Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

26 448

Structuur van de uitvoering werk en inkomen
(SUWI)

Nr. 440

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 augustus 2010
Hierbij maak ik gebruik van de gelegenheid u de Monitor Arbeidsmarkt,
editie augustus 2010, aan te bieden.1 De Monitor informeert uw Kamer
over de meest recente ontwikkelingen op het gebied van de arbeidsmarkt,
arbeidsmarktmaatregelen, uitkeringen en re-integratie-inspanningen, op
basis van cijfers gepubliceerd tot 1 augustus 2010.
Het voorzichtige herstel waarover in de afgelopen arbeidsmarktbrief is
gerapporteerd lijkt vooralsnog door te zetten. In het eerste kwartaal van
2010 werd na vijf kwartalen van krimp voor het eerst weer economische
groei gerealiseerd (ten opzichte van dezelfde periode een jaar eerder) en
in het tweede kwartaal zette dit herstel door. De werkloosheid bereikte in
februari 2010 met 5,8% vooralsnog een piek die veel lager is uitgekomen
dan de 8% die vorig jaar, bij de opstelling van de begroting voor 2010,
werd voorzien. Ook het aantal WW-uitkeringen komt lager uit dan
voorzien, zij het dat het verschil kleiner is dan bij de werkloosheid.
Inmiddels dalen zowel de werkloosheid als de WW vanaf maart 2010 al
vijf maanden lang.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de Tweede Kamer der StatenGeneraal.

kst-26448-440
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Zowel vanuit historisch als vanuit internationaal perspectief lijkt de
Nederlandse arbeidsmarktreactie daarmee gematigd te zijn. Verklaringen
hiervoor moeten vooral gezocht worden in de krappe arbeidsmarkt voor
de crisis, «labour hoarding» en in een deel van de flexibele schil
(flexwerkers en zelfstandigen).
De arbeidsmarkt was zeer krap aan de vooravond van de crisis. De
hoeveelheid openstaande vacatures voorafgaand aan de crisis toont aan
dat veel bedrijven destijds te kampen hadden met een tekort aan
personeel. Door de crisis is dit deels weggewerkt, zonder dat mensen
ontslagen hoefden te worden. De krappe arbeidsmarkt voor de crisis is
daarmee een mogelijke verklaring voor de gematigde arbeidsmarktreactie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 448, nr. 440

1

Daarnaast zijn werkgevers terughoudend geweest met het terugbrengen
van hun personeelsbestand ondanks een sterke daling in de vraag naar
producten en diensten. Dit gedrag van werkgevers, labour hoarding
genoemd, doet zich versterkt voor door de krapte op de arbeidsmarkt voor
de crisis en de verwachte krapte na de crisis.
De flexibele schil is de afgelopen jaren van samenstelling veranderd en
lijkt de schok op een andere manier te absorberen dan bij voorgaande
neergangen. Zo worden, in tegenstelling tot bij de vorige neergang,
tijdelijke werknemers en oproep- en invalkrachten nauwelijks geraakt.
Vooral uitzendkrachten lijken de klap op te vangen.
Er lijkt niet op grote schaal sprake te zijn van ontmoediging. Opvallend is
dat er van ontmoediging onder ouderen geen sprake is; het arbeidsaanbod van ouderen stijgt nog steeds. Jongeren blijven, evenals bij
andere neergangen, langer op school.
De voorgaande Monitor Arbeidsmarkt kondigde het geleidelijk afbouwen
van de deeltijd-WW aan. Nieuwe instroom bleef ook na 1 april 2010
mogelijk maar de einddatum van de regeling bleef vaststaan op 1 juli
2011. Deze ingezette beleidslijn lijkt gepast, gegeven het doorzetten van
het economische herstel en de recente daling van de werkloosheid.
Hoewel we langzaam meer inzicht krijgen in de oorzaken van de
gematigde arbeidsmarktreactie, zijn er nog veel zaken die om nadere
analyse vragen. Belangrijkste vraag die uiteindelijk voorligt is of deze
gematigde reactie eenmalig is, of dat de arbeidsmarkt structureel van
karakter veranderd is (en ook in de toekomst gematigd zal reageren op de
economische ontwikkeling). Het beantwoorden van deze en andere
vragen zal komende tijd onderwerp zijn van nader onderzoek. Duidelijk is
wel dat de komende jaren de beroepsbevolking afneemt. De structuur van
de Nederlandse arbeidsmarkt zal ook veranderen. Dit onderstreept het
belang van een beleidsinzet gericht op het verhogen van de participatie en
op duurzame inzetbaarheid.
In de Monitor Arbeidsmarkt zijn integraal de tussenevaluatie van de
Impuls Regionale Samenwerking Zorg, een verslag over het verruimde
«onmisbaarheidscriterium» en het eindverslag van het Ondersteuningsteam Aanpak Arbeidsmarkt opgenomen.
Tegelijkertijd met de Monitor Arbeidsmarkt bied ik u het jaarrapport 2009
van de Wsw-statistiek aan.
De minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. P. H. Donner

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 26 448, nr. 440

2