Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

21 501-08

Milieuraad

Nr. 1846

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 mei 2014
Op 22 november 2013 is uw Kamer door de Minister van Buitenlandse
Zaken geïnformeerd over het voorstel van de Europese Commissie met
betrekking tot het systeem van emissiehandel (EU ETS) voor de luchtvaart
(Kamerstuk 22 112, nr. 1739). Via deze weg informeer ik de Kamer over de
uitkomst van het EU besluitvormingsproces over dit Commissievoorstel.
Het Europees Parlement heeft op 3 april jl. ingestemd met het eerder
bereikte onderhandelingsresultaat met de Raad. De Raad heeft hiermee
op 14 april jl. eveneens ingestemd. Verordening 421/2014 is inmiddels
gepubliceerd.
Belangrijkste uitkomsten besluitvormingstraject
Besloten is om de emissiehandel voor luchtvaart voor de periode van
2013 tot en met 2016 te beperken tot uitsluitend intra-Europese vluchten.
Vluchten van en naar derde landen zijn voor die periode volledig
uitgezonderd, vergelijkbaar met handelsjaar 2012. Vanaf 2017 valt het
systeem automatisch terug naar haar oorspronkelijke (volledige)
reikwijdte, tenzij via een nieuw besluitvormingsproces anders wordt
bepaald. Nieuwe besluitvorming is afhankelijk van de uitkomst van de
Assemblee van de VN organisatie voor burgerluchtvaart (ICAO) eind 2016.
De Europese Commissie zal de Raad en het Europees Parlement na de
Assemblee informeren over de uitkomst daarvan en zo nodig voorstellen
doen ten aanzien van de invulling van het systeem van emissiehandel
voor luchtvaart vanaf 2017.
Afgesproken is dat kleine niet-commerciële vliegtuigexploitanten, die zeer
weinig CO2uitstoten, van 2013 tot en met 2020 worden vrijgesteld van het
systeem. Andere kleine exploitanten, die niet onder die vrijstelling vallen,
wordt de mogelijkheid geboden om gebruik te maken van versimpelde
administratieve procedures. Ook is overeengekomen dat de jaarlijkse
termijnen voor het rapporteren van emissies en voor het inleveren van
emissierechten voor het handelsjaar 2013 met één jaar worden uitgesteld.

kst-22112-1846
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1846

1

Tot slot zijn overwegingen opgenomen over de besteding door EU
lidstaten van de opbrengsten van de veiling van emissierechten voor
luchtvaart. Deze middelen zouden zoveel mogelijk moeten worden
besteed aan klimaatbeleid. Lidstaten zullen aan de Commissie verslag
uitbrengen over het gebruik van die middelen. De Commissie zal het
Europees Parlement hierover informeren.
Appreciatie
Voor Nederland is het belangrijk dat de luchtvaartsector een bijdrage
levert aan het beperken van de broeikasgasemissies om klimaatverandering tegen te gaan. Zoals u weet, ligt hierbij mijn prioriteit bij het
realiseren van een mondiaal marktconform systeem, omdat dit het beste
is voor een gelijk speelveld voor luchtvaartmaatschappijen en omdat met
een mondiaal systeem meer emissies kunnen worden aangepakt dan
regionaal. Tijdens de ICAO Assemblee in oktober 2013 is afgesproken om
zo’n mondiaal systeem in 2020 in te voeren. De Europese aanpak voor de
interim-periode dient te worden vormgegeven op een manier die zo min
mogelijk verstorend werkt voor de relaties met derde landen en voor het
besluitvormingsproces over het mondiale systeem.
Wat betreft onze Europese klimaatambities is van groot belang dat we, bij
een mondiaal opererende vervoersmodaliteit als de luchtvaart, de rest van
de wereld daarbij niet verliezen. Wat betreft de geografische reikwijdte
ben ik dan ook tevreden met het besluit om de emissiehandel voorlopig te
beperken tot intra-Europese vluchten. Gebleken is dat deze reikwijdte voor
de meeste derde landen aanvaardbaar is.
Verder ben ik tevreden met het verminderen van de administratieve lasten
voor kleine luchtvaartexploitanten en hun toezichthouders. Het uitstellen
van de termijnen voor het rapporteren en inleveren van emissierechten
met één jaar (wat betreft handelsjaar 2013) acht ik verstandig omdat zo
meer tijd en duidelijkheid wordt geboden over de huidige invulling van
het systeem. Transparantie over de besteding van veilingopbrengsten, tot
slot, is mijns inziens eveneens positief.
Juridische consequenties
Het voorstel van de Europese Commissie van 16 oktober 2013 betrof een
richtlijn tot tijdelijke afwijking en gedeeltelijke wijziging van de bestaande
richtlijn emissiehandel (2003/87). Diverse lidstaten maakten zich echter
zorgen over de korte beschikbare tijd voor de nationale implementatie.
Tegelijkertijd was iedereen het er over eens dat het wenselijk was om
spoedig duidelijkheid te creëren voor luchtvaartmaatschappijen en
toezichthouders. Uiteindelijk is daarom gekozen voor het instrument van
een verordening (421/2014). Vanwege de rechtstreekse werking daarvan is
meteen juridische duidelijkheid gecreëerd. Lidstaten moeten echter nog
wel, voor zover nodig binnen hun nationale juridische context, bezien in
hoeverre nationale regelgeving dient te worden aangepast in lijn met deze
verordening.
Voor de uitvoering van de verordening is geen wijziging van de Nederlandse regelgeving nodig. De verordening laat de bestaande regels uit de
richtlijn namelijk ongemoeid. Wel heeft de verordening directe gevolgen
voor de uitvoering van het systeem door de Nederlandse Emissieautoriteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1846

2

Deze moet ter uitvoering van de verordening onder andere de toewijzing
van gratis emissierechten aanpassen.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 22 112, nr. 1846

3