Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2019
Dit rapport bevat een erratum
d.d. 02-12-2019 na pagina 46
RIVM Briefrapport 2019-0157
G.J. Kommer | M. Mulder | S.M. Mohnen

Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2019
Dit rapport bevat een erratum
d.d. 02-12-2019 na pagina 46
RIVM Briefrapport 2019-0157
G.J. Kommer | M. Mulder | S.M. Mohnen

RIVM Briefrapport 2019-0157

Colofon

© RIVM 2019
Delen uit deze publicatie mogen worden overgenomen op voorwaarde
van bronvermelding: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
(RIVM), de titel van de publicatie en het jaar van uitgave.
DOI 10.21945/RIVM-2019-0157
G.J. Kommer (auteur), RIVM
M. Mulder (auteur), RIVM
S.M. Mohnen (auteur), RIVM
Contact:
Geert Jan Kommer
Kwaliteit van Zorg en Gezondheidseconomie
acutezorg@rivm.nl
Dit onderzoek werd verricht in opdracht van Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in het kader van Kennisvraag Acute
Zorg

Dit is een uitgave van:
Rijksinstituut voor Volksgezondheid
en Milieu
Postbus 1 | 3720 BA Bilthoven
Nederland
www.rivm.nl

Pagina 2 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Publiekssamenvatting

Referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg
2019
Op basis van ritgegevens over het jaar 2018 heeft het RIVM berekend
hoeveel ambulances er in Nederland nodig zijn. Op werkdagen overdag
zijn er 626 ambulances nodig, twaalf meer dan uit de doorrekening over
2017 bleek. De berekeningen wijzen uit dat er op zaterdagen overdag
twaalf en op zondagen overdag elf ambulances meer nodig zijn dan in
het referentiekader-2018 was bepaald.
De stijging op landelijk niveau van twaalf ambulances is groter dan in
het referentiekader-2018. Toen waren er nog vijf ambulances meer
nodig ten opzichte van het voorgaande jaar. De toename komt doordat
er 2 procent meer spoedeisende inzetten waren dan in 2017. Ook steeg
de gemiddelde ritduur in 2018: met 3,2 procent voor inzetten voor
levensbedreigende situaties (A1-urgentie), met 2,4 procent voor
inzetten voor niet levensbedreigende situaties (A2-urgentie), en met 5,8
procent voor planbare inzetten. Het aantal inzetten in de planbare
ambulancezorg daalde met 3,0 procent.
De benodigde capaciteit van de ambulancezorg in Nederland wordt
berekend met behulp van een zogeheten referentiekader. Dit kader
definieert het aantal ambulances waarmee de ambulancezorg in
Nederland kan worden uitgevoerd. Dit gebeurt op basis van een aantal
randvoorwaarden, zoals de tijd na een melding waarbinnen een
ambulance ter plaatse moet zijn en de spreiding van de standplaatsen
over het land.
In opdracht van het ministerie van VWS heeft het RIVM het
referentiekader in 2019 geactualiseerd met cijfers over het gebruik van
ambulancezorg in Nederland in 2018.
Kernwoorden: ambulancezorg, referentiekader, spreiding en
beschikbaarheid, capaciteitsmodel

Pagina 3 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Pagina 4 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Synopsis

Frame of reference for distribution and availability of ambulance
care 2019
Based on production data for 2018, RIVM calculated how many
ambulances are needed in the Netherlands. On workdays 626
ambulances are needed during the day, twelve more than calculated for
2017. On workdays in the evening, nine more ambulances are needed.
On weekends, this varies between five and twelve ambulances,
depending on the day and time.
The increase of the number of ambulances needed is more than in 2017.
In 2017, compared to the year before, five more ambulances were
needed. The slight increase in the number of ambulances needed is
related to the increase in the number of emergency ambulance services
and the average service time in 2018. The number of emergency
services increased by 2.0 percent, the number of planned services
decreased by 4.0 percent. The average service time increased by 3.2
percent for emergency services with A1-urgency, by 2.4 percent for A2urgent services and by 5.8 percent for planned services.
The required capacity of ambulance care in the Netherlands is calculated
using a national ambulance plan. This is a framework that defines the
number of ambulances with which ambulance care can be carried out in
the Netherlands, given a number of preconditions, such as the time after
notification within which an ambulance must be on site and the
distribution of the stations.
On behalf of the Ministry of Health, Welfare and Sport, RIVM updated
the national ambulance plan in 2019 with figures on the use of
ambulance care in the Netherlands in 2018.
Keywords: ambulance care, national ambulance plan, distribution and
availability, capacity model

Pagina 5 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Pagina 6 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Inhoudsopgave

Samenvatting ─ 9
1

Inleiding ─ 11

2
2.1
2.2

Productiecijfers 2018 ─ 15
Productie 2018 ─ 15
Nadere selecties voor het referentiekader ─ 17

3

Referentiekader spreiding en beschikbaarheid 2019 ─ 23

4

Conclusies en discussie ─ 29
Referenties ─ 33
Bijlage 1: Regio-indeling ─ 35
Bijlage 2: Spreiding referentiekader 2019 ─ 36
Bijlage 3: Selectie en herverdelen van inzetten ─ 42
Erratum ─ 42

Pagina 7 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Pagina 8 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Samenvatting

Het referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg is een
model voor de ambulancezorg waarin per Regionale
Ambulancevoorziening (RAV)-regio in Nederland wordt vastgesteld
hoeveel ambulances minimaal nodig zijn om aan de vraag naar
ambulancezorg te voldoen. Het referentiekader wordt jaarlijks
geactualiseerd. In 2019 is het referentiekader opnieuw doorgerekend op
basis van productiecijfers van de ambulancezorg over het jaar 2018. In
deze actualisatie is gebruik gemaakt van dezelfde rekenmodellen als in
de vorige doorrekening die in 2018 heeft plaatsgevonden.
Productie 2018 in het referentiekader-2019
De capaciteitsberekeningen van het referentiekader zijn gebaseerd op
de productiecijfers over 2018. Deze productiecijfers worden door
Ambulancezorg Nederland (AZN) gepubliceerd in het Sectorkompas
Ambulancezorg. Voor het referentiekader wordt, op basis van bepaalde
uitgangspunten en randvoorwaarden, een aantal ritten uit de productie
weggelaten. Dit betreft inzetten zonder tijdenregistratie en inzetten van
een rapid responder waarbij er een tweede ambulance is ingezet. Op
basis van deze filters wordt 0,9 procent van de totale productie uit de
selectie gefilterd. Het referentiekader gaat uit van 1.310.461 inzetten,
waarvan 608.682 met A1-urgentie, 374.845 met A2-urgentie en
326.934 inzetten in de planbare ambulancezorg (B-urgentie). In
vergelijking met de cijfers voor het referentiekader-2018 is dat een
stijging van in totaal 0,6 procent. Tussen regio’s bestaan grote
verschillen in productiegroei. De groei van de totale productie varieert
tussen -4,0 en +5,0 procent.
Bewerking voor het referentiekader
Voor het referentiekader is er één bewerking van de gegevens, namelijk
een herverdeling van spoedritten. Deze herverdeling wordt ook wel een
‘correctie voor burenhulp’ genoemd en is uitgangspunt van het
referentiekader. Uitgaande van het adres waar de ambulance de patiënt
heeft verzorgd, het ‘afhaaladres’, worden inzetten toegewezen aan de
dichtstbijzijnde standplaats, op basis van kortste rijtijd. De standplaats
bepaalt aan welke RAV de productie voor de capaciteitsberekening wordt
toegewezen. De standplaatslocaties zijn afkomstig uit het spreidingsplan
van het referentiekader. Door de herverdeling kan een deel van de
productie van een RAV worden toegewezen aan een andere RAV. Het
totaal aantal inzetten blijft onveranderd door de herverdeling. Inzetten
in de planbare ambulancezorg worden niet herverdeeld maar blijven
toegewezen aan de RAV die de inzet heeft uitgevoerd.
Gemiddelde ritduur
De gemiddelde ritduur is geschat aan de hand van een selectie van
ritten met valide tijdenregistratie. Landelijk is de gemiddelde ritduur van
alle soorten inzetten (urgent en planbaar) toegenomen: met 2 minuten
en 1 seconde (A1-urgentie), 1 minuut en 28 seconden (A2-urgentie) en
4 minuten en 43 seconden (B-urgentie).

Pagina 9 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Uren ambulancezorg in de capaciteitsberekening
De capaciteitsberekeningen van het referentiekader worden uitgevoerd
op regionaal niveau, met differentiatie naar dagsoort en uur van de dag.
In het model wordt op detailniveau het aantal uren ambulancezorg
bepaald waarvoor ambulancecapaciteit nodig is. In totaal gaat het
referentiekader uit van 1.528.388 uren verleende ambulancezorg in
2018, een stijging van 4,1% ten opzichte van 2017. Daarvan zijn
1.064.244 uren spoedeisende ambulancezorg en 464.144 uren planbare
ambulancezorg. Ten opzichte van 2017 is het aantal geleverde uren
spoedeisende ambulancezorg in 2018 met 4,9% gestegen. De stijging
van het aantal uren planbare ambulancezorg was 2,6%. Ten opzichte
van het totaal aantal van 8.760 beschikbare uren op jaarbasis werd door
de Nederlandse ambulancezorg in 2018 elk uur 174 uur ambulancezorg
geleverd. Een stijging van 4 uur (4,1%) ten opzichte van 2017.
Resultaten referentiekader-2019
Op werkdagen overdag (8-16 uur) zijn 626 ambulances nodig. Dit zijn
twaalf meer dan in het referentiekader-2018. Op werkdagen in de
avonduren (16-24 uur) zijn er negen ambulances meer nodig, in de
nachturen (0-8 uur) zijn er vier ambulances meer nodig dan in het
referentiekader-2018. Op zaterdagen en zondagen varieert het aantal
extra benodigde ambulances tussen +5 en +11. Omgerekend naar het
aantal benodigde diensten betekent dit dat volgens het referentiekader2019 er 9.039 diensten ambulancezorg nodig zijn, 2,0% meer dan in
2018 was berekend. Een dienst is hierbij gedefinieerd als het verlenen
van 8 uur ambulancezorg door een ambulanceteam. Voor het verlenen
van ambulancezorg over een etmaal zijn dan drie diensten nodig.

Pagina 10 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

1

Inleiding

Het referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg is een
model voor de ambulancezorg waarin per RAV in Nederland wordt
vastgesteld hoeveel ambulances minimaal nodig zijn om aan de vraag
naar ambulancezorg te voldoen. Daarbij wordt eveneens rekening
gehouden met de capaciteit die nodig is om voldoende geografische
dekking te garanderen. In het referentiekader wordt aan de hand van
vooraf gekozen uitgangspunten en randvoorwaarden modelmatig de
benodigde spreiding en capaciteit berekend. De uitgangspunten en
randvoorwaarden beschrijven een bepaald minimumniveau voor de
spreiding en beschikbaarheid van de ambulancezorg. Het rekenmodel
waarmee de benodigde capaciteit wordt berekend is hierop
toegesneden. De berekeningen zijn gebaseerd op ritgegevens van de
ambulancezorg in een basisjaar.
De minister van VWS stelt het referentiekader vast. Dat gebeurde voor
het eerst in 2004, actualisaties volgden in 2008, 2013, 2016, 2017 en in
2018 (Ministerie van VWS, 2004; 2008; 2013; 2016; 2017; 2018). De
uitkomsten van het referentiekader vormen de basis voor het
bekostigingsmodel voor de ambulancezorg dat door de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) wordt beheerd. Het RIVM beheert de
rekenmodellen voor het referentiekader en rekent deze in opdracht van
het ministerie van VWS door (PVAZ, 2004), (Kommer en Zwakhals,
2009; 2013a; 2016; Kommer en Mulder, 2017; 2018). Naast deze
rapportages van het referentiekader zijn de afgelopen jaren drie
achtergrondrapporten gepubliceerd. Een gedetailleerde documentatie
van het rijtijden en capaciteitsmodel is gegeven in het
achtergrondrapport uit 2011 (Kommer en Zwakhals, 2011). In de
achtergrondrapporten uit 2013 en 2017 zijn verschillende
modelvarianten uitgewerkt die inzicht bieden in het effect van
alternatieve uitgangspunten en aannames op de uitkomsten van het
referentiekader (Kommer en Zwakhals, 2013; Kommer et al.; 2017).
Actualisatie van het referentiekader in 2019
In opdracht van het ministerie van VWS heeft het RIVM het
referentiekader in 2019 geactualiseerd. Dit rapport geeft hiervan
verslag. De rekenmodellen, uitgangspunten en randvoorwaarden zijn
gelijk aan het referentiekader-2018. Het enige verschil ten opzichte van
het referentiekader-2018 is gelegen in de gebruikte ritgegevens. Het
referentiekader-2018 maakte gebruik van ritgegevens over het
productiejaar 2017, het referentiekader-2019 is gebaseerd op
ritgegevens over 2018. De ritgegevens, het aantal inzetten en de
ritduur, bepalen het aantal uren ambulancezorg waarop de
capaciteitsberekeningen zijn gebaseerd. Nieuw in 2019 is dat het RIVM
ritgegevens die gebruikt worden in het capaciteitsmodel van het
referentiekader, deelt met de RAV’s en zorgverzekeraars. Deze tabel
met ritgegevens is te groot voor opname in het rapport en wordt
daarom digitaal toegestuurd. Aan de hand van deze gegevens kunnen
de partijen een inschatting maken van het volume en de kosten van de
grensoverschrijdende assistentie waar het referentiekader vanuit gaat.
Pagina 11 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Terminologie
In de toelichting op de bewerking van de ritgegevens voor de
doorrekening van het referentiekader is het noodzakelijk om bepaalde
kenmerken van de ambulancezorg en de geregistreerde ritgegevens te
bespreken. De terminologie die in dit rapport wordt gehanteerd sluit aan
bij het Uniform Begrippenkader Ambulancezorg van Ambulancezorg
Nederland (AZN, 2013). Voor de leesbaarheid wordt in enkele gevallen
alternatieve terminologie gebruikt. Meestal wordt de term inzet
gehanteerd voor een dienstverlening door een ambulance maar soms
spreken we van een rit. In de meeste gevallen vindt er bij een inzet/rit
daadwerkelijk vervoer van de patiënt plaats, dit zijn declarabele
inzetten. In een aantal gevallen wordt ter plaatse eerste hulp verleend
maar vindt geen vervoer van de patiënt plaats. Dit zijn EHGV-inzetten
(Eerste hulp geen vervoer). In sommige gevallen wordt geen patiënt
aangetroffen of wordt ter plaatse geconcludeerd dat hulpverlening niet
noodzakelijk is. In die gevallen is er noch hulpverlening geweest noch
vervoer. Dit zijn zogenaamde loze ritten. In al deze gevallen is de
ambulance ter plaatse gekomen. Er zijn ook gevallen waarbij de inzet
vroegtijdig wordt geannuleerd of afgebroken. Als de ambulance op het
tijdstip van annulering al rijdt is er sprake van een afgebroken rit. Als
het ambulanceteam wel een opdracht heeft gekregen, maar nog niet is
uitgerukt, is er sprake van een geannuleerde rit. Inzetten van de
ambulance hebben altijd een urgentiecodering. Voor spoedeisende
inzetten is dit een A-urgentie. Bij levensbedreigende situaties wordt een
inzet onder A1-urgentie uitgevoerd, anders is er A2-urgentie. Naast de
spoedeisende inzetten zijn er ook inzetten in de planbare
ambulancezorg. Dit zijn inzetten met B-urgentie, hierbij wordt een
tijdstip afgesproken voor het halen of brengen van een patiënt. Vaak
wordt de patiënt van of naar een ziekenhuis of andere zorginstelling
gebracht voor therapie of behandeling. Het planbare vervoer wordt soms
ook besteld vervoer of B-vervoer genoemd.
De regio-indeling van het referentiekader wijkt af van de reguliere RAVindeling omdat in het referentiekader de zogenaamde ‘eilandbenadering’
wordt gehanteerd. In deze benadering wordt de capaciteitsberekening
voor de Waddeneilanden, voor Goeree-Overflakkee en voor de Zeeuwse
(schier-)eilanden apart berekend. Ook wordt de capaciteitsberekening
voor de regio’s Zaanstreek-Waterland en Amsterdam-Amstelland apart
gedaan, waar deze twee regio’s in de praktijk in veel opzichten
organisatorisch één geheel vormen. In Bijlage 1 is een nummering
gegeven van de regio’s zoals in het referentiekader gehanteerd. Deze
nummering wordt in een aantal tabellen in dit rapport gehanteerd. Voor
de productiecijfers, zoals gehanteerd in het Sectorkompas
Ambulancezorg, voorheen de rapportage Ambulances in-zicht, hanteren
we de term ‘RAV’, voor de indeling van het referentiekader hanteren we
de term ‘regio’.

Pagina 12 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Leeswijzer
In hoofdstuk 2 worden de productiecijfers van de Nederlandse
ambulancezorg besproken. Paragraaf 2.1 geeft de cijfers zoals de
ambulancesector publiceert in het Sectorkompas Ambulancezorg. De
selecties die voor het referentiekader zijn gedaan worden in paragraaf
2.2 besproken. In paragraaf 2.3 zijn de cijfers van de gemiddelde
ritduur gegeven. Hoofdstuk 3 geeft de resultaten van de
capaciteitsberekeningen van het referentiekader. Hoofdstuk 4 geeft de
conclusies en geeft een discussie op de actualisatie van het
referentiekader. In de bijlages van dit rapport is detailinformatie van de
modellering en bewerking van de ritgegevens.

Pagina 13 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Pagina 14 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

2

Productiecijfers 2018

Cijfers over de vraag naar, het aanbod van en de prestaties in de
ambulancezorg in Nederland worden jaarlijks door Ambulancezorg
Nederland (AZN) op de website Sectorkompas Ambulancezorg
gepubliceerd 1. Voor 2017 heette deze rapportage Ambulances in-zicht.
Het RIVM verzorgt sinds 2008 de verzameling en analyse van de
logistieke gegevens. In de jaarlijkse cyclus wordt in januari begonnen
met het verzamelen van ritgegevens. Meestal zijn de productie- en
prestatiecijfers in juni vastgesteld. Voor deze vaststelling is er
afstemming van de RIVM-analyses met de 25 Regionale
Ambulancevoorzieningen (RAV’s). Er wordt aan elke RAV goedkeuring
gevraagd van de door het RIVM geanalyseerde productie- en
prestatiecijfers.
Dit hoofdstuk beschrijft de selecties van ritgegevens voor het
referentiekader. De productiecijfers van de Nederlandse ambulancezorg
liggen aan de basis van het referentiekader (paragraaf 2.1). Voor het
referentiekader wordt een aantal inzetten uitgesloten, dit gebeurt op
grond van de uitgangspunten van het referentiekader (paragraaf 2.2).
Voor de schattingen van de gemiddelde ritduur zijn enkele specifieke
selecties gedaan (paragraaf 2.3).
2.1

Productie 2018
De productie van de Nederlandse ambulancezorg in 2018 is gegeven in
tabel 2.1. Deze cijfers hebben betrekking op de reguliere productie en
zijn door AZN gepubliceerd op de website Sectorkompas Ambulancezorg
(AZN, 2018). Details over de selectie van inzetten voor de
productiecijfers van de ambulancezorg, de nadere selecties voor het
referentiekader en de herverdeling van spoedritten die voor het
referentiekader wordt uitgevoerd zijn gegeven in Bijlage 3.
De totale productie van de ambulancezorg is in 2018 met 0,7 procent
gestegen. Het aantal spoedeisende inzetten steeg met 2,0 procent, het
aantal planbare inzetten daalde met 3,0 procent. Het aantal inzetten
met A1-urgentie is in 2018 met 0,6% toegenomen, het aantal inzetten
met A2-urgentie is met 4,5% toegenomen. Opvallend zijn de grote
verschillen tussen de regio’s. De RAV met de grootste stijging van de
totale productie had 5,3% stijging (Groningen), de RAV met de grootste
afname van de totale productie had 2,4% afname (Rotterdam
Rijnmond). Per urgentiesoort zijn de verschillen tussen minimum en
maximum groei nog groter: bij A1-urgentie varieert de groei tussen 9,9% en +11,5%, bij A2-urgentie tussen -3,8% en +22,7% en bij de
planbare ambulancezorg tussen -2,3% en +9,2%. Er is geen onderzoek
gedaan naar de achtergronden van deze verschillen in groeicijfers.

1 https://www.ambulancezorg.nl/sectorkompas

Pagina 15 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel 2.1: Productiecijfers 2018 per RAV en de verandering ten opzichte van 2017 (bron: AZN 2018; 2019, cijfers bewerkt door
RIVM).

nr
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
1)
2)

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Amsterdam/Waterland (1)
Kennemerland (2)
Gooi- en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Zeeland
Midden- en West Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Totaal

A1
24.542
23.986
19.916
14.673
14.705
20.588
21.087
16.757
37.049
23.375
65.688
23.975
8.076
46.091
29.401
51.082
17.099
14.375
38.963
22.630
24.857
19.419
23.596
12.729
614.659

2018
A2
16.230
16.549
13.414
11.050
15.497
15.487
14.350
13.866
26.946
12.899
22.203
10.455
4.232
26.092
16.108
30.067
9.731
9.376
29.125
14.712
16.756
11.705
14.276
9.655
380.781

B
16.139
10.213
10.274
9.511
10.576
11.290
8.876
11.618
28.223
7.742
37.957
9.240
5.884
25.972
12.236
30.860
9.205
5.393
20.795
8.599
12.945
5.932
13.086
4.838
327.404

Totaal
56.911
50.748
43.604
35.234
40.778
47.365
44.313
42.241
92.218
44.016
125.848
43.670
18.192
98.155
57.745
112.009
36.035
29.144
88.883
45.941
54.558
37.056
50.958
27.222
1.322.844

Verandering 2017-2018 (%)
A1
A2
B
Totaal
-0,5
10,9
9,3
5,3
3,2
7,5
-10,2
1,4
0,7
7,9
0,4
2,7
1,5
0,5
2,7
1,5
-1,9
2,6
-1,4
-0,1
-1,2
-3,8
0,1
-1,7
1,1
4,3
-8,1
0,1
5,4
7,9
0,6
4,9
1,4
2,7
-4,4
-0,1
0,3
5,5
-0,5
1,6
-2,5
6,7
-4,7
-1,7
-2,5
9,5
-3,1
0,0
7,9
4,3
-9,1
1,0
-2,2
1,8
-5,8
-2,2
3,5
7,7
-5,0
2,6
-1,8
2,5
-7,7
-2,4
6,6
-2,5
-4,4
1,1
3,9
0,7
3,2
2,7
0,0
5,7
1,8
2,2
4,6
-0,8
5,0
2,9
-1,1
10,5
2,8
3,2
4,0
-3,5
-10,7
-1,0
11,5
5,6
-8,6
4,0
-9,9
22,7
6,0
2,5
0,6
4,5
-3,0
0,7

Cijfers van de RAV’s Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland zijn in deze tabel samengenomen onder RAV Amsterdam/Waterland.
In de productiecijfers van RAV Kennemerland zijn inzetten van de ambulancedienst van Schiphol niet meegenomen.

RIVM Briefrapport 2019-0157

2.2

Nadere selecties voor het referentiekader
Voor de capaciteitsberekeningen van het referentiekader worden drie
soorten inzetten uit de productie niet meegenomen. Het gaat om de
volgende inzetten:
1. Inzetten zonder valide tijdsregistratie
Deze inzetten worden niet meegenomen in de
capaciteitsberekeningen omdat deze niet kunnen worden
toegedeeld naar uur van de dag. In totaal zijn hierdoor 1.056
inzetten uitgefilterd, dit komt overeen met bijna 0,8 promille van
de totale productie in 2018. Dat is een vertienvoudiging ten
opzichte van de ritgegevens over 2017.
2. Inzetten van rapid responders 2 met inzet van een tweede
voertuig
De inzet van de rapid responder waarbij er een tweede voertuig
is ingezet wordt in het referentiekader als ‘dubbel’ gezien en niet
meegenomen in de productie. In totaal worden om deze reden
11.327 inzetten uitgefilterd, dit is 0,9% van het totaal aantal
spoedeisende inzetten in 2018. Ten opzichte van de ritgegevens
over 2017 is er een lichte stijging van 4,3% van het aantal
uitgefilterde rapid responder inzetten.
3. Ambulancedienst Schiphol
Inzetten van de ambulancedienst van Schiphol worden niet
meegenomen in de capaciteitsberekeningen. In 2018 waren deze
inzetten niet in de productiecijfers van RAV Kennemerland
meegenomen, cijfers van de ambulancedienst van Schiphol
hoefden dus niet te worden uitgefilterd.
Herverdeling naar dichtstbijzijnde standplaats
Na het uitfilteren van deze inzetten is er nog een bewerking van de
ritgegevens. Hierbij worden de spoedritten herverdeeld naar de
dichtstbijzijnde standplaats en de bijbehorende RAV, op basis van
kortste rijtijd en uitgaande van de locatie van het incident, het
‘afhaaladres’. Het totaal aantal spoedeisende inzetten blijft gelijk, er
vindt alleen een herverdeling plaats tussen regio’s. Dit wordt ook wel
een correctie naar ‘burenhulp’ of ‘grensoverschrijdende assistentie’
genoemd. De planbare ambulancezorg wordt niet herverdeeld. De
planbare ambulancezorg (B-urgentie) blijft bij de RAV die de productie
heeft uitgevoerd. Vanwege de eilandbenadering 3 die het referentiekader
hanteert is het wel noodzakelijk dat de planbare ambulancezorg van de
eilanden wordt bepaald. Deze toedeling gebeurt op basis van
afhaaladres van de inzet. Op deze manier is ook de productie van de
planbare ambulancezorg van de RAV Amsterdam-Waterland opgesplitst
naar de regio’s Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland. De
inzetten in de planbare ambulancezorg van RAV Zeeland die een
afhaaladres buiten de provincie Zeeland hebben zijn toegekend aan
Walcheren-Bevelanden.
2

Een rapid responder, ook wel ‘solo-ambulance’ genoemd, is een ambulanceverpleegkundige die zelfstandig
een inzet verzorgt, al dan niet in afwachting van een ambulance of andere zorgverlener. Een rapid responder
kan zorg verlenen op ALS-niveau (Advanced Life Support), maar heeft geen mogelijkheid tot vervoer van de
patiënt. Het voertuig van de rapid responder is een fiets, motor of een auto (zonder de mogelijkheid tot
‘liggend’ vervoer).
3 In de ‘eilandbenadering’ van het referentiekader worden de Waddeneilanden, Goeree-Overflakkee en de
Zeeuwse (schier-)eilanden als aparte regio’s beschouwd, de benodigde capaciteit wordt voor deze ‘eilanden’
apart berekend.

Pagina 17 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Inzetten in het buitenland
Spoedeisende inzetten in het buitenland worden wel meegenomen in de
capaciteitsberekeningen maar vallen buiten de herverdeling. Het betreft
hier reguliere inzetten in de grensstreek met Duitsland en België.
Repatriëring van patiënten valt hier niet onder. Inzetten van specifieke
buitenlandvervoerders, voor bijvoorbeeld repatriëring van patiënten uit
het buitenland, vallen buiten de reguliere productie. Spoedritten in het
buitenland worden niet meegenomen in de herverdeling van spoedritten
omdat buitenlandse adressen niet voorkomen in de verzorgingsgebieden
van standplaatsen. De buitenlandse inzetten worden toegewezen aan de
uitvoerende RAV. De gegevens van de spoedeisende inzetten in het
buitenland zijn ook meegenomen in de berekening van de gemiddelde
ritduur. In 2018 zijn 344 inzetten in het buitenland uitgevoerd, 123
inzetten met A1-urgentie, 61 met A2-urgentie en 160 inzetten planbare
ambulancezorg. Ten opzichte van de ritgegevens over 2017 zijn er 15%
meer spoedeisende inzetten in het buitenland uitgevoerd en 48%
minder planbare inzetten.
Tabel 2.2 geeft een overzicht van de uitgefilterde ritten. Bijlage 3 geeft
details van deze selecties. Tabel 2.3 geeft een overzicht op RAV-niveau
van het aantal inzetten dat uit de selectie is gefilterd en de aantallen
inzetten in de herverdeling van spoedritten tussen regio’s. Tabel 2.4
geeft de aantallen inzetten naar urgentie zoals in het capaciteitsmodel
van het referentiekader gehanteerd.
Tabel 2.2: Uitgefilterde inzetten in de selecties voor het referentiekader-2019.

Productiecijfers-2018
Totale productie (1)
Inzetten zonder tijdsregistratie
Rapid responder inzetten met een
vervolgauto
Productie in referentiekader
Aandeel in totale productie (%)
1)

De productie 2018 is conform Tabel 2.1.

Pagina 18 van 55

A1
614.659
296 5.681 -

A2
380.781
290 5.646 -

B
327.404
470 0-

Totaal
1.322.844
1.056 11.327 -

608.682
98,0

374.845
97,4

326.934
98,9

1.310.461
98,1

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel 2.3: Overzicht van het aantal spoedritten per RAV in 2018 na selecties en herverdeling voor het referentiekader-2019.

Nr.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland(1)
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi- en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Zeeland
Midden- en West Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Totaal

Spoedritten in 2018
40.772
40.535
33.330
25.723
30.202
36.075
35.437
30.623
63.995
36.274
19.243
34.430
68.648
12.308
72.183
45.509
81.149
26.830
23.751
68.088
37.342
41.613
31.124
37.872
22.384
995.440

Uitgefilterd Netto verschil van
Totaal aantal
obv criteria herverdeling van
spoedritten in
uit Tabel 2.2
spoedritten referentiekader
486
502
40.788
213
172
40.494
0
-155
33.175
472
-1.430
23.821
332
512
30.382
243
-307
35.525
394
-893
34.150
789
-623
29.211
2.312
600
62.283
435
-818
35.021
0
1.841
21.084
401
-966
33.116
348
1.256
69.556
156
456
12.608
235
1.698
73.646
0
-1.989
43.520
1.743
-2.025
77.381
200
1.309
27.939
161
1.184
24.774
1.307
-7
66.774
557
389
37.174
64
-586
40.963
606
-259
30.259
233
-60
37.579
226
146
22.304
11.913
0
983.527

1) De productie van RAV Zaanstreek-Waterland is uit de totale productie van Amsterdam-Waterland geschat op basis van afhaaladres van de
spoedeisende inzet.

Pagina 19 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel 2.4: Productiecijfers 2018 per regio zoals gehanteerd in het
referentiekader-2019.

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

Regio
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Gelderland Midden
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal

Pagina 20 van 55

A1
24.767
23.219
19.800
13.465
14.977
20.249
20.341
16.017
36.595
21.868
15.787
22.887
51.898
8.032
47.091
28.012
47.283
17.761
38.378
22.558
24.489
19.042
23.486
12.729
759
61
345
205
46
1.588
1.494
857
8.537
4.059
608.682

A2
16.021
15.849
13.375
10.356
15.405
15.276
13.809
13.194
25.688
11.861
5.297
10.229
17.658
4.576
26.555
15.508
27.596
10.178
28.396
14.616
16.474
11.217
14.093
9.575
533
75
406
208
80
914
1.071
495
5.742
2.519
374.845

B
16.139
10.071
10.274
9.511
10.576
11.283
8.876
11.618
28.223
7.617
5.201
9.222
32.756
5.884
25.962
12.236
29.406
9.205
20.795
8.599
12.945
5.932
13.086
4.838
119
10
61
47
24
1.029
194
125
3.561
1.509
326.934

Totaal
56.927
49.139
43.449
33.332
40.958
46.808
43.026
40.829
90.506
41.346
26.285
42.338
102.312
18.492
99.608
55.756
104.285
37.144
87.569
45.773
53.908
36.191
50.665
27.142
1.411
146
812
460
150
3.531
2.759
1.477
17.840
8.087
1.310.461

RIVM Briefrapport 2019-0157

2.3

Gemiddelde ritduur
In de capaciteitsberekening van het referentiekader wordt het aantal
benodigde ambulances bepaald aan de hand van het aantal uren
ambulancezorg dat is geleverd. Het aantal uren ambulancezorg wordt
berekend door het aantal inzetten van tabel 2.4 te vermenigvuldigen
met een gemiddelde ritduur. De ritduur is gedefinieerd als de tijd tussen
het tijdstip ‘einde rit’ en het tijdstip ‘vertrek ambulance’. Als het tijdstip
‘einde rit’ niet is geregistreerd wordt uitgegaan van het tijdstip
‘vrijmelden’. In de berekening van de gemiddelde ritduur worden
extreme waarden niet meegenomen:
- de gemiddelde ritduur voor spoedritten is gebaseerd op ritten
met een ritduur kleiner dan 4 uur;
- de gemiddelde ritduur voor planbare ambulancezorg is gebaseerd
op ritten met een ritduur groter dan 10 minuten en kleiner dan 8
uur.
De gemiddelde ritduur wordt per regio (34 regio’s) en urgentietype (3
urgenties), per tijdsinterval van twee uur (12 blokuren) en soort dag
(werkdag, zaterdag, zondag) berekend. Inzetten in het buitenland in
2018 zijn integraal meegenomen in de berekening van de gemiddelde
ritduur. Tabel 2.5 geeft een overzicht van de geaggregeerde gemiddelde
ritduur per regio en urgentieklasse en een vergelijking met de cijfers
over 2017.
Landelijk is de gemiddelde ritduur van A1-inzetten in 2018 met 2
minuten en 1 seconde toegenomen naar 65 minuten en 35 seconden. De
gemiddelde ritduur van A2-inzetten is met 1 minuut en 28 seconden
seconden toegenomen naar 63 minuten en 53 seconden. De gemiddelde
ritduur van planbare ambulancezorg is in 2018 met 4 minuten en 43
seconden toegenomen tot 85 minuten en 22 seconden.

Pagina 21 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel 2.5: Gemiddelde ritduur per regio in 2018 naar urgentieklasse (minuten
en decimalen) en het verschil ten opzichte van 2017 (%).

A1

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Gelderland Midden
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Landelijk

Pagina 22 van 55

2018
71.5
70.6
65.2
68.7
67.2
67.2
61.0
63.9
70.9
67.4
65.0
61.9
65.8
56.6
64.5
68.5
66.8
64.4
64.9
66.3
57.8
65.8
57.5
58.3
101.1
74.5
84.7
70.2
72.4
65.2
81.5
81.2
68.1
66.0
65,6

Verschil
(%)
0.8
1.8
1.2
-1.3
-0.5
1.3
3.5
2.2
3.0
1.9
10.2
-0.1
14.7
1.6
3.6
2.3
4.9
-1.5
2.7
3.7
0.7
-1.1
2.6
-0.4
-3.0
5.8
-1.5
2.1
-6.9
0.3
-1.0
0.5
0.7
-1.8
3,2

A2

2018
68.1
67.4
60.0
69.0
69.6
65.7
63.1
59.9
69.2
62.2
65.5
61.3
66.6
57.4
64.7
64.2
62.8
61.1
62.4
62.6
54.9
65.2
57.1
59.0
87.6
66.5
72.8
68.8
70.4
64.3
81.2
79.6
66.4
66.0
63,9

Verschil
(%)
-2.2
-2.0
-2.3
0.0
1.2
1.4
6.0
2.0
1.6
1.5
12.3
0.4
11.7
2.4
5.5
1.7
7.3
-0.7
3.9
5.0
0.0
-0.7
2.6
-1.8
-8.7
-11.6
-0.6
5.2
2.0
3.4
-1.8
6.4
-3.1
-1.4
2,4

B
2018
86.8
86.1
83.3
98.5
86.7
84.7
80.8
94.9
94.6
86.5
87.4
73.6
95.6
63.9
78.0
83.4
86.4
72.6
79.7
86.6
79.3
87.3
70.8
78.7
120.4
92.2
83.1
91.1
108.4
105.3
99.0
100.3
94.3
92.8
85,4

Verschil
(%)
0.3
-1.0
1.7
-1.9
-0.7
0.7
3.8
4.9
7.3
3.1
20.6
-1.4
21.1
4.0
8.3
4.7
11.4
-0.5
4.4
1.7
0.4
0.5
2.2
2.3
6.5
38.6
27.5
-6.6
60.0
8.5
-6.1
12.1
0.3
-1.2
5,8

RIVM Briefrapport 2019-0157

3

Referentiekader spreiding en beschikbaarheid 2019

In dit hoofdstuk worden de resultaten van de doorrekening van het
capaciteitsmodel van het referentiekader gepresenteerd. Het
capaciteitsmodel en de manier waarop de berekening van de benodigde
capaciteit plaatsvindt, is beschreven in achtergrondrapporten (Kommer
en Zwakhals, 2011; 2013). Zonder in de details van deze rapporten te
treden schetsen we hier kort de globale berekeningswijze.
Input: aantal uren ambulancezorg
Het capaciteitsmodel van het referentiekader berekent het aantal
benodigde ambulances aan de hand van de ritgegevens in hoofdstuk 2.
Tabel 3.1 geeft een samenvatting van de invoervariabelen van de
capaciteitsberekeningen van het referentiekader voor de jaren 20162019. Voor het referentiekader wordt uitgegaan van 1.528.388 uren
ambulancezorg, waarvan 1.064.244 uren spoedeisende inzetten en
464.144 uren planbare ambulancezorg. Het referentiekader-2019 gaat
uit van 4,1% meer uren ambulancezorg dan het referentiekader-2018.
Berekeningswijze
Het capaciteitsmodel bestaat uit drie deelmodellen: een model voor
spoedvervoer, een model voor de geografische paraatheid en een model
voor planbare ambulancezorg. Het deelmodel voor het spoedvervoer
berekent aan de hand van de zogenaamde ‘faalkans’-methode hoeveel
ambulances nodig zijn om in 95% van de gevallen een ambulance
beschikbaar te hebben. ‘Beschikbaar’ betekent hier aanwezig om ingezet
te worden. De faalkans van 5% is een uitgangspunt van het
referentiekader en door het ministerie van VWS, Zorgverzekeraars
Nederland en Ambulancezorg Nederland vastgesteld. Het aantal
benodigde ambulances wordt per regio opgehoogd met het aantal
standplaatsen van het spreidingsplan van het referentiekader. Deze zijn
gegeven in Bijlage 2. Tot slot wordt in het deelmodel voor de planbare
ambulancezorg de benodigde capaciteit voor het verzorgen van de
planbare ambulancezorg berekend, op basis van het aantal uren
planbare ambulancezorg. In de berekening wordt een bezettingsgraad
gehanteerd en er vindt een overheveling plaats van restcapaciteit van
het spoedvervoer naar de planbare ambulancezorg.
Gemeentelijke herindeling Vijfheerenlanden
Per 1 januari 2019 zijn de gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik
samengegaan in de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden. Deze nieuwe
gemeente is onderdeel geworden van de provincie Utrecht. Voor het
referentiekader betekent dit dat standplaats Meerkerk, onderdeel van
het spreidingsmodel van het referentiekader, onder RAV Utrecht valt en
niet meer onder RAV Zuid-Holland Zuid. RAV Utrecht heeft dus een
standplaats meer dan in het referentiekader-2018, RAV Zuid-Holland
Zuid een standplaats minder. RAV Utrecht krijgt capaciteit berekend
voor de spoedeisende inzetten in het verzorgingsgebied van standplaats
Meerkerk.

Pagina 23 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Uitkomsten: aantal ambulances
Het eindresultaat van het capaciteitsmodel is het aantal benodigde
ambulances per dagsoort en per blok van acht uren. Tabel 3.1 geeft de
resultaten van het referentiekader-2019 per regio, dagsoort en blok van
acht uren, tabel 3.2 geeft het verschil met het referentiekader-2018. In
Nederland zijn op werkdagen overdag 626 ambulances nodig. Dat zijn
twaalf meer dan in het referentiekader-2017. Ook op zaterdagen
overdag zijn twaalf ambulances meer nodig, op zondag overdag zijn dit
er elf. In de avonduren zijn er negen (werkdagen) of tien (zaterdagen
en zondagen) meer ambulances nodig, in de nacht vier (werkdagen) of
vijf (zaterdagen en zondagen)
Op basis van het aantal benodigde ambulances is het aantal diensten
per week bepaald. Een dienst is hier gedefinieerd als een werkduur van
een ambulanceteam van 8 uur. Er wordt geen onderscheid gemaakt
naar dienstvorm (parate dienst, aanwezigheidsdienst of 24-uurs dienst).
Het aantal diensten is berekend door het aantal ambulances over de
dagsoorten en blokuren op te tellen, waarbij het aantal ambulances op
werkdagen vermenigvuldigd is met een factor vijf, conform het aantal
werkdagen in een week. Tabel 3.3 geeft het aantal benodigde diensten
per week. In heel Nederland zijn per week 9.039 diensten nodig. Dat
zijn 177 meer dan in het referentiekader-2018, een toename van 2,0%.

Pagina 24 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel 3.1: Resultaten van de capaciteitsberekeningen van het referentiekader2019: aantal ambulances per dagsoort en tijdsblok.

Regio
Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

0-8
uur
17

Werkdagen
8-16
16-24
uur
uur
34
22

0-8
uur
17

Zaterdagen
8-16 16-24
uur
uur
24
21

0-8
uur
18

Zondagen
8-16 16-24
uur
uur
22
20

19
13
12
12
13
10
11
18
10
6
8
12
3
12
11

32
25
24
23
26
19
22
43
19
12
17
40
7
35
23

23
17
16
16
17
13
15
29
13
8
11
24
5
22
16

19
14
12
12
13
10
11
19
10
6
8
13
3
13
11

26
19
17
17
19
15
16
31
15
9
12
22
6
22
17

23
17
15
15
16
13
14
26
13
8
11
21
5
19
15

20
14
13
12
13
10
11
20
11
7
8
13
4
13
12

25
18
16
16
18
14
15
28
14
9
12
23
5
20
16

22
16
14
15
16
12
13
24
13
8
11
19
5
18
14

15
9
18
10
10
9
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
6
4

42
17
38
20
22
18
18
13
3
2
2
2
2
4
3
2
11
6

25
12
26
14
14
12
11
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

15
9
19
11
11
10
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
7
4

26
13
28
15
16
13
12
11
2
2
2
2
2
3
3
2
9
5

22
11
24
14
13
12
10
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

15
9
20
11
11
10
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
7
4

23
12
26
15
15
13
11
10
3
2
2
2
2
3
3
2
8
5

21
11
24
13
13
12
10
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

Totaal

301

626

422

310

453

399

319

428

385

Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

27
12
18
15

40
22
46
22

31
15
28
18

27
12
18
16

34
17
29
19

31
15
25
18

28
13
18
16

33
17
26
18

30
15
24
18

Pagina 25 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel 3.2: Verschil van de capaciteitsberekeningen tussen het referentiekader2019 en -2018: aantal ambulances per dagsoort en tijdsblok.

Regio
Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

0-8
uur
1

Werkdagen
8-16
16-24
uur
uur
1
1

0-8
uur
0

Zaterdagen
8-16 16-24
uur
uur
0
1

0-8
uur
1

Zondagen
8-16 16-24
uur
uur
0
0

0
0
0
0
0
1
1
1
0
0
0
1
0
0
0

-1
0
0
0
0
0
1
2
1
1
0
4
0
1
0

0
0
1
0
0
0
1
2
0
0
0
2
0
1
0

0
0
0
0
0
0
1
2
0
0
0
1
0
0
0

1
1
-1
0
0
0
0
2
1
1
0
1
1
0
0

0
1
1
0
0
0
1
2
0
0
0
3
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
2
0
1
0
1
0
0
1

1
1
0
1
0
0
0
1
0
1
0
3
0
0
0

0
0
0
0
0
-1
0
1
1
1
1
2
1
0
0

0
-1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

2
-1
0
0
0
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
0

2
-1
1
1
0
-1
1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
1
0

1
-1
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

-1
-1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
1
1
0
0
1
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
1
0
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
1
1

Totaal

4

12

9

5

12

10

5

11

9

Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

0
0
0
0

-1
2
2
0

0
0
0
0

0
0
0
1

1
1
2
1

0
0
1
0

0
0
-1
0

1
1
0
0

0
1
0
2

Pagina 26 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Regio

Tabel 3.3: Resultaten van de capaciteitsberekeningen van het referentiekader2019: aantal diensten per week.

Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal
Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

Aantal diensten
referentiekader2019
487

Absoluut
verschil

Relatief
verschil (%)

17

3,6

370
342
341
375
280
303
563
279
168
241
445
101
440
334

-3
3
5
1
0
4
17
35
7
9
1
46
2
10
1

-0,6
0,8
1,5
0,3
0,0
1,4
5,6
6,2
2,5
5,4
0,4
10,3
2,0
2,3
0,3

532
255
551
299
309
265
237
212
48
42
42
42
42
68
63
42
172
103

520
276
542
291
308
266
235
210
42
42
42
42
42
68
63
42
169
102

12
-21
9
8
1
-1
2
2
6
0
0
0
0
0
0
0
3
1

2,3
-7,6
1,7
2,7
0,3
-0,4
0,9
1,0
14,3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1,8
1,0

9.039

8.862

177

2,0

673
334
600
380

676
321
588
376

-3
13
12
4

-0,4
4,0
2,0
2,1

505
373
347
342
375
284
320
598
286
177
242
491
103
450
335

Aantal diensten
referentiekader2018
470
508

Pagina 27 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Pagina 28 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

4

Conclusies en discussie

Het referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg is in
2019 geactualiseerd op basis van productiecijfers over 2018. Hierbij zijn
de rekenmodellen onveranderd ten opzichte van de vorige doorrekening
uit 2018.
Productiestijging
De productie van de Nederlandse ambulancezorg wordt door
Ambulancezorg Nederland gepubliceerd op de website Sectorkompas
Ambulancezorg. Het totaal aantal inzetten in 2018 was 1.322.844. Voor
het referentiekader worden op basis van uitgangspunten van het
referentiekader 11.913 inzetten uit de productie gefilterd. Het
merendeel van de uitgefilterde inzetten zijn inzetten van een rapid
responder waarbij een tweede voertuig is ingezet voor vervoer van de
patiënt. Op basis van deze filters wordt 0,9% van de productie uit de
selectie gefilterd. Het referentiekader-2019 gaat uit van 1.310.461
inzetten, waarvan 608.682 met A1-urgentie, 374.845 met A2-urgentie
en 326.934 inzetten in de planbare ambulancezorg (B-urgentie). In
vergelijking met de cijfers voor het referentiekader-2018 is dat een
productiestijging van 0,6 %. Tussen regio’s bestaan grote verschillen in
productiegroei, de groei van de totale productie varieert tussen -4,0%
en +5,0%. De capaciteitsberekeningen van het referentiekader gaan uit
van een schatting van het aantal uren ambulancezorg in 2018. Hiervoor
is de gemiddelde ritduur van belang. Landelijk is de gemiddelde ritduur
van alle soorten inzetten toegenomen: met ruim 2 minuten (A1urgentie), bijna anderhalve minuut (A2) en met vier minuten en ruim
veertig seconden (B urgentie). In het capaciteitsmodel wordt gerekend
op het niveau van regio, dagsoort en uur van de dag en zijn de
gemiddelde ritduren gedifferentieerd. In totaal wordt voor het
referentiekader uitgegaan van 1.528.388 uren ambulancezorg, waarvan
1.064.244 uren spoedeisende inzetten en 464.144 uren planbare
ambulancezorg. Het referentiekader-2019 gaat uit van 4,1% meer uren
ambulancezorg dan het referentiekader-2018.
Aantal benodigde ambulances en diensten
Deze productiestijging in de Nederlandse ambulancezorg leidt er toe dat
er op werkdagen overdag 626 ambulances nodig zijn. Dat zijn er twaalf
meer ten opzichte van het referentiekader-2018. Ook op zaterdagen
overdag zijn twaalf meer ambulances nodig, op zondagen overdag zijn
dit er elf. In de avonduren zijn er tien (zaterdagen) of negen
(werkdagen en zondagen) meer ambulances nodig. In de nachturen zijn
dit er vier (werkdagen) of vijf (zaterdagen en zondagen).
Volgens het referentiekader-2019 zijn er 9.039 diensten nodig. Het
aantal diensten is berekend door het aantal ambulances over de
dagsoorten en blokuren op te tellen, waarbij het aantal ambulances op
werkdagen vermenigvuldigd is met een factor vijf, het aantal werkdagen
in een week. Ten opzichte van het referentiekader-2018 zijn in 2019
177 meer diensten nodig, een toename van 2,0% ten opzichte van het
referentiekader-2018.
Pagina 29 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Discussie
Stijging/daling productie
De totale productie van de Nederlandse ambulancezorg is in 2018 licht
gestegen ten opzichte van 2017. Er was een daling van drie procent van
het planbare vervoer en een stijging van twee procent van het
spoedvervoer. Er is geen onderzoek gedaan naar de achtergronden van
deze veranderingen.
Registraties op onderdelen verbeterd
In de rapportage van het referentiekader-2018 is genoemd dat de
registratie van ritgegevens in 2017 was verbeterd. Over 2018 kunnen
we voor de meeste regio’s deze conclusie ook trekken. Enkele regio’s
echter hadden problemen in de registratie. Voor één aanbieder was dit
een incidenteel probleem in de koppeling van de meldtijd in het
systeem. Dit probleem is inmiddels opgelost, maar een gevolg voor de
ritgegevens over 2018 is dat er ruim 200 inzetten een onjuiste
tijdenregistratie hadden en niet in de selectie voor het referentiekader
zijn meegenomen.
Stijging van het aantal benodigde ambulances
De stijging van 4,1% in 2018 van het aantal uren ambulancezorg in de
cijfers voor het referentiekader leidt tot een stijging van 2,0% van het
aantal diensten: van 8.862 diensten in het referentiekader-2018 tot
9,039 in het referentiekader-2019. De relatie tussen het aantal uren
geleverde ambulancezorg en de benodigde capaciteit is niet evenredig
omdat in het rekenmodel de bezettingsgraad van ambulances een rol
speelt. Een hogere productie, in aantal uren ambulancezorg, leidt in het
model tot een hogere bezettingsgraad van ambulances. De
bezettingsgraad kan blijven toenemen tot een bepaalde grenswaarde
wordt bereikt en de kans dat er geen vrije ambulance beschikbaar is bij
een volgende melding groter wordt dan 5%. Dan wordt een extra
ambulance toegekend en daalt de bezettingsgraad. Andersom hoeft een
dalende productie niet altijd te leiden tot een lager aantal benodigde
ambulances.
Aanbevelingen
Net als in de productie over 2017 zijn er in de productie over 2018 grote
verschillen in groei tussen de regio’s en binnen urgentiesoorten. De
achtergronden van deze verschillen zijn niet onderzocht. Het is echter
niet waarschijnlijk dat deze verschillen volledig zijn toe te schrijven aan
regionale verschillen in demografie, epidemiologie, infrastructuur of
zorgaanbod. Waarschijnlijk spelen verschillen in urgentiebepaling tussen
meldkamers hierbij een rol. Net als in het referentiekader-2018 wordt
nu aanbevolen om de regionale achtergronden van de productiegroei te
onderzoeken. Een analyse van de aanvrager van de ambulance inzet,
degene die de melding heeft gedaan, kan inzicht geven in deze
achtergronden.
Momenteel loopt er een RIVM-onderzoek waarbij het referentiekader
doorontwikkeld en verbeterd wordt. De doorontwikkeling is gebaseerd
op de doelstelling om regio’s meer gelijke uitgangspunten te geven voor
het verlenen van ambulancezorg. Daarbij kijkt het RIVM naar
mogelijkheden om de dubbele dekking van het spreidingsplan van het
referentiekader te verbeteren. Met dubbele dekking wordt bedoeld de
Pagina 30 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

mogelijkheid dat inwoners van een regio door meerdere standplaatsen
binnen 12 minuten rijtijd kunnen worden bereikt. Ook gaat het RIVM na
wat de bezettingsgraad van standplaatsen in het referentiekader is en
hoe groot de verschillen tussen de standplaatsen zijn. In het onderzoek
wordt ook gekeken naar varianten die leiden tot een minder grote
herverdeling van spoedritten.

Pagina 31 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Pagina 32 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Referenties

Ambulancezorg Nederland (AZN) (2013). Uniform begrippenkader
ambulancezorg. Versie 3,0. Zwolle, 13 februari 2013.
Ambulancezorg Nederland (AZN) (2016). Ambulances in-zicht 2015.
Zwolle: AZN.
Ambulancezorg Nederland (AZN) (2018). Sectorkompas ambulancezorg,
website https://www.ambulancezorg.nl/themas/sectorkompasambulancezorg; geraadpleegd augustus 2018.
Ambulancezorg Nederland (AZN) (2019). Sectorkompas ambulancezorg,
website https://www.ambulancezorg.nl/themas/sectorkompasambulancezorg; in september 2019 moesten de cijfers over 2018 nog
worden gepubliceerd.
Kommer, G.J., A.A. van der Veen, W.F. Botter en I. Tan. (2003).
Ambulances binnen bereik – analyse van de spreiding en
beschikbaarheid van de ambulancezorg in Nederland. RIVM rapport
270556006. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2009). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2008. RIVM briefrapport 270192001.
Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2011). Modellen referentiekader
ambulancezorg 2008. RIVM rapport 270412001. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2013). Modellen referentiekader
ambulancezorg. RIVM rapport 270412002. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2013a). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2013. RIVM briefrapport 270412003.
Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en S.L.N. Zwakhals (2016). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2016. RIVM briefrapport 2016-0093.
Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J., S.L.N. Zwakhals, E. Over (2017). Modellen
referentiekader ambulancezorg 2016. Ontwikkeling modellen voor DAM,
B-vervoer en rijtijden. RIVM rapport 2015-0190. Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en M. Mulder (2017). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2017. RIVM briefrapport 2017-0109.
Bilthoven: RIVM.
Kommer, G.J. en M. Mulder (2018). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2018. RIVM briefrapport 2018-0128.
Bilthoven: RIVM.
Pagina 33 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Ministerie van VWS (2004). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg. Kamerstuk CZ/EZ 2487006. Den Haag,
4 juni 2004.
Ministerie van VWS (2008). Herijking landelijk referentiekader spreiding
en beschikbaarheid ambulancezorg. Kamerstuk 1CZ-EKZ-2854207. Den
Haag, 5 juni 2008.
Ministerie van VWS (2013). Actualisatie referentiekader spreiding en
beschikbaarheid. Kamerbrief 131849-106797-CZ. Den Haag, 16 juli
2013.
Ministerie van VWS (2016). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2016. Bijlage bij Kamerbrief over
aanpak drukte acute zorgketen. Kamerbrief 1002963-153940-CZ. Den
Haag, 5 oktober 2016.
Ministerie van VWS (2017). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2017. Bijlage bij Kamerbrief over
referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg 2017.
Kamerbrief 1234698-167897-CZ. Den Haag, 25 september 2017.
Ministerie van VWS (2018). Referentiekader spreiding en
beschikbaarheid ambulancezorg 2017. Bijlage bij Kamerbrief over
referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg 2018.
Kamerbrief 1440322-183441-CZ. Den Haag, 7 november 2018.
Project Versterking Ambulancezorg (PVAZ) (2004). Landelijk
referentiekader spreiding- en beschikbaarheid – Een landelijk
referentiekader als planningsgrondslag. Van Naem & Partners,
04.0177jk, eindrapport S&B II; Woerden.
RIVM (2015). Trendanalyse spoedeisende ambulancezorg. Brief met
kenmerk 039/2015 V&Z/AvB/GJK/tv. Bilthoven, 19 maart 2015.

Pagina 34 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Bijlage 1: Regio-indeling

De nummering van de regio’s in de eilandbenadering van het
referentiekader en in de productiecijfers van Sectorkompas
Ambulancezorg is gegeven in Tabel B1.1.
Tabel B1.1: Regio indeling in de eilandbenadering van het referentiekader (links)
en de RAV indeling zoals gehanteerd in het Sectorkompas Ambulancezorg.

Nr.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

Regio
Groningen
Friesland exclusief Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord exclusief Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond exclusief GoereeOverflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

Nr.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
14
15
16
17

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Amsterdam-Waterland
Kennemerland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond

18
19
20
21
22
23
24
25

Zuid-Holland Zuid
Zeeland
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland

Pagina 35 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Bijlage 2: Spreiding referentiekader 2019

Tabel B2.1: Aantal standplaatsen per regio (in de eilandbenadering van het
referentiekader) in het spreidingsmodel van het referentiekader-2019. De
gemeentelijke herindeling van de gemeenten Leerdam, Vianen en Zederik in
januari 2019 naar de nieuwe gemeente Vijfheerenlanden, is in deze tabel
verwerkt. Voor het spreidingsplan betekent de herindeling dat standplaats
Meerkerk niet meer bij de regio Zuid-Holland Zuid hoort, maar bij de regio
Utrecht.

Nr
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

Regio
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi- en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal

Pagina 36 van 55

Aantal
standplaatsen
13
16
11
10
9
10
7
8
12
7
4
5
5
2
6
7
7
6
13
7
7
7
4
6
1
1
1
1
1
2
2
1
5
3
207

RIVM Briefrapport 2019-0157

nr

Tabel B2.2: Locaties (plaatsnaam en vierpositie postcode) van de 207
standplaatsen in het spreidingsmodel van het referentiekader-2019 per RAV.

RAV

1

Groningen

2

Friesland

3

Drenthe

4

IJsselland

Vierpositie
postcode
standplaats
9364
9502
9541
9561
9611
9641
9672
9723
9741
9901
9951
9965
9982
8431
8448
8471
8522
8531
8601
8723
8871
8881
8899
8912
8924
9011
9071
9101
9163
9166
9202
9219
9285
7741
7811
7891
7903
7943
7971
9301
9401
9411
9468
9531
7418
7701
7711
7731
7771

Plaatsnaam standplaats
Nuis
Stadskanaal
Vlagtwedde
Ter Apel
Sappemeer
Veendam
Winschoten
Groningen-Zuid
Groningen-Noord
Appingedam
Winsum
Leens
Uithuizermeeden
Oosterwolde
Heerenveen
Wolvega
Skasterlan (gem.)
Lemmer
Sneek
Koudum
Harlingen (Midlum)
Terschelling
Vlieland
Leeuwarden
Leeuwarden
Boarnsterhim (gem.)
Leeuwarderadeel (gem.)
Dokkum
Nes
Schiermonnikoog
Drachten
Smallingerland (gem.)
Buitenpost
Coevorden
Emmen
Klazienaveen
Hoogeveen
Meppel
Havelte
Roden
Assen
Beilen
Annen
Borger
Deventer
Dedemsvaart
Nieuwleusen
Ommen
Hardenberg
Pagina 37 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

nr

RAV

4

IJsselland

5

Twente

6

Noordoost Gelderland

7

Midden Gelderland

8

Gelderland-Zuid

9

Utrecht

Pagina 38 van 55

Vierpositie
postcode
standplaats
8013
8103
8261
8281
8331
7447
7475
7483
7541
7556
7572
7602
7651
7681
3843
3852
7005
7051
7102
7207
7271
7311
8081
8181
3772
6661
6701
6711
6828
6901
6951
4002
4041
4101
4191
5301
6524
6602
6651
3436
3447
3561
3582
3608
3645
3707
3811
3823
3903
3941

Plaatsnaam standplaats
Zwolle
Raalte
Kampen
Genemuiden
Steenwijk
Hellendoorn
Markelo
Haaksbergen
Enschede
Hengelo
Oldenzaal
Almelo
Tubbergen
Vroomshoop
Harderwijk
Ermelo
Doetinchem
Varsseveld
Winterswijk
Zutphen
Borculo
Apeldoorn
Elburg
Heerde
Barneveld
Elst (Gld)
Wageningen
Ede
Arnhem
Zevenaar
Dieren
Tiel
Kesteren
Culemborg
Geldermalsen
Zaltbommel
Nijmegen
Wijchen
Druten
Nieuwegein
Woerden
Utrecht (Vader Rijndreef)
Utrecht (Andreaelaan)
Maarssen
Vinkeveen
Zeist
Amersfoort Centrum
Amersfoort Noord
Veenendaal
Doorn

RIVM Briefrapport 2019-0157

nr

RAV

9
10

Utrecht
Noord-Holland Noord

11

Zaanstreek-Waterland

12

Kennemerland

13

Amsterdam-Amstelland

14

Gooi- en Vechtstreek

15

Haaglanden

16

Hollands Midden

17

Rotterdam-Rijnmond

18

Zuid-Holland Zuid

Vierpositie
postcode
standplaats
4231
1616
1625
1741
1761
1771
1786
1791
1823
1141
1442
1502
1521
1962
1969
1981
2015
2131
1018
1075
1105
1185
1431
1213
1404
2274
2544
2564
2627
2671
2718
2211
2333
2353
2405
2461
2801
2861
2907
2922
3038
3083
3118
3201
3223
3247
3252
2957
2973
3286

Plaatsnaam standplaats
Meerkerk
Hoogkarspel
Hoorn (Noord Holland)
Schagen
Anna Paulowna
Wieringerwerf
Den Helder
Texel (Den Burg)
Alkmaar Noord
Monnickendam
Purmerend
Zaandam
Wormerveer
Heemskerk
Heemskerk
Velsen
Haarlem
Hoofddorp
Amsterdam
Amsterdam
Amsterdam Zuidoost
Amstelveen
Aalsmeer
Hilversum Zuid
Bussum
Voorburg
Den Haag
Den Haag
Delft
Naaldwijk (Westland)
Zoetermeer
Noordwijkerhout
Leiden
Leiderdorp
Alphen aan den Rijn
Ter Aar
Gouda
Bergambacht
Capelle aan den IJssel
Krimpen aan den IJssel
Rotterdam
Rotterdam
Schiedam
Spijkenisse
Hellevoetsluis
Dirksland
Goedereede
Nieuw-Lekkerland
Molenaarsgraaf
Klaaswaal
Pagina 39 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

nr

RAV

18

Zuid-Holland Zuid

19

Zeeland

20

Midden- en West-Brabant

21

Brabant-Noord

22

Brabant-Zuidoost

23

Limburg Noord

24

Zuid Limburg

Pagina 40 van 55

Vierpositie
postcode
standplaats
3311
3331
4204
4301
4323
4335
4354
4401
4411
4462
4501
4535
4561
4695
4255
4283
4611
4651
4701
4721
4761
4811
4851
4901
5018
5047
5142
5231
5281
5341
5363
5405
5441
5463
5541
5571
5611
5657
5701
5751
6026
5801
5854
5912
5981
6003
6045
6101
6166
6229

Plaatsnaam standplaats
Dordrecht
Zwijndrecht
Gorinchem
Zierikzee
Schouwen-Duiveland (gem.)
Middelburg
Vrouwenpolder
Yerseke
Rilland
Goes
Oostburg
Terneuzen
Hulst
Sint-Maartensdijk
Nieuwendijk (Noord Brabant)
Giessen
Bergen op Zoom
Steenbergen
Roosendaal
Rucphen (gem.)
Zevenbergen
Breda
Breda-Zuid (Ulvenhout)
Oosterhout (Noord Brabant)
Tilburg
Tilburg
Waalwijk
s-Hertogenbosch
Boxtel
Oss
Velp (Noord Brabant)
Uden
Oeffelt
Veghel
Reusel
Bergeijk
Eindhoven
Eindhoven
Helmond
Deurne
Maarheeze
Venray
Bergen (Limburg)
Venlo
Panningen
Weert
Roermond
Echt
Geleen
Maastricht

RIVM Briefrapport 2019-0157

nr

RAV

24

Zuid Limburg

25

Flevoland

Vierpositie
postcode
standplaats
6291
6411
1326
3899
8223
8251
8304
8308

Plaatsnaam standplaats
Vaals
Heerlen
Almere
Zeewolde
Lelystad
Dronten
Emmeloord
Nagele

Pagina 41 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Bijlage 3: Selectie en herverdelen van inzetten

Deze bijlage geeft een beschrijving van de selectie van inzetten voor de
productiecijfers van de ambulancezorg, de nadere selecties voor het
referentiekader en de herverdeling van spoedritten die voor het
referentiekader wordt uitgevoerd. Ook wordt een toelichting gegeven op
de validatie van het ‘afhaaladres’, deze validatie is nodig voor de
herverdeling van spoedritten.
Selectie van inzetten voor productiecijfers
De productie en prestaties van de Nederlandse ambulancezorg wordt
jaarlijks door Ambulancezorg Nederland (AZN) gepubliceerd in voorheen
de sectorrapportages Sectorkompas Ambulancezorg, tegenwoordig de
website Sectorkompas Ambulancezorg. In opdracht van AZN verzamelt
en analyseert het RIVM de logistieke gegevens van de ambulancezorg
ten behoeve van deze jaarlijkse rapportages. In dit proces worden ruwe
ritgegevens door de RAV’s aan het RIVM aangeleverd. Op deze ruwe
gegevens worden selecties gedaan voor de productiecijfers. Deze
selecties worden aan de RAV’s voorgelegd en na goedkeuring door de
RAV’s vastgesteld.
Selecties voor productiecijfers voor Sectorkompas Ambulanczorg
De ruwe rittendatabases die door de RAV’s worden geleverd bevatten
meer dan alleen inzetten van de reguliere ambulancezorg. In sommige
regio’s komen in de databases ook inzetten voor van huisartsen,
huisartsenposten (HAP’s), thuiszorg, andere zorgverleners of inzetten
van mobiele medische teams (MMT’s). Ook worden inzetten van andere
vervoerders geregistreerd of inzetten in dienst van de GHOR. Dat is
mogelijk omdat de gegevens via de meldkamer ambulancezorg worden
geregistreerd en een RAV ook een inzet ten behoeve van andere
organisaties en zorgverleners kan verlenen. Voor de productiecijfers van
de reguliere ambulancezorg worden dit soort inzetten uitgesloten. In
totaal gaat het om de volgende uitsluitingen:
- inzetten van andere vervoerders, tenzij de andere vervoerder in
opdracht van de RAV een reguliere inzet verzorgde;
- inzetten uitgevoerd voor een andere zorgaanbieder (firstresponder, huisarts, thuiszorg) of organisatie (zoals KNRM, SAR,
Koninklijke Marine);
- inzetten in dienst van de GHOR, OvDG, GGD, RGF 4;
- MICU en PICU 5 inzetten, tenzij deze voertuigen in de reguliere
paraatheid worden ingezet;
- standby-inzetten, voor evenementen of multidisciplinaire
bijstandverlening;
- inzetten voor training of voor onderhoud voertuigen.
Voor de productiecijfers worden verder alleen inzetten geselecteerd die
voortkomen uit een melding en waarbij de ambulance daadwerkelijk
4 GHOR = Geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio; OvDG = Officier van dienst geneeskundig;

GGD = Gemeentelijke gezondheidsdienst; RGF = Regionaal geneeskundig functionaris
5 MICU = Mobiele intensive care unit; PICU = Pediatrische intensive care unit

Pagina 42 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

heeft gereden. Dat betekent dat de volgende inzetten worden
uitgesloten:
- voorwaardescheppende inzetten 6;
- geannuleerde inzetten.
En om dubbeltellingen te voorkomen worden de volgende inzetten
uitgesloten:
- inzetten uitgevoerd door een andere RAV.
Deze inzetten zijn overgedragen aan een andere meldkamer
ambulancezorg. Een inzet wordt alleen meegeteld bij de RAV die de
inzet heeft uitgevoerd.
De selectie van reguliere inzetten op bovengenoemde criteria gebeurt
door in de ritgegevens selecties te maken op bepaalde kenmerken. In de
ritgegevens wordt eerst een selectie gedaan op ‘vervoerder’, de
organisatie die de inzet heeft verzorgd. In een RAV kunnen meerdere
vervoerders actief zijn. Via het kenmerk ‘vervoerder’ worden reguliere
inzetten geselecteerd en worden inzetten voor andere organisaties,
zoals huisartsenposten of MMT, uitgesloten. De wijze van registreren
verschilt per regio en niet alle regio’s registreren inzetten voor andere
organisaties op deze wijze. Daarom worden nadere selecties gedaan op
de kenmerken ‘standplaats’ en ‘ambulance’. Een ambulance wordt
geïdentificeerd aan het wagennummer. Tot slot wordt ook een selectie
gedaan op het kenmerk ‘soort vervoer’. Per regio is maatwerk vereist
voor de selectie van de reguliere productie.
Valideren van het afhaaladres
Voor sommige analyses wordt gebruik gemaakt van de geografische
kenmerken van de inzet, de locatie van het ‘afhaaladres’. Bijvoorbeeld
voor het bepalen van het aantal overschrijdingen per regio of voor de
herverdeling van spoedeisende inzetten aan de dichtstbijzijnde
standplaats, zoals gebeurt voor het referentiekader. Het ‘afhaaladres’ is
de locatie waar de ambulance naar toe rijdt om zorg te verlenen. In
spoedeisende gevallen is dit de plaats van het incident dat aanleiding
geeft tot de ambulance inzet, bij planbare ambulancezorg is dit de
locatie waar de patiënt opgehaald wordt, het ziekenhuis, een andere
zorginstelling of het woon- of verblijfadres van de patiënt. In de
ritgegevens wordt het afhaaladres geregistreerd als een adres, inclusief
een zespositie postcode (vier cijfers en twee letters). Het RIVM leidt
hiervan een vierpositie postcode af. Ook wordt de vierpositie postcode
gevalideerd, dat wil zeggen dat wordt nagegaan of het een bestaande en
logische code is. In een aantal gevallen is de postcode niet valide, ofwel
omdat een niet-bestaande zespositie postcode is vastgelegd, ofwel
omdat een code oneigenlijk wordt gebruikt. Bijvoorbeeld worden de
codes ‘9999’ of ‘1111’ vaak oneigenlijk gebruikt. In deze gevallen kan
een analyse op basis van de vierpositie postcode van het afhaaladres tot
onzuivere uitkomsten leiden. Het RIVM heeft zich ingespannen om een
valide vierpositie postcode af te leiden, maar heeft niet altijd kunnen
voorkomen dat er soms een onjuiste vierpositie postcode wordt afgeleid.
6 Voorwaardescheppende inzetten zijn inzetten die worden gedaan in het kader van Dynamisch ambulance

management om de paraatheid/dekking in een gebied te verbeteren. Een ambulance wordt dan verplaatst naar
een strategische locatie zonder een opdracht voor hulpverlening.

Pagina 43 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Er zijn ook inzetten waarbij het afhaaladres of de zespositie postcode
niet is geregistreerd. In die gevallen is gekeken naar de plaats van het
afhaaladres en is de centroïde van de plaatsnaam gehanteerd als
vierpositie postcode van het afhaaladres. Als ook de plaatsnaam van het
afhaaladres niet bekend was, is de centroïde van de uitvoerende RAV
gebruikt als vierpositie postcode van het afhaaladres.
Nadere selecties voor het referentiekader
Voor het referentiekader wordt een aantal inzetten uit de productie niet
meegenomen. Deze worden uit productie gefilterd op grond van
bepaalde uitgangspunten van het referentiekader. Het gaat om de
volgende inzetten.
1. Inzetten zonder tijdsregistratie
Deze inzetten worden niet meegenomen in de
capaciteitsberekeningen omdat deze niet kunnen worden
toegedeeld naar het uur van de dag. In totaal worden uit de
2018-productiecijfers hierdoor 1.056 inzetten uitgefilterd: 296
A1-inzetten, 290 A2-inzetten en 470 inzetten met B-urgentie. Dit
komt overeen met 0,08% van de totale productie in 2018.
2. Inzetten van rapid responders met een ‘vervolgauto’
Inzetten van rapid responder 7 waarbij er ook een ambulance is
ingezet ten behoeve van vervoer van de patiënt worden niet
meegenomen in de productie. De inzet voor het vervoer van de
patiënt wordt wel meegenomen. Inzetten van rapid responders
zonder vervoer van de patiënt worden wel meegenomen in de
selecties. In totaal gaat het om 13.327 inzetten die worden
uitgefilterd: 5.681 A1-inzetten en 5.646 A2-inzetten. Dit komt
overeen met 0,86% van het totaal aantal spoedeisende inzetten
in 2018.
3. Ambulancedienst Schiphol
Inzetten van de ambulancedienst van Schiphol worden niet
meegenomen in de capaciteitsberekeningen. In 2018 waren deze
inzetten niet in de productiecijfers van RAV Kennemerland
meegenomen, cijfers van de ambulancedienst van Schiphol
hoefden dus niet te worden uitgefilterd.
Tabellen B3.1a-b geven per RAV de aantallen inzetten die op grond van
bovenstaande criteria zijn uitgefilterd.

7 Een rapid responder, ook wel ‘solo-ambulance’ genoemd, is een ambulanceverpleegkundige die zelfstandig

een inzet verzorgt, al dan niet in afwachting van een ambulance of andere zorgverlener. Een rapid responder
kan zorg verlenen op ALS-niveau (Advanced Life Support), maar heeft geen mogelijkheid tot vervoer van de
patiënt. Het voertuig van de rapid responder is een fiets, motor of een auto (zonder de mogelijkheid tot
‘liggend’ vervoer).

Pagina 44 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel B3.1a: Overzicht van de uitgefilterde inzetten in de selecties voor het
referentiekader-2019: ritten zonder tijdenregistratie.

A1
Totale productie in 2018
614.659
4 IJsselland
5 Twente
1
6 Noordoost Gelderland
31
10 Noord-Holland Noord
14
12 Kennemerland
17
13 Amsterdam-Amstelland
1
15 Haaglanden
45
16 Hollands Midden
1
17 Rotterdam-Rijnmond
162
18 Zuid-Holland Zuid
8
20 Midden- en West Brabant
30 Texel
35 Goeree-Overflakkee
5
36 Schouwen-Duiveland
Walcheren en
38 Bevelanden
8
39 Zeeuws-Vlaanderen
3
Totaal
296

A2
380.781
1

B
327.404

14
14
2

7
6
18

19
1
215
12
1
1
2
1

10
414

11
1

7

3

290

470

18
3
1.056

Tabel B3.1b: Overzicht van de uitgefilterde inzetten in de selecties voor het
referentiekader-2019: uitgefilterde rapid responder inzetten

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Gelderland Midden
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Amsterdam-Waterland
Kennemerland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Zeeland
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Totaal

A1
257
113
0
261
24
87
188
328
1.100
242
223
251
100
112
0
845
119
94
572
270
31
256
111
97
5.681

A2
229
100
0
211
308
109
206
461
1.212
164
125
128
56
75
0
477
81
48
735
287
33
350
122
129
5.646

totaal
1.322.844
1
1
52
34
37
1
74
2
791
20
1
1
18
2

totaal
486
213
0
472
332
196
394
789
2.312
406
348
379
156
187
0
1.322
200
142
1.307
557
64
606
233
226
11.327

Pagina 45 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Herverdeling naar dichtstbijzijnde standplaats
Voor het referentiekader wordt een bewerking op de ritaantallen
gedaan. Hierbij worden spoedeisende inzetten, met A1- of A2-urgentie,
toegedeeld aan de dichtstbijzijnde standplaats, volgens het
spreidingsplan van het referentiekader. Deze toedeling wordt gedaan
met gebruik van het rijtijdenmodel voor de spoedeisende
ambulancezorg. Elke postcodegebied in Nederland wordt toegewezen
aan de dichtstbijzijnde standplaats. Zo worden ’verzorgingsgebieden’
van standplaatsen van het referentiekader bepaald. Spoedritten met het
afhaaladres in een verzorgingsgebied worden toegewezen aan de
bijbehorende standplaats. Het totaal aantal spoedeisende inzetten blijft
gelijk, er vindt alleen een herverdeling plaats tussen regio’s. Dit wordt
ook wel een correctie naar ‘burenhulp’ of ‘grensoverschrijdende
assistentie’ genoemd. De planbare ambulancezorg wordt niet
herverdeeld. Het aantal inzetten in de planbare ambulancezorg blijft bij
de RAV die de productie heeft uitgevoerd. Vanwege de
eilandbenadering 8 die het referentiekader hanteert is het wel
noodzakelijk dat de planbare ambulancezorg van de eilanden wordt
bepaald. Deze toedeling gebeurt op basis van afhaaladres van de inzet.
Op deze manier is ook de productie van de planbare ambulancezorg van
de RAV Amsterdam-Waterland opgesplitst naar de regio’s AmsterdamAmstelland en Zaanstreek-Waterland. De inzetten met B-urgentie van
RAV Zeeland die een afhaaladres buiten de provincie Zeeland hebben
zijn toegekend aan Walcheren-Bevelanden.
Inzetten in het buitenland
Inzetten van Nederlandse RAV’s in het buitenland zijn meegenomen in
de capaciteitsberekeningen. Het betreft hier reguliere inzetten. Inzetten
van specifieke buitenlandvervoerders, voor bijvoorbeeld repatriëring van
patiënten uit het buitenland, vallen buiten de reguliere productie. In
2018 zijn 344 inzetten in het buitenland uitgevoerd: 123 inzetten met
A1-urgentie, 61 met A2-urgentie en 160 inzetten met B-urgentie. Het
gaat hier om spoedeisende inzetten of planbare ambulancezorg in
Duitsland of België. Deze inzetten zijn niet meegenomen in de
herverdeling van spoedritten omdat buitenlandse adressen niet zijn
opgenomen in de verzorgingsgebieden van standplaatsen. Deze
verzorgingsgebieden zijn alleen bepaald voor Nederlandse
postcodegebieden. Inzetten in het buitenland toegewezen aan de
uitvoerende RAV. De ritgegevens zijn wel meegenomen in de
capaciteitsberekeningen en in de berekening van de gemiddelde ritduur.

8 In de ‘eilandbenadering’ van het referentiekader worden de Waddeneilanden, Goeree-Overflakkee en de

Zeeuwse (schier-)eilanden als aparte regio’s beschouwd, de benodigde capaciteit wordt voor deze ‘eilanden’
apart berekend.

Pagina 46 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Erratum briefrapport 2019-0157

Referentiekader spreiding en beschikbaarheid ambulancezorg 2019
Bilthoven :
Onderwerp :

02 december 2019
Erratum bij briefrapport 2019-0157

In het RIVM Briefrapport 2019-0157 getiteld Referentiekader spreiding
en beschikbaarheid ambulancezorg 2019 is helaas een fout
geconstateerd. Het is gebleken dat de gemiddelde ritduur van de RAV’s
Zaanstreek-Waterland en Amsterdam-Amstelland is berekend op basis
van foutief verwerkte ritgegevens. Hierdoor is de gemiddelde ritduur te
hoog. De ritgegevens zijn opnieuw verwerkt en het referentiekader
spreiding en beschikbaarheid is opnieuw doorgerekend met de correcte,
lagere, gemiddelde ritduur. Veranderingen ten opzichte van de
oorspronkelijke publicatie (dd 5 november) zijn er voor de RAV
Zaanstreek-Waterland en RAV Amsterdam-Amstelland: het aantal
benodigde ambulances is lager dan in de oorspronkelijke rapportage.
Het totaal aantal benodigde ambulances voor heel Nederland op
werkdagen overdag is 622, vier lager dan de 626 in de oorspronkelijke
rapportage.

Drs. Annemiek van Bolhuis, MBA
Directeur Volksgezondheid en Zorg

Pagina 47 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

(1)

Pagina 3: Publiekssamenvatting – eerste en tweede alinea
Op basis van ritgegevens over het jaar 2018 heeft het RIVM berekend
hoeveel ambulances er in Nederland nodig zijn. Op werkdagen overdag
zijn er 622 ambulances nodig, acht meer dan uit de doorrekening over
2017 bleek. De berekeningen wijzen uit dat er op zaterdagen en
zondagen overdag negen ambulances meer nodig zijn dan in het
referentiekader-2018 was bepaald.
De stijging op landelijk niveau van acht ambulances is groter dan in het
referentiekader-2018. Toen waren er nog vijf ambulances meer nodig
ten opzichte van het voorgaande jaar. De toename komt doordat er 2
procent meer spoedeisende inzetten waren dan in 2017. Ook steeg de
gemiddelde ritduur in 2018: met 1,9 procent voor inzetten voor
levensbedreigende situaties (A1-urgentie), met 1,8 procent voor
inzetten voor niet levensbedreigende situaties (A2-urgentie), en met 4,6
procent voor planbare inzetten. Het aantal inzetten in de planbare
ambulancezorg daalde met 3,0 procent.

(2)

Pagina 5: Synopsis – eerste en tweede alinea
Based on production data for 2018, RIVM calculated how many
ambulances are needed in the Netherlands. On workdays 622
ambulances are needed during the day, eight more than calculated for
2017. On workdays in the evening, seven more ambulances are needed.
On weekends, this varies between three and nine ambulances,
depending on the day and time.
The increase of the number of ambulances needed is more than in 2017.
In 2017, compared to the year before, five more ambulances were
needed. The slight increase in the number of ambulances needed is
related to the increase in the number of emergency ambulance services
and the average service time in 2018. The number of emergency
services increased by 2.0 percent, the number of planned services
decreased by 3.0 percent. The average service time increased by 1.9
percent for emergency services with A1-urgency, by 1.8 percent for A2urgent services and by 4.6 percent for planned services.

(3)

Pagina 9: Samenvatting – vierde alinea
Gemiddelde ritduur
De gemiddelde ritduur is geschat aan de hand van een selectie van
ritten met valide tijdenregistratie. Landelijk is de gemiddelde ritduur van
alle soorten inzetten (urgent en planbaar) toegenomen: met 1 minuut
en 13 seconden (A1-urgentie), 1 minuut en 6 seconden (A2-urgentie) en
3 minuten en 43 seconden (B-urgentie).

(4)

Pagina 10: Samenvatting – eerste en tweede alinea
Uren ambulancezorg in de capaciteitsberekening
De capaciteitsberekeningen van het referentiekader worden uitgevoerd
op regionaal niveau, met differentiatie naar dagsoort en uur van de dag.
In het model wordt op detailniveau het aantal uren ambulancezorg
bepaald waarvoor ambulancecapaciteit nodig is. In totaal gaat het
referentiekader uit van 1.512.962 uren verleende ambulancezorg in
2018, een stijging van 3,1% ten opzichte van 2017. Daarvan zijn
1.053.683 uren spoedeisende ambulancezorg en 459.279 uren planbare
ambulancezorg. Ten opzichte van 2017 is het aantal geleverde uren
Pagina 48 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

spoedeisende ambulancezorg in 2018 met 3,8% gestegen. De stijging
van het aantal uren planbare ambulancezorg was 1,5%. Ten opzichte
van het totaal aantal van 8.760 beschikbare uren op jaarbasis werd door
de Nederlandse ambulancezorg in 2018 elk uur 173 uur ambulancezorg
geleverd. Een stijging van 5 uur (3,1%) ten opzichte van 2017.
Resultaten referentiekader-2019
Op werkdagen overdag (8-16 uur) zijn 622 ambulances nodig. Dit zijn
acht meer dan in het referentiekader-2018. Op werkdagen in de
avonduren (16-24 uur) zijn er zeven ambulances meer nodig, in de
nachturen (0-8 uur) zijn er drie ambulances meer nodig dan in het
referentiekader-2018. Op zaterdagen en zondagen varieert het aantal
extra benodigde ambulances tussen +3 en +9. Omgerekend naar het
aantal benodigde diensten betekent dit dat volgens het referentiekader2019 er 8.990 diensten ambulancezorg nodig zijn, 1,4% meer dan in
2018 was berekend. Een dienst is hierbij gedefinieerd als het verlenen
van 8 uur ambulancezorg door een ambulanceteam. Voor het verlenen
van ambulancezorg over een etmaal zijn dan drie diensten nodig.
(5)

Pagina 18: Tabel 2.2, aandeel in totale productie was niet correct

Tabel 2.2: Uitgefilterde inzetten in de selecties voor het referentiekader-2019.

Productiecijfers-2018
Totale productie (1)
Inzetten zonder tijdsregistratie
Rapid responder inzetten met een
vervolgauto
Productie in referentiekader
Aandeel in totale productie (%)

1) De productie 2018 is conform Tabel 2.1.

(6)

A1
614.659
296 5.681 -

A2
380.781
290 5.646 -

B
327.404
470 0-

Totaal
1.322.844
1.056 11.327 -

608.682
99,0

374.845
98,4

326.934
99,9

1.310.461
99,1

Pagina 21: paragraaf 2.3 Gemiddelde ritduur – derde alinea
Landelijk is de gemiddelde ritduur van A1-inzetten in 2018 met 1 minuut
en 13 seconden toegenomen naar 64 minuten en 47 seconden. De
gemiddelde ritduur van A2-inzetten is met 1 minuut en 6 seconden
toegenomen naar 63 minuten en 30 seconden. De gemiddelde ritduur
van planbare ambulancezorg is in 2018 met 3 minuten en 43 seconden
toegenomen tot 84 minuten en 22 seconden.

Pagina 49 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

(7)

Pagina 22: paragraaf 2.3 Gemiddelde ritduur – Tabel 2.5

Tabel 2.5: Gemiddelde ritduur per regio in 2018 naar urgentieklasse (minuten
en decimalen) en het verschil ten opzichte van 2017 (%).

A1

1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
20
21
22
23
24
25
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39

RAV
Groningen
Friesland
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Gelderland Midden
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holland Noord
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Landelijk
(8)

2018
71,5
70,6
65,2
68,7
67,2
67,2
61,0
63,9
70,9
67,4
60,6
61,8
57,6
56,6
64,5
68,5
66,8
64,4
64,9
66,3
57,8
65,8
57,5
58,3
101,1
74,5
84,7
70,2
72,4
65,2
81,5
81,2
68,1
66,0
64,8

Verschil
(%)
0,8
1,8
1,2
-1,3
-0,5
1,3
3,5
2,2
3,0
1,9
2,7
-0,1
0,5
1,6
3,6
2,3
4,9
-1,5
2,7
3,7
0,7
-1,1
2,6
-0,4
-3,0
5,8
-1,5
2,1
-6,9
0,3
-1,0
0,5
0,7
-1,8
1,9

A2

2018
68,1
67,4
60,0
69,1
69,6
65,7
63,1
59,9
69,2
62,2
61,1
61,3
60,1
57,4
64,7
64,2
62,8
61,1
62,4
62,6
54,9
65,2
57,1
59,0
87,6
66,5
72,8
68,8
70,4
64,3
81,2
79,6
66,4
66,0
63,5

Verschil
(%)
-2,2
-2,0
-2,3
0,0
1,2
1,4
6,0
2,0
1,6
1,5
4,7
0,4
0,9
2,4
5,5
1,7
7,3
-0,7
3,9
5,0
0,0
-0,7
2,6
-1,8
-8,7
-11,6
-0,6
5,2
2,0
3,4
-1,8
6,4
-3,1
-1,4
1,8

2018
86,8
86,1
83,3
98,5
86,7
84,7
80,8
94,9
94,6
86,5
80,6
73,6
87,5
63,9
78,0
83,4
86,4
72,6
79,7
86,6
79,3
87,3
70,8
78,7
120,4
92,2
83,1
91,1
108,4
105,3
99,0
100,3
94,3
92,8
84,4

Pagina 23: Hoofdstuk 3 Referentiekader spreiding en beschikbaarheid
2019 – tweede alinea
Input: aantal uren ambulancezorg
Het capaciteitsmodel van het referentiekader berekent het aantal
benodigde ambulances aan de hand van de ritgegevens in hoofdstuk 2.
Voor het referentiekader wordt uitgegaan van 1.512.962 uren
ambulancezorg, waarvan 1.053.683 uren spoedeisende inzetten en
459.279 uren planbare ambulancezorg. Het referentiekader-2019 gaat
uit van 3,1% meer uren ambulancezorg dan het referentiekader-2018.

Pagina 50 van 55

B

Verschil
(%)
0,3
-1,0
1,7
-1,9
-0,7
0,7
3,8
4,9
7,3
3,1
11,3
-1,4
10,9
4,0
8,3
4,7
11,4
-0,5
4,4
1,7
0,4
0,5
2,2
2,3
6,5
38,6
27,5
-6,6
60,0
8,5
-6,1
12,1
0,3
-1,2
4,6

RIVM Briefrapport 2019-0157

(9)

Pagina 24: eerste en tweede alinea
Uitkomsten: aantal ambulances
Het eindresultaat van het capaciteitsmodel is het aantal benodigde
ambulances per dagsoort en per blok van acht uren. Tabel 3.1 geeft de
resultaten van het referentiekader-2019 per regio, dagsoort en blok van
acht uren, tabel 3.2 geeft het verschil met het referentiekader-2018. In
Nederland zijn op werkdagen overdag 622 ambulances nodig. Dat zijn
acht meer dan in het referentiekader-2017. Op zaterdagen en zondagen
overdag zijn negen ambulances meer nodig. In de avonduren zijn er
zeven (werkdagen en zaterdagen) of zes (zondagen) meer ambulances
nodig, in de nacht vier (zaterdagen) of drie (werkdagen en zondagen)
Op basis van het aantal benodigde ambulances is het aantal diensten
per week bepaald. Een dienst is hier gedefinieerd als een werkduur van
een ambulanceteam van 8 uur. Er wordt geen onderscheid gemaakt
naar dienstvorm (parate dienst, aanwezigheidsdienst of 24-uurs dienst).
Het aantal diensten is berekend door het aantal ambulances over de
dagsoorten en blokuren op te tellen, waarbij het aantal ambulances op
werkdagen vermenigvuldigd is met een factor vijf, conform het aantal
werkdagen in een week. Tabel 3.3 geeft het aantal benodigde diensten
per week. In heel Nederland zijn per week 8.990 diensten nodig. Dat
zijn 128 meer dan in het referentiekader-2018, een toename van 1,4%.

Pagina 51 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

(10)

Pagina 25, 26 en 27: Tabellen 3.1, 3.2 en 3.3

Tabel 3.1: Resultaten van de capaciteitsberekeningen van het referentiekader2019: aantal ambulances per dagsoort en tijdsblok.

Regio
Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

0-8
uur
17

Werkdagen
8-16
16-24
uur
uur
34
22

0-8
uur
17

Zaterdagen
8-16 16-24
uur
uur
24
21

0-8
uur
18

Zondagen
8-16 16-24
uur
uur
22
20

19
13
12
12
13
10
11
18
10
6
8
11
3
12
11

32
25
24
23
26
19
22
43
19
11
17
37
7
35
23

23
17
16
16
17
13
15
29
13
8
11
22
5
22
16

19
14
12
12
13
10
11
19
10
6
8
12
3
13
11

26
19
17
17
19
15
16
31
15
8
12
20
6
22
17

23
17
15
15
16
13
14
26
13
8
11
18
5
19
15

20
14
13
12
13
10
11
20
11
6
8
12
4
13
12

25
18
16
16
18
14
15
28
14
9
12
21
5
20
16

22
16
14
15
16
12
13
24
13
7
11
17
5
18
14

15
9
18
10
10
9
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
6
4

42
17
38
20
22
18
18
13
3
2
2
2
2
4
3
2
11
6

25
12
26
14
14
12
11
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

15
9
19
11
11
10
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
7
4

26
13
28
15
16
13
12
11
2
2
2
2
2
3
3
2
9
5

22
11
24
14
13
12
10
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

15
9
20
11
11
10
7
8
2
2
2
2
2
3
3
2
7
4

23
12
26
15
15
13
11
10
3
2
2
2
2
3
3
2
8
5

21
11
24
13
13
12
10
10
2
2
2
2
2
3
3
2
8
5

Totaal

300

622

420

309

450

396

317

426

382

Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

27
12
18
15

40
22
46
22

31
15
28
18

27
12
18
16

34
17
29
19

31
15
25
18

28
13
18
16

33
17
26
18

30
15
24
18

Pagina 52 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Tabel 3.2: Verschil van de capaciteitsberekeningen tussen het referentiekader2019 en -2018: aantal ambulances per dagsoort en tijdsblok.

Regio
Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen

0-8
uur
1

Werkdagen
8-16
16-24
uur
uur
1
1

0-8
uur
0

Zaterdagen
8-16 16-24
uur
uur
0
1

0-8
uur
1

Zondagen
8-16 16-24
uur
uur
0
0

0
0
0
0
0
1
1
1
0
0
0
0
0
0
0

-1
0
0
0
0
0
1
2
1
0
0
1
0
1
0

0
0
1
0
0
0
1
2
0
0
0
0
0
1
0

0
0
0
0
0
0
1
2
0
0
0
0
0
0
0

1
1
-1
0
0
0
0
2
1
0
0
-1
1
0
0

0
1
1
0
0
0
1
2
0
0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
0
0
0
2
0
0
0
0
0
0
1

1
1
0
1
0
0
0
1
0
1
0
1
0
0
0

0
0
0
0
0
-1
0
1
1
0
1
0
1
0
0

0
-1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

2
-1
0
0
0
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
1
0

2
-1
1
1
0
-1
1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
1
0

1
-1
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

-1
-1
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
1
1
0
0
1
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
0

0
-1
1
0
0
0
0
1
0
0
0
0
0
0
0
0
1
1

Totaal

3

8

7

4

9

7

3

9

6

Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

0
0
0
0

-1
2
2
0

0
0
0
0

0
0
0
1

1
1
2
1

0
0
1
0

0
0
-1
0

1
1
0
0

0
1
0
2

Pagina 53 van 55

RIVM Briefrapport 2019-0157

Regio

Tabel 3.3: Resultaten van de capaciteitsberekeningen van het referentiekader2019: aantal diensten per week.

Groningen
Friesland excl.
Waddeneilanden
Drenthe
IJsselland
Twente
Noordoost Gelderland
Midden Gelderland
Gelderland Zuid
Utrecht
Noord-Holl. N excl. Texel
Zaanstreek-Waterland
Kennemerland
Amsterdam-Amstelland
Gooi en Vechtstreek
Haaglanden
Hollands Midden
Rotterdam-Rijnmond excl.
Goeree-Overflakkee
Zuid-Holland Zuid
Midden- en West-Brabant
Brabant-Noord
Brabant-Zuidoost
Limburg Noord
Zuid Limburg
Flevoland
Texel
Vlieland
Terschelling
Ameland
Schiermonnikoog
Goeree-Overflakkee
Schouwen-Duiveland
Tholen
Walcheren en Bevelanden
Zeeuws-Vlaanderen
Totaal
Totaal Friesland
Totaal Noord-Holl. Noord
Totaal Rotterdam-Rijnm.
Totaal Zeeland

Pagina 54 van 55

Aantal diensten
referentiekader2019
487

Absoluut
verschil

Relatief
verschil (%)

17

3,6

370
342
341
375
280
303
563
279
168
241
445
101
440
334

-3
3
5
1
0
4
17
35
7
1
1
5
2
10
1

-0,6
0,8
1,5
0,3
0,0
1,4
5,6
6,2
2,5
0,6
0,4
1,1
2,0
2,3
0,3

532
255
551
299
309
265
237
212
48
42
42
42
42
68
63
42
172
103

520
276
542
291
308
266
235
210
42
42
42
42
42
68
63
42
169
102

12
-21
9
8
1
-1
2
2
6
0
0
0
0
0
0
0
3
1

2,3
-7,6
1,7
2,7
0,3
-0,4
0,9
1,0
14,3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1,8
1,0

8.990

8.862

128

1,4

673
334
600
380

676
321
588
376

-3
13
12
4

-0,4
4,0
2,0
2,1

505
373
347
342
375
284
320
598
286
169
242
450
103
450
335

Aantal diensten
referentiekader2018
470
508

RIVM Briefrapport 2019-0157

(11)

Pagina 29, Hoofdstuk 4 Conclusies en discussie – tweede, derde en
vierde alinea:
Productiestijging
De productie van de Nederlandse ambulancezorg wordt door
Ambulancezorg Nederland gepubliceerd op de website Sectorkompas
Ambulancezorg. Het totaal aantal inzetten in 2018 was 1.322.844. Voor
het referentiekader worden op basis van uitgangspunten van het
referentiekader 11.913 inzetten uit de productie gefilterd. Het
merendeel van de uitgefilterde inzetten zijn inzetten van een rapid
responder waarbij een tweede voertuig is ingezet voor vervoer van de
patiënt. Op basis van deze filters wordt 0,9% van de productie uit de
selectie gefilterd. Het referentiekader-2019 gaat uit van 1.310.461
inzetten, waarvan 608.682 met A1-urgentie, 374.845 met A2-urgentie
en 326.934 inzetten in de planbare ambulancezorg (B-urgentie). In
vergelijking met de cijfers voor het referentiekader-2018 is dat een
productiestijging van 0,6 %. Tussen regio’s bestaan grote verschillen in
productiegroei, de groei van de totale productie varieert tussen -4,0%
en +5,0%. De capaciteitsberekeningen van het referentiekader gaan uit
van een schatting van het aantal uren ambulancezorg in 2018. Hiervoor
is de gemiddelde ritduur van belang. Landelijk is de gemiddelde ritduur
van alle soorten inzetten toegenomen: met 1 minuut en 13 seconden
(A1-urgentie), ruim 1 minuut (A2) en met drie minuten en ruim veertig
seconden (B urgentie). In het capaciteitsmodel wordt gerekend op het
niveau van regio, dagsoort en uur van de dag en zijn de gemiddelde
ritduren gedifferentieerd. In totaal wordt voor het referentiekader
uitgegaan van 1.512.962 uren ambulancezorg, waarvan 1.053.683 uren
spoedeisende inzetten en 459.279 uren planbare ambulancezorg. Het
referentiekader-2019 gaat uit van 3,1% meer uren ambulancezorg dan
het referentiekader-2018.
Aantal benodigde ambulances en diensten
Deze productiestijging in de Nederlandse ambulancezorg leidt er toe dat
er op werkdagen overdag 622 ambulances nodig zijn. Dat zijn er acht
meer ten opzichte van het referentiekader-2018. Op zaterdagen en
zondagen overdag zijn negen meer ambulances nodig. In de avonduren
zijn er zeven (werkdagen en zaterdagen) of zes (zondagen) meer
ambulances nodig. In de nachturen zijn dit er vier (zaterdagen) of drie
(werkdagen en zondagen).
Volgens het referentiekader-2019 zijn er 8.990 diensten nodig. Het
aantal diensten is berekend door het aantal ambulances over de
dagsoorten en blokuren op te tellen, waarbij het aantal ambulances op
werkdagen vermenigvuldigd is met een factor vijf, het aantal werkdagen
in een week. Ten opzichte van het referentiekader-2018 zijn in 2019
128 meer diensten nodig, een toename van 1,4% ten opzichte van het
referentiekader-2018.

(12)

Pagina 30, derde alinea, eerste zin:
Stijging van het aantal benodigde ambulances
De stijging van 3,1% in 2018 van het aantal uren ambulancezorg in de
cijfers voor het referentiekader leidt tot een stijging van 1,4% van het
aantal diensten: van 8.862 diensten in het referentiekader-2018 tot
8.990 in het referentiekader-2019.
Pagina 55 van 55

Contra-expertise op bepalingen van
radioactiviteit van afvalwater
en ventilatielucht van de kernenergiecentrale Borssele
Periode 2013
RIVM Briefrapport 2015-0010
P.J.M. Kwakman | R.M.W. Overwater

RIVM
De zorg voor morgen begint vandaag