Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 027

Goedkeuring van het op 6 oktober 2010 te
Brussel tot stand gekomen Vrijhandelsakkoord
tussen de Europese Unie en haar lidstaten,
enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds
(Trb. 2011, 62)

Nr. 4

ADVIES RAAD VAN STATE EN NADER RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 28 april 2011 en het nader rapport d.d. 28 september
2011, aangeboden aan de Koningin door de minister van Economische
Zaken, Landbouw en Innovatie, mede namens de minister van Buitenlandse Zaken. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State is cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 2 maart 2011, no.11.000535, heeft Uwe Majesteit,
op voordracht van de minister van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie, mede namens de minister van Buitenlandse Zaken, bij de
Afdeling advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig
gemaakt het voorstel van wet tot goedkeuring van het op 6 oktober 2010
te Brussel tot stand gekomen Vrijhandelsakkoord tussen de Europese Unie
en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Korea, anderzijds (Trb. ...),
met memorie van toelichting.
Met het onderhavige vrijhandelsakkoord (hierna: het Vrijhandelsakkoord)
wordt beoogd een vrijhandelszone tussen de Europese Unie (EU) en de
Republiek Korea tot stand te brengen. Het bevat afspraken betreffende de
afschaffing van douanerechten en non-tarifaire belemmeringen, oorsprongregels, handelsdefensieve maatregelen, handel in diensten, investeringen, sanitaire en fytosanitaire maatregelen, technische barrières,
subsidies, mededinging, intellectueel eigendomsrecht, overheidsaanbestedingen en culturele samenwerking. Voorts is een hoofdstuk over
handel en duurzaamheid in het akkoord opgenomen, waarin de partijen
zich verbinden aan de naleving van arbeids- en milieustandaarden. De in
het akkoord vastgelegde afspraken worden ondersteund door een
mechanisme voor het beslechten van geschillen.
De Afdeling advisering van de Raad van State onderschrijft de strekking
van het wetsvoorstel, maar maakt daarbij de volgende kanttekening.

1

De oorspronkelijke tekst van het voorstel
van wet en van de memorie van toelichting
zoals voorgelegd aan de Afdeling advisering
van de Raad van State is ter inzage gelegd bij
het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-33027-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 2 maart
2011, nr. 11.000535, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering van
de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van wet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 027, nr. 4

1

rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd 28 april
2011, nr. W15.11.0072/IV, bied ik U hierbij aan.
1. Gemengd akkoord
In de memorie van toelichting wordt uiteengezet dat het onderhavige
vrijhandelsakkoord een gemengd akkoord is, zowel gesloten door de EU
als door de afzonderlijke lidstaten van de EU met de Republiek Korea.
Daarbij wordt uitgelegd dat de materie die door het Vrijhandelsakkoord
wordt bestreken (bijvoorbeeld culturele samenwerking) groter is dan de
(omvang en) reikwijdte van de bevoegdheden van de EU en dat om die
reden ook de lidstaten partij dienen te worden bij dit Vrijhandelsakkoord.
Waar het gaat om de vraag welke delen van de overeenkomst door de EU
op 1 juli 2011 voorlopig zullen worden toegepast, wordt meegedeeld dat
«die artikelen die buiten de competentie van de EU vallen» buiten die
toepassing zijn gehouden. «Specifiek» zijn dit de artikelen over de
strafrechtelijke handhaving van intellectuele eigendomsrechten (artikelen
10.54 en 10.611 van het Vrijhandelsakkoord) en een aantal bepalingen uit
het Protocol betreffende culturele samenwerking (artikelen 4, derde lid, 5,
tweede lid, 6, eerste, tweede, vierde en vijfde lid, 8, 9 en 10), zo wordt
vervolgd. Hieruit zou kunnen worden opgemaakt dat het overgrote deel
van het Vrijhandelsakkoord buiten de verdragsluitende competentie van
de afzonderlijke lidstaten valt en dat de ratificatie van de overeenkomst
door de lidstaten van beperkte betekenis is. De Afdeling acht dit niet
aannemelijk gelet op de regeling van exclusieve bevoegdheden van de EU
in artikel 3 en die van de door de EU en haar lidstaten gedeelde bevoegdheden in artikel 4 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU).2 Er is onder meer een gedeelde bevoegdheid op
de gebieden sociaal beleid, landbouw, milieu, consumentenbescherming
en energie, gebieden die geheel of ten dele door het Vrijhandelsakkoord
worden bestreken. De Afdeling acht het tenminste wenselijk dat telkens in
de artikelsgewijze toelichting wordt verduidelijkt op welke onderdelen de
Nederlandse goedkeuringsprocedure mede betrekking heeft. Dat is ook
van belang voor de beantwoording van de vraag welke wijzigingen van
het Vrijhandelsakkoord en van de daarbij behorende protocollen en
bijlagen vanwege hun uitvoeringstechnische aard geen parlementaire
goedkeuring zullen behoeven. Tenslotte moet met betrekking tot de
noodzakelijke uitvoeringswetgeving inzichtelijk worden gemaakt op welke
onderdelen die uitvoering op het niveau van de EU, nationaal, dan wel
zowel op EU als op nationaal niveau zal dienen te geschieden.3
De Afdeling adviseert de memorie van toelichting op deze punten aan te
vullen.

1
Bedoeld zal zijn: artikelen 10.54 tot en met
10.61.
2
Daarnaast heeft de EU op grond van artikel
6 VWEU ondersteunende bevoegdheid op een
aantal specifieke terreinen, zoals cultuur,
waarover in eerdergenoemd protocol
afspraken zijn gemaakt.
3
In paragraaf 2 van de memorie van
toelichting wordt slechts melding gedaan van
een in procedure zijnd voorstel van een
EU-vrijwaringsverordening. In de toelichting
op Hoofdstuk 10 artikelen 10.41–10.61, wordt
slechts zijdelings opgemerkt dat de Nederlandse strafwetgeving niet behoeft te worden
aangepast.

1. De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert nader in te
gaan op het gemengde karakter van het Vrijhandelsakkoord. De Afdeling
vraagt zich af of alleen de strafrechtelijke handhaving van intellectuele
eigendomsrechten en een aantal bepalingen uit het Protocol betreffende
culturele samenwerking tot de verdragsluitende competentie van lidstaten
behoort. De Afdeling acht het wenselijk dat in de artikelsgewijze toelichting wordt verduidelijkt op welke onderdelen de Nederlandse goedkeuringsprocedure mede betrekking heeft. In het algemeen deel van de
toelichting is een paragraaf over de aard van het vrijhandelsakkoord
toegevoegd. In de artikelsgewijze toelichting wordt aangegeven bij welke
onderdelen van het vrijhandelsakkoord de lidstaten over een eigen
bevoegdheid beschikken.
2. Voor een redactionele kanttekening verwijst de Afdeling naar de bij het
advies behorende bijlage.
2. Aan de redactionele kanttekeningen is gehoor gegeven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 027, nr. 4

2

De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn geschonken.
De vice-president van de Raad van State,
H. D. Tjeenk Willink
Ik moge U verzoeken, mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken,
het hierbij gevoegde gewijzigde voorstel van wet en de gewijzigde
memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal te
zenden.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 027, nr. 4

3

Bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van de Raad van
State betreffende no. W15.11.0072/IV met een redactionele
kanttekening die de Afdeling in overweging geeft.
–

In de beoordeling van het Vrijhandelsakkoord in het licht van artikel
XXIV van de Algemene Overeenkomst inzake tarieven en handel (slot
van paragraaf I.3 van de memorie van toelichting) tevens de uitleg
betrekken die van het criterium «redelijke termijn» in artikel XXIV,
vijfde lid, onderdeel c, is gegeven in het Memorandum van Overeenstemming betreffende de interpretatie van artikel XXIV van de
Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel 1994.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 027, nr. 4

4