2019D05001

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft, in samenwerking met de vaste
commissie voor Economische Zaken en Klimaat en voor Europese Zaken,
op 6 februari 2019 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de
Minister van Financiën over het door de Minister van Buitenlandse Zaken
met brief van 18 januari 2019 toegezonden BNC-fiche: Mededeling over
een sterkere internationale rol van de euro en aanbeveling over de
internationale rol van de euro op het gebied van energie (Kamerstuk
22 112, nr. 2752)
De voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Boon

nds-tk-2019D05001

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het fiche voor de mededeling over een sterkere rol van de euro en
aanbeveling over de internationale rol van de euro op het gebied van
energie. De leden van de VVD-fractie hebben daarover nog een aantal
vragen en/of opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie vinden het terecht dat het kabinet kritisch is
en een aantal kanttekeningen plaatst bij de mededeling en aanbeveling.
Ook omdat een sterke euro vooral vraagt om gedegen begrotings- en
economisch beleid in de individuele EU-lidstaten en het handhaven van
de Europese begrotingsregels. Voorgenoemde leden zijn van mening dat
(private) partijen uiteindelijk zelf een keuze moeten maken voor de meest
aantrekkelijke valuta. De voorstellen moeten niet een doel op zich zijn,
moeten wel effectief zijn en/of moeten niet leiden tot een toename van de
kosten voor burgers en bedrijven.
Mededeling over een sterkere rol van de euro
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat een sterke euro van
belang is. De euro is sinds haar invoering qua belang uitgegroeid tot de
tweede munt ter wereld. De basisvraag is dan ook: welk probleem moet
nu worden opgelost? En levert de inzet van de Europese Commissie
daadwerkelijk een bijdrage aan het stimuleren van de rol van de euro?
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat een sterke euro vooral
gerealiseerd kan worden door een gedegen nationaal begrotings- en
economisch beleid in de individuele EU-lidstaten en het handhaven van
de Europese begrotingsregels. Dit is belangrijk voor de geloofwaardigheid
van de euro, daarom is het teleurstellend dat juist hiervoor geen nieuwe
voorstellen worden gedaan. Terwijl de Europese Commissie bij de
beoordeling van de begrotingen van lidstaten regelmatig de teugels laat
vieren – zoals recent nog weer bij Italië en Frankrijk – en dus zelf geen
respect heeft voor de Europese begrotingsregels. Is het kabinet bereid om
in het kader van deze mededeling te pleiten voor sterkere handhaving van
de Europese begrotingsregels en de Europese Commissie te vragen ook
voorstellen te doen voor het mogelijk maken van een striktere handhaving
en onafhankelijke beoordeling van de begrotingen van de EU-lidstaten?
Hoe geeft het kabinet concreet invulling aan de afspraak in het regeerakkoord dat de EU-begrotingsregels moeten worden vereenvoudigd en
onafhankelijker moeten worden gehandhaafd?
De leden van de VVD-fractie lezen dat volgens de Europese Commissie
een sterke, soevereine en stabiele euro kan worden ingezet voor het
versterken van de internationale rechtsorde en het uitdragen van het
belang dat Europa hecht aan multilateralisme en Europese waarden. Hoe
dan? Hoe draagt een sterke euro daaraan bij? Het zijn namelijk behoorlijk
grote woorden.
Als het gaat om de afronding van de bankenunie, bijvoorbeeld met een
Europees depositogarantiestelsel, zijn de leden van de VVD-fractie van
mening dat dit alleen besproken kan worden indien er eerst risicoreductie
plaatsvindt door weging van staatsobligaties en geloofwaardige en
effectieve stresstesten/asset quality reviews (AQR’s).

2

In het kader van het voltooien van de monetaire unie, inclusief de
bankenunie en de kapitaalmarktunie, worden wederom voorstellen
gedaan voor de oprichting van een stabilisatiefunctie voor investeringen
in relatie tot het nieuwe meerjarig financieel kader. De leden van de
VVD-fractie nemen aan dat deze stabilisatiefunctie van tafel is na de
Europese top van december 2018. Kan het kabinet dat bevestigen?
Waarom wordt hier bij de Nederlandse positie ten aanzien van het
voorstel niets over gezegd? De leden van de VVD-fractie zijn tegen een
stabilisatiefunctie, zoals ook in het regeerakkoord is afgesproken. Wat
wordt verder bedoeld met «de oprichting van een hervormingsondersteuningsprogramma»?
De leden van de VVD-fractie lezen dat er een aantal acties is ter verdieping
van de financiële sector van de eurozone. Wat kunnen de gevolgen voor
de kosten van burgers en bedrijven zijn van de voorgestelde acties?
Welke baten en risico’s zijn er bij het gedane voorstel voor de uitbreiding
van de clearingverplichting? Wat is nut en noodzaak?
De leden van de VVD-fractie kunnen zich vinden in de kritische opmerkingen en kanttekeningen van het kabinet bij de verschillende voorstellen.
Maar wat betekenen die concreet in het kader van de standpuntbepaling
en inzet van het kabinet in de discussie met de Europese Commissie? Hoe
ziet het krachtenveld er op de verschillende punten uit?
De leden van de VVD-fractie vragen voorts wat het nut is van extra
consultaties als in het recente verleden al onderzoek is gedaan naar de
belemmeringen voor het gebruik van de euro in enkele specifieke
sectoren waaronder energie, luchtvaart en financiële diensten.
Aanbeveling over de internationale rol van de euro op het gebied van
energie
De leden van de VVD-fractie vinden dat nog niet duidelijk is wat het
probleem precies is dat de dollar de dominante munt in energiemarkten
is. Kan het kabinet dat uitleggen?
Wat kunnen de gevolgen voor de kosten van de burgers en bedrijven zijn
van de in het kader van deze aanbeveling gedane voorstellen? De leden
van de VVD-fractie zijn van mening dat de acties niet mogen leiden tot
kostenstijgingen, bijvoorbeeld omdat tegenpartijen risico’s van het
omzetten van euro’s in dollars zullen willen afdekken. Wat bedoelt het
kabinet met dat het «niet tot evenredige kostenstijgingen» mag leiden?
Waar ligt de grens voor het kabinet?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van D66
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
BNC-fiche over een sterkere internationale rol van de euro. Ook zij zien de
voordelen van een sterkere internationale rol van de euro. Zij zijn van
mening dat de beste manier om de positie van de euro te versterken is
door de Economische en Monetaire Unie (EMU) zelf te versterken en
verdiepen. Hoe meer solide het raamwerk onder en achter de euro, des te
aantrekkelijker de euro wordt als munt. Hoe sterker de Europese
economie in de wereld, hoe sterker de positie van de euro. Daartoe dienen
de schragende instituties te worden versterkt, en moet de stabiliteit van
de euro versterkt worden. Hierbij hoort ook de geloofwaardige naleving
van de bijbehorende afspraken. Daarnaast zien zij ook zeker een rol
weggelegd voor specifiekere interventies en acties om de positie van de
euro te versterken. Zij vinden de voorgestelde acties dan ook interessant
en potentieel kansrijk, en zij zijn dan ook benieuwd naar de uitkomst van

3

de aangekondigde consultaties. Graag ontvangen zij een uitgebreider
tijdpad en plan van aanpak van de geplande evaluatie van de criteria van
het stabiliteits- en groeipact alsmede de inzet van het kabinet daarbij.
De leden van de aan het woord zijnde fractie missen in het fiche een
bredere beschouwing van het kabinet hoe zij verwacht dat de internationale positie van de dollar en renminbi – alsmede de relatie tussen die
twee – zich zal ontwikkelen en de gevolgen hiervan voor Europa. Zo
concludeerde Maarten Schinkel op 2 februari jl. in NRC («Op weg naar
heerschappij van de Chinese dollar») het volgende: «Zoals de wereldpolitiek langzaam overgaat in een «multipolair» systeem, waarin verschillende grootmachten naast elkaar bestaan, zo zullen ook verschillende
wereldmunten naar de macht dingen. Maar als de geschiedenis een
leidraad is, is er uiteindelijk maar plek voor één winnaar.» Hoe
«maakbaar» is de uitkomst? Hoe «exorbitant» zijn de bijbehorende
privileges in deze tijd? Deze leden zouden graag een visie van het kabinet
op deze meer fundamentele vragen ontvangen.
De leden van de D66-fractie hebben voorts vragen over de dominantie van
niet-Europese aanbieders van payment serviceproviders. De leden van de
D66-fractie lezen dat de Commissie zich wil inzetten voor een efficiënter
en onafhankelijker betalingsverkeer. Deelt het kabinet de zorgen van de
Commissie met betrekking tot de dominantie van niet-Europese
aanbieders van payment serviceproviders en card schemes? Zijn er
situaties bekend waarbij dit tot problemen heeft geleid?
Ten slotte missen de leden van de D66-fractie een expliciete reactie op het
– hernieuwde – voorstel om een gezamenlijke vertegenwoordiging voor
de eurozone in het Internationaal Monetair Fonds in te voeren. Zij zouden
die graag alsnog ontvangen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de mededeling
over een sterkere internationale rol van de euro en aanbeveling over de
internationale rol van de euro op het gebied van energie. Zij hebben vele
vragen bij deze «ambitie».
De leden van de SP-fractie vragen zich af of het verstandig is om de munt,
die op vele manieren nog zwakke plekken vertoont en waarover nog een
stevig debat plaatsvindt inzake de «verdieping» van de munt, op deze
manier in te zetten.
Zo vragen de leden van de SP-fractie de Minister of hij kan verklaren dat
zonder convergentie de voltooiing van de monetaire unie de aantrekkelijkheid van de munt vergroot kan worden voor de internationale rol.
Erkent de Minister dat met deze inzet de euro overduidelijk meer een
handelsmunt is dan een stabiele munt voor de inwoners van de
eurozone?
Met de versterking van de internationale rol, moeten er veel zaken
geregeld worden waarvan de gevolgen voor de reële economie onvoldoende in kaart zijn gebracht. De leden van de SP-fractie vragen de
Minister deze risicoafweging alsnog te maken. Verder vragen zij de
Minister waarom derivaten gecleard moeten worden. Dzee leden vragen
de Minister of met de uitbreiding van de European Market Infrastructure
Regulation (EMIR) niet te veel macht bij de financiële markten komt te
liggen. Deze leden vragen de Minister of hij niet veel meer moet reguleren
op financiële producten om uitbreiding van clearing tegen te gaan. Ook

4

vragen deze leden de Minister of er wel inzicht is in de risico’s van
clearing houses.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister waarom hij denkt dat
benchmarks de werking van financiële markten zullen verbeteren. De
leden van de SP-fractie vragen de Minister of extra swap-faciliteiten wel
bijdragen aan stabilisering van de financiële markten. Deze leden vragen
de Minister waarom hij een dergelijk onzeker financieel product wil
stimuleren.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister wat er strategisch aan is om
het aandeel in de euro te vergroten in de fossiele industrie terwijl daar alle
seinen op rood staan in verband met de noodzakelijke verduurzaming.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister wat hij bedoelt met een
gezond economisch trackrecord. Deze leden willen weten welke risico’s
moeten verminderen wil er sprake zijn van een aantrekkelijkere euro.
De leden van de SP-fractie vinden de argumentatie om de clearingverplichting uit te breiden te mager. Deze leden vragen de Minister voor een
nadere onderbouwing. Deze leden vragen de Minister waarom liquiditeit
van de markt leidend moet zijn bij uitbreiding van de clearingverplichting.
De leden vragen de Minister of hij werkelijk gelooft dat de mate van
liquiditeit prijsschokken kan tegengaan. De leden van de aan het woord
zijnde fractie missen in deze mededeling de rol van het toezicht op de
clearingactiviteiten. Voorgenoemde leden vragen de Minister hoe hij gaat
regelen dat clearing houses genoeg gekapitaliseerd zijn.
De leden van de SP-fractie vragen de Minister ten aanzien van de
proportionaliteit hoe hij de uitbreiding van het aantal en type derivaten
gaat tegengaan.
II Reactie van de Minister

5