Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2301
Vragen van het lid Van Toorenburg (CDA) aan de staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie over de uitzending van De Vijfde Dag over het huldigen
van een tbs’er. (ingezonden 29 maart 2012).
Antwoord van staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) (ontvangen
23 april 2012) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr.
2268.
Vraag 1
Hebt u kennisgenomen van de uitzending van De Vijfde Dag op 22 maart
2012 «Dossier Van Tamelen: de angst voor een vlucht gevaarlijke tbs’er»?
Antwoord 1
Ja. Ik heb uw Kamer op 6 april jl. per brief mijn reactie op deze uitzending
doen toekomen. Voor nadere informatie over de zaak verwijs ik naar deze
brief (Kamerstukken 2011/2012, 29 452, nr. 147).
Vraag 2
Hebt u kennisgenomen van de onthulling van de tbs’er dat een behandeld
sociotherapeute actief heeft meegeholpen aan zijn ontsnapping en die van
een andere tbs’er uit de Van Mesdagkliniek in 1997? Is het waar dat de
mogelijke seksuele relatie van de sociotherapeute met een van de ontsnapte
tbs’ers is het Rijksrechercheonderzoek niet naar boven is genomen? Is het
waar dat de sociotherapeute nog vele jaren voor de kliniek heeft gewerkt?
Hoe beoordeelt u het onderzoek van de Rijksrecherche van destijds? Zijn
inmiddels verbetermaatregelen genomen en zo ja, welke?
Antwoord 2
In opdracht van de toemalige Minister van Justitie is onderzoek gedaan naar
de ontvluchting in 1997, zowel door de kliniek als door de Rijksrecherche. De
uitkomsten van de onderzoeken zijn aan uw Kamer gemeld in een brief van
18 februari 1998 (Kamerstukken 1997/1998, 25 698, nr. 4) en gaven geen
aanleiding tot strafrechtelijk onderzoek naar de betrokkenheid van personeelsleden. De uitlatingen van betrokkene in de uitzending van 22 maart jl. geven
mij geen aanleiding om te twijfelen aan de conclusies van de onderzoeken.

ah-tk-20112012-2301
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 3
Kunt u specificeren welke verantwoordelijkheden de kliniek, het Adviescollege
Verloftoetsing (AVT) respectievelijk de minister hebben met betrekking tot de
advisering over verlof voor een tbs’er? Welke aspecten wegen de kliniek en
de minister mee? Waarin verschillen zij onderling?
Antwoord 3
Ten aanzien van de procedure rondom de verloftoetsing van tbs-gestelden wil
ik opmerken dat deze met waarborgen is omkleed. Het als uitvloeisel van de
commissie-Visser ingestelde onafhankelijke Adviescollege Verloftoetsing Tbs
(AVT) toetst alle verlofaanvragen van tbs-gestelden. Het AVT heeft een
adviserende bevoegdheid, zij het dat de Minister van Veiligheid en Justitie
niet kan afwijken van een negatief advies. Op grond van het AVT-advies
neemt de Minister een besluit. Bij een positief advies kan de verlofaanvraag
gemotiveerd worden afgewezen. Zo wordt de kwaliteit van de verlofbeslissingen zoveel mogelijk professioneel geborgd, met behoud van de ministeriële
verantwoordelijkheid.
Hoewel het niet vaak gebeurt, is afwijking van een positief advies van het
AVT mogelijk. De redenen daartoe kunnen juridisch, politiek of maatschappelijk van aard zijn. De Minister heeft bij een beslissing over het verlof immers,
anders dan het AVT, niet alleen te maken met het resocialisatiebelang van de
betrokken tbs-gestelde en het risico voor de samenleving, maar ook met
belangen van de slachtoffers en/of nabestaanden, politieke gevoeligheden en
juridische (on)mogelijkheden.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u het dat in casu de rechter een tbs’er onvoorbereid en
zonder verloven vrijlaat, terwijl de minister van Justitie een onbegeleid verlof
te risicovol vond? Bieden de voorgestelde maatregelen, die thans in het
parlement in behandeling zijn, voldoende soelaas om «koude terugkeer» te
voorkomen?
Antwoord 4
Bij voorkeur doorloopt een tbs-gestelde voorafgaand aan de voorwaardelijke
beëindiging van de tbs-maatregel alle stappen in het resocialisatietraject. Zo
vindt de terugkeer van de tbs-gestelde in de maatschappij zo veilig en
verantwoord mogelijk plaats. In onderhavige zaak is het resocialisatietraject
niet geheel doorlopen als gevolg van de contraire voorwaardelijke beëindiging door de rechter. Deze beëindiging achtte ik onwenselijk, ook al werd
betrokkene in elk geval nog voor een periode van een jaar begeleid door de
reclassering op het meest intensieve toezichtniveau. Om te zorgen dat de
tbs-maatregel nooit zonder enige vorm van voorbereiding op de terugkeer in
de samenleving wordt beëindigd heb ik een wetswijziging ingediend, dat
momenteel ter behandeling bij de Eerste Kamer ligt1. Een dergelijke abrupte
terugkeer in de maatschappij vergroot immers het recidiverisico.
De voorwaardelijke beëindiging van de tbs met dwangverpleging kan op
grond van de huidige wetgeving ten hoogste een periode van negen jaar
bedragen. In het conceptwetsvoorstel langdurig toezicht stel ik voor dat deze
maximale duur wordt geschrapt, waardoor langdurig en eventueel levenslang
toezicht mogelijk wordt. Dit conceptwetsvoorstel ligt ter consultatie bij de
adviesinstanties. Dit conceptwetsvoorstel voorziet tevens in een nieuwe
toezichtsmaatregel voor voormalige tbs-gestelden die een ernstige geweldsof zedendelict hebben gepleegd, en wier terbeschikkingstelling is geëindigd
en voor ex-gedetineerden die een zedendelict hebben gepleegd.
Vraag 5 en 6
Is het waar dat het met instemming van de reclassering is dat de tbs’er drugs
gebruikt? Hoe beoordeelt u dit? Deelt u de mening dat deze tbs’er zeer
gefocust lijkt op verdovende middelen?
Kunt u in uw antwoord op de vorige vraag de omstandigheid betrekken dat
betrokkene het delict, waarvoor hij is veroordeeld en waarvoor hem tbs is
opgelegd, juist heeft gepleegd onder invloed van verdovende middelen?

1

Kamerstuk 32 337.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

Antwoord 5 en 6
Drugsgebruik door veroordeelde delinquenten gedurende de tenuitvoerlegging van hun straf keur ik ten zeerste af, zeker wanneer dit gebruik het
recidiverisico verhoogt en eerder delicten of ongewenste gedragingen heeft
veroorzaakt. Wanneer een veroordeelde onder toezicht terugkeert in de
maatschappij, kan de rechter het gebruik van (hard)drugs verbieden door aan
de terugkeer de voorwaarde van een drugsverbod te verbinden. Dit was ook
in het onderhavige geval één van de voorwaarden bij de voorwaardelijke
beëindiging van de tbs-maatregel van betrokkene. In het vonnis staat:«dat ({)
betrokkene geen alcohol en/of (hard)drugs gebruikt indien en voor zover de
reclassering dit van hem verlangt. Betrokkene accepteert/neemt deel aan
alcoholtesten/urinecontroles. De uitslag van de testen kan opgevraagd
worden door de reclassering.»Ter zitting werd door alle betrokken partijen de
verwachting uitgesproken dat een totaalverbod van softdrugs voor betrokkene niet haalbaar was. Het opnemen van een dergelijk totaalverbod in de
voorwaarden zou het slagen van het toezicht en daarmee het slagen van de
resocialisatie in de weg staan. Bovendien werd door een onafhankelijke
psychiater en een psycholoog aangegeven dat gecontroleerd gebruik van
softdrugs bij betrokkene niet recidiveverhogend zou werken en dat dit gebruik
niet delictgerelateerd was. Daarom kreeg hij van de reclassering als toezichthouder, in overeenstemming met het vonnis en met instemming van het
Openbaar Ministerie, toestemming om gecontroleerd softdrugs te gebruiken.
Hij mocht een vooraf vastgestelde, gelimiteerde hoeveelheid per week
gebruiken, die ook als zodanig te controleren was door de reclassering,
zolang dit geen negatieve invloed zou hebben op andere leefgebieden.
Gebruik van alcohol en harddrugs werd niet toegestaan. Betrokkene werd
tijdens de loop van het toezicht driemaal per week gecontroleerd door middel
van urinecontroles. Gedurende het toezicht werd betrokkene eenmaal positief
getest op het gebruik van harddrugs. Na overleg met het Openbaar Ministerie
heeft betrokkene hiervoor van de reclassering een officiële waarschuwing
gekregen.
Vraag 7
Wat is momenteel de status van de tbs’er? Deelt u de mening dat de tbs’er
thans de voorwaarden schendt? Welke consequenties worden daaraan
verbonden?
Antwoord 7
De tbs-maatregel van betrokkene is op 22 februari 2012 door de rechter
beëindigd. Deze beslissing was wederom contrair. De rechter wees de
vordering van het Openbaar Ministerie tot verlenging van de tbs-maatregel
af. Het Openbaar Ministerie is tegen deze uitspraak in hoger beroep gegaan.
Gedurende de periode tot aan het hoger beroep blijft de tbs-maatregel, en
daarmee het toezicht op betrokkene door de reclassering, van kracht.
Vraag 8
Kunt u deze vragen binnen zeven dagen beantwoorden?
Antwoord 8
De Kamervragen zijn beantwoord binnen de hiervoor gebruikelijke termijn.
Dit ook met het oog op de 5 april jl. aan uw Kamer verzonden brief naar
aanleiding van het verzoek van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie
(kenmerk 2012Z06297/2012D14017).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3