TER BESPREKING
Nota actief openbaar
Ja

Aan
Van

De minister van BZK

Onze referentie
2022-0000532304
Datum
3 november 2022
Opgesteld door

Beantwoording inbreng Tweede Kamer schriftelijk overleg
over tussentijdse raadsontbinding

Samengewerkt met
CZW/S&B
Bijlage(n)
3

Aanleiding
Op 25 juni 2020 heeft uw ambtsvoorganger, naar aanleiding van de motieMiddendorp c.s., die opriep tot het mogelijk maken van tussentijdse
raadsontbinding bij ernstig verstoorde bestuurlijke verhoudingen, een notitie aan
de Kamer gestuurd waarin drie mogelijke varianten van tussentijdse
raadsontbinding worden geschetst. Hierop heeft de Kamer op 10 juni 2021
gereageerd met een schriftelijke inbreng. Bijgaand treft u de conceptbeantwoording van de vragen van de Kamerfracties aan.
Geadviseerd besluit
Instemmen met de concept-beantwoording van de vragen van de Kamerfracties
(bijlage 2) en de bijgaande aanbiedingsbrief (bijlage 1 ) ondertekenen.
Kern
•

•

In hun schriftelijke inbreng vragen de Kamerfracties onder meer naar uw
eigen opvatting over het instrument tussentijdse raadsontbinding en naar
welke variant van dit instrument uw voorkeur heeft.
In de beantwoording van de vragen geeft u aan dat u eerst het
instrument tussentijdse raadsontbinding wenst af te wegen tegen andere
mogelijke oplossingen voor bestuurlijke problemen in gemeenten, zowel
binnen als buiten het bestaande wettelijk kader, om te bezien of dit
instrument hiervoor de meest passende en wenselijke oplossing is. Pas
daarna kan eventueel een keuze worden gemaakt tussen de verschillende
varianten van tussentijdse raadsontbinding.

Toelichting
•
In 2019 heeft de Tweede Kamer bij gelegenheid van de
begrotingsbehandeling de motie-Middendorp c.s. aangenomen. Die motie
bevat het verzoek om met een voorstel tot grondwetswijziging te komen
om tussentijdse verkiezingen in gemeenteraden mogelijk te maken in
geval van ernstig verstoorde bestuurlijke verhoudingen. Deze motie is
met brede steun aangenomen. CDA, SP, ChristenUnie en SGP stemden
tegen.
•
Op de hierboven genoemde motie heeft uw ambtsvoorganger op 25 juni
2020 gereageerd met een notitie waarin drie mogelijke varianten van
tussentijdse raadsontbinding worden gepresenteerd: 1) zelfontbinding
door de raad, 2) ontbinding door een ander orgaan op decentraal niveau
Pagina 1 van 2

•

•

•

en 3) ontbinding door de regering bij KB. In alle gevallen is een
grondwetswijziging vereist. Hoewel het introduceren van een vorm van
tussentijdse raadsontbinding een brede politieke wens is, lopen blijkens
de inbreng van de fracties de opvattingen over welke variant de voorkeur
heeft vooralsnog uiteen.
De meeste fracties vragen u om zelf een voorkeur uit te spreken voor een
bepaalde variant van raadsontbinding. Daarnaast wordt onder meer
gevraagd naar eventuele casussen uit het verleden waarbij de
mogelijkheid van tussentijdse raadsontbinding gewenst zou zijn geweest
en naar de verhouding tussen tussentijdse raadsontbinding, het
hoofdschap van de raad en de aanstellingswijze van de burgemeester.
Gelet op de demissionaire status van het toenmalige kabinet heeft uw
ambtsvoorganger de vragen van de Kamerfracties niet meer beantwoord,
omdat deze vroegen om een politieke weging van het instrument
tussentijdse raadsontbinding.
Tijdens het P.O. van 21 maart jl. en van 27 juni jl. hebben wij met u het
onderwerp tussentijdse raadsontbinding besproken, mede op basis van
een door ons gemaakte aanvullende analyse van het instrument. Daarop
heeft u aangegeven het instrument van tussentijdse raadsontbinding te
willen afwegen tegen andere mogelijke oplossingen voor aanhoudende
bestuurlijke problemen in gemeenten.

Onze referentie
2022-0000532304
Datum
27 september 2022

Pagina 2 van 2