Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2967
Vragen van het lid Erkens (VVD) aan de Minister voor Klimaat en Energie over
de samenwerking met het Verenigd Koninkrijk op het gebied van klimaat
(ingezonden 18 mei 2022).
Antwoord van Minister Jetten (Klimaat en Energie) (ontvangen 3 juni 2022).
Vraag 1
Hoe ziet de samenwerking tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk op
het gebied van klimaat er op dit moment uit? Kunt u specifiek ingaan op wat
er wordt gedaan op het gebied van waterstof en de transmissie tussen
elektriciteitsmarkten?
Antwoord 1
Nederland werkt nauw samen met het Verenigd Koninkrijk (VK) op allerlei
onderdelen van de klimaattransitie en beide landen versterken elkaar daarin.
Zo heeft Nederland de afgelopen jaren nauw samengewerkt met het VK
richting de klimaattop COP26 in Glasgow van afgelopen november, waar de
Britten het COP-voorzitterschap overnamen. Ook in de aanloop naar COP27 in
Sharm El-Sheikh wordt er samengewerkt met de Britten om voort te bouwen
op de successen uit Glasgow. Daarnaast is Nederland samen met het VK
actief in allerlei internationale coalities op het gebied van klimaatbeleid, zoals
de Powering Past Coal Alliance, de International Aviation Climate Ambition
Coalition, de Energy Transition Committee etc. Hierin wordt samen met
andere landen en stakeholders gewerkt aan specifieke doelen in de klimaattransitie.
Sinds het VK uit de EU is getreden, vindt samenwerking plaats op basis van
het Terugtrekkingsakkoord en de Handels- en samenwerkingsovereenkomst
(HSO). Op meerdere gebieden, waaronder energie, moeten de afspraken
tussen de EU en het VK binnen de HSO nog verder worden uitgewerkt.
Nederland is in contact met de Commissie over de uitwerking van deze
afspraken.
Op het gebied van waterstof zijn er recentelijk meerdere verkennende
activiteiten geweest (marktstudie over waterstof in het VK ten behoeve van
het Nederlandse bedrijfsleven, en bilaterale bijeenkomsten o.a. als onderdeel
van een handelsmissie naar het VK). Op ambtelijk gebied wordt regelmatig
kennis uitgewisseld op een aantal beleidsterreinen. Nederland en het VK
kunnen met name van elkaar leren over de mogelijkheden voor waterstof in
de gebouwde omgeving, hergebruik van gasinfrastructuur, koppeling aan
wind op zee, en toepassingen in de industrie.

ah-tk-20212022-2967
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Met betrekking tot de transmissie tussen de elektriciteitsmarkten is het in de
eerste plaats van belang om op te merken dat elektriciteitshandel op dit
moment mogelijk is via zogeheten expliciete veilingen. Op basis van de
handels- en samenwerkingsovereenkomst wordt verder onderzocht op welke
wijze een nauwere koppeling van beide elektriciteitsmarkten mogelijk is. Dit is
een technisch proces dat momenteel gaande is.
Vraag 2
Welke impact heeft Brexit gehad op de samenwerking tussen Nederland en
het Verenigd Koninkrijk op het gebied van klimaat? Hoe heeft Brexit de
verhoudingen binnen de Europese Unie op het gebied van klimaat beïnvloed?
Antwoord 2
Het Verenigd Koninkrijk maakt geen deel meer uit van de EU-delegatie naar
de klimaattoppen van VN-organisatie van klimaat (UNFCCC). Het VK heeft
daarom geen stem meer in de positiebepaling van de EU in deze onderhandelingen. Na Brexit vindt samenwerking met het VK voor de klimaattoppen
dus vooral op bilaterale basis plaats.
Vraag 3 en 4
Welke afstemming vindt er tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk
plaats wat betreft de inzet op het Fit-for-55 pakket en in het specifiek Carbon
Border Adjustment Mechanism (CBAM)? Hoe draagt dit bij aan het behouden
van het level playing field tussen de twee landen? Ziet u mogelijkheden om
dit te verbeteren?
Naar aanleiding van CBAM, ziet u mogelijkheden om een gezamenlijke
CO2-markt met het Verenigd Koninkrijk op te zetten? Welke voordelen zou een
gezamenlijke CO2-markt met zich meebrengen? Hoe beoordeelt u dit?
Antwoord 3 en 4
Wat betreft de afstemming tussen Nederland en het VK ten aanzien van het
Fit for 55-pakket en de CBAM in het bijzonder, wil ik benadrukken dat het
voornamelijk een taak van de Commissie is om een dialoog te voeren met
derde landen over de CBAM, dat in eerste instantie dient als klimaatmaatregel. Het kabinet is positief over het gegeven dat de Commissie afstemming
met derde landen zoekt ten aanzien van de CBAM. Het kabinet steunt
daarnaast het voornemen dat er, in de aanloop naar de volledige werking van
de CBAM in 2026, vanaf 2023 een overgangsfase zal gaan gelden voor de
CBAM-sectoren. De keuze om voor de eerste drie jaar een overgangsperiode
in te voeren geeft derde landen, waaronder het VK, tijd om de nodige
voorbereidingen en aanpassingen door te voeren. De Commissie heeft
aangegeven dat deze overgangsfase o.a. als doel heeft om dialoog en
samenwerking met derde landen te vergemakkelijken. Daarnaast is het
voorstel nog in onderhandeling (vormgeving is dus nog niet definitief) en is
het niet zeker dat het VK zo aan de EU-markt kan worden gekoppeld.
Ten aanzien van de effecten van de CBAM op het gelijke speelveld met het
VK is in artikel 392 van de Handels- en Samenwerkingsovereenkomst tussen
de EU en het Verenigd Koninkrijk afgesproken om samen te werken op het
gebied van CO2-beprijzing en het koppelen van het VK ETS met het EU ETS
in overweging te nemen. Dit biedt mogelijkheden om in de toekomst te
werken naar een gezamenlijke CO2-markt en beoordeel ik daarom als een
positieve afspraak. Onder het CBAM wetsvoorstel hoeven importeurs van
relevante producten uit het VK alleen het verschil in CO2-prijs tussen het VK
en de EU te betalen, om te zorgen voor een gelijk speelveld qua CO2beprijzing tussen producten in het VK en de EU. Ook kunnen bedrijven lagere
emissies aantonen, waar relevant. Deze mogelijkheden zijn er ook zonder
koppeling van CO2-markten.
In de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en het VK zijn
afspraken opgenomen over het waarborgen van een gelijk speelveld. De
Commissie monitort de naleving van deze afspraken.
Vraag 5
Welke mogelijkheden ziet u om met het Verenigd Koninkrijk samen te werken
aan waterstof op de Noordzee? Hoe beoordeelt u in het specifiek een
mogelijke samenwerking op het gebied van waterstof via een energie-eiland
in de Noordzee?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
Naarmate waterstof een grotere rol gaat spelen in het integreren van offshore
windenergie, zeker bij eventuele toekomstige offshore productie van
waterstof, ligt het voor de hand dat beide landen van elkaar leren en dat
samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen wordt gestimuleerd.
Voor beide landen geldt dat hierbij opties zijn voor hergebruik van bestaande
olie- en gasinfrastructuur op de Noordzee. Het is nog te vroeg om dit te
koppelen aan de bestaande prille plannen voor energie-eilanden in de
Noordzee.
Vraag 6
Wat kan Nederland van het Verenigd Koninkrijk leren wat betreft het
klimaatbeleid? Welke kansen biedt een sterke(re) samenwerking met het
Verenigd Koninkrijk voor Nederland? Hoe zorgt u ervoor dat hier optimaal
gebruik van wordt gemaakt?
Antwoord 6
Het Verenigd Koninkrijk heeft sinds Brexit een ambitieuze nationaal bepaalde
bijdrage (NDC) onder de Overeenkomst van Parijs ingediend bij de Verenigde
Naties. Eerder was het VK onderdeel van de nationaal bepaalde bijdrage van
de EU. Het land streeft naar 68% reductie in 2030 ten opzichte van 1990.
Er bestaat een nauwe samenwerking tussen Nederland en het VK op
verscheidende onderdelen van de klimaattransitie. Soms halen we directe
inspiratie uit elkaars beleid. Zo heeft het kabinet in het Coalitieakkoord, naar
voorbeeld van het Britse Climate Change Committee, een onafhankelijke
wetenschappelijke adviesraad aangekondigd. Deze raad zal het klimaatbeleid
beoordelen en hier ook over adviseren. Zo versterken we de uitvoeringskracht
van het Rijk en de medeoverheden om de transitie te kunnen uitvoeren.
Vraag 7
Welke mogelijkheden ziet u om de samenwerking met de Britten te versterken? Zijn er bijvoorbeeld nu al projecten waarop de Britten kunnen worden
aangehaakt of ziet u hier in de toekomst nog kansen voor?
Antwoord 7
Bestaande klimaatsamenwerking tussen Nederland en het Verenigd Koninkrijk
(op bijvoorbeeld COP26) verloopt al goed. Deze banden zullen goed worden
onderhouden en ook weer aangehaald in de aanloop naar COP27. Verdere
samenwerking op het gebied van klimaat, wat bijvoorbeeld plaatsvindt in
internationale coalities, zal worden doorgezet.
Samenwerking met het VK, en andere Noordzeelanden, is belangrijk voor het
realiseren van het grote potentieel van hernieuwbare energie in de Noordzeebekken. Het Verenigd Koninkrijk kent een ander elektriciteitsprofiel ten
opzichte van Nederland en landen zoals Duitsland, Denemarken en België.
Een uitbreiding van verbindingen met, onder andere, het Verenigd Koninkrijk
is daarom gunstig is voor de leveringszekerheid van het Nederlands
energiesysteem.
Mede hierom heeft het grote meerwaarde voor Nederland om met het
Verenigd Koninkrijk te kunnen samenwerken op het gebied van windenergie
op zee binnen het kader van de handels- en samenwerkingsovereenkomst.
Momenteel vinden besprekingen met het Verenigd Koninkrijk plaats om
samenwerking, die voortbouwt op het multilaterale Noordzeeenergiesamenwerkingsverband (North Sea Energy Cooperation, NSEC) verder
vorm te geven. Deze samenwerking zal in een Memorandum of Understanding (MoU) tussen NSEC en het VK worden vastgelegd.
Tot slot zijn er ook concrete bilaterale projecten waarmee de samenwerking
met het Verenigd Koninkrijk kan worden versterkt. We kijken bijvoorbeeld
nadrukkelijk naar de ervaringen die het Verenigd Koninkrijk opdoet bij
nieuwbouw van kerncentrales, zoals de ontwikkeling van financieringsmodellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3