9
Begroting Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking 2022

dus ik zou hem willen toezeggen dat wij malversaties die
serieus zijn en die een bepaalde substantie hebben, apart
aan de Kamer melden. Maar ik zou willen voorkomen dat
we de Kamer continu over relatief kleine dingen aparte
brieven moeten gaan sturen.

Begroting Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking 2022

De voorzitter:
Dat lijkt me duidelijk, meneer Klink. Oké, heel kort.

Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
- het wetsvoorstel Vaststelling van de begrotingsstaat
van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
(XVII) voor het jaar 2022 ( 35925-XVII ).
De voorzitter:
De minister heeft om vijf minuutjes bedenktijd gevraagd.
Die moties van u waren zo ingewikkeld, dus ik schors nog
even.

De heer Klink (VVD):
De minister en ik houden allebei van pragmatisme. Ik heb
ook aangegeven dat het soms om hele kleine bedragen
gaat. Soms gaat het maar om €20 of €600. Dat moeten we
natuurlijk niet allemaal separaat melden, maar ik heb ook
het bedrag van €50.000 genoemd. En als je kijkt hoe vaak
daar de afgelopen jaren sprake van was, dan gaat het maar
om twee à drie keer per jaar. Ik zou zeggen: doe dat nou
juist vanwege de transparantie separaat. Daar heeft u in
eerste termijn die toezegging op gedaan ...

De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Het woord is aan de minister.

De voorzitter:
Daar heeft de minister in eerste termijn ...

De algemene beraadslaging wordt hervat.

De heer Klink (VVD):
... en ik zou hem daar graag aan willen houden.

De Bruijn:
Dank, voorzitter. Dank aan de leden van de Kamer voor hun
inbreng in tweede termijn. De vragen die aan mij zijn
gesteld zijn van de heer Klink, die mij heeft gevraagd om
een reflectie te geven op de synergie tussen handel en hulp.
Daar kunnen we heel lang over spreken, maar ik zal het heel
kort doen. Eigenlijk is mijn antwoord in eerste termijn over
Afrika eigenlijk een goed voorbeeld van hoe die synergie
eruitziet. Want we werken vanuit Ontwikkelingssamenwerking aan de versterking van het ondernemingsklimaat in
de ontwikkelingslanden. Hier hebben niet alleen lokale
bedrijven baat bij maar ook Nederlandse bedrijven die weer
in ontwikkelingslanden handel willen drijven en daar ook
in willen investeren. Nederland vormt samen met Duitsland,
Frankrijk, Zweden en overigens ook nog de Verenigde Staten een kopgroep op het gebied van Aid for Trade. Ik denk
dat ook de heer Amhaouch met zijn inbreng laat zien hoe
die nexus goed vorm kan worden gegeven.

De Bruijn:
Ik had het over een substantieel bedrag. Ik heb dat nog even
besproken zojuist. Mag ik daar nog een keer op terugkomen
om te kijken welke limiet nou handig is? €50.000 is wel erg
laag. Ik zou zelf liever een half miljoen doen. Als we dat
kunnen afspreken, dan zijn we het hier al met elkaar over
eens. Ik wil voorkomen dat we voortdurend briefjes naar
de Kamer moeten sturen over relatief kleine bedragen.

Een van de voorbeelden die we genoemd hebben is hoe
we vrouwen steunen om digitaal handel te drijven. Daar
kunnen ook Nederlandse bedrijven van profiteren.
Andersom zorgt onze inzet vanuit Buitenlandse Handel op
imvo ook weer voor betere omstandigheden in ontwikkelingslanden. Dus in die zin werkt het als het ware twee
kanten op. Dat is het korte antwoord, maar dit is een thema
waar we natuurlijk veel over kunnen spreken.

De Bruijn:
Ik doe nu graag het voorstel dat we bij malversaties die
boven een half miljoen gaan, meteen een melding doen
aan de Kamer. €50.000 vind ik echt lastig, want heel vaak
schommelt het juist rondom dat bedrag. Dan gaan we
voortdurend rapporteren via de normale kanalen en dan
ook nog eens iedere keer een briefje erbovenop doen. Dat
vind ik gewoon wat veel worden.

Dan is er één punt waar ik nog even op wil terugkomen,
omdat daar misschien een misverstand over is ontstaan in
de eerste termijn tussen mij en de heer Klink. Dat gaat over
de melding van die malversaties. Ik heb daar net een brief
over gestuurd. In plaats van het één keer per jaar te melden
doen we dat nu dus twee keer, ook via dat portaal. De heer
Klink had mij gevraagd om tussentijds de Kamer te informeren over malversaties boven een bepaalde drempel. Dat
wordt alles bij elkaar dan wel heel veel. "Alles" is relatief,

Tweede Kamer

Begroting Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking 2022

De voorzitter:
Heel kort.
De heer Klink (VVD):
Ik weet niet wat "terugkomen" is. Komt er dan een voorstel
van uw kant?

De heer Klink (VVD):
Laten we dan €100.000 doen. Op dat punt wil ik nog een
handreiking doen, maar ...

25 november 2021
TK 27

27-9-1

De voorzitter:
Het gaat nu een beetje op de geitjesmarkt in Purmerend
lijken.

De voorzitter:
Even voor onze administratie: het amendement-Van
Dijk/Van der Lee op stuk nr. 15 is dus ontraden?

De heer Klink (VVD):
Ja, maar een half miljoen vind ik echt wel heel hoog.

De Bruijn:
Ja, dat klopt.

De Bruijn:
We gaan hier geen handjeklap doen. €100.000 is prima.

De voorzitter:
En het amendement dat eerst nr. 13 was, toen nr. 17 en nu
nr. 18 — de heer Hammelburg houdt ons graag aan het
werk — krijgt oordeel Kamer?

De voorzitter:
Eenmaal, andermaal. We hebben 35 moties. Dat is een
behoorlijke score.
De Bruijn:
Precies. Daarom ga ik nu ook beginnen met de amendementen. Of wilt u dat ik met de moties begin?
De voorzitter:
U bent de baas.

Voorzitter. Als laatste het amendement op stuk nr. 16 van
mevrouw Teunissen over de eiwittransitie. Dat moet ik
helaas ontraden. Dat betreft een onttrekking aan de begroting van mijn collega van Landbouw. Daar ga ik niet over.
Ik voel mij niet geroepen om dat oordeel Kamer te geven,
dus het is ontraden.
De voorzitter:
Prima. De moties.

De Bruijn:
O, dat is nieuw!

De Bruijn:
Voorzitter. De moties. Ik pak even het hele pakket erbij, want
het is een behoorlijke stapel.

De voorzitter:
Op dit punt.
De Bruijn:
Dan begin ik met het amendement van de heer Van Dijk op
stuk nr. 11 over het verhogen van de humanitaire hulp. Dat
amendement raad ik af. De argumentatie daarvoor heb ik
in het debat al naar voren gebracht. Ik sta voor de begroting
die we nu behandelen. 438 miljoen in 2022 is meer dan
genoeg. Ik wil niet dat andere onderdelen van de begroting
onder druk komen te staan.
De voorzitter:
Dat is het amendement op stuk nr. 11.
De Bruijn:
Dan het amendement op stuk nr. 14 van de heer Ceder en
mevrouw Kuik over de kinderprostitutie. Die krijgt oordeel
Kamer.
Dan het amendement op stuk nr. 15 over verhoging van
het Civic Space Fund. Ik kom daar zo direct op terug, omdat
er ook nog een ander amendement is. Dit amendement wil
ik ontraden, maar ik steun wel de intentie om het Civic
Space Fund te verhogen met 7,5 miljoen euro. Het amendement van zo direct kan ik dus oordeel Kamer geven. Maar
hiervan moet ik zeggen: dat is echt net even tandje te veel.
Het zet de uitvoeringscapaciteit onder druk. Ik vind dus dat
7,5 miljoen extra voldoende is.

Tweede Kamer

De Bruijn:
Exact, dat is oordeel Kamer.

Begroting Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking 2022

De motie op stuk nr. 19 van mevrouw Van Weerdenburg
wordt ontraden. Het is duidelijk dat wij de ontwikkelingssamenwerking in stand willen houden.
Voorzitter. Dan de motie op stuk nr. 20 van mevrouw Van
Weerdenburg en de heer Wilders. Deze wordt ontraden.
Wij financieren de taliban niet. Mijn collega Knapen is in
het debat van eerder deze week uitgebreid op dit punt
ingegaan. Als wij deze motie zouden steunen, zou dat
betekenen dat de regering helemaal niets meer kan, ook
geen humanitaire hulp geven. Dat zou echt dramatische
gevolgen kunnen hebben. Deze motie is dus ontraden.
De motie op stuk nr. 21 krijgt oordeel Kamer.
De voorzitter:
Eén hele korte, héle korte vraag.
Mevrouw Van Weerdenburg (PVV):
Excuus, voorzitter. Ik vraag me af of de minister wel goed
gelezen heeft, want de motie verzoekt de regering ervoor
te zorgen dat er geen cent Nederlands belastinggeld wordt
gebruikt om salarissen van ambtenaren in Afghanistan te
betalen. Het gaat dus echt over dit specifieke punt.
De Bruijn:
Nogmaals, ik ontraad de motie, omdat deze motie ons
inperkt in het doen wat wij moeten doen in het geval van

25 november 2021
TK 27

27-9-2

ernstige situaties. Ik wil dat de regering daar ruimte in
houdt. Wanneer wij stappen zullen zetten op deze terreinen,
zullen wij de Kamer daar uiteraard in meenemen, zoals mijn
collega Knapen al heeft gezegd.

De motie op stuk nr. 30: oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 31: oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 32: oordeel Kamer.

De voorzitter:
Prima. Dan de motie op stuk nr. 21.
De Bruijn:
Ik had al gezegd dat ik de motie op stuk nr. 21 oordeel
Kamer geef.
Dan de motie op stuk nr. 22. Als ik die zo mag interpreteren
dat er tegelijkertijd nog wel steeds een rol is weggelegd
voor de rijksdienst — we hebben daar bijvoorbeeld nog het
SIB-programma; dat gaan we niet zomaar schrappen —
dan krijgt deze motie oordeel Kamer.
De voorzitter:
De heer Klink knikt ja.
De Bruijn:
Ja? Dan dus oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 23 over een groene exportkredietverzekering: oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 24: oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 25: ontraden, met dezelfde argumentatie die ik eerder heb gebruikt.

De motie op stuk nr. 33: oordeel Kamer. Ik heb hier nog
even overleg over gevoerd met mijn mensen. Die werken
zo snel dat ik inderdaad toch die technische briefing kan
geven waar in de eerste termijn om werd verzocht. Dat kan
inderdaad nu al, op korte termijn. Ik zei dat we nog even
moesten wachten, maar het kan al sneller, dus dat voeg ik
graag toe aan dit oordeel.
De voorzitter:
Ik zie enthousiasme in de zaal over die technische briefing.
De heer Hammelburg (D66):
Ik had nog een hele korte vraag over de motie op stuk nr.
31.
De voorzitter:
We zijn al bij de motie op stuk nr. 33, hè!
De heer Hammelburg (D66):
Maar het ging ineens heel snel. Dat was prettig, maar ik
houd het ook snel. Mag ik de motie zo begrijpen dat
kwetsbare groepen die specifiek in het OS- en buitenlandbeleid worden benoemd, wel gewoon prioriteit blijven?
Anders zou ik zelf tegen deze motie moeten stemmen.

De motie op stuk nr. 26: oordeel Kamer.

De Bruijn:
Sorry, voorzitter, mag ik het nog even …

De motie op stuk nr. 27: oordeel Kamer. Daar moet ik wel
bij zeggen dat er een nuance is voor wat betreft de reguliere
economische dienstverlening door ambassades. Ik geloof
dat ik dat ook al zei in mijn eerste termijn. Dit is ook in het
belang van de belangenbehartiging. Maar met die uitleg
geef ik de motie oordeel Kamer.

De voorzitter:
Het gaat over de motie op stuk nr. 31.

Voorzitter. Dan de motie op stuk nr. 28. In mijn eerdere
reactie heb ik per ongeluk twee dingen door elkaar gehaald.
Ik heb toen aan de heer Hammelburg gezegd dat het
bedrijfsleven 242 miljoen bijdroeg, maar dat is onze eigen
bijdrage. Die van het bedrijfsleven is 10 miljoen. Tegelijkertijd blijft de rest van het punt overeind. We blijven daarmee
in contact en blijven dat beroep doen. Ik corrigeer me dus
even. Ik heb per ongeluk twee getallen door elkaar gehaald;
dat gebeurt weleens.
De voorzitter:
En uw oordeel over de motie op stuk nr. 28?
De Bruijn:
Die krijgt oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 29: oordeel Kamer.

Tweede Kamer

Begroting Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking 2022

De Bruijn:
Die haal ik er even bij.
De heer Hammelburg (D66):
Er staat: "zo weinig mogelijk op voorhand opgelegde
beperkingen op basis van thema en soort organisaties". We
hebben in een prioritair beleid, bijvoorbeeld voor vrouwenrechten of lhbti …
De voorzitter:
Wacht even. Dat is de motie op stuk nr. 30.
De heer Hammelburg (D66):
Sorry. Dat is mijn fout.
De voorzitter:
Het is vandaag een beetje chaos bij u, meneer Hammelburg.

25 november 2021
TK 27

27-9-3

De heer Hammelburg (D66):
Ja, ik ben vandaag goed bezig, hè?

met het schrijven van het zogenaamde BNC-fiche. Ik zou
dus willen vragen of deze motie even mag worden aangehouden. Dat zou mij enorm helpen.

De Bruijn:
De motie op stuk nr. 30 heb ik weggelegd. Wat zegt die
motie ook alweer? Die gaat toch over het Civic Space Fund?

De voorzitter:
Hij heeft ja geknikt.

De heer Hammelburg (D66):
Ja. Ik onderlijn de zinsnede "zo weinig mogelijk op voorhand
opgelegde beperkingen op basis van thema en soort organisaties", terwijl we in ons buitenlands beleid specifieke
kwetsbare groepen juist echt een extra ondersteuning willen
geven. Dat is niet voor niets een beleidsprioriteit van
Nederland.
De Bruijn:
Nee, nee, zo leggen we de motie uit.
De heer Hammelburg (D66):
Dat lijkt tegenstrijdig te zijn.
De Bruijn:
Nee, zo leggen we de motie uit.

Op verzoek van de heer Van der Lee stel ik voor zijn motie
(35925-XVII, nr. 38) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
De Bruijn:
Dan ga ik door met de motie op stuk nr. 39. Die moet ik
ontraden. Ik kan nu niet 300 miljoen extra in de begroting
bijplussen. Dit is echt iets voor het volgende kabinet. Ik sta
hier natuurlijk altijd sympathiek tegenover, maar ik kan dit
op dit moment gewoon niet doen.
De voorzitter:
De motie is dus ontraden. De heer Van der Lee, kort en
puntig.

De voorzitter:
Het is in het algemeen natuurlijk aan de eerste indiener om
een motie uit te leggen. Maar goed, we zijn er.

De heer Van der Lee (GroenLinks):
Ik vind dit argument niet zo sterk, want dat kan de minister
wel. Dat heeft zijn ambtsvoorganger ook gedaan in deze
periode door het met een kasschuif gewoon vanuit de toekomst naar het heden te halen. Dat kan deze minister ook,
dus het argument is niet overtuigend.

De Bruijn:
Voorzitter. De motie op stuk nr. 34: oordeel Kamer.

De voorzitter:
Helder.

Mag ik de heer Amhaouch vragen om de motie op stuk nr.
35 aan te houden? Die ligt namelijk voor een groot deel op
het terrein van mijn collega van OCW en ook nog op het
terrein van mijn collega van SZW. Ik begrijp de bedoeling
van de motie heel goed. Ik sta hier persoonlijk ook positief
in, maar ik wil dit echt graag even met de collega's
bespreken voordat ik iets doe wat op hun terrein ligt. Ik zou
dus graag vragen om deze motie aan te houden.

De Bruijn:
Dan scheep ik mijn opvolger weer op met een probleem,
want die moet de kasschuif weer ongedaan maken. Dat
gaan we even niet doen.
Voorzitter. Ik ben nu aangekomen bij de motie op stuk nr.
40. Dat klopt, hè?

De voorzitter:
Ik zie instemming.

De voorzitter:
Ja, daar ben ik ook.

Op verzoek van de heer Amhaouch stel ik voor zijn motie
(35925-XVII, nr. 35) aan te houden.

De Bruijn:
Die motie krijgt oordeel Kamer.

Daartoe wordt besloten.

Dan de motie op stuk nr. 41: oordeel Kamer.

De Bruijn:
Voorzitter. Dan de motie op stuk nr. 36: oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 37: oordeel Kamer.

De voorzitter:
U bent wel erg royaal zeg! Het is een goeie dag voor de
Kamer.

Dan zou ik de heer Van der Lee willen verzoeken om de
motie op stuk nr. 38 even aan te houden, omdat het voorstel
van de Europese Commissie net is ingediend. We zijn bezig

De Bruijn:
Ja, ik geloof dat ik … Precies!

Tweede Kamer

Begroting Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking 2022

25 november 2021
TK 27

27-9-4

Voorzitter. Dan de motie op stuk nr. 42. De motie krijgt
oordeel Kamer als ik deze zo mag interpreteren dat we
jaarlijks zullen rapporteren over hoe jongeren met een
beperking worden bereikt via onze BHOS-programma's.
We zullen echter geen specifiek doelgroepenbeleid gaan
voeren. Dat heb ik in de eerste termijn helder gemaakt,
dacht ik. Maar als ik de motie zo mag interpreteren dat we
dus jaarlijks rapporteren over hoe jongeren worden bereikt,
dan krijgt deze motie oordeel Kamer.
De voorzitter:
De heer Ceder steekt zijn duim omhoog.
De Bruijn:
Akkoord.
Voorzitter. De motie op stuk nr. 43 moet ik helaas ontraden.
Ik heb ook hiervoor al de argumentatie gegeven. We sturen
op effectiviteit en efficiëntie via thema's en niet op kanalen.
We waren het, dacht ik, in het debat wel een beetje eens
dat de twee dingen uiteindelijk bij elkaar komen. Maar zoals
de motie nu is geformuleerd, moet ik deze ontraden.

verband met het BNC-fiche dat wij aan het maken zijn. Kan
dat? Als dat niet zo is ...
De voorzitter:
Ze komt het ons zelf even vertellen.
De Bruijn:
Ja.
Mevrouw Teunissen (PvdD):
Heeft de minister al duidelijk wanneer dat BNC-fiche komt?
Ik geloof dat het vrij snel komt, toch?
De Bruijn:
Er wordt nu aan gewerkt. Het voorstel is net deze week
ingediend door de Europese Commissie. Daar gaan even
een paar weekjes overheen. Dat moet interdepartementaal
worden afgestemd. Daar zijn veel ministeries bij betrokken,
dus dat moet gebeuren door de coördinatiecommissie.
Maar binnen een paar weken is dat hier.

Dan de motie op stuk nr. 44.
De voorzitter:
Een hele korte vraag nog van de heer Ceder; heel, heel, heel
kort.
De heer Ceder (ChristenUnie):
De reden waarom ik deze motie toch heb ingediend, is
omdat we een discussie hebben gehad in de eerste termijn
over de 27% die in de brief staat en volgens mijn berekeningen de feitelijke 18% …
De voorzitter:
Helder.
De heer Ceder (ChristenUnie):
… waardoor het niet in lijn is met de aangenomen motie.
Daar zou u nog op terugkomen in de tweede termijn.
De Bruijn:
Daar kom ik dan nu op terug. Die 18% heeft betrekking op
de totale ODA, terwijl de 27% betrekking heeft op wat er in
mijn begroting zit. Een groot deel van de ODA zit niet in
mijn begroting, maar in die van Justitie. Dat weten we
allemaal. Maar in mijn begroting doe ik het wel. Ik vind dat
ook de juiste manier om dat te berekenen.
De voorzitter:
Ja, opgelost. Dan de motie op stuk nr. 44.
De Bruijn:
Voorzitter. Ik zou mevrouw Teunissen net als de heer Van
der Lee willen vragen om deze motie aan te houden in

Tweede Kamer

Begroting Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking 2022

Mevrouw Teunissen (PvdD):
Oké, ik houd de motie aan.
De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Teunissen stel ik voor haar motie
(35925-XVII, nr. 44) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
De Bruijn:
Voorzitter. De motie op stuk nr. 45 moet ik helaas ontraden.
We hebben dit eerder besproken. Dit is aan een nieuw
kabinet. Ik hoef dat nu niet verder toe te lichten.
De motie op stuk nr. 46 is een "spreekt uit"-motie. Ik heb
daar geen oordeel over. De Kamer gaat daar zelf over.
De motie op stuk nr. 47 krijgt oordeel Kamer.
Nou, we schieten op, voorzitter. De motie op stuk nr. 48
moet ik helaas ontraden. De motie is constructief, maar dit
is echt iets voor een nieuw kabinet.
De motie van de heer Stoffer op stuk nr. 49 begrijp ik. Ik
vind dit een belangrijk onderdeel, maar ik kan niet over
ieder apart onderdeel van allerlei programma's gaan rapporteren. We hebben een integrale aanpak. Als ik dit moet
gaan doen, moet ik dit ook bij talloze andere individuele
dingen doen. Dat wordt een enorme belasting van het
apparaat en dat wil ik niemand aandoen.
Ik kom op de motie op stuk nr. 50. Ook die motie moet ik
ontraden, want die gaat over aanpassingen aan de nu
gebruikte systematiek voor de bekostiging van de eerstejaars asielopvang. Ik ken het probleem, maar dit is echt aan
een nieuw kabinet.

25 november 2021
TK 27

27-9-5

Over de motie op stuk nr. 51 ben ik al eerder in debat
geweest met de heer Stoffer. Die ontraad ik; dat zal u niets
verbazen.
De motie op stuk nr. 52 ontraad ik ook. Ook hier hebben we
in de eerste termijn over gesproken. Ik hoef dit niet nader
toe te lichten.
Ten slotte, voorzitter. De laatste motie, die op stuk nr. 53,
van de heer Van Haga is ontraden. En dan ben ik aan het
eind.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Tot zover dit debat.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Dit is in ieder geval de laatste begroting van deze minister
in deze termijn. Heeft hij nog behoefte aan een mooi slotwoord, om ons wat kippenvel te geven terwijl we deze zaal
verlaten?
De Bruijn:
Voorzitter, het was een genoegen om onder uw bezielende
leiding ...
De voorzitter:
Dat wou ik nou net horen!
De Bruijn:
... deze begroting te mogen bespreken.
De voorzitter:
Dit is afgesproken ...
De Bruijn:
En ik dank de Kamer voor haar constructieve opstelling en
de prettige manier waarop het debat heeft plaatsgevonden.
Laat ik dat zeggen. Dus een compliment niet alleen aan de
voorzitter, maar ook aan alle leden van de verschillende
fracties.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Tot zover dit debat. Dank aan de minister.
Binnenkort stemmen we over de moties en over de begrotingen.
Ik schors een vijftal minuutjes en dan gaan we over naar
de begroting Justitie en Veiligheid.
De vergadering wordt van 14.37 uur tot 14.44 uur geschorst.

Tweede Kamer

Begroting Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking 2022

25 november 2021
TK 27

27-9-6