Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 V

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken (V) voor het
jaar 2021

Nr. 63

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 december 2020
In deze brief informeer ik, mede namens de Minister voor Buitenlandse
Handel en Ontwikkelingssamenwerking, Uw Kamer over de manier
waarop we om zullen gaan met de aangenomen motie van het Eerste
Kamerlid Schalk, ingediend tijdens de Algemene Europese Beschouwingen op 3 november 2020 met Kamerstuk 35 403, J. De motie verzoekt
de regering, zoveel mogelijk tegen de VN-resoluties te stemmen waarin
naar de Tempelberg / Haram al-Sharif verwezen wordt met alleen de
Arabische naam, Haram al-Sharif, en andere EU-landen te stimuleren
hetzelfde te doen.
Tevens wordt Uw Kamer in deze brief geïnformeerd over de manier
waarop het kabinet omgaat met de aangenomen motie van de leden Van
der Staaij en Van Helvert, ingediend tijdens de Begrotingsbehandeling
Buitenlandse zaken op 12 november 2020 (Handelingen II 2020/21, nr. 24,
Debat over de Begroting Buitenlandse Zaken 2021), met Kamerstuk
33 570 V, nr. 56. De motie verzoekt de regering de Kamer proactief en
uitgebreider te informeren over de Nederlandse inzet in VN-gremia ten
aanzien van resoluties. U bent reeds geïnformeerd over het voornemen
van de regering hier opvolging aan te geven in de Kamerbrief van
17 november jl. (Kamerstuk 35 570 V, nr. 57)
Motie van het lid Schalk Kamerstuk 35 403, J over VN-resoluties over de
Tempelberg.
Sinds 2015 wordt in sommige van de resoluties in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties gesproken over Haram al-Sharif, zonder
ook de joodse naam «Tempelberg» hieraan toe te voegen. De Veiligheidsraad deed dit al langer, bijvoorbeeld in de unaniem aangenomen
resolutie 672 (1990). Hoewel er niet eerder in een resolutie in de
Algemene Vergadering of de Veiligheidsraad gesproken is over
Tempelberg, vinden Nederland en de EU dit een belangrijk punt, omdat

kst-35570-V-63
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 V, nr. 63

1

met betere bewoordingen meer recht gedaan wordt aan de historische,
religieuze en culturele connectie van alle drie de monotheïstische religies
met deze bijzondere plaats.
Vorig jaar is, mede dankzij de inzet van Nederland en de EU, de term
Haram al-Sharif uit twee resoluties verwijderd en is in andere resoluties
het belang van Jeruzalem en de heilige plaatsen voor de drie monotheïstische religies bevestigd.
De Nederlandse inzet, in EU-verband, voor een formulering die recht doet
aan het belang van Jeruzalem en de heilige plaatsen voor de drie
monotheïstische religies, is één van de elementen van de meer algemene
Nederlandse inzet om resoluties gebalanceerd te maken zodat recht
gedaan wordt aan de situatie op de grond en ontwikkelingen in het
Israëlisch-Palestijns conflict, maar ook om de disproportionele aandacht
voor Israël binnen de VN te verminderen. Hierbij moet er wel ruimte
blijven voor gerechtvaardigde kritiek. Daarbij beoordeelt Nederland iedere
voorgestelde resolutie op zijn totale inhoud en merites en streeft daarbij
zoveel mogelijk naar EU-eensgezindheid. Nederland zal zich in blijven
zetten voor vermindering van het aantal resoluties in lijn met de motie
van het lid Van der Staaij (zie ook Kamerbrief d.d. 26 november 2019, met
Kamerstuk 23 432, nr. 475).
Dit jaar stemde Nederland samen met 22 andere EU lidstaten in de Vierde
Commissie van de AVVN, in het kader van de jaarlijkse stemmingen over
dit onderwerp, vóór de resolutie «Israeli practices affecting the human
rights of the Palestinian people in the Occupied Palestinian Territory,
including East Jerusalem» aangezien dit een roll-over betrof van de tekst
van vorig jaar. Dankzij de inzet van Nederland en de EU bevestigt de
resolutie ook het belang van Jeruzalem en de heilige plaatsen voor de drie
monotheïstische religies. Hoewel de regering het eens is met de kritiek op
het gebruik van de term Haram al-Sharif in één van de preambulaire
paragrafen van de resolutietekst, betreft dit één enkel aspect van de
resolutie. Zoals tevens benoemd tijdens de Begrotingsbehandeling hangt
het van de totale inhoud van de resolutie af of Nederland deze per saldo
steunt, omdat er verder in de resolutie zaken kunnen staan die Nederland
steunt als deel van zijn inzet op het Midden-Oosten Vredesproces (MOVP).
Inhoudelijk roept de resolutie in de operationele paragrafen onder meer
Israël op af te zien van de sloop van Palestijnse huizen en te stoppen met
uitbreidingen van nederzettingen. Het kabinet ondersteunt deze oproepen,
die noodzakelijk blijven in het kader van de recente ontwikkelingen zoals
bijvoorbeeld de aankondiging van nederzettingenuitbreidingen in Givat
Hamatos en de sloop van het Palestijnse dorp Khirbet Hamsa al-Foqa.
Daarnaast veroordeelt de resolutie tevens uitingen van terrorisme en
raketbeschietingen. Het Israëlische nederzettingenbeleid, met alle
bijkomende acties zoals sloop van Palestijnse huizen, en Palestijns geweld
zijn enkele van de belangrijkste obstakels voor het bereiken van duurzame
vrede (zie ook de Kamerbrief van 16 april 2018 (Aanhangsel Handelingen II
2019/20, nr. 2121). In het licht van deze inhoudelijke aspecten, die
aansluiten bij het Nederlandse en Europese beleid inzake het MOVP, en
waar Nederland zowel bilateraal als in multilateraal verband beide partijen
op aanspreekt, is het kabinet van mening dat de afweging in hoeverre
opname van de term Haram al-Sharif kan leiden tot een onthouding of
tegenstem altijd moet worden bezien binnen deze bredere belangenafweging.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 V, nr. 63

2

Motie van de leden Van der Staaij en Van Helvert Kamerstuk 35 570 V,
nr. 56 over proactief informeren over de Nederlandse inzet in VN-gremia
ten aanzien van resoluties.
Zoals toegezegd in de Kamerbrief van 17 november jl. (Kamerstuk
35 570 V, nr. 57) informeren we Uw kamer over de resoluties in de AVVN
die raken aan het MOVP.
Op 18 en 19 november vonden de stemmingen plaats in respectievelijk de
Tweede en Derde Commissie van de Algemene Vergadering van de
Verenigde Naties (AVVN). Dit betrof de resoluties met betrekking op het
Palestijns recht op zelfbeschikking, en Palestijnse soevereiniteit over
natuurlijke hulpbronnen. Nederland stemde in EU-verband voor deze drie
resoluties, omdat Nederland voorstander is van de totstandkoming van
een Palestijnse staat binnen de tweestatenoplossing, de Palestijnse
toegang tot en soevereiniteit over de natuurlijke hulpbronnen in de
Palestijnse gebieden ondersteunt en de Israëlische exploitatie en
destructie van deze bronnen afwijst. Daarnaast roepen de resoluties op tot
hervatting van de onderhandelingen en roepen deze Israël op tot naleving
van diens internationaalrechtelijke verplichtingen. Deze oproepen sluiten
aan bij het Nederlandse MOVP-beleid.
Op 2 december a.s. wordt er in de AVVN gestemd over vijf plenaire
resoluties die betrekking hebben op het MOVP, namelijk «The Syrian
Golan», «Committee on the Exercise of the Inalienable Rights of Palestinian People», «Division for Palestinian Rights of the Secretariat»,
«Special Information Program on the question of Palestine of the
Department of Global Communications of the Secretariat», en «Peaceful
Settlement of the Question of Palestine». Momenteel onderhandelt
Nederland in EU-verband met de Palestijnse delegatie over de conceptresoluties. Vanwege de vertrouwelijke aard van deze onderhandelingen en
het feit dat deze constant in beweging zijn, is het niet mogelijk vooruit te
lopen op de uitkomsten hiervan. De Nederlandse inzet in deze onderhandelingen is zoals hierboven uiteengezet en eerder toegelicht in Kamerbrief
d.d. kamerbrief van 26 november 2019, met Kamerstuk 23 432, nr. 475. Er
is nog geen datum vastgesteld voor de stemming over de jaarlijkse
«Jeruzalem» resolutie.
Tot slot, op 10 december worden, zoals elk jaar gebruikelijk, de eerder in
de Vierde Commissie aangenomen resoluties bekrachtigd in de plenaire
Algemene Vergadering van de VN.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 V, nr. 63

3