Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1172

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 september 2014
Hierbij zend ik u het verslag van de Eurogroep en informele Ecofinraad
van 12 en 13 september 2014 te Milaan. Hierin is ook het verslag van de
ASEM opgenomen die op 12 september plaatsvond.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

kst-21501-07-1172
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1172

1

Verslag van de Eurogroep en informele Ecofinraad van 12 en
13 september 2014 te Milaan
ASEM
In de marge van de informele Ecofinraad was er tevens de gelegenheid
voor de ministers van Financiën om in een ASEM-verband van gedachten
te wisselen. Dit vindt tweejaarlijks plaats voorafgaand aan de top voor
regeringsleiders. De ASEM is een intergouvernementeel samenwerkingsverband tussen landen uit Europa en Azië. Tijdens deze ASEM-vergadering is er gesproken over economische en financiële ontwikkelingen, de
samenwerking tussen Europa en Azië om groei en productiviteit te
bevorderen, en de toekomst van investeringen en handel in Europa en
Azië. Tijdens de ASEM is er een communiqué opgesteld, dat is bijgevoegd
bij dit verslag1.
Eurogroep
1. Economische situatie
De Eurogroep heeft gesproken over de economische situatie in de
eurozone. Hierbij kwamen onder andere (private en publieke) investeringen en de rol van structurele hervormingen aan bod als mogelijkheden
om de economische groei te bevorderen. Hier is later ook in Ecofinverband verder over gesproken. Ook is gesproken over de rol die de
flexibiliteit in het stabiliteits- en groeipact kan spelen, waarbij werd
benadrukt dat dit binnen de vastgestelde regels moet gebeuren.
2. Cyprus
De Eurogroep heeft de voortgangsrapportage over Cyprus besproken.
Cyprus had op het moment van de bespreking niet aan de laatste prior
action voldaan. Het betreft hier de aanname van een nieuw juridische
raamwerk voor de regulering en afhandeling van executoire verkoop van
vastgoed. De Eurogroep heeft geconcludeerd dat de Trojka en de
Cypriotische regering verder moeten werken aan het behalen van de prior
action.
3. Griekenland
De Eurogroep heeft slechts kort gesproken over de voortgangsmissie in
Griekenland, omdat deze nog niet is afgerond. In een volgende Eurogroep
zal de voortgangsmissie opnieuw besproken worden.
4. Ierland
De Eurogroep heeft politieke overeenstemming bereikt over het
voornemen van Ierland om een deel van zijn leningen aan het IMF
vervroegd terug te betalen. Ierland heeft eind 2013 het leningenprogramma van het IMF en de EU succesvol verlaten. Momenteel valt Ierland
onder post-programma monitoring van het IMF en de Europese
Commissie. De Ierse regering heeft aan de lidstaten van de EU een
voorstel gedaan om een vervroegde terugbetaling aan het IMF te doen.
De lidstaten van de EU zullen toestemming moeten geven voor
vervroegde terugbetaling aan het IMF, omdat volgens de leningdocumentatie van het EFSF, het EFSM en de bilateraal verstrekte leningen van het
VK, Denemarken en Zweden bij vervroegde aflossing aan een van de
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1172

2

crediteuren dit aan alle crediteuren moet geschieden. Aangezien alleen
vervroegde afbetaling aan het IMF wordt beoogd dienen de lidstaten van
de EU een «waiver» af te geven, zodat afgeweken kan worden van deze
voorwaarde in de leningenovereenkomsten. De Eurogroep heeft op
politiek niveau een akkoord bereikt betreffende de EFSF-leningen; enkele
lidstaten dienen nog via eigen (parlementaire) procedures met deze
beslissing akkoord te gaan. Ook de informele Ecofinraad is op politiek
niveau akkoord gegaan met de vervroegde aflossing.
5. Bankenunie
Tijdens de Eurogroep is gesproken over de stand van zaken omtrent de
Asset Quality Review (AQR) en de stresstesten die in het kader van de
Comprehensive Assessment plaatsvinden. De AQR is inmiddels afgerond
en wordt geïncorporeerd met de stresstesten. De stresstesten zitten nu in
de laatste fase.
6. Belastingdruk op arbeid
De Eurogroep heeft het belang van structurele hervormingen benadrukt.
Het doel om de belastingdruk op arbeid te verminderen is het eerste
onderwerp waar de Eurogroep in deze context over spreekt, niet in de
laatste plaats omdat 11 lidstaten een landenspecifieke aanbeveling op dit
terrein hebben gekregen. Verlaging van de lasten op arbeid geeft een
impuls aan de bestedingen en de werkgelegenheid. In de verklaring van
de Eurogroep die is bijgevoegd2 bij dit verslag, worden vier gezamenlijke
principes genoemd die leidend zijn bij het verlagen van de lasten op
arbeid. Ten eerste dienen de hervormingen gericht te worden op die
specifieke aspecten waar ze het meeste effect hebben. Ten tweede dienen
de hervormingen financieel voldoende gecompenseerd te worden, zodat
de doelen uit het stabiliteits- en groeipact gerespecteerd worden. Ten
derde dienen hervormingen op het gebied van de lasten op arbeid in
samenspraak te worden geformuleerd met andere hervormingen op de
arbeidsmarkt, om zodoende een maximaal resultaat te bereiken. Tot slot is
het van belang dat er voldoende maatschappelijk en politieke steun is
voor deze hervormingen. Wanneer in het najaar de ontwerpbegrotingen
van de lidstaten worden besproken zal de belastingdruk op arbeid een van
de terreinen zijn waar de Eurogroep met extra aandacht naar zal kijken en
lidstaten op zal beoordelen. In het voorjaar van 2015 zullen de plannen uit
de ontwerpbegrotingen terugkomen bij de bespreking van de opvolging
die is gegeven aan de aanbevelingen voor het eurogebied. Daarnaast is
gesproken over de mogelijke ontwikkeling van benchmarks om de
voortgang met de verlaging van de belastingdruk op arbeid beter te
kunnen monitoren.
Informele Ecofinraad
1. Ierland
Zoals hierboven beschreven dient bij vervroegde terugbetaling van
Ierland aan het IMF toestemming gegeven te worden door de betreffende
crediteuren. Tijdens de informele Ecofinraad zijn de lidstaten van de EU
hiermee op politiek niveau akkoord gegaan. Ook hier geldt dat sommige
lidstaten nog volgens eigen (parlementaire) procedures met deze
beslissing akkoord dienen te gaan.

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1172

3

2. Investeringen en structurele hervormingen
De informele Ecofinraad heeft gesproken over de voorwaarden en
manieren om groei te bevorderen. Structurele hervormingen vormen hier
een voorwaarde. Er is ook van gedachten gewisseld over de wijze waarop
publieke en private investeringen gestimuleerd kunnen worden, waarbij
verschillende opties besproken zijn. Een voorwaarde hiervoor is een goed
investeringsklimaat, omdat zonder goed investeringsklimaat extra
kredieten ook niet tot investeringen zullen leiden. Hierbij werd het belang
benadrukt van financiering door middel van private banken, maar ook van
de samenwerking tussen nationale stimuleringsbanken en de Europese
Investeringsbank. Aan de Europese Investeringsbank en de Europese
Commissie is gevraagd met concrete maatregelen te komen om investeringen te stimuleren.
3. Langetermijnfinancieringsagenda
In de informele Ecofinraad is gesproken over manieren om de capaciteit
van financiële instellingen en markten te vergroten om langetermijnfinanciering aan de reële economie te verschaffen. Er is onder meer gesproken
over het beter benutten van overheidmiddelen, met name door het
faciliteren van de werkzaamheden van nationale stimuleringsbanken en
de Europese Investeringsbank. Ook kwam het ontwikkelen van Europese
kapitaalmarkten als aanjager van betere kredietvoorziening aan bod,
alsmede financieringsinitiatieven buiten de traditionele financiering door
banken en het verbeteren van de securitisatiemarkt. Het midden- en
kleinbedrijf en zijn financieringsuitdagingen hadden in deze discussie de
bijzondere aandacht van de informele Ecofinraad.
4. Economische situatie
De informele Ecofinraad heeft naar aanleiding van presentaties van de
Europese Commissie en de Europese Centrale Bank gesproken over de
economische situatie, groeivooruitzichten, en de financiële stabiliteit in de
Europese Unie. Benadrukt werd dat structurele hervormingen de juiste
manier zijn om economische groei te bewerkstelligen. In dit kader wees
de Commissie op het succes van enkele lidstaten, waarbij de Commissie
ook Nederland noemde. Ook door het stimuleren van investeringen en het
aanpakken van werkloosheid kan groei(potentieel) op zowel de korte als
lange termijn bevorderd worden.
5. Voorbereiding G20 en jaarlijkse bijeenkomst van het IMF en de
Wereldbank
De Europese Commissie en het EU-voorzitterschap nemen deel aan de
G20-vergadering van ministers van Financiën en gouverneurs van de
centrale banken van 18 t/m 21 september in Cairns (Australie). De
informele Ecofinraad heeft zonder discussie de kernboodschappen van de
EU ten behoeve van deze deelname vastgelegd in EU-Terms of Reference.
6. Internationale samenwerking aangaande financiële diensten
De Europese Commissie heeft bij monde van Eurocommissaris Barnier
een update gegeven van de internationale samenwerking aangaande
financiële diensten en heeft aangegeven hoe er de afgelopen vijf jaar is
gewerkt om met de G20-partners een gelijk speelveld te creëren, in het
bijzonder met de Verenigde Staten als belangrijke (handels)partner.
Barnier noemde onder andere de equivalentie van derivatentransacties,
de grensoverschrijdende aspecten van resolutie, de samenwerking bij
accountingstandaarden, en het boetebeleid voor internationale instel-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1172

4

lingen. De informele Ecofinraad heeft het belang van gelijkwaardige
internationale samenwerking benadrukt en hier verder van gedachten
over gewisseld.
7. Bankenunie
De informele Ecofinraad heeft gesproken over de stand van zaken omtrent
de totstandkoming van de bankenunie, waaronder de voortgang bij de
Asset Quality Review (AQR) en de stresstesten die in het kader van de
Comprehensive Assessment plaatsvinden. De European Banking
Authority heeft aangegeven dat bij veel grote banken herkapitalisatie al
heeft plaatsgevonden, waarmee een deel van het doel van de Comprehensive Assessment al bereikt is.
Verder heeft de Europese Commissie een toelichting gegeven over de
stand van zaken betreffende het Europese resolutiemechanisme (SRM) en
de methode voor berekening van de bijdragen die de banken aan het
resolutiefonds moeten betalen. Hierbij werd onder andere het belang van
proportionaliteit en risicoprofielen benadrukt. De verwachting is dat de
Europese Commissie de delegated act en het voorstel voor de implementing act dit najaar zal afronden, nadat er eerst nog door de Commissie
aan de Ecofinraad is gerapporteerd.
Tot slot heeft de Europese Centrale Bank voorgesteld op welke wijze de
leden voor het Mediation Panel van de ECB voortaan zullen worden
benoemd. Elke lidstaat mag één lid benoemen. Het benoemde lid dient
afkomstig te zijn van ofwel Supervisory Board ofwel Governing Council,
waarbij beide gremia evenwichtig vertegenwoordigd dienen te zijn in het
Mediation Panel. Dit voorstel kon op instemming van de informele
Ecofinraad rekenen.
8. Europese werkloosheidsverzekering
Zoals de afgelopen jaren gebruikelijk is geworden, hebben de Minister
van Financiën tijdens de lunch van de informele Ecofinraad van gedachten
gewisseld met denktank Bruegel over een economisch onderwerp. De
bespreking werd gebaseerd op een artikel van Bruegel met de titel A
European Unemployment Insurance (EUI) Scheme. Het Italiaans voorzitterschap concludeerde dat in de huidige fragiele macro-economische
situatie een EUI politiek moeilijk te verwezenlijken zal zijn. Er is daarom
overeengekomen andere mogelijkheden te onderzoeken om de werkgelegenheid te versterken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 21 501-07, nr. 1172

5