Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1535
Vragen van het lid Tony van Dijck (PVV) aan de minister van Financiën over
de beloningen bij de genationaliseerde SNS (ingezonden 11 februari 2013).
Antwoord van minister Dijsselbloem (Financiën) (ontvangen 7 maart 2013)
Vraag 1
Kunt u aangeven hoeveel werknemers van SNS REAAL en ABN Amro in 2013
meer verdienen dan de balkenendenorm voor 2013?
Antwoord vraag 1
In het debat over de nationalisatie van SNS REAAL op 6 februari jl. heb ik
toegelicht waarom de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke
en semipublieke sector (WNT), waarin het normsalaris voor de (semi)publieke sector is opgenomen, niet van toepassing is op SNS REAAL. SNS
REAAL opereert namelijk in een volledig commerciële en concurrerende
omgeving en is daarmee geen publieke of semi-publieke instelling. Hoeveel
werknemers van SNS REAAL en ABN AMRO meer verdienen dan het
normsalaris voor de (semi-)publieke sector is daarom niet relevant.
Overigens beschik ik als aandeelhouder ook niet over overzichten van de
beloningen van de gewone werknemers (niet zijnde bestuurders) van SNS
REAAL en ABN AMRO.
Zoals ik heb aangegeven, ben ik van mening dat er van de werknemers van
SNS REAAL en ABN AMRO een bijdrage mag worden verlangd nu hun
werkgever met overheidsmiddelen overeind is gehouden. Aan de CEO van
SNS REAAL is gevraagd hierover het gesprek aan te gaan met de bonden.
Aan NLFI is gevraagd eenzelfde verzoek te doen aan de CEO’s van ABN
AMRO en ASR.
Vraag 2
Kunt u een overzicht geven van wat alle bestuursleden en commissarissen bij
SNS REAAL en ABN Amro per persoon gaan verdienen in 2013?
Antwoord vraag 2
De jaarverslagen van ABN AMRO en SNS REAAL geven gedetailleerde
overzichten van de beloningen van de raad van bestuur en de vergoedingen
van de raad van commissarissen. Voor de details van de vormgeving van de
beloningen en vergoedingen verwijs ik naar de jaarverslagen. Onderstaand
geef ik u een overzicht van de totale beloningen en vergoedingen die de

ah-tk-20122013-1535
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

leden ontvangen. Dit zijn vaste beloningen. Op grond van de Wet «bij steun,
geen bonus»1 ontvangen bestuurders immers geen variabele beloningen.
Voor wat betreft SNS REAAL heb ik uw Kamer geïnformeerd over de
beloning van de nieuwe CEO, die EUR 550.000,– verdient. De CFO verdient
80% van dit bedrag, te weten EUR 440.000,–. De overige bestuursleden van
SNS REAAL hebben inmiddels ingestemd met een matiging van 5% van hun
vaste beloning, zodat ook zij 80% van de beloning van de nieuwe CEO gaan
verdienen.
De voorzitter van de raad van commissarissen van SNS REAAL ontvangt een
jaarlijkse vaste vergoeding van EUR 45.000,–. De vaste jaarlijkse vergoeding
van de vicevoorzitter bedraagt EUR 35.000,– en de overige leden van de raad
van commissarissen krijgen een vaste jaarlijkse vergoeding van EUR 30.000.
Voorts gelden aanvullende vergoedingen voor het lidmaatschap van de
verschillende commissies binnen de raad van commissarissen: EUR 3250,–
voor de Risico Commissie, Nominatie Commissie en de Remuneratie
Commissie en EUR 7000,– voor de Audit Commissie.
Bij het aantreden in 2009 van de huidige raad van bestuur van ABN AMRO is
de jaarlijkse beloning vastgesteld op EUR 750.000,– voor de voorzitter en EUR
600.000,– voor de overige bestuursleden. Het wettelijk verbod op bonussen
voor staatsgesteunde instellingen (dat is ingegaan op 1 januari 2012) kende
de mogelijkheid van een conversie van de variabele beloning naar het vaste
salaris met maximaal 20%. Bij ABN AMRO is de conversie door de raad van
commissarissen vastgesteld op 16,66%. De conversie geldt niet voor de
voorzitter van de raad van bestuur. De leden van de raad van bestuur hebben
over 2012 en 2013 vrijwillig afgezien van de conversie. De voorzitter en de
leden van de raad van bestuur verdienen daarmee in 2013 respectievelijk EUR
759.375,– en EUR 607.500,– als gevolg van aanpassing van het salaris in lijn
met de verhoging van Algemene Bank CAO in 2012.
De leden van de raad van commissarissen ontvangen een vergoeding van
EUR 50.000,–. De vergoeding van de voorzitter van de raad van commissarissen is vastgesteld op EUR 65.000,–. Voor het voorzitterschap of lidmaatschap
van de één van de drie commissies van de raad van commissarissen zijn ook
vergoedingen vastgesteld. Deze vergoeding verschilt per commissie en
functie daarin en ligt tussen EUR 10.000,– en maximaal EUR 15.000,– per
lidmaatschap.
Vraag 3
Kunt u reageren op de uitspraken van Ronald Latenstijn uit 2011, waar hij
stelt dat het personeel van SNS REAAL gemiddeld 10 tot 15% hoger wordt
betaald dan in vergelijkbare sectoren? Kunt u aangeven hoeveel er bij de
staatsbanken bespaard kan worden en hoe gaat u dat realiseren?
Antwoord vraag 3
Ik neem aan dat u doelt op de uitspraken van de heer Latenstein in het kader
van de onderhandelingen die hebben geleid tot een nieuwe CAO voor
2012–2014. Uit de uitspraken van de heer Latenstein maak ik op dat SNS
REAAL zich eerder al bewust was van de noodzaak tot matiging en het feit
dat de arbeidsvoorwaarden voor bank-en verzekeringsmedewerkers op een
hoger niveau liggen dan die in de algemene markt. De heer Latenstein achtte
versobering reeds nodig omdat de rendementen in de financiële sector
structureel lager worden. Zoals ik in het antwoord op vraag 1 ook aangeef is
deze noodzaak tot versobering verder toegenomen met de nationalisatie van
SNS REAAL en heb ik de CEO van SNS REAAL gevraagd het gesprek hierover
aan te gaan met de bonden.
In de beantwoording van Kamervragen van het lid Blanksma-van den Heuvel
van 31 augustus 20122 is een overzicht gegeven van de kostenstructuur van
de Nederlandse banken en is ingegaan op de kostenbesparingen die mogelijk
1

Stb. 2012 265, Wet van 7 juni 2012 tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht en de Wet
financiële markten BES in verband met het invoeren van een aansprakelijkheidsbeperking voor
de
toezichthouders op de financiële markten en het opnemen van regels met betrekking tot de
beloning van
dagelijks beleidsbepalers van financiële ondernemingen die staatsteun genieten (Wet
aansprakelijkheidsbeperking DNB en AFM en bonusverbod staatsgesteunde ondernemingen).
2
Kamerstukken II 2011–12, Aanhangsel van de Handelingen 3343.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

zijn bij banken. De kosten van ABN AMRO en SNS Bank zijn hierin ook
opgenomen. Hieruit blijkt onder meer dat de kosten-inkomstenratio van SNS
Bank al een stuk onder het Europese gemiddelde ligt.
Het verbeteren van het bedrijfsresultaat en verlagen van de kosten is mijn
inziens voor de hele financiële sector in Nederland een belangrijk aandachtspunt. Ik heb dit ook aangegeven bij de beantwoording op de Kamervragen
naar aanleiding van het SOMO-rapport «Het financiële overgewicht van
Nederland»,3 en in reactie op de motie Klaver.4 Nog afgezien van mijn
verzoek aan de CEO van SNS REAAL om het gesprek over loonmatiging aan
te gaan met de bonden (en mijn oproep aan NLFI om eenzelfde verzoek te
doen aan de CEO van ABN AMRO), is het verlagen van kosten daarom een
continu aandachtspunt in het beheer van SNS REAAL en ABN AMRO (door
NLFI).
Vraag 4
Klopt het dat Goldman Sachs heeft opgetreden als adviseur van SNS REAAL
en Morgan Stanley als adviseur van uw ministerie, inzake de reddingspogingen en uiteindelijke nationalisatie van SNS REAAL? Hoeveel hebben deze
adviseurs betaald gekregen voor hun werkzaamheden? Kunt u ook aangeven
hoeveel er is betaald aan de taxateur Cushman & Wakefield?
Antwoord vraag 4
Ja, dit klopt. Het ministerie van Financiën heeft EUR 2.500.000,– (excl. BTW)
aan Morgan Stanley betaald voor de dienstverlening van deze zakenbank als
financieel adviseur. Aan Cushman & Wakefield is door het ministerie van
Financiën EUR 915.000,– (excl. BTW) betaald.
Ik kan geen uitspraken doen over de vraag wat door SNS REAAL is betaald
aan adviseurs. Dit is aan de vennootschap zelf.
Vraag 5
Kunt u uiteenzetten wanneer de huidige commissarissen van SNS REAAL zijn
gestart in hun functie? Deelt u de mening dat het ongewenst is dat de
huidige raad van commissarissen onderzoekt of bonussen kunnen worden
teruggehaald en dat hier onafhankelijk onderzoek vereist is?
Antwoord vraag 5
Het rooster van aantreden van de raad van commissarissen van SNS REAAL
blijkt uit de jaarverslagen van SNS REAAL:
Naam

1e benoeming

1e herbenoeming

Jaap Lagerweij
Robert-Jan van de Kraats
Herna Verhagen
Jos Nijhuis
Charlotte Insinger
Ludo Wijngaarden
Piero Overmars
Jan Nijssen

12-10-2006
12-10-2006
12-6-2008
15-4-2009
15-4-2009
15-4-2009
7-10-2010
13-9-2011

20-4-2011
20-4-2011
25-4-2012

Ik deel de mening dat er een onafhankelijk onderzoek moet komen naar de
mogelijkheden de toegekende en uitgekeerde variabele beloningen terug te
vorderen. Ik heb dan ook gevraagd aan de waarnemend voorzitter van de
raad van commissarissen om dit onderzoek door een onafhankelijk adviseur
te laten uitvoeren en niet door de raad van commissarissen of de vennootschap zelf. Het daadwerkelijk terugvorderen van al uitgekeerde aan (voormalige) leden van de raad van bestuur is echter een bevoegdheid van de raad
van commissarissen, zodat ik het ook een taak van de raad van commissarissen vind om dit onderzoek te laten uitvoeren. Uiteraard word ik als aandeelhouder op de hoogte gehouden van het onderzoek. Zoals ik tijdens het debat
inzake de nationalisatie van SNS REAAL op 6 februari jl. heb toegezegd zal ik
de Tweede Kamer informeren over de uitkomsten.

3
4

Kamerstukken II 2012–13, Aanhangsel van de Handelingen 1083 en 1084.
Kamerstukken II 2012–13, 33 227, nr 11.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3