Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

621
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Ministers van Economische Zaken en
Klimaat en voor Klimaat en Energie over het bericht «Agressieve verkoper van
energiecontracten start eigen energiemaatschappij. Radar Checkt!»
(ingezonden 13 oktober 2022).
Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 7 november
2022).
Vraag 1
Kunt u aangeven wat u dacht toen u (terug-)keek naar de Radaruitzending
van 26 september als het gaat om de energieleverancier HEM?1
Antwoord 1
Ik vind de in de Radaruitzending getoonde problematiek rondom energieleverancier HEM zorgelijk. Consumenten zijn vrij om in Nederland een energiecontract te kunnen afsluiten op basis van een divers aanbod met verschillen
in tariefopbouw en looptijd. Tegelijkertijd zijn er ook spelregels en toezicht
om te borgen dat leveranciers daarbij redelijke voorwaarden hanteren. Op
zijn minst roept de uitzending de vraag op of die regels goed zijn nageleefd
in dit geval. Ik vind het daarom belangrijk dat de toezichthouder scherp let op
eventuele overtredingen van deze regels en zo nodig optreedt waar die niet
nageleefd worden.
Vraag 2
Wat vindt u van vaste contracten van vijf jaar met variabele tarieven? Zou u
dit betitelen als een wurgcontract?
Antwoord 2
Vaste contracten van vijf jaar met variabele tarieven zijn niet gangbaar en in
combinatie met een (hoge) opzegvergoeding biedt het de consument geen
voordelen, maar wel risico’s bij een stevige prijsverhoging. Het biedt de
energieleverancier zekerheid, omdat de consument zich bindt aan het
energiecontract voor bepaalde tijd en de energieleverancier zijn inkoop
daarop kan aanpassen. Het biedt de consument daarentegen geen zekerheid,

1

ah-tk-20222023-621
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Radar, 26 september 2022, «Agressieve verkoper van energiecontracten start eigen energiemaatschappij». (https://radar.avrotros.nl/uitzendingen/gemist/item/agressieve-verkoper-vanenergiecontracten-start-eigen-energiemaatschappij-radar-checkt/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

want de tarieven zijn variabel en kunnen dus tussentijds verhoogd worden
terwijl de leverancier vanwege de vaste looptijd van het contract wel een
opzegvergoeding kan vragen als de consument het contract zou willen
opzeggen. Er lijkt dus sprake van een potentieel scheve verdeling van risico’s
bij zo’n contract. Ik vind dit een onwenselijke situatie gezien de kwetsbare
positie waar consumenten zich in de huidige marktomstandigheden in
bevinden, waar leveranciers ook voor gevraagd worden oog voor te hebben.
Vraag 3
Mogen energieleveranciers dit soort contracten aanbieden aan consumenten
die ZZP-er zijn en daardoor als zakelijke klant worden aangemerkt? Wie houdt
hier toezicht op?
Antwoord 3
Voor het aanbieden van leveringscontracten moeten leveranciers zich houden
aan de wettelijke regels die van toepassing zijn op het afsluiten van leveringscontracten, zoals het vereiste dat de voorwaarden, verbonden aan de
leveringsovereenkomst transparant, eerlijk en vooraf bekend zijn en de
verplichting bij het leveren van energie redelijke tarieven en voorwaarden te
hanteren. Voor kleinverbruikers geldt, ook als zij handelen als een zzp-er,
daarnaast aanvullende bescherming vanuit het Burgerlijk Wetboek. De
Autoriteit Consument en Markt (ACM) houdt toezicht op de naleving van deze
regels.
Vraag 4
Op basis van welke (wettelijke) bepaling mag een bedrijf energie leveren
zonder leveringsvergunning van de Autoriteit Consument & Markt (ACM)?
Antwoord 4
Een wederverkoper kan op basis van een bemiddelingsovereenkomst alleen
handelen en niet leveren in naam van de vergunninghoudende energieleverancier. De wettelijke basis van de bemiddelingsovereenkomst is in Nederland
opgenomen in boek 7 van het Burgerlijk Wetboek (afdeling 7.7.3). Voor het
kunnen leveren aan kleinverbruikers is in principe een leveringsvergunning
noodzakelijk.
Vraag 5
Vindt u het wenselijk dat de ACM het toestaat om vergunningen als
«wederverkoop van energie aan kleinverbruikers» door te laten verkopen aan
bedrijven zonder vergunning? Zo neen, wat gaat u hieraan doen?
Antwoord 5
Het is mogelijk om als wederverkoper (tussenpersoon) leveringscontracten
aan kleinverbruikers aan te bieden. De wederverkoper handelt dan als
bemiddelaar in naam van de opdrachtgever (de vergunninghoudende
energieleverancier). In het contract dat hij namens de energieleverancier aan
de kleinverbruiker aanbiedt, moet vervolgens de naam van de achterliggende
leverancier, – de leverancier die de vergunning houdt-, vermeld staan als
contracterende partij.
De daadwerkelijke leveringsovereenkomst komt tot stand tussen deze
leverancier en de kleinverbruiker. Deze leverancier blijft ten allen tijde
aansprakelijk voor het handelen van de wederverkoper. De vergunninghoudende leverancier blijft ook in de constructie van wederverkoop verplicht zich
aan de daartoe geldende wettelijke regels voor het aanbieden van leveringscontracten van elektriciteit en gas aan kleinverbruikers te houden. De ACM
houdt toezicht op het handelen van leveranciers bij het aangaan van
contracten met kleinverbruikers en – in het verlengde daarvan – de wijze
waarop leveranciers hun wederverkopers aanspreken op het rechtmatig
handelen bij het aangaan van leveringsovereenkomsten.
Vraag 6
Kunt u aangeven wat er voor nodig is om de vergunningverlening te
verscherpen om dit soort schimmige doorverkooppraktijken te voorkomen?
Antwoord 6
Zie het antwoord op vraag 10, 11 en 12.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 7
Bent u ook verbaasd dat HEM uiteindelijk een eigen leveringsvergunning
heeft gekregen, terwijl er binnen de ACM meerdere signalen bekend waren
over de dubieuze handel en wandel van de eigenaren? Kunt u uw antwoord
toelichten?
Antwoord 7
Bij de vergunningaanvraag van Allround Holland Energie B.V. heeft de ACM
getoetst of de aanvrager beschikt over de benodigde organisatorische,
financiële en technische kwaliteiten. Hier heeft zij aan voldaan en zij heeft een
vergunning gekregen van de ACM. Een vergunninghoudende energieleverancier moet echter blijvend voldoen aan genoemde vergunningvereisten. Hier
houdt de ACM toezicht op. Wanneer de ACM klachten ontvangt over een
vergunninghoudende energieleverancier, kan dit aanleiding zijn voor een
onderzoek. De ACM heeft in het interview met Radar aangegeven bekend te
zijn met de klachten over HEM. Ik heb mede gelet op deze berichtgeving met
de ACM gesproken en mijn zorgen gedeeld over de praktijk bij HEM.
Vraag 8
Kunt u voorts aangeven hoe het mogelijk is dat een energieleverancier die
zich niet aan de regels houdt toch zijn leveringsvergunning behoudt, zoals dat
bij HEM het geval is? Vindt u dat het toezicht hier voldoende wordt toegepast?
Antwoord 8
Het is aan de ACM om te beoordelen of er voldoende reden is om een
leveringsvergunning in te trekken.
Vraag 9
Wanneer is het volgens u gerechtvaardigd dat een energieleverancier haar
leveringsvergunning verliest?
Antwoord 9
In het geval dat een energieleverancier naar oordeel van de ACM als
onafhankelijk toezichthouder niet meer aan de (wettelijke en andere)
vergunningsvereisten voldoet.
Vraag 10, 11 en 12
Vindt u dat de ACM voldoende in staat is om consumenten te beschermen
tegen energieleveranciers die zich niet aan de regels houden? Zo nee,
waarom niet, en hoe gaat u dit dan verbeteren?
Vindt u dat de ACM genoeg doet om te voorkomen dat energieleveranciers
contracten aanbieden die niet aan de regels voldoen?
Wat gaat u doen om bestaande of toekomstige vergelijkbare praktijken aan te
pakken en de consument beter te beschermen tegen cowboys op de
energiemarkt?
Antwoord 10, 11 en 12
Het aanscherpen van toezicht op leveranciers en het stellen van extra eisen is
hard nodig en heeft mijn volle aandacht. Zo heb ik dit najaar hiervoor
aangescherpte beleidsregels in het kader van vergunningverlening vastgesteld en heeft de ACM het toezicht op energieleveranciers aangescherpt. Deze
beleidsregels zijn inmiddels in werking getreden. Verdere aanscherping wordt
uitgewerkt onder de Energiewet.
Het is de ACM die aanvragen van vergunningen beoordeelt en toezicht houdt
op vergunninghouders, ook op vergunninghouders die via wederverkopers
energiecontracten sluiten. Zoals aangekondigd in mijn brief van 20 september
2022 (Kamerstuk 29 023, nr. 347), is het toetsingskader voor de vergunningverlening en het toezicht op energieleveranciers onlangs aangescherpt. De
daartoe aangekondigde Beleidsregels zijn inmiddels vastgesteld door ACM en
mijzelf. Maandag 3 oktober 2022 zijn de Beleidsregels gepubliceerd en ze zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3

van kracht met ingang van 4 oktober 2022.2 Hierdoor moeten energieleveranciers aan strengere eisen voldoen als het gaat om risicomanagement en hun
financiële positie om een betrouwbare levering te kunnen garanderen.
Daarnaast heb ik uw Kamer in het Vragenuur van 27 september 2022 gemeld
dat in het concept wetsvoorstel voor de Energiewet een extra benodigde
kwaliteit van «deskundigheid» voor vergunninghoudende leveranciers
opgenomen is. Ook krijgt de ACM de mogelijkheid gebruik te maken van de
Wet Bibob bij het toezicht op vergunninghoudende leveranciers.
Consumenten worden in Nederland verder beschermd door regels over onder
meer precontractuele informatieverplichtingen, verkoop aan de deur, op
straat en aan de telefoon, het verbod op oneerlijke en agressieve handelspraktijken. De ACM ziet ook toe op de naleving van deze regels door
energieleveranciers en kan optreden als ze overtreden worden, bijvoorbeeld
door een boete op te leggen. Desalniettemin blijf ik alert op signalen uit de
markt en bekijk ik waar verdere aanscherping van de bescherming van
consumenten nodig is.
Vraag 13
Waar kunnen de klanten van HEM terecht om hun recht te halen als zij onder
valse voorwendselen zijn binnengehaald voor een wurgcontract? Hoe gaan u
en de ACM deze mensen helpen?
Antwoord 13
Energiemaatschappijen moeten consumenten eerlijk en tijdig informeren over
het contract dat zij sluiten. Daarnaast moeten ze eerlijke tarieven en voorwaarden hanteren. Consumenten met klachten over een energiemaatschappij
kunnen hun recht halen bij de Geschillencommissie Energie of bij de
burgerlijke rechter.
Ik raad consumenten die een klacht hebben over een energiemaatschappij
aan om deze ook te melden bij de ACM. De ACM is bevoegd om op te treden
tegen overtredingen van leveranciers, bijvoorbeeld door boetes op te leggen
of door de vergunningverlening van energiemaatschappijen opnieuw tegen
het licht te houden.
Vraag 14
Garandeert u dat ACM mensen die bizarre bedragen voor het beëindigen van
het wurgcontract helpt om die «boetes» terug te krijgen? Zo neen, waarom
niet?
Antwoord 14
Eerder gaf ik al aan (hoge) opzegvergoedingen bij contracten van een
bepaalde duur met variabele tarieven maatschappelijk onwenselijk te vinden.
Het is aan de rechter te oordelen of het vragen van dergelijke vergoedingen
wel rechtmatig is. De ACM heeft nu alleen mogelijkheden om in dergelijke
gevallen op te treden wanneer een leverancier een tariefswijziging doorvoert
die geen verband houdt met de stijging van de inkoopkosten en een
opzegvergoeding in rekening brengt.
Strikt genomen staat de wet niet aan deze praktijk in de weg omdat de
wetgever indertijd bij contracten van bepaalde duur geen rekening hield met
contracten van bepaalde duur mét variabele tarieven. Dergelijke contracten
zijn zeker niet gebruikelijk. Consumenten en bedrijven met een aansluiting
voor kleinverbruik kunnen echter wel terecht bij de Geschillencommissie
Energie of de rechter, zoals ook genoemd in het antwoord op vraag 13.

2

Beleidsregel van de Minister voor Klimaat en Energie van 29 september 2022, nr. WJZ/
22425742, over de beoordeling van financiële kwaliteiten van energieleveranciers bij het
verlenen, wijzigen, overdragen of intrekken van een vergunning voor levering van elektriciteit
of gas aan kleinverbruikers (Beleidsregel beoordeling financiële kwaliteiten van leveranciers
van elektriciteit of gas aan kleinverbruikers), Stcrt. 2022, nr. 26273; Besluit van de ACM tot
vaststelling van de Beleidsregel betrouwbare levering van elektriciteit of gas en continuïteit van
energieleveranciers, Stcrt. 2022, nr. 26417.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

4