Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3172
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over de rol van de Landelijke Expertisegroep Bijzondere Zedenzaken (LEBZ) in
het publieke debat omtrent hervonden herinneringen (ingezonden 11 mei
2021).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
15 juni 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021,
nr. 3058.
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de uitzending van het programma Argos over de
beïnvloeding van het debat over hervonden herinneringen door (leden van)
de LEBZ?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2 en 4
Deelt u de mening dat het ongewenst is dat de LEBZ haar leden er toe heeft
aangespoord te proberen de publieke en wetenschappelijke opinie te
beïnvloeden in een individuele zaak, omdat de LEBZ er toch vooral voor is op
basis van dossiers, feiten en onderzoek in een individuele zaak te adviseren
aan politie en OM hoe een zaak moet worden aangepakt? Zo nee, waarom
niet? Hoe heeft het kunnen gebeuren dat (leden van) de LEBZ, zonder dat zij
het dossier van Griet op de Beeck kenden en zonder dat zij het onderzoek
hadden gezien, zich met die concrete zaak zijn gaan bemoeien in de media?
Wat gaat u er aan doen om dit in de toekomst te voorkomen?
Wat vindt u van het feit dat de coördinatoren van de LEBZ achter de
schermen pogingen hebben gedaan kritisch commentaar te (laten) leveren op
de Zorgstandaard Dissociatieve Stoornissen, en ook anderen aanspoorden dit
te doen? Getuigt dit volgens u van een objectieve instantie die slechts in
individuele zaken zou moeten adviseren, namelijk waar het gaat om
complexe zedenzaken?

1

ah-tk-20202021-3172
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Expertgroep politie orkestreerde mediaberichten «hervonden herinneringen» Griet op de Beeck
– Argos – Human – VPRO d.d. 8 mei 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

Antwoord 2 en 4
Het coördinatiepunt van de LEBZ is ondergebracht bij het Team Recherchepsychologen van de politie. Bij de oprichting in 1999 is door het College van
Procureurs-generaal vastgelegd dat het coördinatiepunt niet alleen tot taak
heeft complexe zedenzaken te laten beoordelen door de LEBZ-deskundigen,
maar dat ook het ontwikkelen van expertise, het verrichten van onderzoek en
het overdragen van kennis tot de taakstelling behoort. De LEBZ bestaat uit
interne en externe deskundigen. De externe deskundigen (klinisch psychologen en rechtspsychologen) zijn lid van de LEBZ, op grond van hun expertise
in hun vakgebied. Vanuit hun expertise mengen deze onafhankelijke
wetenschappers en behandelaars zich regelmatig in het publieke debat.
Uitspraken die externe deskundigen doen in de media of elders, doen zij op
eigen titel en vanuit hun expertise. Er bestaat geen hiërarchische verhouding
tussen de politie en de externe deskundigen van de LEBZ.
De LEBZ beoordeelt zaken nádat de politie uitvoerig opsporingsonderzoek
heeft verricht en stelt een uitgebreide analyse op, met vier deskundigen per
zaak. Uiteraard deel ik uw mening dat individuele strafzaken objectief moeten
worden beoordeeld door de LEBZ.
Vraag 3
In welke fase bevindt het onderzoek naar de LEBZ, waar de motie Van Nispen
c.s.2 toe opriep, zich op dit moment? Wanneer is dat onderzoek naar
verwachting afgerond? Erkent u dat het onderzoek van Argos laat zien
waarom dat onderzoek belangrijk is?
Antwoord 3
Ik ben het met u eens dat een onafhankelijk onderzoek belangrijk is. Ik heb
het onderwerp aangemeld voor onderzoek bij WODC. De voorbereidingen
voor het onderzoek hebben op ambtelijk niveau een aanvang genomen. De
bevindingen van de commissie-Hendriks, die overeenkomstig het verzoek van
uw Kamer onderzoek doet naar georganiseerd ritueel misbruik, zullen ook bij
het onderzoek naar het LEBZ worden betrokken.
Vraag 5
Beseft u dat de opstelling van de LEBZ in de discussie rondom hervonden
herinneringen er aan bijdraagt dat slachtoffers besluiten geen aangifte te
doen van hetgeen hen is overkomen, omdat zij geen vertrouwen hebben in
het handelen van de LEBZ? Wat gaat u er aan doen het vertrouwen van
slachtoffers terug te winnen?
Antwoord 5
De politie hecht een groot belang aan een zorgvuldige, professionele aanpak
van deze ingewikkelde, belangrijke thematiek. Iedere melding van een
zedendelict wordt serieus genomen en behoeft maatwerk. Elk slachtoffer kan
aangifte doen van een strafbaar feit en de politie neemt elke aangifte in
behandeling. Het is aan de politie om het opsporingsonderzoek te doen,
onder verantwoordelijkheid van de officier van justitie. In sommige gevallen,
nadat de politie een uitgebreid opsporingsonderzoek heeft verricht, kan op
verzoek van de officier van justitie de LEBZ worden geraadpleegd.
De Inspectie van Justitie en Veiligheid constateert in haar rapport «Verschillende Perspectieven» dat het overgrote deel van de slachtoffers positief is
over de bejegening door de politie. Verbeteringen in de bejegening kunnen er
toch ook nog worden aangebracht, daar werkt de politie hard aan. Zoals ik in
het commissiedebat politie op 10 juni jl. heb toegezegd informeer ik uw
Kamer hierover binnenkort nader per brief.

2

Kamerstuknummer 35 349, nr. 16.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2