Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 219

Wijziging van de Kernenergiewet in verband met
de instelling van de Autoriteit Nucleaire
Veiligheid en Stralingsbescherming

Nr. 3

MEMORIE VAN TOELICHTING
I. ALGEMEEN
1. Inleiding
Het doel van dit wetsvoorstel is om door de oprichting van een zelfstandig
bestuursorgaan (verder: zbo) de expertise en kennis op het terrein van
nucleaire veiligheid en stralingsbescherming binnen de rijksoverheid
zoveel mogelijk te bundelen en effectiever te organiseren. Om dit te
bereiken wordt met dit wetsvoorstel de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en
Stralingsbescherming (verder: Autoriteit) als zbo ingesteld en worden
wettelijke taken en bevoegdheden, zoals toezicht en vergunningverlening
van de Minister van Infrastructuur en Milieu aan de Autoriteit overgedragen.
Tevens wordt het Besluit van 10 april 2015, nr. 2015000645, houdende
departementale herindeling met betrekking tot Nucleaire veiligheid en
stralingsbescherming, (Stcrt. 2015, 11080) verwerkt, waarmee de
verantwoordelijkheid van de Minister van Economische Zaken voor het
beleid en wet- en regelgeving, toezicht en uitvoering op het terrein van de
nucleaire veiligheid, stralingsbescherming, de daarmee samenhangende
crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging en waarborgen op 1 mei 2015 is
overgedragen aan de Minister van Infrastructuur en Milieu (Kamerstukken
II 2014/15, 34 000 XII, nr. 67).
Ten slotte implementeert dit wetsvoorstel onderdelen van de Richtlijn
2014/87/Euratom van de Raad van 8 juli 2014 houdende wijziging van
Richtlijn 2009/71/Euratom tot vaststelling van een communautair kader
voor de nucleaire veiligheid van kerninstallaties (PbEU L 2014, 219; verder:
wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid) voor zover dat betrekking heeft op

kst-34219-3
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

1

het regulerende lichaam.1 De Autoriteit voldoet daarmee vanaf het begin
aan de nieuwste internationale vereisten voor een regulerend lichaam op
haar terrein (Kamerstukken II 2012/13, 21 501-33, nr. 435, blz. 8–9). De
overige onderdelen van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid worden
in een later stadium geïmplementeerd in lagere, op de Kernenergiewet
gebaseerde regelgeving.
2. Aanleiding
Context
De nucleaire sector in Nederland is relatief klein, maar zeer gevarieerd. Er
is één middelgrote kernenergiecentrale in Borssele, een kleine, reeds
buiten bedrijf gestelde, kernenergiecentrale in Dodewaard en er zijn twee
onderzoeksreactoren (in Petten en Delft). De reactor in Petten is verantwoordelijk voor circa 60% van de Europese en 30% van de wereldwijde
productie van medische isotopen. Het bedrijf Mallinckrodt in Petten
verwerkt deze tot medische producten. URENCO heeft in Almelo een
verrijkingsfabriek waar naast uranium verscheidene andere isotopen
worden verrijkt voor de medische en industriële sector. De COVRA in
Borssele is de centrale faciliteit voor de opslag van al het Nederlandse
radioactieve afval. Verder wordt er in Nederland een grote verscheidenheid aan radioactieve bronnen en versnellers gebruikt voor medische
toepassingen, onderzoek en industriële doeleinden (er zijn circa duizend
vergunninghouders op basis van de Kernenergiewet) en vindt er vervoer
van radioactieve stoffen en, al dan niet bestraalde, splijtstoffen plaats.
De N.V. Elektriciteits-Produktiemaatschappij Zuid-Nederland (EPZ) heeft
vergunning gekregen voor de verlenging van de ontwerpbedrijfsduur van
de kerncentrale Borssele en is bezig met het uitvoeren van de daarvoor
benodigde maatregelen. Verder zijn er lessen getrokken uit de ramp van
Fukushima die leiden tot aanpassingen van de kerncentrale Borssele.
Voorts zijn er plannen voor de bouw van de nieuwe onderzoeksreactor
«Pallas» te Petten, de modificatie van de onderzoeksreactor te Delft en de
bouw van vier protonenklinieken. Ten slotte moet de veiligheid, beveiliging en stralingsbescherming continu worden verbeterd.
Dit vraagt van de overheid onder meer om nieuwe complexe vergunningen te verlenen, de veiligheidseisen te vernieuwen en nieuwe
toezichtprotocollen te ontwikkelen. Daarvoor is een goede organisatie
nodig van de onderdelen van het rijksoverheid die verantwoordelijk zijn
voor nucleaire veiligheid en stralingsbescherming.
Probleemanalyse
De Minister van Economische Zaken was verantwoordelijk voor beleid en
wet- en regelgeving op de terreinen nucleaire veiligheid, stralingsbescherming, de daarmee samenhangende crisisvoorbereiding, alsmede
beveiliging en waarborgen en voor de Kernenergiewet. Hij werd hierbij
ondersteund door een programmadirectie van het Ministerie van
Economische Zaken, de Kernfysische Dienst en het Team Advies
Netwerken (nucleair) van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) en
1

De wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid spreekt van een «bevoegde regelgevende autoriteit».
In IAEA-documenten wordt in dit verband gesproken over een «regulatory body», hetgeen in
het Tractatenblad is vertaald met «regulerend lichaam». Deze laatste term heeft de voorkeur,
omdat de term «bevoegde regelgevende autoriteit» ten onrechte de indruk kan wekken dat het
geven van regels de hoofdtaak van een dergelijke lichaam is. Vergunningverlening, toezicht op
naleving en handhaving zijn echter de belangrijkste instrumenten van een regulerend lichaam
voor nucleaire veiligheid. Het geven van regels is daarbij weliswaar niet uitgesloten, maar dit
zal in de eerste plaats geschieden door de reguliere wetgever. Om deze reden wordt verder in
deze toelichting de voorkeur gegeven aan de term «regulerend lichaam», ook in de context van
de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

2

het Team Stralingsbescherming van de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland.
Deze organisatie van taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden
sloot niet optimaal aan bij de intentie van de internationale verdragen en
regelgeving van het Euratom en het Internationale Atoomenergieagentschap (verder: IAEA). Deze verdragen en regelgeving vereisen dat het
regulerende lichaam voor nucleaire veiligheid en stralingsbescherming
voldoende onafhankelijk moet zijn. Dit betekent: met voldoende afstand
van de politiek, geen onderdeel van grotere organisaties en daarmee van
afwegingen die ook niet-nucleaire zaken betreffen en beschikken over een
exclusief eigen budget voor nucleaire veiligheid en stralingsbescherming.
De bovengenoemde organisatiestructuur sloot met name niet optimaal
aan bij de intentie van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid waarin de
onafhankelijkheid van het regulerende lichaam wordt versterkt en de
transparantie verhoogd. Op bovengenoemde internationale eisen wordt in
paragraaf 3.1 en 6.1 dieper ingegaan.
Tevens leidde de bovengenoemde organisatiestructuur door versnippering van bevoegdheden, taken, middelen, kennis en bekwaamheden tot
een ongewenst ingewikkelde coördinatielast en bemoeilijkte de versnippering het bestaan en behoud van kritische massa.
Proces
In de aangenomen motie van de leden Jan Vos/Leegte (Kamerstukken II
2012/13, 32 645, nr. 48) heeft de Tweede Kamer hierop aangesloten door
de regering te verzoeken:
1. om de taken en bevoegdheden op het terrein van nucleaire veiligheid
en stralingsbescherming te bundelen in een autoriteit nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming en
2. ervoor te zorgen dat deze autoriteit onafhankelijk is.
In zijn brief aan de Tweede Kamer van 19 april 2013 over de uitvoering van
de motie Jan Vos/Leegte (Kamerstukken II 2012/13, 32 645, nr. 51, blz. 1)
heeft de Minister van Economische Zaken geschreven dat hij het
belangrijk vindt dat er een goede, onafhankelijke autoriteit met voldoende
kritische massa komt:
– die ervoor kan zorgen dat de nucleaire veiligheid en de stralingsbescherming in Nederland zijn gewaarborgd,
– die voldoet aan de vereisten die daar in internationale regelgeving aan
worden gesteld en
– waarin de deskundigheid bij de overheid op dit terrein zoveel mogelijk
is gebundeld.
In het kader van de voorbereiding van de Autoriteit is advies gevraagd
aan IAEA. Het IAEA heeft op 21 november 2013 advies uitgebracht (zie
bijlage 1 bij Kamerstukken II 2013/14, 32 645, nr. 58 en Kamerstukken I
2013/14, 32 645, B; verder: het eerste IAEA-advies). Mede naar aanleiding
van dit advies is besloten de Autoriteit als zbo vorm te geven en deze bij
de Minister van Infrastructuur en Milieu te positioneren. De Minister van
Infrastructuur en Milieu heeft daartoe een organisatiebesluit voorbereid
en de Minister van Economische Zaken heeft de daarvoor benodigde
wetgeving voorbereid (Kamerstukken II 2013/14, 32 645, nr. 58, blz. 2 en
Kamerstukken I 2013/14, 32 645, B, blz. 2). Vanwege de in de inleiding
genoemde departementale herindeling is de voorbereiding van de
benodigde regelgeving overgenomen door de Minister van Infrastructuur
en Milieu.
De voorbereiding van de organisatie geschiedt in twee fasen. Allereerst is
op 1 januari 2015 de Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming als één geïntegreerde organisatie feitelijk van start gegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

3

Hiertoe zijn de verschillende diensten op het gebied van nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming van de Ministeries van Economische
Zaken en van Infrastructuur en Milieu samengevoegd in een dienst bij het
Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Deze dienst staat onder leiding
van een kwartiermaker/beoogd bestuursvoorzitter (Kamerstukken II
2014/15, 25 422, nrs. 116 en 119).
Dit wetsvoorstel strekt tot het realiseren van de tweede fase, het
vormgeven van de Autoriteit als zbo.
3. De vorm van de Autoriteit
3.1 Internationale eisen
In dit wetsvoorstel wordt de Autoriteit vormgegeven als zbo. Deze keuze
vloeit voort uit het vereiste van onafhankelijkheid dat in internationale
regelgeving is neergelegd.
In internationale regelgeving worden eisen gesteld aan de onafhankelijkheid van een autoriteit voor nucleaire veiligheid en stralingsbescherming. Zo is bijvoorbeeld in het op 20 september 1994 te Wenen tot
stand gekomen Verdrag van het IAEA inzake nucleaire veiligheid
(Trb. 1994, 284) vastgelegd dat elke Verdragsluitende Partij passende
maatregelen neemt om te zorgen voor een daadwerkelijke scheiding van
taken tussen het regulerende lichaam en andere lichamen of organisaties
die zich bezighouden met de bevordering of het gebruik van kernenergie.
Een vergelijkbare verplichting is opgenomen in andere IAEA-verdragen en
Euratom-richtlijnen, waaronder de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid.
Daarnaast gaat het IAEA in verschillende Safety Standards dieper in op de
vereiste onafhankelijkheid van het regulerende lichaam. Het IAEA
onderscheidt daarbij zes aspecten waarvoor de onafhankelijkheid moet
worden uitgewerkt: politiek, wetgeving, financieel, bekwaamheid,
voorlichting en internationaal.
Het politieke aspect van onafhankelijkheid brengt met zich mee dat het
regulerende lichaam duidelijk en effectief is gescheiden van organisaties
die kernenergie bevorderen. Dit houdt in dat het regulerende lichaam niet
is onderworpen aan politieke beïnvloeding of druk bij het nemen van
beslissingen over nucleaire veiligheid. Het regulerende lichaam kan wel
ter verantwoording worden geroepen voor het vervullen van zijn taken.
De wetgevingsaspecten van onafhankelijkheid houden onder andere in,
dat:
– de taken en de onafhankelijkheid van het regulerende lichaam wettelijk
zijn geregeld,
– het regulerende lichaam ter uitwerking van formele wetgeving de
bevoegdheid heeft om algemene regels over nucleaire veiligheid te
stellen of te ontwerpen,
– het regulerende lichaam de bevoegdheid heeft beschikkingen vast te
stellen, waaronder handhavingsbeschikkingen.
De financiële aspecten van onafhankelijkheid houden in dat verzekerd is
dat het regulerende lichaam over voldoende staf en financiële middelen
beschikt om zijn taken naar behoren te kunnen vervullen.
Het aspect bekwaamheid houdt in dat het regulerende lichaam beschikt
over de onafhankelijke, technische deskundigheid die nodig is voor een
goede uitvoering van zijn taken. Het management van het regulerende
lichaam moet de verantwoordelijkheid en de bevoegdheid hebben om de
daarvoor benodigde staf aan te nemen. Verder moet het regulerende
lichaam de mogelijkheid hebben onafhankelijke adviesorganen in te
stellen, opdrachten te kunnen verlenen voor onderzoek en ontwikkeling
ten behoeve van de uitvoering van zijn taken en advies te kunnen
inwinnen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

4

Het aspect van voorlichting houdt in dat het regulerende lichaam bevoegd
is om onafhankelijk naar het publiek te kunnen communiceren over zijn
regels, vereisten, beschikkingen en opinies.
De internationale aspecten van onafhankelijkheid houden in dat het
regulerende lichaam bevoegd is contacten te onderhouden met de
regulerende lichamen van andere landen en met internationale organisaties ten einde samenwerking te bevorderen en relevante informatie uit
te wisselen.
De reden waarom de onafhankelijkheid van het regulerende lichaam in
internationaal verband zo belangrijk wordt gevonden, is te verzekeren dat
de beslissingen van het regulerende lichaam met betrekking tot nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming kunnen worden genomen zonder druk
van belangen die kunnen conflicteren met nucleaire veiligheid of
stralingsbescherming. Bij nucleaire veiligheid en stralingsbescherming
kan het immers gaan om (soms zeer) complexe en technische materie.
Voor goede besluitvorming hierover is specialistische kennis en deskundigheid vereist. Voorts hebben de ongelukken met de kerncentrales in
Tjernobyl en Fukushima aangetoond dat de gevolgen van deze
ongelukken groot kunnen zijn. Dit onderstreept te meer de noodzaak dat
de besluitvorming met betrekking tot nucleaire veiligheid en stralingsbescherming zorgvuldig en op basis van de juiste kennis en deskundigheid
en zonder ongewenste beïnvloeding door andere belangen, en dus in
onafhankelijkheid, moet geschieden.
Het IAEA erkent dat het regulerende lichaam niet in alles volledig
onafhankelijk kan zijn van de rest van de overheid. Het zal moeten
functioneren binnen het nationale systeem van wetten en begrotingen net
zoals andere onderdelen van de overheid dat moeten doen.
3.2 Een zbo
Gelet op de internationale eisen is in dit wetsvoorstel gekozen voor een
zbo als vorm voor de Autoriteit. Met een zbo wordt de grootste onafhankelijkheid gerealiseerd. Een zbo is immers niet ondergeschikt aan een
Minister en de leden van het zbo kunnen niet een aan de Minister
ondergeschikte ambtenaar zijn.
Een zbo is «een bestuursorgaan van de centrale overheid dat bij de wet
met openbaar gezag is bekleed, en dat niet hiërarchisch ondergeschikt is
aan een Minister» (artikel 1, onder a, Kaderwet zelfstandige bestuursorganen (verder: Kzbo)).
Een zbo kan uitsluitend worden ingesteld, indien wordt voldaan aan één
van de drie in de Kaderwet zbo’s genoemde instellingsmotieven. Het
aanwezig zijn van één van die instellingsmotieven alléén is niet voldoende
om te besluiten tot de instelling van een zbo.
Voor de Autoriteit is de eerste van drie instellingsvoorwaarden voor een
zbo, namelijk dat er behoefte is aan politiek onafhankelijke oordeelsvorming op grond van specifieke deskundigheid, van toepassing. Immers,
de onafhankelijke oordeelsvorming is mede op grond van internationale
regelgeving vereist. Voorts gaat het bij nucleaire veiligheid en stralingsbescherming om zeer specialistische deskundigheid die in Nederland maar
schaars aanwezig is.
Het huidige kabinetsbeleid is erop gericht om terughoudend te zijn met
zbo’s. Dit betekent niet dat er een moratorium is op de oprichting van
nieuwe zbo’s. Het betekent wel dat er nog meer dan voorheen belang
wordt gehecht aan de aanvullende motivering – naast de aanwezigheid
van een instellingsmotief – voor het oprichten van een nieuw zbo. Voor de
Autoriteit is deze motivering gelegen in het feit dat de onafhankelijkheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

5

van de Autoriteit niet alleen een nationale wens is (zie de in het begin
genoemde Kamermotie), maar ook een internationale verplichting.
Met de keuze voor een zbo is niet gekozen voor een agentschap of
onderdeel van een agentschap.
Een agentschap is een intern verzelfstandigd in de uitvoering werkzaam
dienstonderdeel van een ministerie dat een eigen sturingsmodel en
financiële administratie heeft. Een agentschap is ondergeschikt aan een
Minister. Deze ondergeschiktheid zou de onafhankelijkheid van de
Autoriteit te veel beperken. Ook wanneer de taken van de Autoriteit als
agentschap wettelijk worden vastgelegd, blijft de betrokken Minister
verantwoordelijk voor de uitoefening van die taken en wordt de beoogde
onafhankelijkheid niet bereikt. Overigens zou de Autoriteit aan verschillende criteria voor de instelling van een agentschap niet kunnen voldoen.
Zo staat het voor een agentschap vereiste sturingsmodel, met de rollen
van eigenaar, opdrachtgever en opdrachtnemer in één hiërarchische
kolom, op gespannen voet met de door het IAEA vereiste onafhankelijkheid voor de Autoriteit.
Ook als onderdeel van een agentschap kan de Autoriteit niet voldoen aan
het voor een agentschap vereiste sturingsmodel. Bovendien is de
internationale ontwikkeling voor een autoriteit op het gebied van
nucleaire veiligheid en stralingsbescherming in de afgelopen tien jaar juist
om hiervan een aparte en herkenbare organisatie te maken. Nederland
zou zich internationaal gezien negatief onderscheiden door de Autoriteit
een onderdeel te laten worden van een ander agentschap.
De keuze voor een zbo wordt ondersteund door het eerste IAEA-advies.
4. Verhouding tot de Kaderwet zbo’s
4.1 Inleiding
De Kaderwet zbo’s geeft algemene regels over de positionering van een
zbo ten opzichte van de voor de zbo politiek verantwoordelijke Minister.
Dit betekent dat de bepalingen uit de Kaderwet zbo’s voor publiekrechtelijke zbo’s zonder eigen rechtspersoonlijkheid in principe op de Autoriteit
van toepassing zijn.
Voor de Autoriteit zullen een aantal bepalingen van de Kaderwet zbo’s
ongewijzigd van toepassing zijn. Echter op een aantal punten is er
aanleiding om regels te stellen die leiden tot een grotere onafhankelijkheid van de Autoriteit. Daarom is in dit wetsvoorstel voor een aantal
onderwerpen gebruik gemaakt van de mogelijkheid om bepalingen uit de
Kaderwet zbo’s aan te vullen en in een enkel geval om van bepalingen uit
de Kaderwet zbo’s af te wijken.
4.2 Kaderwet zbo’s direct van toepassing
Onderwerpen uit de Kaderwet zbo’s die ongewijzigd van toepassing zijn
op de Autoriteit, zijn:
– goedkeuring van mandaatverlening aan het zbo (artikel 8 Kzbo),
– het personeel dat voor het zbo werkt staat onder gezag van dat zbo
(artikel 16 Kzbo),
– het opstellen van een jaarverslag (artikel 18, eerste lid, Kzbo),
– zorgvuldigheid bij de uitoefening taken en bevoegdheden door het zbo
(artikel 19 Kzbo),
– het indienen van een ontwerpbegroting door het zbo bij de betrokken
Minister (artikel 25 Kzbo),
– het onverwijld melden aan de betrokken Minister van aanmerkelijke
verschillen in de inkomsten of uitgaven van het zbo (artikel 30 Kzbo),

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

6

–
–

inschrijving van bepaalde gegevens van het zbo in een openbaar
register (artikel 40 Kzbo),
de zorg voor de beveiliging van gegevens van het zbo (artikel 41 Kzbo).

4.3 Aanvullingen op de Kaderwet zbo’s
4.3.1 Aanvullingen op bepalingen van de Kaderwet zbo’s
De Kaderwet zbo’s wordt in dit wetsvoorstel op de volgende punten
aangevuld:
– het vereiste dat de bestuursleden geen aan enige Minister ondergeschikte ambtenaar kunnen zijn (artikel 9 Kzbo en artikel 5, zesde lid,
Kew),
– de mogelijkheid tot openbaarmaking van de redenen van het ontslag
van de bestuursleden van de Autoriteit (artikelen 12, eerste lid, Kzbo en
artikel 6, tweede lid, Kew),
– geen financiële en andere belangen van bestuursleden die de
onpartijdigheid van de Autoriteit kunnen schaden (artikelen 13 Kzbo en
artikel 5, vijfde lid, Kew),
– het verzenden van het jaarverslag van de Autoriteit niet alleen aan de
Minister van Infrastructuur en Milieu en de beide kamers van de
Staten-Generaal maar ook aan de Ministers van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Veiligheid en
Justitie (artikelen 18, tweede lid, Kzbo en artikel 11 Kew),
– het verkrijgen van inlichtingen van het zbo door verschillende
ministers (artikelen 20 Kzbo en artikel 12, eerste lid, Kew),
– het vaststellen van een bestuursreglement dat slechts betrekking kan
hebben op een aantal onderwerpen (artikelen 11 Kzbo en artikel 12b
Kew),
– de betrokkenheid van diverse ministers bij de taakverwaarlozingsregeling (artikelen 23 Kzbo en artikel 12d Kew) en
– de betrokkenheid van diverse ministers bij het vijfjaarlijks verslag aan
de Staten-Generaal over het functioneren van het zbo (artikelen 39
Kzbo en artikel 12e Kew).
Op deze aanvullingen wordt hieronder per punt ingegaan.
Op grond van artikel 9 van de Kaderwet zbo’s zou een bestuurslid van de
Autoriteit geen ondergeschikte ambtenaar mogen zijn van de Minister van
Infrastructuur en Milieu. Aangezien de Autoriteit met vrijwel elke andere
Minister te maken kan krijgen, in het bijzonder met de Ministers van
Economische Zaken, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport, is het niet wenselijk dat een
bestuurslid van de Autoriteit van enige Minister een ondergeschikte
ambtenaar is. Ook vanwege het feit dat ambtenaren niet meer in dienst
van één ministerie zijn, maar in algemene rijksdienst, is ter verhoging van
de onafhankelijkheid van de Autoriteit bepaald dat bestuursleden van
geen enkele Minister een ondergeschikte ambtenaar kunnen zijn.
In het wetsvoorstel is voor de Autoriteit de verplichting opgenomen dat
de Autoriteit een bestuursreglement vaststelt. Uit de Kaderwet zbo’s volgt
dat een bestuursreglement de goedkeuring behoeft van de Minister wie
het aangaat (artikelen 1, onderdeel b, en 11, eerste lid, Kzbo). Dit is de
Minister van Infrastructuur en Milieu (artikel 12b, tweede lid, Kew).
Voorts is bepaald dat het bestuursreglement van de Autoriteit alleen
regels bevat over de wijze van besluitvorming, het financiële beheer, de
administratieve organisatie, vervanging van leden, vertegenwoordigingsbevoegdheid en procedures met het oog op een goede en zorgvuldige
uitoefening van de taken. Het bestuursreglement mag derhalve geen
voorschriften bevatten die zien op de werkwijze voor zover deze de
onafhankelijke taakuitoefening van de Autoriteit betreffen. Dit in verband
met de in paragraaf 3.1 bedoelde internationale vereisten om niet te
treden in de onafhankelijke taakuitoefening van de Autoriteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

7

De regeling voor de benoeming, schorsing en het ontslag én voor de
bezoldiging of schadeloosstelling van de bestuursleden uit de Kaderwet
zbo’s is voor de Autoriteit in de Kernenergiewet ingevuld. De Minister van
Infrastructuur en Milieu wordt aangewezen als de Minister die hiervoor
bevoegd is. In de Kaderwet zbo’s wordt in dit verband namelijk gesproken
van de Minister wie het aangaat. Voor de onafhankelijkheid van de
Autoriteit is het goed om duidelijk te maken dat deze bevoegdheden
alleen toekomen aan de Minister van Infrastructuur en Milieu.
De regeling uit de Kaderwet zbo’s, dat de bestuursleden van het zbo geen
nevenfuncties vervullen die ongewenst zijn met het oog op een goede
vervulling van hun functie of de handhaving van hun onafhankelijkheid of
van het vertrouwen daarin, wordt in dit wetsvoorstel aangevuld. Een
bestuurslid van de Autoriteit mag ook geen financiële of andere belangen
hebben waardoor zijn onpartijdigheid in het geding kan zijn. Dit is
gebeurd, omdat de Autoriteit op grond van de in paragraaf 3.1 bedoelde
internationale regelgeving ook onafhankelijk moet zijn van onder andere
de gebruikers van kernenergie en van anderen die handelingen met
splijtstoffen of radioactieve stoffen verrichten. Deze onafhankelijkheid kan
namelijk ook door financiële of andere belangen in het geding komen. Een
voorbeeld van een dergelijk financieel of ander belang is het zijn van
aandeelhouder in de houder van een vergunning op grond van de
Kernenergiewet.
De regeling uit de Kaderwet zbo’s voor het jaarverslag, het verkrijgen van
inlichtingen van de Autoriteit door de betrokken Minister, de taakverwaarlozingsregeling en het vijfjaarlijkse verslag aan de Staten-Generaal over
het functioneren van het zbo zijn in die zin aangevuld, dat daarbij behalve
de Minister van Infrastructuur en Milieu tevens de Ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
worden betrokken. Zo wordt voorgesteld dat ook die twee ministers:
– het jaarverslag van de Autoriteit krijgen toegestuurd en
– van de Autoriteit alle voor hun taak benodigde inlichtingen kunnen
verkrijgen en inzage kunnen vorderen in alle informatie, indien dat
voor de vervulling van hun taak redelijkerwijs nodig is.
Verder zal de Minister van Infrastructuur en Milieu met deze twee
ministers overleggen alvorens gebruik te maken van de taakverwaarlozingsregeling of alvorens het vijfjaarlijkse verslag over de Autoriteit voor
de Staten-Generaal op te stellen.
Deze betrokkenheid doet recht aan hun rol van opdrachtgever voor de
Autoriteit.
Bij een nucleair ongeval zijn de Minister van Infrastructuur en Milieu en de
Minister(s) wie het aangaat(n) verantwoordelijk voor de coördinatie van
de crisisbeheersing, de besluitvorming over straling gerelateerde
maatregelen en de coördinatie en uitvoering daarvan. Naast de Minister
van Infrastructuur en Milieu is dit met name de Minister van Veiligheid en
Justitie in verband met zijn verantwoordelijkheid voor rampenbestrijding
en crisisbeheersing en in het bijzonder de crisiscoördinatie tussen de
verschillende betrokken ministers en andere betrokken overheden bij een
nucleair ongeval waarbij de nationale veiligheid in het geding is. In
verband met deze verantwoordelijkheid van de Minister van Veiligheid en
Justitie en de rol van de Autoriteit hierbij, wordt voorgesteld dat ook deze
Minister het jaarverslag van de Autoriteit krijgt toegestuurd en dat hij van
de Autoriteit alle voor zijn taak benodigde inlichtingen kan krijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

8

4.3.2 Niet in de Kaderwet zbo’s geregelde onderwerpen
Daarnaast bevat het wetsvoorstel een aantal bepalingen, die niet in de
Kaderwet zbo’s zijn geregeld. Het gaat om de volgende onderwerpen:
– de aanwijzing van het lidmaatschap van het bestuur van de Autoriteit
als vertrouwensfunctie in de zin van artikel 1, eerste lid, onderdeel a,
van de Wet veiligheidsonderzoeken (artikel 5, zevende lid, Kew),
– procedures voor belangenconflicten (artikel 8 Kew),
– de financiën en het personeel van de Autoriteit (artikelen 9 en 10 Kew),
– de mogelijkheid om een reglement op te stellen over de verstrekking
van inlichtingen door of aan de Autoriteit (artikel 12, tweede lid, Kew).
Ook op deze punten wordt hieronder per punt ingegaan.
Het lidmaatschap van het bestuur van de Autoriteit wordt aangewezen als
vertrouwensfunctie, omdat deze functie de mogelijkheid biedt de
nationale veiligheid te schaden. Aanwijzing van deze functie als vertrouwensfunctie door de Minister, die verantwoordelijk is voor het beleidsterrein waartoe een vertrouwensfunctie behoort, ligt, gezien de aard
daarvan, minder voor de hand. Een dergelijke aanwijzing moet namelijk
elke vijf jaar worden herbeoordeeld (artikel 3, vierde lid, Wet veiligheidsonderzoeken). Gelet op de wettelijke taken van de Autoriteit op met name
het terrein van beveiliging is daar geen noodzaak toe.
Ter uitvoering van artikel 5, tweede lid, onderdeel e, van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid is een bepaling opgenomen die de Autoriteit
verplicht procedures op te stellen ter voorkoming of oplossing van
belangconflicten bij de uitoefening van haar taken. Deze procedures
moeten op zowel op het bestuur als het personeel van de Autoriteit
betrekking hebben.
Ter uitvoering van artikel 5, tweede lid, onderdeel c, van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid is een bepaling opgenomen die de Minister
van Infrastructuur en Milieu verplicht om de Autoriteit voldoende
financiële middelen voor haar taken ter beschikking te stellen. Voorts
moet hij de Autoriteit als een aparte post in zijn begroting opnemen.
Tevens wordt bepaald dat de Minister van Infrastructuur en Milieu de
Autoriteit voor de uitoefening van haar taken voldoende en gekwalificeerd
personeel ter beschikking stelt.
Aanvullend ten opzichte van de regeling van de Kaderwet zbo’s is de
mogelijkheid voor de Ministers van Infrastructuur en Milieu, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van
Veiligheid en Justitie om gezamenlijk nadere regels vast te stellen over de
door de Autoriteit aan hun te verstrekken gegevens of inlichtingen
(bijvoorbeeld over het werkplan van de Autoriteit of over ingrijpende
beslissingen van de Autoriteit). Omgekeerd kan ook worden vastgelegd
welke gegevens of inlichtingen deze ministers aan de Autoriteit
verschaffen die relevant zijn voor het functioneren van de autoriteit
(bijvoorbeeld voor het optreden van de Autoriteit richting vergunninghouders).
4.4 Afwijkingen van de Kaderwet zbo’s
4.4.1 Inleiding
Op een aantal punten wordt in het wetsvoorstel afgeweken van de
Kaderwet zbo’s. Zo kan de Minister van Infrastructuur en Milieu geen
beleidsregels vaststellen met betrekking tot de taakuitoefening door de
Autoriteit (artikel 12a, dat afwijkt van artikel 21, eerste lid, Kzbo). Verder
beschikt de Minister slechts over een beperkt vernietigingsrecht: hij kan
alleen besluiten van de Autoriteit wegens strijd met het recht vernietigen
(artikel 12c, dat afwijkt van artikel 22, eerste lid, Kzbo dat ook vernietiging
wegens strijd met het algemeen belang mogelijk maakt). In de paragrafen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

9

4.4.2 en 4.4.3 wordt uiteengezet waarom deze afwijkingen van de
Kaderwet zbo’s nodig zijn. In paragraaf 4.4.4 wordt de balans opgemaakt
en de verhouding tussen de Minister en de Autoriteit geschetst.
4.4.2 Geen beleidsregels
De wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid verhoogt de eisen die worden
gesteld aan de onafhankelijkheid van het regulerende lichaam (artikel 5,
tweede en derde lid, wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid). Deze
bepalingen moeten worden gelezen in het licht van overweging 6 van de
richtlijn dat gaat over de onafhankelijkheid van het regulerende lichaam.
In overweging 6 van de richtlijn wordt een sterk regulerend lichaam met
daadwerkelijke onafhankelijkheid in zijn besluitvorming bij regulering
namelijk een fundamenteel vereiste van het regelgevingskader van de
Gemeenschap voor nucleaire veiligheid genoemd. Verder wordt het van
belang geacht dat het regulerende lichaam beschikt over de mogelijkheid
om gebruik te maken van haar bevoegdheden, op onpartijdige en
transparante wijze en vrij van ongewenste beïnvloeding van haar
besluitvorming bij regulering. Reguleringsbeslissingen en handhavingsacties op het gebied van nucleaire veiligheid moeten op basis van
objectieve technische en veiligheidsgerelateerde overwegingen worden
vastgesteld zonder ongepaste externe invloeden die afbreuk kunnen doen
aan de veiligheid, zoals de ongepaste beïnvloeding in verband met
veranderende politieke, economische en maatschappelijke omstandigheden.
De bevoegdheid om beleidsregels te kunnen vaststellen met betrekking
tot de taakuitoefening van een zbo is bedoeld om een kader te stellen, of
bij te stellen, waarbinnen de taakuitoefening van door het zbo moet
plaatsvinden (Kamerstukken II 2001/02, 27 426, nr. 21). Een dergelijke
bevoegdheid verdraagt zich slecht met de hiervoor omschreven onafhankelijkheid. Beleidsregels, ook al zijn deze algemeen geformuleerd, hebben
immers juist de bedoeling om de besluitvorming in individuele gevallen te
sturen. Om deze reden is ervoor gekozen om de Minister van Infrastructuur en Milieu deze bevoegdheid met betrekking tot de Autoriteit te
onthouden.
Daarnaast is in dit verband ook de uitspraak van het Hof van Justitie van
de Europese Unie van 9 maart 2010 (zaak C-518/07, Commissie tegen
Duitsland) van belang. Het Hof concludeerde in deze uitspraak dat het
stelsel van toezicht op een autoriteit voor de bescherming van persoonsgegevens in strijd was met de desbetreffende richtlijnbepaling, omdat de
autoriteiten hun taken niet «in volledige onafhankelijkheid» konden
vervullen. Het overheidstoezicht had namelijk tot gevolg dat er rechtstreeks of indirect invloed kon worden uitgeoefend op de beslissingen van
de toezichthoudende autoriteiten en dat in voorkomend geval deze
beslissingen ingetrokken of vervangen konden worden.
De situatie van de Autoriteit is weliswaar niet identiek aan die van het
arrest, maar wel in hoge mate vergelijkbaar. Waar een autoriteit voor de
bescherming van persoonsgegevens «volledig onafhankelijk» moet zijn,
geldt op grond van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid ten aanzien
van de Autoriteit de eis dat deze «daadwerkelijk onafhankelijk» is. Dat
komt op hetzelfde neer en maakt bovengenoemde uitspraak van het Hof
ook voor dit geval relevant. De Autoriteit is immers, net zoals in de situatie
van het arrest, (onder meer) bevoegd voor het toezicht op de naleving van
wet- en regelgeving. Zonder de aanpassingen ten opzichte van de
Kaderwet zbo’s zou het mogelijk zijn dat rechtstreeks of indirect invloed
kan worden uitgeoefend op de beslissingen van de Autoriteit. Ten slotte
oordeelt de Autoriteit, net zoals in de situatie in het arrest geval was met
de bescherming persoonsgegevens, over een onderwerp dat verstrekkende maatschappelijke gevolgen kan hebben, namelijk nucleaire
veiligheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

10

Aan het genoemde arrest heeft Nederland voor het College bescherming
persoonsgegevens (dat ook een zbo is) de conclusie verbonden dat de
bepalingen van de Kaderwet zbo’s over het vaststellen van beleidsregels
en het vernietigen van besluiten niet kunnen worden toegepast (artikel
59a Wet bescherming persoonsgegevens). Voor de Autoriteit ligt het in de
rede om op een vergelijkbare wijze van de Kaderwet zbo’s af te wijken
door de Minister van Infrastructuur en Milieu niet de bevoegdheid toe te
kennen beleidsregels te kunnen vaststellen met betrekking tot de
taakuitoefening van de Autoriteit.
4.4.3 Vernietiging alleen wegens strijd met het recht
Hetgeen in paragraaf 4.4.2 is opgemerkt over beleidsregels geldt
eveneens voor de beperking van het vernietigingsrecht. Met dien
verstande dat ervoor is gekozen om de bevoegdheid van de Minister van
Infrastructuur en Milieu tot vernietiging van besluiten van de Autoriteit
niet geheel uit te sluiten maar te beperken tot de mogelijkheid van
vernietiging wegens strijd met het recht. Deze keuze berust op de
gedachte dat er geen reden is om eventuele besluiten van de Autoriteit,
die in strijd met het recht zijn, te laten voortbestaan. Het (beperkte)
vernietigingsrecht ziet op alle besluiten van de Autoriteit. Voor de
beperking van het vernietigingsrecht is voorts van belang dat de
vernietigingsgrond «strijd met het algemeen belang» ook het energiebelang en het belang van de energiepolitiek omvat. Het zou de onafhankelijkheid van de Autoriteit te veel aantasten als de beslissingen van de
Autoriteit daartegen kunnen worden afgewogen en vervolgens vernietigd
kunnen worden.
Aangetekend zij hierbij nog dat het IAEA zich heeft uitgesproken tegen het
vernietigingsrecht: «({) it is a provision that should only be foreseen in the
context of appeals procedures against NSRPA (dat is de Autoriteit)
decisions in order to elimenate the potential of arbitrary interference by
the Minister (of Infrastructure and the Environment) with NSRPA
activities.» (advies van 31 juli 2014, het «tweede advies», alinea 12, zie
hierover paragraaf 11 van deze toelichting).
In het geval dat de Minister van Infrastructuur en Milieu van zijn beperkte
vernietigingsrecht gebruik maakt, meldt hij de vernietiging van een besluit
van de Autoriteit onverwijld aan het parlement (het voorgestelde artikel
12c, tweede lid, Kew). Van het vernietigingsbesluit wordt tevens
mededeling gedaan in de Staatscourant (artikel 22, tweede lid, Kzbo).
Overigens blijven de gebruikelijke bezwaar- en beroepsmogelijkheden van
belanghebbenden tegen beschikkingen van de Autoriteit onverkort van
kracht.
4.4.4 Balans: de verhouding tussen de Minister van Infrastructuur en
Milieu en de Autoriteit
De in de vorige paragrafen besproken afwijkingen van de Kaderwet zbo’s
leiden ertoe dat de Minister van Infrastructuur en Milieu jegens de
Autoriteit beschikt over een beperkt maar toereikend toezichtsinstrumentarium. Daarmee is een goede balans gevonden tussen enerzijds de
verantwoordelijkheid van de Minister en anderzijds het belang van de
Autoriteit om haar taken in onafhankelijkheid te verrichten en de
internationale vereisten hieromtrent. In paragraaf 3.1 is uitgebreid op deze
internationale vereisten en het belang van de onafhankelijkheid ingegaan.
De Minister van Infrastructuur en Milieu beschikt ingevolge de Kaderwet
zbo’s en het wetsvoorstel over de volgende bevoegdheden en toezichtinstrumenten met betrekking tot de Autoriteit:
– de benoeming, schorsing en ontslag van de leden van het zbo,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

11

–
–
–
–
–
–

de vaststelling van de bezoldiging of schadeloosstelling van de leden
van het zbo,
de bepaling van de hoogte van de financiële middelen die de Autoriteit
ter beschikking worden gesteld,
de mogelijkheid van de Autoriteit alle inlichtingen te vragen die hij
nodig heeft voor de uitoefening van zijn taak,
de goedkeuring van het bestuursreglement van de Autoriteit,
de vernietiging van besluiten van de Autoriteit, wanneer deze in strijd
met het recht zijn en
het treffen van de noodzakelijke voorzieningen wanneer de Autoriteit
haar taak ernstig verwaarloost.

5. Bestuurlijke inrichting en organisatie van de Autoriteit
5.1 De vorm van het zbo
In lijn met het regeerakkoord VVD-PvdA (Bruggen slaan, 29 oktober 2012,
blz. 43) wordt voorgesteld de Autoriteit vorm te geven als een publiekrechtelijk zbo dat deel uitmaakt van de rechtspersoon Staat der Nederlanden en waarbij alleen het bestuur van de Autoriteit tot het zbo zal
behoren. Het personeel dat ter ondersteuning van het bestuur aan deze
ter beschikking wordt gesteld zal een ambtelijke dienst van het Ministerie
van Infrastructuur en Milieu zijn.
5.2 Bestuur
Het bestuur van de Autoriteit zal bestaan uit minimaal twee en maximaal
drie leden, waaronder de voorzitter. De leden van het bestuur worden
voor een periode van vijf jaar benoemd en kunnen eenmaal voor
eenzelfde termijn worden herbenoemd. De (her)benoeming vindt plaats
op grond van de deskundigheid of ervaring, die nodig is voor de
uitoefening van de taken van de Autoriteit (artikel 5, eerste tot en met
derde lid, Kew). Lidmaatschap van het bestuur van de Autoriteit is een
vertrouwensfunctie in de zin van artikel 1, eerste lid, onderdeel a, van de
Wet vertrouwensonderzoeken (artikel 5, zevende lid, Kew).
Schorsing en ontslag van leden van het bestuur vinden slechts plaats
wegens ongeschiktheid of onbekwaamheid voor de vervulde functie dan
wel wegens andere zwaarwegende in de persoon van de betrokkene
gelegen redenen. Daarnaast kan ontslag ook op eigen verzoek plaatsvinden.
De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (verder: WNT) is van toepassing op het bestuur van de
Autoriteit (artikelen 1.1 en 1.2 WNT).
5.3 Financiële middelen
De Minister van Infrastructuur en Milieu stelt aan de Autoriteit voor de
uitoefening van haar taken voldoende financiële middelen ter beschikking
en neemt de Autoriteit als afzonderlijke post op in de begroting van het
Ministerie van Infrastructuur en Milieu (artikel 9 Kew). De Autoriteit zendt
de Minister van Infrastructuur en Milieu hiervoor jaarlijks voor 1 april een
ontwerpbegroting voor het daaropvolgende jaar (artikel 25 Kzbo). De
Autoriteit is verplicht de Minister van Infrastructuur en Milieu periodiek
informatie te verschaffen over de door de Autoriteit te leveren en
geleverde prestaties (artikel 44a Comptabiliteitswet 2001).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

12

5.4 Personeel
Hoewel het personeel formeel niet in dienst van de Autoriteit zal zijn, zal
het onder het gezag van de Autoriteit staan en over zijn werkzaamheden
uitsluitend aan de Autoriteit verantwoording afleggen. De Minister van
Infrastructuur en Milieu stelt de Autoriteit voldoende en gekwalificeerd
personeel ter beschikking om haar taken te kunnen uitvoeren (artikel 10
Kew en artikel 16 Kzbo). De Minister van Infrastructuur en Milieu zal de
Autoriteit mandaat verlenen om dit personeel aan te kunnen nemen.
De Minister van Infrastructuur en Milieu, als Minister die verantwoordelijk
is voor het beleidsterrein waarin de medewerkers van de Autoriteit
werkzaam zijn, kan, in overeenstemming met de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, (bepaalde) medewerkersfuncties van
de Autoriteit aanwijzen als vertrouwensfunctie (artikel 3, eerste lid, Wet
veiligheidsonderzoeken).
5.5 Reikwijdte van de taken en bevoegdheden
De taken en bevoegdheden van de Autoriteit liggen op het terrein van
nucleaire veiligheid en stralingsbescherming, de daarmee samenhangende crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging en waarborgen (artikel 3,
derde lid, Kew). De betekenis van de begrippen nucleaire veiligheid,
stralingsbescherming, de daarmee samenhangende crisisvoorbereiding,
alsmede beveiliging en waarborgen wordt hieronder toegelicht.
Nucleaire veiligheid heeft betrekking op het bereiken van goede, geschikte
voorwaarden voor het inwerking hebben van, het voorkomen van
ongelukken met of het verminderen van de gevolgen van ongelukken, in
nucleaire inrichtingen en heeft als doel de bescherming van werknemers,
het publiek en het milieu tegen ongewenste stralingsrisico’s te
waarborgen. Nucleaire inrichtingen zijn inrichtingen waarin kernenergie
kan worden vrijgemaakt, of waarin splijtstoffen kunnen worden
vervaardigd, bewerkt, verwerkt, of opgeslagen.
De primaire verantwoordelijkheid voor nucleaire veiligheid en stralingsbescherming berust altijd bij degene die een nucleaire inrichting drijft of die
handelingen met splijtstoffen of radioactieve stoffen verricht. De overheid
is onder meer verantwoordelijk voor het beleid en de wet- en regelgeving
met betrekking tot nucleaire veiligheid en stralingsbescherming, vergunningverlening en het toezicht op de naleving van die wet- en regelgeving.
Stralingsbescherming betreft de bescherming van mens en milieu tegen
de schadelijke effecten van blootstelling aan ioniserende straling, alsmede
de middelen om deze bescherming te bereiken. De ioniserende straling
kan afkomstig zijn van bijvoorbeeld nucleaire inrichtingen, splijtstoffen,
radioactieve (afval)stoffen of toestellen die ioniserende straling kunnen
uitzenden, zoals röntgenapparaten, versnellers en cyclotrons.
De crisisvoorbereiding heeft betrekking op wat in de Kernenergiewet een
ongeval met een categorie A- of B-object of een radiologische noodsituatie wordt genoemd. Een ongeval is een gebeurtenis als gevolg
waarvan straling kan vrijkomen die tot een verhoogd risico kan leiden
voor mens of milieu. Een ongeval kan ook een gebeurtenis zijn die een
gecoördineerde inzet vergt om een verhoogd stralingsrisico voor mens of
milieu te voorkomen of te verminderen. Een categorie A-object is
bijvoorbeeld een kerncentrale of een onderzoeksreactor. Een categorie
B-object is bijvoorbeeld een inrichting waarin splijtstoffen of radioactieve
stoffen worden opgeslagen, een inrichting voor uraniumverrijking of een
inrichting waarin radioactieve stoffen worden bereid of toegepast. Een
radiologische noodsituatie is een situatie die een dringend optreden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

13

vereist om mensen, dieren, planten en goederen tegen blootstelling aan
ioniserende straling te beschermen.
Tot de voorbereiding worden verschillende taken gerekend. De Autoriteit
is in de eerste plaats vanuit haar centrale rol op het terrein van nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming betrokken bij het onderhouden en
uitvoeren van het Nationale Crisisplan Stralingsincidenten (voorheen:
Nationaal Plan Kernongevallen). Daarnaast zal de Autoriteit nauwe
banden onderhouden met de ministeries van Infrastructuur en Milieu
(coördinator kernongevallenbestrijding), Veiligheid en Justitie (nationale
crisiscoördinator, veiligheidsregio’s) en van Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (gezondheidszorg, distributie jodiumprofylaxe) en in goed overleg
met de buurlanden België en Duitsland normen stellen voor de voorbereiding van nucleaire ongevallen en crises. Voorts zorgt de Autoriteit voor
de ononderbroken beschikbaarheid en de training van experts die als
adviseur in de crisisorganisatie kunnen worden ingezet en het in stand
houden van een expertise- en monitoringsysteem dat in geval van crisis
kan worden ingezet en waar nodig opgeschaald.
Ten slotte levert de Autoriteit een volwaardige en continue bijdrage aan
de crisisbesluitvorming:
– in elk geval van een crisis waarbij de nationale veiligheid in het geding
is en waarbij de Minister van Infrastructuur en Milieu en de Minister
van Veiligheid en Justitie, conform het Instellingsbesluit Ministeriële
Commissie Crisisbeheersing 2013 (Stcrt. 2013, 11207), het Nationale
Handboek Crisisbesluitvorming (Kamerstukken II, 2012/13, 29 668, nr.
37) en het Nationaal Crisisplan Stralingsincidenten (aangeboden bij
Kamerbrief van 6 november 2014), de crisisorganisatie coördineren en
– daarnaast in alle situaties waarin ongewenst ioniserende straling en/of
radioactief materiaal vrij komt of vrij dreigt te komen met een
verhoogd risico voor mens en milieu, waarbij de bijdrage van de
Autoriteit gewenst of noodzakelijk is. Hierbij kan bijvoorbeeld worden
gedacht aan incidenten waarbij een veiligheidsregio om een bijdrage
vraagt of aan ernstige incidenten in andere landen, zoals Fukushima.
Beveiliging heeft betrekking op het voorkómen en ontdekken van, en het
reageren op, diefstal, sabotage, onbevoegde toegang tot, illegale
overdracht van, of andere kwaadwillige handelingen met nucleaire
inrichtingen, splijtstoffen of radioactieve stoffen. Voor ultracentrifugetechnologie is tevens het aantoonbaar beheersbaar houden van onbevoegde
beïnvloeding inclusief spionage van technologie voor uraniumverrijking
van belang.
Waarborgen zijn de maatregelen ter voorkoming van het aanwenden van
nucleair materiaal voor de vervaardiging van kernwapens.
5.6 Taken en bevoegdheden
Zoals in hoofdstuk 1 is beschreven, wordt in de Autoriteit zoveel mogelijk
de deskundigheid bij de overheid op de terreinen nucleaire veiligheid en
stralingsbescherming, de daarmee samenhangende crisisvoorbereiding,
alsmede beveiliging en waarborgen gebundeld. Daarmee ontstaat op een
centrale plek bij de overheid veel deskundigheid op deze terreinen.
Daarom worden aan de Autoriteit de taken toebedeeld waarvoor deze
deskundigheid nodig is:
– de uitvoering van de taken die haar bij of krachtens de wet zijn
toegekend;
– het toezicht op de naleving van kernenergiewet- en regelgeving;
– het evalueren, voorbereiden van en adviseren over het beleid en weten
– regelgeving op basis van haar specifieke kennis en deskundigheid;
– het geven van voorlichting;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

14

–
–
–
–
–
–

het deelnemen aan activiteiten van internationale organisaties;
het samenwerken met vergelijkbare buitenlandse autoriteiten in de
nabijheid van nucleaire inrichtingen;
het onderhouden van relaties met andere vergelijkbare buitenlandse
autoriteiten en
nationale en internationale organisaties;
het met kennis ondersteunen van nationale organisaties;
het doen van onderzoek ten behoeve van de uitvoering van haar taken.

Opgemerkt wordt dat de samenstelling van het takenpakket van de
Autoriteit is gebaseerd op internationale regels en normen. Het gaat
daarbij om:
– verschillende internationale verplichtingen van het IAEA en Euratom
voor Nederland om de taken van een autoriteit op het gebied van
nucleaire veiligheid en stralingsbescherming (de Autoriteit) daadwerkelijk te scheiden van andere lichamen of organisaties die zich bezig
houden met de bevordering of het gebruik van kernenergie,
– verschillende Safety Standards van het IAEA voor een autoriteit voor
nucleaire veiligheid en stralingsbescherming en
– het advies dat het IAEA over het wetsvoorstel heeft uitgebracht (advies
van 31 juli 2014, het «tweede advies», zie paragraaf 11).
De in Nederland gewenst gevonden functionele scheiding tussen
vergunningverlening en toezicht zal voor de Autoriteit worden geborgd in
het bestuursreglement en de interne mandatering van de Autoriteit.
In dit wetsvoorstel worden verschillende bepalingen aangepast waarbij
aan de Autoriteit taken worden toegekend (zie punt 1 hierboven). De
wijzigingen ten gevolge van dit wetsvoorstel zijn zoveel mogelijk
beleidsneutraal uitgevoerd. Dit betekent dat het wetsvoorstel in principe
geen andere wijzigingen bevat dan nodig zijn voor de vorming van de
Autoriteit en het overdragen van bevoegdheden aan de Autoriteit. Op één
punt is van dit uitgangspunt afgeweken. Het betreft één van de weigeringsgronden voor een vergunning op basis van de Kernenergiewet.
Eén van die weigeringsgronden is «de energievoorziening». Deze wordt
geschrapt (artikel I, onderdeel F). Het is niet wenselijk als de Autoriteit
overwegingen als de energievoorziening bij haar besluitvorming moet
betrekken, omdat dit zou kunnen conflicteren met het belang van de
nucleaire veiligheid. Verder past deze weigeringsgrond ook niet meer in
de situatie waarin de keuze van de «brandstof» niet door de overheid
wordt bepaald, maar aan de markt wordt overgelaten. Overigens bestaat
er geen beleidskader meer om een dergelijke beoordeling te kunnen
maken. Er zijn geen Elektriciteitsplannen meer waar aan kan worden
getoetst, de wettelijke grondslag voor dergelijke plannen bestaat al jaren
niet meer. Bovendien wordt een dergelijk kader tegenwoordig zowel op
nationaal als Europees niveau niet langer wenselijk gevonden.
In lijn met dit wetsvoorstel zal ook de op de Kernenergiewet gebaseerde
regelgeving worden aangepast. Daarbij zullen verschillende bevoegdheden van de Minister van Infrastructuur en Milieu aan de Autoriteit
worden overgedragen. Het gaat daarbij met name om bevoegdheden tot
het nemen van beschikkingen, zoals bijvoorbeeld het verlenen van
vergunningen voor handelingen met ioniserende straling uitzendende
toestellen (b.v. röntgenapparatuur).
Hiermee worden alle taken op het terrein van nucleaire veiligheid en
beveiliging aan de Autoriteit overgedragen. De Minister van Infrastructuur
en Milieu behoudt echter de verantwoordelijkheid voor het beleid en de
wet-en regelgeving op deze terreinen. Daarnaast worden de taken op het
terrein stralingsbescherming, voor zover deze betrekking hebben op het
milieu, integrale vergunningverlening en de technisch-inhoudelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

15

voorbereiding van wet- en regelgeving overgedragen. Ten slotte worden
de taken op het terrein van de met nucleaire veiligheid en stralingsbescherming samenhangende crisisvoorbereiding aan de Autoriteit
opgedragen.
De overige verantwoordelijkheden op het terrein van stralingsbescherming blijven ongewijzigd. De reden hiervoor is dat deze verantwoordelijkheden als onderdeel van een ander systeem worden uitgevoerd en
daarmee dusdanig zijn verweven dat het niet efficiënt is om deze daarvan
af te zonderen. Zo voert de Douane de controle op de invoer van
radioactieve stoffen integraal uit met andere douaneactiviteiten en
inspecteert bijvoorbeeld de Inspectie SZW de stralingsbescherming van
werkenden integraal met de inspectie van andere arbeidsomstandigheden.
5.7 Taken van andere ministers en organisaties
De bundeling van deskundigheid, taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden die met de Autoriteit tot stand wordt gebracht laat onverlet dat
er taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op aanpalende
terreinen bij anderen blijven.
De Minister van Infrastructuur en Milieu is verantwoordelijk voor het
beleid en de wet- en regelgeving met betrekking tot nucleaire veiligheid
en een deel van de stralingsbescherming, de daarmee samenhangende
crisisvoorbereiding, beveiliging en waarborgen. De Autoriteit heeft wel
een taak in de voorbereiding van het beleid en de wet- en regelgeving van
deze onderwerpen.
De Minister van Infrastructuur en Milieu is tevens verantwoordelijk voor
de coördinatie van de nucleaire veiligheid en stralingsbescherming bij een
nucleair ongeval, de Minister van Veiligheid en Justitie is verantwoordelijk
voor de crisiscoördinatie tussen de verschillende betrokken ministers en
andere betrokken overheden bij een nucleair ongeval waarbij de nationale
veiligheid in het geding is. De Autoriteit stelt hierbij haar kennis ter
beschikking binnen de bestaande kaders zoals dat met name is vastgelegd
in het Nationale Handboek Crisisbesluitvorming. De Autoriteit heeft hierbij
een taak in de voorbereiding.
De Minister van Infrastructuur en Milieu is, tezamen met de Minister van
Financiën, ook verantwoordelijk voor de goedkeuring van de financiële
zekerheid voor de kosten van de buitengebruikstelling en ontmanteling
van kernreactoren.
De Minister van Economische Zaken blijft verantwoordelijk voor het
energiebeleid, waaronder het beleid met betrekking tot kernenergie.
Verder blijft hij verantwoordelijk voor het ondersteunen van bedrijven of
instellingen, of het stimuleren van bepaalde activiteiten, bijvoorbeeld de
financiering van de Stichting Voorbereiding PALLAS-reactor. Hij blijft
eveneens medeverantwoordelijk voor de crisisvoorbereiding bij nucleaire
ongevallen op terreinen die tot zijn taak behoren, zoals bijvoorbeeld
landbouw, energiedistributie en telecommunicatie.
De Ministers van Economische Zaken en van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap blijven verantwoordelijk voor de ondersteuning van
onderzoek van nucleaire veiligheid, bijvoorbeeld subsidie aan NRG of
wetenschappelijk onderzoek bij de TU Delft, tenzij het onderzoek betreft
dat de Autoriteit nodig heeft voor het uitoefenen van haar taken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

16

De Minister van Defensie blijft verantwoordelijk voor de splijtstoffen,
nucleaire inrichtingen en uitrustingen, radioactieve stoffen en ioniserende
straling uitzendende toestellen die voor gebruik bij de krijgsmacht zijn
bestemd en die van de vergunningplichten op grond van de Kernenergiewet zijn vrijgesteld.
De Ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Defensie blijven verantwoordelijk voor
beleid en wet- en regelgeving met betrekking tot stralingsbescherming
voor zover die verantwoordelijkheid nu ook bij hen ligt. De Autoriteit heeft
wel een taak in de voorbereiding hiervan.
De Minister van Buitenlandse Zaken blijft verantwoordelijk voor het beleid
met betrekking tot non-proliferatie en voor de internationale coördinatie
van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming, de daarmee samenhangende crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging en waarborgen.
De Minister van Financiën blijft verantwoordelijk voor de Wet aansprakelijkheid kernongevallen.
Het Staatstoezicht op de Mijnen, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, de SZW-Inspectie, de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de
Inspectie Militaire Gezondheidszorg blijven verantwoordelijk voor toezicht
op de naleving en de handhaving van de Kernenergiewet en daarop
gebaseerde regelgeving voor zover zij die verantwoordelijkheid nu ook
hebben (mijnbouw, product- en voedselveiligheid, werkenden, patiënten,
respectievelijk defensie). De Autoriteit ondersteunt hierbij met kennis.
Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu blijft verantwoordelijk
voor het nationale meetnet voor radioactiviteit, het doen van onderzoek
naar straling, zoals straling van medische handelingen of straling van
radon en thoron in woningen, en in geval van een kernongeval voor het
verzamelen en verwerken van gegevens om de aard en de omvang van de
(verwachte) besmetting zo snel mogelijk te kunnen inschatten.
6. Verhouding tot internationale regelgeving
6.1 Inleiding
De terreinen, waarop de Autoriteit door dit wetsvoorstel werkzaam wordt,
worden in hoge mate bepaald door internationale en Europese regelgeving. Deze regelgeving heeft zowel betrekking op de organisatie en
werkzaamheden van de Autoriteit als over materiële voorschriften op deze
terreinen. In paragraaf 3.1 is ingegaan op de relevante internationale
regelgeving die voor een regulerend lichaam op het gebied van nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming van belang is. Hierbij is tevens de
wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid genoemd.
Aangezien deze richtlijn met dit wetsvoorstel gedeeltelijk wordt geïmplementeerd, wordt in de volgende paragraaf nader op deze richtlijn
ingegaan. Daarnaast is voor de werkzaamheden van de Autoriteit nog
internationale regelgeving voor de onderwerpen beveiliging en
waarborgen, alsmede de verdragen betreffende de ultracentrifuge
technologie van belang.
6.2 Wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid
Met de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid wordt, voor zover van
belang voor het regulerende lichaam, de onafhankelijkheid van het
regulerende lichaam versterkt (artikel 5, tweede en derde lid, van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

17

richtlijn) en de transparantie verhoogd (artikel 8, eerste en derde lid, van
de richtlijn).
Het belang van de onafhankelijkheid van het regulerende lichaam wordt in
de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid als volgt onderstreept. Een sterk
regulerend lichaam met daadwerkelijke onafhankelijkheid in haar
besluitvorming wordt een fundamenteel vereiste gevonden van het
regelgevende kader van de Gemeenschap voor nucleaire veiligheid.
Voorts wordt het van het grootste belang geacht dat het regulerende
lichaam over de mogelijkheid beschikt om gebruik te maken van haar
bevoegdheden op een onpartijdige en transparante wijze en vrij van
ongewenste beïnvloeding van haar besluitvorming en zo te zorgen voor
een hoog niveau van nucleaire veiligheid. Het belang van de onafhankelijkheid van het regulerende lichaam wordt daarom in de richtlijn versterkt
(artikelen 5, tweede en derde lid, van de richtlijn).
Zo moeten lidstaten er voor zorgen dat het regulerende lichaam daadwerkelijk onafhankelijk is van ongewenste beïnvloeding op haar besluitvorming (artikel 5, tweede lid, aanhef, van de richtlijn). In de vorige versie
van de richtlijn was functionele scheiding van andere organen of
organisaties die betrokken zijn bij de bevordering of het gebruik van
kernenergie nog voldoende. Met de voorgestelde keuze om de Autoriteit
als zbo op te richten en te positioneren bij de Minister van Infrastructuur
en Milieu wordt aan het versterkte vereiste van de wijzigingsrichtlijn met
betrekking tot onafhankelijkheid van het regulerende lichaam voldaan.
Artikel 5, tweede lid, onderdeel a, tweede gedeelte, van de richtlijn bepaalt
dat het regulerende lichaam geen instructies zoekt of aanvaardt bij de
uitvoering van haar taken. De implementatie van deze bepaling van de
richtlijn, voor zover het instructies van ministers zou betreffen, wordt
reeds in voldoende mate verzekerd door bestaande wetgeving. In artikel 1,
onderdeel a, van de Kaderwet zbo’s is opgenomen dat een zbo niet
hiërarchisch ondergeschikt is aan een Minister. Daarmee handelt een zbo
onafhankelijk van de verantwoordelijke Minister en kan de Minister ten
aanzien van het zbo alleen die bevoegdheden uitoefenen die voortvloeien
uit de Kaderwet zbo’s. De Minister kan geen instructies geven in individuele gevallen. Ook andere ministers hebben geen bevoegdheid om
instructies te geven. Hetzelfde geldt voor eventuele instructies van
degenen die een kernreactor exploiteren. Bovendien bepaalt het voorgestelde artikel 3, tweede lid, van de Kernenergiewet dat de Autoriteit haar
taken in onafhankelijkheid vervult. Dit betekent dat de Autoriteit dergelijke
instructies niet mag zoeken, noch aanvaarden.
De wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid heeft er verder toe geleid dat er
in het wetsvoorstel bepalingen zijn opgenomen over procedures voor
belangenconflicten en de financiën (artikelen 5, tweede lid, onderdelen c
en e, van de richtlijn). Deze bepalingen zijn in paragraaf 4.3 aan de orde
geweest.
Voor de implementatie van de overige gedeelten van de artikelen 5,
tweede en derde lid, van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid is het
niet nodig de wetgeving aan te passen.
Artikel 8 van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid heeft betrekking op
transparantie en verplicht onder ander het regulerende lichaam om
werkers en het publiek informatie te verstrekken over de normale
bedrijfsomstandigheden van nucleaire inrichtingen (eerste lid) en om
samen te werken met de vergelijkbare autoriteiten van andere lidstaten
die in de nabijheid van (Nederlandse) nucleaire inrichtingen zijn gelegen
(derde lid). Deze taken van de Autoriteit zijn neergelegd in het voorgestelde artikel 3, derde lid, onderdelen d en f).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

18

In deel III van deze toelichting is een transponeringstabel opgenomen.
Hierin is aangegeven hoe deze gedeelten uit de richtlijn voor de Autoriteit
worden geïmplementeerd.
6.3 Beveiliging
Voor het onderwerp beveiliging zijn er verschillende internationale
regelingen relevant voor de werkzaamheden van de Autoriteit. Ingevolge
deze internationale regelgeving is de Autoriteit betrokken bij het nemen
van effectieve maatregelen en het handhaven op het vlak van beveiligen
van nucleair materiaal en kennis met betrekking tot productie, gebruik,
opslag en transport van nucleair materiaal, fysieke en cyberbeveiligingsmaatregelen, waaronder het in aantoonbare mate weerstand bieden tegen
terrorisme, diefstal, misbruik, onttrekking van nucleair materiaal,
clandestiene nucleaire activiteiten en overige dreigingen, waaronder
spionage, alsmede de aansluiting van de bedrijfsbeveiligingsorganisatie
op politie- en terreurbestrijding organisaties en export en overlading. Dit
om de ontvreemding en het onwettige gebruik van nucleair materiaal te
voorkomen en tegen te gaan. Hierbij zal de Autoriteit samenwerken met
de industrie en het publiek en de industrie en het publiek informeren over
de relevante wet- en regelgeving.
6.4 Waarborgen
Nederland is op grond van verschillende internationale verdragen over
het onderwerp waarborgen voor non-proliferatie (safeguards) verplicht
om maatregelen te nemen en het IAEA inlichtingen te verstrekken. Deze
inlichtingen zijn voor het IAEA van belang om na te kunnen gaan of
bepaalde basismaterialen en bijzondere splijtstoffen niet worden gebruikt
voor de vervaardiging van kernwapens of andere nucleaire explosiemiddelen. Verder moet Nederland de inspecteurs van het IAEA en Euratom
toelaten en eventuele sancties van Euratom ten uitvoer leggen.
De Autoriteit ziet toe op de naleving van de internationale verplichtingen
inzake verificatie en waarborgen voor non-proliferatie, is het
aanspreekpunt voor de IAEA- en Euratom-inspecties, accrediteert en
begeleidt Euratom- en IAEA-inspecteurs en de aangiften van nucleair
materiaal aan het Euratom en het IAEA door de vergunninghouders van
nucleaire inrichtingen
7. Overdracht taken
De Minister van Infrastructuur en Milieu is met ingang van 1 mei 2015
verantwoordelijk voor het beleidsterrein nucleaire veiligheid en stralingsbescherming. De volgende (mede-)bevoegdheden van de Minister van
Economische Zaken zijn met ingang van die datum aan de Minister van
Infrastructuur en Milieu overgedragen:
– de voordracht tot vaststelling, wijziging of intrekking van algemene
maatregelen van bestuur (artikelen 1, tweede lid, 26, eerste lid,
onderdelen a en c, 32, vijfde lid, en 35, eerste volzin, 37a, eerste en
tweede lid, Kew),
– de medeverantwoordelijkheid (tezamen met de Minister van Financiën)
voor de goedkeuring van de financiële zekerheid voor de ontmanteling
van kernreactoren (artikel 15f, eerste en tweede lid, Kew),
– het stellen van nadere regels voor het splijtstoffenregister (artikel 26,
tweede lid, Kew),
– het aanwijzen van ambtenaren die zijn belast met het meten van doses
ioniserende straling en het bepalen van radioactieve besmetting
(artikel 58, tweede lid, Kew).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

19

Voorts wordt de definitie van «Onze Minister» voor het hoofdstuk over
crisisvoorbereiding gewijzigde van de Minister van Economische Zaken in
de Minister van Infrastructuur en Milieu (artikel 38, onderdeel a, Kew). Dit
wetsvoorstel strekt mede tot aanpassing van deze bepalingen.
8. Uitvoering en handhaving
Het wetsvoorstel brengt geen wijzigingen in normen voor het bedrijfsleven of burger en verandert daardoor niets aan de uitvoerbaarheid of
handhaafbaarheid van de Kernenergiewet en de daarop gebaseerde
regelgeving.
9. Regeldruk
Het wetsvoorstel heeft geen effecten op de regeldruk voor bedrijven en
burgers.
Het wetsvoorstel stelt de Autoriteit als zbo in. De Autoriteit voert de taken
uit en oefent de bevoegdheden uit die haar bij of krachtens de wet zijn
toegekend. Het gaat hierbij om bestaande taken en bevoegdheden die nu
aan de Minister van Infrastructuur en Milieu en/of andere ministers zijn
opgedragen. De vorming van de Autoriteit zorgt ervoor dat het bedrijfsleven voor de onderwerpen nucleaire veiligheid en stralingsbescherming
een duidelijker aanspreekpunt heeft bij de overheid.
Artikel 4, eerste lid, Kew maakt het mogelijk dat bij algemene maatregel
van bestuur aan de Autoriteit de bevoegdheid wordt verleend om nadere
regels te stellen over organisatorische of technische onderwerpen op het
gebied van nucleaire veiligheid, stralingsbescherming en beveiliging. Dit
zijn bij uitstek de onderwerpen, waarvoor de Autoriteit de deskundigheid
heeft. Er wordt nog beoordeeld voor welke onderwerpen het nuttig en
wenselijk is om de Autoriteit deze bevoegdheid te geven. Het wetsvoorstel
biedt slechts de basis voor het toekennen van deze bevoegdheid. In de
gevallen dat hiervan gebruik wordt gemaakt en bij het stellen van de
nadere regels zal een afzonderlijke toetsing van de regeldruk plaatsvinden.
10. Financiële gevolgen rijksoverheid
De vorming van de Autoriteit heeft geen gevolgen voor de rijksbegroting.
11. Advisering en consultatie
Het wetsvoorstel is op 3 juli 2014 aan het IAEA voor advies voorgelegd.
Het IAEA heeft zijn (tweede) advies op 31 juli 2014 uitgebracht. Het advies
is tegelijkertijd met dit wetsvoorstel naar de Tweede Kamer gestuurd.
Voorts zijn Greenpeace, de Nederlandse Vereniging voor Stralingshygiëne
en de Vereniging Nucleair Nederland als stakeholders over het
wetsvoorstel geconsulteerd. Alle drie staan ze positief tegenover de
instelling van de Autoriteit.
12. Besliskader privatisering en verzelfstandiging
In zijn brief van 23 maart 2013 aan de Voorzitter van de Eerste Kamer heeft
de Minister voor Wonen en Rijksdienst namens het kabinet toegezegd het
Besliskader privatisering en verzelfstandiging (verder: besliskader) te
gebruiken bij de besluitvorming over privatisering en verzelfstandiging
(Kamerstukken I 2012/13, C, I). Het besliskader is ook toegepast op de
vorming van de Autoriteit. De meeste onderdelen van het besliskader zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

20

al eerder in deze toelichting of in andere documenten geregeld of
behandeld. In onderdeel IV van deze toelichting is daarom een tabel
opgenomen waarin is aangegeven waar de verschillende onderdelen van
het besliskader in relatie tot de vorming van de Autoriteit aan de orde zijn
geweest. In deze paragraaf wordt op de nog resterende onderdelen
ingegaan.
Het bij de vorming van de Autoriteit betrokken publieke belang is
veiligheid in verband met ioniserende straling, in het bijzonder de
adequate borging van de bescherming tegen de risico’s van ioniserende
straling. Het doel is dat de veiligheid in verband met ioniserende straling
verder wordt vergroot doordat de kennis en expertise op het gebied van
nucleaire veiligheid, stralingsbescherming, de daarmee samenhangende
crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging en waarborgen bij de rijksoverheid zoveel mogelijk wordt gebundeld in één onafhankelijke
autoriteit. Door deze bundeling van kennis en expertise is een intensievere
samenwerking en uitwisseling van voor de veiligheid relevante informatie
mogelijk en kunnen de inzichten en ervaringen makkelijker en sneller
worden gedeeld. Ook de toepassing van het internationale leidende
principe bij nucleaire veiligheid van voortdurende verbetering («continuous improvement») wordt hierdoor verbeterd. De onafhankelijkheid van
de Autoriteit borgt dat de beslissingen van overheid met betrekking tot
nucleaire veiligheid en stralingsbescherming worden genomen op basis
van de daarvoor benodigde deskundigheid zonder ongepaste externe
invloeden die afbreuk kunnen doen aan de veiligheid. Ook dit versterkt het
publieke belang van de veiligheid.
De mate waarin de veiligheid door de vorming van de Autoriteit
toeneemt, is niet kwantificeerbaar.
II. ARTIKELEN
Artikel I
Artikel I van het wetsvoorstel bevat voorstellen tot wijziging van de
Kernenergiewet.
Onderdelen A, H, I, M, O en Aa
Als gevolg van het Besluit van 10 april 2015, houdende departementale
herindeling met betrekking tot nucleaire veiligheid en stralingsbescherming (Stcrt. 2015, 11080), is de Minister van Infrastructuur en Milieu
belast met de behartiging van de aangelegenheden op het terrein van
nucleaire veiligheid en stralingsbescherming en de verantwoordelijkheid
voor de Kernenergiewet, voor zover deze voor 1 mei 2015 was
opgedragen aan de Minister van Economische Zaken. Door genoemde
onderdelen wordt de Kernenergiewet met deze wijzigingen in overeenstemming gebracht.
Onderdeel D
Artikel 3
Het voorgestelde eerste lid van artikel 3 regelt de instelling van de
Autoriteit. De Autoriteit is een zbo dat onderdeel uitmaakt van de Staat. In
het tweede lid wordt de onafhankelijke positie van de Autoriteit expliciet
benoemd. Het derde lid geeft een opsomming van de taken van de
Autoriteit. De taken en bevoegdheden van de Autoriteit liggen op het
gebied van nucleaire veiligheid en stralingsbescherming, de daarmee
samenhangende crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging en waarborgen
(verder: het taakgebied van de Autoriteit).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

21

Het voorgestelde tweede lid bepaalt dat de Autoriteit haar taken in
onafhankelijkheid vervult. Dit betekent dat deze door alle betrokkenen in
acht moet worden genomen. De Autoriteit moet er bij het vervullen van
haar taken over waken dat zij dit in onafhankelijkheid doet. Zowel het
bestuur van de Autoriteit als het personeel van de Autoriteit moeten
hiermee rekening houden. Verder zal de Minister van Infrastructuur
hiermee rekening moeten houden bij het uitoefenen van de bevoegdheden die hij heeft om zijn ministeriële verantwoordelijkheid voor de
Autoriteit waar te kunnen maken.
Het derde lid, onderdeel a, regelt dat de Autoriteit de taken die haar bij of
krachtens wet- en regelgeving zijn toegekend uitvoert. Dit zijn voor een
groot deel taken uit de Kernenergiewet en de daarop gebaseerde lagere
regelgeving die nu worden uitgevoerd door de Minister van Infrastructuur
en Milieu. Dit zijn onder andere het verlenen van vergunningen, ontheffingen en goedkeuringen op grond van de Kernenergiewet en de daarop
gebaseerde regelgeving. Onverlet de primaire verantwoordelijkheid van
de vergunninghouder voor de veiligheid voert de Autoriteit veiligheidsbeoordelingen van nucleaire inrichtingen uit. De aanvragers of houders van
vergunningen zijn verplicht om door middel van veiligheidsrapporten en
andere documenten te bewijzen dat de installatie gedurende de gehele
levenscyclus voldoet aan de door de Autoriteit opgestelde veiligheidseisen. De Autoriteit toetst en beoordeelt of de door de vergunningaanvrager of -houder ingediende documenten de veiligheid van de
installatie voldoende aantonen. De bevoegdheid tot toetsing en beoordeling van deze documentatie geldt op basis van de bij of krachtens de
wet toegekende bevoegdheid tot vergunningverlening. Ook is de
Autoriteit bijvoorbeeld belast met het beheer van het register voor
splijtstoffen en ertsen en het beheer van het register van stralingsdeskundigen. Naast de overdracht van bestaande taken aan de Autoriteit, staan
in het wetsvoorstel ook een aantal nieuwe taken die aan de Autoriteit
worden toegekend, zoals het geven van voorlichting, het evalueren,
voorbereiden en adviseren over beleid en wet- en regelgeving en het
opstellen van een bestuursreglement. De toelichting op de onderdelen E,
F, J en K, N, P tot en met X bevat een volledig overzicht van de taken die
de Autoriteit op grond van de Kernenergiewet worden toegekend.
Onderdeel b van het derde lid regelt dat de Autoriteit toezicht houdt op de
naleving van de regels op grond van de Kernenergiewet en daarop
gebaseerde regelgeving binnen haar taakgebied. Voor specifieke terreinen
worden op basis van artikel I, onderdeel W, van deze wet (artikel 58, eerste
lid, onderdeel b, Kew) ook andere toezichthouders aangewezen. De
taakverdeling tussen de verschillende toezichthouders bij of krachtens de
Kernenergiewet is reeds toegelicht in paragraaf 5.7 van het algemene deel
van de toelichting.
De Autoriteit bereidt op basis van het derde lid, onderdeel c, binnen haar
taakgebied ten behoeve van de verantwoordelijke Minister wet- en
regelgeving en beleid voor en evalueert deze en adviseert hierover. Het
gaat om de technisch-inhoudelijke voorbereiding van aspecten van weten regelgeving over onderwerpen als stralingsbescherming, nucleaire
veiligheid, radioactief afval en ontmanteling, nucleair crisismanagement
en beveiliging. De Autoriteit kan een evaluatie van beleid, wet- en
regelgeving en genomen besluiten zoals vergunningen en goedkeuringen
organiseren. Voorbeeld is een self assessment als voorbereiding van een
Integrated Regulatory Review Service van het IAEA. De Autoriteit kan
belanghebbenden consulteren in het kader van haar rol bij de voorbereiding van beleid, wet- en regelgeving en vergunningsverlening.
Bijvoorbeeld door middel van hoorzittingen, workshops met experts.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

22

De Minister van Infrastructuur en Milieu is verantwoordelijk voor het
beleid en de wet- en regelgeving met betrekking tot nucleaire veiligheid
en een deel van de stralingsbescherming (het andere deel ligt bij de
Ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport).
Op grond van onderdeel d van het derde lid behoort het informeren van
het publiek en de vergunninghouders over nucleaire veiligheid en
stralingsbescherming ook tot de taken van de Autoriteit. Daarbij kan onder
meer worden gedacht aan:
– het informeren over de mogelijke stralingsrisico’s van handelingen
met splijtstoffen, radioactieve stoffen of over nucleaire inrichtingen in
zijn algemeenheid,
– het informeren over de normale bedrijfsomstandigheden van nucleaire
inrichtingen en
– het verschaffen van informatie over de vereisten voor nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming, over beslissingen en oordelen van
de Autoriteit en over incidenten en ongevallen.
Onderdeel e van het derde lid regelt dat deelname aan activiteiten van
internationale organisaties als taak aan de Autoriteit wordt toegekend.
Hier gaat het bijvoorbeeld om het namens Nederland zitting nemen in de
deskundigencommissies als bedoeld in artikel 31 van het EuratomVerdrag.
Op grond van onderdeel f van het derde lid heeft de Autoriteit tot taak
indien nodig samen te werken met vergelijkbare buitenlandse autoriteiten
in de nabijheid van (Nederlandse) nucleaire inrichtingen. Deze samenwerking zal in ieder geval verder moeten gaan dan het onderhouden van
relaties met andere vergelijkbare buitenlandse autoriteiten als bedoeld in
onderdeel g. De samenwerking zal onder ander omvatten het uitwisselen
en/of delen van informatie, in het bijzonder in het geval van incidenten of
ongevallen. Bij de uitwisseling van gegevens worden de nationale en
internationale privacybepalingen in acht genomen. Hiermee wordt
uitvoering gegeven aan artikel 8, eerste lid, onderdeel b, en derde lid, van
de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid.
De Autoriteit zal onderdeel uitmaken van een internationaal netwerk van
regulatory bodies in Europees en internationaal verband (derde lid,
onderdeel g). Hierin worden relaties onderhouden met vergelijkbare
autoriteiten van verdragspartners in de IAEA en EU-lidstaten, adviezen
uitgebracht aan internationale fora en deelgenomen aan missies (peer
reviews) van het IAEA en de Europese Unie. In het kader daarvan worden
bijvoorbeeld ook rapportages opgesteld die door het IAEA of de Europese
Unie worden geëist, zoals het driejaarlijkse rapport in het kader van het
Verdrag nucleaire veiligheid. Tevens onderhoudt de Autoriteit relaties met
nationale en internationale organisaties op het gebied van nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming, de daarmee samenhangende
crisisbeheersing, en beveiliging. Deze bepaling is opgenomen ter
uitvoering van artikel 8, derde lid, van de wijzigingsrichtlijn nucleaire
veiligheid.
Onderdeel h van het derde lid regelt dat de Autoriteit als deskundig
bestuursorgaan andere nationale organisaties ondersteunt met kennis
over nucleaire veiligheid, stralingsbescherming, daarmee samenhangende crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging.
Ondersteuning van andere nationale organisaties is er mede op gericht
om het in het rapport Stralingsbescherming vanuit stelselperspectief,
Evaluatie van het Nederlandse stralingsbeschermingsbeleid, van
Berenschot van 7 december 2012 geconstateerde capaciteitsprobleem van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

23

de rijksinspecties voor het toezicht op de naleving van het stralingsbeschermingsbeleid te verminderen. Tevens is deze taak in lijn met de
aanbeveling in het rapport om een goede samenwerking tussen organisaties op het gebied van stralingsbescherming te bevorderen.
Om haar taken goed uit te kunnen voeren en op de hoogte te blijven van
nieuwe ontwikkelingen biedt onderdeel i van het derde lid de
mogelijkheid dat de Autoriteit onderzoek kan doen ten behoeve van de
uitvoering van haar taken en bevoegdheden. Hieronder valt ook de
ontwikkeling van kennis en het doen van onderzoek door derden in
opdracht van de Autoriteit. Het kan bijvoorbeeld gaan om onderzoek ter
onderbouwing van nucleaire veiligheidseisen. Daarnaast valt hieronder
het nemen van initiatieven om de kennisstructuur voor nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming in Nederland te bevorderen, aangezien
de Autoriteit bij de uitoefening van haar taken afhankelijk is van de
beschikbaarheid van voldoende wetenschappelijke kennis op haar terrein.
Artikel 4
Dit artikel biedt de mogelijkheid om bij of krachtens algemene maatregel
van bestuur de Autoriteit de bevoegdheid toe te kennen om nadere regels
vast te stellen binnen haar deskundigheids- en kennisgebied. De regels
zien op technische en organisatorische onderwerpen op het gebied van
nucleaire veiligheid, stralingsbescherming, de daarmee samenhangende
crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging en waarborgen.
Overigens is de Autoriteit op grond van artikel 4:81, eerste lid, van de
Algemene wet bestuursrecht bevoegd om beleidsregels vast te stellen
voor de haar toekomende bevoegdheden. Zo kan de Autoriteit bijvoorbeeld bekendmaken op welke wijze zij de nucleaire veiligheid beoordeelt
bij aanvragen om vergunningen voor nucleaire inrichtingen. Verder heeft
de Autoriteit de mogelijkheid om niet-bindende richtlijnen, zoals «guides»,
handreikingen vast te stellen. Hiervoor is geen wettelijke grondslag nodig.
Met name in de toezichtspraktijk komen dergelijke niet-bindende
richtlijnen voor.
Het tweede lid borgt dat er op geschikte wijze kennis wordt gegeven van
een voorstel tot een regeling van de Autoriteit. Hierbij kan worden
gedacht aan een internetconsultatie of een openbare publicatie van het
ontwerp in de Staatscourant. Er is een termijn van ten minste vier weken
vastgelegd waarbinnen een ieder zienswijze naar voren kan brengen zodat
een ieder voldoende tijd heeft om te reageren op een ontwerp van
regeling van de Autoriteit. Op basis van artikel 4, eerste lid, onderdeel b,
van de Bekendmakingswet geschiedt de bekendmaking van een door de
Autoriteit vastgestelde regeling door plaatsing in de Staatscourant.
Artikel 5
De Autoriteit zal bestaan uit minimaal twee en maximaal drie leden, onder
wie de voorzitter. De leden worden benoemd voor een periode van vijf
jaar. Benoeming vindt plaats op grond van de deskundigheid of ervaring
die nodig is voor de uitoefening van de taken van de Autoriteit. Een lid
kan eenmalig worden herbenoemd. Het is mogelijk dat een «gewoon» lid
voor zijn tweede termijn als voorzitter wordt benoemd.
Om te voorkomen dat de Autoriteit geen besluiten meer zou kunnen
nemen indien er vacatures zijn ontstaan en er één lid is overgebleven, is
geregeld dat dit lid in dat geval de Autoriteit vormt, met de bevoegdheden
van de voltallige Autoriteit (vierde lid). Deze bepaling waarborgt de
continuïteit van het bestuur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

24

Ten aanzien van het vijfde lid wordt opgemerkt dat met het oog op de
onafhankelijke oordeelsvorming door de Autoriteit is vereist dat de leden
van de Autoriteit, onverminderd artikel 13, eerste lid, van de Kaderwet
zbo’s inzake nevenfuncties, geen financiële of andere belangen bij
bijvoorbeeld ondernemingen of instellingen hebben waardoor hun
onpartijdigheid in het geding kan zijn. Dit borgt dat het regulerende
lichaam daadwerkelijk onafhankelijk is van ongewenste beïnvloeding op
haar besluitvorming en geeft hiermee uitvoering aan artikel 5, tweede lid,
eerste volzin van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid.
Met het zesde lid wordt de bepaling van artikel 9 van de Kaderwet zbo’s
aangevuld. De Kaderwet zbo’s gaat uit van één Minister die betrokken is
bij het zelfstandige bestuursorgaan. Aangezien het werkterrein van de
Autoriteit zich uitstrekt over onderwerpen die meerdere ministers raken, is
de voorgestelde aanvulling, dat een lid van de Autoriteit geen ondergeschikte ambtenaar van een Minister kan zijn, noodzakelijk.
Het zevende lid wijst de functie van lid van de Autoriteit aan als vertrouwensfunctie in de zin van de Wet veiligheidsonderzoeken. Dit lid biedt de
grondslag voor de Autoriteit om een veiligheidsonderzoek te verrichten
naar de leden.
Artikel 6
In het eerste lid van het artikel wordt vastgelegd dat de Minister van
Infrastructuur en Milieu bevoegd is om de leden van de Autoriteit te
benoemen, schorsen en ontslaan overeenkomstig de regels van artikel 12
van de Kaderwet zbo’s. Deze bevoegdheid wordt toegekend aan de
Minister van Infrastructuur en Milieu omdat de Autoriteit bij deze Minister
gepositioneerd is. Het personeel staat op grond van artikel 16 van de
Kaderwet zbo’s onder het gezag van de Autoriteit en legt op grond van dit
artikel over werkzaamheden uitsluitend aan de Autoriteit, en derhalve niet
aan de Minister, verantwoording af. De Minister van Infrastructuur en
Milieu kan de bevoegdheid om personeel te benoemen, schorsen en
ontslaan mandateren aan het bestuur van de Autoriteit.
Het tweede lid regelt dat de redenen van ontslag openbaar worden
gemaakt wanneer de ontslagen persoon daarom vraagt. Dit brengt met
zich mee dat ook derden in dat geval inzicht kunnen krijgen in de redenen
van ontslag. Dit ter borging van de onafhankelijkheid van de Autoriteit. In
de Algemene wet bestuursrecht is een dergelijke bepaling niet
opgenomen. Uit de artikelen 3:42, eerste lid, en 3:46 en volgende van de
Algemene wet bestuursrecht volgt dat een ontslagbesluit bekend gemaakt
moet worden aan de betrokkene op het moment van het ontslag alsmede
dat dit besluit gemotiveerd moet zijn. Deze artikelen voorzien niet in het
element van kennisgeving in de Staatscourant.
Artikel 7
Met dit artikel wordt vastgelegd dat de Minister van Infrastructuur en
Milieu de bezoldiging of schadeloosstelling van de leden van de Autoriteit
vaststelt, aangezien de Autoriteit bij de Minister van Infrastructuur en
Milieu is gepositioneerd.
Artikel 8
Deze bepaling verplicht de Autoriteit procedures vast te stellen ter
oplossing of voorkoming van belangenconflicten en is opgenomen ter
uitvoering van artikel 5, tweede lid, onderdeel e, van de wijzigingsrichtlijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

25

nucleaire veiligheid. Deze procedures moeten zowel op het bestuur als het
personeel van de Autoriteit betrekking hebben.
Artikel 9
In dit artikel wordt geregeld dat de Minister van Infrastructuur en Milieu
voldoende financiële middelen ter beschikking stelt aan de Autoriteit. De
Autoriteit wordt als een afzonderlijke post in de begroting van het
Ministerie van Infrastructuur en Milieu opgenomen en voorzien van een
toelichting.
Artikel 10
Artikel 10 borgt dat de Minister van Infrastructuur en Milieu voldoende en
gekwalificeerd personeel ter beschikking stelt aan de Autoriteit ten
behoeve van de uitvoering van haar taken. Deze bepaling is opgenomen
ter uitvoering van artikel 5, tweede lid, onderdeel d, eerste volzin, van de
wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid.
Het personeel van de Autoriteit bestaat uit ambtenaren in rijksdienst,
maar het personeel staat op grond van artikel 16 van de Kaderwet zbo’s
onder het gezag van de Autoriteit. Het personeel legt over zijn werkzaamheden uitsluitend aan de Autoriteit en derhalve niet aan de Minister
verantwoording af.
Artikel 11
De Autoriteit stelt overeenkomstig artikel 18, tweede lid, van de Kaderwet
zbo’s jaarlijks voor 15 maart een verslag op over de werkzaamheden en
bevindingen van het voorgaande jaar. In het verslag worden de taakuitoefening en het gevoerde beleid beschreven. Ook doet de Autoriteit verslag
van de kwaliteitszorg. In dat verband kan de Autoriteit onder meer
beschrijven op welke wijze zij toepassing heeft gegeven aan de in artikel
19 van de Kaderwet zbo’s neergelegde proceseisen. Het jaarverslag wordt
toegezonden aan de Minister van Infrastructuur en Milieu en aan de
Eerste en Tweede Kamer en daarmee wordt het jaarverslag openbaar. In
aanvulling op artikel 18, tweede lid, van de Kaderwet zbo’s wordt het
jaarverslag tevens toegezonden aan de Ministers van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van
Veiligheid en Justitie, omdat de Autoriteit ook taken uitvoert en over
deskundigheid beschikt die voor de deze ministers van belang zijn.
Artikel 12
De informatieverplichting uit artikel 20, eerste lid, van de Kaderwet zbo’s
betreft alleen het verstrekken van informatie aan de Minister van
Infrastructuur en Milieu, aangezien de Autoriteit bij deze Minister is
gepositioneerd. Het voorgestelde artikel 12 legt in aanvulling daarop vast
aan welke ministers naast de Minister van Infrastructuur en Milieu de
Autoriteit desgevraagd alle voor de uitoefening van hun taak benodigde
inlichtingen verstrekt, te weten de Ministers van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van
Veiligheid en Justitie, omdat de Autoriteit ook taken uitvoert en over
deskundigheid beschikt die voor de deze ministers van belang zijn.
Het tweede lid biedt de grondslag voor de vaststelling van regels door de
Ministers van Infrastructuur en Milieu, van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Veiligheid en
Justitie over de informatie-uitwisseling tussen de ministers enerzijds en
de Autoriteit anderzijds. Aangezien het werkterrein van de Autoriteit zich
uitstrekt over onderwerpen die meerdere ministers raken, is het voorstel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

26

tot het vaststellen van een uniforme wijze van informatie-uitwisseling van
belang. Ingevolge artikel 20 van de Kaderwet zbo’s is de Autoriteit alleen
verplicht de door een Minister gevraagde gegevens te verstrekken, indien
de desbetreffende Minister die gegevens nodig heeft voor de uitoefening
van zijn taak.
Artikel 12a
Artikel 12a regelt dat Minister van Infrastructuur en Milieu geen beleidsregels kan vaststellen. Dit om recht te doen aan de onafhankelijkheid van
de Autoriteit in haar besluitvorming op het terrein van nucleaire veiligheid
en stralingsbescherming, de daarmee samenhangende crisisvoorbereiding, alsmede beveiliging en waarborgen. In dit kader is de uitspraak
van het Hof van Justitie van de Europese Unie van 9 maart 2010 (zaak
C-518/07, Commissie tegen Duitsland) vermeldenswaardig. In dit arrest
concludeert het Hof dat een stelsel van toezicht op een autoriteit voor de
bescherming van persoonsgegevens in strijd was met de desbetreffende
richtlijnbepaling, omdat de autoriteiten hun taken niet «in volledige
onafhankelijkheid» konden vervullen. Het overheidstoezicht had namelijk
tot gevolg dat er rechtstreeks of indirect invloed kon worden uitgeoefend
op de beslissingen van de toezichthoudende autoriteiten. Hieruit is voor
het College bescherming van persoonsgegevens de conclusie getrokken
dat daarvoor geen beleidsregels kunnen worden vastgesteld. Deze
conclusie is, gelet op hetgeen de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid
met betrekking tot onafhankelijkheid vereist, ook op de Autoriteit van
toepassing. Dit arrest wordt uitgebreider besproken in paragraaf 4.4.2 van
het algemene deel van de toelichting.
Artikel 12b
In dit artikel is geregeld dat de Autoriteit een bestuursreglement vaststelt.
In artikel 11 van de Kaderwet zbo’s is vastgelegd dat indien wettelijk wordt
voorgeschreven dat een bestuursreglement wordt opgesteld, dit ook dient
te worden goedgekeurd. Op basis van artikel 11, tweede lid, Kaderwet
zbo’s kan de goedkeuring worden onthouden wegens strijd met het recht
of op de grond dat het bestuursreglement naar het oordeel van Onze
Minister een goede taakuitoefening door het zbo kan belemmeren. Gelet
op de internationale en Europese verplichtingen van onafhankelijke
taakuitoefening is het van belang te waarborgen dat door een goedkeuringsrecht niet in de onafhankelijke taakuitoefening van de Autoriteit
wordt getreden. Om die reden kan het bestuursreglement geen
voorschriften bevatten die zien op de werkwijze voor zover deze de
onafhankelijke taakuitoefening betreffen. In het bestuursreglement
kunnen wel voorschriften worden gesteld over de wijze van besluitvorming, het financiële beheer, de administratieve organisatie, vervanging
van leden, vertegenwoordigingsbevoegdheid en procedures met het oog
op een goede en zorgvuldige uitoefening van de taken van de Autoriteit.
In artikel 12b, derde lid, zijn deze onderwerpen limitatief vastgelegd.
Het bestuursreglement wordt bekendgemaakt in de Staatscourant (artikel
3:42 van de Algemene wet bestuursrecht). Het vierde lid legt vast dat
bekendmaking geschiedt ná goedkeuring van het bestuursreglement door
de Minister van Infrastructuur en Milieu.
Artikel 12c
Artikel 12c, eerste lid, regelt dat de Minister van Infrastructuur en Milieu
uitsluitend besluiten van de Autoriteit kan vernietigen die in strijd met het
recht zijn. Onbevoegd genomen besluiten van de Autoriteit kunnen op
basis van deze bepaling worden vernietigd. Met deze bepaling wordt
afgeweken van de artikel 22, eerste lid, van de Kaderwet zbo’s. Artikel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

27

10:35 Awb kent twee gronden om over te gaan tot vernietiging van
besluiten: strijd met het recht of strijd met het algemene belang. Artikel
12c sluit de mogelijkheid om besluiten van de Autoriteit wegens strijd met
het algemeen belang te vernietigen uit. Daardoor is het voor de Minister
van Infrastructuur en Milieu niet mogelijk om met een vernietigingsbesluit
te treden in de inhoudelijke beoordeling van door de Autoriteit genomen
besluiten. Deze inperking van het vernietigingsrecht is noodzakelijk omdat
de toetsingsgrond «strijd met het algemeen belang» de Minister van
Infrastructuur en Milieu de mogelijkheid biedt om beslissingen, die de
Autoriteit op basis van haar deskundigheid heeft genomen in verband met
de nucleaire veiligheid of stralingsbescherming, te vernietigen. Dit is met
het oog op de onafhankelijkheid van de Autoriteit in met name haar
besluitvorming op die gebieden niet gewenst. Het tweede lid van artikel
12c legt vast dat de Minister van Infrastructuur en Milieu onverwijld de
Eerste en Tweede Kamer in kennis stelt van een door hem genomen
besluit tot vernietiging. Artikel 22, tweede lid, van de Kaderwet zbo’s geldt
onverkort. Op basis van dit artikellid dient de Minister van Infrastructuur
en Milieu een besluit tot vernietiging mede te delen in de Staatscourant.
Artikel 12d
Artikel 23, eerste lid, van de Kaderwet zbo’s wordt aangevuld met een
verplichting voor de Minister van Infrastructuur en Milieu om te
overleggen met de Ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid of
van Volksgezondheid, Welzijn en Sport die de taakverwaarlozing aangaat
of aangaan over het treffen van taakverwaarlozingsvoorzieningen.
Overleg met één of meerdere van de bovengenoemde ministers is van
belang omdat de Autoriteit ook taken uitvoert en over deskundigheid
beschikt die voor deze ministers van belang zijn.
Artikel 12e
Artikel 39 van de Kaderwet zbo’s brengt mee dat het doelmatige en
doeltreffende functioneren van een zbo elke vijf jaar moet worden
geëvalueerd. Artikel 12e regelt ten aanzien daarvan dat de Minister van
Infrastructuur en Milieu het evaluatieverslag opstelt ná overleg met de
Ministers van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport omdat de Autoriteit ook taken uitvoert en over de
deskundigheid beschikt die voor deze ministers van belang zijn. Het aldus
tot stand gekomen verslag wordt vervolgens door de Minister van
Infrastructuur en Milieu aan de beide Kamers der Staten-Generaal
gezonden.
Onderdelen E, F, J en K, N, P tot en met X
In artikel I, onderdelen E, F, J en K, N, P tot en met X van dit wetsvoorstel
worden de bevoegdheden en taken opgesomd die aan de Autoriteit
worden overgedragen. Het betreft bestaande bevoegdheden en taken
waarvan voor het grootste deel nu de Minister van Infrastructuur en
Milieu verantwoordelijk is.
Beheer registers
De Autoriteit wordt in het voorstel van wet belast met het beheer van het
register voor splijtstoffen en ertsen en het verstrekken van inlichtingen
daaruit (onderdeel E, artikel 13, derde lid, Kew).
Tevens wordt de Autoriteit verantwoordelijk voor het beheer van het
register van stralings-deskundigen en zal de Autoriteit besluiten over
aanvragen voor inschrijving in dat register (onderdeel Y, artikel 69, tweede
tot en met vierde lid, Kew). De bevoegdheid van de Ministers van Sociale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

28

Zaken en Werkgelegenheid, van Economische Zaken en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport om daarvoor een register aan te kunnen wijzen
kan daarmee komen te vervallen. De artikelen 69a tot en met 69d van de
Kernenergiewet, waarin deze bevoegdheid en de gevolgen ervan worden
uitgewerkt, worden overbodig of doubleren met de regeling van het
toezicht op zelfstandige bestuursorganen in de Kaderwet zbo’s. Deze
artikelen vervallen (onderdeel Z).
Vergunningverlening
De Autoriteit wordt bevoegd voor de verlening van vergunningen voor
handelingen met splijtstoffen, nucleaire inrichtingen, nucleaire uitrustingen en radioactieve stoffen (onderdeel F, artikelen 15 en 29, eerste lid,
Kew). De daarmee samenhangende bevoegdheden en verplichtingen van
het bevoegde gezag worden eveneens aan de Autoriteit overgedragen
(onderdelen E en F, artikelen 15aa, 15b, tweede lid, 15d, tweede lid, 18a,
eerste en tweede lid, 19, 20, tweede lid, 20a, eerste en derde lid, en 29a,
tweede lid, onderdeel c, Kew). Daarbij kan onder andere worden gedacht
aan de verplichting om de vergunningsbeperkingen en de vergunningsvoorschriften van verleende vergunningen regelmatig te bezien en aan de
bevoegdheid om deze beperkingen en voorschriften te wijzigen
(onderdeel E, artikel 18a, eerste en tweede lid, Kew). Ook kan hierbij
worden gedacht aan het toetsen en beoordelen van documenten die op
grond van de Kernenergiewet of de daarop gebaseerde regelgeving
moeten worden opgesteld om de veiligheid aan te tonen van een
aangevraagde of vergunde handeling. De Autoriteit wordt voorts bevoegd
tot het verlenen van toestemming voor de gehele of gedeeltelijke
overdracht van een vergunning aan een ander (onderdeel F, artikel 70,
tweede en derde lid, Kew).
Aanwijzing instellingen
Onderdeel J regelt dat de Autoriteit bevoegd wordt instellingen of
personen aan te wijzen aan wie splijtstoffen, ertsen of radioactieve stoffen
en de voorwerpen, welke tot hun verpakking of berging dienen of hebben
gediend, worden overgedragen, die door toepassing van bestuursdwang
door de Autoriteit in bezit zijn genomen (artikelen 22, vierde lid, en 33,
vierde lid, Kew).
Toezicht op de naleving
Naast de bevoegdheid tot toezicht op de naleving als bedoeld in het
artikel 3, derde lid onder b, Kew (artikel I, onderdeel D) krijgt de Autoriteit
nog een aantal specifieke bevoegdheden op het gebied van toezicht op
naleving of daarmee verband houdende bevoegdheden. Het betreft de
bevoegdheid om:
– met betrekking tot ongeoorloofd aanwezig bevonden splijtstoffen,
ertsen of radioactieve stoffen en de voorwerpen, welke tot hun
verpakking of berging dienen of hebben gediend, een last onder
dwangsom op te leggen (onderdelen K en N, artikelen 22, derde lid, en
33, derde lid, Kew);
– de termijn te verlengen van een beschikking waarbij vanwege een
overtreding van de Kernenergiewet mensen de toegang tot een
bepaalde ruimte voor één week wordt ontzegd (onderdeel P, artikel 36,
derde lid, Kew);
– alle nodige maatregelen te treffen wanneer de bedrijfsvoering van een
nucleaire inrichting ernstige tekortkomingen vertoont (onderdeel Q,
artikel 37b, eerste en derde lid, Kew);

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

29

–

internationale inspecteurs toe te laten die de naleving van internationale regels komen controleren (onderdeel X, artikel 65, eerste lid,
Kew).

Met de wijziging van artikel 58 Kew (onderdeel W) worden de ambtenaren
die de Autoriteit bij besluit aanwijst bevoegd tot het houden van toezicht
op de naleving van de Kernenergiewet. De bevoegdheden van de
aangewezen ambtenaren zien op regels die vallen binnen het werkterrein
van de Autoriteit. Aangesloten is bij de wijze waarop de bevoegdheidsverdeling in het Besluit aanwijzing toezichthouders en taakvervulling
Kernenergiewet 2013 is vormgegeven. De overige in de artikelen 2 tot en
met 6 van het Besluit aanwijzing toezichthouders en taakvervulling
Kernenergiewet 2013 genoemde toezichthouders blijven bevoegd voor
het toezicht op de naleving voor zover het hun werkterrein betreft (artikel
58, eerste lid, onderdeel b, Kew). Het gaat daarbij om het Staatstoezicht
op de Mijnen, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, de Inspectie
SZW, het Staatstoezicht op de Volksgezondheid en de Inspectie Militaire
Gezondheidszorg. In een concreet geval kunnen er meerdere toezichthouders bevoegd zijn, omdat de werkterreinen van verschillende
toezichthouders elkaar kunnen raken of kunnen overlappen. Waar nodig
zullen werkafspraken gemaakt worden tussen de verschillende toezichthouders ter bevordering van doelmatig toezicht.
Aangifte ongeoorloofd aanwezig bevonden stoffen
In onderdeel J wordt voorgesteld om het aangiftepunt van ongeoorloofd
aanwezig bevonden splijtstoffen, ertsen of radioactieve stoffen te wijzigen
(artikelen 22, eerste en tweede lid en 33, eerste en tweede lid, Kew). De
aangifte wordt niet langer gedaan bij de burgemeester van de gemeente,
waar deze goederen zich bevinden, maar bij de Autoriteit. De Autoriteit
stelt de burgemeester van de gemeente, waar de goederen zich bevinden
van de aangifte in kennis. Hiermee wordt aangesloten bij de bestaande
praktijk dat aangifte van dergelijke goederen voor het overgrote gedeelte
van de gevallen wordt gedaan bij het Meld- en Informatiecentrum van de
Inspectie Leefomgeving en Transport, waar de Kernfysische Dienst
onderdeel van uitmaakt.
De bepaling laat ruimte voor de betrokken burgemeester en de Autoriteit
om afspraken te maken over wat een wenselijke en doelmatige wijze en
frequentie is om de burgemeester in kennis te stellen van de gedane
aangiften. In het bijzonder in het geval van schrootbedrijven waar het
geregeld voorkomt dat van ongeoorloofd aanwezig bevonden radioactieve stoffen aangifte moet worden gedaan, kan het inefficiënt en onnodig
zijn om de burgemeester direct van elke aangifte in kennis te stellen.
Melding ongeval
Onderdeel R regelt dat in het kader van de crisisvoorbereiding ongevallen
met een categorie A-object (bijvoorbeeld een kerncentrale of een
onderzoeksreactor) of B-object (bijvoorbeeld een voertuig waarin
splijtstoffen of radioactieve stoffen worden vervoerd), behalve aan de
burgemeester van de gemeente waarin het ongeval heeft plaatsgehad,
ook aan de Autoriteit worden gemeld (artikel 39, eerste lid, Kew). Voorts
moet de exploitant beiden alle informatie verstrekken die bij de uitoefening van hun taken nodig is (artikel 39, derde lid, Kew).
Bevel tot het nemen van maatregelen bij een ongeval
Onderdeel S regelt dat in geval van een ongeval met een categorie
A-object (b.v. een kerncentrale of een onderzoeksreactor) de Autoriteit
bevoegd is te bevelen de maatregelen te nemen die naar haar oordeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

30

nodig zijn om de gevolgen van het ongeval te beperken en ongedaan te
maken (artikel 47, eerste lid, Kew).
Het bevel tot het nemen van maatregelen bij een ongeval met gevolgen
binnen en buiten een inrichting komt bij de Autoriteit te liggen. Het derde
lid van artikel 47 Kew kan daarmee komen te vervallen.
De burgemeester van de gemeente waarin het ongeval zich heeft
voorgedaan kan de Autoriteit verzoeken van haar bevoegdheid maatregelen te bevelen gebruik te maken (artikel 47, derde lid (nieuw), Kew).
Ontvangst informatie bij ongeval
De onderdelen U en V regelen dat naast de Minister van Infrastructuur en
Milieu, de Minister wie het aangaat en de commissaris van de Koning ook
de Autoriteit door de voorzitter van de veiligheidsregio op de hoogte
wordt gebracht van de voorschriften of maatregelen die hij bij een
ongeval met een categorie A-object heeft vastgesteld of getroffen (artikel
49b, tweede lid, Kew). Hetzelfde geldt voor de burgemeester die bij een
ongeval met een categorie B-object bevelen of algemeen verbindende
voorschriften heeft gegeven (artikel 49c Kew).
Wijzigingen Kernenergiewet
In onderdeel G (artikel 15b, eerste lid, Kew) worden de gronden genoemd
op grond waarvan een vergunning voor de aanvraag van handelingen
met splijtstoffen, nucleaire inrichtingen of nucleaire uitrustingen kan
worden geweigerd. Eén van die weigeringsgronden is «de energievoorziening». Met deze bepaling wordt deze weigeringsgrond geschrapt. De
motivering voor het schrappen van deze weigeringsgrond is vermeld in
paragraaf 5.6 van het algemene deel van de toelichting.
Onderdeel T regelt dat in de artikel 48, eerste lid, Kew onjuiste vermelding
van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt
vervangen door Onze Minister van Veiligheid en Justitie. Deze wijziging
wordt voorgesteld omdat bij het Koninklijke besluit van 14 oktober 2010,
houdende departementale herindeling met betrekking tot veiligheid (Stcrt.
2010, 16528) de bevoegdheid om in geval van een ongeval met een
categorie A-object bij beschikking te bevelen maatregelen te nemen, is
overgegaan naar de Minister van Veiligheid en Justitie.
Artikel II
De Minister van Economische Zaken was op grond van de Wet aansprakelijkheid kernongevallen betrokken bij de besluitvorming van de Minister
van Financiën om, als de omstandigheden dat rechtvaardigen, het
maximumbedrag van de aansprakelijkheid van een exploitant van een
kerninstallatie op een lager bedrag vaststellen (artikel 5, derde lid) of om
een kerninstallatie van de aansprakelijkheid uit te sluiten (artikel 5a, eerste
lid). Deze betrokkenheid is op grond van het Besluit van 10 april 2015,
houdende departementale herindeling met betrekking tot nucleaire
veiligheid en stralingsbescherming, (Stcrt. 2015, 11080), overgegaan op
de Minister van Infrastructuur en Milieu. In artikel II wordt de Wet
aansprakelijkheid kernongevallen daaraan aangepast.
Artikel III
Deze bepaling bevat een wijziging van de Wet economische delicten. Op
basis van artikel 4 Kew (artikel I, onderdeel D) kan bij algemene maatregel
van bestuur of ministeriële regeling aan de Autoriteit de bevoegdheid
worden toegekend om nadere regels vast te stellen over technische en
organisatorische onderwerpen binnen haar werkterrein. Dit artikel wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

31

toegevoegd aan artikel 1a, onder 3, van de Wet economische delicten. Dit
betekent dat een overtreding van nadere regels gesteld door de Autoriteit
wordt aangemerkt als een economisch delict. Een overtreding van nadere
regels van de Autoriteit is een overtreding als bedoeld in artikel 2, vierde
lid, van de Wet op de economische delicten. Een overtreding van de
regels van de Autoriteit kan daardoor worden bestraft met een hechtenis
van ten hoogste zes maanden, een taakstraf of een geldboete van de
vierde categorie (artikel 6, eerste lid, onder 4, van de Wet economische
delicten). Bijkomende straffen en maatregelen staan vermeld in hoofdstuk
II van de Wet economische delicten.
Artikel IV
Dit artikel bevat overgangsrecht voor besluiten, aanvragen en bezwaren.
Bij inwerkingtreding van dit wetsvoorstel gaan er bevoegdheden over op
de Autoriteit die voor inwerkingtreding bij anderen liggen, zoals bij de
Ministers van Infrastructuur en Milieu. Een door de Minister van Infrastructuur en Milieu genomen besluit tot bijvoorbeeld vergunningverlening
op basis van de Kernenergiewet wordt vanaf het tijdstip van inwerkingtreding van dit voorstel aangemerkt als besluit van de Autoriteit. Hiermee
regelt het eerste lid dat ook ná inwerkingtreding van dit voorstel een
bestuursorgaan gekoppeld is aan besluiten genomen vóór inwerkingtreding van dit voorstel. Deze besluiten, waaronder vergunningen,
behouden hun rechtskracht.
Het tweede lid regelt dat aanhangige aanvragen tot het nemen van
besluiten op grond van bevoegdheden die aan de Autoriteit zijn overgedragen door de Autoriteit worden afgehandeld.
Het derde lid regelt dat de Autoriteit in de plaats treedt van de Minister
van Infrastructuur en Milieu in gerechtelijke procedures inzake besluiten
genomen op grond van bevoegdheden die aan de Autoriteit zijn overgedragen.
Het vierde lid legt vast dat, voor zover in vergunningvoorschriften staat
dat de vergunninghouder een melding moet doen of informatie moet
aanleveren aan het bevoegd gezag zoals bijvoorbeeld de Kernfysische
dienst of de Minister van Infrastructuur en Milieu, dit voorschrift na
inwerkingtreding van dit wetsvoorstel wordt aangemerkt als een
verplichting tot het doen van een melding of het aanleveren van informatie bij de Autoriteit.
Artikel V
Dit artikel treft een overgangsrechtelijke voorziening voor de totstandkoming van de eerste ontwerpbegroting en het jaarverslag van de
Autoriteit.
Artikel VI
Dit artikel dient als vangnet voor het geval zich in de overgangssfeer
onvoorziene omstandigheden voordoen waar bij de totstandkoming van
dit wetsvoorstel geen rekening mee is gehouden.
III. Transponeringstabel
In de onderstaande transponeringstabel is voor de artikelen 5, tweede en
derde lid, en 8, derde lid, van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid
aangegeven waar ze worden geïmplementeerd, dan wel, op welke wijze
ze reeds geïmplementeerd zijn. In de tabel zijn de volgende afkortingen
gebruikt:
− Kew – Kernenergiewet,
− Kzbo – Kaderwet zelfstandige bestuursorganen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

32

− Wob – Wet openbaarheid van bestuur.
De overige onderdelen van de wijzigingsrichtlijn nucleaire veiligheid
worden in een later stadium geïmplementeerd. Daarbij zal een complete
transponeringstabel van de richtlijn worden gevoegd.
Bepaling wijzigingsrichtlijn nucleaire
veiligheid

Bepaling in het wetsvoorstel of
in bestaande regelgeving

Omschrijving beleidsruimte

Toelichting bij keuze(n) bij de invulling
van de beleidsruimte

artikel 5, tweede lid, eerste volzin

artikelen 3, eerste en tweede lid,
5, vijfde en zesde lid, 6, 7, 12a
en 12c
Kew en 9 Kzbo
idem

Geen

–

Geen

–

artikelen 3, tweede lid, Kew en
1, onder a, Kzbo
artikel 15b, eerste lid, jo. 15d,
eerste lid, 15e, eerste lid, 18a,
eerste en tweede lid, 19, eerste
lid, 20a, eerste lid, en 31, vierde
lid, Kew
artikel 9 Kew
artikelen 9, eerste lid, en 10 Kew
en 16 Kzbo
artikel 3, derde lid, onderdeel i,
Kew
artikel 8 Kew
artikelen 3, derde lid, onderdeel
d, Kew, en 1a, eerste lid,
onderdeel d, 2, 7, 8, 9, 10 en 11
Wob
artikelen 13, derde lid, 15, 15aa,
15b, tweede lid, 15d, tweede lid,
18a, eerste en tweede lid, 19,
20, tweede lid, 20a, eerste en
derde lid, 22, 29, eerste lid, 29a,
tweede lid, onderdeel c, 33, 36,
37b, eerste en derde lid, 58,
eerste lid, onderdeel a, 65,
eerste lid, 69 en 70, tweede en
derde lid, 83, eerste lid, 83a en
83b Kew
artikelen 3, derde lid, onderdeel
c, en 4, eerste lid, Kew
artikelen 3, derde lid, onderdeel
b, 36, 58, eerste lid, 83, eerste
lid, 83a en 83b Kew
artikel 3, derde lid, onderdelen d
en f, Kew
artikel 3, derde lid, onderdeel g,
Kew

Geen

–

Geen

–

Geen
Geen

–
–

Geen

–

Geen
Geen

–
–

Geen

–

Geen

–

Geen

–

Geen

–

Geen

–

artikel 5, tweede lid, onderdeel a,
eerste deel
artikel 5, tweede lid, onderdeel a,
tweede deel
artikel 5, tweede lid, onderdeel b

artikel 5, tweede lid, onderdeel c
artikel 5, tweede lid, onderdeel d,
eerste volzin
artikel 5, tweede lid, onderdeel d,
tweede volzin
artikel 5, tweede lid, onderdeel e
artikel 5, tweede lid, onderdeel f

artikel 5, derde lid, eerste volzin

artikel 5, derde lid, onderdeel a
artikel 5, derde lid, onderdelen b tot
en met d
artikel 8, eerste lid
artikel 8, derde lid

IV. Toepassing van het Besliskader Privatisering en verzelfstandiging op de vorming van de Autoriteit
Kew: Kernenergiewet
Kzbo: Kaderwet zelfstandige bestuursorganen
mvt: memorie van toelichting van dit wetsvoorstel
Stap in het
proces

Inhoudelijk vereiste

Uitvoering

Procesmatig vereiste

Uitvoering

1. Voornemen

Aanleiding

mvt I.3.1

Alternatieven
Ex ante-effect meting

mvt I.3.2, voorlaatste al.
Brief aan TK d.d. 1 mei
2015 met IRRS-rapport
(nog geen Kamerstuknr.)

Melden parlement/
betrokkenen
Inspraak betrokkenen
Informeren EK

Kamerstukken II en I, 32 645, nr. 58
en B; mvt I.11
mvt I. 11, tweede al.
Kamerstukken I, 32 645, B

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

33

Stap in het
proces

2. Ont-werp

Inhoudelijk vereiste

Uitvoering

Procesmatig vereiste

Uitvoering

Verhouding tot generieke
beleid

mvt I. 3.2, derde al. en I.4

Tijdslijn

Opvatting stakeholders

mvt I.11, tweede al.

Relevant EU-beleid

mvt I.6.1

Rolverdeling verschillende
ministeries
Principebesluit parlement
over voornemen

2e kwartaal 2015 wetsvoorstel naar
TK (Kamerstukken II, 25 422, nr.
116)
Zbo van start op 01-01-16 (artikel
VII wetsvoorstel)
mvt I.2, laatste twee alinea’s

Beschrijving publieke belang
Gevolgen privatisering/
verzelfstandiging voor
publiek belang
Mogelijkheden borging
publiek belang
Wat wordt met verzelfstandiging beoogd
Wanneer wordt het beoogd
Welke vorm, waarom,
nadelen

mvt I.12
mvt I.12

Verwachtingen (motieven,
doelen, beoogde effecten),
liefst smart
Verwachte/beoogde effecten

mvt I.12

Nulmeting (beleidsmatig/
beheersmatig)

Brief aan TK d.d. 1 mei
2015 met IRRS-rapport
(nog geen Kamerstuknr.)
mvt I.10

Kosten

Maatregelen borging publiek
belang
Sturing/toezicht (incl. interne
governance ANVS)

Evaluatiebepaling
Exit-optie

3. Besluit

Aangenomen motie Jan Vos/
Leegte, Kamerstukken II, 32 645,
nr. 48

mvt I.4.3.4
mvt I.3.1
artikel VII wetsvoorstel
mvt I.3.2

mvt I.12

Projectteam (vakdepartement, departement generieke
beleid, betrokken organisatie)

Toetsing ontwerp op interne
kwaliteit/samenhang (IAK,
Raad van State)
Inrichting besluitvormingsproces
Desgewenst onderzoek/
advies inwinnen door
parlement
Voorbereiding verandering bij
betrokken organisatie

Projectteam van vakdepartement
(EZ, later IenM); intensief overleg
met meest betrokken andere
departementen (IenM, BZK en
SZW). Ook overleg met VenJ,
VWS, Buza en Def.
Wetgevingstoets, IAEA-review en
advies Raad van State
Reguliere trajecten voor besluitvorming wet/amvb
Dat is aan het parlement.

Is met de instelling van een
directie ANVS bij IenM al
gerealiseerd. Kamerstukken II, 25
422, nr. 119.
Benoeming bestuursleden door de
Minister van IenM na inwerkingtreding wetsvoorstel.

mvt I.4.3.4
mvt I.4.3.4
Interne governance:
Organisatiebesluit ANVS
en het door het zbo ANVS
vast te stellen en door de
Minister van IenM goed te
keuren bestuursreglement. Wordt gepubliceerd
in de Staatscourant. (nieuw
artikel12b Kew)
Artikel 39 Kzbo
Is mogelijk door een
wetswijziging waarmee de
artikelen over de Autoriteit
komen te vervallen.
EK alvast informeren bij
indiening wetsvoorstel TK
Voorleggen aan besluitvormende gremia

Uitslagen toetsen, adviezen,
info van andere partijen

Geschiedt bij indiening wetsvoorstel TK
Het wetsvoorstel is goedgekeurd
in de ministerraad van 7 nov.
2014.
Q2 2015 Indiening bij TK.
Vermeld in mvt I.11
Eerste IAEA-advies (Kamerstukken
II en I, 32 645, nr. 58 en B, bijlage).
Tweede IAEA-advies wordt
openbaargemaakt bij indiening
wetsvoorstel bij TK.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

34

Stap in het
proces

4. Uitvoering

Inhoudelijk vereiste

Duidelijk moet zijn wie
waarvoor verantwoordelijk
is. Vastleggen in een
toezichtvisie of protocol.
Hierdoor wordt ook duidelijk
waar de Minister nog
verantwoordelijk is. Ook
duidelijk (en openbaar)
aangeven waarvoor Minister
verantwoordelijkheid niet
meer geldt en wie wel
aansprakelijk is.
Aansturingsrelaties
toebedelen en invullen.

Mechanismen voor borgen
publieke belangen in
werking brengen.

Duidelijke klachtregeling

Benoeming en toezicht op
bestuur instellen en
inrichten.

Beheer van de organisatie
moet vorm krijgen.

Onder welke voorwaarden
mogen niet-wettelijke taken
of commerciële activiteiten
worden ontplooit.
Waar wenselijk en mogelijk
voorzieningen voor
horizontale verantwoording.

Uitvoering

Taken en bevoegdheden
van de Minister van IenM
en de ANVS zijn vastgelegd in het wetsvoorstel.
Bestuursreglement wordt,
na goedkeuring Minister
van IenM, vastgesteld door
de zbo ANVS (nieuw artikel
12b Kew).
Er worden verder nog
Protocol ANVS-IenM en
toezichtvisie voor de ANVS
opgesteld.
Gebeurt in de nog op te
stellen protocol en
toezichtvisie voor de
ANVS.
mvt I.4.3.4.

Hfst. 9 Awb.
Eventueel kan een
aanvullende klachtregeling
worden opgesteld wanneer
het zbo ANVS mocht
kiezen voor de instelling
van een klachtfunctionaris
of -commissie.
Benoeming bestuursleden
vindt plaats na inwerkingtreding van het wetsvoorstel.
Instellen toezicht wordt
opgenomen in de nog op
te stellen toezichtvisie voor
de ANVS.
De directie ANVS is al
vanaf 1 januari 2015
operationeel. Deze directie
zorgt voor de ondersteuning van het zbo ANVS
zodra het zbo van start
gaat.
Wordt uitgewerkt in een
door het zbo ANVS op te
stellen protocol belangenconflicten.
Ten minste eenmaal per
tien jaar zelfevaluatie
gevolgd door een
internationale toetsing
door vakgenoten (IRRSmissie), artikel 8 sexies
Euratom-richtlijn nucleaire
veiligheid.

Procesmatig vereiste

Uitvoering

Bij ontwerp dat uit meerdere
onderdelen bestaat:
samenhang uitleggen en bij
besluitvorming in samenhang bespreken
Toetsing door parlement op
wenselijkheid, interne
samenhang, etc.
Een persoon/ instantie is
verantwoordelijk voor de
uitvoering. Deze rapporteert
regelmatig aan Minister,
Minister aan parlement.

mvt I.5.6, voorlaatste tekstblok

Indien nodig investeren in
kennis/competenties bij
ministerie om sturingsrelaties
te kunnen invullen.
Goede monitoring van
verloop veranderingsproces,
zodat aan de Minister kan
worden gerapporteerd en
deze in staat is verantwoording af te leggen aan
parlement.
Het parlement moet de
Minister niet meer ter
verantwoording roepen voor
zaken waar de Minister niet
(meer) over gaat.

Er wordt bij IenM voor de ANVS
een aparte liaison-functie
ingericht.

Alle afspraken over sturing,
verantwoording, toezicht,
klachtregelingen aan
betrokkenen communiceren
en openbaar maken.

Deze worden openbaar gemaakt
via de daarvoor geëigende
kanalen (Staatscourant, internet,
intranet).

Bij betrokken organisatie kan
procesmanager worden
aangetrokken voor veranderproces.

Kwartiermaker/beoogd directeur is
per 1 februari 2015 aan de slag
gegaan.

Dat is aan het parlement.

Dat is de kwartiermaker/ beoogd
bestuursvoorzitter Kamerstukken II
25 422, nr. 116. Hij rapporteert aan
de SG van IenM. Zo nodig
rapporteert de Minister van IenM
aan het parlement.

De directie ANVS is al vanaf
1 januari 2015 operationeel. Deze
directie zorgt voor de ondersteuning van het zbo ANVS zodra het
zbo van start gaat.

Dat is aan het parlement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

35

Stap in het
proces

Inhoudelijk vereiste

Uitvoering

5. Opvolging

Evaluatie

Een periodieke evaluatie
van het functioneren van
de ANVS is wettelijk
voorgeschreven (artikel
39.1 Kzbo). De eerste
evaluatie vindt plaats vijf
jaar na de start van de
ANVS.

Procesmatig vereiste

Uitvoering

De Minister van IenM zendt het
verslag van de evaluatie naar het
parlement (artikel 39.1 Kzbo).

De Minister van Infrastructuur en Milieu,
M.H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 219, nr. 3

36