Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z07891
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Minister voor Rechtsbescherming
over de vrijheid van advocaatkeuze bij rechtsbijstandverzekeraars (ingezonden
12 mei 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met de uitspraak van het Europese Hof van Justitie waarin de
vrijheid van advocaatkeuze bij rechtsbijstandverzekeraars wordt uitgebreid
naar elke fase die tot een procedure bij de rechter kan leiden?1 Wat is daarop
uw reactie?
Vraag 2
Deelt u de analyse dat deze uitspraak andermaal ruim baan geeft aan de
vrijheid van advocaatkeuze, zodat het niet aangaat (of onjuist is) dat de
polissen en het beleid van de rechtsbijstandverzekeraars deze vrije keuze
zoveel mogelijk ontmoedigen, dan wel dat deze uitspraak geen aanleiding
geeft om de vrije advocaatkeuze te bemoeilijken?2 Zo ja, bent u bereid om
deze nieuwe uitleg van de vrijheid van advocaatkeuze in overleg met het
Verbond van Verzekeraars en de Nederlandse Orde van Advocaten (wettelijk)
vast te leggen voor rechtsbijstandverzekeringen?
Vraag 3
Heeft u kennisgenomen van de uitspraak 2021/0300 van de Geschillencommissie van het Klachteninstituut financiële dienstverlening (Kifid) over de
vrijheid van advocaatkeuze bij rechtsbijstandverzekeraars?3 Wat is daarop uw
reactie?

1

Europese Hof van Justitie, 14 mei 2020, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?uri=CELEX%3A62018CJ0667
2
Steinz, T., «Klant heeft nauwelijks iets aan uitbreiding vrije advocaatkeuze», 29 juni 2020,
https://www.amweb.nl/schade/blog/2020/06/klant-heeft-nu-nauwelijks-iets-aan-uitbreiding-vrijeadvocaatkeuze-101123787
3
Geschillencommissie van het Kifid, 31 maart 2021, https://www.kifid.nl/judgement/uitspraak2021-0300-bindend/

kv-tk-2021Z07891
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 4
Heeft u kennisgenomen van de blogs «Vrije advocaatkeuze» en «Vrije
advocaatkeuze: rechtsbijstandsverzekeraars hebben geen Plan B»?4, 5 Wat is
daarop uw reactie?
Vraag 5
Vreest u dat deze uitspraak van de Geschillencommissie van het Kifid,
wanneer deze in hoger beroep in stand blijft, ertoe kan leiden dat rechtszoekenden eerder het maximale budget van de rechtsbijstandverzekering
bereiken waardoor zij later in een proces mogelijk geen aanspraak meer
kunnen maken op de rechtsbijstandsverzekering?
Vraag 6
Klopt het dat – zolang als de Nederlandse overheid geen beperking aanbrengt
op de kosten – het de rechtsbijstandverzekeraars is toegestaan om deze
beperkingen via artikel 288 WVEU zelf aan te brengen waarbij evenwel is
gebleken dat zij enorme verschillen in maximale budgetten hanteren van
tussen de € 3.000 en € 30.000 bij zaken zonder verplichte procesvertegenwoordiging door een advocaat?6
Vraag 7
Acht u het niet wenselijk dat – ongeacht de vrijheid die de rechtsbijstandverzekeraars op dit punt zouden hebben – rechtsbijstandverzekeraars in elk geval
de kosten moeten dekken van de gemiddelde procedures die in de diverse
rechtsgebieden gevoerd kunnen worden omdat bij lagere bedragen het
keuzerecht illusoir kan worden en het Europese Hof van Justitie dat in zijn
uitspraken niet toestaat?
Vraag 8
Bent u bereid om een onderzoek uit te laten voeren of voldoende gevolg
wordt gegeven aan de door het Europese Hof van Justitie voorgeschreven
grote betekenis en bescherming van de vrije advocaatkeuze alsmede naar de
kosten van de gemiddelde procedures die in de diverse rechtsgebieden
gevoerd kunnen worden, omdat bij lagere bedragen het keuzerecht illusoir
kan worden en het Europese Hof dat in zijn uitspraken niet toestaat? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 9
Bent u bereid om, als de uitkomsten van dat onderzoek daartoe aanleiding
geven, met een voorstel te komen tot invoering van standaard beperkingen
(minimale maximumtarieven) om te voorkomen dat rechtsbijstandverzekeraars een te forse beperking invoeren waardoor de vrijheid van advocatenkeuze illusoir wordt gemaakt, dan wel om gezamenlijk met het Verbod van
Verzekeraars en de Nederlandse Orde van Advocaten tot een andere
oplossing te komen? Zo nee, waarom niet?
Vraag 10
Kunt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden?

4

Ruinaard, E., «Vrije advocaatkeuze», 19 april 2021, https://www.amweb.nl/branche/blog/2021/04/
vrije-advocaatkeuze-101129241
5
Steinz, T., «Vrije advocaatkeuze: rechtsbijstandverzekeraars hebben geen Plan B», 29 april 2021,
https://www.amweb.nl/schade/blog/2021/04/vrije-advocaatkeuze-rechtsbijstandverzekeraarshebben-geen-plan-b-101129564
6
Consumentenbond, 24 december 2020, https://www.consumentenbond.nl/
rechtsbijstandverzekering/vrije-advocaatkeuze#no4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2