1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

34 820

Overeenkomst betreffende de vaststelling van
geharmoniseerde technische reglementen van
de Verenigde Naties voor voertuigen op wielen
en voor uitrustingsstukken en onderdelen die
daarop kunnen worden gemonteerd en/of
gebruikt, en betreffende de voorwaarden voor
wederzijdse erkenning van goedkeuringen die
krachtens die reglementen van de Verenigde
Naties zijn verleend; Genève, 14 juni 2017

B/ Nr. 2

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 29 september 2017 en het nader rapport d.d.
13 oktober 2017, aangeboden aan de Koning door de Minister van
Buitenlandse Zaken, mede namens de Minister van Infrastructuur en
Milieu. Het advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is
cursief afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 5 september 2017, no. 2017001454, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Buitenlandse Zaken, mede
namens de Minister van Infrastructuur en Milieu, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt de
overeenkomst betreffende de vaststelling van geharmoniseerde
technische reglementen van de Verenigde Naties voor voertuigen op
wielen en voor uitrustingsstukken en onderdelen die daarop kunnen
worden gemonteerd en/of gebruikt, en betreffende de voorwaarden voor
wederzijdse erkenning van goedkeuringen die krachtens die reglementen
van de Verenigde Naties zijn verleend; Genève, 14 juni 2017 (Trb. 2017, ..),
met toelichtende nota.
Het verdrag wijzigt een Overeenkomst van de Verenigde Naties, waarin
technische eisen worden gesteld aan voertuigen op wielen en onderdelen
van die voertuigen. Het wijzigingsverdrag is bedoeld om de Overeenkomst aantrekkelijker te maken voor nieuw toetredende staten. Verdragspartijen krijgen de bevoegdheid om een typegoedkeuring te verlenen op
basis van vroegere versies van de technische eisen. Andere verdragspartijen worden niet verplicht om zulke typegoedkeuringen te accepteren:
alleen een typegoedkeuring die aan de meest recente eisen voldoet, moet
door andere verdragspartijen worden geaccepteerd.2
1

De oorspronkelijke tekst van de toelichtende nota zoals voorgelegd aan de Afdeling advisering
van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.
2
Artikel 12, vierde lid.

kst-34820-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 820, nr. 2

1

De Afdeling advisering van de Raad van State adviseert de goedkeuringsprocedure voort te zetten, maar stelt vragen over typegoedkeuringen die
door andere verdragspartijen zijn verleend op basis van een eerdere
versie van de technische eisen, en over de rechtstreekse werking van
bepalingen in het verdrag.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 5 september
2017, no. 2017001454, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake de bovenvermelde Overeenkomst rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd
29 september 2017, no. W14.17.0281/IV, bied ik U hierbij aan.
Naar aanleiding van het advies van de Afdeling advisering is in de
toelichtende nota nader ingegaan op (1) typegoedkeuringen op basis van
een eerdere versie van de technische eisen alsook op (2) de vraag welke
bepalingen in het verdrag eenieder kunnen verbinden en per wanneer die
bepalingen jegens burgers verbindende kracht hebben.
Met verwijzing naar de bij het advies behorende redactionele bijlage is in
de toelichtende nota, in paragraaf 2 onder a (ECE), een redactionele
correctie aangebracht. Tevens is van de gelegenheid gebruik gemaakt om
in de toelichtende nota nog enkele andere aanvullende redactionele
correcties aan te brengen.
1. Typegoedkeuringen op basis van een eerdere versie van de technische
eisen
Volgens de toelichting is de inzet van Nederland bij de onderhandelingen
er op gericht geweest te voorkomen dat de herziening van de Overeenkomst leidt tot een aantasting van het huidige niveau van veiligheid en
milieubescherming.3 Uit de toelichting blijkt niet in welke mate dit doel is
bereikt. Dit geeft aanleiding tot twee vragen:
a. de Afdeling begrijpt dat het nuttig kan zijn om de drempel te verlagen
voor staten die nu nog geen partij zijn bij de Overeenkomst. Wel is van
belang dat dat niet alleen nieuw toetredende staten typegoedkeuringen kunnen verlenen op basis van eerdere (verouderde) technische
eisen: ook zittende verdragspartijen kunnen dit doen. Dat zou ertoe
kunnen leiden dat het huidige niveau van veiligheid en milieubescherming wordt aangetast. De toelichting gaat hier niet op in.
b. Nederland is niet verplicht typegoedkeuringen die door andere
verdragspartijen zijn verleend op basis van eerdere eisen te accepteren. Die mogelijkheid bestaat echter wel. In de toelichting wordt niet
vermeld hoe Nederland hiermee om zal gaan.
De Afdeling adviseert in de toelichting op deze twee punten in te gaan.
2. Rechtstreekse werking
a. Als een verdrag ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de StatenGeneraal, moet worden aangegeven of het verdrag naar het oordeel van
de regering bepalingen bevat die naar hun inhoud een ieder kunnen
verbinden en, indien dit het geval is, welke bepalingen het betreft.4 Het
gaat dan om een voorlopig oordeel van de wetgever; in het concrete geval
is het oordeel aan de rechter. Volgens de toelichting bij het voorliggende
wijzigingsverdrag bevat het verdrag geen een ieder verbindende
bepalingen in de zin van de artikelen 93 en 94 Grondwet, die aan

3
4

Toelichting, paragraaf 1 (Inleiding).
Artikel 2, tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 820, nr. 2

2

natuurlijke personen dan wel rechtspersonen rechtstreeks rechten
toekennen of plichten opleggen.5
De stelling dat het verdrag geen rechtstreeks werkende bepalingen bevat
is naar het oordeel van de Afdeling echter niet houdbaar. Hierbij wijst zij
op in ieder geval de volgende bepalingen.
– Het verdrag bepaalt dat verdragspartijen een typegoedkeuring,
verleend door een andere partij, moeten accepteren zonder aanvullende eisen te stellen met betrekking tot bewijsvoering.6 Het gaat dan
om een typegoedkeuring volgens het meeste recente eisenpakket.
Deze bepaling is onvoorwaardelijk en voldoende nauwkeurig om in de
nationale rechtsorde zonder meer als objectief recht te worden
toegepast, bij voorbeeld in een procedure die wordt aangespannen
door een fabrikant of importeur.7
– Als een verdragspartij een typegoedkeuring heeft verleend, maar een
andere verdragspartij constateert dat het product niet voldoet aan de
eisen, en als het product niet binnen drie maanden in overeenstemming is gebracht met de eisen, dient de goedkeuring te worden
ingetrokken.8
De Afdeling adviseert in de toelichting nader in te gaan op de vraag welke
bepalingen in het verdrag een ieder kunnen verbinden.
b. De Overeenkomst is op 8 september 2017 in het Tractatenblad
geplaatst9 en geldt daarom als bekendgemaakt met ingang van
1 november 2017.10 De Overeenkomst is echter al in werking getreden
met ingang van 14 september 2017.11 Indien de Overeenkomst bepalingen
bevat die een ieder kunnen verbinden, hebben zij pas verbindende kracht
met ingang van 1 november 2017.12 Burgers moeten immers de regels
kunnen kennen die voor hen van toepassing zijn. Dit betekent dat de
inwerkingtreding met ingang van 14 september 2017 geen betekenis heeft
voor zover het om een ieder verbindende bepalingen gaat.
De Afdeling adviseert op het voorgaande in de toelichting in te gaan.
3. Redactionele kanttekeningen
De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging goed
te vinden dat bedoeld verdrag wordt overgelegd aan de beide Kamers der
Staten-Generaal, nadat aan het vorenstaande aandacht zal zijn
geschonken.
De waarnemend vice-president van de Raad van State,
S.F.M. Wortmann
Ik moge U, mede namens de Minister van Infrastructuur en Milieu,
verzoeken mij te machtigen gevolg te geven aan mijn voornemen de

5

Toelichting, paragraaf 1 (Inleiding).
Artikel 3, tweede lid.
7
Hoge Raad 10 oktober 2014, m.n. r.o. 3.5.2, ECLI:NL:HR:2014:2928 (Rookverbodarrest).
8
Artikel 4, eerste tot en met derde lid.
9
Trb. 2017, 156 van 8 september 2017.
10
Artikel 19, eerste lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen.
11
Artikel 13 van de Overeenkomst.
12
Artikel 93 van de Grondwet.
6

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 820, nr. 2

3

Overeenkomst vergezeld van de gewijzigde toelichtende nota ter
stilzwijgende goedkeuring over te leggen aan de Eerste en aan de Tweede
Kamer der Staten-Generaal.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 820, nr. 2

4

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State betreffende no.W14.17.0281/IV
–

In paragraaf 2 onder a (ECE) van de toelichting de RDW niet aanduiden
als Rijksdienst voor het Wegverkeer, maar – met de wettelijke term –
als Dienst Wegverkeer (artikel 4a, eerste lid, van de Wegenverkeerswet
1994).

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 820, nr. 2

5