Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2363
Vragen van het lid Van Gerven (SP) aan de Minister voor Medische Zorg over
de miljoenenschikking van farmaceuten Bayer en Johnson & Johnson van
Amerikaanse claims over het bloedverdunningsmiddel rivaroxaban (Xarelto)
(ingezonden 27 maart 2019).
Mededeling van Minister Bruins (Medische Zorg) (ontvangen 18 april 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Farmaceuten betalen fors in schikking om bloedverdunner»?1 Wat is uw reactie daarop?
Vraag 2
Wat vindt u van het feit dat Bayer en Johnson & Johnson stellen dat de
schadeclaims ongegrond zijn en de schikking geen schuldbekentenis is dat
het middel Xarelto, waar het hier om gaat, een verhoogde kans op spontane
bloedingen veroorzaakt?
Vraag 3
Hoe ziet u deze ontwikkelingen in het licht van meldingen van de Stichting
Farmaceutische Kengetallen dat steeds meer patiënten in Nederland dit
middel gebruiken2 en dus aan dezelfde risico’s worden blootgesteld, terwijl
het Geneesmiddelenbulletin heeft gesteld dat deze bloedverdunners geen
eerstekeuzemiddelen zijn?3
Vraag 4
Bent u bereid maatregelen te nemen om te voorkomen dat een dergelijke
situatie zich ook in Nederland voordoet? Zo ja, welke?
Vraag 5
Blijft u vasthouden aan de meerwaarde van Directe Orale AntiCoagulantia
(DOAC’s) als het middel Xarelto ten opzichte van antistollingsmiddelen van
het type vitamine K-antagonist (VKA), die voorheen veelal door deze
patiënten werden gebruikt? Kunt u in uw antwoord ingaan op de kosten van
1

https://www.nrc.nl/nieuws/2019/03/25/farmaceuten-betalen-fors-in-schikking-ombloedverdunner-a3954502
2
https://www.sfk.nl/publicaties/PW/2018/vaker-doac2019s-voor-starters-metantistollingsmedicatie
3
https://www.apothekersnieuws.nl/9218/geneesmiddelenbulletin-april-2016/

ah-tk-20182019-2363
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

het middel en de resultaten van eventueel onderzoek dat is verricht naar de
werkzaamheid en veiligheid, zoals interacties met andere geneesmiddelen en
de specifieke Nederlandse situatie die uitzonderlijk is vanwege de nauwkeurige controle van patiënten door middel van trombosediensten?
Vraag 6
Hoe is de actuele situatie als het gaat om onderzoek naar de werkzaamheid
en veiligheid van DOAC’s vergeleken met de antwoorden van uw voorganger
in 2015? Welke onderzoeksresultaten zijn sindsdien bekend geworden en
welke conclusies kunnen daaruit worden getrokken?4
Vraag 7
Deelt u de analyse van het Geneesmiddelenbulletin dat:
– rivaroxaban onmiskenbaar zijn weg heeft gevonden in de Nederlandse
medische praktijk, bij een beperkt aantal geregistreerde indicaties: bij een
VTE (veneuze trombo-embolie, behandeling en preventie), en ter preventie
van trombusvorming bij atriumfibrilleren zonder hartklepafwijking of
comorbiditeit en na een acuut coronair syndroom gecombineerd met een
trombocytenaggregatieremmer;
– het opvallend is hoe het aantal gebruikers van rivaroxaban zo heeft
kunnen toenemen in Nederland, aangezien de werkzaamheid en veiligheid
zelden of nooit werd vergeleken met Nederlandse standaardzorg;
– de resultaten van onderzoek naar de werkzaamheid van rivaroxaban bij
indicaties die niet in Nederland geregistreerd zijn (langdurige antistolling
na elke VTE, secundaire cardiovasculaire preventie in combinatie met
acetylsalicylzuur en secundaire cardiovasculaire preventie bij een beroerte
met onbekende oorzaak) waarbij het werd vergeleken met acetylsalicylzuur teleurstellend zijn en het risico op bloedingen vaak veel groter bleek;
– bij de geregistreerde indicatie van rivaroxaban voor verlengde antistolling
tot 30 dagen na een initiële antistolling bij een knie- of heupvervangende
operatie acetylsalicylzuur (100 mg) even veilig en effectief als rivaroxaban
lijkt en een interessante bevinding die uitnodigt tot verder onderzoek,
zeker uit kostenoverwegingen;
– er nog geen directe antagonist is van rivaroxaban die ingezet kan worden
bij overdosering of het optreden van ernstige bloedingen;
– al met al zijn er nog steeds voldoende redenen zijn om terughoudend te
blijven met het voorschrijven van direct werkende antistollingsmiddelen
(DOAC’s) zoals rivaroxaban?
Vraag 8
Wilt u op elk van de punten in de analyse van het Geneesmiddelenbulletin
afzonderlijk ingaan?5
Mededeling
De vragen van het Kamerlid Van Gerven (SP) over de miljoenenschikking van
farmaceuten Bayer en Johnson & Johnson van Amerikaanse claims over het
bloedverdunningsmiddel rivaroxaban (Xarelto) (2019Z05994) kunnen tot mijn
spijt niet binnen de gebruikelijke termijn worden beantwoord.
De reden van het uitstel is dat de afstemming ten behoeve van de beantwoording meer tijd vergt.
Ik zal u zo spoedig mogelijk de antwoorden op de Kamervragen doen
toekomen.

4
5

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015, nr. 1675
https://www.ge-bu.nl/artikel/recent-onderzoek-naar-rivaroxaban?full

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2