Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 771

Implementatie van richtlijn nr. 2007/2/EG van
het Europees Parlement en de Raad van de
Europese Unie van 14 maart 2007 tot oprichting
van een infrastructuur voor ruimtelijke
informatie in de Gemeenschap (Inspire)
(Implementatiewet EG-richtlijn infrastructuur
ruimtelijke informatie)

Nr. 12

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 december 2009
Op 2 april jl. heeft de Tweede Kamer het wetsvoorstel tot implementatie
van de INSPIRE-richtlijn behandeld. Conform mijn toezegging heb ik u
vervolgens op 7 april per brief1 onder meer geïnformeerd over de kosten
en de baten van de implementatie van INSPIRE in Nederland. Deze informatie was gebaseerd op een impactanalyse van de Europese Commissie
uit 2004 en het in 2005 door Royal Haskoning uitgevoerde onderzoek naar
de financiële gevolgen voor Nederland2.
In mijn brief heb ik tevens aangekondigd dat eind 2009 een geactualiseerde kosten-batenanalyse beschikbaar zal zijn. Met deze brief wil ik u
over de resultaten van dit onderzoek informeren. Het volledige rapport3
vindt u als bijlage bij deze brief.
Tot slot informeer ik u met deze brief hoe ik uitvoering geef aan de moties
Van Leeuwen/Vermeij4 en Van Leeuwen/Van Heugten5, waarin de Kamer
mij vraagt een budgetplafond voor het programma INSPIRE in te stellen
respectievelijk de implementatie van INSPIRE aan nut en noodzaak aan te
passen.
Resultaten geactualiseerde kosten-batenanalyse

Kamerstuk II 2008–2009, 31 771, nr. 9.
Dit laatste onderzoek is de Kamer als bijlage
bij Kamerstuk II 2004–2005, 22 112 nr. 383
aangeboden.
3
Maatschappelijke kosten-batenanalyse
INSPIRE. Eindrapport (2009). Rotterdam:
Ecorys Nederland BV & Grontmij. Is ter inzage
gelegd bij het Centraal Informatiepunt van de
Tweede Kamer der Staten-Generaal.
4
Kamerstuk II 2008–2009, 31 771, nr. 7.
5
Kamerstuk II 2008–2009, 31 771, nr. 10.

Voor de implementatie van INSPIRE zijn twee uitvoeringsmodellen
ontwikkeld, te weten: het basismodel en het collectief model. In het basismodel coördineert VROM actief de inspanningen ten behoeve van
INSPIRE door in nauw overleg met de nationale dataproviders te bepalen
wie welke datasets in het kader van de richtlijn het beste kan ontsluiten. In
het collectief model vindt er geen coördinatie plaats. Aangezien de
INSPIRE-verplichtingen onverminderd van toepassing blijven, zullen de
nationale dataproviders in dit model al hun relevante datasets zelf moeten
ontsluiten. Het gevolg is dat sommige datasets (gedeeltelijke) overlap
zullen vertonen.
VROM hanteert bij de implementatie het basismodel. In de kostenbaten-

KST139125
0910tkkst31771-12
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 771, nr. 12

1
2

1

analyse zijn beide modellen onderzocht. De vergelijking met het collectief
model moet inzichtelijk maken of de coördinatie-inspanningen de moeite
waard zijn.
De resultaten van de kosten-batenanalyse1 zijn als volgt (x € 1 mln):
Basismodel
Kosten
Baten
Saldo

32,1
66,1
34,0

Collectief model

Verschil

40,9
63,7
22,8

8,8
– 2,4
– 11,2

Beide modellen laten een duidelijk positief saldo zien. Niettemin is het
saldo van het collectieve model beduidend lager. Op basis van deze
vergelijking kan geconcludeerd worden dat de coördinerende rol van
VROM zijn financiële vruchten afwerpt.
Het batige saldo wordt in beide gevallen grotendeels bereikt door
efficiency-voordelen van eindgebruikers. Door INSPIRE kunnen zij straks
sneller beschikken over relevante data. De resultaten van deze analyse zijn
onderworpen aan een gevoeligheidsanalyse. Hieruit blijkt dat de kostenbatenanalyse redelijk robuust is. Alleen wanneer het aantal internationale
projecten waarin geo-informatie gebruikt wordt en/of de tijdwinst die met
de invoering van INSPIRE behaald wordt fors minder is dan de huidige
inschatting van de experts zal het saldo negatief zijn.
Naast de financiële baten zijn er ook niet in geld uit te drukken baten te
onderkennen. Ik heb in mijn brief van 7 april aangegeven dat het belang
van INSPIRE voor het milieu evident is. In het voorliggende onderzoek
worden verdere strategische baten geïdentificeerd. Deze baten liggen met
name op het vlak van de versterking van het beleid op het gebied van de
e-Overheid en geo-informatie:
• INSPIRE levert een bijdrage aan het verbeteren van de informatiehuishouding van de overheid en draagt daardoor bij aan een goede digitale dienstverlening;
• INSPIRE geeft invulling aan de filosofie van Nederland Open in Verbinding door te kiezen voor open source-oplossingen en open standaarden;
• INSPIRE draagt bij aan de realisatie van de beleidsnota GIDEON. Het
centraal en zo laagdrempelig mogelijk beschikbaar stellen van
geo-informatie in het bezit van de overheid vormt een van de speerpunten van deze nota. Met INSPIRE krijgt dit speerpunt voor een groot
aantal gegevens een wettelijke basis.
Voor een uitgebreide toelichting op de kosten en baten verwijs ik u naar
het rapport.
Budgetplafond

1

Voor de uitvoering van de kostenbatenanalsye is gebruik gemaakt van de
OEI-methodiek. Hoewel OEI voor Overzicht
Effecten Infrastructuur staat, is deze
methodiek al meerdere malen met succes op
ICT-projecten met een nationale impact
toegepast. De methode maakt de contante
waarde van alle kosten en baten over een
periode van 15 jaar inzichtelijk. Zie het onderzoekrapport voor een nadere toelichting op de
methodiek.

In de motie-Van Leeuwen/Vermeij vraagt u mij een hard budgetplafond
voor de kosten en administratieve lasten in te stellen. Ik heb in het kamerdebat van 2 april jl. aangegeven de kosten scherp in de gaten te willen
houden. Voor de begeleiding en coördinatie van de landelijke invoering
van INSPIRE zeg ik dit plafond dan ook graag toe. Door een taakstellend
budget van € 700 000,– per jaar in mijn begroting op te nemen, heb ik
deze toezegging geëffectueerd.
Ik kan geen budgetplafond instellen voor de kosten van de nationale dataproviders. Deze dataproviders zijn zelf verantwoordelijk voor de implementatie en de daaraan verbonden kosten. Ik kan u wel toezeggen dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 771, nr. 12

2

VROM geen verdere middelen ter beschikking zal stellen om in de kosten
tegemoet te komen.
De motie vraagt verder een jaarlijks overzicht van de gerealiseerde kosten
en baten aan de Kamer toe sturen en uiterlijk 2011 een evaluatie van het
project uit te laten voeren. Ik stel voor de informatievoorziening aan de
Kamer samen te laten vallen met de driejaarlijkse rapportageverplichtingen aan de Europese Commissie. De eerste rapportage dien ik uiterlijk
15 mei volgend jaar aan de Commissie aan te bieden, zodat de tweede
rapportage in 2013 volgt. Door met mijn voorstel in te stemmen, helpt u
mij de uitvoeringskosten laag te houden. In mijn brief van 7 april had ik u
overigens al toegezegd deze evaluatie aan u toe te zenden.
Aanpassing aan nut en noodzaak
De motie-Van Leeuwen/Van Heugten vraagt mij de inspanningen ten
behoeve van de implementatie van INSPIRE aan nut en noodzaak aan te
passen. Deze motie was voor mij aanleiding de implementatiestrategie
kritisch te bekijken.
In de kosten-batenanalyse is daarom naast het basismodel ook het collectieve model doorgerekend. Immers, indien zou blijken dat de inspanningen voor de coördinatie meer kosten dan dat ze opbrengen, zal ik geen
moment twijfelen deze werkzaamheden met onmiddellijke ingang stop te
zetten. De resultaten van de kosten-batenanalyse laten echter zien dat
mijn coördinatie de kosten beperkt en de baten maximaliseert. Ik ben
daarom van mening dat mijn beleid aan de wens van de Kamer voldoet.
Ik verwacht u met deze brief afdoende geïnformeerd te hebben over de
kosten en baten van INSPIRE. Uiterlijk juni 2010 zal ik u opnieuw informeren over de stand van zaken in de vorm van een begeleidend schrijven
bij de toezending van een afschrift van de eerste verplichte rapportage
aan de Europese Commissie.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer
J. M. Cramer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 771, nr. 12

3