Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-08

Milieuraad

Nr. 819

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT EN VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 20 januari 2021
Met deze brief informeren wij u over de Milieuraad die op 17 december in
Brussel plaatsvond. Er werd een algemene oriëntatie over de verordening
voor een Europese Klimaatwet bereikt en de Nationally Determined
Contribution (NDC) van de EU werd aangenomen, ter indiening bij
UNFCCC. Daarnaast werden Raadsconclusies aangenomen over de
circulaire economie en over digitalisering en duurzaamheid. Er werd
eveneens een algemene oriëntatie bereikt op het voorstel tot wijziging van
de Aarhusverordening. Tot slot werd een beleidsdebat gevoerd over de
duurzame chemicaliënstrategie.
In het kader van de motie van de leden Van Haersma Buma en Pechtold1
en het verzoek van de Kamer2 om regelmatig te rapporteren over de
voortgang van de onderhandelingen aangaande de ophoging van het
2030-broeikasgasreductiedoel, wordt u middels dit verslag, waaruit blijkt
dat een akkoord is bereikt, geïnformeerd en worden deze verzoeken
hiermee afgehandeld.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
C. Van Nieuwenhuizen Wijbenga

1
2

kst-21501-08-819
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Kamerstuk 35 000, nr. 15.
Verzoek reactie EU-voorstel ophoging EU-klimaatdoelstelling voor 2030, brief vaste commissie
voor EZK d.d. 8 oktober 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 819

1

VERSLAG
Algemene oriëntatie Europese Klimaatwet
Tijdens de Milieuraad van donderdag 17 december jl. zijn de Milieuministers er in geslaagd een algemene oriëntatie te bereiken ten aanzien van
de voorgestelde verordening voor een Europese klimaatwet. Met de
Europese klimaatwet wil de Commissie het doel van klimaatneutraliteit in
2050 in wetgeving verankeren. Daarnaast heeft de Commissie op 17 september jl., na publicatie van het klimaatdoelstellingsplan, een aanvullend
amendement uitgebracht om ook het broeikasgasreductiedoel van ten
minste 55% in 2030 t.o.v. 1990 in de Europese klimaatwet op te nemen en
dit wettelijk vast te leggen.
Tijdens de Milieuraad van 23 oktober jl.3 was al een gedeeltelijke
algemene oriëntatie bereikt, waarna enkel de opname van het
opgehoogde 2030-doel naar ten minste 55% bleef openstaan ter accordering. Het akkoord bij de Europese Raad van 10-11 december jl. over
ophoging van het 2030-doel naar ten minste 55%, maakte het mogelijk om
bij deze Milieuraad dit laatste openstaande punt af te handelen en tot een
algemene oriëntatie te komen t.a.v. de Europese klimaatwet.
Tijdens het daaraan voorafgaande debat leidde het compromisvoorstel
van het Duitse voorzitterschap tot enige weerstand bij lidstaten die een
duidelijker referentie wensten naar bepaalde delen uit de Europese
Raadsconclusies van 10–11 december. Selectief citeren uit de conclusies
van de Europese Raad werd vanuit de kopgroep van ambitieuze landen,
waaronder Nederland, echter geblokkeerd. Uiteindelijk leidde dit tot een
kleine, acceptabele, tekstwijziging. Eén lidstaat onthield zich van
stemming over de Europese klimaatwet. Nederland heeft in zijn interventie actief steun geuit voor het opgehoogde 2030-doel en voor tijdige
indiening van de aangescherpte EU NDC. Nederland maakte van de
gelegenheid gebruik om het belang te onderstrepen van het intensiveren
van de inzet op het terrein van de circulaire economie voor het bereiken
van de klimaatdoelstellingen en uiteindelijk klimaatneutraliteit.
In het uiteindelijke compromisvoorstel is het voorstel van de Commissie
om middels gedelegeerde handelingen het traject tussen 2030 en 2050
vast te stellen, komen te vervallen. Dit betekent dat de vraag of het kabinet
instemt met gedelegeerde handelingen niet meer aan de orde is. Hiermee
wordt voldaan aan de toezegging van de Minister van Buitenlandse Zaken
aan de Kamer tijdens het notaoverleg van 6 mei jl. om terug te komen op
de vraag of Nederland wel of niet instemt met gedelegeerde handelingen
in de Green Deal, in casu de Europese klimaatwet.
Onder het Portugese voorzitterschap zal de politieke triloog met het
Europees parlement over de Europese klimaatwet gecontinueerd en naar
verwachting gefinaliseerd worden.
Vaststelling en indiening van de Nationally Determined Contribution (NDC)
Na het akkoord van de regeringsleiders op 10–11 jl. december op het
EU-klimaatdoel voor 2030 (netto broeikasgasreductie van ten minste 55%
t.o.v. 1990), waren de Milieuministers tijdens de Milieuraad van
17 december jl. aan zet om dit doel vast te leggen in de EU-klimaatbijdrage onder het Parijs-akkoord, de Nationally Determined Contribution
(NDC). De vaststelling van de indiening van de NDC betekent dat de EU
haar klimaatambitie nog voor het eind van het jaar bij de Verenigde Naties
(VN) kan indienen, in lijn met het Parijs-akkoord. Hiermee is de lobby van
Nederland en de gelijkgezinde lidstaten voor het vastleggen van een
opgehoogd 2030-doel naar ten minste 55% succesvol afgerond. De NDC
3

Kamerstuk 21 501-08, nr. 813.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 819

2

zal zo snel mogelijk door het Raadssecretariaat worden doorgeleid naar
het secretariaat van de United Nations Framework Convention on Climate
Change (UNFCCC).
Raadsconclusies circulaire economie
De Raad nam met brede steun van de lidstaten conclusies aan over een
circulaire economie. Het overgrote deel van de lidstaten, waaronder
Nederland, benadrukte het belang van een circulaire economie voor groen
herstel. Bovendien werd het internationaal optreden door de EU, onder
meer in relatie tot de G20 en in VN- verband, gesteund om de transitie
naar een circulaire economie op mondiaal niveau te stimuleren. Ook
brachten enkele lidstaten, waaronder Nederland, de bijdrage van een
circulaire economie aan het bereiken van klimaatneutraliteit in 2050 naar
voren. Nederland heeft daarnaast gewezen op het belang van het
versterken van de markt voor recyclaat en het belang om te komen tot een
benchmark voor het stellen van een Europees doel voor het bereiken van
een circulaire economie.
Raadsconclusies digitalisering en duurzaamheid
De Raad nam conclusies aan over de digitalisering ten bate van het
milieu. Tijdens het debat werd de link tussen digitalisering en het milieu
onder de aandacht gebracht. De Raadsconclusies hebben zowel
betrekking op digitale oplossingen voor duurzaamheidvraagstukken, als
op verduurzaming van de ICT-sector zelf en de acties die hierop op
EU-niveau genomen kunnen worden. Zij gaan in op digitale technieken
voor duurzaamheid en de investering hierin, de rol van kunstmatige
intelligentie in milieubescherming, en vragen naar meer steun voor
onderzoek en innovatie. Nederland onderstreepte in dit verband het
belang van productpaspoorten.
Algemene oriëntatie wijziging Aarhusverordening
De Raad bereikte een algemene oriëntatie met betrekking tot de wijziging
van de Aarhusverordening4. Het voorzitterschap en de Commissie
benadrukten het belang van transparantie en de verantwoordelijkheid van
de EU om de wetgeving in lijn te brengen met het Verdrag van Aarhus.
Enkele lidstaten en de Commissie gaven aan de wijziging zo spoedig
mogelijk te willen realiseren, en liefst vóór de komende vergadering van
de verdragspartijen (oktober 2021). Diverse lidstaten gaven aan uit te
kijken naar het advies van het Aarhus nalevingscomité, en naar de
schriftelijke opinie van de Juridische Dienst van de Raad, en spraken de
wens uit dat rekening wordt gehouden met eventueel noodzakelijke
aanpassingen op grond daarvan, door het opvolgend voorzitterschap, bij
de onderhandelingen met het Europees parlement.
Beleidsdebat duurzame chemicaliënstrategie
De Raad hield een beleidsdebat over de duurzame chemicaliënstrategie
die de Commissie op 14 oktober jl. presenteerde. Er was brede steun van
de lidstaten, waaronder Nederland, voor deze strategie die, aldus de
lidstaten, de ambities uit de Raadsconclusies van juni 2019 goed
weergeeft. Er was steun voor de insteek van de Commissie met betrekking
tot de toepassing van de preventieve en coherente aanpak op alle zeer
zorgwekkende stoffen, alsook voor de «één stof, één beoordeling»benadering, met name in het licht van de bescherming van consumenten.
Daarnaast werd ook het belang van het vaststellen van een definitie van
4

Verordening (EG) 1367/2006.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 819

3

«essentieel gebruik» onderschreven en wees een aantal lidstaten,
waaronder Nederland, op de aanpak voor hormoonverstorende stoffen en
de aangekondigde maatregelen ten aanzien van combinatie-effecten.
Nederland vroeg daarnaast aandacht voor de samenhang tussen stoffenen emissiebeleid. Een deel van de lidstaten gaf aan voorstander te zijn van
amendering van de REACH-verordening, echter wel met aandacht voor
een gecoördineerde en coherente wijze, zodat afzwakking van de
bestaande verordening wordt voorkomen.
Diversen
- Ontbossing
Ontbossing als gevolg van menselijk handelen vindt op grote schaal
plaats en bedreigt tropische bossen die onder meer essentieel zijn voor
klimaatadaptatie en -mitigatie en het behoud van biodiversiteit. Nederland
ondersteunde een oproep van Frankrijk aan de Commissie om het
wettelijk kader van de EU te versterken om ontbossing in derde landen als
gevolg van Europese importen tegen te gaan, conform de uitgangspunten
van de Wereldhandelsorganisatie. De Commissie werd opgeroepen zo
spoedig mogelijk ambitieuze, wetgevende maatregelen aan te nemen,
zoals al aangekondigd in de EU Biodiversiteitsstrategie en de Boer tot
Bord strategie en in lijn met de EU-doelstelling om in 2030 wereldwijde
ontbossing tot stoppen te hebben gebracht. Het voorstel werd door
verschillende andere lidstaten ondersteund. De Commissie is voornemens
om in 2021 een wetgevend voorstel en andere maatregelen te presenteren
om de risico’s van «geïmporteerde ontbossing» te vermijden dan wel te
minimaliseren.
- Batterijenverordening
De Commissie presenteerde haar voorstel voor een Batterijenverordening
die op 10 december jl. is gepubliceerd. Daarbij werd benadrukt dat de
huidige Batterijenrichtlijn5 met het oog op de grote toename van het
gebruik van batterijen toe is aan vervanging. Het voorstel is gericht op
duurzame batterijen en ziet daarbij op duurzame grondstoffen, verwijderbaarheid en vervangbaarheid, een batterijmanagementsysteem, als ook
gescheiden inzameling en recyclingefficiency. Hiermee worden onder
andere gemeenschappelijke standaarden geschapen voor batterijen op de
EU-markt. Uw Kamer wordt hierover nader geïnformeerd volgens de
reguliere BNC-procedure.
- Ratificatie internationale milieuverdragen
De Commissie deed een oproep aan lidstaten om multilaterale milieuverdragen te ratificeren. Betrokken lidstaten zijn hiervan op de hoogte
gebracht per brief. Nederland heeft alle relevante verdragen geratificeerd
en derhalve geen brief van de Commissie ontvangen.
- Terugkoppeling commissie voor de instandhouding van de
levende rijkdommen in de Antarctische wateren (CCAMLR)
Spanje droeg het stokje als voorzitter van de Commissie voor de
Instandhouding van de Levende Rijkdommen in de Antarctische Wateren
(CCAMLR) over aan Zweden. Beiden benadrukten het belang van de
bescherming van de mariene biodiversiteit dat door een tweetal lidstaten
werd ondersteund. Ook de Europese Commissie gaf aan dat zij uitkijkt

5

Richtlijn 2006/66/EG.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 819

4

naar de samenwerking met Zweden en de aanwijzing van beschermde
Arctische gebieden hoog op de agenda heeft staan.
- Europese conferentie met betrekking tot klimaatadaptatie
Portugal vroeg aandacht voor een conferentie over de nexus water en
klimaat die op 4 en 5 november jl. is georganiseerd door het triovoorzitterschap (Duitsland, Portugal en Slovenië). Portugal gaf aan uit te kijken naar
de nieuwe EU-klimaatadaptatiestrategie die begin 2021 zal worden
gepubliceerd door de Commissie. Onder het Portugese voorzitterschap
zullen diverse evenementen hieromtrent worden georganiseerd.
- Werkprogramma inkomend Portugees voorzitterschap
Het inkomende Portugese voorzitterschap deelde de prioriteiten voor
januari tot en met juni 2021. Op hoofdlijnen zal de aandacht uitgaan naar
het herstel van de Europese economie, de sociale dimensie in relatie tot
de COVID-19-crisis, het voortzetten van de Green Deal richting een
klimaatneutrale Unie, ontwikkeling van de data-economie en tot slot de
EU in multilateraal verband.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-08, nr. 819

5