9
Drugsproblematiek in Nederland
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de
drugsproblematiek in Nederland.
De voorzitter:
Ik geef de minister van Justitie en Veiligheid het woord.

Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Dank. We hebben vandaag een debat over de
georganiseerde criminaliteit en the economy of drugs. Het
rapport De achterkant van Amsterdam, dat voor uw Kamer
aanleiding was om dit debat aan te vragen, is voor mij een
bevestiging van andere kennisbronnen over het onderwerp.
Ik noem in dat kader de Nationale Drug Monitor, ik noem
het nationaal dreigingsbeeld en ik noem het dreigingsbeeld
van Europol. Allemaal gaven die het beeld dat er sprake
was van een grote illegale drugsindustrie, georganiseerd
en geregisseerd door zware criminelen en criminele organisaties. Ik verwijs ook naar het rapport van het European
Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. Me dunkt
voldoende bronnen die de ernst en de omvang van deze
problematiek uitgebreid met onderzoeken onderbouwen.
Het is een industrie waar nietsontziend hele grote winsten
worden gemaakt. Ik noem enkele cijfers. 16 miljard aan
criminele bestedingen, 82 synthetische productielocaties
en 292 dumpingen, methamfetamine- en heroïnefabrieken
in Nederland, 22.400 kilo cocaïne in beslag genomen in
Rotterdam en de Zeeuwse wateren vorig jaar en daarbovenop 50.100 kilo in Antwerpen die grotendeels in Nederland worden doorgevoerd.
Voorzitter. Het is ook een meedogenloze industrie, een
industrie die over lijken gaat, burgers en buurten terroriseert, burgemeesters en bestuurders bedreigt, kortom: de
maatschappij ondermijnt. Harddrugs ondermijnen de
samenleving.
Ik heb 100 miljoen in een ondermijningsfonds en 10 miljoen
aan structurele middelen uit het regeerakkoord getrokken
voor de aanpak van de drugsindustrie en de criminele
winsten ervan. Ik heb altijd gezegd: het is een eerste stap,
een eerste, grote en belangrijke stap, maar er zullen meer
stappen moeten volgen. We hebben de politie versterkt en
we werken ook aan versterking van de strafrechtketen.
Daarnaast wordt er momenteel hard gewerkt aan diverse
wetsvoorstellen in het kader van de ondermijningswetgeving. Dan kijken we nauw naar knelpunten en wensen die
in de praktijk leven. Ik geef toch maar even een aantal
voorbeelden, zodat we dat nog even met elkaar goed scherp
zetten. We hebben inmiddels de eerste mijlpaal bereikt met
de inwerkingtreding van het gewijzigde artikel 13b Opiumwet. Sinds 1 januari kunnen burgemeesters woningen en
andere panden sluiten, ook als er voorwerpen of stoffen
worden aangetroffen die duidelijk bestemd zijn voor het
telen of bereiden van drugs, zoals bepaalde apparatuur,
chemicaliën en versnijdingsmiddelen, dus niet alleen de
drugs zelf, maar ook de voorbereidingsspullen.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

Dan zijn er de wetsvoorstellen gericht op de verdubbeling
van de strafmaat voor illegaal bezit van automatische
vuurwapens en op de verhoging van de strafmaat voor
daders die zware delicten plegen in georganiseerd verband,
allebei in behandeling bij de Eerste Kamer.
Dan is er het aanjaagteam ondermijning, dat een modelprotocol voor gegevensdeling binnen de gemeente opstelt in
samenwerking met de Autoriteit Persoonsgegevens.
Dan is er de Wet gegevensverwerking samenwerkingsverbanden, die voor advies is verzonden aan de Afdeling van
de Raad van State. Uw Kamer weet — ik heb daar telkens
verslag van gedaan — dat ik daar in het Kamerjaar 20182019 een uitvoerige inhoudelijke discussie over heb gehad
met de Autoriteit Persoonsgegevens om het wetsvoorstel
verder te brengen op een wijze die ook houdbaar was in
het licht van onze wet- en regelgeving.
Dan spreek ik binnenkort nog met uw Kamer over het
wetsvoorstel Wijziging Wet Bibob, onder andere betreffende
uitbreiding van het toepassingsbereik en versterking van
eigen onderzoekmogelijkheden. Ik kom straks naar aanleiding van de vragen over dat onderwerp nog uitvoeriger
terug op het punt van de informatiedeling.
Dan is voor de zomer het wetsvoorstel Versterking strafrechtelijke aanpak ondermijnende criminaliteit in consultatie
gebracht. Daarin is onder meer het voorstel opgenomen
voor verhoging van het strafmaximum voor bedreiging en
extra strafverhoging bij bedreiging van burgemeesters en
andere bestuurders. Ik heb daarbij kort gezegd aangegeven:
bedreiging is inmiddels een soort businessmodel geworden,
en daar gaat dit wetsvoorstel nou juist tegenin.
Dan is er de grote afpakbrief die ik samen met de minister
van Financiën heb geschreven en waaraan een aantal van
uw leden, waaronder de heer Groothuizen, al naar verwezen.
Ik zeg het maar hardop. Ik vind Financiën een heel belangrijke bondgenoot, want Justitie en Financiën moeten samen
veel meer bereiken. Vandaar dat ik in het voorjaar, zo heb
ik uw Kamer bericht, in gesprek ben gegaan met collega
Snel om te kijken of de FIOD en Belastingdienst nog meer
zouden kunnen opleiden, eventueel met extra middelen,
om nog beter samen te kunnen werken. Het is ook goed
dat er bij de Voorjaarsnota 2019 een belangrijke investering
in de FIOD is aangekondigd. Daarmee reageer ik meteen
even op een punt van mevrouw Kuiken.
Bundeling van capaciteit, betere samenwerking en goede
informatiedeling; dat zijn drie belangrijke pijlers om de
aanpak van de zware georganiseerde drugscriminaliteit de
komende jaren op een hoger plan te brengen. Dat is een
problematiek die langdurige aandacht vergt. Daar heb ik
nooit een geheim van gemaakt. Dit zullen we echt een
aantal jaren moeten doen. In zijn rapport Waar een klein
land groot in kan zijn over de xtc-productie, signaleerde
professor Tops vorig jaar al dat we als samenleving tussen
2005 en ruwweg 2015 niet bepaald prioriteit hebben gegeven aan de aanpak van de drugscriminaliteit. Ik maak mij
daar hard voor en ik blijf mij daar hard voor maken. Ik ben
niet iemand die drugsgebruikers criminaliseert. Dat benadruk ik hier en ik werk dat straks nog uit aan de hand van
vragen. Ik vind wel dat we in de spiegel moeten kijken en
ons moeten afvragen of we het in deze maatschappij niet

11 september 2019
TK 107

107-9-1

te makkelijk zo hebben gelaten. Ook recreatieve gebruikers
moeten zich ervan bewust zijn waar ze uiteindelijk aan bijdragen. En ten slotte moge duidelijk zijn dat ondermijning
echt een langdurige aanpak vergt. Ik vind dat in ieder geval
wel een topprioriteit voor mij.
Daarmee kom ik meteen, voorzitter, op een aantal zaken
die relateren aan drugs, legalisering, gedogen en gebruiken.
Laten we die koe maar meteen bij de horens vatten. Legalisering van harddrugs is geen optie. Dit zijn middelen
waarvan we met elkaar hebben vastgesteld dat ze een
onaanvaardbaar risico vormen voor de gezondheid en dat
ze de maatschappij ontwrichten. Daarom staan ze op lijst I
van de Opiumwet.
Ook internationaal is er geen mogelijkheid om stappen op
dat gebied te zetten. Ik verwijs u naar de meest recente
verslagen van de VN-conferentie over dit onderwerp, die
nog dit voorjaar is gehouden. Nederland zou volkomen
geïsoleerd komen te staan. Ik heb al eens vaker opgemerkt
dat we zo het afvoerputje zouden worden voor de productie,
handel en doorvoer van harddrugs. We zien in de rapportages vanuit Brabant nu al dat er hier en daar Mexicaanse
bendes worden gesignaleerd, dus we mogen aannemen
dat we alleen maar het afvoerputje worden als we hier niet
gewoon met elkaar keihard die stap naar voren zetten.
Overigens zou ook de illegale markt niet verdwijnen, juist
ook vanwege de afzetmarkten in het buitenland. Maar los
daarvan moeten we geen illusies koesteren. Sommige
mensen zeggen: laten we tot een bepaald gehalte een
bepaalde harddrug toelaten, en als het gehalte hoger is,
mag het niet. Het is een illusie om te denken dat criminelen
dan zullen zeggen: nou, dan gaan wij alleen maar drugs
produceren tot dat gehalte. Dat zijn illusies. En ik doe ook
de volgende oproep. In onze maatschappij zijn we er met
elkaar in geslaagd om tabak in belangrijke mate terug te
dringen. We zijn er ook in geslaagd om ten aanzien van de
acceptatiegraad voor alcohol met elkaar duidelijk stappen
te zetten. Als dat is gelukt, moeten we ook in staat zijn om
dit monster tegen te gaan. Want het is een monster.
Voordat ik misschien in recensie te horen krijg dat er sprake
is van gezwollen taal, wil ik u maar heel duidelijk zeggen:
onder deze minister is legalisering echt niet aan de orde.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Dat is helder en ik had dit ook wel een beetje verwacht.
Maar de minister zei dat we ons in de wereld zouden isoleren als we zouden gaan nadenken over legalisering. Daar
wil ik toch nog even een vraag over stellen. GroenLinks ziet
toch juist iets heel anders in de wereld gebeuren. In
Uruguay, in Portugal, in Canada, in steeds meer staten in
de Verenigde Staten gaat men juist over tot vormen van
legalisering en regulering. Dus ik vraag me heel erg af waar
deze uitspraak van de minister op is gebaseerd. Ik herken
dit in ieder geval niet als ik naar de huidige trends om ons
heen kijk.

Uit die verslagen blijkt de gewoon overal gedeelde weerstand tegen tolerantie van harddrugs.
De voorzitter:
Blijft u dicht bij de microfoon staan, minister.
Minister Grapperhaus:
Excuus voorzitter, u waarschuwt mij nog wel zo goed. Er
is wereldwijd bezwaar tegen het tolereren van harddrugs.
Nou hoor ik het geachte lid wel verwijzen naar landen, maar
de Amerikaanse staten die hij noemt, associeer ik met
tolerantie van cannabis. Hetzelfde geldt voor Canada. Vandaag gaat het debat niet zozeer daarover, en ook niet over
het wietexperiment, hoewel ik daar straks nog wel iets over
zal zeggen, omdat er vragen over zijn gesteld. Maar laat
één ding duidelijk zijn: de landen die genoemd worden,
hebben experimenten gedaan op het gebied van cannabis.
Het is ook wat oneigenlijk om met Portugal te komen aanzetten, als u mij dat veroorlooft, voorzitter. Daar ging het
om wat wij in het verleden ook in mijn woonplaats
Amsterdam hebben gehad, namelijk een gecontroleerde
groep van ernstig verslaafden. Maar laten wij even wel
wezen, wij hebben het hier — lees de Nationale Drug
Monitor — over het feit dat niet zozeer de algemene tolerantie ten aanzien van harddrugs maar wel het gebruik onder
jongeren en kwetsbare groepen langzamerhand begint toe
te nemen, en dat het aantal doden ten gevolge van cocaïnegebruik sinds 2000 toch aanzienlijk is toegenomen. Ik sta
in de eerste plaats voor het volgende. Wij hebben met elkaar
gezegd dat wat op lijst I van de Opiumwet staat, schadelijk
is. Dan sta ik er als minister van Justitie en Veiligheid voor
om de criminaliteit die zich daaraan verrijkt, hard aan te
pakken.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Als het gaat om het aanpakken van die georganiseerde
criminaliteit, dan vinden wij elkaar. Portugal ging overigens
wel ook gedeeltelijk om harddrugs. Maar zoals ik ook in
mijn betoog heb gevraagd, zou ik de minister willen uitdagen om in VN-verband te pleiten voor een onderzoek naar,
een evaluatie van hoe effectief verschillende beleidsvormen
ten aanzien van drugs zijn geweest en hoe effectief bijna
50 jaar war on drugs en in Nederland een trend naar steeds
meer repressie zijn geweest om criminaliteit en problematisch drugsgebruik terug te dringen. De bewijslast wordt
steeds omgekeerd en er wordt steeds verwezen naar andere
landen. Maar bewijst u mij dan eens hoe repressie en die
war on drugs effectief zijn geweest in de afgelopen jaren,
want ik zie het niet.

Minister Grapperhaus:
Voorzitter, mag ik uw Kamer dan aanbieden dat ik de meest
recente verslagen, van dit jaar en van een paar jaar geleden,
van de VN-conferentie zal sturen? Ik geloof dat die conferentie één keer in de twee jaar in maart wordt gehouden.
Dit jaar is collega Bruins daar ook bij aanwezig geweest.

Minister Grapperhaus:
We moeten wel een beetje oppassen in die zin dat ik hier
niet moet gaan bewijzen waarom iets jarenlang bij wet
verboden is geweest. Uiteindelijk is het de samenleving die
beslist wat zij strafbaar en niet toelaatbaar vindt en wat op
lijst I van de Opiumwet staat. Maar ik wil u meteen verwijzen
naar het door mij al eerder genoemde onderzoek van vorig
jaar van professor Tops. Ik noemde de titel al: Waar een
klein land groot in kan zijn. Daarin legt hij behoorlijk gedetailleerd uit en laat hij zien hoe het beleid in Nederland tot
2005 vrij helder en krachtig was en wij het daarna, ik zeg
steeds, als samenleving kennelijk, om wat voor reden dan

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-2

ook, niet meer tot hoge prioriteit hebben gemaakt. Misschien was dat omdat het heel goed ging, maar daar gaat
het nu niet om. Ik wijs de gedachte aan de term "war on
drugs" af. Er is in Nederland nooit op een schaal zoals de
Verenigde Staten dat op enig moment hebben gedaan, een
strijd, een oorlog tegen drugs gevoerd. Nederland heeft
bovendien een beleid waarbij het gebruik van drugs wordt
toegestaan. Nederland heeft een beleid dat zeer humaan
en ontfermend is ten aanzien van mensen die met drugsproblematiek kampen. Dat is toch een wat andere insteek
dan de term "war on drugs" impliceert.
De heer Groothuizen (D66):
Ik probeer de minister te volgen. En het kan aan mij liggen,
maar ik heb daar weleens vaker moeite mee. Ik heb ook het
idee dat hij zich hier een beetje op twee sporen begeeft.
Enerzijds begint hij met een heel zwaar aangezet verhaal:
"Dit is hoe het drugsbeleid is. Daar kun je niet aan tornen.
Dat is absoluut niet mogelijk. Het is voor de rest van de
eeuwigheid in marmer uitgebeiteld." Ik heb dat in mijn
eerste termijn de orthodoxie genoemd. Ik voel me daar een
beetje in bevestigd. Anderzijds zegt hij in antwoord op
vragen van de heer Van den Berge: "Ik kan het ook niet uitleggen. Het is een bepaald soort maatschappelijke keuze
om bepaalde stoffen op lijst I of lijst II te zetten en om het
wel of niet strafbaar te vinden." Ik heb hem gevraagd hoe
hij ertegen aankijkt dat de samenleving misschien over xtc
wel zegt: wij zien in gematigd gebruik niet zo'n probleem
meer. Is het dan nog reëel om het eindeloos in het strafrecht
te houden? Dat is volgens mij de vraag waar de minister
van Justitie zich over zou moeten uitlaten.
Minister Grapperhaus:
Ik heb in mijn inleiding heel duidelijk verantwoord waarom
die middelen een onaanvaardbaar risico vormen voor de
gezondheid enzovoorts, en zo verder. Toen mij werd
gevraagd of ik kan bewijzen dat het niet zo is dat repressie
niet werkt — een dubbele negatie, maar goed, dat was toch
de vraag — heb ik het volgende gezegd. Het is niet aan mij
wanneer wij als maatschappij uiteindelijk zeggen, om de
redenen die ik net noemde, zoals onaanvaardbare risico's
voor de gezondheid en criminalisering in de aanvoer, handel
en productie: wij vinden dat onaanvaardbaar, wij achten
dat strafbaar en zetten dat op lijst I van de Opiumwet.
Wat betreft de onderzoeken: ik heb net aangegeven dat
deze minister de overtuiging heeft dat het legaliseren van
harddrugs geen optie is. Ik vind echt dat we de enorme
georganiseerde criminaliteit die zich daar inmiddels omheen
heeft genesteld, met elkaar moeten durven aanpakken. Die
enorme georganiseerde criminaliteit was er overigens niet
eind jaren zeventig, toen er in de grote steden een groot
probleem was rondom heroïneverslaafden. We moeten nu
zeggen: we hebben een hele grote georganiseerde misdaad,
die vooral zijn winsten maakt met drugs, en die georganiseerde misdaad moeten we aanpakken.

eens zijn dat dat een hoop nadelen met zich meebrengt. De
vraag is: wordt de algehele strafrechtelijke aanpak van drugs
nog wel gedragen in de Nederlandse samenleving? Ik heb
daar mijn twijfels bij. Misschien is het wel zo dat een deel
van de samenleving op een gegeven moment zegt: wij zien
dat wat minder, bijvoorbeeld bij xtc. Dat pad zijn we ook
een beetje ingeslagen bij wiet. Mijn vraag aan de minister
is: is het nog reëel om dat in het strafrecht te blijven doen,
als een deel van de bevolking de strafwaardigheid niet meer
inziet en we ook constateren dat we daar zelf een aantal
problemen mee organiseren? Daarmee zeg ik niet dat het
makkelijk is om een andere oplossing te vinden. Ik denk dat
we het er ook over eens zijn dat dat ingewikkeld is op
allerlei manieren, maar ik zou toch graag van de minister
horen hoe hij tegen dit fundamentele vraagstuk aankijkt.
Minister Grapperhaus:
Het deel van de bevolking dat het allemaal wel best vindt,
wordt eigenlijk nooit gekwantificeerd. Met alle eer en deugd
voor de twee onderzoekers: in hun opiniërende stuk van
vandaag gebeurt dat ook niet. Als we kijken naar de hoeveelheid mensen die harddrugs gebruiken ten opzichte van
de bevolking, dan gaat het gelukkig nog om een kleine
minderheid. Dat vindt u allemaal in de Nationale Drug
Monitor. Laat dat één ding zijn dat duidelijk is. Het verleden
heeft laten zien, ten aanzien van heroïne, cocaïne en andere
zaken, dat harddrugs inderdaad een behoorlijk risico vormen voor bepaalde groepen van de bevolking die daar niet
mee om weten te gaan en in verslavingsproblematiek
terechtkomen. Dat staat nog los van het feit dat harddrugs
ook nog altijd onaanvaardbare risico's vormen voor de
gezondheid van mensen die denken dat ze er misschien
wel wat beter mee om kunnen gaan. Van xtc zegt het
Trimbos-instituut dat 1 op de 250 mensen die een pilletje
slikken, een ernstig gezondheidsincident krijgt. Me dunkt,
dat vind ik nogal een getal.
Terugkomend op het punt. U vraagt: wat vindt de minister
daarvan? Ik vind dat als wij met elkaar zeggen dat deze
genotsmiddelen, die op lijst I van de Opiumwet staan, een
onaanvaardbaar risico vormen voor de gezondheid en de
maatschappij ontwrichten, wij ook moeten zorgen dat wij
de handel in en de productie van die middelen tegengaan.
De voorzitter:
Gaat u verder.

De heer Groothuizen (D66):
De minister loopt met een grote boog om de hete brij heen.
Volgens mij is het probleem bij drugs dat het illegaal is en
dat mensen het daardoor in een illegaal circuit verkrijgen.
Dat illegale circuit is in handen gekomen van de georganiseerde criminaliteit. Ik denk dat we het er Kamerbreed over

Minister Grapperhaus:
Ik wil, ook omdat dat vanuit de PVV naar voren kwam, nog
iets zeggen over de softdrug cannabis. Daar ligt een en
ander anders. Het is een middel waarvan het risico voor
mens en maatschappij lager wordt ingeschat. Het staat ook
niet op lijst I. Daar, en daar wees het lid Van den Berge al
op, worden ook internationaal door andere landen stappen
gezet. Via u zeg ik tegen het lid Helder dat u dat wietexperiment niet kunt afdoen als inconsistentie of zoiets dergelijks.
Een commissie van deskundigen onder leiding van professor Knottnerus, voormalig voorzitter van de Gezondheidsraad, is daarbij betrokken om heel goed af te bakenen wat
alle gezondheids- en andere risico's zouden kunnen zijn.
Ten slotte moeten we ons realiseren dat we op het punt
van de softdrugs, juist vanwege die andere risicosituatie,
al heel lang geleden een gedoogbeleid hebben ingezet. Dit

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-3

wietexperiment, en ik benadruk het nog eens in één zin,
beoogt te onderzoeken of je ook de productie zou kunnen
decriminaliseren.
Voorzitter. Ik heb het in het begin al gezegd maar ik wil het
hier nog eens benadrukken: ik criminaliseer gebruikers niet,
maar ik spreek ze wel aan. Ik wil ze een spiegel voorhouden.
Ze moeten beseffen dat ze bijdragen aan een illegale grote
industrie waarmee geweld, intimidatie, illegale geldstromen
en milieuvervuiling samenhangen. Dat moeten ze zich ook
kunnen realiseren.
Ik heb al het een en ander gezegd over de tolerantie van
drugs in de samenleving. Ik zal dat niet nog verder uitwerken.
Misschien had ik 150 exemplaren moeten meenemen van
de Nationale Drug Monitor die het Trimbos-instituut jaarlijks
uitgeeft. Ik heb hem hier. Daarin staan cijfers over het
gebruik van cocaïne en het langzaam opkomen van crystal
meth. Vorig jaar zijn twee heroïnefabriekjes gesloten; ik heb
het al eerder in deze Kamer genoemd. Het geeft echt een
zorgwekkend beeld van de geleidelijke toename van het
gebruik van harddrugs.
De heer Groothuizen, en in zijn kielzog de heer Van Nispen
— ik bedoel dat niet verkeerd — vroeg naar de rechtvaardiging, naar nut en noodzaak. Ik heb daar net naar aanleiding
van de interruptie van de heer Groothuizen het een en ander
over gezegd. Ik wil nog eens benadrukken dat het er niet
om gaat drugs als genotsmiddel te verbieden om mensen
dwars te zitten. Ze zijn verboden om mensen te beschermen
tegen de risico's voor de gezondheid, risico's die ze niet
kunnen overzien, en ze zijn ook verboden vanwege de
maatschappelijk ontwrichtende gevolgen die kunnen uitgaan van het gebruik ervan. In mijn inleiding heb ik het
nodige gezegd over het feit dat nut en noodzaak ook ligt in
het feit dat je op enig moment ook internationaal met elkaar
verder zult moeten.
Voorzitter. De heer Bisschop vroeg: wil de minister zich
sterk maken voor een drugsvrije generatie? Als u mij dat
op de man en de minister af vraagt, dan zeg ik: ja. Als we
met z'n allen kunnen toewerken naar een generatie die geen
sigaretten meer rookt — daar gaat het vandaag niet over,
maar dat is ook niet goed voor de gezondheid — en we
inzetten op het terugdringen van alcoholgebruik en uitleggen dat dat ook kwalijke effecten kan hebben, dan moeten
we ook inzetten op een mentaliteitsverandering en inderdaad een drugsvrije generatie. In mijn brief van begin van
de zomer over de synthetische drugs heb ik uw Kamer
overigens geïnformeerd over de mentaliteitsverandering
die nodig is en de stappen die ik daartoe neem. U heeft
gisteren een motie van het lid Kuik aangenomen waarin de
regering wordt opgeroepen met maatregelen te komen om
het gebruik van drugs terug te dringen. Ik meen zelfs dat
dat een motie-Kuik/Voordewind was.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Dik-Faber!
Minister Grapperhaus:
Pardon, Dik-Faber. Ik wil ook binnen mijn rol en verantwoordelijkheden bijdragen aan het verminderen van het gebruik.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

Daarover ben ik ook met de staatssecretaris in gesprek. Ik
bespreek meteen even het testen waar de heer Voordewind
naar vroeg. Er is binnenkort een debat met staatssecretaris
Blokhuis. Daar zou die motie aan de orde moeten komen,
maar ik zal hem in ieder geval de daarover bij de ChristenUnie bestaande wens zeker overbrengen.
De heer Bisschop (SGP):
Ik bedank de minister natuurlijk voor de positieve reactie
daarop. Boeiend is dan wel welke acties de minister in
gedachten heeft en op welke termijn we dan stappen kunnen verwachten die er in ieder geval aan bijdragen om te
proberen tot zo'n drugsvrije generatie te komen.
Minister Grapperhaus:
Terecht hebben enkele leden, waaronder de heer Van den
Berge en de heer Groothuizen, gezegd dat je er met alleen
preventie niet komt. Dit ligt natuurlijk heel erg op het terrein
van preventie, voorlichting en ook hulp. Door een aantal
van uw leden is al gezegd dat het bij hulp vaak gaat om
mensen die in kwetsbare posities zitten en die eerder vallen
voor de verleiding van drugsgebruik of die zich ervoor lenen
om bij zo'n drugsbende ingezet te worden. Nogmaals, ik
heb echt de collega van VWS nodig om samen te kijken
hoe we dit op een goede manier bij elkaar brengen.
De heer Bisschop (SGP):
Dat is helder: met alleen repressie zullen we het nooit redden. Dat is duidelijk, maar dan heb ik nog wel een vraag.
Als we dit ideaal delen, wat is dan het aandeel van Justitie
en Veiligheid, van deze minister? Dat zou ik toch graag wat
concreter willen hebben. Het staat buiten kijf dat er
samengewerkt moet worden. Dat snapt iedereen.
Minister Grapperhaus:
Justitie en Veiligheid zal er altijd op moeten letten dat het
wel binnen het eigen domein blijft. Dat is natuurlijk een
ding dat vooropstaat. In het kader van preventie speelt heel
duidelijk een gezondheidscomponent mee, maar ook de
maatschappelijk ontwrichtende component, zoals ik die
noem, speelt mee. Ik denk dat ook vanuit Justitie en Veiligheid kan worden bijgedragen aan laten zien wat er in de
maatschappelijke ontwikkeling kan gebeuren, om het maar
even zo te zeggen. Maar ook omdat uw Kamer nog met
collega Blokhuis in gesprek gaat, wil ik hier toch eerst
gezamenlijk op terugkomen na dat debat. Dan kunnen we
dat goed invullen.
De voorzitter:
Tot slot.
De heer Bisschop (SGP):
Voorzitter, tot slot. Ik snap dat ook dat aspect nadrukkelijk
een grote plek krijgt. Ik zou er dan toch voor willen pleiten
dat dit integraal wordt benaderd, dus zowel vanuit de
invalshoek van hulp, preventie en noem het allemaal maar
op als vanuit het aspect van repressie, waar je ook niet aan
ontkomt. Ik zou de minister nadrukkelijk willen vragen om
op die manier een bijdrage hieraan te leveren.

11 september 2019
TK 107

107-9-4

Minister Grapperhaus:
We nemen dat mee.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
De minister wil zich inzetten voor een drugsvrije generatie.
Dat loopt ook een beetje in lijn met de normalisatie, want
ik neem aan dat de minister de normalisatie van drugsgebruik, waarbij hij al het voorbeeld gaf dat 1 op de 200 xtcgebruikers ...
Minister Grapperhaus:
250.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
250? Ik dacht dat u 200 zei. Maar het zijn serieuze getallen
xtc-gebruikers die in het ziekenhuis belanden met ernstige
gezondheidsproblemen. Hoe kan het dan dat de overheid
nog steeds het testen van pillen financiert? Ik begrijp best
dat de staatssecretaris hierover gaat, maar als de minister
zelf zegt voor een drugsvrije generatie te zijn, is hij dan ook
zelf bereid om dat punt op de kaart te zetten en dit aan te
kaarten in het kabinet?
Minister Grapperhaus:
Ik heb al toegezegd dat ik dit punt zal doorgeven aan college
Blokhuis. Maar u moet zich ten aanzien van mijn verantwoordelijkheid vooral voorstellen dat ik mij zeer aangesproken
voel door de arts uit het OLVG in Amsterdam-Oost. Die
verklaarde onlangs — ik dacht twee weken geleden — in
Het Parool dat zijn intensive care zeer bezet is met jongeren
met gezondheidsproblemen door xtc. Ik heb al eens eerder
in uw Kamer verteld dat ik in gesprekken met de GGD in
deze regio tot de vaststelling kwam dat de intensive care
van de regioziekenhuizen als er een groot festival is soms
helemaal bezet is met mensen met gezondheidsproblemen.
Dat is in het kader van mijn verantwoordelijkheid voor de
crisisbestrijding en andere zaken iets waar ik heel goed naar
moet kijken, nog los van het feit dat het weer een bevestiging is van de plek op lijst I.

politie bij de ingang van grote evenementen — laat ik dat
woord dan maar even gebruiken — moet gaan tellen of
mensen twee of drie pilletjes bij zich hebben. Die vraag is
door mensen die er anders over denken meteen ingevuld
met de bewering dat ik festivals wil verbieden, maar zo was
het niet. Maatschappelijk gezien zit daar toch iets niet goed?
Daar hoort al dit soort zaken bij. Maar ik vind wel dat het
ook een domein is van collega Blokhuis, en dat respecteer
ik. Maar u kunt ervan verzekerd zijn dat we er samen in
optrekken en dat we er in uw Kamer op terugkomen.
Voorzitter. Ik wil toch nog iets over de gezondheid zeggen.
De heer Groothuizen en de heer Van Nispen vroegen ook
nog of we in de internationale context moeten naar een
nieuwe rangorde van drugs gebaseerd op schadelijkheid.
Op internationaal niveau worden de risico's van drugs
beoordeeld door de World Health Organization. De World
Health Organization is een onderdeel van de Verenigde
Naties. Daarna wordt er door de leden van de Commission
on Narcotic Drugs, waaronder Nederland, gestemd over
het opnemen van middelen op de lijsten die horen bij de
internationale drugsverdragen. Die beoordelingen zijn
gebaseerd op de schadelijkheid van die middelen. De
internationale lijsten kennen net als de Nederlandse lijsten
verschillende risicocategorieën. De inschatting van welke
middelen op welke lijst moeten worden geplaatst, is daarmee gebaseerd op internationale consensus. De heer Van
den Berge was daar nieuwsgierig naar, dus ik heb al aangekondigd dat ik de verslagen — die zijn openbaar — van de
afgelopen keren aan de Kamer zal toesturen. Dan ziet u dat
er consensus is.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Ik dank de minister voor die toezegging. Ik ben inderdaad
benieuwd naar de verslagen, maar ik ben eigenlijk niet
alleen benieuwd naar de verslagen. Ik had de minister ook
gevraagd of hij bereid is om te pleiten voor een onderzoek
naar de effectiviteit van de drugsaanpak in verschillende
landen. Ik ben gewoon benieuwd naar een internationale
vergelijking. Hoe doen wij het nou in vergelijking met
andere landen? Wat werkt wel wat betreft repressie, preventie en decriminalisering?

De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik begrijp dat het een gezondheidsprobleem is, maar het is
tevens een handhavingsprobleem. Daarom stel ik het ook
bij deze minister aan de orde. Hij is namelijk verantwoordelijk voor het handhavingsbeleid bij harddrugsgebruik. We
praten hier over harddrugs. Als de minister inderdaad tegen
de normalisatie van harddrugs is, dan moeten we deze
harddrugs bij al die party's en die dancefestivals juist gaan
innemen. We moeten ze niet gaan testen en zeggen: u kan
gerust uw gang gaan. Want vervolgens mag de gezondheidszorg de problemen weer oplossen. Nogmaals, kan dit
een mogelijkheid zijn om de normalisering van het gebruik
van xtc tegen te gaan — laat ik het dan zo stellen — door
een sterk signaal af te geven en die pillentesten te stoppen?

Minister Grapperhaus:
Daar heb ik al eerder het een en ander over gezegd. Wat
ook bij deze vraag hoort, is dat de risicobeoordeling internationaal is. Ik heb net uitvoerig uiteengezet hoe die
plaatsvindt. Van daaruit vindt het beleid plaats, zowel als
het gaat om repressie, als om preventie en de samenleving.

Minister Grapperhaus:
In algemene zin is het antwoord ja. Natuurlijk kan dat er
ook zeker aan bijdragen. Dat begrijp ik. Over de handhaving
op festivals heb ik vóór de zomer de vraag gesteld of ik geld
beschikbaar moet stellen voor politiecapaciteit, zodat de

De voorzitter:
Oké, dan is dat ook helder.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

De voorzitter:
Daarvan heeft u gezegd dat u het niet doet.
Minister Grapperhaus:
Nee.

11 september 2019
TK 107

107-9-5

De heer Van den Berge (GroenLinks):
Ik ken de mening van deze minister als het gaat om decriminalisering, dus daar vroeg ik niet naar. Ik vroeg alleen
naar een internationaal vergelijkend onderzoek. Ik snap de
angst niet zo goed. Als de minister ervan overtuigd is — ik
ben dat duidelijk niet — dat repressie en handhaving de
enige oplossing zijn en dat we het daarmee gaan redden,
zou hij toch ook niet zo bang moeten zijn voor een internationaal onderzoek? Daarin kunnen we bekijken of dat klopt.
Of zijn er andere landen met een wat minder repressief
beleid of een slimmere combinatie van preventie, repressie
en decriminalisering die beter werkt dan ons beleid? Daar
vraag ik alleen maar naar.

voorstel voor om de productie van en de handel in nieuwe
psychoactieve stoffen strafbaar te stellen. Dat wetsvoorstel
zal nog dit jaar in consultatie gaan.

Minister Grapperhaus:
Twee dingen. Ik heb aan het begin een hele reeks van
onderzoeksrapporten genoemd. Ik heb dat niet gedaan om
het rapport van de heren Tromp en Tops, c.q. Tops en
Tromp, onder te waarderen, maar om te ondersteunen dat
dit rapport bevestigt wat in een aantal grote rapporten staat,
ook internationale rapporten die een beeld geven van hoe
het internationaal is. Laten wij heel duidelijk zijn: Nederland
heeft een paar specifieke issues waaronder het feit dat wij
een ideaal logistiek knooppunt zijn. Ik denk aan de haven
van Rotterdam en aan Schiphol, maar ook aan de goede
toegankelijkheid van Brabant en Limburg voor het grote
achterland. Dat maakt dat hier nog eens een heel specifieke
problematiek extra ontstaat, want van die 19 miljard
straatwaarde van de in Nederland geproduceerde xtc die
vorig jaar werd gerapporteerd — ook als dat bedrag geen
19 miljard maar 16 miljard is — van dat immense bedrag
is het overgrote deel voor het buitenland bestemd en niet
voor Nederland. Dat is een specifieke problematiek die in
bepaalde andere landen bijvoorbeeld niet speelt. U kunt
dus niet een-op-een de manier waarop men dat elders
aanpakt, hier op plakken. Ik verwijs in ieder geval naar een
aantal van de rapporten die ik al eerder heb genoemd.

Minister Grapperhaus:
Daar kan ik heel kort op antwoorden. Ja, dat lijkt mij verstandig. Ik denk dat het goed is dat de staatssecretaris en ik daar
bij u op terugkomen.

Voorzitter. De heer Van Dam vroeg naar de mogelijkheden
voor werkgevers om te testen op alcohol en drugs op de
werkplek. Dat is inderdaad wel mogelijk als daar een wettelijke grondslag voor is. Op dit moment is dit in sectorale
wetgeving voor bepaalde beroepen geregeld; denk aan
piloten, machinisten en schippers. De staatssecretaris van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid is nu met sociale partners in gesprek over de vraag in welke specifieke gevallen
er behoefte bestaat aan dergelijke testen. Dat heeft zij
afgelopen donderdag aan de Kamer bevestigd in het algemeen overleg over arbeidsomstandigheden. De Kamer zal
over de uitkomst van die bespreking worden geïnformeerd.
Ik denk dat het dan zinnig is om verder te kijken. Ik wil wel
nadrukkelijk gesteld hebben dat ik op zichzelf de gedachte
onderschrijf om te kijken naar een verdere wettelijke
grondslag.
Mevrouw Kuiken vroeg naar de maatregelen ten aanzien
van de invoer van designerdrugs. Die drugs worden vaak
geproduceerd om drugs te kunnen verkopen die nog niet
op grond van de Opiumwet zijn verboden. Daar zit in de
samenstelling net iets wat het anders maakt. Dit voor
degenen die niet in die materie thuis zijn. Dan omzeil je de
Opiumwet en daar kun je ook goed mee verdienen. We
noemen dat de nps, de nieuwe psychoactieve stoffen. Dit
moet ook voortvarend kunnen worden aangepakt. De
staatssecretaris van VWS bereidt op dit moment een wets-

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

Mevrouw Kuiken (PvdA):
Naar aanleiding hiervan een korte vraag. De inspectie van
VWS controleert hierop, maar zij heeft maar een heel
beperkte capaciteit. Sociale Zaken en Werkgelegenheid
heeft een uitbreiding van de taken van de inspectie gehad.
Is het dan ook niet verstandig om in overleg met VWS te
bekijken of dat op dit front ook kan, want anders heb je wel
de wetgeving maar niet de capaciteit om die te handhaven?

Mevrouw Kuiken (PvdA):
Dan noteer ik dit even als een toezegging, voorzitter.
Minister Grapperhaus:
Dat we erop terugkomen? Oké. Een klein voorbehoud.
Mevrouw Kuiken vraagt wat ik doe om te voorkomen dat
leegstaande panden en schuren voor drugsproductie worden gebruikt. Zij vreest dat dit in het licht van de stikstofproblematiek alleen maar zal toenemen. Een van de belangrijkste dingen is toch het weerbaar maken van de burgers en
bedrijven die dit aangaat; de mensen die die panden of
schuren hebben die leegstaan. Op dit moment hebben wij
een aantal activiteiten lopen die worden gefinancierd uit
het ondermijningsfonds. Ik noem een van de voorbeelden:
het Keurmerk Veilig Buitengebied. In het kader van dat
keurmerk worden ondernemers helemaal meegenomen in
de vraag hoe je kunt voorkomen dat je tegen wil en dank
verzeild raakt in dit soort criminele praktijken. Het LNV, het
ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, heeft
in het kader van de regiodeals ook speciale aandacht voor
dat leegstaand agrarisch vastgoed. We moeten dan kijken
of daaraan een andere bestemming kan worden gegeven.
Dat gebeurt op dit moment al in de Achterhoek. Dat zijn
een aantal voorbeelden van zaken waarmee wij met elkaar
mee bezig zijn.
Dan is er nog het Platform Veilig Ondernemen. Dat organiseert ondernemersbijeenkomsten waarop partners zoals
het RIEC, het Regionaal Informatie en Expertise Centrum,
de Belastingdienst, gemeenten en ondernemers vertellen:
wat is de problematiek en hoe kun je daar het beste maatregelen tegen nemen? Die bijeenkomsten zijn juist bedoeld
voor mensen in het agrarisch gebied.
De voorzitter:
Zijn hiermee de vragen van mevrouw Kuiken beantwoord?
Minister Grapperhaus:
Ja, in ieder geval deze vraag, maar ik heb er ook nog eentje
over controles in de havens.

11 september 2019
TK 107

107-9-6

De voorzitter:
Ik zit te kijken. U krijgt zo het woord, mevrouw Kuiken.
Minister Grapperhaus:
Er is nog een vraag van mevrouw Kuiken over cocaïnehandel en de controles in de haven. Ik heb al eerder iets gezegd
over de logistiek. Door het goede logistieke gehalte van
ons land krijg je dat de internationale cocaïnehandel ook
een rol van betekenis speelt via Rotterdam. De Rotterdamse
driehoek plus de Douane hebben het initiatief genomen om
een eigen ondermijningsbeeld te laten maken. Dat is afgelopen mei gepubliceerd. Dat is de basis voor de verdere
versterking van die veilige en integere haven. De aanpak
van verdovende middelen is op dit moment echt een van
de prioriteiten van de handhavingsdiensten.
Simpelweg meer controles uitvoeren is niet de oplossing.
Dat blijkt uit een recent onderzoek van de Erasmus Universiteit. Dat betekent dat er nu toch een aantal andere dingen
plaatsvinden. In de eerste plaats wordt meer ingezet op de
samenwerking met België, onder andere via een uitwisseling van allerlei best practices en dergelijke. En dan is er
het maritiem samenwerkingsverband van zeven EU-lidstaten om drugssmokkel via de trans-Atlantische route in
Europa in een vroeg stadium tegen te gaan. Er is ook meer
samenwerking met de bron- en transitlanden door allerlei
upstream disruption — de heer Van Dam refereerde daar
ook al even aan — en door nou juist in die landen allerlei
informatieposities te realiseren, door middel van liaison
officers en KMar in productielanden. En natuurlijk moeten
we daar nog meer op inzetten.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Ik ga het bondig doen, voorzitter. Komen er extra liaisons
in het buitenland?
Dan de buitengebieden. Steeds meer boeren en boerenbedrijven zullen stoppen. Er is al veel leegstand en dat wordt
alleen nog maar meer. Alleen maar weerbaar maken heeft
niet zo heel veel zin. Als die panden gewoon leeg komen
te staan, dan zul je echt met een grote saneringsoperatie
moeten starten. Mijn verzoek aan de minister is dus eigenlijk
om ook voor deze problematiek specifiek aandacht te vragen, zodat we niet alleen maar via LNV en mevrouw
Schouten worden geïnformeerd. Want dit speelt in de
Achterhoek en in Noord-Nederland, maar bij ons in Brabant
en in Limburg is het ook echt heel nadrukkelijk een probleem. Dat zal de komende jaren eigenlijk alleen maar
groter worden.

op ingezet. Als je wilt voorkomen dat mensen die verder
gewoon brave burgers zijn maar onder druk worden gezet
of toch door iets worden verleid, in deze sferen belanden,
dan zul je in de eerste plaats moeten signaleren in welke
gebieden deze problematiek opkomt en dan zul je mensen
toch van tevoren weerbaar moeten maken om ervoor te
zorgen dat ze het op tijd melden als dit soort dingen
gebeuren. Dat neemt niet weg dat mevrouw Kuiken terecht
benadrukt dat hier nog steeds, ook de komende tijd, veel
op moet worden ingezet.
Voorzitter. Dan wou ik naar het onderwerp informatie-uitwisseling. Ik heb daar al het een en ander over gezegd.
De voorzitter:
Misschien kunt u met ons delen, om te kunnen inschatten
wanneer wel en niet geïnterrumpeerd kan worden, of u uw
betoog in onderwerpen heeft verdeeld?
Minister Grapperhaus:
Ja, ja, dat wil ik, maar dat zeg ik niet van tevoren natuurlijk.
Ik kom zo nog op de onderwerpen afpakken en witwassen.
Vervolgens kom ik zo dadelijk op de vragen van de heer
Van Dam en de heer Voordewind over coördinatie van
beleid en een rol voor de NCTV. Ik kom daarna nog op de
bundeling van capaciteit en expertise, de vraag over een
eventuele antidrugseenheid en de evaluatie van de aanpak
en effectmeting. We gaan het ook nog hebben over de
gesprekken met Amsterdam, de Bibob, de samenwerking
bedrijfsleven-pps, en ten slotte de wijkaanpak en privacy.
Eigenlijk kom ik daar meteen ook weer op de informatiedeling.
De voorzitter:
Ja, helder.

Minister Grapperhaus:
"Voldoende geld voor warme sanering" is natuurlijk wel
heel makkelijk gezegd, maar dan moet je het hele veld in
beeld hebben en kunnen zien welk beslag dat op de middelen heeft. Ik ben het wel met mevrouw Kuiken over het
volgende eens, en daar heb ik het afgelopen jaar ook zelf

Minister Grapperhaus:
Daar wou ik nu iets over zeggen. Ik heb daar al veel over
gezegd, dus ik ga die tekst toch even wat inkorten. Er kan
al veel op het gebied van informatiedeling. Dat is niet iets
wat ik zelf bedenk, maar dat is iets waarmee de Raad van
State is gekomen in een advies, dat de burgemeesters en
ik vorig jaar gevraagd hadden. De Raad van State heeft toen
op een paar punten geadviseerd. Een van de dingen was
of informatiedeling noodzakelijk is, en zo ja, op welke wijze
we de mogelijkheden van die informatiedeling nou nog
zouden kunnen uitbreiden. Ik ben het sowieso met de Raad
van State eens dat we daarvoor op dit moment het RIEC
hebben, het Regionaal Informatie en Expertise Centrum,
en het convenant waarin de partijen bij dat RIEC samenwerken. Dat is ook echt gericht op de integrale aanpak van
georganiseerde criminaliteit. Daar komen dus ook heel veel
signalen binnen. Die worden geanalyseerd en daar wordt
informatie bij elkaar gebracht. Daarnaast is de Wet Bibob
natuurlijk een belangrijke grond voor informatie en informatiebronnen. Daarmee kunnen bestuurders voorkomen
dat vergunningen, subsidies en opdrachten worden gebruikt
om strafbare feiten te plegen. Dat geeft ons dus al veel
mogelijkheden. De politie kan dan op grond van de Wet
politiegegevens informatie verstrekken aan de burgemeester in het kader van de handhaving van de openbare orde,
en aan de RIEC's en andere samenwerkingsverbanden ten

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

Ik rond af, voorzitter. Ik zal niet nog een vervolgvraag stellen. Als ik het aan onze burgemeesters vraag die daar specifiek mee in aanraking komen, dan zeg ik: als ik het ei van
Columbus had, dan zou ik het wel doen. Zij noemen dit
punt echt wel als het belangrijkste punt dat geregeld moet
worden: voldoende geld voor warme sanering.

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-7

behoeve van doelen die verenigbaar zijn met de uitoefening
van de politietaak. Het zijn gewoon maar voorbeelden van
vormen van informatiedeling die er op dit moment echt al
zijn en waar je een heel eind mee kan komen. Over een
drank- en horecavergunning kan de burgemeester op grond
van het Besluit politiegegevens en het Besluit justitiële
gegevens zowel van politie als justitie informatie krijgen.
Het wetsvoorstel Gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden, dat ik in mijn inleiding noemde, ligt nu bij de
Raad van State. Ik zeg heel eerlijk dat het een zware tocht
is geweest om dat zo ver te krijgen, omdat we de Autoriteit
Persoonsgegevens echt in de afweging mee moesten krijgen. Dat is op een goede manier gegaan. Het schiet niet zo
veel op als wij een wet over het delen van informatie maken,
waarvan de hoogste rechter later zegt: dat kan eigenlijk
helemaal niet, dat is in strijd met de rechten van de mens
of weet ik wat. Ik begrijp heel goed de eagerness, want die
heb ik zelf ook, maar we moeten even op de kiezen bijten
en zorgen dat we dit proces op een goede manier doorlopen. Ik verwacht dan ook dat het voorstel zo snel mogelijk
naar de Kamer kan komen. Er zullen ook nog wel wat punten
van de Raad van State zijn, maar ik denk dat we daar echt
met elkaar mee verder moeten.
Dan nog even een misverstand: de klacht dat er niets meer
kan of mag onder het regime van de AVG, de Algemene
Verordening Gegevensbescherming. Dat is een misvatting.
Er kan van alles binnen het raamwerk van de AVG, maar
wat niet kan, is dat je informatie met elkaar gaat uitwisselen
zonder dat bepaald is voor welk uitdrukkelijk omschreven
en gerechtvaardigd doel dat gebeurt. Ik wil erop wijzen dat
de AVG niet zo verschrikkelijk nieuw is als weleens wordt
gesuggereerd, want we hadden vanaf 1995 ook al wetgeving
op grond van de Privacyrichtlijn. Wat betekent dat nou? Dat
betekent dat je niet één bak, of bestand of dataset met alle
gegevens voor alle doelen mag maken — dat mag gewoon
niet; daar zit ook wat in — maar dat je als overheidsorganisatie telkens alleen die gegevens verwerkt die toereikend
zijn, ter zake dienend en noodzakelijk voor het doel waarvoor je ze wilt gebruiken.
Als we het hebben over opsporing en vervolging, dan zijn
de mogelijkheden aardig uitgekristalliseerd. Ik heb daarnet
al een aantal voorbeelden genoemd, bijvoorbeeld op grond
van de Wet politiegegevens. Die ga ik hier niet herhalen.
Het geldt in mindere mate voor het verwerken van persoonsgegevens ten behoeve van de bestuurlijke aanpak van
drugscriminelen of ondermijning. Dat komt omdat het een
nog relatief nieuwere praktijk is. Dan rijst telkens de vraag
welke gegevens bijvoorbeeld de burgemeester nodig heeft
voor de uitoefening van welke taak en welke bevoegdheid.

De voorzitter:
Zijn hiermee alle vragen over informatie-uitwisseling in de
eerste termijn van de Kamerleden beantwoord?
Minister Grapperhaus:
Mevrouw Kuiken en de niet meer aanwezige mevrouw
Helder hebben daar aandacht voor gevraagd. Ik wil echt
benadrukken dat dit voor mij ook een hoge prioriteit is,
maar dat we wel de projecten door hebben moeten lopen
die er waren. Dat is nou eenmaal wat het is.
De voorzitter:
Ik ga eerst naar de heer Van den Berge, want die heb ik
teruggestuurd. Ik zei: Eerst de minister en dan krijgt u het
woord. Dat heeft u niet gehoord, maar met gebaren heb ik
dat een beetje aangegeven. De heer Van den Berge, een
korte vraag.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Ik hoor wat de minister zegt. Hij is allerlei dingen aan het
doen en dat geloof ik ook. Toch horen wij vanuit de
gemeenten terug dat het allemaal niet snel genoeg gaat en
dat zij het niet ver genoeg vinden gaan. Ik zal het kort houden, dus ik zal niet ingaan op allerlei concrete voorbeelden.
Maar ik hoor wel voorbeelden vanuit de gemeenten waarvan ik denk: het is heel gek dat die informatie niet tussen
verschillende diensten gedeeld mag worden. Ik zou de
minister toch willen oproepen of het niet een stapje verder
en een stapje sneller kan gaan, want dat is echt heel hard
nodig.
Minister Grapperhaus:
Dan moeten die gemeenten toch echt de kleine moeite
nemen om mij op mijn ministerie — dat mag mij zijn,
rechtstreeks — over te benaderen. We hebben heel duidelijk,
ook naar aanleiding van de voorlichting van de Raad van
State, het traject uitgezet dat we nu aan het inrichten zijn.
Dat is echt van belang. Daarbij is ook de ontwikkeling van
het modelprotocol, geïnspireerd overigens op het Ried
Protocol, heel erg belangrijk. Want dan kun je ook de
informatiedeling binnen de gemeenten goed inrichten. Daar
worden de gemeenten ook echt bij betrokken. Dat doen we
samen met BZK. Ik zeg heel eerlijk, we doen dit met voortvarendheid en zorgvuldigheid.

Zoals gezegd, om er meer inzicht in te krijgen wat die
mogelijkheden zijn, heb ik samen met de burgemeesters
aan de Raad van State voorlichting gevraagd. Die hebben
we gekregen. Op dit moment is mijn ministerie het hele
schema aan het uitwerken, maar dat moet natuurlijk aan
de hand van de behoeften die bij gemeenten bestaan: wat
zijn nu de mogelijkheden die u heeft? Dan moeten we
natuurlijk weten: wat heeft u nodig voor welk doel? Dan
moeten gemeenten ook een goede onderbouwing hebben.
Dan laten we zien op grond van welke, al bestaande
bevoegdheid dat niet kan. We hopen dat de Wet gegevensdeling samenwerkingsverbanden daar nog een belangrijke
aanvulling op is.

De heer Van Dam (CDA):
Hoezeer ik ook alle inspanningen van de minister waardeer,
ik merk toch aan mezelf dat ik een beetje aarzel bij wat hier
gebeurt. Het gaat om die informatiedeling. Vriend en vijand
— nou is GroenLinks niet mijn vijand, maar ik weet niet of
die als het gaat om privacybescherming direct mijn vriend
is — zeggen: jongens, op dat vlak moet er wat gebeuren.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid heeft er een rapport
over geschreven. In het rapport waar we het vandaag over
hebben lees ik het ook. De hoofdcommissaris in Amsterdam
begint erover dat de privacy gewoon te ver gaat. Ik kan
geen burgemeester spreken of die gaat erover. Dus van dat
hele element van doelbinding denk ik, als ik de minister zo
beluister, dat het te veel in de oude groef is voor een probleem dat echt veel meer koppen heeft. Dan moeten we
dat debat voeren als die wet komt. Ik zie u al kijken: hallo,

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-8

de tijd, terecht. Ik wil mij wel op dit punt uiten. Ik zit niet te
wachten op teksten dat het allemaal wel meevalt en dat het
nu allemaal wel kan. Natuurlijk kan er altijd meer met wetgeving dan we aanvankelijk door hadden, maar er is hier
toch echt wel een probleem. Ik hoop dat die wet dit kan
aanpassen.

waarin wij informatie gaan uitwisselen? Dan gaan we de
grenzen opzoeken en laat de rechter ons maar terugfluiten.
Ik heb dat liever dan dat we gaan wachten, dat we gaan
wachten op wat er allemaal kan. Ondertussen blijven wij
horen dat instanties in de knel komen. Ze willen het zelf
aanpakken, maar ze kunnen de informatie niet delen.

Minister Grapperhaus:
Ik neem niets terug van wat ik gezegd heb. Er kan nog echt
heel veel. Ik heb de Kamer het advies van de Raad van State
toegestuurd. Dat hebben we ook besproken. Misschien was
ik dat alleen, maar ik meen dat ik met de vaste Kamercommissie voor Justitie en Veiligheid heb geconcludeerd dat
we stevig aan de slag moeten met de punten die de Raad
van State maakt. Anders krijg je, als je terugkomt bij de
Autoriteit Persoonsgegevens, te horen: u voldoet niet het
proportionaliteitsvereiste. Dat weet de heer Van Dam ook.
Mag ik erop wijzen dat die verordening iets meer dan een
jaar geleden door uw Kamer in wetgeving is omgezet. Zoals
ik al zei, ben ik hier zeer voortvarend mee bezig, maar het
heeft toch nog tien maanden geduurd om met de Autoriteit
Persoonsgegevens tot overeenstemming te komen over
het wetsvoorstel Gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden. Laat ik zeggen dat dit een interessante maar
veelzijdige en uitgebreide discussie was.

Minister Grapperhaus:
Als minister van Justitie en Veiligheid kan ik niet voor mijn
rekening nemen dat ik me dan maar met wetgeving door
de rechter moeten laten terugfluiten. Dat zal mevrouw
Yeşilgöz wel begrijpen. Zij mag mij op het tempo aanspreken en dat soort dingen, maar die wetgeving moet wel
zodanig zijn dat de Kamer na afloop zegt: daar hebben we
ook wat aan gehad en die komt door de toets. Dat is een.

De heer Van Dam (CDA):
Ik denk dat ik meer aan de kant van de minister sta dan hij
misschien denkt. Dat is het hele punt van de privacy. Er is
een soort groenetafeldiscussie van allerlei welgestudeerde
en goed ingevoerde mensen die het allemaal bekijken en
allemaal leeuwen en beren zien. Daarnaast is er de praktijk
die met de wetgeving moet werken en daarbij op allerlei
barrières stuit. Dat is het enorme dilemma. Ik geef een
voorbeeld. De minister heeft samen met de minister van
Financiën een brief naar de Kamer gestuurd. Ik was daar
heel blij mee. Er zat een bijlage bij die eigenlijk alleen maar
over informatiedeling ging, over wat daar wel en niet
mogelijk is. Ik meen dat het een document van acht pagina's
was. Toen ik het gelezen had, ben ik maar met reces gegaan.
Dat is de situatie waar we het hier over hebben. Het was
mij zwaar te moede. Dat is het punt. Op de een of andere
manier bestaan er verschillende werkelijkheden bij privacy.
Nogmaals, als het wetsvoorstel naar de Kamer komt, gaan
we dat bekijken, maar dit zal dan de discussie zijn.
De voorzitter:
Dan is dat helder. Dan ga ik naar mevrouw Yeşilgöz.
Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Ik wil me graag aansluiten bij collega Van Dam. Ik begrijp
wat de minister zegt. Ik begrijp ook de ingewikkeldheid van
de dingen waar hij mee te maken heeft. Tegelijkertijd is het
een heel onbevredigende situatie. We krijgen allemaal van
verschillende instanties, van privaat tot publiek, te horen
dat zij informatie hebben, maar dat zij die niet kunnen delen,
waardoor wij die kopstukken niet kunnen aanpakken. Daar
komt het eigenlijk een beetje op neer. Vervolgens zitten wij
vast in privacyregels en -wetten. Er komt iets naar de Kamer.
Er was een reden waarom ik in mijn inbreng aan de minister
vroeg of we geen vaart kunnen maken. Kunnen we niet
zeggen dat we een pilot gaan doen in een afgebakend deel

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

Dan twee. Ik wil dit toch nog wel even benadrukken. Toen
ik nog niet zo lang minister was, kwam het pleidooi dat er
meer mogelijkheden voor informatiedeling moeten komen.
Ik heb dat met de instanties besproken die daarover gaan,
waaronder de Autoriteit Persoonsgegevens. Toen werd al
gezegd dat er nog steeds mogelijkheden onbenut bleven.
De burgemeesters van het Landelijk Overleg Veiligheid en
Politie en ik hebben samen besloten om het voor te leggen
aan de Raad van State. De Raad van State heeft heel duidelijk gezegd: er is nog een groot aantal mogelijkheden en
die moet u samen uitwerken. Dat doen we nu met voortvarendheid. U mag mij daar voortdurend bij aan het oor
trekken in de trant van: vriend hoe ver ben je ermee? Dat
doen we echt met voortvarendheid. We hebben er dit jaar
duidelijkheid over.
De voorzitter:
Goed. Ja.
Minister Grapperhaus:
Nee, ik wil via u wel toezeggen aan mevrouw Yeşilgöz ...
De voorzitter:
Oh. Dat mag altijd.
Minister Grapperhaus:
... dat dat protocol er nog dit kalenderjaar is. Dan zijn we
ook een stuk verder op het punt van de extra mogelijkheden.
Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Oké, dan gaan we er dit jaar samen naar kijken. Ik vind
echter wel dat ik de minister van Justitie kan vragen om de
grenzen op te zoeken. Ik wil niet dat de minister daaroverheen gaat, maar hij zou wel de steun van in ieder geval de
VVD hebben om die grenzen op te zoeken. Want ik denk
dat dat echt urgent en echt nodig is. Ik kijk ernaar uit dat
we later dit jaar hier nog het gesprek over voeren, maar ik
sluit mij wel aan bij de woorden van collega Van Dam: als
we daarmee niet het gevoel hebben dat we dichter bij de
praktijk en de problemen daar komen, kom ik met een eigen
voorstel daarover, want we gaan de grenzen opzoeken wat
de VVD betreft. We gaan dat wel gewoon doen.

11 september 2019
TK 107

107-9-9

Minister Grapperhaus:
Maar die grenzen zijn echt opgezocht, dat wil ik nogmaals
benadrukken. Anders had ik niet tien maanden discussie
gehad met de Autoriteit Persoonsgegevens.
De voorzitter:
Ja. De heer ...
Minister Grapperhaus:
Dat mag u ook van mij verwachten.
De voorzitter:
De heer Krol.
De heer Krol (50PLUS):
Over dat opzoeken van grenzen gesproken: ik wil één
voorbeeld geven. Er komt bij een bank een verzoek binnen
voor een hypotheek. De bankdirecteur denkt: hó, wacht
even, dat zou weleens naar een verkeerde partij kunnen
gaan. Waar moet hij die informatie vandaan halen? Dit
verhaal is werkelijk gebeurd. Die bankdirecteur stopt dan
een briefje met daarop wat er aan de hand is onder de ruitenwisser van de auto van de plaatselijke burgemeester.
Die burgemeester mag daar niet op antwoorden. Hij schrijft
daarom het antwoord, wat de bankdirecteur het beste kan
doen, namelijk géén hypotheek verschaffen, ook op dat
briefje en stopt het weer terug onder de ruitenwisser. De
volgende dag is het briefje weg: gelukkig, de hypotheek
werd niet verstrekt. Kunnen we dit nou niet een stukje
makkelijker maken? Dat moet toch niet op zo'n manier?

De voorzitter:
Op het vorige punt, mevrouw Kuiken? Ik zie dat dat zo is;
gaat uw gang.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Zorgvuldigheid is belangrijk, dat snap ik. Er zijn immers
ook een aantal zaken teruggefloten omdat ze toch niet voldeden aan de privacyregels; denk bijvoorbeeld aan het
stoplichtmodel dat opeens niet meer kon. Dus dat snap ik.
Maar tegelijkertijd merken we dat het overal njet is. Of het
nou gaat om het UWV, de zorg of de banken: het is allemaal
moeilijk. Maar er ligt al vijf jaar een verzoek om tot oplossingen te komen. Wetgeving hoeft in principe niet vijf jaar
te duren. Dat is mijn eerste opmerking.
Mijn tweede opmerking en daarmee ook mijn vraag luidt
als volgt. Dat modelconvenant dat er nu aankomt, regelt
maar een deel van de informatie, met name de intergemeentelijke, en niet de informatie met derden. Hoe ver gaan we?
Ik geef één klein voorbeeldje. Ik weet dat minister Hoekstra
bezig is om banken meer mogelijkheden te geven om
informatie te delen. Althans, dat wil hij. Maar het is geen
verplichting. Dus elke keer zijn we voornemens om hele
kleine deeltjes te gaan regelen, dan duurt het lang en vervolgens gebeurt het niet of gebeurt het half. Graag een
reactie.

Minister Grapperhaus:
Laat ik dit zeggen. Ik vind het heel moeilijk om te reageren
op anekdotische voorbeelden. Maar wees verzekerd dat
collega Hoekstra en ik bezig zijn om wat muren te slechten,
zoals dat eerder is genoemd, betreffende de belemmeringen
die nog spelen in de informatiedeling met banken, binnen
de grenzen van wat hoort bij goede privacybescherming.
U vindt dat ook terug in de afpakbrief.

Minister Grapperhaus:
Wat dat punt over Hoekstra betreft: wij doen het samen.
We hebben daarbij te maken met precies dezelfde obstakels.
Weet u, ik snap heel goed, en ik vind het zelfs aanmoedigend, dat men zegt: als je het wilt aanpakken, zorg dan ook
dat je de informatiedeling voortvarend helemaal scherp
krijgt. Ik heb daar het een en ander over gezegd wat ik hier
niet ga herhalen. Maar ik heb al eens gezegd dat privacy
nooit het schild mag zijn voor georganiseerde criminelen.
Punt. Dat is mijn uitgangspunt wanneer ik kijk hoe we het
goed voor elkaar krijgen. Maar ik vind ook dat ik zelf en
Sander Dekker, de minister voor Rechtsbescherming, ook
de plicht hebben om ervoor te zorgen dat ondertussen de
privacy van niet-kwaadwillende burgers wel op een goede
manier overeind blijft.

De heer Krol (50PLUS):
Ik noteer dit als een toezegging. Dank u.

De voorzitter:
Tot slot, want dit punt is voldoende uitgediscussieerd.

Minister Grapperhaus:
Het staat al in de brief. Maar goed.

Mevrouw Kuiken (PvdA):
Dat snap ik. Maar het is gelijktijdig ongelooflijk essentieel,
want iedereen die je het vraagt, noemt dit als het grootste
struikelblok. Ik rond gewoon af. Ik maak me zorgen over
het wetgevingsproces, omdat ik denk dat het maar een deel
regelt. Dat zou ik zonde vinden, omdat we daarmee weer
tijd verliezen. Het is echt al vijf voor twaalf, misschien wel
vijf over twaalf. Dus kijk ook alstublieft met die blik en de
opdracht die wij als Kamerleden u hier hebben meegegeven.

De voorzitter:
Oké. Ik wil toch vragen of u misschien wat tempo erin kan
zetten. Er moeten namelijk nog een paar punten worden
behandeld.
Minister Grapperhaus:
Even kijken.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

Minister Grapperhaus:
Ja. Er was een vraag naar aanleiding van de motie-Van der
Staaij die is ingediend bij een ander debat. Daar zal de

11 september 2019
TK 107

107-9-10

minister voor Rechtsbescherming mede namens mij in het
najaar bij uw Kamer op terugkomen.
Heel snel over het witwassen. Er komt 29 miljoen beschikbaar voor versterking van de aanpak van fraude, witwassen
en ondermijning. De verdere verdeling zal in het kader van
Prinsjesdag aan de orde komen.
Dan is er het tienpuntenplan witwassen-Van der Linde. We
hebben dat plan van aanpak geschreven. Uw Kamer heeft
een reactie gevraagd op dat plan. Die komt voorafgaande
aan het nog in te plannen overleg over onder meer de
Implementatiewet wijziging vierde anti-witwasrichtlijn. Daar
kom ik bij u op terug.
De heer Van Nispen vroeg naar de poortwachtersfunctie
van private instellingen in het kader van witwassen en
dergelijke. Daar hebben we dat plan van aanpak voor
gestuurd. Wij denken dat er drie pijlers zijn voor die poortwachtersfunctie. Eén: de effectiviteit moet worden vergroot.
Twee: barrières moeten worden verhoogd zodat het moeilijker wordt voor criminelen om hun illegale inkomsten in
het reguliere financiële stelsel in te brengen. Ten slotte iets
wat door een aantal van u al is gezegd: we zullen de
opsporing en vervolging op die punten echt moeten versterken. De aanpak van criminele geldstromen, waar mevrouw
Yeşilgöz en de heer Van Nispen terecht aandacht voor
vroegen, is echt een speerpunt van mijn aanpak. Ik ga
vandaag niet met de heer Van Nispen in discussie — dat
hebben we al eens eerder gedaan met elkaar — over de
getallen van de afgelopen jaren en dergelijke. Ik onderschrijf
wat hij zegt. We moeten ervoor zorgen dat we daar de
komende jaren echt meters in gaan maken en resultaten in
gaan boeken, want je treft ze toch het meest met de Follow
the Money-aanpak en het afpakken.
Nog snel de vraag van GroenLinks over het vastgoed. Op
dit moment laten we samen met Binnenlandse Zaken een
onderzoek doen naar het crimineel gebruik daarvan. Er
wordt ook gekeken welke instrumenten bruikbaar zijn voor
private partijen om misbruik te voorkomen. Als we de uitkomsten van dat onderzoek hebben, zullen wij daar bij uw
Kamer op terugkomen.
De integrale afpak ...
De voorzitter:
Een korte vraag, meneer Van den Berge.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Een korte vraag aan de minister. Wordt daarin ook gekeken
naar bestuursrechtelijke mogelijkheden die gecreëerd zouden kunnen worden? Ik hoor hem over privaatrechtelijke
mogelijkheden om dergelijk misbruik aan te pakken, maar
wordt daar ook naar gekeken in datzelfde onderzoek?
Minister Grapperhaus:
Het is een onderzoek naar bruikbare instrumenten voor
private partijen om misbruik te voorkomen. De bestuursrechtelijke bevoegdheden zijn natuurlijk veel meer gericht
op onszelf als overheid om te kijken hoe we kunnen ingrijpen.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

De heer Groothuizen had een vraag over de integrale
afpakdoelstelling. Daar worden ook extra inspanningen
voor in gang gezet. Wij hebben in de Veiligheidsagenda
ook de afspraak opgenomen dat er een integrale afpakmonitor wordt ontwikkeld die inzicht geeft in de resultaten
daarvan op basis van de bestaande registraties. We werken
op dit moment met alle partijen samen om tot die afpakmonitor te komen. Een integrale doelstelling maakt daarvan
nog geen deel uit.
De heer Groothuizen (D66):
Ik werd bijna heel blij, maar toen sprak de minister zijn
laatste zin uit. Waarom niet? Waarom maakt die integrale
doelstelling daar geen deel van uit? Dat is een duidelijk
advies van het WODC. Dat advies, dat er nu een jaar ligt,
kan ik in ieder geval zelf helemaal volgen. Want ik wijs de
minister op pagina 52 en verder. Daar staat dat op de
werkvloer altijd iedereen er wel van overtuigd is dat je dit
gezamenlijk moet aanpakken, maar dat er in organisaties
door het management vooral wordt gekeken hoe het in de
eigen toko gaat. Dat probleem los je anders gewoon niet
op. Waarom doet de minister dat dan niet?
Minister Grapperhaus:
Nou ja, het uiteindelijke doel is natuurlijk wel een verbeterde
integrale sturing ten behoeve van de uitvoering van die
Veiligheidsagenda en de realisatie van de ambities op het
terrein van het afpakken van crimineel vermogen. Maar ik
zal de Kamer eind dit jaar informeren over de concrete
stappen die de werkgroep heeft voorgesteld om die monitoring te verbeteren, welke vervolgacties er zijn en hoe we
dan kunnen komen tot een integrale afpakdoelstelling.
De voorzitter:
Meneer Groothuizen.
De heer Groothuizen (D66):
Dit is niet echt een antwoord. Het is mooi dat die monitoring
er komt en dat geeft ons inzicht. Maar de minister zegt zelf:
er komt niet een doelstelling. Ik vraag hem: waarom niet?
Want het advies van eigenlijk iedereen die er verstand van
heeft is: doe dat nou wel, want dat helpt.
Minister Grapperhaus:
Nu had de heer Groothuizen mijn laatste zin niet gehoord,
want ik deed daarin nou juist een toezegging. Ik zie al
iemand naar de microfoon lopen. Ik heb toegezegd dat ik
in die brief die ik eind dit jaar ga schrijven, ook zal terugkomen op die vraag van de integrale doelstelling.
De voorzitter:
Ja.
De heer Groothuizen (D66):
Ik steek hem maar in mijn zak, voorzitter.
De voorzitter:
Nou, dat scheelt een motie, hoop ik.

11 september 2019
TK 107

107-9-11

Minister Grapperhaus:
Ik weet niet of dat betekent dat de toezegging dan is
gesignaleerd.
De voorzitter:
En nu gaat u snel door de volgende punten heen, minister?
Minister Grapperhaus:
Dit was voor mij al snel, voorzitter. Maar goed, ik begrijp
dat ik nu in uw tempo moet gaan spreken. Ik weet niet of
ik dat niveau ga halen.
De voorzitter:
Jawel, dat kunt u wel.
Minister Grapperhaus:
Hoe wordt het effect van de versterking van de aanpak
gemeten? Ik zeg daar wel bij dat wij daarover al eerder uitvoerig hebben gesproken met uw Kamer, maar het is goed
om dat nog eens op een rij te zetten. De uitvoering van het
versterkingsplan wordt gedurende de looptijd gemonitord
door het WODC. Ik heb toen ook uitgelegd dat we dat expres
zo gedaan hebben om, zoals dat heet, lerend te evalueren.
Zo kunnen we tijdens de uitvoering van die projecten, waar
veel geld in gaat zitten, ze eventueel ook bijsturen. We
kunnen dan bijvoorbeeld zeggen: nou, we moeten dit
onderdeel toch nog eens even iets bijstellen. We kunnen
dan ook tussentijds bevindingen delen. Dat geeft de partners ook gelegenheid om inderdaad daar dus weer van te
leren. Ik heb de regio's en de landelijke partners verzocht
om jaarlijks aan mij te rapporteren. Ik krijg eind deze maand
een eerste voortgangsrapportage. Uw Kamer zal ik voorafgaand aan de begrotingsbehandeling informeren over die
voortgang.
Dan is er door de heer Van Dam nog een vraag gesteld over
die coördinatie van de aanpak op centraal niveau. Ik vind
dit een heel interessante gedachte. We hebben natuurlijk
het Strategisch Beraad Ondermijning. Daar zitten een aantal
relevante overheidspartijen in. Maar als ik het goed begrijp,
zegt de heer Van Dam: je zou daar ook meer buitenlandconnecties in moeten plaatsen en je zou het misschien ook een
actievere rol in het geheel moeten geven. Ik zeg dus nogmaals: ik vind het een interessante gedachte, maar we
moeten daarbij natuurlijk wel kijken naar alle verantwoordelijkheidsverdelingen tussen bewindspersonen in het
kabinet. Maar zoals gezegd: ik vind dit zeker een gedachte
om straks misschien, in het kader van de begrotingsbehandeling, verder met elkaar op door te gaan.

De voorzitter:
Meneer Van Dam stelt nog een heel korte vraag.
De heer Van Dam (CDA):
Zou de minister willen vragen om hierover misschien
voorafgaand aan de begrotingsbehandeling een korte brief
te sturen waarin hij uiteenzet wat daar de mogelijkheden
zijn. Dan hebben we iets meer inhoud om over te praten.
De voorzitter:
Oké.
Minister Grapperhaus:
Ik zeg toe dat ik een brief zal schrijven waarin het kader
wordt aangegeven van het Strategisch Beraad Ondermijning, waarom dat zo is en wat je eventueel inderdaad verder
zou kunnen wijzigen.
Er is ook gesproken over de bundeling van capaciteit en
expertise. Dat is inderdaad ook een interessante gedachte.
Ik moet u zeggen dat ik opensta voor alle ideeën die de
aanpak in de toekomst verder kunnen versterken. Ik denk
dat ik dan eerst eens goed het officiële voorstel moet zien.
Want laten we wel wezen: landelijk werken de FIOD, de
politie en het OM al samen in zogenoemde combiteams,
bijvoorbeeld aan de aanpak van meer complexe witwaszaken. Maar de uitwerking van zo'n gedachte zou, als die er
komt, zeker ook een versterking kunnen zijn.
We praten met Amsterdam, zeg ik tegen mevrouw Yeşilgöz.
Er zijn intensieve contacten over de aanpak met die
gemeente maar ook met veel andere gemeenten. Ik wil wel
benadrukken dat de driehoek in Amsterdam natuurlijk zelf
verantwoordelijk is voor het stellen van prioriteiten en het
maken van keuzes bij de aanpak van de criminaliteit, maar
ik proefde in haar betoog dat mevrouw Yeşilgöz dat zelf
ook ziet. Dat is een heel duidelijk punt. Het is, meen ik, al
door de heer Van den Berge of de heer Groothuizen gezegd
— ik ben het even kwijt — maar ik moedig het aan en ik
vind het een goede zaak dat dit Amsterdamse gemeentebestuur zelf heeft gevraagd om het betreffende rapport, dat
er is gekomen. Er wordt nu eens niet alleen gezegd dat er
agenten bij moeten, want dan kom je op de contradictio
waar mevrouw Helder het eerder over had. Je zult eerst
met elkaar moeten kijken welke prioriteiten je ziet en waar
je precies op handhaaft, en dan kom je verder.
Voorzitter. Dan de Bibob.
De voorzitter:
Heeft u hiermee alle vragen over dit vraagstuk beantwoord?

De voorzitter:
Ik zie dat de heer Van Dam hier weer op wil reageren, maar
ik wil toch kijken hoe ver de minister is.

Minister Grapperhaus:
Ja. Ik heb daar verder niet meer zo veel over te zeggen.

Minister Grapperhaus:
Ik heb nog maar vier hele dunne mapjes, voorzitter, waarin
steeds maar één antwoord zit.

De voorzitter:
Oké. Mevrouw Yeşilgöz, korte vraag.

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-12

Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Zeker. Ik ben het volledig met de minister eens dat het primair een bevoegdheid en een taak is van de driehoek, in
dit geval van Amsterdam, maar ik zou het wel prettig vinden
als de minister daar in gesprek blijft. Op het moment dat
de zorgen over de prioritering van de driehoek of het
bestuur groeien, kom ik wel weer aan de bel trekken. Er
komt natuurlijk enig moment waarop wij ons daar erg zorgen over gaan maken. Ik wilde hier graag het signaal afgeven en het belletje laten rinkelen dat ik me daar echt zorgen
over maak. Het is nu aan Amsterdam, maar ik hoop wel dat
de minister in gesprek blijft. Als die zorgen groeien, dan
kom ik wel weer terug bij de minister.
Minister Grapperhaus:
Ik blijf voortdurend in gesprek met mijn woonplaats, althans
met het bestuur daarvan.
Voorzitter. Dan de Bibob-procedure. Mevrouw Helder vraagt
naar een vereenvoudiging door sneller een vergunning te
kunnen afwijzen. De aanhangige wijziging breidt de reikwijdte uit en maakt de toepassing van die wet efficiënter
en effectiever. Daar is ook de tweede tranche van de Bibobwetgeving op gericht. En dan wees mevrouw Helder nog
op een aantal maatregelen tegen afschermingsconstructies
die maken dat je beter stromanconstructies kunt onderzoeken. Ik onderschrijf haar terechte punt.
Dan ben ik er bijna doorheen, maar mevrouw Yeşilgöz had
nog een vraag over de pilot informatiedeling. Ik heb al heel
veel gezegd over informatiedeling. Begrijp me goed: wij
gaan dit jaar eerst een aantal dingen met elkaar afronden
en dan gaan we, zoals de heer Van Dam al heeft aangekondigd, met elkaar kijken of we alles hebben of dat we toch
nog mogelijkheden in wetgeving onbenut laten.
Ten slotte, voorzitter. Aan het eind kom ik nog even op de
twaalf punten van de heer Krol. Die wou ik voor het laatst
bewaren. Het lekkerste voor het laatst, heette dat vroeger.
Een aantal van u heeft het gehad over de wijkaanpak. Ik
ben het met uw Kamer eens dat we niet alleen moeten
bestrijden maar ook de maatschappelijke voedingsbodem
moeten verminderen. Terecht heeft mevrouw Kuiken bijvoorbeeld gewezen op de succesvolle aanpak in RotterdamZuid. Dat betekent een aantal dingen in de versterkingsplannen: het wegnemen van de voedingsbodem en het tegengaan van de rekrutering van potentiële doorgroeiers in het
criminele drugcircuit. De Top 600-aanpak is al een paar keer
aan de orde geweest. Op dit moment wordt bij mijn collega
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties al het nodige
voorbereid voor een verdere aanpak van probleemwijken.
In het Strategisch Beraad Ondermijning staat dit echt hoog
op de agenda. Daar zullen wij uw Kamer nader over informeren.
Dan heb ik alleen nog het twaalfpuntenplan van de heer
Krol.
De voorzitter:
Die gaat u toch niet één voor één ... Of wel?

De voorzitter:
Ik ga eerst naar de heer Voordewind.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Nou heb ik spijt dat ik maar vijf punten heb ingeleverd.
Maar ik had een vraag gesteld over de NCTV. Begrijp ik het
goed dat de minister dat punt ook meeneemt in de brief
die hij heeft toegezegd?
Minister Grapperhaus:
Ja, dat wil ik in die brief meenemen. Dat had ik even expliciet moeten benoemen, daar heeft u gelijk in. Excuses.
De voorzitter:
Dan is dat ook helder. Mevrouw Kuiken.
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Sorry, ik heb ook een vraag over het proces, namelijk over
de wijkaanpak. U verwijst naar de minister van Binnenlandse Zaken en zegt dat daarop terug zal worden gekomen.
Kunt u dat even concreet maken?
Minister Grapperhaus:
Nou, daar zullen de collega van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en ik uw Kamer nader over informeren.
Ik kan in tweede termijn ietwat concreter worden over de
termijnen.
De voorzitter:
Dan komt de minister daarop terug.
Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Dan is er nog een ingekomen stuk van de heer
Krol. Hij had een aantal punten die ik met interesse heb
bestudeerd. Ik denk dat we moeten vaststellen dat de
voorstellen zeer uiteenlopend van aard zijn. Ik zie bij een
aantal voorstellen mogelijkheden om ermee aan de slag te
gaan. Ik denk even aan het voorstel voor een verhuurdersregister, of aan het pleidooi voor maatregelen die drugssmokkel over en drugsdroppingen op zee tegen moeten
gaan. Een aantal voorstellen dienen nader te worden
bestudeerd. Er was bijvoorbeeld een voorstel in het kader
van ambtelijke corruptie. Maar dan moet je ook naar een
Grondwetswijziging kijken, waarover ik niet als eerste aan
zet ben. Ik zou dus eigenlijk willen toezeggen dat ik tijdig
voor de begrotingsbehandeling schriftelijk ga reageren op
de twaalf punten van de heer Krol. Dan kunnen we het
namelijk ook in verband pakken. Ik hoop dat hij daarmee
kan leven.
De heer Krol (50PLUS):
Mevrouw de voorzitter. Ik kan daarmee leven, maar ik zou
u wel willen vragen om dadelijk tussen de termijn van de
minister en onze tweede termijn even vijf minuten te
schorsen.

Minister Grapperhaus:
De komende twee uur, dacht ik.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

11 september 2019
TK 107

107-9-13

De voorzitter:
Ja hoor.

overwegende dat burgers een doorslaggevende bijdrage
kunnen leveren aan het opsporen van drugscriminelen;

De heer Krol (50PLUS):
Dan kan ik alles op een rijtje zetten om te zien welke moties
ik toch wel en niet ga indienen.
De voorzitter:
Dan doen we dat. Volgens mij is de minister klaar. Waarmee
we inderdaad zijn toegekomen aan de tweede termijn. Maar
dat doen we na een schorsing van vijf minuten.

overwegende dat een deel van hen liever zijn mond houdt
uit angst voor mogelijke represailles;
overwegende dat een beloning hen over de streep kan halen
om drugscriminelen aan te geven;
verzoekt de regering een ruimhartig beloningssysteem in
het leven te roepen voor hen die de moed hebben drugscriminelen aan te geven,
en gaat over tot de orde van de dag.

De vergadering wordt van 15.30 uur tot 15.35 uur geschorst.
De voorzitter:
We zijn toegekomen aan de tweede termijn van de kant van
de Kamer. Ik geef de heer Krol namens 50PLUS het woord.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Krol. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 431 (24077).
Een vraag van de heer Van Nispen.

De heer Krol (50PLUS):
Dank u, voorzitter. Zoals aangekondigd had ik twaalf moties
klaarliggen, maar ik heb er zeven in de wachtkamer gestopt
en houd er nu nog vijf over. Ik begin met de eerste.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat er miljarden euro's omgaan in de
Nederlandse drugsindustrie;

De heer Van Nispen (SP):
Ja, voorzitter, over de vorige motie. Het is ingewikkeld. Ik
moet er wel dinsdag over stemmen. Ik heb de tekst niet
voor mijn neus, maar dit is mijn enige kans om hier ter
verheldering een vraag over te stellen. Gaat het alleen om
de drugscriminaliteit? Staat dat in het dictum, dus dat het
afgepakte misdaadgeld in een fonds gaat en dat het alleen
gericht is op drugscriminaliteit? Mijn tweede vraag: wat als
er in een jaar onverhoopt onvoldoende misdaadgeld is
teruggehaald door de overheid? Gaat dat dan ook ten koste
van de aanpak van de georganiseerde criminaliteit? Dat lijkt
me heel erg onwenselijk.

verzoekt de regering om vóór de aanstaande begrotingsbehandeling van Justitie en Veiligheid te onderzoeken of een
structureel drugsfonds kan worden ingesteld waarin afgepakt geld van drugscriminelen geoormerkt wordt gestort
om drugscriminaliteit tegen te gaan,

De heer Krol (50PLUS):
Deze motie beoogt er in ieder geval voor te zorgen dat er
structureel meer geld gaat naar die gemeentes die nu geld
tekortkomen. Natuurlijk zal er altijd een basisbedrag nodig
zijn, maar als dit er bij komt — dat geef ik u op een briefje
— gaat het de hele goede kant op.

en gaat over tot de orde van de dag.

Ze worden korter, mevrouw de voorzitter.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Krol en YeşilgözZegerius. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Motie

Zij krijgt nr. 430 (24077).
De heer Krol (50PLUS):
De tweede motie.

Motie

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat in Nederland niet de drugscriminelen
maar het algemeen belang en de democratisch verkozen
volksvertegenwoordiging de dienst moeten blijven uitmaken;

gehoord de beraadslaging,

verzoekt de regering een verbod in te stellen voor veroordeelde drugscriminelen voor kandidaatstelling bij verkiezingen van volksvertegenwoordigingen, voor ambtelijke
functies en voor functies in het openbaar bestuur;

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

De Kamer,

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-14

verzoekt de regering tevens een beroepsverbod in te stellen
voor ambtenaren, bestuurders en volksvertegenwoordigers
die veroordeeld zijn wegens omkoping,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Krol. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 432 (24077).
De heer Krol (50PLUS):
En nu twee echt hele korte.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat leegstaande bedrijfspanden verhuurd
worden aan drugscriminelen;
verzoekt de regering te onderzoeken of een verhuurregister
in het leven geroepen kan worden waarin de particuliere
verhuur van bedrijfspanden wordt geregistreerd,

De heer Krol (50PLUS):
En dat slechts vijf seconden over de tijd! Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Dam
namens het CDA.

De heer Van Dam (CDA):
Voorzitter. Ik wil de minister bedanken voor zijn uitgebreide
reactie op alle vragen die wij op hem hebben afgevuurd. Ik
ben blij met de toezegging dat er een brief komt over de
coördinatie van de drugsbestrijding. Voor de helderheid:
dat moet niet een alternatief zijn voor de heel terechte lokale
en regionale aanpak, maar dat zou juist het dak op het huis
moeten zijn van die lokale en regionale aanpak.
Ik heb één motie. Die gaat over de alcohol- en drugstest.
Voordat ik de motie voorlees een kleine toelichting. Ik heb,
gelet op de reactie van de minister, nog even gekeken wat
staatssecretaris Van Ark heeft gezegd, en het klopt dat
minister Dekker er ook het nodige over heeft gezegd. Maar
dat heeft allemaal zo zijn eigen invalshoek, zoals de privacybescherming of de arbeidsomstandigheden op het werk.
Ik vind juist dat die drugstesten en die alcoholtesten ook
een bijdrage kunnen leveren aan de weerbaarheid van de
samenleving in haar algemeenheid op het punt van de
drugsbestrijding. Daarom heb ik de volgende motie.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Krol. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 433 (24077).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De heer Krol (50PLUS):
En de laatste, heel kort.

overwegende dat de normalisering van het gebruik van
verdovende middelen in de samenleving een halt moet
worden toegeroepen;

Motie

overwegende dat dit een opdracht is die niet alleen op het
bord van politie en justitie ligt, maar dat iedereen in de
samenleving hierin zijn of haar verantwoordelijkheid moet
kunnen nemen;

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat drugs- en geldhonden een fantastische
bijdrage leveren aan het opsporen van drugscriminaliteit;
verzoekt de regering het aantal drugs- en geldhonden te
verhogen tot 1.000,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Krol. Naar mij blijkt,
wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 434 (24077).

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

overwegende dat het ook in het belang van veiligheid op
de werkvloer van belang is dat er sprake is van een drugsvrije werkvloer;
constaterende dat sinds de invoering van de AVG het aan
werkgevers niet langer is toegestaan om alcohol- en
drugstesten af te nemen;
constaterende dat een wettelijke grondslag om die testen
af te nemen, op dit moment ontbreekt;
verzoekt de regering een wettelijke grondslag te creëren
om alcohol- en drugstesten door werkgevers mogelijk te
maken,
en gaat over tot de orde van de dag.

11 september 2019
TK 107

107-9-15

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Dam en
Voordewind. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 435 (24077).
De heer Van Dam (CDA):
Het komt de laatste tijd overigens wel vaker voor dat moties
op het vlak van preventie en volksgezondheid ook zijn
ondertekend door de heer Voordewind van de ChristenUnie.
Voorzitter, tot slot een korte opmerking. Ik denk dat bij de
bestrijding van drugs en ondermijning de hele discussie
over privacy, die in het debat ook uitgebreid aan de orde
is gekomen, een zeer wezenlijke is. Daarom kijk ik met heel
veel genoegen uit naar de discussie over de wetgeving die
op dat vlak naar ons toe komt.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van Dam. Dan geef ik nu het woord
aan mevrouw Helder namens de PVV.

Mevrouw Helder (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Allereerst duizend maal excuus voor
het feit dat ik de eerste termijn van de minister heb gemist.
Het zal niemand ontgaan zijn dat mijn fractievoorzitter zich
voor de rechter moet verantwoorden. Dat is de reden
waarom ik dit deel van het debat heb gemist wegens activiteiten elders, die helaas noodzakelijk waren. Ik moet tot
mijn spijt ook concluderen dat de coalitiepartijen het debat
dat mijn fractievoorzitter zojuist heeft gevraagd, niet hebben
gesteund. Dat komt pas na de uitspraak, waardoor mijn
fractievoorzitter een mogelijkheid is ontnomen om nog wat
meer inhoud aan het fantastische pleidooi van het teamKnoops toe te voegen. Dat vind ik uitermate kwalijk. Dit
stelt ons ook niet in staat om onze taak als volksvertegenwoordiger volledig te verrichten, want ik kan me niet in
tweeën delen. Dus nogmaals excuus voor het feit dat ik niet
aanwezig was.

nodig is om de huidige drugscriminaliteit met succes te
kunnen bestrijden;
verzoekt de regering om een structureel ondermijningsfonds
in te stellen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Helder, Bisschop,
Krol, Van Nispen en Kuiken.
Zij krijgt nr. 436 (24077).
Mevrouw Helder (PVV):
Voorzitter, dan een afrondende opmerking. Ik zag dat collega Krol ook een motie heeft ingediend over een structureel
drugsfonds, zoals hij het noemt. Ik heb de tekst hier voor
me. Wat schetst mijn verbazing? Eigenlijk hoeft het helemaal geen verbazing te wekken dat die motie mede is
ondertekend door de VVD. Dan zie ik wel weer dat we het
over een woordspelletje gaan hebben. Je wil een structureel
ondermijningsfonds. Collega Van Nispen vroeg terecht hoe
dat wordt gevuld. Mijn aanpak, gesteund door meerdere
collega's, is dát het gevuld wordt. Je moet het inderdaad
niet afhankelijk maken van de afgepakte criminele winsten,
want als die een keer stagneren, staan de burgemeesters
met lege handen. Zo kan je geen beleid maken. Er moet
dus een structureel fonds komen. Ik zie de oranje letters
van de VVD alweer op Twitter verschijnen: "De VVD steunt
een structureel ondermijningsfonds". Dat is allemaal klinkklare onzin.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Helder. Dan geef ik nu het woord aan
mevrouw Kuiken namens de PvdA.

constaterende dat de omvang van de drugscriminaliteit de
spuigaten uitloopt en ondanks alle inspanningen van alle
betrokkenen, waaronder politie, justitie en de burgemeesters, nog steeds aan terrein wint met alle gevaren voor de
maatschappij van dien;

Mevrouw Kuiken (PvdA):
Voorzitter. Ik dank de minister voor zijn antwoorden. Ik heb
geen moties, want moties dien ik in op het moment dat ik
voel dat dat helpt of dat het noodzakelijk is om een beweging in te zetten. Maar van veel van de onderwerpen die
we hebben besproken, namelijk de informatiedeling, zegt
de minister dat we even moeten wachten, omdat er nog
wetgeving aankomt. Het gaat me allemaal niet snel genoeg,
maar dan zullen we dat beoordelen en dan zullen we door
middel van amendementen en moties de wetgeving maar
daarop aanpassen. Hetzelfde geldt voor een structureel
ondermijningsfonds, hoewel ik wel een motie medeondertekend heb. Het is ook goed dat er gekeken kan worden of
er aanvullend een afpakfonds kan komen. Maar ik verwacht
toch eigenlijk wel dat we met Prinsjesdag blij verrast zullen
worden en dat er toch al een structureel bedrag voor
ondermijning wordt uitgetrokken, omdat we allemaal het
belang daarvan zien. Dit geldt ook voor de VVD en het CDA.
Het CDA heeft vandaag ook harde woorden gesproken: dat
zou moeten komen. Dat verwacht ik dan dus ook.

van mening dat een langdurige inzet op een breed front
dus zowel politieel, justitieel, bestuurlijk maar ook financieel

Tenslotte, voorzitter. Ik heb iets heel nadrukkelijk gevraagd.
Je moet namelijk ook iets doen aan de preventieve kant.

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

Daardoor beperk ik me tot het indienen van de motie die ik
in de eerste termijn al heb aangekondigd.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-16

Marco Pastors is in Rotterdam-Zuid met een goede aanpak
bezig. We moeten dat ook in andere steden doen, maar ook
daar wachten we nog op een plan van aanpak. Wat is dan
de slotsom van dit debat? Nog niet zo heel veel, moet ik
helaas constateren, terwijl de urgentie groot is. Het voelt
nog een beetje moedeloos en machteloos. Ik hoop niet dat
dat de indruk is die de minister bij ons wil achterlaten.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Kuiken. Dan geef ik nu het woord
aan de heer Bisschop namens de SGP.

De heer Bisschop (SGP):
Voorzitter, dank u wel. Allereerst dank aan de minister voor
de beantwoording van de vragen. Ik heb even geaarzeld of
ik een motie die we hadden voorbereid wel of niet zou
indienen. De regel die we intern bij de SGP hanteren, is: als
je een motie hebt voorbereid en er komt een heldere en
eenduidige toezegging, dan dien je de motie niet in. Wij
gaan namelijk uit van het vertrouwen in de bewindspersoon.
Er is wel een heldere en duidelijke toezegging gekomen
voor een belangrijk deel, alleen het staartje bevredigde niet
helemaal. Ongetwijfeld heeft de minister de intentie om
daar toch aan te voldoen. Hij kan de motie straks dus positief adviseren. Het is ook geen gebrek aan vertrouwen in
het acteren van de minister, maar ik wil het toch graag even
gestipuleerd hebben.

De voorzitter:
Dank u wel, meneer Bisschop. Dan geef ik nu het woord
aan mevrouw Yeşilgöz-Zegerius namens de VVD.

Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Dank u wel, voorzitter. Dank aan de minister voor de
beantwoording. Ik heb in mijn eerste termijn aangegeven
dat het delen van informatie een heel belangrijk punt is.
Dat hebben verschillende collega's ook aangegeven. De
minister was duidelijk: dit najaar zullen er nog enkele stukken naar de Kamer komen, zodat we het ook over het protocol kunnen hebben. Ik laat het voor nu dus hierbij, maar
daar komen we nog op terug.
Voorzitter. Volgens mij krijg ik van de minister nog een
reactie op het punt over het mkb. De kleine ondernemers
die in winkelstraten zitten, worden bijna letterlijk weggepest
of geïntimideerd of zien om zich heen dat dit allemaal
gebeurt. Ik weet dat er het een en ander gebeurt voor
ondernemers, maar ik zou heel graag specifieke aandacht
willen voor kleine ondernemers.
Verder zou ik graag een reactie willen van de minister op
het door mij aangehaalde punt over het inschakelen van
financiële deskundigen, mensen die tijdelijk als vrijwilliger
bij de politie aan de slag kunnen. Mijn voorganger van de
VVD op deze portefeuille, Arno Rutte, heeft dit ook voorgesteld op het vlak van cybersecurity. Ik zou dat ook graag
willen voor financiële deskundigen. Graag krijg ik daar nog
een reactie op.

overwegende dat de normalisering van drugsgebruik grote
gevolgen heeft voor de veiligheid en de volksgezondheid;

Voorzitter. Verder ben ik blij dat ik de motie van de heer
Krol mede heb kunnen ondertekenen. Die gaat over een
apart fonds waar het afpakgeld in zou kunnen komen. Daar
moet onderzoek naar worden gedaan. Die motie is een heel
oude wens van de VVD. Die staat ook in ons verkiezingsprogramma. Ik ben blij dat we met deze motie, hopelijk met
steun van de collega's, een onderzoek daarnaar kunnen
hebben voor de volgende begroting, zodat we dat beter in
kaart kunnen brengen.

constaterende dat het drugsgebruik onder jongeren desondanks steeds normaler wordt;

Dank u wel.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

verzoekt de regering om de ambitie uit te spreken om te
komen tot een drugsvrije generatie en hiervoor passende
maatregelen te treffen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Bisschop en Helder. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 437 (24077).
De heer Bisschop (SGP):
De minister heeft zonder voorbehoud de ambitie uitgesproken om te komen tot een drugsvrije generatie. Maar bij de
interruptie bleef het een beetje steken bij het treffen van
passende maatregelen. Vandaar dus deze motie.

De heer Van Nispen (SP):
Ik heb een vraag over de motie op stuk nr. 430 van de heer
Krol die zij medeondertekend heeft. Mevrouw Yeşilgöz
doelde daar net zelf op. Deze motie is eigenlijk om drie
redenen heel raar. Op de eerste plaats is het een onderzoek
naar iets wat we hier al met z'n allen willen, namelijk een
structureel fonds. Dat hoef je niet te onderzoeken, dat kan
gewoon. Zelfs de minister heeft gezegd dat hij dat eigenlijk
wil. Ten tweede zou zo'n structureel fonds er dan toch
gewoon moeten komen? Dat moet toch niet afhankelijk zijn
van hoeveel misdaadgeld er wordt afgepakt? En in de derde
plaats is het dan toch ook heel raar om dat dan alleen maar
in te zetten ter bestrijding van drugscriminaliteit, terwijl er
zo veel andere vormen van georganiseerde criminaliteit
zijn die we ook willen aanpakken. Kan mevrouw Yeşilgöz
daarop reageren?

Ik dank u zeer, voorzitter.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

11 september 2019
TK 107

107-9-17

Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Dat kan ik, voorzitter. Dit gaat inderdaad echt om geld dat
je afpakt van criminelen. Dat geld gaat nu naar de algemene
middelen. Wij zeggen dat je dat gewoon moet inzetten bij
de veiligheidsportefeuille. Volgens mij delen we dat in de
Kamer met elkaar. Zet het in voor de veiligheid. Dan kun je
nog meer criminelen pakken en is er nog meer tuig van
straat. Dat is wat deze motie stelt. Nu krijgt u er een heel
ingewikkeld Haags antwoord bij. Daarom ben ik blij dat er
onderzoek wordt gedaan, dat is ook nodig, naar de vraag
hoe je het in dit huis zo kan inrichten dat het geld ook echt
bij deze minister belandt en niet in andere potjes, wat tot
nu toe het geval is. Daarom ben ik blij dat de heer Krol heeft
gezegd: ik wil graag een onderzoeksmotie voor de volgende
begroting zodat wij dat met elkaar kunnen bekijken. Ik vind
dat een vervelend antwoord, want het is allemaal Haags,
maar het komt erop neer dat ik een deel van het geld dat
je afpakt van criminelen, wil inzetten om nog meer criminelen te pakken. Volgens mij wil een deel van de collega's
hier dat ook. Dat gaan wij voor elkaar krijgen, hoop ik.
De voorzitter:
Tot slot.
De heer Van Nispen (SP):
Ik vind het niet zozeer een Haags antwoord, of misschien
ook wel. Ik vind het gewoon een heel raar antwoord en
misschien is dat wel hetzelfde. Het is toch heel vreemd om
te zeggen: wij willen twee dingen; wij willen georganiseerde
criminaliteit aanpakken en wij vinden het om principiële
redenen belangrijk om misdaadgeld af te pakken, en dat
heeft alles met elkaar te maken. Waarom zou je per se het
een moeten koppelen aan het andere? Waarom zeggen we
niet gewoon dat wij investeren in de bestrijding van misdaad en dat wij daarvoor doen wat nodig is. Daarnaast zijn
er hele principiële en morele redenen om ervoor te zorgen
dat misdaad niet loont. Dat hoef je toch niet aan elkaar te
koppelen en van elkaar afhankelijk te maken? Inderdaad,
als het dan een keer tegenvalt met het afpakken van misdaadgeld, dan hebben we blijkbaar minder geld om, in uw
voorstel, drugscriminaliteit aan te pakken. Ik vind het een
heel rare koppeling en ik vind dit principieel ook niet wenselijk. We moeten gewoon uitspreken dat wij dit willen. Wij
willen een structureel fonds om criminaliteit te bestrijden
en wij moeten alles op alles zetten om misdaadgeld af te
pakken. Koppel dat nou niet aan elkaar.
Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Ik begrijp dat het raar klinkt als je het op deze manier leest,
maar zo staat het er niet. Zo staat het er niet. Dit kabinet
investeert in het aanpakken van ondermijning en het aanpakken van criminaliteit, onder andere met 100 miljoen in
deze periode. Daarnaast wordt hier gezegd: zorg ervoor dat
je het geld dat je van criminelen afpakt, ook daarvoor kunt
inzetten. Er staat dus niet wat de heer Van Nispen voorleest.
Ik snap dat dit verwarrend klinkt, maar dat is gewoon niet
wat het is. Je pakt criminaliteit en ondermijning aan, daar
hebben wij ook middelen voor vrijgemaakt, en tegelijkertijd
wil ik graag dat het geld dat wij van tuig afpakken, ook weer
wordt ingezet om nog meer tuig aan te pakken.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

De heer Van Dam (CDA):
Op dit punt wil ik de heer Van Nispen steunen. Ik doe dat
een beetje door mevrouw Yeşilgöz te interrumperen. Er zijn
twee discussies. De ene discussie is of er in dit land ruimte
zou zijn om crimineel vermogen dat is afgepakt, te benutten
voor het strafrecht. Dat is een principiële discussie en je
kunt daar voor of tegen zijn. Dat is één discussie. De andere
discussie is dat er een structureel fonds moet komen en
dan laat ik even in het midden of dat een drugs- of een
ondermijningsfonds is. Ik moet u zeggen: zou het niet
mogelijk zijn dat die eerste motie over die discussie gaat
en dat wat mevrouw Helder in lijn met wat zij altijd zegt,
nu zegt, over het structurele fonds gaat? Dan hebben wij
echt de inhoudelijke discussie die past bij het inhoudelijke
debat dat wij hier hebben gehad. Dan kunnen wij daarover
stemmen. Dan is het een knetterheldere discussie en hebben wij niet de gedoetjes door elkaar heen. Dan kunnen wij
misschien het dossier verder helpen. Dat zou mijn oproep
zijn.
Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Nu ga ik iets beantwoorden waarvan ik niet weet of de heer
Krol zich daarin herkent. Volgens mij zijn het precies die
twee lijnen die de heer Van Dam hier schetst. Aan de ene
kant heb je inderdaad de, al of niet principiële, discussie
over de vraag waar je geld dat je afpakt voor inzet. Dat is
wat deze motie stelt. Onderzoek nou of je dat ook in deze
hoek kunt inzetten om nog meer criminelen aan te pakken.
Daarnaast is er de discussie waar mevrouw Helder naar
verwees: moet je niet 100 miljoen en nog meer structureel
vrijmaken voor de aanpak van ondermijning? Volgens mij
zijn het twee aparte teksten, aparte moties. Ik zie de heer
Krol niet bewegen, dus volgens mij gaat het aardig hier.
Dan zijn dat twee aparte zaken. De motie die nu voorligt,
de motie-Krol/Yeşilgöz, gaat over de principiële kwestie.
Zoals wij ook uitgebreid in ons verkiezingsprogramma
hebben staan: geld dat je van boeven afpakt, weer inzetten
om nog meer boeven te pakken.
De heer Van Dam (CDA):
Ik denk dat ik me er niet aan moet wagen om moties te gaan
interpreteren. Dat kunnen de indieners het beste zelf doen.
Ik wil alleen mijn verzoek neerleggen waarmee ik politiek
ook het beste uit de voeten zou kunnen. Dat heb ik het helder gedaan en daarmee moeten de indieners maar doen
wat zij willen.
Mevrouw Helder (PVV):
Nu zie je precies waar het misgaat als er een nieuwe
woordvoerder komt die denkt met de veren van een oud
punt te kunnen gaan pronken. Ik zeg het maar even netjes.
Kijk, wat wij in het verleden wilden, was een ondermijningsfonds. Toen is het een ondermijningsfonds genoemd. Het
is een semantische discussie over de vraag hoe het heet,
maar dat maakt mij helemaal niets uit. De bedoeling was
inderdaad dat daar gewoon geld van de overheid in ging.
Dat zou ook mooi zijn. Toen gelukkig ook de burgemeesters
zich in deze discussie gingen mengen heeft, als ik me niet
vergis — ik wil niemand tekortdoen — burgemeester
Aboutaleb gezegd dat het een revolverend fonds moet zijn,
dat steeds gevuld moet worden, en gevraagd of het niet
een idee zou zijn om afgepakt crimineel vermogen ergens
te laten landen, misschien wel in zo'n fonds. Nu worden in

11 september 2019
TK 107

107-9-18

een keer twee lijnen bewandeld. De minister heeft een
eenmalig ondermijningsfonds opgezet. Wat mijn fractie wil
— en dat wordt ondersteund door meer collega's — is een
structureel ondermijningsfonds. Voor mijn part wordt
daarnaast bekeken of eventueel afgepakt crimineel vermogen ooit daarnaartoe zou kunnen vloeien of naar een apart
fonds zou kunnen gaan. Dat is mij om het even. Wat mijn
fractie al heel lang wil — en dat wordt gesteund door vele
collega's — is gewoon dat er van overheidswege een
structureel ondermijningsfonds komt zodat de burgemeesters daarmee verder kunnen.
Mevrouw Yeşilgöz-Zegerius (VVD):
Dat is volgens mij gewoon de uitleg van het debatje dat de
heer Van Dam en ik zojuist hadden en wat ook deze motie
zegt. In ons verkiezingsprogramma staat heel duidelijk een
fonds waarbij je afgepakt geld gewoon weer kunt inzetten
voor veiligheid. Dat is wat deze motie zegt. Het gaat hier
tegelijkertijd over iets anders. Daar hebben we uitvoerig
over gedebatteerd. Volgens mij is de samenvatting: zo slim
mogelijk en met zo veel mogelijk middelen boeven aanpakken. Ik hoop dat we het daar met z'n allen over eens zullen
zijn.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Yeşilgöz.
Dan geef ik nu het woord aan de heer Van Nispen namens
de SP.

De heer Van Nispen (SP):
Voorzitter. Als de VVD met zo veel mogelijk financiële
middelen boeven aan had willen pakken, dan had ze al heel
lang voorstellen van de oppositie voor extra investeringen
in criminaliteitsbestrijding kunnen steunen. Dat is steeds
achterwege gebleven. Dat is spijtig.
Voorzitter. Deze minister was over één ding echt heel duidelijk. "Onder deze minister is legalisering geen optie", zei
hij toch vrij stoer. Maar de vraag is of dat zo verstandig is.
Ik zeg niet dat het makkelijk is, want je hebt natuurlijk de
export. Dat hebben we zelf ook allemaal benadrukt. Maar
het is wel jammer dat onder deze minister eigenlijk niet
eens nagedacht kan worden over een mogelijk verstandiger
drugsbeleid. Dat vind ik toch wel echt een gemiste kans.
De SP wil meer extra investeringen in opsporingscapaciteit.
Die zijn heel erg hard nodig om door te kunnen rechercheren op wapenvondsten en op allerlei laboratoria en noem
het allemaal maar op. Voor de recherche dus, maar ook
voor de wijkagenten. Net ging het ook weer over dat eenmalige fonds van 100 miljoen. We gaan dat dus structureel
maken. Kennelijk willen we dat allemaal. Zelfs de minister
wil het. Maar gaan we dat dan aanstaande dinsdag in de
stukken tegenkomen? Waarom kunnen we dat niet gewoon
vandaag met elkaar afspreken als we dat willen? Daarom
van harte steun voor het voorstel van collega Helder.

weersproken, dus daar zal hij het wel van harte mee eens
zijn.
Over de aanpak van witwassen en het afpakken van crimineel verkregen geld krijgen we meer informatie, maar dat
is volgens mij niet voldoende. Dit moet echt heel erg veel
beter. Volg het geld. Ook de minister noemt dit een speerpunt. Ik geloof het wel, maar de vorige minister van de VVD
zei dat ook en de minister daarvoor, van de VVD, zei dat
ook en de minister daarvoor, van het CDA, zei dat ook al:
we gaan meer geld afpakken van criminelen. Voorzitter, ik
heb hierover een motie en die luidt als volgt.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat niet duidelijk is waarom misdaadgeld niet
goed in beeld is bij politie en justitie en waarom dit niet
adequaat wordt afgepakt terwijl er op papier al heel lang
aandacht is voor financieel rechercheren en het afpakken
van misdaadgeld;
overwegende dat ook de Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie naar aanleiding van het onderzoek van Tops en
Tromp pleit voor nader onderzoek naar georganiseerde
criminaliteit en de betrokkenheid van notarissen daarbij;
van mening dat misdaad niet mag lonen maar het vooralsnog onvoldoende lukt om criminelen echt substantieel te
treffen daar waar het hen echt pijn doet: in hun portemonnee;
verzoekt de regering om actiever in te zetten op het volgen
van criminele geldstromen en daarbij ook te onderzoeken
wat de rol is van onder andere financiële dienstverleners,
accountants en notarissen bij het verduisteren van crimineel
verkregen geld, en de Kamer over dat onderzoek te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van Nispen. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 438 (24077).
Dank u wel, meneer Van Nispen.
Dan geef ik nu het woord aan de heer Groothuizen namens
D66.

Ik heb uitgebreid betoogd dat we ons moeten richten op
de bovenwereld, de directiekamers van bedrijven. Daar
zitten ook criminelen die de samenleving ontwrichten. De
SP wil daar meer aandacht voor. Dit heeft de minister niet

De heer Groothuizen (D66):
Voorzitter, dank u wel. Mijn vrees was voordien dat het een
debat zou worden waarin we over heel veel dingen extreme
standpunten zouden innemen, maar dat viel mij eigenlijk
reuze mee; volgens mij zijn we het over heel veel dingen
eens. Ik zie wel een groot geschilpunt en dat is waar de heer
Van Nispen ook op doelde. Dat betreft de vraag of het niet
verstandig zou zijn om eens te gaan nadenken — hoe lastig
dat ook is, want dat realiseer ik mij ook — om op een andere

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-19

manier om te gaan met drugs, omdat dit mij toch echt wel
een weg lijkt die doodloopt. Op dat punt zie ik helaas bij de
minister echter nog niet zo veel beweging, maar wie weet
is er sprake van voortschrijdend inzicht.
De minister heeft zich een aantal weken geleden in De
Telegraaf nogal stevig uitgelaten over de festivals. Daarom
heeft mijn fractie behoefte aan het indienen van de volgende motie.

overwegende dat een effectieve aanpak zich kenmerkt door
een verstandige balans tussen repressie, preventie en
decriminalisering;
verzoekt de regering zich ervoor in te zetten een VNonderzoek naar de effectiviteit van de drugsaanpak van de
afgelopen vijf decennia te laten doen waarbij de aanpak
van verschillende landen met elkaar vergeleken wordt, en
de Kamer hierover te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat festivals positieve en gezellige uitingen
van cultuur zijn waar mensen komen om van hun favoriete
muziek te genieten en te ontspannen met gelijkgestemden;
spreekt uit Nederland als festivalland te willen behouden
en derhalve geen reden te zien gemeenten beperkingen op
te leggen bij het organiseren ervan,

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van den Berge. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 440 (24077).
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Dan heb ik nog een tweede motie, voorzitter, maar ik ben
er niet van onnodige moties in te dienen, dus als de minister
straks zegt "dit doen we" en hij dit toezegt, dan zal ik die
motie ook weer intrekken.

en gaat over tot de orde van de dag.
Motie
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Groothuizen en
Bergkamp. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 439 (24077).
Dank u wel, meneer Groothuizen. Dan geef ik nu het woord
aan de heer Van den Berge namens GroenLinks.

De heer Van den Berge (GroenLinks):
Voorzitter, dank u wel. Ik dank de minister voor zijn antwoorden en de collega's voor het goede debat. Ook ik was van
tevoren wel een beetje bezorgd, want in de media en ook
de sociale media gingen er nogal wat tweets en ruige uitspraken rond over dit debat, maar ik denk dat we vandaag
een goed inhoudelijk debat hebben gehad. Het is inderdaad
wel jammer om te zien dat er toch een soort taboe lijkt te
rusten op het beter reguleren, decriminaliseren en legaliseren van vormen van drugsproductie. Dat gold zelfs toen ik
aan de minister vroeg in een interruptiedebat om er in VNverband voor te pleiten om te kijken wat die internationale
war on drugs en die repressieve aanpak in Nederland ons
hebben opgeleverd in de afgelopen decennia. Ik ben het
met collega's eens dat er in Nederland geen sprake is van
een war on drugs, maar we hebben er natuurlijk wel
onderdelen van overgenomen. Daarom heb ik toch een
motie om er een uitspraak van de Kamer over te vragen.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat gemeenten vragen om meer handvatten
voor het tegengaan van verwevenheid tussen boven- en
onderwereld, onder meer op de terreinen van informatiedeling en structurele financiering;
verzoekt de regering in overleg met de gemeenten knelpunten in kaart te brengen en structurele maatregelen voor te
stellen om de verwevenheid van onder- en bovenwereld te
bestrijden, en de Kamer hierover te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Van den Berge. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 441 (24077).
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Ik dien deze motie in omdat ik de minister wel de intentie
heb horen uitspreken dit te gaan doen, maar ik nog heel
weinig concrete toezeggingen en maatregelen heb gehoord.
Maar zoals gezegd, als de minister straks zegt dat hij dit
met verve gaat doen, ben ik ook graag bereid de motie in
te trekken.
Dank u wel.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van den Berge. Dan geef ik tot slot het
woord aan de heer Voordewind namens de ChristenUnie.

overwegende dat er jaarlijks in Wenen een VN-conferentie
over de aanpak van drugs wordt georganiseerd;

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

11 september 2019
TK 107

107-9-20

berichten van de minister gehoord, over waar de EHBO's
op zondag tegenwoordig mee bezig zijn.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Dank u wel, voorzitter. Daar waar de heer Van Nispen misschien teleurgesteld is over de uitspraken van deze minister,
zijn wij zeer tevreden en blij met de toezegging dat hij in
ieder geval streeft naar een drugsvrije generatie. Ik heb
hem ook horen zeggen dat hij af wil van de normalisatie
van drugs. Om dat nog eens te onderstrepen heb ik de
volgende motie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het gebruik van drugs in Nederland
strafbaar is;
van mening dat de overheid geen beleid moet voeren dat
bijdraagt aan normalisering van het gebruik van drugs;
verzoekt de regering te onderzoeken welke maatregelen ze
kan treffen om de normalisering van drugsgebruik tegen
te gaan en hiertoe concrete voorstellen te doen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Voordewind en
Van Dam. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 442 (24077).
De heer Van Nispen (SP):
Hierbij zie ik eigenlijk precies hetzelfde probleem als bij die
veelbesproken preventiemotie. Ik was namelijk voor preventie, totdat ik uw motie van ChristenUnie en CDA hoorde,
omdat ik geen enkel idee heb van wat erachter zit. Welke
maatregelen vloeien daar nou precies uit voort?
Maar laat ik het tot deze motie beperken. Welke maatregelen
zouden hier nou onder kunnen vallen? Want ik ga toch niet
voor een motie stemmen waarin de regering wordt opgeroepen om allerlei maatregelen te nemen waarvan ik nog
helemaal niet weet welke dat zijn? Misschien ben ik het
daar wel niet mee eens. U had het in uw inbreng over het
testen van xtc-pillen op feesten. Als u het testen van xtcpillen wil verbieden of afschaffen, dan lijkt mij dat een groot
gevaar voor de volksgezondheid en dan zal ik daar niet mee
instemmen. Om die reden kan ik zo'n motie toch niet steunen? Dus welke maatregelen bedoelt de heer Voordewind
nou precies?
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik denk dat het gebruik van harddrugs een groot gevaar
voor de volksgezondheid is. De heer Van Nispen pleit er
juist voor om dat te legaliseren. Als we dat niet voldoende
aanpakken, als we daar niet voldoende handhaving op zetten, dan zullen er meer slachtoffers vallen. We hebben de
eerste schrijnende situaties al gezien. We hebben de

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

De voorzitter:
Tot slot, de heer Van Nispen.
De heer Van Nispen (SP):
Zo kun je geen debat voeren, want ik heb niet gepleit voor
het legaliseren van harddrugs. Ik weet het niet, misschien
was de heer Voordewind net even koffiedrinken, maar ik
heb gevraagd aan de minister of hij na wil denken over een
verstandiger omgang met drugs, en ik heb gevraagd of
daar geen onderzoek naar kan komen, in navolging van de
heren Tops en Tromp. Maar als we dit soort ongerichte
moties in gaan dienen en daarna weer partijen ervan gaan
beschuldigen dat ze bijvoorbeeld tegen de preventie van
drugsgebruik zijn ... Ja, zo kun je geen debat voeren.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
De heer Van Nispen heeft gevraagd om onderzoek om te
kijken of er gekomen kan worden tot legalisering van
harddrugs. Dat heeft hij voorgesteld; dat heeft hij hier nog
een keer herhaald. Daarop heb ik gereageerd. Ik vraag ook
aan de minister om een inventarisatie te doen van welke
normalisatie er op dit moment plaatsvindt. Als wij daadwerkelijk een cultuuromslag willen en onze jongeren niet ten
onder willen laten gaan aan de drugs, dan zullen we met
elkaar ... Er zaten hier net allemaal klassen; ik geloof dat er
hier nog één klas zit. Er zaten hier net allemaal jongeren in
de leeftijdsklasse die we juist moeten waarschuwen voor
het gevaar van drugs. Als we die cultuuromslag willen, dan
zullen we moeten strijden tegen de normalisering van het
gebruik van drugs. U en ik kunnen discussiëren over softdrugs, maar hier gaat het niet eens over softdrugs, waar
we al een meningsverschil over hebben. Het gaat hier over
harddrugs, xtc, en zelfs daarvan zegt u: daartoe moeten we
onderzoek doen, om dat te legaliseren. Dat zegt u in het
bijzijn van deze jongeren en dat vind ik zeer kwalijk.
De voorzitter:
De heer Van Nispen mag daarop reageren.
De heer Van Nispen (SP):
De heer Voordewind kan heel moreel verheven gaan doen
en zeggen dat partijen die, juist in het belang van de
volksgezondheid of in het belang van de criminaliteitsbestrijding, na willen denken over een verstandiger drugsbeleid, fout zitten. Maar ik had een hele eenvoudige vraag.
Die hele eenvoudige vraag was: wat bedoelt de heer Voordewind nou met zijn motie? Dan komt hij met allerlei jijbakken, gaat hij moreel verheven doen en zegt hij dat je
hier geen vraag mag stellen over een verstandiger drugsbeleid, terwijl wij daar wel degelijk ook over hebben nagedacht, zonder concreet invulling te geven aan zijn eigen
motie. Dat is heel veelzeggend. Ik ga de regering geen
blanco cheque geven voor het uitvoeren van ChristenUniebeleid, wat volgens mij zeer onverstandig zou zijn in het
kader van de volksgezondheid en een zegen voor de criminelen.

11 september 2019
TK 107

107-9-21

De heer Voordewind (ChristenUnie):
Als we gezamenlijk willen optrekken om juist de meest
kwetsbare jongeren te beschermen tegen gezondheidsrisico's, zullen we een cultuuromslag moeten bewerkstelligen
en zullen we de normalisatie te lijf moeten gaan. Welke
precieze maatregelen we daarvoor kunnen treffen, wacht
ik af. Ik ga daar hier niet allerlei voorstellen voor doen. Ik
kom nog met een andere motie, maar dat is een aparte
motie. Welke maatregelen ik ook noem, ik heb de indruk
dat de heer Van Nispen de normalisatie van drugsgebruik
wil doorzetten. Dat zal dus toch niet helpen.

En dat geldt overigens ook voor de fractie van de heer Van
Nispen. Dus als u goed naar onze inbrengen in dat debat
had geluisterd, had u geweten dat wij wel degelijk voor
preventie zijn.

De heer Van den Berge (GroenLinks):
Ik heb een vraag. Het is mij opgevallen dat we het in dit
debat bijna allemaal over preventie hebben gehad, maar
dat we er ook allemaal iets anders onder verstaan. Ik wil
dus graag van collega Voordewind horen wat hij in het
kader van deze motie verstaat onder preventie. GroenLinks
is groot voorstander van preventie als het gaat om goede
voorlichting en verslavingszorg, maar niet als preventie
eigenlijk een soort dekmantel voor meer repressie is. Ik ben
dus benieuwd wat er in de context van deze motie precies
wordt verstaan onder preventie, want dan kan ik beoordelen
of mijn fractie ervoor kan stemmen of niet.

Voorzitter, een tweede motie.

De heer Voordewind (ChristenUnie):
We hebben hier een debat gehad over preventieve maatregelen: investeren in jongerenwerk, zorgen dat jongeren niet
afglijden tot het gebruik van drugs, laat staan tot het
transporteren van drugs of het in de drugscriminaliteit
terechtkomen. We hebben het, inderdaad, gehad over goede
voorlichting. Ik schrik nog steeds van de voorlichting van
instituten die zeggen: je zou het best kunnen gebruiken,
maar doe dat niet tijdens het maken van je huiswerk, want
het is niet bevorderlijk voor je schoolprestaties. Als dat de
voorlichting is die wij geven, dan moeten we ons afvragen
of dit nou inderdaad de bescherming en de duidelijkheid
is die we jongeren willen bieden. Daar maak ik me grote
zorgen over. Ik vraag aan de minister om eens te inventariseren. U heeft tegen die motie gestemd, want u bent blijkbaar tegen vormen van onderzoek — het ging zelfs ook nog
eens een keer om een onderzoekmotie — die richting preventie gaan. Dat is zeer teleurstellend, maar het laat ook
zien waar u vandaan komt.
De voorzitter:
Tot slot.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Dit werp ik verre van mij. Deze motie was ingediend bij een
debat over het Preventieakkoord, waar drugs geen onderdeel van uitmaakten. Ik ga niet flauw doen, maar de
bewindspersoon die aanwezig was, was toevallig van
ChristenUnie-huize. In ieder geval, de bewindspersoon die
daar namens het kabinet zat, ontraadde de motie ook om
deze reden en zei: bespreek dit bij het algemeen overleg
dat gepland staat over preventie. Daar gaat mijn fractie ook
heel graag in gesprek over drugspreventie. Maar laten we
nou niet gaan wapperen omdat wij bij een debat waar het
niet aan de orde was hebben gezegd: hier past het niet, wij
bespreken het op de juiste plek. Ga dan niet zeggen dat
mijn fractie tegen preventie is, want dat is echt grote onzin.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

De heer Voordewind (ChristenUnie):
Wat belette u dan om gisteren voor die motie te stemmen?
U heeft hier een pleidooi gehouden. Wat belette u dan? Dat
het een keer niet precies helemaal uitkomt, wil dan toch
niet zeggen dat u tegen zo'n motie hoeft te stemmen? Maar
goed, ik denk niet dat we het eens gaan worden.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat het gebruik van drugs in Nederland verboden is;
constaterende dat het Drugs Informatie en Monitoring
Systeem (DIMS) van het Trimbos-instituut op meer dan
twintig plekken in het land testcentra heeft voor drugs;
overwegende dat het aanbieden van drugstestcentra door
een door de overheid gesubsidieerde organisatie een signaal van semi-legitimering van harddrugs geeft;
verzoekt de regering te stoppen met het faciliteren van
testcentra voor drugs,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Voordewind. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 443 (24077).
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik wacht even de reactie van de minister af, maar toch een
aanmoediging richting de minister. Omdat we zoveel
geluiden hebben binnengekregen van verschillende burgemeesters als het gaat om die informatiedeling kom ik tot
volgende motie.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat gemeenten aangeven knelpunten te
ervaren in onder andere de informatiedeling, handhavingscapaciteit en kennispositie;
overwegende dat het van belang is om een totaalbeeld te
hebben van de problemen die gemeenten ervaren;

11 september 2019
TK 107

107-9-22

overwegende dat het van belang is daarbij aandacht te
hebben voor de knelpunten die in verschillende type
gemeenten spelen, zoals regiogemeenten, plattelandsgemeenten en grootstedelijke gemeenten;

De voorzitter:
Ik geef de minister van Justitie en Veiligheid het woord.

verzoekt de regering dan ook te inventariseren waar
gemeenten nog knelpunten ervaren en met concrete
oplossingsrichtingen te komen om deze knelpunten weg
te nemen, en de Kamer hierover te informeren,

Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Ik heb vijftien moties te bespreken. Aan het slot
heb ik nog enkele vragen te beantwoorden van de leden
Yeşilgöz en Kuiken.

en gaat over tot de orde van de dag.

Eerst de moties. Ik moet motie nr. 430 van de heer Krol op
dit moment ontraden. Hij zou de motie kunnen aanhouden
tot aan de begrotingsbehandeling. U kent het gezegde van
de broedende kip. Dit is nu juist een onderwerp waarvan
ik steeds in de Kamer heb gezegd dat ik continu aandacht
vraag voor deze problematiek. Dat blijf ik ook doen. Dit
geldt ook voor het punt dat mevrouw Helder als eerste heeft
aangeroerd, namelijk het kijken naar de mogelijkheden tot
structuralisering van zo'n fonds. De broedende kip wil ik
niet storen. Mijn voorstel zou zijn: aanhouden tot aan de
begroting. Anders moet ik de motie ontraden.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Voordewind. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 444 (24077).
Mevrouw Kuiken (PvdA):
Ik zal erbij blijven lachen, maar ik ben eigenlijk niet van plan
om deze motie te steunen, omdat we eigenlijk alles al echt
weten waar deze motie toe oproept. Het is nu echt het
kabinet dat aan zet is. De Raad van State heeft gesproken,
alle burgemeesters hebben gesproken. Aan de slag, zou ik
zeggen, en niet nog eens een keer allerlei vertragende
onderzoeken die echt helemaal niets extra's gaan opleveren.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Voorzitter, misschien een reactie?
De voorzitter:
Ja.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Een korte reactie. Als mevrouw Kuiken de motie leest, zal
ze zien dat er ook tot concrete maatregelen wordt opgeroepen.
Mevrouw Helder (PVV):
Mevrouw Kuiken was mij voor, maar haar woorden zouden
ook uit mijn mond hebben kunnen komen, want ik heb op
de motie van collega Van den Berge, die hetzelfde vraagt,
geschreven: gebeurt al. Dat zegt mevrouw Kuiken net ook.
Ik ben er altijd voor dat we eensgezind kunnen optrekken
richting vak-K, maar dit gaat wel een hele vreemde figuur
worden.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik heb niet helemaal scherp wat de motie van de heer Van
den Berge is. Ik ben best bereid om het samen te voegen,
maar ik wacht ook eerst even de reactie van de minister af.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Voordewind. Dan kijk ik of de minister
meteen kan reageren. De minister heeft vijf minuten nodig
om vijftien moties snel te kunnen lezen en te beoordelen.

Motie nr. 431 gaat over het verhogen van de beloning van
tipgevers. Ik kom daarop terug in de toegezegde brief. Dat
moet echt goed bestudeerd worden. Ik verzoek de heer Krol
om deze motie aan te houden.
De voorzitter:
Meneer Krol, dat moet u echt voor de microfoon doen.
De heer Krol (50PLUS):
Ik moet nog eens goed nadenken of ik de eerste motie ga
aanhouden. Ik ga ook goed met mevrouw Helder praten. Ik
wil niet dat dit een motie tegen haar motie is. Het is wat
mij betreft een kwestie van en-en. Beide moties moeten
elkaar versterken, maar daar gaan we nog over praten. De
tweede motie wil ik wel aanhouden.
De voorzitter:
Op verzoek van de heer Krol stel ik voor zijn motie (24077,
nr. 431) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
Minister Grapperhaus:
Motie nr. 432 is ook van de heer Krol. Ik verzoek hem ook
deze motie aan te houden. Ik heb daar al van gezegd dat
wij dat grondig moeten bekijken in het licht van een
mogelijke wijziging van de Grondwet. Ik kom daarop terug
in de toegezegde brief. Mijn voorstel is om die motie aan
te houden, anders moet ik haar ontraden.
De voorzitter:
Gaat u verder.
Minister Grapperhaus:
Motie nr. 433 over het verhuurdersregister laat ik oordeel
Kamer.

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

11 september 2019
TK 107

107-9-23

De motie over het verhogen van het aantal drugs- en geldhonden tot 1.000 moet ik ontraden.
Dan kom ik op motie nr. 435 van de heer Van Dam en de
heer Voordewind. Deze motie verzoekt om een wettelijke
grondslag te creëren om alcohol- en drugstesten door
werkgevers mogelijk te maken. Ik vraag om deze motie aan
te houden. Ik heb al gezegd dat de Kamer door de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid wordt
geïnformeerd. Zij voert op dit moment gesprekken over dit
onderwerp met werkgevers en werknemers.
De voorzitter:
Anders?

gen en ondertekent ook mede mijn motie over een structureel ondermijningsfonds. Ik denk niet dat dat elkaar bijt;
mijn boosheid net was ingegeven door het feit dat de collega van de VVD wel zíjn motie mede ondertekent maar die
van mij niet. Het gaat niet om het PVV-stickertje. Als de
minister toezegt het te gaan doen, denk ik dat alle collega's
knikken en zeggen: geef het aan de minister want dan krijgen we een structureel ondermijningsfonds. Dat doen wij
voor de burgemeesters en om de criminaliteit te bestrijden.
Ik zie dus geen kwade opzet bij collega Krol. Wat betreft de
VVD-collega kan ik alleen maar iets implicite... Laat ik het
maar niet zeggen.
De voorzitter:
Dat is niet helemaal gelukt.

Minister Grapperhaus:
Anders zal ik de motie ontraden in dit stadium.
De heer Van Dam (CDA):
Zou ik dan met alle respect voor de staatssecretaris aan
deze minister mogen vragen om dat niet alleen aan de
staatssecretaris over te laten, maar daar ook naar te kijken
vanuit het perspectief van drugsbestrijding en met dat element erbij een reactie van het kabinet te geven?

Mevrouw Helder (PVV):
Dat is niet helemaal gelukt, nee. "Impliceren", voorzitter,
dat was de bedoeling om te zeggen. Maar dat krijg je als je
een beetje boos bent; na jarenlang zo'n discussie begint
het mij een beetje de neus uit te hangen. En dat is niet
alleen op dit onderwerp. Ik ben blij met de steun van andere
collega's; dat mag ook even gezegd worden.
Ik wil de motie best aanhouden tot het begrotingsdebat.

Minister Grapperhaus:
Dat kan ik toezeggen.

De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Helder stel ik voor haar motie
(24077, nr. 436) aan te houden.

De voorzitter:
Meneer Van Dam?

Daartoe wordt besloten.

De heer Van Dam (CDA):
Dan kan ik toezeggen dat ik de motie zal aanhouden. Dat
doe ik nu ook.
De voorzitter:
Op verzoek van de heer Van Dam stel ik voor zijn motie
(24077, nr. 435) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
Minister Grapperhaus:
Motie nr. 436 van mevrouw Helder gaat over het structurele
ondermijningsfonds. Als wordt gezegd dat dit nu moet
worden ingesteld, dan moet ik de motie ontraden. Ik heb
bij de andere motie al aangegeven dat de motie ook kan
worden aangehouden tot de begrotingsbehandeling.
Mevrouw Helder (PVV):
Er staat expres geen termijn in de motie. Het liefst wil ik
dat zo snel mogelijk met de nadruk op "snel" maar ook op
"mogelijk". Daar hoeft de minister geen termijn in te lezen.
Ik denk niet dat ik dat aan hoef te passen.
Dan over wat er net gebeurde. Collega Krol was de aanvrager van dit debat, dus dan snap ik dat hij ook als eerste een
motie indient. Hij dient een motie in die hij al klaar had lig-

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

Minister Grapperhaus:
Daar wil ik hier mijn erkentelijkheid voor uitspreken.
Dan kom ik op de motie op stuk nr. 437, over de drugsvrije
generatie. Ik vraag de heer Bisschop en mevrouw Helder
dringend om deze aan te houden tot 10 oktober. Dan is het
debat van de Tweede Kamer met staatssecretaris Blokhuis.
Als de motie niet wordt aangehouden, zou ik haar moeten
ontraden, want anders loop ik de staatssecretaris echt voor
de voeten, en Blokhuis en ik werken nou juist heel erg
samen in dit geheel. Dus ik kijk naar u, voorzitter, en via u
naar de heer Bisschop.
De voorzitter:
Ja. Meneer Bisschop.
De heer Bisschop (SGP):
Kijk, als de minister toezegt in gesprek te gaan met collega
Blokhuis en ervoor te zorgen dat ook de justitionele, politionele, invalshoek wordt meegenomen, wil ik haar graag
aanhouden.
Minister Grapperhaus:
Ja. Ik dacht dat ik dat al had aangegeven, maar ik bevestig
het hier nog eens, ten overvloede.

11 september 2019
TK 107

107-9-24

De voorzitter:
Dank. Begrijp ik het goed dat u de motie aanhoudt, meneer
Bisschop? Ik zie dat dat zo is.
Op verzoek van de heer Bisschop stel ik voor zijn motie
(24077, nr. 437) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
Minister Grapperhaus:
Dan de motie van de heer Van Nispen. Die verzoekt actiever
in te zetten op het volgen van criminele geldstromen et
cetera. Deze motie, op stuk nr. 438, is zonder meer oordeel
Kamer. Wat mij betreft sluit ze goed aan bij het plan van
aanpak en geeft ze ons ook nog een soort aanjaagfunctie.
Voorzitter. Dan is er de motie op stuk nr. 439 van de heer
Groothuizen en mevrouw Bergkamp, over Nederland als
festivalland. Ik heb al gezegd dat er nogal een misverstand
is — maar ja, het is maar net wat je de wereld in wilt helpen
— op het punt dat ik a zou vinden dat er minder festivals
moeten komen en b dat ik daar überhaupt enige bevoegdheid toe heb. Maar deze motie moet ik toch alleen al
redactioneel krachtig ontraden. Want hier staat "spreekt uit
dat".

Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Dan hebben we de motie op stuk nr. 440, van
de heer Van den Berge, over het onderzoek. Er wordt echter
jaarlijks gerapporteerd door die VN-drugsconferentie over
de effectiviteit van de drugsaanpak. Ik heb in mijn inleiding
al gewezen op het European Monitoring Centre for Drugs
and Drug Addiction (EMCDDA), dat ook met regelmaat met
dit soort rapportages komt. Dan vind ik het dus volledig
niet logisch om daar nog een onderzoek bovenop te zetten.
Het World Drug Report geeft ons echt heel veel gegevens.
Verder moeten wij als Nederlandse samenleving en ook
hier de verantwoordelijkheid nemen om te kijken naar wat
er in Nederland nodig is, gezien de eigenaardigheden van
onze economie zoals ik die al eerder schetste.
De motie op stuk nr. 441 van de heer Van den Berge gaat
over het verzoek om in overleg met de gemeenten ...
De voorzitter:
Even terug naar de motie op stuk nr. 440. Is er een oordeel
gegeven?
Minister Grapperhaus:
Deze motie is ontraden.

De voorzitter:
"Spreekt uit dat", ja, dat klopt.

De voorzitter:
Oké.

Minister Grapperhaus:
Tja. Dan mogen we dus nooit meer een voorwaarde in een
vergunning stellen aan een festival of iets dergelijks. Ik denk
dat dat niet de bedoeling kan zijn geweest. Dus ontraden.
Overigens betreft het lokaal beleid.

Minister Grapperhaus:
Absoluut. Ik zei: we gaan geen overbodig werk doen.

De voorzitter:
Maar er wordt in de motie niets aan de regering gevraagd.
De motie spreekt iets uit. Dan is het aan de Kamer.
Minister Grapperhaus:
Maar ik mag wel zeggen dat het een motie is ...
De voorzitter:
Ja hoor, u mag alles zeggen.
Minister Grapperhaus:
... die op geen enkele manier redactioneel goed in elkaar is
gezet.
De heer Groothuizen (D66):
Ik ben in ieder geval blij om te horen dat de minister de
intentie van de motie ondersteunt.
De voorzitter:
Oh. Oké. Goed. Ik stel voor dat u verdergaat.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

Dan hebben we de motie op stuk nr. 441 en die op stuk nr.
444. De motie op stuk nr. 441 van de heer Van den Berge
verzoekt de regering om in overleg te treden met de
gemeenten. De motie op stuk nr. 444 van de heer Voordewind is iets anders geformuleerd, maar het komt erop neer
dat allebei de moties zeggen: wilt u ... De motie op stuk nr.
441 vraagt om structurele maatregelen voor te stellen om
de verwevenheid van onder- en bovenwereld te bestrijden
en de Kamer daarover te informeren. Dat ontraad ik, want
er is echt voldoende onderzoek beschikbaar. In alle regio's
worden ondermijningsbeelden gemaakt. Wanneer u dat
wilt, wordt dat met uw Kamer gedeeld. We hebben het
aanjaagteam ondermijning, dat onder het Strategisch
Beraad Ondermijning valt. Ik hoorde een aantal van uw
leden terecht zeggen: mensen, laten we oppassen dat er
niet weer allemaal nieuwe lagen gaan functioneren. Misschien is het even weggezakt in de enorme hoeveelheid
stukken, maar er is echt voldoende onderzoek op dit punt.
Als ik de motie op stuk 444 meteen erbij mag pakken: dat
is een andere motie, als ik die zo mag uitleggen dat het gaat
over informatiedeling. Ik heb gezegd, ook in een discussie
met mevrouw Yeşilgöz, dat ik dit jaar met oplossingsrichtingen kom. Ik kom dit jaar ook met het protocol, dus ik laat
die motie oordeel Kamer. Maar die van de heer Van den
Berge is echt ...
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 444 van de heer Voordewind is oordeel
Kamer. Dan hebben we dat ook gehad.

11 september 2019
TK 107

107-9-25

Minister Grapperhaus:
De motie op stuk 441 van de heer Van den Berge is overbodig en wordt ontraden.
De voorzitter:
De heer Van den Berge, kort.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Ik neem het de minister niet kwalijk, gezien de veelheid aan
moties. Maar ik heb wel het idee dat de minister het dictum
van de motie op stuk nr. 440 en van die op stuk 441 een
beetje door elkaar haalt. De motie op stuk nr. 441 vraagt
juist niet om onderzoek, maar om in overleg met de
gemeenten te komen tot structurele maatregelen. Dan valt
er te denken aan het uitbreiden van ondermijningsfinanciering. Er valt ook te denken aan het uitbreiden van de
recherchecapaciteit. Ik zal niet herhalen wat ik allemaal in
mijn inbreng heb gezegd, maar dat is het dictum van de
motie. Er wordt dus niet gevraagd om een nieuw onderzoek.

Minister Grapperhaus:
Dan hebben we de motie op stuk nr. 442 van de heer
Voordewind. Ik had die op stuk nr. 444 al oordeel Kamer
gelaten.
De voorzitter:
Wacht even, meneer Van Nispen. Laten we even dit afmaken. U krijgt zo het woord. U wilt terugkomen op de motie
van de heer Voordewind. Dat gaan we zo doen, maar eerst
de moties 442 en 443. Dan hebben we dat ook gehad.
Minister Grapperhaus:
De motie op stuk nr. 442 verzoekt te onderzoeken welke
maatregelen te treffen om de normalisering van drugsgebruik tegen te gaan. Als u daarvan maakt "verzoekt de
regering", dan laat ik ze oordeel Kamer. Dit is een kwestie
van collega Blokhuis en mij samen.
De voorzitter:
Dat staat er toch?

Minister Grapperhaus:
Nog even terug voordat de heer Van den Berge wegloopt.
Over meer geld en dat soort dingen heb ik de uitdrukking
van de broedende kip gebruikt, dus daar ga ik nu even
verder niet op door. U moet zich realiseren — dat heb ik
uw Kamer ook voorgelegd — dat we met elkaar een heel
heldere structuur hebben opgezet: het Strategisch Beraad
Ondermijning. Zij zijn keihard aan de slag gegaan en hebben
die 100 miljoen met elkaar verdeeld. We hebben gezorgd
voor lokale ondermijningsbeelden. Zoals een aantal van u
terecht heeft gezegd, hebben we in kaart: het is niet alleen
in Amsterdam, maar ook in andere steden en in bepaalde
provincies; de druk van de drugscriminaliteit is in Limburg
heel anders dan in Amsterdam enzovoorts. Dat hebben we
allemaal gedaan. U vraagt mij om nog eens in overleg te
gaan met de gemeenten om knelpunten in kaart te brengen
en structurele maatregelen voor te stellen, maar dat is nou
juist allemaal gedaan. Uw Kamer jaagt terecht achter mij
aan om te vragen of er niet meer middelen moeten komen.
Dus ik blijf de motie ontraden.
De voorzitter:
Tot slot een korte opmerking.
De heer Van den Berge (GroenLinks):
Ik zal de motie aanhouden. Ik begrijp het argument van de
broedende kip, dus ik wacht vol verwachting op de begroting.
Minister Grapperhaus:
Dat mag ook. Aanhouding, daar ga ik niet over. Dat is de
politie.

Minister Grapperhaus:
O, het is doorgestreept. U heeft gelijk, voorzitter. Mijn
excuses.
Dan hebben we de motie op stuk nr. 443 over het faciliteren
van testcentra. Die wil ik echt graag aanhouden tot na het
preventiedebat met de staatssecretaris op 10 oktober.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Dat begrijp ik. Ik zal de motie aanhouden.
De voorzitter:
Op verzoek van de heer Voordewind stel ik voor zijn motie
(24077, nr. 443) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
Dan gaan we naar de motie op stuk nr. 444. Daarover heeft
u al een oordeel gegeven.
Minister Grapperhaus:
Ja, die heb ik al behandeld. Ik heb nog drie vragen te
beantwoorden.
De voorzitter:
Ja, maar de heer Van Nispen heeft nog een vraag over de
motie op stuk nr. 444.

Daartoe wordt besloten.

De heer Van Nispen (SP):
Ja, voorzitter. Bij de motie op stuk nr. 441 heeft de minister
uitgelegd: we weten al wat de knelpunten zijn en we gaan
maatregelen nemen, dus ontraad ik de motie. De heer Van
den Berge was toen zo sportief om te zeggen: dan houd ik
haar aan of trek ik haar in. Maar bij de motie op stuk nr. 444
is exact hetzelfde aan de hand. In het dictum daarvan gaat

Tweede Kamer

11 september 2019
TK 107

De voorzitter:
Op verzoek van de heer Van den Berge stel ik voor zijn motie
(24077, nr. 441) aan te houden.

Drugsproblematiek in Nederland

107-9-26

het ook over knelpunten bij gemeenten en over tot oplossingen komen om die knelpunten weg te nemen. Het dictum
is bijna letterlijk hetzelfde. Dan vind ik het heel raar dat we
daar dan wél over gaan stemmen dinsdag. Als je de dictums
naast elkaar legt, dan zie je dat ze gewoon hetzelfde zijn.
Dan zou ook hetzelfde oordeel passen en zou het sportief
zijn als de heer Voordewind zijn motie zou aanhouden.
Minister Grapperhaus:
Dat is niet helemaal aan mij. De motie op stuk nr. 444 gaat
over informatiedeling. Als dat ook de strekking is van de
motie van de heer Van den Berge, dan beogen beide moties
hetzelfde. Dan zeg ik bij allebei: oordeel Kamer. Het gaat
mij om het volgende. Eind van het jaar kom ik met het
overzicht: wat voor oplossingsrichting hebben we nou voor
een aantal van die informatiedelingsknelpunten, waarvan
de Raad van State heeft gezegd dat er nog genoeg mogelijkheden zijn? Volgens mij ging de motie op stuk nr. 444
daarover. Misschien gaat de motie op stuk nr. 441 daar ook
over, maar ik heb die meer algemeen opgevat.
De voorzitter:
Tot slot.
De heer Van Nispen (SP):
Het dreigt een beetje geneuzel te worden. Ik wil best moties
steunen als de minister zegt: dit doen we al, maar het helpt
mij als u deze motie steunt. Ik vind het allemaal prima. Maar
volgens mij was de afspraak dat we overbodige moties ...
De voorzitter:
Precies.
De heer Van Nispen (SP):
... aanhouden, niet indienen of in ieder geval ontraden krijgen. Maar goed.
De voorzitter:
De heer Voordewind heeft ook ...
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Ik had de gelegenheid om even te vergelijken. De motie
van de heer Van den Berge gaat, althans in de overweging,
over structurele financiering et cetera. Mijn motie gaat daar
niet over.
De voorzitter:
Dan is dat ook helder.
De heer Krol (50PLUS):
Even kijken of de administratie nog klopt.
De voorzitter:
Om het ietsje ingewikkelder te maken.

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

De heer Krol (50PLUS):
Nee, ik maak het makkelijker voor u.
De voorzitter:
Oké.
De heer Krol (50PLUS):
De motie op stuk nr. 433 was oordeel Kamer, heb ik begrepen.
De voorzitter:
Ja? Ik kijk even.
De heer Krol (50PLUS):
Ja, hè? En de minister vroeg me of ik de andere wil aanhouden. Nu hij zo ruimhartig heeft toegezegd dat hij op al mijn
punten zal antwoorden, kunnen we daar inderdaad maar
het beste toe overgaan. Ik houd ze aan. En bij de motie op
stuk nr. 430 ga ik nog eens nadrukkelijk kijken of we niet
gezamenlijk tot iets heel moois kunnen komen. Ik houd de
rest van de moties dus aan.
De voorzitter:
"De rest van de moties." Dat is dus behalve ...
De heer Krol (50PLUS):
De motie op stuk nr. 433, want daarop heb ik oordeel Kamer
gekregen.
De voorzitter:
En de motie op stuk nr. 430?
De heer Krol (50PLUS):
Ook die houd ik aan. En dan ga ik kijken of we gezamenlijk
tot iets moois kunnen komen.
De voorzitter:
Oké, dat is prima. Dus alle moties behalve die op stuk nr.
433.
Op verzoek van de heer Krol stel ik voor zijn moties (24077,
nrs. 430, 432 en 434) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
Dank u wel, meneer Krol.
U had nog drie vragen, minister.
Minister Grapperhaus:
Voorzitter. Ik heb nog een paar dingen. Eerst mevrouw
Yeşilgöz, die twee vragen had. Wat betreft de vraag over
de kleine ondernemers: daarover ben ik zeker in gesprek,
onder andere via de voorzitter van MKB Nederland en het
Platform Criminaliteitsbeheersing. In 2018 hebben we

11 september 2019
TK 107

107-9-27

samen met Onno Hoes met zo'n kleine ondernemer ook
bijeenkomsten georganiseerd in Haarlemmermeer om ons
specifiek op die problematiek te richten. Ik zal in de brief
over een aantal punten van de heer Krol die voor de
begrotingsbehandeling uitgaat, ook op dit punt nog nader
ingaan.
Er waren ook nog de deskundigen, de politievrijwilligers.
Laat ik vooropstellen dat de politie inderdaad al veel
expertise uit de samenleving aanspreekt en dat we het
vrijwilligersbeleid wat dat betreft gestimuleerd hebben. U
had het in uw voorbeelden over "knappe koppen van de
Zuidas", maar ik had nou juist uit het rapport begrepen dat
die knappe koppen op de Zuidas misschien niet altijd een
aanbeveling zijn; je weet het ook niet. Maar, om een lang
verhaal kort te maken: wij nemen dat punt over. We komen
daar in de brief ook op terug.
Ten slotte, voorzitter, en dan ben ik echt aan het eind. De
heer Van Nispen en Groothuizen hebben toch nog even
een klein vragend haakje geplaatst bij het denken over een
verstandiger drugsbeleid. Vandaag hebben we aan de hand
van het rapport van de heren Tops en Tromp c.q. Tromp
en Tops gesproken over het drugsbeleid dat ik als minister
voorsta. Het doet mij genoegen, omdat dat ook meer eenheid geeft, om ook GroenLinks te horen zeggen: er is in
Nederland geen sprake van een war on drugs. Integendeel.
We hebben bestrijding van drugscriminaliteit nu weer met
elkaar een hoge prioriteit gegeven en dat doen we op een
manier die bij onze samenleving past.
Voorzitter. Ik ben uw Kamer erkentelijk voor deze constructieve, kritische discussie met elkaar. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan dank ik de minister en de woordvoerders.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
De ingediende moties zullen niet aanstaande dinsdag in
stemming worden gebracht, want dan hebben we Prinsjesdag, maar dinsdag 24 september.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
Voorzitter: Tellegen

Tweede Kamer

Drugsproblematiek in Nederland

11 september 2019
TK 107

107-9-28