Utrecht, 25 maart 2014

Onze referentie:
Betreft:

2014-03-18.UP.15
SDa-rapport ‘De Veterinaire Benchmarkindicator (VBI): naar een
transparant en verantwoord voorschrijfpatroon van antibiotica in de
veterinaire praktijk’.

Geachte relatie,
De Autoriteit Diergeneesmiddelen (SDa) biedt u hierbij het rapport ’De Veterinaire
Benchmarkindicator: naar een transparant en verantwoord voorschrijfpatroon van
antibiotica in de veterinaire praktijk’ aan. In dit rapport presenteert het SDa-expertpanel de
Veterinaire Benchmarkindicator (VBI) en de resultaten van de eerste analyses van het
voorschrijfpatroon van antibiotica van dierenartsen over 2012. De Veterinaire
Benchmarkindicator stelt de dierenarts in staat het eigen voorschrijfpatroon van antibiotica
te spiegelen aan dat van collega’s. De SDa beoogt met deze methodiek een nieuwe impuls te
geven aan het streven van dierenartsen en dierhouders om het gebruik van antibiotica tot
een minimum te beperken. Een streven dat de afgelopen jaren al een reductie van meer dan
50 % heeft opgeleverd.
De SDa zet zich in voor een verantwoord gebruik van antibiotica in de dierhouderij en richt
zich op het volledig transparant maken van het antibioticumgebruik en het vaststellen van
benchmarkwaarden. Sinds enkele jaren is het antibioticumgebruik van de kalver-,
vleespluimvee-, rundvee- en varkenshouderij al inzichtelijk gemaakt en zijn voor
dierhouderijen benchmarkwaarden vastgesteld. Informatie over de voorschrijfpatronen van
dierenartsen ontbrak tot op heden. Met dit voorliggende rapport wordt voldaan aan het al
lang bestaande voornemen om naast het antibioticumgebruik van dierhouders, ook zicht te
krijgen op de prescripties van dierenartsen. De verantwoordelijkheid voor het realiseren van
de beoogde reductie berust immers zowel bij de gebruiker als bij de voorschrijver. De SDa
ziet de introductie van de VBI ook als een instrument om meer inzicht te krijgen in de
kritische succesfactoren om daarmede dierhouders en dierenartsen beter te kunnen
ondersteunen.

-1-

SDa, Autoriteit Diergeneesmiddelen

Yalelaan 114

3584 CM Utrecht

I www.autoriteitdiergeneesmiddelen.nl

E info@autoriteitdiergeneesmiddelen.nl

Het SDa-expertpanel heeft benchmarkwaarden voor dierenartsen vastgesteld. Per dierenarts
worden alle bedrijven, waar een dierenarts een één-op-één relatie mee heeft, meegewogen.
Daarbij wordt gekeken in welke mate het antibioticumgebruik op die bedrijven de
actiewaarde1 overschrijdt. Het voorschrijfpatroon van de dierenarts wordt aanvaardbaar
geacht als minder dan één op de tien bedrijven waar hij die één-op-één relatie mee heeft
zich boven de actiewaarde bevindt. Als meer dan één op de drie bedrijven zich boven de
actiewaarde bevinden, dan wordt dit als te hoog aangemerkt en zal de dierenarts dienen te
worden aangesproken en zullen aanvullende maatregelen ter verbetering moeten worden
genomen.
Het SDa-expertpanel heeft de voorschrijfpatronen van dierenartsen in kaart gebracht en
geanalyseerd. Uit deze ‘nulmeting’ blijkt dat het voorschrijfpatroon van antibiotica per
dierenarts aanzienlijk verschilt. Binnen diersectoren komen 5 tot 20-voudige verschillen in
prescriptie voor en ook tussen diersectoren varieert het percentage dierenartsen met meer
dan één op de drie bedrijven in het actiegebied: vleeskalveren 23%, varkens 13%,
vleeskuikens 16% en voor rundvee 3%. De SDa dringt er bij de dierenartsen met een
voorschrijfpatroon boven de actiewaarde op aan zich kritisch te heroriënteren op het
gehanteerde voorschrijfpatroon van antibiotica. Om dierenartsen in de gelegenheid te
stellen zelf hun voorschrijfpatroon te beoordelen stelt de SDa een online rekentool
beschikbaar. Hiermee kunnen dierenartsen snel en eenvoudig inzicht krijgen in het eigen
voorschrijfpatroon. De beroepsorganisatie van dierenartsen, de KNMvD zal zich inspannen
voor een nadere analyse van de spreiding in het voorschrijven en samen met dierenartsen
en veehouders zoeken naar oorzaken en verbetermogelijkheden. De KNMvD onderkent de
bijdrage van het benchmarken van het voorschrijfpatroon van dierenartsen aan een
verantwoord gebruik van antibiotica in de veehouderij. De benchmarkindicator zal voor
dierenartsen een stimulans zijn om het antibioticagebruik op bedrijven waaraan men
veterinaire zorg verleent zo veel mogelijk terug te dringen in het belang van zowel
volksgezondheid als dierwelzijn. In dat verband zullen de recentelijk door de KNMvD
uitgebrachte richtlijnen voor veterinair handelen en het aan de benchmark gekoppelde
verbetertraject vanuit de Stichting Geborgde Dierenarts (SGD) naar verwachting een
positieve bijdrage leveren aan verdere reductie zowel in kwantitatieve als kwalitatieve zin.

1

De SDa heeft voor het antibioticumgebruik op dierhouderijen een streef-, signalerings- en actiewaarde
vastgesteld. Een gebruik boven de actiewaarde wordt als te hoog aangemerkt. Bedrijven boven de actiewaarde
dienen aanvullende maatregelen te nemen om het antibioticagebruik te reduceren.

-2-

SDa, Autoriteit Diergeneesmiddelen

Yalelaan 114

3584 CM Utrecht

I www.autoriteitdiergeneesmiddelen.nl

E info@autoriteitdiergeneesmiddelen.nl

De SGD geeft aan dat zij analoog aan de dierhouderij de door de SDa ontwikkelde
systematiek wil automatiseren en implementeren in haar kwaliteitssysteem voor
dierenartsen. De doelstelling van de SGD is om deelnemende dierenartsen vanaf medio 2014
inzage te geven in hun eigen benchmarkindicator. Binnen de Colleges van Belanghebbenden
van de SGD wordt gesproken over het aan de benchmarkindicator te koppelen
verbetertraject. Het uitgangspunt daarbij is om nauw aan te sluiten bij de al bestaande
verbetertrajecten zoals ingesteld door de kwaliteitssystemen voor veehouders. De SDa
onderschrijft de aanpak van de SGD en dringt er bij de SGD op aan de implementatie van de
VBI zo snel mogelijk te realiseren.
De SDa is van mening dat dit rapport de basis vormt voor dierenartsen en dierhouders om
met vereende kracht kritische succesfactoren te duiden die bijdragen aan verdere reductie
van het antibioticumgebruik. De introductie van de Veterinaire Benchmarkindicator zal
bijdragen aan een nog zorgvuldiger voorschrijven van antibioticum in de dierhouderij.
Komende jaren zal blijken in hoeverre dierenartsen hun voorschrijfpatroon hebben
gewijzigd. Het SDa-expertpanel zal daar de komende jaren uitvoerig over rapporteren.
Veehouder en dierenarts komen hiermee samen steeds dichter bij de verwezenlijking van
een verantwoord antibioticumgebruik.

SDa, Autoriteit Diergeneesmiddelen

Drs. F.J.M. Werner
Voorzitter

Dr. H.M.G. van Beers- Schreurs
Directeur

Bijlage:
SDa-rapport ‘De Veterinaire Benchmarkindicator’: naar een transparant en verantwoord
voorschrijfpatroon van antibiotica in de veterinaire praktijk.

-3-

SDa, Autoriteit Diergeneesmiddelen

Yalelaan 114

3584 CM Utrecht

I www.autoriteitdiergeneesmiddelen.nl

E info@autoriteitdiergeneesmiddelen.nl