Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3124
Vragen van het lid Alkaya (SP) aan de Staatssecretaris van Economische
Zaken en Klimaat over de verhoging van de postzegelprijs (ingezonden
1 augustus 2018).
Antwoord van Staatssecretaris Keijzer (Economische Zaken en Klimaat)
(ontvangen 7 september 2018).
Vraag 1
Hoe verklaart u dat de Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft besloten
dat PostNL de postzegelprijs met 14,2% mag verhogen?1
Antwoord 1
De Autoriteit Consument en Markt (ACM) berekent jaarlijks vóór 1 september
op grond van artikel 14b, eerste lid, van de Postregeling 2009 de tariefruimte
voor de universele postdienst (UPD) voor het komende kalenderjaar. In
dezelfde regeling is vastgelegd dat de ACM bij deze berekening rekening
houdt met inflatie, volumeontwikkeling en eventueel gerealiseerd overrendement (bijlage 3, onderdeel C). Deze regels moeten enerzijds zorgen voor de
betaalbaarheid van de UPD door consumenten en bedrijven niet teveel te
laten betalen voor de postbezorging. Anderzijds moet ook de continuïteit van
de UPD geborgd worden door te zorgen dat PostNL de UPD rendabel kan
uitvoeren. In dit geval heeft de ACM berekend dat de tariefruimte voor de
UPD voor 2019 14,2% hoger ligt dan de tariefruimte voor 2018. De verhoogde
tariefruimte is te verklaren door aanhoudende daling van het aantal poststukken. Deze daling bedroeg in 2017 15,53%. Het is uiteindelijk aan PostNL om te
besluiten in welke mate zij gebruik maakt van de tariefruimte en te bepalen
wat de postzegelprijs in 2019 wordt.
Vraag 2 en 3
Deelt u de mening dat een voor vele mensen essentiële dienst steeds minder
betaalbaar en daarmee ontoegankelijk wordt?

1

ah-tk-20172018-3124
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.rtlnieuws.nl/geld-en-werk/postzegel-kan-volgend-jaar-11-cent-duurder-worden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Deelt u de mening dat het ontoelaatbaar is dat postzegels ieder jaar fors in
prijs stijgen, terwijl de dienstverlening met flinke sprongen achteruit gaat,
onder meer door het verwijderen van 9.000 brievenbussen?2
Antwoord 2 en 3
Vorig jaar hebben onderzoekers bij de evaluatie van de UPD vastgesteld dat
de betaalbaarheid en de toegankelijkheid van de UPD inderdaad onder druk
staan, maar dat ze nog wel zijn gegarandeerd (bijlage bij Kamerstuk 29 502,
nr. 140). Zo zit de postzegelprijs als meest zichtbare indicator voor de
betaalbaarheid van de UPD in een stijgende lijn, maar deze ligt – na correctie
voor koopkracht – niettemin nog steeds onder de gemiddelde prijs in Europa.
Ten aanzien van het aantal en de spreiding van brievenbussen verwijs ik
graag naar de beantwoording van de vragen van het lid Weverling (VVD), die
tegelijkertijd met deze vragen wordt verstuurd.
Ik ben van mening dat er op korte termijn maatregelen nodig zijn om de
betaalbaarheid en toegankelijkheid ook de komende jaren te kunnen
garanderen. Ik heb uw Kamer daarom wijzigingen van de Postwet 2009 en de
Postrichtlijn voorgesteld in mijn recente brief (Kamerstuk 29 502, nr. 158). Ik
ga hier graag op korte termijn met uw Kamer over in gesprek.
Vraag 4
Hoe verhoudt de stijging van de kosten die burgers en kleine bedrijven
maken voor gebruik van postdiensten zich tot de kosten die grote zakelijke
klanten maken?
Antwoord 4
De prijs van enkelstuks UPD-post is hoger dan de prijs die grote zakelijke
gebruikers betalen voor de diensten van postvervoerders. Dit heeft verschillende oorzaken. Deze grote afnemers, zoals banken of verzekeraars, hebben
dankzij grote volumes een sterke positie bij de contract- en tariefonderhandelingen met de postvervoerder. Ook verschillen de kosten voor collectie en
sortering.
De krimp vergroot het prijsverschil tussen consumentenpost en partijenpost
van zakelijke afnemers verder. De kosten van het netwerk van de UPDverlener worden verdeeld over de UPD-post en de zakelijke post, omdat dit
over hetzelfde netwerk gaat. De invloed hiervan op de kosten van de UPD is
onderwerp van de door mij voorgestelde wijzigingen van de Postwet in mijn
recente brief (Kamerstuk 29 502, nr. 158). De aanzienlijke concurrentie op de
markt voor zakelijke partijenpost in de 24-, 48- en 72+-uurs markt zorgt voor
versnippering van zakelijke volumes over meerdere spelers op de markt, en
daarmee versmalt de basis voor het financierbaar houden van het UPDnetwerk. Hoe minder volume, hoe hoger de (vaste) kosten per poststuk.
Tegelijkertijd profiteert de UPD van kostenreducties behaald door concurrentie op het zakelijke segment. Door de krimp slaan de baten van concurrentie
op de postmarkt vooral neer in het zakelijke segment in de vorm van lagere
prijzen, innovatie en keuzevrijheid, terwijl duplicatie van kosten met name
van invloed is op de betaalbaarheid van de UPD.
Vraag 5
Vindt u het rechtvaardig dat PostNL bezuinigt op werknemers en de prijs van
postzegels jaarlijks fors verhoogt, terwijl PostNL de afgelopen jaren miljoenen
euro’s aan dividenden uitkeerde aan aandeelhouders?
Antwoord 5
Met de Postregeling 2009 is geborgd dat met de opbrengst van de UPD
PostNL alleen de kosten terugverdient die zij maakt om die post te verzamelen, te sorteren en te bezorgen. Hierbij is een beperkt rendement toegestaan.
Wanneer PostNL een positief rendement heeft, is het aan het beursgenoteerde bedrijf zelf om de verschillende belangen van haar stakeholders af te
wegen en over uit te keren dividend te beslissen. Zo heeft PostNL in de
periode 2012–2015 besloten geen dividend uit te keren.

2

https://nos.nl/artikel/2243089-kostenbesparende-operatie-brievenbus-weghalen-is-in-vollegang.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 6
Betrekt de ACM toegankelijkheid en betaalbaarheid van postdiensten bij de
berekeningen en het besluit over de tariefaanpassingen? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 6
Zoals bij het antwoord op vraag 1 is geschetst, is wettelijk vastgelegd dat de
ACM bij de berekening van de tariefruimte rekening houdt met inflatie,
volumeontwikkeling en eventueel gerealiseerd overrendement. Het doel van
deze regels is het borgen van de betaalbaarheid van de UPD enerzijds en de
continuïteit van de UPD-verlener anderzijds. Het besluit van de ACM draagt
op deze manier indirect bij aan de betaalbaarheid en continuïteit van de UPD.
Vraag 7
Bent u bereid het toezicht op de prijs van postzegels over te nemen van de
ACM om ervoor te zorgen dat de belangen van de gebruikers van postdiensten geborgd zijn bij de berekening van de postzegelprijs?
Antwoord 7
Het belang van een betaalbare en toegankelijke postvoorziening in Nederland
voor de consument en mkb’ers is geborgd door de regels inzake de UPD. Het
is de verantwoordelijkheid van de wetgever te zorgen dat publieke belangen
zijn verankerd in de wet- en regelgeving. Vervolgens is het aan de ACM om
vanuit haar onafhankelijke rol en met haar specialistische expertise en
ervaring hier toezicht op te houden. De ACM voert daarmee de regels uit die
de wetgever heeft gemaakt. Ik hecht aan deze rolverdeling en ben van
mening dat toezicht door de ACM bijdraagt aan het borgen van het publieke
belang van een betaalbare UPD.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3