Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

32 043

Toekomst pensioenstelsel

Nr. 268

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 september 2015
In het Algemeen Overleg Pensioenonderwerpen van 3 september jl. heb
ik, in reactie op vragen van een aantal leden van de commissie Sociale
Zaken en Werkgelegenheid, toegezegd u te informeren over de omvang
van de groep mensen die in de afgelopen 3 jaar te maken heeft gehad met
een korting vanwege de afkoop van een klein pensioen en die niet valt
onder het nieuwe regime van het Algemeen inkomensbesluit socialezekerheidswetten (hierna: Inkomensbesluit).
Ik heb uw Kamer eerder per brief geïnformeerd over het onderwerp van
afkoop klein pensioen.1 De Pensioenwet (PW) regelt dat een pensioenuitvoerder het recht heeft om een klein ouderdomspensioen van een
gewezen deelnemer af te kopen. Dat kan op zijn vroegst twee jaar na
beëindiging van de deelneming, of eerder als de reguliere pensioendatum
vóór het verstrijken van die termijn van twee jaar ligt. Op het moment dat
een klein pensioen wordt afgekocht kan het zo zijn dat de AOW-leeftijd
nog niet is ingetreden. Als er dan ook een AOW-partnertoeslag of
Anw-uitkering wordt ontvangen bracht de SVB tot 1 december 2014, op
basis van de toen geldende wetgeving, de afkoopsom in mindering op de
partnertoeslag en de Anw-uitkering in de maand waarin de afkoopsom
werd uitbetaald. Het ging om een eenmalige korting over één maand.
Maximaal werd € 741 bruto aan partnertoeslag en € 1.138 aan Anw
gekort.
Op 19 december 2014 heeft de Centrale Raad van Beroep in een negental
tussenuitspraken geoordeeld dat de SVB op zich correct heeft gehandeld
door een afkoopsom klein pensioen te korten op de AOW-partnertoeslag
en de Anw-uitkering. De Raad was wel van oordeel dat het in één keer
korten van de afkoopsom leidt tot een onredelijk resultaat.

1

kst-32043-268
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Kamerstuk 32 043, nr. 253.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 043, nr. 268

1

Ik heb er begrip voor dat mensen het korten van de afkoopsom als
onredelijk kunnen ervaren. Sinds 1 december 2014 geldt daarom een
nieuwe regeling.2 Een afkoopsom van een klein pensioen wordt niet meer
beschouwd als inkomen voor volksverzekeringen en sociale voorzieningen die onder het Inkomensbesluit vallen. Indien een klein pensioen
wordt afgekocht blijft de afkoopsom volledig buiten beschouwing voor
het bepalen van het inkomen voor de uitkeringen waarop hoofdstuk 2 van
het Inkomensbesluit van toepassing is. Deze wijziging is in lijn met het
keuzerecht zoals dat is vastgelegd in het amendement Vermeij c.s.3 Alle
nog op 1 december 2014 lopende bezwaar- en beroepzaken zijn door de
SVB conform het aangepaste Inkomensbesluit heroverwogen.
De nieuwe regeling geldt niet voor belanghebbenden voor wie het besluit
onder een ander geldend recht (vóór 1 december 2014) is vastgesteld en
waarbij inmiddels sprake is van een rechtens onaantastbaar besluit. Het is
ongebruikelijk om terug te komen op rechtens onaantastbare besluiten.4
Het alsnog herzien van rechtens onaantastbare besluiten kan precedentwerking hebben voor andere situaties waarin het beleid wordt gewijzigd,
ook buiten de afkoop van kleine pensioenen. Hierbij kan gedacht worden
aan wijzigingen van het beleid in relatie tot bijvoorbeeld de fraudewet, het
woonlandbeginsel en wijzigingen van fiscale wetgeving. Hiernaast is een
herziening met terugwerkende kracht relatief duur in de uitvoering.
De Tweede Kamer heeft verzocht de groep in beeld te brengen waarbij in
2013 en 2014 sprake is van rechtens onaantastbare besluiten. Van de
maximaal 12.000 personen die in 2013 en 2014 op de AOW-partnertoeslag
zijn gekort vanwege een inkomensstijging op of rond hun 65e jaar heeft
de SVB niet vastgelegd of er sprake was van afkoop klein pensioen of van
een ander inkomen. Dat was op dat moment geen relevant onderscheid.
Het is de inschatting dat dit voornamelijk afkoopgevallen betreft. Hier
moet echter wel per geval een beoordeling op plaatsvinden. Daarnaast
kan het in 2013 en 2014 in totaal nog om circa 300 Anw-gerechtigden
gaan. Op dit moment is derhalve nog niet precies duidelijk wat de
omvang is van een herziening en wat de kosten zouden kunnen zijn. Ik
breng dit nader in kaart.
Ik wil nader bezien of een herziening over de jaren 2013 en 2014 mogelijk
is, zonder dat er een precedentwerking ontstaat door terug te komen op
rechtens onaantastbare besluiten. Ik wil uw Kamer hier voor 1 januari
2016 nader over informeren.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

2

Stb. 2015, 242.
Kamerstuk 33 988, nr. 29.
4
Aanhangsel Handelingen II 2014/15, nr. 2796.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 32 043, nr. 268

2