Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

30 196

Duurzame ontwikkeling en beleid

Nr. 255

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 12 september 2014
Op 3 juli 2014 ontving u mijn brief Energieakkoord: alternatief voor de
afspraak over kolencentrales (Kamerstuk 30 196, nr. 252). Op verzoek van
het lid Van Tongeren (Handelingen II 2013/14, nr. 102, item 10), gedaan
tijdens het ordedebat van 3 juli 2014, stuur ik u een aanvullende
toelichting op de voorgenomen alternatieve maatregel voor kolencentrales en de vrijstelling van de kolenbelasting.
Zoals uiteengezet in mijn brief van 3 juli 2014 zijn de dragende partijen
van het Energieakkoord overeengekomen om minimum rendementseisen
te stellen aan kolencentrales via het Activiteitenbesluit Milieubeheer. Op
basis van de opmerkingen die zijn gemaakt tijdens het ordedebat
constateer ik dat er op twee onderdelen een nadere toelichting gewenst
wordt: 1) leidt de voorgenomen maatregel nu tot vervroegde sluiting van
kolencentrales en 2) wat betekent deze oplossing voor de afspraak over de
kolenbelasting.
Allereerst wil ik benadrukken dat de oorspronkelijke afspraak over de
vervroegde sluiting van kolencentrales niet één op één kan worden
opgenomen in een wettelijke regeling. In dat geval zou via een wettelijke
omweg legitimatie worden verschaft aan een afspraak waarvan is
geconstateerd dat die niet past binnen het mededingingskader. Om niet
opnieuw in de knel te komen met de mededingingsregels is het van
belang dat er een nieuwe norm wordt geïntroduceerd, op basis van een
eigenstandige afweging.1
Als onderdeel van de met het Energieakkoord beoogde transitie naar een
meer duurzame energievoorziening wordt nu de maatregel ingevoerd om
de minst duurzame techniek voor kolengestookte elektriciteitsproductie in
Nederland uit te faseren. Dit gebeurt in twee stappen, per 1 januari 2016
en per 1 juli 2017. Het doel van de maatregel is een hoger netto elektrisch
rendement van kolencentrales. Hierdoor daalt het primaire energieverbruik, wat milieuwinst oplevert: minder uitstoot door kolencentrales in
1

kst-30196-255
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Relevante jurisprudentie: CIF-arrest, Cipolla-arrest.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 196, nr. 255

1

Nederland. Deze maatregel raakt in het bijzonder de minst duurzame
centrales uit de jaren tachtig (zie tabel).
Tabel: Overzicht elektrisch rendementen, gemiddelde uitstoot CO2 en andere
emissies, per generatie centrale (zonder meestook van biomassa, exclusief correctie
warmtelevering). ECN, 2014
Generatie
kolencentrale

’80
’90
Nieuw

Elektrisch
rendement

37–39%
41–43%
46%

Directe emissies per netto geproduceerde elektriciteit
CO2-uitstoot
(gram/kWh)

NOx
(mg/kWh)

SO2
(mg/kWh)

Stof (PM10,
mg/kWh)

698–1006
626–932
750

257–1721
131–1103
130–260

194–889
73–737
30–140

13–33
4–13
2–14

Ten aanzien van uw tweede punt, de kolenbelasting, was de afspraak in
het Energieakkoord dat «indien de jaren 80-kolencentrales gesloten
worden op de genoemde tijdstippen, dan vanaf 1 januari 2016 de
vrijstelling voor elektriciteitsproductie weer ingevoerd wordt». Nu de
afspraak over sluiting er niet meer is, wordt de voorwaarde voor deze
herinvoering logischerwijs gekoppeld aan de alternatieve maatregel: het
van kracht zijn van de rendementsnorm voor kolencentrales op de
genoemde tijdstippen.
In de komende maanden zal de benodigde aanpassing van het Activiteitenbesluit Milieubeheer worden uitgewerkt. Naar verwachting wordt het
ontwerpbesluit in het voorjaar van 2015 aan uw Kamer toegezonden.
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 30 196, nr. 255

2