Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 501

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR MEDISCHE ZORG
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 november 2018
Hierbij zend ik u het verslag van de informele EU-Gezondheidsraad van
10–11 september in Wenen.
De Minister voor Medische Zorg,
B.J. Bruins

kst-21501-31-501
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-31, nr. 501

1

Verslag informele EU-Gezondheidsraad
Van 10 tot 11 september vond in Wenen de informele bijeenkomst van
EU-gezondheidsministers plaats, als onderdeel van de Raad voor
Werkgelegenheid, Sociaal beleid, Volksgezondheid en Consumentenzaken. Op de agenda stond een beleidsdebat over geneesmiddelenbeleid
en over digitale gezondheid.
Debat geneesmiddelenbeleid
Ter voorbereiding op het debat over geneesmiddelenbeleid, had het
Oostenrijks voorzitterschap enkele concrete voorstellen gedaan voor
verdere verdieping en verbreding van de samenwerking op het terrein van
geneesmiddelen. Gedurende het debat bleek dat er nog steeds een breed
draagvlak bestaat voor gezamenlijke actie hiertoe. De voorstellen van het
voorzitterschap kregen dan ook veel bijval. Zo werd het voorstel gesteund
dat het wenselijk is om meer transparantie en informatiedeling te
bevorderen tussen lidstaten. Het Europees Geneesmiddelen Agentschap
(EMA) kan hierbij een sleutelrol spelen, omdat zij toegang hebben tot
kwalitatieve informatie. Daarnaast kunnen lidstaten aansluiten bij het
EU-brede initiatief voor Joint Horizon scanning. Ook de verordening over
Health Technology Assessment werd door lidstaten genoemd als een
maatregel die een betere toegang tot effectieve geneesmiddelen moet
borgen en die de onderhandelingsmacht van de lidstaten kan versterken.
Het voorzitterschap had tevens voorstellen gedaan om strengere eisen te
stellen bij de markttoelating van geneesmiddelen. Een van de voorstellen
betrof de wens om vooral ook effectieve(re) geneesmiddelen tot de markt
toe te laten. Dit zou kunnen door bij de beoordeling van geneesmiddelen
alleen geneesmiddelen toe te laten die altijd beter zijn dan bestaande
behandelingen en/of door de eisen aan klinisch onderzoek aan te
scherpen. Lidstaten waren over deze wensen meer verdeeld. Door
strengere eisen te stellen aan onderzoek, zouden geneesmiddelen later op
de markt kunnen komen. En door alleen betere geneesmiddelen toe te
laten dan bestaande behandelingen, zou er minder keuze en daarmee ook
minder concurrentie mogelijk zijn.
Veel lidstaten spraken hun zorgen uit over de beperkte beschikbaarheid
van sommige centraal toegelaten geneesmiddelen, deels veroorzaakt
omdat fabrikanten deze producten niet in alle EU-landen op de markt
brengen. Er was dan ook brede steun voor invoering van een mogelijke
verplichting voor fabrikanten om een toegelaten geneesmiddel
beschikbaar te stellen in alle lidstaten. De precieze invulling van zo’n
verplichting vereist nadere uitwerking. De Commissie is gevraagd om met
voorstellen te komen die recht doen aan de wens tot betere toegang tot
betaalbare geneesmiddelen.
Ten slotte ging de discussie over de werking en lopende evaluatie van de
regelgeving voor wees- en pediatrische geneesmiddelen. Verschillende
lidstaten spraken hun zorgen uit over de betaalbaarheid en geringe
beschikbaarheid van weesgeneesmiddelen in hun land. Ook werd
gewezen op de toekomstbestendigheid van de weesgeneesmiddelenverordening. Met de komst van gepersonaliseerde geneesmiddelen zou het
aantal (dure) weesgeneesmiddelen fors kunnen toenemen.
Nederland ondersteunde de inzet van het voorzitterschap om nauwer
samen te werken. Hierbij verwees ons land ook naar de Raadsconclusies
uit 2016, waarin al veel van de genoemde knelpunten zijn benoemd. Ons
land steunde het voorstel tot betere deling van informatie en gegevens
die bij de EMA beschikbaar zijn. Lidstaten werden uitgenodigd om zich

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-31, nr. 501

2

aan te sluiten bij het BeNeLuXa-initiatief rondom Joint Horizon Scanning.
Ons land ondersteunde tevens het voorstel om fabrikanten te verplichten
om producten waar een EU-brede, centrale markttoelating voor gegeven
is, ook binnen een bepaalde tijd in alle EU-lidstaten aan te bieden.
Minister Schippers heeft in 2017 een soortgelijk voorstel gedaan aan haar
collega-ministers.
Ten slotte heeft Nederland steun uitgesproken voor en de noodzaak van
de evaluatie van de weesgeneesmiddelenverordening. Daarbij is
benadrukt dat er een goede balans dient te bestaan tussen het stimuleren
van innovatie en de ontwikkeling van geneesmiddelen voor zeldzame
ziekten, maar ook dat deze geneesmiddelen betaalbaar moeten zijn. Ons
land wees daarbij nog eens op de verschillende studies die eerder dit jaar
zijn uitgebracht rondom aanvullende beschermingsconstructies intellectueel eigendom voor geneesmiddelen.
Ten slotte riep Nederland op tot concrete actie. In achtereenvolgende
bijeenkomsten van de EU-Gezondheidsraad is de noodzaak tot samenwerking breed ondersteund. Het ontbreekt echter aan concrete vervolgacties. Daarom heeft Nederland voorgesteld dat de informele bijeenkomst
van EU-directeuren geneesmiddelenbeleid verder zouden kunnen werken
aan een actieplan om uitvoering te geven aan de wensen van de Raad. Dit
actieplan zou vervolgens in de formele werkstructuren van de Raad
kunnen worden ingebracht. Het Oostenrijks voorzitterschap nam dit
voorstel over bij de afsluiting van de bijeenkomst.
Debat digitale gezondheid
Het debat ging over digitalisering in de zorg en de mogelijke kostenbesparing die daaruit voortkomt door effectievere preventie, hogere kwaliteit
van zorg en meer zorg op de juiste plek. Nederland gaf aan dat voor het
(digitale) zorgstelsel van de toekomst de Europese focus moet liggen op:
de patiënt centraal, zorg voor voldoende Europese financiering en veilige
en betrouwbare uitwisseling van zorggegevens (interoperabiliteit). De
Commissie beaamde de Nederlandse prioriteiten in haar conclusie van
het debat.
Teveel burgers geven nu nog data aan zogenaamde «datareuzen». De
Commissie sprak over een e-health database: een betrouwbare en veilige
plek waar burgers hun gezondheidsdata beschikbaar kunnen stellen voor
onderzoek en ander hergebruik. Dit heeft het potentieel om de grootste ter
wereld te worden. De Commissie wil geen nieuwe structuren opzetten,
maar bouwen aan bestaande netwerken. De meeste lidstaten steunen de
intentie om tot een catalogus van reeds bestaande bronnen, netwerken en
initiatieven op het veilig kunnen delen van gezondheidsdata te komen.
De voorzitter concludeerde dat er brede consensus is onder de lidstaten
over het verbeteren van de infrastructuur en voor meer samenwerking.
Europese fondsen zijn daarvoor nodig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-31, nr. 501

3