Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

32 145

Goedkeuring van het op 26 september 2008 te
Londen totstandgekomen Verdrag tussen de
Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en
de Regering van het Verenigd Koninkrijk van
Groot-Brittanië en Noord-Ierland tot het
vermijden van dubbele belasting en het
voorkomen van het ontgaan van belasting met
betrekking tot belastingen naar het inkomen en
naar vermogenswinsten, met Protocol en
Onderlinge Overeenkomst (Trb. 2008, 201 en
Trb. 2009, 123)

4

ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Raad van State d.d. 17 april 2009
en het nader rapport d.d. 16 september 2009, aangeboden aan de Koningin
door de minister van Buitenlandse Zaken, mede namens de staatssecretaris
van Financiën. Het advies van de Raad van State is cursief afgedrukt.

Bij Kabinetsmissive van 23 december 2008, no. 08.003.707, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de minister van Buitenlandse Zaken, mede
namens de staatssecretaris van Financiën, bij de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het voorstel van wet houdende goedkeuring van het
op 26 september 2008 te Londen totstandgekomen Verdrag tussen de Regering
van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van het Verenigd
Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland tot het vermijden van
dubbele belasting en het voorkomen van het ontgaan van belasting met
betrekking tot belastingen naar het inkomen en naar vermogenswinsten, met
Protocol (Trb. 2008, .....), met memorie van toelichting.
Het verdrag ziet op de herziening van het verdrag uit 1980 met het Verenigd
Koninkrijk, aangevuld bij protocol in 1983 en 1989. Ontwikkelingen onder
invloed van Europa met name op het terrein van grensoverschrijdende
investeringen en de mobiliteit van werknemers maken aanpassing van de
regels om dubbele belasting te vermijden en het ontgaan van belasting te
voorkomen nodig. De Raad onderschrijft de goedkeuring van het verdrag,
maar plaatst daarbij enkele kanttekeningen.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 23 december
2008, nr. 08 003 707, machtigde Uwe Majesteit de Raad van State zijn advies
inzake het bovenvermelde voorstel van wet rechtstreeks aan mij te doen
toekomen. Dit advies, gedateerd 17 april 2009, nr. W06.08 0561/III, bied ik U
hierbij aan.
De oorspronkelijke tekst van het voorstel
van wet en van de memorie van toelichting
zoals voorgelegd aan de Raad van State is ter
inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt
Tweede Kamer.

1. Toelichting
In de toelichting wordt verscheidene malen verwezen voor nadere toelichting
naar andere stukken, zoals de Notitie internationaal fiscaal verdragsbeleid of
de toelichting bij een ander verdrag. Gelet op de betekenis van het verdrag
dient de toelichting zelfstandig leesbaar te zijn.

KST135234
0910tkkst32145-4
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 4

1

1

De Raad adviseert de toelichting aan te vullen en de verwijzingen uit te
schrijven.
1. Gelet op het advies van de Raad betreffende in de toelichting genoemde
andere stukken, is de toelichting op de daarvoor in aanmerking komende
plaatsen aangevuld met een vindplaats.

2. Uitdrukking «Nederland»
In artikel 3, eerste lid, van het verdrag is onder meer bepaald dat de uitdrukking «Nederland» ook betrekking heeft op elk gebied buiten de territoriale zee
waarbinnen Nederland soevereine rechten uitoefent. In de toelichting wordt
geen aandacht gegeven aan de reikwijdte van deze bepaling in relatie tot de
staatkundige hervorming met betrekking tot Bonaire, St. Eustatius en Saba.
Gelet op het tijdstip van inwerkingtreding van het verdrag kan deze staatkundige hervorming op dat punt zijn beslag hebben gekregen.
De Raad adviseert de toelichting op dit punt aan te vullen.
2. Gevolg gevend aan het advies van de Raad om nader in te gaan op de
staatkundige hervorming met betrekking tot Bonaire, St. Eustasius en Saba, is
de toelichting bij artikel 3 op dit onderdeel aangevuld.

3. Dubbele woonplaats van lichamen
In artikel 4, vierde lid, van het verdrag is bepaald dat indien een rechtspersoon
inwoner is van beide staten en de bevoegde autoriteiten geen overeenstemming bereiken over de woonplaats, de rechtspersoon geacht wordt van geen
van beide staten inwoner te zijn voor het maken van aanspraak op verdragsvoordelen met uitzondering voor de wijze waarop dubbele belasting wordt
vermeden. In de toelichting is geen aandacht gegeven op welke wijze alsdan
de dubbele heffing in voorkomende gevallen wordt voorkomen op de voet van
artikel 21 van het verdrag en is geen (cijfermatige) uitwerking van deze
regeling opgenomen.
Tevens dient in de toelichting meer uitgebreid aandacht te worden gegeven
aan het geval dat wordt vastgesteld dat de woonplaats van een lichaam is
gewijzigd. In de artikelsgewijze toelichting wordt gesteld dat de nieuwe
vestigingsplaats enkel van toepassing zal zijn op inkomsten en vermogenswinsten die opkomen nadat die nieuwe vestigingsplaats is vastgesteld. Niet is
aangegeven of dit inhoudt dat de compartimentering mede ziet op winsten die
zijn aangegroeid maar niet zijn gerealiseerd vóór de wijziging van de
woonplaats.
De Raad adviseert de toelichting op deze punten aan te vullen.
3. Gevolg gevend aan het advies van de Raad met betrekking tot een dubbele
woonplaats van lichamen en met betrekking tot een wijziging van de woonplaats van een lichaam, is de toelichting bij artikel 4 op deze onderdelen
aangevuld.

4. Remigratie
In artikel 13, zevende lid, van het verdrag is op verzoek van het Verenigd
Koninkrijk een regeling getroffen voor personen die binnen zes jaar na hun
emigratie weer terugkeren. In de toelichting is geen aandacht gegeven of en in
hoeverre deze regeling van betekenis kan zijn voor inwoners van Nederland.
Dit dient alsnog te gebeuren.
Tevens dient de tekst van de bepaling verduidelijkt te worden aangezien het
naar de bewoordingen van de bepaling gaat om belastingplichtigen die
inwoners zijn van de verdragsstaat en voor wie het heffingsrecht derhalve
reeds bestaat. Indien met die bepaling wordt beoogd alsnog te kunnen heffen
over vermogenswinsten die in de periode van emigratie zijn behaald in de
andere verdragsstaat, dient dit nader te worden toegelicht, mede aan de hand
van de in artikel 21, zevende lid, van het verdrag opgenomen regeling.
De Raad adviseert de toelichting op deze punten aan te vullen.
4. Gevolg gevend aan het advies van de Raad aandacht te besteden aan de
regeling die is getroffen voor personen die binnen zes jaar na hun emigratie
weer terugkeren, en nader in te gaan op het heffen van vermogenswinsten die
in de periode van emigratie zijn behaald is de toelichting bij artikel 13 op deze
onderdelen aangevuld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 4

2

5. Afgescheiden vermogen
In artikel 20, eerste lid, van het verdrag is bepaald dat in afwijking van de
hoofdregel de in dat artikel geregelde toedeling niet van toepassing is op
inkomsten betaald uit trusts of bij de afwikkeling van de nalatenschap van
overledenen. In de toelichting is geen aandacht gegeven aan de vraag of deze
regeling er toe leidt dat de inkomsten in beide landen in de belastingheffing
kunnen worden betrokken, noch waartoe de toepassing van de voorgenomen
wijziging van de regelingen ten aanzien van afgescheiden vermogens
(doelvermogens) voor de Wet inkomstenbelasting 2001, die zullen worden
opgenomen in het voorstel van wet tot Wijziging van de Successiewet 1956 en
enige andere belastingwetten1, in deze gevallen leidt.
De Raad adviseert de toelichting op deze punten aan te vullen.
5. Gevolg gevend aan het advies van de Raad aandacht te besteden aan
inkomsten betaald uit trusts of bij de afwikkeling van de nalatenschap van
overledenen, en aan de toepassing van de voorgenomen wijziging van de
regelingen ten aanzien van afgescheiden vermogens voor de Wet Inkomstenbelasting 2001, is de toelichting bij artikel 20 op deze onderdelen aangevuld.

6. Hybride entiteiten
Voor de toelichting op de verdragsbehandeling van hybride entiteiten die in
artikel 22, derde tot en met vijfde lid, van het verdrag is opgenomen, wordt
verwezen naar de overeenkomstige bepalingen in het Verdrag met de
Verenigde Staten van Amerika (Trb. 2004, 166). Gelet op de complexiteit van de
verdragstoepassing in deze gevallen dient de toelichting echter zelfstandig
leesbaar te zijn. De toelichting op artikel 22, derde tot en met vijfde lid, van het
verdrag dient, zoals reeds in punt 1 van dit advies is opgemerkt, met voorbeelden volledig uitgeschreven te worden.
Hierbij dient in het bijzonder aandacht te worden gegeven aan artikel 22,
vierde lid, van het verdrag. Inkomens kunnen op grond van die bepaling in
beide verdragsstaten in de heffing worden betrokken zonder dat is aangegeven
op welke wijze met de in de andere verdragsstaat geheven belasting rekening
wordt gehouden.
De Raad adviseert de toelichting op deze punten aan te vullen.
6. Gevolg gevend aan het advies van de Raad de toelichting op artikel 22,
derde tot en met vijfde lid, uit te schrijven, is de toelichting bij artikel 22
dienovereenkomstig aangevuld.

7. Overlegprocedures
In artikel 25, derde lid, van het verdrag is onder meer bepaald dat de bevoegde
autoriteiten met elkaar overleg plegen teneinde maatregelen te overwegen om
oneigenlijk gebruik van de verdragsbepalingen tegen te gaan. In de toelichting
is geen uitdrukkelijke aandacht aan deze bepaling gegeven. Dit dient alsnog
plaats te vinden, aangezien het enkele overwegen van maatregelen op zich
geen betekenis heeft voor de verdragstoepassing.
Ook ingeval beoogd is aan de bevoegde autoriteiten de mogelijkheid te bieden
«oneigenlijk gebruik» te bestrijden door het treffen van maatregelen, is het
nodig deze bepaling nader toe te lichten in het licht van de (rechterlijke)
toetsbaarheid van de getroffen maatregelen. Oneigenlijk gebruik van de
verdragsbepalingen is in het verdrag niet nader omschreven; evenmin is het in
de Nederlandse wetgeving gedefinieerd. De vraag of sprake is van oneigenlijk
gebruik kan dan ook verschillend worden geduid. Rechtspraak over deze vraag
laat dat ook zien. «Mutual agreements» die buiten het door het parlement
goedgekeurde verdrag tot stand komen, waartegen geen beroep mogelijk is en
waarbij terugwerkende kracht niet is uitgesloten, passen niet in ons stelsel van
rechtsbescherming.
De Raad adviseert de toelichting op dit punt aan te vullen.
7. Gevolg gevend aan het advies van de Raad aandacht te besteden aan
onderling overleg tussen de bevoegde autoriteiten teneinde maatregelen te
overwegen om oneigenlijk gebruik van de verdragsbepalingen tegen te gaan,
is de toelichting bij artikel 25 op dit onderdeel aangevuld.
1

Kamerstukken II 2008/09, 27 789, nr. 17,
blz. 6–7.

8. Arbitrage

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 4

3

Artikel 25 van het verdrag maakt arbitrage mogelijk. In paragraaf 3 van de
toelichting is ten aanzien van de uitvoering van de regeling gesteld dat de
beide staten het raadzaam achtten direct bij het sluiten van het verdrag een
onderlinge overeenkomst te sluiten over de toepassing van de arbitrageregeling.
De Raad adviseert de tekst van deze overeenkomst bij de toelichting te voegen.
8. Gevolg gevend aan het advies van de Raad is bij de inleidende opmerkingen over arbitrage (onderdeel 3.5) aandacht geschonken aan het rechtskarakter van de Onderlinge Overeenkomst over de toepassing van de arbitragebepaling. Aangezien die Overeenkomst een verdragskarakter heeft, wordt de
tekst van die Onderlinge Overeenkomst bekendgemaakt in het Tractatenblad.

9. Authentieke talen
Het verdrag is ondertekend in de Nederlandse en de Engelse taal, die gelijkelijk
authentiek zijn. Verschillen tussen de authentieke talen kunnen problemen
oproepen. Hetzelfde geldt voor tekstverschillen die voortvloeien uit het niet
gebruiken van specifieke termen die overigens in de overeenkomstige
heffingswetten voorkomen. De Raad wijst in dit kader op de artikelen 3, eerste
lid, onderdeel l, onder i (in het algemeen), 8, derde lid (aan de deelneming), 17,
eerste lid (lijfrente) en 31, onderdeel a, onder ii (belastingjaar, vgl. artikel 30,
eerste lid, onderdeel a, onder ii), van het verdrag.
De Raad adviseert in de toelichting hieraan aandacht te geven.
9. Naar aanleiding van de opmerking van de Raad zijn enkele termen van de
Nederlandse versie van het verdrag in de toelichting verduidelijkt. Overigens
dienen termen gebruikt te worden die zoveel mogelijk aansluiten bij het
onderhandelingsresultaat, ongeacht of deze reeds voorkomen in nationale
regelgeving.

10. Voor redactionele kanttekeningen verwijst de Raad naar de bij het advies
behorende bijlage.
10. Aan de redactionele kanttekeningen is gevolg gegeven.
11. Van de gelegenheid is gebruik gemaakt de toelichting op enkele onderdelen verder aan te scherpen.

De Raad van State geeft U in overweging het voorstel van wet te zenden aan
de Tweede Kamer der Staten-Generaal, nadat aan het vorenstaande aandacht
zal zijn geschonken.
De Vice-President van de Raad van State,
H. D. Tjeenk Willink
Ik moge U, mede namens de Staatssecretaris van Financiën, verzoeken het
hierbij gevoegde voorstel van wet en de gewijzigde memorie van toelichting
aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te zenden.
De minister van Buitenlandse Zaken,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 4

4

Bijlage bij het advies van de Raad van State betreffende
no. W06.08.0561/III met redactionele kanttekeningen die de Raad in
overweging geeft.
–
–
–
–

–

–

–
–
–
–

–

–

–

–

Het opschrift van het voorstel van wet en het opschrift van de memorie van
toelichting gelijkluidend laten zijn door bij beide het Tractatenblad te
vermelden waarin het verdrag is geplaatst.
In de aanhef van het voorstel van wet «van het Koninkrijk» en «de
bepalingen van het Statuut voor het Koninkrijk in acht genomen zijnde,»
laten vervallen.
In de titel van paragraaf 3.5 van de memorie van toelichting alsmede in de
eerste subtitel van die paragraaf tot uitdrukking brengen dat die (sub)paragraaf ook betrekking heeft op de uitwisseling van inlichtingen.
De laatste twee volzinnen van hoofdstuk 4 van de memorie van toelichting
verplaatsen naar hoofdstuk 5, aangezien deze volzinnen niet zien op de
budgettaire aspecten van het verdrag maar op de gevolgen voor het
bedrijfsleven.
In hoofdstuk 5 van de memorie van toelichting tot uitdrukking brengen dat
het niet gaat om de gevolgen van het verdrag voor de uitvoeringskosten
van het bedrijfsleven maar om de gevolgen van het verdrag voor de
uitvoeringskosten van de Belastingdienst.
Hoofdstuk 6 van de memorie van toelichting aanvullen door aan te geven
hoeveel belanghebbenden gehoor hebben gegeven aan de oproep om
voor hen van belang zijnde aangelegenheden betreffende (dubbele)
belasting in de relatie tot het Verenigd Koninkrijk kenbaar te maken, en
door aan te geven welke die aangelegenheden zijn en wat er met die
reacties is gedaan.
In de eerste volzin van de toelichting op artikel 3 ««pensioenfonds» (lid 2,
onderdeel l)» vervangen door ««pensioenregeling» (eerste lid, onderdeel
l)».
In de eerste volzin van de toelichting op artikel 4 «pensioenfondsen»
vervangen door «pensioenregelingen».
In de artikelsgewijze toelichting de aanduiding van het onderwerp van de
toe te lichten artikelen 4, 9, 14, 18 en 27 in overeenstemming brengen met
de aanduiding van de overeenkomstige artikelen in het verdrag.
De laatste alinea van de toelichting op artikel 4 aanpassen nu het niet zeker
is gesteld dat «natuurlijke personen die, naar feiten en omstandigheden
beoordeeld, wonen aan boord van een schip en niet beschikken over een
werkelijke woonplaats in een van beide staten, onder de personen vallen
op wie het Verdrag van toepassing is» aangezien dat ingevolge artikel II
van het Protocol mede afhankelijk is van de thuishaven van het schip.
De eerste volzin van de toelichting op artikel 8 zodanig aanpassen dat
daarin tot uitdrukking wordt gebracht dat de belastingheffing is toegewezen aan het land van inwoning van degene die de onderneming drijft,
mits dat land een van de Verdragsluitende Staten is.
In de vierde alinea van de toelichting op artikel 11 niet de terminologie
«verrekenen» gebruiken aangezien niet wordt verrekend maar een aftrek
wordt verleend die onafhankelijk is van de in het buitenland geheven
belasting.
De tweede volzin van de tweede alinea van de toelichting op artikel 13
aanvullen met het voor de toepassing van de meer-dan-75%-regel
wezenlijke aspect dat de onderliggende onroerende zaken moeten zijn
gelegen in de andere Verdragsluitende Staat.
In de laatste alinea van de toelichting op artikel 21 «verrekeningsmethode»
vervangen door «vrijstellingsmethode». Voorts in de laatste twee volzinnen
van die alinea tot uitdrukking brengen dat de kern van artikel XII van het
Protocol is dat Nederland alleen bereid is een vrijstelling ter zake te
verlenen indien het Verenigd Koninkrijk daadwerkelijk heft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 32 145, nr. 4

5