Rapportage
Verkenning plaatsing
OBU-uitgiftepunten

Pim Speel
Elwyn van Zanten

ANS Verkeer & Ruimte
Geuzenkade 35 -2
1056KL Amsterdam
Telefoon 020 767 0137
IBAN: NL80KNAB0736690379
K.v.K: 63482614
BTW nr: NL855255006B01

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten

Inhoud
1

Inleiding........................................................................................................................................... 2
1.1

Aanleiding ............................................................................................................................... 2

1.2

Doelstelling ............................................................................................................................. 2

1.3

Vraagstelling............................................................................................................................ 2

1.4

Overige uitgangspunten.......................................................................................................... 3

2

Locatie-allocatie analyse ................................................................................................................. 5

3

Resultaten ....................................................................................................................................... 8

3

3.1

Resultaten locatie allocatie analyses binnen Nederland ........................................................ 8

3.2

Resultaten grensovergangen ................................................................................................ 11

3.3

Resultaten 24/7 tankstations en verzorgingsplaatsen.......................................................... 12

Conclusies en aanbevelingen ........................................................................................................ 12
3.1

Conclusies ............................................................................................................................. 12

3.2

Aanbevelingen ...................................................................................................................... 12

1

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten

1

Inleiding

Op 11 april 2018 heeft DG Mobiliteit (DGMo) vanuit het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat
(IenW) aan ANS Verkeer en Ruimte (ANS) opdracht verleend voor een onderzoek naar het eventuele
aantal benodigde uitgiftepunten voor On Board Units (OBU) waarmee vrachtverkeer de
vrachtwagenheffing afrekent. Het Ministerie overweegt op een nader moment of en waar deze
punten daadwerkelijk worden gerealiseerd. Deze rapportage bevat een beknopte opsomming van de
onderzoeksmethode en de resultaten.

1.1

Aanleiding

Om besluitvorming over de voorwaarden waaronder de vrachtwagenheffing kan worden
gerealiseerd te ondersteunen en de invoering van vrachtwagenheffing voor te bereiden is een
geografisch onderzoek naar het benodigde aantal uitgiftepunten waar nieuwe OBU’s aangeschaft,
vervangen en/of ingeleverd kunnen worden gestart. De uitkomsten van het onderzoek worden o.a.
benut voor de kostenraming van het systeem.

1.2

Doelstelling

Doelstelling van de opdracht is het geografisch optimaliseren van het aantal uitgiftepunten in relatie
tot het totale systeemconcept en specifieke eisen ten aanzien dienstverlening (denk bv. aan
klantvriendelijkheid middels terminals).

1.3

Vraagstelling

Het onderzoek bestaat uit het kwantificeren van de optimale spreiding van benodigde OBUuitgiftepunten door het modelleren van drie scenario’s:
1. heffing op het hoofdwegennet (autosnelwegen plus N-wegen van RWS);
2. heffing op alle wegen met uitzondering van gemeentelijke wegen;
3. heffing op alle wegen.
In de Belgische Architectuur1 voor de daar gerealiseerde kilometerheffing voor vracht gelden de
volgende eisen:
 De maximale reisafstand tussen een willekeurige plek op het Nederlandse wegennetwerk en het
dichtstbijzijnde gelegen 24/7 uitgiftepunt is 30 kilometer.
 Aan iedere Nederland inkomende autosnelweg dient vóór de grenspassage een 24/7
uitgiftepunt te worden ingericht.
 Aan iedere Nederland uitgaande snelweg dient ná de grenspassage een 24/7 uitgiftepunt te
worden ingericht.
 Aan iedere grensoverschrijdende N-weg dient vóór de grenspassage een 24/7 uitgiftepunt te
worden ingericht.
 Aan iedere grensoverschrijdende N-weg dient ná de grenspassage een 24/7 uitgiftepunt te
worden ingericht.
 Aan buitenlandse niet-snelwegen dienen 24/7 uitgiftepunten te worden ingericht dusdanig dat
de maximale extra reisafstand of reistijd om bij een uitgiftepunt te geraken voor het binnengaan
of na het verlaten van Nederland 10 kilometer of 10 minuten is.
 Alle reguliere veerboten met een aankomstpunt in Nederland moeten een uitgiftepunt aan
boord hebben.
1

Viapass (2012) Definitieve architectuur

2

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten
Na bespreking van de eerste inzichten is besloten om voor de maximale reisafstand naar een
Nederlands uitgiftepunt 28 kilometer te hanteren in plaats van 30 kilometer. Dit geeft 2 kilometer
speelruimte om een uitgiftepunt op maximaal 2 kilometer van een potentiële optimale locatie te
plaatsen zonder grote consequenties voor plaatsing van omliggende uitgiftepunten. Daarmee wordt
voorkomen dat de analyse later geheel opnieuw uitgevoerd zou moeten worden. Daarnaast is
besloten om de eis van 10 kilometer of tien minuten reizen vanaf elke grensovergang te laten
vervallen, omdat op de kleinere grensovergangen de verkeersvolumes zeer klein zijn en uit de
ervaringen in België blijkt dat servicepunten op dat soort plekken weinig worden gebruikt. Tenslotte
is omwille van efficiency besloten om toe te staan dat uitgiftepunten ook in de aankomsthavens in
Nederland mogen staan en dus niet per se aan boord van een veerboot.

1.4

Overige uitgangspunten

Voor het doorrekenen van de analyses is het Landelijk Model Systeem (LMS) gebruikt. Het LMS is het
model van Rijkswaterstaat dat IenW gebruikt om effecten op het wegennetwerk over de lange
termijn door te rekenen. Per OBU-uitgiftepunt is het volgende inzichtelijk gemaakt:


De minimale, maximale en gemiddelde reisafstand en standaarddeviatie van de reisafstand
tot een OBU-Uitgiftepunt vanaf het Nederlandse wegennetwerk.

Voor OBU-uitgiftepunten binnen Nederland is per scenario het volgende inzichtelijk gemaakt:



De geoptimaliseerde spreiding van de OBU-Uitgiftepunten over Nederland bij plaatsing van
30, 35, 40 of 452 OBU-uitgiftepunten.
Het aandeel wegen dat niet binnen 28 kilometer van de OBU-uitgiftepunten ligt en de
afstand tot het dichtstbijzijnde OBU-uitgiftepunt.

Voor mogelijke OBU-uitgiftepunten buiten Nederland is het volgende inzichtelijk gemaakt:



Alle grensovergangen met daarbij inzicht in grenslocaties met N-wegen en snelwegen;
Locaties waar binnen 10 km van de grensovergang, meer N-wegen bereikt kunnen worden
vanuit een gecombineerde locatie.

Verder is ondersteunende (geo)data verzameld om locatiekeuzes een OBU-uitgiftepunt te
faciliteren:





Verzorgingsplaatsen binnen Nederland;
24/7 bemenste tankstations binnen Nederland per aanbieder:
o Argos, Berkman, BP, Esso, Shell, Texaco en Total;
Verzorgingsplaatsen in het buitenland aan de grens met Nederland:
24/7 bemenste tankstations in het buitenland aan de grens met Nederland per aanbieder:
o Aral, Argos, Avia, Esso, Shell, PM, SB, Texaco, Total en Westfalen Tankstelle.

Aanvullende gegevens per OBU-uitgiftepunt
Voor het scenario ‘heffing op alle wegen’ in de variant met 35 uitgiftepunten is per OBU-uitgiftepunt
ook het volgende berekend:
Uit een eerste grove analyse bleek dat met 30-45 uitgiftepunten aan de gestelde eisen
kan worden voldaan. Daarom beperkt de analyse zich tot deze varianten.
2

3

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten


Het opgeteld aantal voertuigkilometers bediend door het OBU-Uitgiftepunt en het aantal
kilometers weg binnen het verzorgingsgebied.

Bovenstaande data geeft inzicht in hoe druk een uitgiftepunt wordt en wat de exploitatiekosten
gaan zijn.
Basisgegevens LMS data
Om te bepalen welke verkeersvolumes kunnen worden verwacht, zijn voor alle varianten en
scenario’s de volgende uitgangspunten gehanteerd3:




3

Scenario in 2030 met hoge economische groei;
Vrachtwagenheffing op alle wegen;
Tarief van 15 cent per kilometer alle wegen.

Deze zijn afkomstig uit de effectstudies van MuConsult et al (2018)

4

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten

2

Locatie-allocatie analyse

Met een Geografisch Informatie Systeem (GIS) is, om de optimale spreiding van OBU-uitgiftepunten
te bepalen, het wegennetwerk geanalyseerd met behulp van de methode: ‘locatie-allocatie analyse’.
Deze methode is toegepast met het doel om de best mogelijke locaties voor OBU-uitgiftepunten te
vinden. En een zo groot mogelijk deel van het wegennetwerk te kunnen bedienen. De methode
geeft, per scenario, antwoord op hoe 30, 35, 40 of 45 OBU-uitgiftepunten zo efficiënt mogelijk over
het land verdeeld kunnen worden. De resultaten maken duidelijk welke delen van het
wegennetwerk binnen bereik van welke OBU-uitgiftepunten gaan vallen. En welke delen van de
wegen buiten het bereik van 28 kilometer rijden zouden komen te liggen.
Voor de ‘locatie-allocatie analyse’ zijn de volgende stappen uitgevoerd:







Genereren vraaglocaties op LMS-netwerk (opdelen wegennetwerk);
Genereren aanbodlocaties (potentiele OBU-uitgiftepunten) binnen Nederland;
Optimalisatie van de locaties voor OBU-uitgiftepunten;
Analyse en doorrekening cijfers van locaties die buiten bereik van een uitgiftepunt vallen;
Doorrekenen statistieken van OBU-uitgiftepunten;
Analyse van grensovergangen en optimalisatie plaatsing OBU-uitgiftepunten in het
buitenland.

Genereren vraaglocaties op LMS-netwerk
Het wegennetwerk (LMS-netwerk) is voor de analyse opgesplitst in wegvakken. Ieder middelpunt
van een wegvak is in de ‘locatie-allocatie analyse’ als vraaglocatie ingevoerd (rode vierkantjes in
afbeelding 2.1). In de analyse wordt een OBU-uitgiftepunt geplaatst dat, binnen 28 kilometer rijden
over het wegennetwerk zo veel mogelijk van deze vraaglocaties bereikt.
Afbeelding 2.1: Voorbeeld locatie-allocatie analyse

Voor de drie verschillende scenario’s zijn drie verschillende sets met vraagpunten gegenereerd,
zodat de ‘locatie-allocatie analyse’ methode voor elke scenario toegepast kon worden.

5

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten
Genereren aanbodlocaties binnen Nederland
In dit verkennende onderzoek naar een theoretische optimale spreiding van OBU-uitgiftepunten is
de volgende stap om potentiële locaties voor deze uitgiftepunten aan de ‘locatie-allocatie analyse’
toe te voegen. Met GIS is een raster van 1.500 bij 1.500 meter gegenereerd dat heel Nederland
bedekt. Locaties die in het water en/of niet binnen 2 kilometer van een weg liggen zijn verwijderd.
De overgebleven punten (blauwe vierkanten in afbeelding 2.1) zijn aan de simulatie toegevoegd als
(potentiële) aanbodlocaties.
Ten slotte zijn als aanvullende eis veerhavens, met een reguliere verbinding met het buitenland, aan
het aanbod toegevoegd als verplichte locatie voor een OBU-uitgiftepunt. Dit om te voorkomen dat
er overlap plaats gaat vinden tussen het bereik van verschillende uitgiftepunten in Nederland. En de
‘locatie-allocatie analyse’ de locaties van andere OBU-uitgiftepunten daar omheen worden
geplaatst.
Het raster van 1.500 bij 1.500 meter representeert in een volgende fase het zoekgebied waar de
werkelijke uitgiftepunten geplaatst kunnen gaan worden. De locaties van 24/7 bemenste
benzinepompen en verzorgingsplaatsen zijn mogelijke aanknopingspunten.
Optimalisatie locaties OBU-uitgiftepunten
Met de vraag- en aanbodlocaties (afbeelding 2.1) is met behulp van GIS de ‘locatie-allocatie analyse’
uitgevoerd. De analyse is een iteratief proces waarbij berekend wordt welke aanbodlocatie de
meeste vraaglocaties kan bereiken. Het proces gaat door tot de maximale 30, 35, 40 of 45
uitgiftepunten zijn behaald. In afbeelding 2.2 is ingezoomd op één van de resultaten: aanbodlocaties
A en B zijn als optimale locaties uit de analyse gekomen.
Afbeelding 2.2: Voorbeeld locatie-allocatie analyse

6

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten
De blauwe lijntjes in afbeelding 2.2 geven het verzorgingsgebied van locaties A en B aan. Het
verzorgingsgebied is het gebied met alle vraaglocaties die binnen 28 kilometer rijden over de weg
een uitgiftepunt kunnen bereiken.
Analyse en doorrekening cijfers locaties buiten verzorgingsgebied uitgiftepunten
Na het toewijzen van potentiële locaties voor OBU-uitgiftepunten blijven er locaties bestaan die
buiten de verzorgingsgebieden vallen. Om het effect voor de weggebruiker mee te kunnen wegen is
voor de locaties die buiten de verzorgingsgebieden vallen, de kortste route naar het dichtstbijzijnde
OBU-uitgiftepunt berekend.
Voor alle niet toegewezen vraaglocaties zijn per scenario de afstanden tot het dichtstbijzijnde
uitgiftepunt in Excel bijgeleverd. In deze rapportage zijn de aantallen vraaglocaties en gemiddelde
afstanden per scenario opgenomen onder de resultaten.
Doorrekenen statistieken van OBU-uitgiftepunten
Voor alle twaalf (sub)scenario’s zijn van de vraaglocaties die binnen het servicegebied van de OBUuitgiftepunten liggen de minimale, maximale en gemiddelde afstand en standaarddeviatie van de
afstand berekend. De resultaten zijn in Excel bijgeleverd en in de resultaten zijn de gemiddelde
afstanden per (sub)scenario in tabel 3.1.1 weergegeven.
Voor het sub-scenario ‘heffing op alle wegen’ en 35 uitgiftepunten zijn aanvullende statistieken
berekend; Het aantal vrachtwagenverplaatsingen over het aantal kilometers weg per etmaal
(voertuigkilometers), het percentage voertuigkilometers per verzorgingsgebied en het totaal aantal
kilometers weg bij elkaar opgeteld per verzorgingsgebied van een uitgiftepunt. Hiermee is
inzichtelijk gemaakt hoe druk een uitgiftepunt zou worden en hoeveel kilometers wegen er binnen
28 kilometer bediend zouden worden.
Analyse grensovergangen en optimalisatie plaatsing buitenlandse OBU-uitgiftepunten
Als laatste stap is een analyse gedaan van de grensoverschrijdende wegen. Er is gekeken hoeveel
OBU-uitgiftepunten er nodig zijn om elke weg te bedienen. En hoeveel uitgiftepunten er nodig zijn
om elke A-weg en N-weg te bedienen. In deze laatste analyse is ook opgenomen of binnen 10
kilometer van een grensovergang een OBU-uitgiftepunt geplaatst kan worden die meer dan één Nweg kan bedienen.

7

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten

3

Resultaten

De resultaten zijn in deze rapportage in algemene cijfers weergegeven. Resultaten per (sub)scenario
zijn in Excel en het kaartmateriaal in PDF geleverd. De resultaten zijn eveneens op een digitale kaart
aan de opdrachtgever aangeboden. Hieronder wordt in paragraaf 3.1 eerst ingegaan op de
benodigde uitgiftepunten binnen Nederland. In paragraaf 3.2 wordt ingegaan op de benodigde
uitgiftepunten bij grensovergangen. In paragraaf 3.3 wordt aangegeven op welke plaatsen de
uitgiftepunten in of bij een tankstation kunnen worden ondergebracht.

3.1

Resultaten locatie allocatie analyses binnen Nederland

De resultaten van de analyse voor een optimale spreiding van Nederlandse OBU-uitgiftepunten zijn
per (sub)scenario in tabel 3.1.1 weergegeven.
Tabel 3.1.1: statistieken uitkomsten locatie-allocatie analyses

Buiten
Hoofdwege bebouwde
nnet
kom
Alle wegen

(Sub)scenario’s
Aantal
serviceScenario
punten
30
35
40
45
30
35
40
45
30
35
40
45

Percentage wegvakken binnen
verzorgingsgebied OBUuitgiftepunten
96.2%
98.9%
99.5%
99.9%
94.8%
98.2%
99.2%
99.8%
99.2%
99.3%
100.0%
100.0%

Gemiddelde afstand (km) tot OBUuitgiftepunt
16.5
15.8
14.6
13.7
17.0
16.2
15.3
14.7
16.1
15.5
14.6
13.7

Bij het scenario ‘heffing op het hoofdwegennet’ valt bij 30 uitgiftepunten al ruim 99 procent van het
hoofdwegennetwerk binnen de servicegebieden. Voor de overige scenario’s wordt bij 40
uitgiftepunten de 99 procent bereikt. Bij het scenario ‘heffing op alle wegen’ valt bij 35
uitgiftepunten ook al bijna 99 procent binnen de verzorgingsgebieden. In tabel 3.1.2 zijn de
algemene resultaten weergegeven van de overgebleven delen van de weg die buiten de
verzorgingsgebieden vallen weergegeven.

8

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten
Tabel 3.1.2: statistieken uitkomsten locaties buiten verzorgingsgebieden

(Sub)scenario

buiten
Hoofd- bebouwde
wegennet
kom
Alle wegen

Scenario

aantal
servicepunten
30
35
40
45
30
35
40
45
30
35
40
45

Aantal wegvakken buiten
verzorgingsgebieden
3088
875
388
18
1887
671
307
59
76
61
3
5

Gemiddelde afstand (km) tot
dichtstbijzijnde uitgiftepunt
vanaf wegvakken buiten
verzorgingsgebied
35.1
28.4
32.9
35.4
32.8
32.3
32.0
33.0
34.1
33.0
33.9
30.9

Naarmate er meer uitgiftepunten zijn, des te minder wegdelen er buiten een verzorgingsgebied
vallen. Voor de wegdelen die buiten een verzorgingsgebied vallen is in de rechterkolom de
gemiddelde afstand tot het dichtstbij zijnde uitgiftepunt weergegeven. Omdat het gaat om de
uitgiftepunten die buiten een verzorgingsgebied vallen, is de gemiddelde afstand tot het dichtstbij
zijnde uitgiftepunt niet per se kleiner bij een groter aantal uitgiftepunten. Bijvoorbeeld bij ‘heffing
op alle wegen’ met 35 OBU-uitgiftepunten is de gemiddelde afstand van de meeste wegdelen net
iets meer dan 28 kilometer. Met ‘heffing op alle wegen’ en 40 OBU-servicepunten vallen veel minder
(388 in plaats van 875) wegdelen buiten het verzorgingsgebied. Maar de gemiddelde afstand van
deze 388 wegdelen tot het dichtstbij zijnde uitgiftepunt is significant verder met bijna 33 kilometer
(in plaats van 28,4 kilometer).
Voor sub-scenario ‘heffing op alle wegen’ met 35 OBU-uitgiftepunten is ingezoomd op het aantal
voertuigkilometers dat binnen de verzorgingsgebieden valt. En daarmee hoeveel voertuigkilometers
er buiten het verzorgingsgebied van een OBU-uitgiftepunt vallen. Dit betekent dat een voertuig (net)
niet binnen 28 kilometer rijden het kastje kan vervangen, maar verder dan die marge zal moeten
rijden voor een vervangende OBU.

9

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten
Tabel 3.1.3: Uitkomsten doorrekenen sub-scenario 35 OBU-uitgiftepunten (alle wegen)

Totaal aantal
Percentage van totaal Kilometer weg binnen
Naam OBU-uitgiftepunt
voertuigkilometers
voertuigkilometers
verzorgingsgebied
Ridderkerk
1,812,895
7.09
2,043
Vianen
1,638,200
6.40
11,788
Eindhoven
1,467,081
5.73
2,105
Rijen
1,442,671
5.64
1,858
Alphen aan den Rijn
1,370,898
5.36
2,186
Muiden
1,354,467
5.29
2,382
Zaltbommel
1,134,418
4.43
1,507
Woudenberg
1,079,772
4.22
1,667
Arnhem
1,074,853
4.20
1,659
Niet toegekend
994,303
3.89
2,646
Grave
933,214
3.65
1,552
Deventer
896,985
3.51
1,478
Hegelsom - Sevenum
876,843
3.43
1,066
Borne
803,512
3.14
1,747
Zwolle
734,385
2.87
1,175
Hoek van Holland
720,312
2.82
1,299
Aalbeek - Hunnecum
635,267
2.48
1,612
Steenbergen
614,686
2.40
1,165
Horn
574,105
2.24
1,106
Hoorn
523,246
2.05
1,526
Flevostrand - Harderwijk
487,621
1.91
1,174
Groningen
430,169
1.68
1,327
IJmuiden
427,247
1.67
1,111
Heerenveen
425,673
1.66
853
Dalen
416,519
1.63
1,062
Burgum - Feanwalden
378,207
1.48
1,143
Diever - Dwingelo
343,962
1.34
982
Veeraankomst Haven Rotterdam
321,025
1.25
463
Lichtenvoorde
299,523
1.17
1,088
Emmeloord
277,081
1.08
740
Stadskanaal
243,172
0.95
1,020
Anna Paulowna
203,780
0.80
674
Afsluitdijk
189,406
0.74
505
Kamperland
181,217
0.71
787
Terneuzen
155,314
0.61
623
Delfzijl
119,798
0.47
591

10

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten
Voertuigkilometers hebben betrekking op het aantal vrachtwagens dat in een etmaal over een
wegdeel rijdt vermenigvuldigd met de lengte van het wegdeel in kilometers. Deze worden opgeteld
per dichtstbijzijnde OBU-uitgiftepunt binnen 28 kilometer. Daarvan wordt een percentage genomen
over het totaal aantal voertuigkilometers gereden per etmaal in Nederland. Dit percentage staat in
de tweede kolom. In de derde kolom staat het totaal aantal kilometers wegdeel dat bij dit OBUuitgiftepunt gerekend wordt. We kunnen dus zien dat in totaal 96,1 procent van de
voertuigkilometers in Nederland met 35 OBU-uitgiftepunten bediend wordt. Maar dat niet elk OBUuitgiftepunt een gelijkwaardig deel van de voertuigkilometers, danwel wegdeelkilometers voor zijn
rekening neemt.

3.2

Resultaten grensovergangen

In tabel 3.2.1 zijn de algemene cijfers voor het aantal OBU-uitgiftepunten buiten de Nederlandse
grensovergangen voor N-wegen en HWN weergegeven.
Tabel 3.2.1: Resultaten grensovergangen N-wegen of HWN

Aantal grensovergangen N-weg of HWN
Aantal veerhavens:
Geoptimaliseerd aantal uitgiftepunten grensovergangen N-weg en HWN:

één rij- twee rijrichting richtingen
53
106
4
4
36
72

Het geoptimaliseerde aantal uitgiftepunten buiten de landsgrenzen uitgaande van alleen HWN en Nwegen ligt afhankelijk van de mogelijkheid om één of twee punten voor beide rijrichtingen in te
richten tussen de 36 en 72.
Uit een analyse van deze uitkomsten blijkt dat er 17 OBU-uitgiftepunten komen op A-wegen of Nwegen met gescheiden rijbanen, wat betekent dat er 34 OBU-uitgiftepunten nodig zijn voor deze
punten. Verder zijn er nog 19 OBU-uitgiftepunten op locaties zonder gescheiden rijbanen. In totaal
betekent dat dus dat er 53 OBU-uitgiftepunten in het buitenland nodig zijn. In deze analyse is er
vanuit gegaan dat enkele N-wegen bediend worden door locaties op A-wegen. Dit is afhankelijk van
de gekozen locatie op de snelweg mogelijk niet realiseerbaar binnen tien kilometer, waardoor het
aantal OBU-uitgiftepunten in het buitenland op kan lopen tot 59 locaties.
In tabel 3.2.2 zijn de aantallen weergegeven voor alle grensovergangen.
Tabel 3.2.2: Resultaten grensovergangen voor alle wegen

Aantal grensovergangen lager dan N:
Totaal aantal grensovergangen grens alle wegen:
Totaal aantal grensovergangen inclusief veerhavens
Geoptimaliseerd aantal uitgiftepunten alle grensovergangen

één rijrichting
370
423
427
-

twee
rijrichtingen
740
846
850
-

Berekening van het optimaal aantal uitgiftepunten voor alle grensovergangen wordt met dit inzicht
van de orde grootte niet verder doorgerekend, omdat dit betekent dat er honderden uitgiftepunten
ingericht zouden moeten worden.

11

Verkenning plaatsing OBU-uitgiftepunten
3.3

Resultaten 24/7 tankstations en verzorgingsplaatsen

De verzamelde gegevens van 24/7 tankstations en verzorgingsplaatsen zijn weergegeven in een aan
de opdrachtgever aangeboden digitale kaart.
Voor Nederland zijn de volgende aanbieders onderzocht: Total, Shell, BP, Texaco, Esso, Argos, Tinq,
Avia, Tamoil, Firezone, Gulf, Q8, De Haan en Lukoil. Voor het buitenland: Aral, Argos, Avia, Esso,
Shell, PM, SB, Texaco, Total en Westfalen Tankstelle. Uit de analyse blijkt dat, geografisch gezien, in
een groot aantal gevallen een uitgiftepunt bij een tankstation of verzorgingsplaats ondergebracht
zou kunnen worden.

3

Conclusies en aanbevelingen

Hieronder volgen een aantal conclusies en aanbevelingen op basis van bovenstaande geanalyseerde
data.

3.1

Conclusies





3.2

Uit het onderzoek blijkt dat in totaal circa 90 uitgiftepunten nodig zijn om aan de gestelde
uitgangspunten te voldoen.
Uitgaande van het scenario ‘heffing op hoofdwegennetwerk’ dan wordt met 30
uitgiftepunten voor de binnenlandse uitgiftepunten een dekkingsgraad van ruim 99 procent
behaald. Dat wil zeggen dat in vrijwel alle situaties binnen 28 kilometer een uitgiftepunt
bereikbaar is. Bij ‘heffing op alle wegen’ en ‘heffing buiten de bebouwde kom’ wordt met 40
OBU-uitgiftepunten een dekkingsgraad van ruim 99 procent behaald. Bij ‘heffing op alle
wegen’ met 35 OBU-uitgiftepunten valt 98,9 procent van het wegennetwerk binnen de
verzorgingsgebieden. In dit sub-scenario valt 96,1 procent van de voertuigkilometers binnen
het bereik van de OBU-uitgiftepunten.
De conclusie voor de uitgiftepunten in Duitsland en België is dat als uitgegaan wordt van
alleen N-wegen en A-wegen het geoptimaliseerde aantal uitgiftepunten 53 tot 59 is. Het
werkelijke aantal is afhankelijk van de mogelijkheid of een OBU-uitgiftepunt ingericht kan
worden op één locatie die beide rijrichting kan bedienen. Anders moeten er twee locaties
ingericht worden om ieder één rijrichting te bedienen.

Aanbevelingen

De constellatie met (omliggende) uitgiftepunten verandert direct zodra een definitieve locatie voor
een punt wordt gevonden. Er is 2 kilometer marge om niet direct alle analyses opnieuw te hoeven
doen. Indien een keuze wordt gemaakt voor een serviceniveau:


Voer een nieuwe analyse uit gericht op het werkelijk inrichten van uitgiftepunten in relatie
tot de veranderende ruimtelijke context.

Deze voorliggende rapportage is uitgevoerd met hier genoemde uitgangspunten en
randvoorwaarden. Indien hier in de besluitvorming veranderingen in plaats vinden:


Voer een nieuwe analyse op het moment dat de randvoorwaarden en uitgangspunten
definitief vastgesteld zijn.

12