meer dan 50% dus. Bezuinigen was
de belangrijkste achterliggende gedachte vonden de leden destijds. Een
reductie van 1.100 naar 450 voltijdsbanen, waardoor 650 mensen op straat
kwamen te staan. Kan de Minister zeggen hoe deze 650 mensen terecht
zijn gekomen? Daarnaast vragen de leden hoe hoog de afvloeiingskosten
waren die optraden bij het ontslag van deze mensen.
Uit de evaluatie komt naar voren dat de sectorale betrokkenheid is
verminderd. In haar reactie gaat de Minister eraan voorbij dat een
belangrijke oorzaak hiervan is dat kenniscentra meer publieke middelen
hadden om dit te organiseren en dat de SBB met de grote bezuinigingsslag deze middelen niet heeft. De SBB moet haar huidige taken
uitvoeren met meer dan de helft minder middelen dan de voormalige
kenniscentra. Ook wordt van de SBB steeds méér verwacht, zoals het
erkennen van meer bedrijven in het kader van het BBL-offensief, het
verbeteren van de kwaliteit van de erkenning en het versterken van de
sectorale betrokkenheid zonder dat daar een uitbreiding van middelen/
menskracht tegenover staat. De leden vragen hoeveel tijd en middelen de
SBB nu heeft voor de erkenning van de leerbedrijven, vergeleken met de
voormalige kenniscentra. Daarnaast vragen de leden of de Minister het
wenselijk acht dat de communicatie met leerbedrijven steeds meer wordt
gedigitaliseerd omdat de SBB te weinig middelen heeft om via regelmatige bezoeken de relatie met individuele leerbedrijven en studenten te
onderhouden. Deze leden willen weten welke risico’s de Minister ziet ten
aanzien van de toenemende digitalisering.
Inbreng van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige evaluatieonderzoek. Het verheugt hen dat bij de best
ingrijpende overheveling van de wettelijke taken van zeventien kenniscentra naar één landelijke SBB de doelen van de wet grotendeels zijn
gerealiseerd. Wel hebben zij nog enkele vragen.
Kan de Minister uitleggen in hoeverre mbo’ers nu daadwerkelijk een rol
spelen binnen het beleid van de SBB? Worden zij slechts geïnformeerd of
oefenen zij daadwerkelijk invloed uit? Wat zijn de opbrengsten van het
BBL-offensief?
In hoeverre lukt het nu om bij leerbedrijven leerwerkplaatsen in het kader
van de beroepsbegeleidende leerweg te creëren, zo vragen deze leden de
Minister.

4

Wet van wijziging van 16 april 2015 tot wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs inzake overgang van de wettelijke taken van kenniscentra beroepsonderwijs
bedrijfsleven naar de Samenwerkingsorganisatie beroepsonderwijs bedrijfsleven, Staatsblad
2015, nr. 170.

4

II Reactie van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

5