Commissie Financiën

Aan de minister van Economische Zaken en Klimaat

Plaats en datum:
Betreft:
Ons kenmerk:

Den Haag, 30 maart 2023
Feitelijke vragen aan het CPB inzake het CEP 2023
2023Z04690/2023D13211

Geachte mevrouw Adriaansens,
In de procedurevergadering van de vaste commissie voor Financiën van 23 maart 2023 is besloten om
feitelijke vragen te stellen over het Centraal Economisch Plan (CEP) 2023 van het Centraal Planbureau
(CPB).
U vindt de feitelijke vragen van de commissie in de bijlage bij deze brief.
De commissie verzoekt u de antwoorden uiterlijk dinsdag 11 april 2023 bij de Kamer in te dienen.

Hoogachtend,
de griffier van de vaste commissie voor Financiën,

M. Schukkink

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl

Bijlage: feitelijke vragen over het Centraal Economisch Plan (CEP) 2023 van het Centraal
Planbureau
Nr
1

2
3

4

5

6
7
8
9

10
11
12

13
14
15
16
17
18

Vraag
Kunt u cijfermatig uitsplitsen hoe de verschillen tussen de ramingen van
EMU-saldo en de EMU-schuld tussen het CEP en de Aprilnotificatie van het
ministerie van Financiën verklaard kunnen worden? Is een dergelijke
uitsplitsing tussen CPB en Financiën ook te maken voor het geraamde
saldo en schuld voor 2024?
Wat is de raming van de omvang van de nominale zorgpremie (totaal en
per persoon) in 2024, 2025, 2026 en 2027?
Kunt u per maatregel een inschatting geven van een sleuteltabel in effect
op armoede, kinderarmoede en collectieve lasten/uitgaven in 2024 van de
volgende maatregelen: verhogen zorgtoeslag (per €100/jr), verhogen
huurtoeslag (per €100/jr), verhogen kindgebonden budget (per €100/jr),
verlagen box 1-basistarief (per 0,1 procentpunt), continueren van het
prijsplafond, kinderbijslag (per €100/jr), gekoppelde verhoging van het
wettelijk minimumloon (WML) (per procentpunt), verhogen
belastingvermindering energiebelasting (per €100/jr) en het verlagen btw
op groente en fruit naar 0 procent?
Op welke manier worden maatregelen die huishoudens met lage
inkomens in natura ondersteunen meegenomen in de raming van de
armoedecijfers (zoals bijles, laptops/telefoons, sport- of ovabonnementen)?
Kunt u aangeven welke aannames precies zitten onder de armoedecijfers,
zowel voor volwassenen als voor kinderen? Kunt u onderbouwen waar de
afwijking zit ten opzichten van eerdere ramingen van het CPB over de
armoedecijfers (MEV en december) en dit toelichten?
Is de verwachting van het CPB dat de rente structureel significant hoger
is dan voor 2022, dus ook na 2031?
Kunt u in de armoederaming Caribisch Nederland specifiek uitlichten en
de ontwikkeling van armoede voor de komende jaren in Caribisch
Nederland schetsen?
Kunt u per maatregel aangeven wat het effect is geweest van gevoerde
koopkrachtmaatregelen op de inflatie, de koopkracht, het aantal mensen
in armoede en het aantal kinderen in armoede?
Kunt u aangeven wat de aannames zijn onder de verslechtering van het
EMU-saldo in 2031 naar -3,7 procent van het bruto binnenlands product
(bbp)? Kunt u uitsplitsen welk deel van het tekort per jaar (tot 2031)
ontstaat door de uitgave uit de fondsen? Kunt u aangeven wat het tekort
op lange termijn doet als fondsen zijn uitgegeven? Wat doet schuld in
periode na 2031, na afronding fondsen?
Kunt u aangeven wat er bedoeld wordt met "dat het totale
macrokader van het IZA niet bindend, omdat uitgaven onder het kader
blijven"?
Herkent u het beeld van personeelstekort in de zorg? Kunt u aangeven
wat het effect het personeelstekort is op de kwaliteitsmiddelen uit het
kwaliteitskader?
Kunt u aangeven in hoeverre de raming inzake de consumentenprijsindex
(cpi) (daling naar drie procent in 2023 en 3,1 procent in 2024) nog
realistisch is nu de nu de inflatie in januari en februari 2023 ver boven de
drie procent lag?
Kunt u de gevolgen schetsen voor de armoede- en de koopkrachtcijfers
als de inflatie één procent, twee procent, drie procent, vier procent, vijf
procent, zes procent of zeven procent hoger uitvalt dan geraamd?
Hoe heeft de arbeidsinkomensquote zich over de afgelopen tien jaar
ontwikkeld?
Hoe gaat u voorkomen dat de armoede in 2023 en 2024 toeneemt, door
het wegvallen van tijdelijk beleid?
Houdt het niet-veel-maar-toereikend-criterium (nvmt) van het Sociaal
Cultureel Planbureau (SCP) rekening met tijdelijke
koopkrachtmaatregelen?
Welke concrete maatregelen gaat u nemen om de armoede in Nederland
structureel te verminderen?
Welke concrete maatregelen gaat u nemen om eerste levensbehoeften
(zoals bijvoorbeeld voedingsmiddelen, energie, huisvesting en

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl

Bijlage Blz. (van)

Nr
19
20
21
22

23
24
25
26
27
28

29

30
31
32
33
34
35

36
37
38
39
40

41
42

Vraag
gezondheidszorg) betaalbaarder te maken?
Kunt u personen die leven onder de armoedegrens nader uitsplitsen naar
uitkeringsgerechtigden, werkenden en gepensioneerden,
huishoudsamenstelling en migratieachtergrond?
Is het stijgende migratiesaldo van invloed op de toename van armoede in
Nederland? Kunt u uw antwoord nader toelichten?
Kunt u gemotiveerd aangeven of er een verband is tussen de gestegen
collectievelastendruk (over de afgelopen tien jaar) en de gestegen
armoede in Nederland?
Wordt ten aanzien het feit dat het CPB voor de armoedegrens in zijn
raming het niet-veel-maar-toereikend-criterium van het Sociaal en
Cultureel Planbureau (SCP) hanteert, dit criterium in samenwerking met
het Nibud samengesteld?
Welke categorieën belastingen en premies zijn verantwoordelijk voor de
gestegen collectievelastendruk over de afgelopen tien jaar? Hoeveel
daarvan drukken op eerste levensbehoeften?
Wat wordt de vermoedelijke dekkingsopgave voor het energieplafond
voor 2023 op basis van de huidige energieprijzen?
Hoeveel kost het om de btw op energie te verlagen naar negen procent,
respectievelijk nul procent?
Hoeveel kost het om de btw op levensmiddelen te verlagen naar nul
procent?
Hoeveel kost het om de energiebelasting af te schaffen dan wel naar het
Europees minimum te verlagen?
Vindt u dat het aannemelijk is dat er minder zorg en/of lagere kwaliteit
wordt geleverd dan het kwaliteitskader beoogde? Hoe verhoudt die
aanname zich tot de groei van de uitgaven aan de Wet langdurige zorg
(Wlz)?
Kunt u aangeven hoeveel de extra uitgaven optellen, bijvoorbeeld in het
kader van transitiemiddelen van het integraal zorgakkoord (IZA), voor de
komende jaren binnen de Wlz? Kunt u aangeven hoeveel middelen er zijn
aangewend om nieuw personeel te werven?
Kan er een uitsplitsing worden gemaakt waaraan de netto uitgaven van
1,1 miljard euro zijn besteed?
Kunt u cijfermatig uitsplitsen welke effecten hebben gezorgd voor de
aanpassing in de raming van het schuld en saldo van het CEP ten opzichte
van de vorige CPB-raming?
Wat zou de EMU-schuld in 2031 bedragen zonder de uitgaven aan het
klimaatfonds en stikstoffonds?
Kan er een overzicht per jaar tot en met 2031 gegeven worden van de
raming van het EMU-tekort, exclusief tijdelijke fondsen?
Welke EMU-schuld en welk houdbaarheidssaldo raamt het CPB op de
lange termijn (2060 of vergelijkbaar jaar) en op welke manier zijn
fondsen zoals het klimaatfonds en stikstoffonds daarin verwerkt?
Hoe staan de gepresenteerde armoede- en koopkrachtcijfers in
verhouding tot de bevindingen van Deloitte/Nibud (Herstel van Balans
De financiële gezondheid van Nederland in onzekere tijden), waaruit naar
voren kwam dat 60 procent van de Nederlandse huishoudens financieel
ongezond of kwetsbaar is?
Welke concrete maatregelen gaat u nemen om de armoede in Nederland
op korte termijn te verminderen? Met welk aantal wilt u de armoede
terugdringen in 2023, 2024, 2025, 2026 en 2027?
Wat kost het om het eigen risico af te schaffen?
Kunt u de Kamer een geactualiseerde (fiscale) sleuteltabel doen
toekomen?
Welke mogelijke maatregelen hebben een effect op het aantal mensen en
het aantal kinderen in armoede en hoe sterk zijn die effecten per
maatregel?
Welke concrete maatregelen gaat u nemen om er voor te zorgen dat
minimaal de helft van alle Nederlandse huishoudens binnen vijf jaar
kwalificeert als “financieel gezond” (conform de norm die Deloitte/Nibud
hanteert)?
Kunt u alle gerealiseerde meevallers uit 2022 in kaart brengen en
toelichten?
Kunt u alle te verwachten meevallers in 2023 in kaart brengen en

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl

Bijlage Blz. (van)

Nr
43
44
45
46
47
48
49

50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67

Vraag
toelichten?
Kunt u alle gerealiseerde tegenvallers uit 2022 in kaart brengen en
toelichten?
Kunt u alle te verwachten tegenvallers in 2023 in kaart brengen en
toelichten?
Waarom gaat het CEP uit van een EMU-saldo van -0,7 over 2022, terwijl
het kabinet richting Brussel een EMU-saldo van + 0,1 rapporteert1?
Kunt u kwantitatief onderbouwen wat er nodig is om de kabinetsdoelen op
armoede te bereiken? Om hoeveel mensen gaat het? Hoeveel extra geld
is er nodig om dit probleem op te lossen?
Kunt u kwantitatief onderbouwen wat er nodig is om de kabinetsdoelen op
kinderarmoede te bereiken? Om hoeveel mensen gaat het? Hoeveel extra
geld is er nodig om dit probleem op te lossen?
Is het CPB nog steeds van mening dat met de huidige rentestand “ het
nog wel 50 jaar duurt voordat de schuldlimiet van 60 procent van het bbp
voor eurolanden weer relevant wordt.”?
Hoe is het verschil te verklaren dat in de Miljoenennota alleen de
belastingen op milieugrondslag worden weergegeven (2,8 miljard euro)
en volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) de totale
milieubelastingen en -heffingen meer dan 28 miljard euro bedragen? Kunt
u in het vervolg bij de Miljoenennota deze belastingen en heffingen als
een aparte begrotingspost opnemen zowel aan de inkomsten- als de
uitgavenkant?
Kunt u een overzicht geven van bedrijven die hun winsten in 2022 meer
dan hebben verdubbeld ten opzichte van de periode 2017- 2021?
In hoeverre is het op peil blijven van de industriële productie toe te
schrijven aan een prijseffect en in hoeverre aan het volume van deze
productie?
Wat is de CPI-reeks die is gebruikt voor de koopkrachtberekeningen en de
armoedeberekeningen?
Hoe werkt de inflatie precies door in fiscale parameters?
Wat is het precieze verschil tussen het bestedingenmandje voor de
koopkrachtberekeningen en voor de armoedeberekening?
Welke inkomensbronnen worden meegerekend in de
armoedeberekeningen?
Worden gemeentelijke regelingen, buiten de 1.300 euro energietoeslag,
meegerekend in de armoedeberekeningen?
In hoeverre wordt de stijging van het aantal huishoudens en kinderen in
armoede verklaard door de indexatie van het niet-veel-maar-toereikend
criterium waarmee wordt gerekend?
In hoeverre wordt de toename van het aantal huishoudens in armoede
verklaard door het aflopen van de 1.300 euro energietoeslag?
Wat zijn de normbedragen voor verschillende bestedingen (bijvoorbeeld
huur, voeding, energie en zorg) waarmee gerekend wordt in het nietveel-maar-toereikend criterium in 2023?
Hoe wordt precies gemeten of kinderen onder de gehanteerde
armoedegrens vallen?
Welke gegevens worden gebruikt om vast te stellen of kinderen onder de
gehanteerde armoedegrens zitten?
Wat is de omvang in miljarden euro’s aan onderuitputting die het CPB
verwacht en in welke jaren doet deze onderuitputting zich naar
verwachting voor?
Hoe is het verwachte gas- en energieverbruik in het scenario van een
strenge winter berekend? Is hierbij bijvoorbeeld een referentiejaar in het
verleden gebruikt?
Wat zijn de precieze verwachte gasbaten voor 2023 in het basisscenario
en het “strenge winter”-scenario?
Wat is volgens het CPB de opbrengst van de inframarginale heffing op de
energiesector?
In hoeverre wordt in het “strenge winter”-scenario de hoge inflatie in
2024 verklaard door het aflopen van het energieprijsplafond?
Veronderstelt het CPB-model een stabilisatie van de CPI op langere

1 Bron: April 2023 notificatie over het EMU-saldo en de EMU-schuld

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl

Bijlage Blz. (van)

3
4
5
5
6
6
6
6
6
6
6
6
8
8
8
9
9

Nr
68
69
70
71
72

73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88

Vraag
Bijlage Blz. (van)
termijn waar de inflatie in 2024 naar tendeert in het basisscenario?
Hoe hoog moet de inflatie (CPI) in de rest van 2023 per maand gemiddeld
9
zijn om binnen de raming van het basisscenario te blijven?
In hoeverre worden de verslechtering van het saldo en de schuld
10
veroorzaakt door de oplopende rentelasten?
Welk deel van de verslechtering van het saldo en de schuld wordt
10
veroorzaakt door het niet-realiseren van de volledige voorgenomen
ombuigingen op zorg uit het coalitieakkoord?
Welk deel van de verslechtering van het saldo en de schuld wordt
10
veroorzaakt door uitgaven uit het klimaatfonds en stikstoffonds?
In hoeverre wordt bij de EMU-schuld en het EMU-saldo rekening
10
gehouden met de looptijd van fondsen zoals Klimaatfonds (2030),
Nationaal Groeifonds (2025), Nationaal Programma Landelijk Gebied
(2035), Fonds Onderzoek en Wetenschap (2030)?
Indien we de cijfers doortrekken tot 2035 en 2040 wat zijn dan de
10
prognoses?
Welke mechanismen zorgen ervoor dat “de onderuitputting, die
10
momenteel het EMU-saldo verbetert, op middellange termijn verdwijnt”?
Wat is de verwachte oploop van de zorgpremies in de komende jaren?
11
Wat is het effect van de zorgpremies in de koopkrachtcijfers?
11
Stel dat we de zorgpremie alleen laten stijgen met de loon11
prijsontwikkeling en het overige in het EMU-saldo laten lopen, wat is het
effect op EMU-saldo en EMU-schuld tot 2031?
Stel dat we de zorgpremie alleen laten stijgen met de loon11
prijsontwikkeling en het overige financieren uit de belastingen welke
groepen gaan er dan in koopkracht op voor en welke op achteruit?
Met hoeveel procent is het totaal aantal personeelsleden in de
14
verpleeghuiszorg in 2022 in vergelijking met 2017 toegenomen?
Met hoeveel procent is het aantal personeelsleden met zorgtaken in de
14
verpleeghuiszorg in 2022 in vergelijking met 2017 toegenomen?
Hoeveel mensen ontvangen in 2017 en in 2022 verpleeghuiszorg?
14
Hoe hoog zijn de uitgaven aan verpleeghuiszorg in 2017 en in 2022?
14
Hoeveel werd er in 2017 per verpleeghuisbewoner uitgegeven?
14
Hoeveel werd er in 2022 per verpleeghuisbewoner uitgegeven?
14
Kunt u een vergelijking maken hoeveel men in Denemarken, Zweden,
14
Duitsland, Oostenrijk en België uitgeeft aan een verpleeghuisbewoner in
2022?
Wat verklaart de toename van het aandeel van huishoudens in het netto
19
nationaal inkomen tussen 2019 en 2024?
Ten aanzien van de verdieping van het CEP: welke maatregelen zorgen
CEP 2023 29
voor de overschrijding van het inkomstenkader?
Verdieping
Ten aanzien van de verdieping van het CEP: Betekent de overschrijding
CEP 2023 29
van het inkomstenkader dat er cumulatief 7 miljard euro ruimte is voor
Verdieping
lastenverlichting of het beperken van lastenstijgingen binnen de
kabinetsperiode?

Tweede Kamer der Staten-Generaal
Postbus 20018
2500 EA Den Haag
T. 070-3182211
E. cie.fin@tweedekamer.nl