Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1839
Vagen van het lid Van Bommel (SP) aan de Ministers van Buitenlandse Zaken
en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking over het bericht
«Europese Commissie voorspelt economische groei voor Oekraïne op basis
van gedateerd onderzoek» (ingezonden 4 februari 2016).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) en Minister Koenders (Buitenlandse Zaken)
(ontvangen 10 maart 2016).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Europese Commissie voorspelt
economische groei voor Oekraïne op basis van gedateerd onderzoek»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 t/m 8
Deelt u de mening dat de resultaten van de onderzoeken van Ecorys en de
Duitse adviesgroep Oekraïne niet langer houdbaar zijn gezien nieuwe realiteit
in het land sinds de burgeroorlog die in 2013 in uitbrak? Indien neen, waarom
niet?2 3
Deelt u de mening van DG-Trade dat er «een verse analyse» nodig is van de
(economische) gevolgen van het akkoord «om een actueel en volledig beeld
te krijgen van de algehele impact van het verdrag»? Indien neen, waarom
niet?4
Heeft u er begrip voor dat diverse denktanks aangeven anno nu geen
impactstudie uit te kunnen voeren vanwege de economische en geopolitieke
instabiliteit? Indien neen, waarom niet?5

1

http://www.ftm.nl/exclusive/europese-commissie-voorspelt-economische-groei-voor-oekraineop-basis-van-gedateerd-onderzoek/
2
http://www.ftm.nl/exclusive/europese-commissie-voorspelt-economische-groei-voor-oekraineop-basis-van-gedateerd-onderzoek/
3
http://www.beratergruppe-ukraine.de/wordpress/en/about-us/
4
http://authentiekejournalistiek.org/wob/ecorys.pdf
5
http://www.ftm.nl/exclusive/europese-commissie-voorspelt-economische-groei-voor-oekraineop-basis-van-gedateerd-onderzoek/

ah-tk-20152016-1839
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Hoe oordeelt u over het feit dat Ecorys hier geen probleem in zag?6
Welke gevolgen heeft het feit dat er geen actuele studie gedaan is naar de
(economische) gevolgen van het akkoord voor het kabinetsstandpunt dat het
akkoord bijdraagt aan een gezonde economie in Oekraïne?7
Kunt u verklaren waarom de Europese Commissie besloten heeft om nieuw
onderzoek naar de (economische) gevolgen van het akkoord voor Oekraïne
stop te zetten?8
Hoe oordeelt u over de waarschuwing dat er mogelijk negatieve economische
effecten voor de Oost-Oekraïense industrie zouden zijn als gevolg van het
associatieakkoord, in het bijzonder wanneer het de kolenmijnen betreft?9
Antwoord 2 t/m 8
Trade and Sustainable Impact Assesmentszijn inhoudelijke analyses over de
potentiële gevolgen op het gebied van economie, werkgelegenheid,
mensenrechten en milieu van toekomstige of lopende onderhandelingen over
handelsakkoorden tussen de EU en derde landen. De Trade and Sustainable
Impact Assessment voor Oekraïne, die is uitgevoerd door Ecorys in opdracht
van de Europese Commissie, is gebaseerd op het CGE-model (Computable
General Equilibrium-model). Het Quantitative Assessment of Ukraine’s
Regional Integration Options van de Duitse Adviesgroep en het Institute for
Economic Research and Policy Consulting,is gebaseerd op hetzelfde model.
Het Europees parlement heeft het Center for European Policy Studies(CEPS)
gevraagd een analyse te maken van de geschiktheid van het CGE-model voor
het maken van impact assessments. Uit deze analyse blijkt dat dit model het
meest actuele en geschikte model is om de impact van een handelsakkoord
in te schatten. De economische theorie wijst ook op de voordelen van een
handelsverdrag tussen twee partijen.
De CGE-analyse in de Ecorys-studie verwacht dat de economische delen van
het associatieakkoord tussen de EU en Oekraïne leidt tot een jaarlijkse
economische groei van 5,3% voor Oekraïne. Dit is gebaseerd op een
berekening waarin de invoerheffingen bijna volledig worden afgeschaft en
een groot aantal non-tarifaire belemmeringen worden verwijderd onder
andere door harmonisatie van Oekraïense wetgeving met die van de EU en
het verlagen van belemmeringen in de dienstensector. De economische
voordelen voor Oekraïne volgen uit een toename in de vraag en door de
economische herstructurering in sectoren waar Oekraïne een comparatief
voordeel heeft, zoals (verwerkte) voedselproductie, landbouw, chemie,
machines en elektronica en metaal. Een aantal sectoren hebben comparatief
nadeel, zoals de financiële-, transport- en mijnbouwsector.
De economische situatie in Oekraïne is sinds de publicatie van de onderzoeken weliswaar verslechterd, maar de parameters die gebruikt zijn in de studie
blijven relevant. In die zin acht het kabinet een nieuwe analyse informatief,
maar niet noodzakelijk voor het oordeel over de effecten van het associatieakkoord.
Vraag 9
Kunt u ingaan op de bezwaren die gemaakt worden jegens het akkoord in het
artikel «EU-associatieakkoord verdeelt Oekraïne», waarin onder meer gesteld
wordt dat de Oekraïense bevolking verdeeld is over het akkoord, en dat het
akkoord met name gunstig is voor het Europese bedrijfsleven, terwijl veel
Oekraïense ondernemers weggeconcurreerd dreigen te worden? Indien neen,
kunt u de reden daarvan vermelden?10

6

http://www.ftm.nl/exclusive/europese-commissie-voorspelt-economische-groei-voor-oekraineop-basis-van-gedateerd-onderzoek/
7
https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2015/11/23/koenders-samenwerkingsakkoord-metoekraine-in-belang-nederland
8
http://www.ftm.nl/exclusive/europese-commissie-voorspelt-economische-groei-voor-oekraineop-basis-van-gedateerd-onderzoek/
9
https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2015/11/23/koenders-samenwerkingsakkoord-metoekraine-in-belang-nederland
10
http://www.case-ukraine.com.ua/en/pro-nas/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Antwoord 9
De regering en de bevolking van Oekraïne hebben zelf gekozen voor het
aangaan van het associatieakkoord met de EU. Dit was een soevereine keuze.
De Oekraïense regering heeft het associatieakkoord richtinggevend verklaard
voor de toekomst. Een recente opiniepeiling laat zien dat een meerderheid
van de Oekraïense bevolking voorstander is van verdere samenwerking met
de EU (bron: Rating group, november 2015).
Door het associatieakkoord zullen Oekraïense bedrijven hun productie in lijn
moeten brengen met EU-normen. Deze aanpassingen zullen inspanning van
de kant van het Oekraïense bedrijfsleven vergen. Daarom is in het associatieakkoord ook afgesproken dat de handelsmaatregelen geleidelijk worden
ingevoerd gedurende een periode van tien jaar. Ook heeft de EU een faciliteit
opgezet om specifiek het MKB te ondersteunen in de overgang naar een
nieuwe marktsituatie.
Vraag 10
Klopt het dat de Oekraïense bevolking als gevolg van het akkoord meer geld
zal moeten gaan betalen voor energie, software en medicijnen? Kunt u uw
antwoord onderbouwen?11
Antwoord 10
De precieze gevolgen voor deze sectoren zullen mede afhangen van de
hervormingen en investeringen in institutionele verbeteringen die Oekraïne
moet doorvoeren. Daarnaast spelen andere factoren buiten het verdrag een
rol.
Het effect op de energieprijzen hangt vooral af van factoren buiten het
verdrag, zoals de lopende hervormingen in de energiesector. Het associatieakkoord bevat afspraken over de wijze waarop de prijzen berekend zullen
worden en dat dubbele prijsstelling en het opleggen van douanerechten en
kwantitatieve beperkingen bij in- en uitvoer verboden zijn. Beperkingen op de
doorvoer van energie is verboden, net als ongeoorloofde toe-eigening en
onderbreking van levering van energiegoederen. Als lid van de Energie
Community Treaty (EnCT) heeft Oekraïne zich al eerder verplicht om relevante
EU-wetgeving op het gebied van elektriciteit en gas over te nemen.
In het associatieakkoord bevestigen Oekraïne en de EU hun bestaande
internationale verplichtingen met betrekking tot intellectueel eigendom, ook
op het gebied van software. Er zijn bepalingen opgenomen inzake het
auteursrecht die de TRIPS overeenkomst aanvullen en die betrekking hebben
op de handhaving van intellectuele eigendomsrechten volgens de interne
regels van de EU.
In het associatieakkoord bevestigen de EU en Oekraïne expliciet het belang
van de Doha Verklaring over TRIPS en Public Health, waarin door de
WTO-leden een nadere interpretatie van de TRIPS-overeenkomst is overeengekomen om betere toegang tot betaalbare geneesmiddelen te garanderen,
onder andere door de mogelijkheid een dwanglicentie af te geven voor de
productie van generieke medicijnen als dat nodig is voor de volksgezondheid.
De WTO heeft in haar Besluit van 30 augustus 2003 de mogelijkheid
vastgelegd dat een land dat geen of onvoldoende eigen productiecapaciteit
heeft om medicijnen onder dwanglicentie te produceren, in staat moet
worden gesteld elders geschikte leveranciers te vinden. Het associatieakkoord
bepaalt dat de partijen bij zullen dragen aan de implementatie van dit
WTO-Besluit.

11

http://www.case-ukraine.com.ua/en/pro-nas/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3