Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-34

Raad voor Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport

Nr. 354

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 februari 2021
Hierbij stuur ik u – mede namens de Minister voor Basis- en Voortgezet
Onderwijs en Media – het verslag van de informele videoconferentie voor
EU-onderwijsministers die het Portugese Voorzitterschap op 22 januari
jongstleden organiseerde.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
I.K. van Engelshoven

kst-21501-34-354
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-34, nr. 354

1

Verslag informele videoconferentie EU-onderwijsministers
22 januari 2021
Het voorzitterschap (Minister van onderwijs, Tiago Brandão Rodrigues, en
Minister van hoger onderwijs en wetenschap, Manuel Heitor) zat deze
informele videoconferentie voor, die eigenlijk fysiek als informele
OJCS-Raad gepland stond in Braga. Het doel van de informele videoconferentie was om kernboodschappen op het gebied van onderwijs te
formuleren voor de sociale top, gepland in Porto begin mei. Hierbij staan
de implementatie van de Europese Pijler van Sociale Rechten en het
actieplan daarvoor centraal1.
Namens de Europese Commissie namen Eurocommissaris Gabriel en
Eurocommissaris Schmit deel. Commissaris Gabriel noemde enkele
initiatieven die de Commissie de komende tijd zal ontplooien, zoals de
Pathways to School Succes en de transformatieagenda voor het hoger
onderwijs. Verder riep de Europese Commissie onder meer op
EU-fondsen uit het nieuwe Meerjarig Financieel Kader en Recovery and
Resilience Fund te gebruiken voor onderwijs, het ontwikkelen van
vaardigheden, leven lang leren en om- en bijscholing.
Nederland gaf aan dat het van belang is om alle barrières voor gelijke
toegang weg te nemen, om kwaliteit van onderwijs te bevorderen en een
soepele overgang tussen onderwijsniveaus te realiseren. Daarnaast
benadrukte Nederland het belang van de sociale ontwikkeling van
leerlingen en het stimuleren van een veilige schoolomgeving. Verder gaf
Nederland aan dat het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden en om- en
bijscholing van belang zijn gezien de grote invloed van de groene en
digitale transities op de arbeidsmarkt, en het herstel van de COVID-19pandemie.
Tijdens het beleidsdebat gaven veel lidstaten aan dat er een sterke link is
tussen de sociale top in Göteborg van november 2017 en de komende
sociale top, voorzien in Porto mei aanstaande. De lidstaten zagen een
hoge agendering van het onderwijs tijdens de twee sociale toppen en in
dat kader werd ook verwezen naar de conclusies van de Europese Raad
van november 2017. Het centraal stellen van het onderwijs binnen de
Sociale Pijler werd verwelkomd. De lidstaten gaven aan dat onderwijs
cruciaal is voor het herstel van de sociaaleconomische situatie van
lidstaten tijdens en na de COVID-19-pandemie. Daarnaast zagen zij
onderwijs als cruciaal voor het mitigeren van de impact van de groene en
digitale transities op de arbeidsmarkt. Als mogelijke oplossingen hiervoor
noemden zij leven lang leren en om- en bijscholing. Lidstaten wezen ook
op het belang van onderwijs voor persoonlijke ontwikkeling, sociale
cohesie en burgerschap.
Daarnaast wezen lidstaten op het belang van afstandsonderwijs en vooral
op het belang van het bereiken van alle kinderen en jongeren tijdens de
COVID-19-pandemie. In het kader hiervan noemden lidstaten concrete
initiatieven zoals het leveren van digitale apparaten. In het kader van
kansengelijkheid, ook buiten COVID-19-tijden om, werd ook het belang
van voor- en vroegschoolse educatie (vve) genoemd. Lidstaten riepen
elkaar op om meer te investeren in vve, om dit gratis beschikbaar te
stellen en de doelgroep die ervoor in aanmerking komt uit te breiden.

1

Zie: Kamerstuk 21 501-34, nrs. 352 en 353

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-34, nr. 354

2

Tijdens de vergadering is ook aandacht besteed aan het belang van het
bestrijden van voortijdig schoolverlaten, dat dreigt toe te nemen als
gevolg van de COVID-19-pandemie, en voor toenemende kansenongelijkheid zorgt.
Het voorstel voor de Europese Onderwijsruimte in 2025 werd door de
lidstaten verwelkomd als gezamenlijke politieke prioriteit, en in het kader
van mobiliteit en Erasmus+ werd onderstreept dat obstakels voor
kansengelijkheid weggenomen dienen te worden.
Het Voorzitterschap sloot de videoconferentie af met enkele algemene
boodschappen en conclusies. De Portugese Minister van Onderwijs gaf
aan dat de lidstaten gezamenlijk voor de sociale uitdaging van om- en
bijscholen staan en dat daar nu ook de uitdagingen voor de arbeidsmarkt
als gevolg van de economische impact van de COVID-19-pandemie bij zijn
gekomen.
Het Voorzitterschap onderstreepte daarnaast het belang van onderlinge
versterking van onderwijs, onderzoek en innovatie, en de rol van
bedrijven gezien het belang van beroepsonderwijs. Ook maatschappelijke
betrokkenheid bij wetenschap en de rol van leraren werden als belangrijk
gezien. Het Voorzitterschap benadrukte het belang van kwaliteitsvol en
inclusief onderwijs en constateerde dat dit gelukkig ook hoog op de
agenda van verschillende lidstaten staat. Omdat er in het kader van
leermobiliteit nog sprake is van kansenongelijkheid gaf het Voorzitterschap aan dat ook binnen Erasmus+ aandacht moet zijn voor de sociale
dimensie en inclusie.
Het Voorzitterschap gaf aandacht aan het belang van digitale vaardigheden en voorschoolse educatie en opvang. Daarnaast onderstreepte het
Voorzitterschap het belang van blended- en afstandsleren als gevolg van
de Covid-19-pandemie, en de rol die burgerschap speelt binnen kansengelijkheid. Bovendien wees het Voorzitterschap op het belang van het
toerusten van burgers met de juiste vaardigheden voor de digitale en
groene transities en het vergroten van hun vermogen om te reageren op
maatschappelijke uitdagingen. Daarom zouden lidstaten moeten streven
naar hogere onderwijsniveaus en moeten bevorderen dat nieuwe
vaardigheden aangeleerd worden. In dit streven spelen alle stakeholders,
waaronder sociale partners, een belangrijke rol.
Het Voorzitterschap benadrukte tenslotte dat investeren in onderwijs gelijk
staat aan investeren in groei. De genoemde prioriteiten kunnen ook
worden bereikt door de implementatie van de Sociale Pijler. Hiernaar zal
worden toegewerkt door de inzet m.b.t. de Sociale Top in Porto en daarna.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-34, nr. 354

3