Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2202
Vragen van het lid Kwint (SP) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over het bericht dat er een halvering van de zendtijd dreigt voor
onderzoeksprogramma’s (ingezonden 16 juni 2017).
Antwoord van Staatssecretaris Dekker (Onderwijs, Cultuur en Wetenschap)
(ontvangen 27 juni 2017).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het voorstel van de Nederlandse publieke
omroepbestel (NPO) om de zendtijd van twee onderzoeksjournalistieke
programma’s te halveren?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat goede onderzoeksjournalistiek van onschatbare
waarde is, onder andere om de (lokale) democratie goed te laten functioneren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Ja.
Vraag 3
Vindt u dat er op dit moment genoeg ruimte is bij de publieke omroep, zowel
qua zendtijd als budget, voor kwalitatief goede onderzoeksjournalistiek? Zo
nee, wat gaat u hierop ondernemen?
Antwoord 3
De NPO heeft journalistiek, onder andere onderzoeksjournalistiek, benoemd
als aanbodprioriteit in het Concessiebeleidsplan 2016–2020.2 Daarin schrijft de
NPO: «We willen onder andere ons aanbod op het terrein van gezaghebbende onderzoeksjournalistiek versterken. We investeren daarbij ook in
onderzoek naar grote onderwerpen die om een lange adem vragen.» Mijn

1

http://www.volkskrant.nl/media/halvering-zendtijd-dreigt-voor-onderzoeksprogramma-s-argosen-reporter~a4500908/
2
NPO, Concessiebeleidsplan 2016–2020, juni 2015.

ah-tk-20162017-2202
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

indruk is dat de NPO veel programma’s heeft waar hier ruimte voor is. Op
basis van de rapportage van de NPO in de Terugblik over het effect van zijn
journalistieke programma’s stel ik vast dat programma’s vaak agendasettend
zijn geweest. In 2016 waren nieuws- en opinieprogramma’s 414 keer
aanleiding voor vragen in de Tweede Kamer, en 1.386 keer voor krantenartikelen. De NPO benadrukte in een recent persbericht dat de berichten waaruit
viel op te maken dat er minder budget was voor onderzoeksjournalistiek in de
radioprogrammering, niet juist waren. De NPO wil volgend jaar juist meer
geld en tijd uittrekken voor onderzoeksjournalistiek op de radio, zowel lineair
als online.3 Ik zal de NPO niet vragen om andere keuzes in de programmering. De NPO is onafhankelijk in de inhoudelijke programmatische keuzes die
hij binnen de kaders van de wet maakt.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het zeer zorgelijk is dat er steeds verder op onderzoeksjournalistiek wordt bezuinigd, zowel lokaal als landelijk?4
Antwoord 4
Mijn indruk is niet dat de NPO bezuinigt op onderzoeksjournalistiek. Zie ook
mijn antwoord op vraag 3. De NPO heeft bevestigd dat er geen sprake is van
bezuinigingen op onderzoeksjournalistiek, maar juist een focus op kwaliteit.
Dat komt ook overeen met het voornemen in het concessiebeleidsplan om
prioriteit te geven aan journalistiek aanbod. Het totaal beoogde budget voor
onderzoeksjournalistiek op radio in 2018 is ten opzichte van voorgaande jaren
gelijkgebleven.
Ook op televisie hecht de NPO groot belang aan onderzoeksjournalistiek. Dit
komt tot uitdrukking in titels als Zembla, Nieuwsuur, Een Vandaag, De
Monitor, Keuringsdienst van Waarde, Rambam, Brandpunt, etc. en betreft ook
onderzoeksjournalistiek van de NOS. Naast de vaste programma’s is er
jaarlijks een aparte reservering opgenomen voor onderzoeksjournalistiek. Dit
is bestemd voor dossiers waar dieper in moet worden gedoken, maar
waarvoor binnen de vaste redactie geen ruimte is. Ook hier is geen sprake
van bezuinigingen.
Op lokaal en regionaal niveau is onderzoeksjournalistiek anders van aard: bij
regionale omroepen zijn er geen aparte redacties of programma’s voor, zoals
bij de landelijke publieke omroep. Het is daarom moeilijk om te zeggen hoe
de onderzoeksjournalistiek zich op regionaal en lokaal niveau ontwikkelt. Ik
ben daarom blij dat de regionale publieke omroepen onderzoeksjournalistiek
hebben benoemd als doelstelling in hun concessiebeleidsplan.5
Vraag 5
Bent u bereid geld beschikbaar te stellen voor een fonds waar (regionale)
onderzoeksjournalisten een beroep op kunnen doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Er bestaat al een fonds dat journalistieke projecten subsidieert, namelijk het
Stimuleringsfonds voor de Journalistiek. Een nieuw fonds ligt niet voor de
hand. Ten eerste omdat de journalistiek al wordt gestimuleerd door overheidsfinanciering voor de landelijke, regionale en lokale publieke omroepen.
Ten tweede zien we het niet als taak van de overheid om over te gaan op
structurele subsidiëring van private journalistieke organisaties of initiatieven.
Ik volg daarmee een bestendige gedragslijn van achtereenvolgende kabinetten in de afgelopen vier decennia.

3

http://pers.npo.nl/waakhond-en-wederhoor/
Gemeenteraad Leiden geeft journalistieke woestijn water, Trouw, 31 mei 2017
5
RPO, Concessiebeleidsplan 2017–2025, juni 2017.
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2