Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2009–2010

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

965
Vragen van het lid Langkamp (SP)
aan de staatssecretaris van
Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
mw. Dijksma, over de onrust over de
eisen aan gastouders. (Ingezonden
27 november 2009)
1
Wat is uw reactie op het feit dat er
veel onrust is over de eisen aan
gastouders en dat hierdoor goede,
professionele krachten afhaken?1
2
Wat gaat u eraan doen dat goede,
professionele gastouders afhaken
door de overhaaste maatregelen van
het kabinet? Hoe gaat u stimuleren
dat goede, professionele gastouders
voor de sector behouden blijven?
3
Is het volgens u reëel om aan ouders
te vragen of hun gastouder voor 1
september a.s. aan de gestelde eisen
zal voldoen gezien het feit dat nog
niet alle eisen duidelijk zijn, zoals de
diploma-eisen?
4
Hoe verklaart u het feit dat het
ministerie schat dat 5.000 tot 8.000
gastouders zich volgend jaar zullen
proberen te kwalificeren als
gastouder, terwijl de MOgroep
uitgaat van minimaal 30.000
gastouders die zich willen
kwalificeren?

KVR38702
2009Z22829
0910tkkvr965
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

5
Hoeveel is een gastouder gemiddeld
kwijt voor een EVC-traject2 of een
volledige scholing als gastouder?
6
Mochten het inderdaad 30.000
gastouders zijn die zich willen
kwalificeren, is het dan nog wel
haalbaar, gezien het beperkte aantal
EVC-trajecten en opleidingsplaatsen,
dat al die 30.000 gastouders zich voor
1 september 2010 geschoold hebben?
7
Welke cursusaanbieders zijn wel of
niet goedgekeurd door het
ministerie? Indien dit nog niet bekend
is, wanneer wordt dit wel bekend?
8
Welke bestaande diploma’s voldoen
momenteel volgens het ministerie
aan de eisen? Wanneer dit niet
bekend is, wanneer wordt dit wel
bekend?
9
Voldoet een diploma MDGO-AW aan
de gestelde diploma-eisen voor
gastouders? En het HBO diploma
N20? Zo nee, waarom voldoen deze
diploma’s niet?

laat zwemmen? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, wat gaat u hieraan doen?
11
Bent u bereid, gezien alle onrust en
onduidelijkheid over de eisen die aan
gastouders gesteld worden, om de
overgangstermijn waarop gastouders
aan de nieuwe eisen moeten voldoen,
te verlengen? Zo nee, waarom niet?
12
Bent u bereid om, zoals de
Branchevereniging ondernemers in
de kinderopvang voorstelt, een
hardheidsclausule in het leven te
roepen, die toegepast dient te
worden in situaties waarin ouder,
noch gastouder, noch
gastouderbureau op voorhand
hadden kunnen voorzien dat de
gastouder eind 2010 niet aan de eisen
zou voldoen? Zo nee, waarom niet?
1

Trouw, 23 november 2009: «Onrust over
eisen aan gastouder».
2
EVC: Erkenning van Verworven
Competenties.

10
Deelt u de mening van het
bestuurslid van de Vereniging van
Gastouderbureaus, dat het ministerie
de ouders en gastouders veel te lang

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2053

Antwoord
Antwoord van staatssecretaris
Dijksma (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen
10 december 2009)
1
De recente wijziging van de Wet
kinderopvang in verband met een
herziening van het stelsel van
gastouderopvang beoogt een
professionalisering van de
gastouderopvang te realiseren. De
goede, professionele gastouder zal in
het te wijzigen stelsel zijn of haar plek
kunnen vinden. Daarom is bij het
bepalen van de deskundigheidseisen
het uitgangspunt onder andere
geweest dat het niveau van de eisen
redelijk is, net als de termijn waarin
gastouders aan deze eisen kunnen
voldoen. Vanzelfsprekend is ook
duidelijkheid over de gestelde
deskundigheidseisen van groot
belang. In de brief van 23 november
2009 (Kamerstuk nr. 31 874, nr. 57)
heb ik de eisen en de diverse
mogelijkheden om daaraan te
voldoen op een rij gezet. Ik verwacht
dat goede, professionele krachten op
basis van de in deze brief geschetste
mogelijkheden voor de kinderopvang
behouden blijven en niet zullen
afhaken. Het staat gastouders, die
niet kunnen of willen voldoen aan de
eisen, vrij om opvang te blijven
aanbieden maar in dat geval zullen de
ouders voor de opvang van hun
kinderen niet in aanmerking komen
voor de door het Rijk verstrekte
kinderopvangtoeslag.
2
Het uitgangspunt van de
deskundigheidseisen is onder andere
dat gastouders binnen een redelijke
termijn kunnen voldoen aan deze
eisen. Er zijn verschillende wegen die
de gastouder kan volgen zodat hij of
zij de optie kan kiezen die het beste
bij hem of haar past.
Bovengenoemde brief van
23 november 2009 schetst de diverse
mogelijkheden.
• Gastouders die over een
aangewezen diploma beschikken
voldoen aan de deskundigheidseis.
(De lijst van aangewezen diploma is
als bijlage bij de brief van
23 november 2009 opgenomen.)
Voor gastouders zonder één van de
aangewezen diploma’s zijn er twee,
gesubsidieerde, alternatieven om aan
te tonen dat hun aanwezige
deskundigheid voldoende is.

• Via de certificeringsprocedure bij
een erkend EVC-aanbieder kunnen zij
bij goed gevolg het certificaat goed
gastouderschap behalen. Hiermee
voldoen ze aan de deskundigheideis.
• Via een examen bij een
mbo-instelling kunnen zij bij goed
gevolg een aangewezen diploma
(Helpende Zorg & Welzijn of
Helpende Welzijn) behalen.
En voor gastouders die nog niet
over de benodigde kennis en
vaardigheden beschikken, bestaat de
volgende mogelijkheid:
• Via het volgen van een
mbo-opleiding bij een mbo-instelling
kunnen zij bij goed gevolg een
aangewezen diploma behalen.
3
Ja, dat is reëel. De adequate
voorzieningen zijn getroffen. Begin
oktober zijn de brochures met de
nodige informatie voor ouders,
gastouders en gastouderbureaus de
deur uitgegaan. Daarna zijn in de
brief van 23 november 2009 de
mogelijkheden om aan de
deskundigheidseisen te voldoen
verder verduidelijkt en is tevens de
lijst met aangewezen diploma’s voor
gastouderopvang – mede op basis
van overleg met de branchepartijen
in de kinderopvang – uitgebreid. De
volledige lijst is zowel te vinden als
bijlage bij de brief van 23 november
als op de website van het Bureau
Kwaliteit Kinderopvang (BKK).
4
Zoals eerder bij de behandeling van
de wet is aangegeven, heb ik
vastgesteld dat het aantal van 8.000
gastouders dat gebruik zal maken van
bovengenoemde aanbod een geschat
minimum aantal is en dat het heel
goed kan zijn dat het feitelijke aantal
hoger uitvalt. Momenteel worden de
vooraanmeldingen van gastouders
voor het deskundigheidstraject in
beeld gebracht. Zodra dit beeld is
uitgekristalliseerd zal ik u hierover
nader informeren.
5
Voor de certificeringprocedure goed
gastouderschap wordt bij goed
gevolg maximaal € 675 vergoed, op
voorwaarde dat de
certificeringsprocedure niet meer kost
dan € 900,inclusief btw. Dit betekent
dat maximaal 75% van de kosten
wordt vergoed door de overheid. De
maximale bijdrage van de gastouder

is € 225 bij het behalen van het
certificaat goed gastouderschap.
Het behalen van een aangewezen
diploma (Helpende Zorg & Welzijn of
Helpende Welzijn) via een
diplomaroute kan op twee manieren
bij een mbo-instelling:
1) Door inschrijving als
examendeelnemer (extraneus) en
alleen het examen te doen;
2) Door de opleiding te volgen en het
examen te doen voor het diploma
Helpende Zorg & Welzijn of het
diploma Helpende Welzijn te halen.
Bij de eerstgenoemde diplomaroute
bepaalt de instelling de hoogte van
de eigen bijdrage. Als de gastouder
het diploma behaalt bij een
bekostigde mbo-instelling, ontvangt
de instelling een vast bedrag van
€ 675 van de overheid.
Als een gastouder ervoor kiest om de
opleiding te volgen, moet hij of zij
jaarlijks cursusgeld betalen. Voor een
deeltijd bol (beroepsopleidende
leerweg)-opleiding bedraagt het
cursusgeld € 210 (voor mbo-niveau
2) of € 511 (voor mbo-niveau 3 en 4)
in het schooljaar 2009–2010.
6
Op dit moment lijkt er voldoende
capaciteit aanwezig bij erkende
EVC-aanbieders en mbo-instellingen.
Met de bovengenoemde monitor
houd ik de vinger nauwgezet aan de
pols. Over de uitkomsten ervan houd
ik u op de hoogte. Door de
uitbreiding van de lijst van
aangewezen diploma’s hoeft
overigens een groter deel van de
huidige gastouders niet meer te
kwalificeren, omdat zij al over een
aangewezen diploma beschikken.
7
Alle EVC-aanbieders met een
erkenning in 2009 en/of 2010 zijn door
het Bureau Kwaliteit Kinderopvang
(BKK) uitgenodigd om zich aan te
melden. Sinds 8 december staat de
groeilijst met EVC-aanbieders die aan
alle subsidievoorwaarden voldoen op
de website van BKK. Op deze website
staat ook een lijst van
mbo-instellingen die licenties hebben
om aangewezen diploma’s te mogen
uitreiken
8
Zie daarvoor de lijst met diploma’s bij
bovengenoemd Kamerstuk 31 874, nr.
57. Deze lijst staat ook op de site van
BKK.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2054

9
Ja. Het betreft nr. p. (Agogisch
Werk(AW)) en nr. v. (NXX) op de
bovengenoemde lijst met aanwezen
diploma’s.
10
Nee, want begin oktober zijn de
brochures voor ouders, gastouders
en gastouderbureaus verstuurd.
Daarnaast bieden zowel BKK als het
Implementatiebureau en
gastouderbureaus de nodige
ondersteuning en informatie aan
gastouders en ouders.
11
Nee. De deskundigheidseisen zijn
duidelijk, evenals de diverse
mogelijkheden om daar aan te
voldoen. En de termijn om daaraan te
voldoen acht ik realistisch (zie het
antwoord op vraag 3). Uitstel is niet
nodig. Bovendien wil ik wijzen op de
gevolgen van een uitstelvariant. Als
ouders gedurende het overgangsjaar
2010 het recht behouden op
kinderopvangtoeslag ondanks het feit
dat hun gastouder op 1 januari 2011
niet staat ingeschreven in het
landelijk register en dus niet voldoet
aan alle eisen, betekent dit in feite dat
het wetsvoorstel een jaar later wordt
ingevoerd. Dit betekent, naast de
financiële consequenties, dat we een
jaar langer last hebben van een
systeem waarin misbruik en
oneigenlijk gebruik onvoldoende kan
worden aangepakt.
12
Zoals ik heb aangegeven in het
debat met uw Kamer is een
hardheidsclausule naar mijn mening
op dit moment voorbarig. Het is
evident dat in geval van overlijden
van de gastouder er sprake is van
overmacht. Voor deze situatie zal een
voorziening worden getroffen.
Mogelijk treden de komende tijd
andere zeer schrijnende situaties op
waarbij sprake is van overmacht.
Deze mogelijke situaties breng ik in
beeld. Over de uitkomsten zal ik u in
het voorjaar informeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, Aanhangsel

2055