Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

28 684

Naar een veiliger samenleving

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 671

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 november 2021
In de afgelopen dagen en nachten hebben groepen relschoppers extreem
veel geweld gebruikt tegen politieagenten, brandweer- en ambulancepersoneel. Grote groepen mensen gooiden met vuurwerk met de kracht van
explosieven en stenen, belaagden hulpverleners, staken auto’s in brand
en brachten een spoor van vernielingen aan in verschillende steden.
Vrijdagavond gebeurde dit zeer gewelddadig in Rotterdam waar gewone
politieagenten en ook brandweer in een zwaar bedreigde situatie terecht
kwamen. Men was doelgericht uit op een confrontatie met de politie. Er
was sprake van gericht geweld tegen politie en andere hulpverleners. Het
geweld liep zo hoog op dat er schoten zijn gelost. Uiteraard zal daarnaar
onderzoek worden gedaan door de Rijksrecherche.
Zaterdag heb ik ter plaatse in Rotterdam gesprekken gevoerd met de
mensen van politie en brandweer die vooraan stonden in wat men niet
anders kan beschrijven dan een frontlinie. Uit de getuigenverklaringen
van deze mensen blijkt de grote mate van agressiviteit en bereidheid tot
gericht geweld bij de relschoppers.
De mensen van de politie en de brandweer heb ik gecomplimenteerd voor
hun professionele optreden. Zij krijgen te maken met de gevolgen van
verharding van de samenleving terwijl zij juist ten dienste van die
samenleving hun taak uitvoeren. Dit type werk is heftig en het is goed dat
politieagenten en brandweermensen niet weglopen voor het gevaar maar
er professioneel mee om kunnen gaan. Hier worden zij echter geconfronteerd met vergaand geweld en agressiviteit die doelbewust op hen richt
is.
De impact hiervan op onze hulpverleners is groot. Dat sterkt mij in mijn
vastberadenheid om dit samen met de burgemeesters, het OM en de
politie op alle fronten aan te pakken. Dat betekent inzetten op gericht en
intensief opsporingsonderzoek, en zoals het openbaar ministerie heeft
aangegeven zoveel als mogelijk inzetten op snelrecht. Maar ook het
volledig verhalen van schade op geweldsplegers en andere relschoppers

kst-28684-671
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 684, nr. 671

1

maakt daar deel van uit. De aandacht voor ondersteuning van hulpverleners is daarbij van groot belang, zoals onder meer door middel van de
taskforce Onze Hulpverleners Veilig.
Op zaterdag en zondag hebben ook elders in het land ongeregeldheden
of zelfs rellen plaatsgevonden, waarbij ook sprake was van ernstige
gewelddadigheden, waaronder het gooien van vuurwerk met de kracht
van explosieven. Deze rellen onderscheiden zich van die van vrijdagavond, omdat ze volgens de eerste rapportage van de politie (ogenschijnlijk) zonder aanwijsbare maatschappelijke of politieke intentie
waren. Uit de diverse contacten en overleggen met de burgemeesters en
met de leiding van politie en OM, blijkt mij dat het in sommige steden
ging om zeer georganiseerd geweld. Soms is sprake van georganiseerde
groepen van volwassenen, maar we zien ook minderjarigen bij de
aangehouden personen.
Het demonstratierecht is ontegenzeggelijk een groot goed in onze
rechtstaat, maar een demonstratie mag geen dekmantel zijn voor gericht
geweld. Onze hulpverleners moeten veilig hun werk kunnen doen, zij zijn
er juist om anderen te helpen. Demonstreren doe je niet met geweld. Dit
had niets met een demonstratie te maken, maar was orde verstorend en
misdadig gedrag. De beelden zijn weerzinwekkend.
Het handhaven van de openbare orde geschiedt onder gezag van de
burgemeester. Ook dit weekend konden we weer zien dat Nederland
beschikt over een professioneel politieapparaat, goed in staat tot
opschaling, dat onder gezag van die burgemeesters vakbekwaam de
openbare orde weer herstelt.
Daarnaast spoort de politie ook in dit soort gevallen, de strafbare feiten op
onder de verantwoordelijkheid van de officier van justitie. Er zijn
vooralsnog1 momenteel 173 mensen gearresteerd. Vele arrestaties zullen
nog volgen. Met de volle zwaarte van het recht zullen zij ter verantwoording worden geroepen, er zal als gezegd worden ingezet op
snelrecht en de schade zal als op hen verhaald worden. De politie en het
OM zetten alles op alles.
Het ME-optreden wordt besproken in de lokale driehoeken zoals gebruikelijk is. Ook zal uitvoerig worden gekeken naar de positie van de politie
op sociale media. Wat dit laatste betreft, in deze tijden is het dringend
noodzakelijk om bij verwachte of dreigende problemen in de openbare
orde een scherpe blik te hebben op wat er zich op sociale media afspeelt.
De politie heeft, zoals ik rondom de avondklokrellen heb gezien, daar de
afgelopen jaren goed op ingezet en blijft dat ook doen.
In de afgelopen dagen heeft de politie weer laten zien waartoe ze in staat
is. Dat is zo, omdat de politie wordt gevormd door mensen die zonder
uitzondering een sterke motivatie hebben om zich in te zetten voor de
Nederlandse samenleving en een stap naar voren te zetten, ook in die
situaties waarin er sprake is van bijzonder moeilijke omstandigheden. Ik
heb daar waardering voor en het verdient ook de onvoorwaardelijke
waardering van de Nederlandse samenleving en iedereen die daarvan
deel uitmaakt.
Het is belangrijk dat de politie dit ook op lange termijn kan blijven doen.
Daarom zal ik op korte termijn in gesprek gaan met de politie, het OM en
de Regioburgemeesters om te horen wat hen opgevallen is en wat zij voor
de toekomst graag anders of beter willen zien.

1

Peilmoment maandagavond 23 november 2021.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 684, nr. 671

2

De coronamaatregelen maken veel los in de maatschappij. De politie
merkt dat er een tweedeling is ontstaan. Het is belangrijk dat we daarover
in gesprek blijven met elkaar. Wat er afgelopen weekend is gebeurd, heeft
echter niks meer met een discussie te maken. Hier zal ik samen met
burgemeesters, het OM en de politie altijd sterk tegen blijven optreden.
Ik sluit nog maar eens af met een motto dat voor iedereen in onze
samenleving, in welke situatie dan ook, geldt.
Van onze hulpverleners blijf je af.
We kunnen trots zijn op wat al die mannen en vrouwen van de politie, de
brandweer, de ambulancezorg en al die anderen doen. Voor ons.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 28 684, nr. 671

3