De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid

Directoraat-Generaal
Migratie
Directie Migratiebeleid
Toezicht, Regulier en
Nationaliteit
Turfmarkt 147
2511 DP Den Haag
Postbus 20301
2500 EH Den Haag
www.rijksoverheid.nl/jenv

Leges, stroomlijnen legeshuis reguliere verblijfsdoelen en
jaarlijkse indexering

Datum
25 oktober 2022
Ons kenmerk
4277308

1.
Aanleiding
Via deze nota wordt u gevraagd in te stemmen met het informeren van de
Tweede Kamer over het stroomlijnen van de legestarieven voor reguliere
verblijfsvergunningen, de jaarlijkse indexering van deze tarieven en over het
opnemen van de groep minderjarigen die een verblijfsvergunning op humanitaire
niet-tijdelijke gronden krijgt wegens gezagbeëindiging. U heeft eerder per nota
ingestemd met het stroomlijnen van de legestarieven.
Stroomlijnen legestarieven
Mede als gevolg van de motie Jetten/Ploumen kijkt de IND kritisch naar haar
eigen processen en of deze ongewenst of onnodig hardvochtig uitpakken. Het
legeshuis is daar onderdeel van. Er is in de loop der jaren een lappendeken aan
legestarieven ontstaan. Dit is onduidelijk voor de vreemdeling en niet efficiënt
voor de uitvoering
De vreemdeling betaalt leges als hij een regulier verblijf aanvraagt (arbeid,
studie, gezinshereniging en humanitaire verblijfsdoelen). Het gaat niet om
aanvragen om verblijfsvergunningen asiel en dit heeft dus geen invloed op de
hoogte van de asielinstroom. Per 1 januari 2019 is een aantal legestarieven
verlaagd voor reguliere verblijfsvergunningen die worden afgegeven uit hoofde
van EU-Richtlijnen legale migratie.1 De tarieven volgend uit EU recht zijn toen
gekoppeld aan het tarief van de nationale identiteitskaart.2 Dit betrof de leges
voor familie en gezin, studie, wetenschappelijk onderzoek, arbeid en
kennismigratie. De leges voor de reguliere nationale verblijfsdoelen zijn toen
gelijk gebleven.
Jaarlijkse indexering
Jaarlijks worden de bedragen voor de leges geïndexeerd.
Overig
De IND hanteert sinds 2019 een €0,- tarief voor de groep minderjarigen die een
verblijfsvergunning op humanitaire niet-tijdelijke gronden krijgt wegens
gezagsbeëindiging. Deze minderjarigen worden geplaatst in een pleeggezin.

Bij brief van 20-12-2018 is de Tweede Kamer (TK 2018/19, 30 573 nr. 169) geïnformeerd
over deze aanpassing.
2
De Europese rechter had vastgesteld dat de legeshoogte voor verblijfsvergunningen in
verhouding moet staan tot wat de eigen burger gerekend wordt voor een ID-kaart.
1

Pagina 1 van 4

Vanwege de kleine aantallen is dit echter nooit in het Voorschrift Vreemdelingen
2000 opgenomen. Het verzoek is om dit nu in de regelgeving op te nemen.
2.
Geadviseerd besluit
Het advies is om:
1. akkoord te geven op het verzenden van de Kamerbrief met de eerder
akkoord bevonden legestarieven voor reguliere verblijfsdoelen.
2. akkoord te geven op de jaarlijkse indexering van de legestarieven en het
informeren van de Kamer hierover.
3. akkoord te geven op het opnemen van de groep minderjarigen die een
verblijfsvergunning op humanitaire niet-tijdelijke gronden krijgt wegens
gezag beëindiging.
3.

Directoraat-Generaal
Migratie
Directie Migratiebeleid
Toezicht, Regulier en
Nationaliteit
Datum
25 oktober 2022
Ons kenmerk
4277308

Kernpunten

1. Stroomlijnen legeshuis
Het advies is om de lappendeken aan tarieven te stroomlijnen.

Dit doet recht aan de menselijke maat: een verlaging van de hoogte van
de legestarieven draagt bij aan een minder hardvochtige
(uitvoerings)praktijk.

Een gestroomlijnd legeshuis is efficiënter voor de uitvoering.

Tenslotte, is het redelijk om het principe van evenredigheid, ook toe te
passen op de legesbedragen voor deze verblijfsdoelen. Per 1 januari 2019
zijn een aantal legestarieven door dit evenredigheidsprincipe gedaald.
Daarmee ontstonden verschillen met vergelijkbare nationale
verblijfsdoelen. Deze verschillen zijn niet goed uit te leggen.
Dit heeft als gevolg dat vreemdelingen in bezwaar gaan omdat
vergelijkbare verblijfsdoelen goedkoper zijn of omdat zij de hogere
tarieven niet kunnen opbrengen. Bijvoorbeeld, de overstap naar een
bestendiger verblijfsrecht kan een sprong van €0,- naar €1109,betekenen. Bij familie- en gezinsleden houdt de overstap naar een
verblijfsvergunning niet tijdelijk humanitair in dat men van €207,- naar
€1109,- gaat.
2. Jaarlijkse indexering
Zoals elk jaar worden alle legestarieven met ingang van 1 januari 2023
geïndexeerd. Deze leges zijn geïndexeerd op basis van het indexcijfer van de Caolonen zoals berekend door het Centraal Bureau voor Statistiek (2,7%) en op basis
van de wijziging van het Besluit paspoortgelden in verband met de aanpassing
van de tarieven vanwege de jaarlijkse indexering per 1 januari 2023.
3. Opnemen gezagsbeëindiging
Op 1 oktober 2019 is het beleidskader voor minderjarige vreemdelingen met een
kinderbeschermingsmaatregel in werking getreden. Gebleken is dat voor een
kleine groep minderjarigen de leges nog niet goed geregeld zijn in de regelgeving.
De IND hanteert sinds 2019 een €0,- tarief voor de groep minderjarigen die een
verblijfsvergunning op humanitaire niet-tijdelijke gronden krijgt wegens
gezagsbeëindiging. Deze minderjarigen worden geplaatst in een pleeggezin.
Vanwege de kleine aantallen3 is dit echter nooit in het Voorschrift Vreemdelingen
2000 opgenomen. Het verzoek is om dit nu in de regelgeving op te nemen.

3

Het betreft 27 verleningen in drie jaar.
Pagina 2 van 4

4.

Toelichting

1. Stroomlijnen legeshuis
Een aantal legestarieven wordt nu ook gekoppeld aan het tarief van de ID-kaart
volgens de systematiek die ook voor andere reguliere verblijfsvergunning geldt,
namelijk 3x of 5x het tarief van de ID-kaart. Het gaat om de groepen hieronder
vermeld:
1. Het tarief voor de verblijfsvergunning niet-tijdelijk humanitair wordt
€210,-. Afhankelijk van de beperking betaalt men nu €1109,-, €410,-, of
€210,- voor deze verblijfsvergunning. Deze categorie betreft verschillende
groepen, namelijk: voortgezet verblijf ná een tijdelijk verblijf
wedertoelating (o.a. oud-Nederlanders), buitenschuld, medisch na art. 64
Vw, Afghaanse verwesterde minderjarigen, 8 EVRM privéleven en
slachtoffers en getuige aangevers mensenhandel.

Directoraat-Generaal
Migratie
Directie Migratiebeleid
Toezicht, Regulier en
Nationaliteit
Datum
25 oktober 2022
Ons kenmerk
4277308

Dit zijn groepen die elk jaar hun tijdelijke verblijfsvergunning kosteloos
verlengen maar waarvan het de verwachting is dat zij hun rechtmatige
verblijf zullen voortzetten in Nederland en daarom hun tijdelijke
verblijfsvergunning humanitair omzetten in een niet-tijdelijke
verblijfsvergunning humanitair. Bijvoorbeeld: in plaats van 3 keer een
verblijfsvergunning verlenen van 1 jaar (die gratis is), vragen ze een
vervolg verblijfsvergunning aan met een duur van 3 jaar. Dus dat
reduceert het totaal aantal aanvragen, maar kan mogelijk een toename op
deze specifieke titel betekenen. Ook gaat het om vergunninghouders
familie- en gezin die doorstromen naar een verblijfsvergunning niettijdelijk humanitair. Het grootste deel hiervan zijn minderjarigen.
2. Het huidige tarief voor arbeid als zelfstandige (€1446,-) wordt
gelijkgetrokken met het tarief van innovatieve starter €350,-.
3. Er bestaan momenteel nog verschillende tarieven voor verschillende
vormen van gezinshereniging. Voorgesteld wordt om op termijn alle
tarieven gezinshereniging gelijk te trekken aan €210,-. Dit voorstel hangt
samen met een verkenning om eventueel te komen tot een meer efficiënte
wijze van beslissen ten aanzien van aanvragen voor verblijfsvergunningen
in de categorie familie en gezin, waarover u de Kamer4 al eerder heeft
geïnformeerd. Deze wijziging kan mogelijk een dempend effect hebben op
de verwachte financiële derving.

4.1 Politieke context
Er zijn geen politieke of bestuurlijke risico’s. Het betreft expliciet niet de
asielinstroom en de hoogte van de leges creëert geen aanzuigende werking. De
huidige praktijk is niet efficiënt voor de uitvoering en onduidelijk voor de
vreemdeling.
4.2 Financiële overwegingen
De financiële gevolgen van deze wijziging zijn beperkt en passen binnen het
budget van de IND. Als het aantal aanvragen gelijk blijft t.o.v. voorgaande jaren,
gaat het om ongeveer € 1,3 mln. Daarbij levert gelijkschakeling van de tarieven
4

Kamerstuk 2021-2022, 29 362, nr. 306
Pagina 3 van 4

ook efficiencybesparingen op, deze zijn echter lastig te kwantificeren. Tenslotte
zal het aantal bezwaarzaken tegen de ongelijke tarieven afnemen. Indien
aanvullende middelen nodig zijn, wordt hiervoor dekking gezocht binnen de
departementale begroting.

Directoraat-Generaal
Migratie
Directie Migratiebeleid
Toezicht, Regulier en
Nationaliteit
Datum
25 oktober 2022
Ons kenmerk
4277308

4.3 Juridische overwegingen
Indien u instemt met het voorstel over het stroomlijnen, kan het zijn dat na
invoering van de gestroomlijnde tarieven, vreemdelingen die eerder hogere leges
hebben betaald met terugwerkende kracht in aanmerking willen komen voor de
verlaagde tarieven. Aangezien de IND vrijwillig een aantal tarieven verlaagt, wat
gunstig is voor de aanvrager, hoeft er geen compensatie plaats te vinden bij
vreemdelingen die eerder een hoger tarief hebben betaald.
4.4 Krachtenveld
Immigratie- en Naturalisatiedienst, Ministerie van Justitie, Ministerie van
Financiën.
4.5 Strategie
n.v.t.
4.6 Uitvoering
n.v.t.
4.7 Implementatie
De bedragen dienen aangepast te worden in de IND systemen en wordt verwerkt
in de regelgeving (het Voorschrift Vreemdelingen 2000 en de Regeling toelating
en uitzetting BES).
4.8 Communicatie
Indien u instemt met dit voorstel zullen de nieuwe bedragen via een brief aan de
Tweede Kamer en de website van de IND worden gecommuniceerd. Er zal
ongeveer een maand vooraf gecommuniceerd worden dat de tarieven verlaagd
worden, zodat vreemdelingen alsmede de advocatuur en belangenorganisaties
tijdig op de hoogte zijn.
4.9 Ontwikkelingen hiervoor
Per 1 januari 2019 is een aantal legestarieven omlaag gebracht voor reguliere
verblijfsvergunningen die worden afgegeven uit hoofde van EU-Richtlijnen legale
migratie.
------------------------------------------------------------------------------------------5.
Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
n.v.t.

Pagina 4 van 4